Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB3/423-100/12-2/DP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2012-05-17
Teza: 1. Czy prawidłowe jest stanowisko Spółki, zgodnie z którym odsetki od pożyczki zaciągniętej przez Nabywcę na sfinansowanie wkładu pieniężnego służącego objęciu udziałów w kapitale Wnioskodawcy będą mogły po dniu połączenia stanowić koszt uzyskania przychodu Wnioskodawcy w momencie ich zapłaty? 2. Czy prawidłowe jest stanowisko Spółki, zgodnie z którym odsetki od pożyczki zaciągniętej przez Nabywcę na sfinansowanie wkładu pieniężnego służącego objęciu udziałów w kapitale Wnioskodawcy będą mogły po dniu połączenia stanowić koszt uzyskania przychodu Wnioskodawcy w momencie ich kapitalizacji?
Słowa kluczowe: kapitalizacja; koszt-koszty uzyskania przychodów; pożyczka-odsetki od pożyczki; udział-nabycie udziałów; wkład; zapłata
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 15 lutego 2012 r. (data wpływu 20 lutego 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do podatkowych kosztów uzyskania przychodu odsetek od pożyczki (zaciągniętej na nabycie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością) po połączeniu Spółki z nabywcą udziałów – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20 lutego 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do podatkowych kosztów uzyskania przychodu odsetek od pożyczki (zaciągniętej na nabycie udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością) po połączeniu Spółki z nabywcą udziałów.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Sp. z o.o. („Spółka” lub Wnioskodawca”) należy do międzynarodowej grupy kapitałowej P. działającej w branży żywienia zwierząt (produkcja pasz, koncentratów itp.). Pod koniec 2011 r. nastąpiło globalne przejęcie grupy P. przez grupę C., która jest międzynarodowym producentem żywności oraz dostawcą produktów i usług rolniczych, finansowych i przemysłowych. Głównym powodem przejęcia P. jest bardzo silna marka P., zakres oferowanych produktów i usług oraz jej pracownicy. Zaangażowanie koncernu C. w działalność związaną z żywieniem zwierząt, globalny zasięg oraz konkurencyjność rynkowa czynią go doskonałym partnerem dla P., umożliwiającym Spółce dalszy rozwój działalności. Po nabyciu grupy P., grupa kapitałowa C. stanie się jednym z wiodących producentów w skali światowej, oferującym najszerszy wachlarz produktów, usług i możliwości w zakresie żywienia zwierząt. Przejęcie P. przez C. umożliwi koncernowi wejście na niezwykle rentowny rynek premiksów i specjalistycznych dodatków do pasz. C. może wykorzystać efekt skali, m.in. pozyskiwać łącznie zaopatrzenie, podnieść skuteczność bazy produkcyjnej, umożliwić dostęp do nowych rynków oraz zaoferować nowe możliwości rozwoju.

W związku z globalnym procesem przejęcia grupy P. (do której należy Wnioskodawca) przez grupę C., spółka C. (Polska) Sp. z o.o. (dalej: „Nabywca”) docelowo stanie się wyłącznym udziałowcem w spółce P. Sp. z o.o. Przedmiotem działalności prowadzonej przez Nabywcę jest: produkcja pasz, karm dla zwierząt domowych, syropów skrobiowych i izoglukozowych oraz handel - w ścisłej współpracy z międzynarodowymi oddziałami Grupy C. - zbożami i innymi towarami pochodzenia rolnego, w tym surowcami wysokobiałkowymi, olejami roślinnymi, koncentratami soków owocowych oraz produktami kakao.

W szczególności planowane jest podwyższenie kapitału zakładowego w Spółce (najprawdopodobniej o kwotę równą obecnemu kapitałowi zakładowemu Spółki). Wszystkie nowe udziały w podwyższonym kapitale Spółki obejmie Nabywca wnosząc za nie wkład pieniężny równy wartości rynkowej Spółki. Wniesiona przez Nabywcę kwota za udziały w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki w części przekraczającej wartość nominalną podnoszonego kapitału zakładowego zostanie przekazana na kapitał zapasowy (agio). Następnie wszystkie udziały dotychczasowego udziałowca Spółki (tzn. spółki P. B.V.) zostaną umorzone w trybie art. 199 § 1 Kodeksu spółek handlowych (umorzenie dobrowolne). W rezultacie Nabywca stanie się jedynym udziałowcem Spółki, ponosząc wydatek (wnosząc wkład pieniężny na kapitał zakładowy i zapasowy) równy wartości rynkowej Spółki. Bez poniesienia tego wydatku objęcie przez Nabywcę udziałów w Spółce i w efekcie zostanie 100% udziałowcem Spółki (w miejsce P. B.V.) nie byłoby możliwe.

Powyższy wkład pieniężny przeznaczony na objęcie udziałów w Spółce przez Nabywcę ma zostać sfinansowany pożyczką, która zostanie udzielona Nabywcy przez inną spółkę z grupy C. — tj. spółkę C. SLU z siedzibą w Hiszpanii (dalej: „Pożyczkodawca”). W związku z udzieleniem pożyczki, Nabywca będzie zobowiązany do wypłacania Pożyczkodawcy odsetek (łub będzie następowała kapitalizacja odsetek).

Następnie, po transakcji objęcia udziałów w Spółce, planowane jest połączenie (w trybie art. 492 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks Spółek Handlowych) Spółki oraz Nabywcy będącego wtedy wyłącznym udziałowcem Spółki, poprzez przeniesienie całego majątku Nabywcy (który w ramach połączenia będzie spółką przejmowaną) na Spółkę (która w ramach połączenia będzie spółką przejmującą) w zamian za udziały, które Spółka wyda wspólnikowi Nabywcy (tzw. połączenie odwrotne). Po połączeniu Spółka będzie nadal prowadziła działalność, rozszerzoną o działalność prowadzoną przed dniem połączenia przez Nabywcę, z wykorzystaniem składników majątkowych przedsiębiorstwa Nabywcy przeniesionych na Wnioskodawcę w ramach dokonanego połączenia. W związku z powyższym połączeniem rozszerzeniu ulegnie zakres oraz skala prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej w Polsce. Połączona Spółka stanie się krajowym liderem, oferującym najszerszy wachlarz produktów, usług i możliwości w zakresie żywienia zwierząt, handlu zbożami i innymi towarami pochodzenia rolnego.

Zgodnie z art. 93 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej Wnioskodawca stanie się sukcesorem wszystkich praw i obowiązków wynikających z przepisów prawa podatkowego, których podmiotem przed dniem połączenia będzie Nabywca. Jednocześnie, zgodnie z art. 494 § 1 Kodeksu spółek handlowych, Wnioskodawca wstąpi z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki Nabywcy — w tym stanie się z mocy prawa stroną umów (w tym umów pożyczek) zawartych przed dniem połączenia przez Nabywcę. Oznacza to, iż po dniu połączenia na Spółce będzie ciążył Obowiązek kontynuowania spłaty pożyczek zaciągniętych przed dniem połączenia przez Nabywcę, w tym wypłaty odsetek związanych z otrzymanymi przez Nabywcę pożyczkami (w tym opisanej powyżej pożyczki na nabycie udziałów w Spółce).

Należy wskazać, iż po dniu połączenia Pożyczkodawca nie będzie bezpośrednim wspólnikiem Wnioskodawcy, jak również nie będzie podmiotem, którego bezpośrednim udziałowcem będzie bezpośredni udziałowiec Wnioskodawcy (po połączeniu pożyczkodawca nie będzie ani tzw. spółką-matką, ani spółką-siostrą Wnioskodawcy).

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy prawidłowe jest stanowisko Spółki, zgodnie z którym odsetki od pożyczki zaciągniętej przez Nabywcę na sfinansowanie wkładu pieniężnego służącego objęciu udziałów w kapitale Wnioskodawcy będą mogły po dniu połączenia stanowić koszt uzyskania przychodu Wnioskodawcy w momencie ich zapłaty?
2.  Czy prawidłowe jest stanowisko Spółki, zgodnie z którym odsetki od pożyczki zaciągniętej przez Nabywcę na sfinansowanie wkładu pieniężnego służącego objęciu udziałów w kapitale Wnioskodawcy będą mogły po dniu połączenia stanowić koszt uzyskania przychodu Wnioskodawcy w momencie ich kapitalizacji?

Stanowisko Spółki

Ad 1. Zdaniem Spółki, odsetki od pożyczki zaciągniętej przez Nabywcę na sfinansowanie wkładu pieniężnego służącego objęciu udziałów w kapitale Wnioskodawcy będą mogły po dniu połączenia stanowić koszt uzyskania przychodu Wnioskodawcy w momencie ich zapłaty.

Ad 2. Zdaniem Spółki, odsetki od pożyczki zaciągniętej przez Nabywcę na sfinansowanie wkładu pieniężnego służącego objęciu udziałów w kapitale Wnioskodawcy będą mogły po dniu połączenia stanowić koszt uzyskania przychodu Wnioskodawcy w momencie ich kapitalizacji.

Uzasadnienie:

1.  Wstęp

Zgodnie z art. 494 § 1 Kodeksu spółek handlowych, Spółka przejmująca albo spółka nowo zawiązana wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki (tzw. zasada sukcesji uniwersalnej). Należy wskazać, że sukcesję uniwersalną charakteryzuje to, że nie jest konieczna zgoda wierzycieli łączących się spółek ani spółek przejmowanych (art. 519 k.c.) na przejęcie długu. Zobowiązania spółki przejmowanej (w tym zobowiązanie do spłaty pożyczek wraz z odsetkami) przechodzą na spółki przejmujące z mocy prawa z dniem połączenia.

Na gruncie prawa podatkowego zasada sukcesji wszystkich praw i obowiązków spółki przejmowanej, wynikających z przepisów prawa podatkowego, została natomiast wyrażona w art. 93 § 2 pkt 1 w zw. z art. 93 § 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 93 § 1 Ordynacji podatkowej, osoba prawna zawiązana (powstała) w wyniku łączenia się:

1.  osób prawnych,
2.  osobowych spółek handlowych,
3.  osobowych i kapitałowych spółek handlowych

\- wstępuje we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki każdej z łączących się osób lub spółek.

Przepis ten stosuje się odpowiednio do osoby prawnej łączącej się przez przejęcie innej osoby prawnej (osób prawnych) - art. 93 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

Przedstawiony opis zdarzenia przyszłego pozwała stwierdzić, że proces połączenia Wnioskodawcy oraz Nabywcy jest związany z sukcesją podatkową. Skutkiem takiego połączenia jest utrata podmiotowości prawnej przez Nabywcę, natomiast Wnioskodawca nie utraci swej podmiotowości prawnej, zachowując tym samym ciągłość prawną i organizacyjną (nie powstaje nowa jednostka). Wnioskodawca stanie się jednocześnie następcą prawnym Nabywcy i wstąpi w dniu połączenia we wszelkie prawa i obowiązki (również podatkowe) Nabywcy.

Jako następca prawny, Spółka będzie ponosić wydatki związane ze spłatą pożyczki zaciągniętej przez Nabywcę. Pożyczka ta została zaciągnięta w celu objęcia udziałów Spółki.

Dlatego też, w opinii Spółki, uwzględniając okoliczność, iż

*   odsetki będą wypłacane w związku z pożyczką, która przyczyni się do powstawania przychodów Spółki (kwestii tej poświęcony jest szerzej pkt 2 niniejszego uzasadnienia)
*   odsetki nie będą zawarte w negatywnym katalogu kosztów uzyskania przychodów zawartym w art. 16 ust. 1 pkt 8 updop oraz art. 16 ust. 1 pkt 60 oraz 61 updop (kwestii tej poświęcony jest szerzej pkt 3 niniejszego uzasadnienia)
*   odsetki te będą mogły stanowić koszt uzyskania przychodu Wnioskodawcy w momencie ich zapłaty bądź kapitalizacji.

1.  Przesłanki uznania odsetek za koszt podatkowy.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 updop, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Jak zostało wskazane powyżej, Nabywca zaciągnie pożyczkę na nabycie udziałów w Spółce w związku z globalnym połączeniom grupy C. oraz grupy P.. W wyniku połączenia grupa kapitałowa C. (której członkiem stanie się Wnioskodawca) stanie się jednym z wiodących producentów pasz zwierzęcych w świecie, oferującym najszerszy wachlarz produktów, usług i możliwości w zakresie żywienia zwierząt. Jednocześnie, jak wskazano w stanie faktycznym, po nabyciu udziałów w kapitale zakładowym Wnioskodawcy nastąpi połączenie spółek, co doprowadzi do konsolidacji ich działalności. Po połączeniu Spółka będzie nadal prowadziła działalność, rozszerzoną o działalność prowadzoną przed dniem połączenia przez Nabywcę, z wykorzystaniem składników majątkowych przedsiębiorstwa Nabywcy przeniesionych na Wnioskodawcę w ramach dokonanego połączenia. W związku z powyższym połączeniem rozszerzeniu ulegnie zakres oraz skala prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej w Polsce.

Odsetki od umowy pożyczki udzielonej Nabywcy (w którą z mocy prawa z dniem połączenia wstąpi Spółka) będą zatem wydatkami związanymi z pozyskaniem środków finansowych na czynności związane z uzyskiwaniem przychodu, które to wydatki stanowią co do zasady, w myśl postanowień art. 15 ust. 1 updop, koszty uzyskania przychodu, o ile nie znajdują się w katalogu kosztów nie uznawanych za koszt uzyskania przychodu, zawartym w art. 16 ust. 1 updop.

1.  Brak wyłączenia odsetek z kosztów uzyskania przychodów z tytułu „wydatków na nabycie udziałów”.

Co do zasady, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 11 updop nie stanowią kosztu uzyskania przychodu naliczone, lecz nie zapłacone albo umorzono odsetki od zobowiązań, w tym również od pożyczek (kredytów). Stosując wnioskowanie a contrario należy stwierdzić, że jeżeli nie stanowią kosztu uzyskania naliczono, a niezapłacone odsetki od pożyczek lub kredytów zaciągniętych na sfinansowanie nabycia udziałów lub akcji w spółkach, to kosztem uzyskania przychodu będą zapłacone odsetki od takich pożyczek lub kredytów. Do analogicznego wniosku należy dojść także w odniesieniu do skapitalizowanych odsetek od pożyczek lub kredytów uzyskanych na zakup udziałów lub akcji w spółkach, przepis art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a updop wyraźnie przewiduje bowiem, że skapitalizowane odsetki od pożyczek lub kredytów mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Przepis art. 16 ust. 1 pkt 8 updop przewiduje natomiast, że do kosztów uzyskania przychodów nie zalicza się „wydatków na objęcie lub nabycie udziałów w spółce; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu przy ustalaniu dochodu z odpłatnego zbycia udziałów”. Z przepisu tego wynika, że nie stanowią kosztów podatkowych (do chwili zbycia udziałów / akcji) wydatki na objęcie udziałów.

Updop nie definiuje wprost co należy rozumieć pod pojęciem wydatków na nabycie lub objęcie udziałów lub akcji. Zdaniem Spółki należy jednak uznać, iż przepis art. 16 ust. 1 pkt 8 updop obejmuje swoim zakresem wyłącznie wydatki pozostające w bezpośrednim związku z nabyciem udziałów lub akcji, a więc tego rodzaju wydatki, bez których poniesienia nie byłoby możliwe nabycie lub objęcie udziałów lub akcji w kapitale zakładowym spółki.

Za takim rozumieniem art. 16 ust. 1 pkt 8 updop przemawia wykładnia literalna tego przepisu i posłużenie się przez ustawodawcę sformułowaniem „wydatki na objęcie lub nabycie udziałów lub akcji”, a nie przykładowo „wydatki poniesione w celu objęcia lub nabycia udziałów lub akcji”. W sposób jednoznaczny wskazuje to na konieczność istnienia ścisłego i bezpośredniego związku tego rodzaju wydatków z nabyciem lub objęciem udziałów lub akcji. Należy także zauważyć, iż wskazany powyżej przepis jest umiejscowiony w art. 16 updop, który zawiera katalog wydatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodu, a więc katalog wyjątków od ogólnej zasady uznawania wydatków za koszty uzyskania przychodu z art. 15 updop. W konsekwencji przepisy art. 16 ust. 1 updop, a tym samym także pojęcie wydatków na nabycie łub objęcie udziałów lub akcji z art. 16 ust. 1 pkt 8 updop, nie powinny być interpretowane rozszerzająco, lecz w sposób ścisły. Należy przy tym zauważyć, iż rozszerzająca interpretacja wskazanych przepisów updop pozostawałaby w sprzeczności z przepisem art. 217 Konstytucji RP, który stanowi, iż nakładanie podatków, innych danin publicznych określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. W świetle art. 217 Konstytucji RP rozszerzająca wykładnia przepisów prawa podatkowego, nieznajdująca oparcia w tekście ustawy podatkowej jest bowiem niedozwolona.

Kwestia ta nie budzi wątpliwości w doktrynie prawa podatkowego oraz praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych, w której wskazuje się, iż „każdy wydatek wykraczający poza katalog zawarty w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. oceniany przez pryzmat art. 15 u.p.d.o.p może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodu, o ile podatnik wykaże jego związek z przychodem” (tak Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o sygn. I SA/Po 143/11)

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż pojęcie wydatków na nabycie udziałów swoim zakresem obejmuje wyłącznie takie wydatki jak cenę nabycia, opłaty notarialne, czy np. prowizje biura maklerskiego. Warto dodać, że Minister Finansów w piśmie z 7 sierpnia 2002 r. (sygn. PB4/AK-8214-6905-192/02) wydanym na podstawie art. 14 Ordynacji podatkowej potwierdził prezentowane w niniejszym wniosku stanowisko i wskazał, że wydatkami na nabycie udziałów / akcji są wyłącznie wydatki bezpośrednio związane z nabyciem, tj. wydatki, bez których nie byłoby możliwe nabycie lub objęcie udziałów lub akcji.

Do wydatków tych należy zaliczyć cenę nabycia, wpłaty na kapitał zakładowy. W przywołanym piśmie Minister Finansów stwierdził również, że „należy rozdzielić pojęcie wydatków na nabycie (objęcie) udziałów (akcji) od źródeł finansowania tego rodzaju wydatków. Dotyczy to w szczególności pożyczek i kredytów zaciągniętych na nabycie udziałów. Odsetki od takich pożyczek i kredytów nie stanowią wydatków na nabycie (objęcie) udziałów (akcji), niewątpliwie jednak pozostają w związku z przychodami podatnika. Dlatego też odsetki od tego rodzaju pożyczek i kredytów, zgodnie z przepisem art. 16 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, są kosztem w momencie zapłaty tub kapitalizacji.”

Podobne stanowisko zostało wyrażone w piśmie Ministra Finansów z 12 marca 2001 r. (znak PB4/BA-8214-486-94/01), w którym Minister Finansów wskazał, że wydatkami na nabycie udziałów są jedynie koszty bezpośrednio warunkujące nabycie (tj. cena udziałów, opłaty notarialne, prowizje maklerskie). Natomiast odsetki oraz różnice kursowe są zapłatą za kredyt, a nie wydatkami na nabycie udziałów, dlatego też należy je ujmować w dacie zapłaty lub kapitalizacji. Podobne interpretacje zostały zaprezentowane we wcześniejszym piśmie z 31 października 1996 r. (sygn. PD4/AK-722-662/96), jak również w odpowiedziach Ministra Finansów na interpelacje poselskie nr 922 z 2 września 2002 r. oraz nr 1985 z 23 maja 2000 r.

Co więcej, należy podkreślić, że przepisy updop nie przewidują możliwości kapitalizacji odsetek do wartości nabywanych udziałów lub akcji (tj. zaliczania kwoty odsetek do wartości początkowej udziałów lub akcji). Przepis taki istnieje przykładowo w odniesieniu do odsetek zaliczanych do wartości początkowej środków trwałych (art. 16g ust. 3 updop). Skoro zaś w przypadku nabycia udziałów lub akcji przepisy updop nie przewidują analogicznego rozwiązania, to zakładając racjonalność ustawodawcy należy stanowczo stwierdzić, że odsetki oraz inne koszty finansowe związane z nabyciem udziałów lub akcji stanowią koszt podatkowy w chwili ich zapłaty lub kapitalizacji, stosownie do przepisów art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a oraz art. 16 ust. 1 pkt 11 updop.

Stanowisko Spółki w zakresie zaliczania odsetek od pożyczki lub kredytu na nabycie udziałów lub akcji do kosztów uzyskania przychodów w momencie zapłaty tych odsetek lub ich kapitalizacji jest potwierdzone przez orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA w orzeczeniu z dnia 30 maja 2001 r. stwierdził jednoznacznie, że jeżeli „zakup pokryty przez podatnika ze środków pochodzących z zaciągniętej na ten cel pożyczki (kredytu) /\`(...)\`/ to odsetki należne od takiej pożyczki, będące zapłatą za uzyskaną pożyczkę bądź kredyt (ceną ich uzyskania), a nie wydatkami na nabycie akcji, są kosztem uzyskania przychodu już w momencie faktycznej zapłaty (poniesienia) lub kapitalizacji co wynika z art. 16 ust. 1 pkt 10 i 11 ustawy o CIT”. (Wyrok NSA z dnia 30 maja 2001 r., sygn. I SA/Ka 749/00).

Analogiczne rozstrzygnięcia zostały zaprezentowano przez NSA w następujących orzeczeniach:

„Przez wydatki, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654), należy rozumieć wydatki podatnika bezpośrednio związane z nabyciem akcji, a więc w szczególności ich cenę, opłaty notarialne, prowizje biura maklerskiego. Do wydatków tych nie mogą być zaliczone odsetki od kredytu zaciągniętego przez podatnika na nabycie akcji, gdyż nie pozostają one w bezpośrednim związku z ich nabyciem.” (tak: Wyrok NSA z dnia 7 września 2004 r., sygn. FSK 324/2004)

„Mając powyższe ustalenie na uwadze, przechodząc na grunt ustawy podatkowej, należy stwierdzić, że przez wydatki, o których mowa w jej art. 16 ust. 1 pkt 8, należy rozumieć wydatki dokonane przez podatnika, bezpośrednio związane z nabyciem akcji. Są nimi w szczególności cena nabycia, opłaty notarialne, prowizje biura maklerskiego. Przy takim rozumieniu pojęcia wydatków, nie można do nich zaliczyć odsetek od kredytów zaciągniętych przez podatników na nabycie akcji, ponieważ wydatki z tego tytułu nie pozostają w bezpośrednim związku z ich nabyciem. Podkreślić należy, że analogiczne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zajął w wyroku z dnia 7 września 2004 r. sygn. akt FSK 324/04 (Lex 142056).” (tak: Wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2006 r., sygn. II FSK 229/05).

Należy podkreślić, że identyczne stanowisko prezentują także organy podatkowe w indywidualnych interpretacjach prawa podatkowego:

Przykładowo, w wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu interpretacji indywidualnej z dnia 11 sierpnia 2008 r., o sygn. ILPB3/423-289/08-2/HS wskazano, iż:

„Użycie przez ustawodawcę określenia - wydatki na nabycie - oznacza, że do kosztów - ale dopiero z chwilą sprzedaży udziałów lub akcji - zalicza się wszelkie koszty bezpośrednio warunkujące nabycie tych udziałów łub akcji, bez których poniesienia nie byłoby możliwe skuteczne nabycie udziałów łub akcji. Do typowych kosztów warunkujących nabycie udziałów lub akcji zaliczyć należy zapłaconą cenę udziałów lub akcji oraz inne koszty bezpośrednio związane z tym zakupem (opłaty, notarialne, prowizje biura maklerskiego itp.). (\`(...)\`) Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że koszty zaciągniętej pożyczki na zakup akcji czy udziałów - tj. odsetki, prowizje, a przy pożyczce dewizowej także różnice kursowe, nie są wydatkami na nabycie udziałów i akcji, lecz zapłatą za pożyczkę, wobec czego są one kosztem uzyskania przychodu w dacie ich faktycznej zapłaty lub kapitalizacji. Jest to zatem zbieżne z ogólną zasadą zaliczania odsetek do kosztów uzyskania przychodów w momencie ich poniesienia lub kapitalizacji, bowiem zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów naliczonych, lecz nie zapłaconych albo umorzonych odsetek od zobowiązań, w tym również od pożyczek (kredytów).”

Należy wskazać, iż powyższe stanowisko jest jednolicie prezentowane przez organy podatkowe także w innych interpretacjach: zob. np. interpretację indywidualną z dnia 25 listopada 2008 r., sygn. IPPB3/423-1383/08-4/KB, wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie; interpretację indywidualną z dnia 6 czerwca 2008 r., sygn. IP-PB3-423-421/08-2/KB, wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie; oraz interpretację indywidualną z dnia 28 października 2008 r., sygn. ILPB3/423-534/08-2/HS, wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu.

1.  Aktualna praktyka organów podatkowych

Warto także wskazać na wydawane w ostatnich latach interpretacje podatkowe dotyczące zaliczania do kosztów uzyskania przychodów odsetek od pożyczek i kredytów zaciąganych na nabycie udziałów w spółkach, które następnie łączyły się poprzez przejęcie ze spółkami nabywającymi w nich udziały (połączenie odwrotne).

W interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 29 czerwca 2011 r. (IPTPB3/423-11/11-2/AKr) potwierdzono, że odsetki od pożyczki zaciągniętej przez spółkę na nabycie udziałów w drugiej spółce, która to druga spółka następnie przejęta pierwszą spółkę (połączenie odwrotne) stanowią koszty uzyskania przychodów w dacie zapłaty zarówno w jednej (tj. przed połączeniom), jak i w drugiej spółce (po połączeniu). W szczególności stwierdzono, że (spółka przejmująca) „staje się następcą prawnym przejętej Spółki i wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki (również podatkowe) podmiotu przejętego. (\`(...)\`) Tym samym odsetki od pożyczki zaciągniętej przez spółkę przejmowaną będą stanowiły dla Wnioskodawcy (wstępującego we wszelkie prawa i obowiązki podatkowe spółki przejmowanej) koszt uzyskania przychodu w dacie ich faktycznej zapłaty”.

W interpretacji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie 26 listopada 2010 r. (IPPB3/423-695/10-4/EB) rozpatrywano sytuację, w której spółka zaciągnęła pożyczkę na zakup udziałów w drugiej spółce, przy czym w momencie składania wniosku nie była jeszcze podjęta decyzja o sposobie dokonania połączenia (tzn. mogło nastąpić połączenie odwrotne bądź takie, w którym spółką przejmującą byłaby spółka matka”). Potwierdzono w niej prawidłowość następującego stanowiska:

„Spółce będzie przysługiwać prawo do zaliczenia bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodu odsetek od Pożyczek zaciągniętych i wydatkowanych na zakup udziałów S:

*   w momencie zapłaty lub kapitalizacji tych odsetek, aż do całkowitej spłaty zadłużenia, niezależnie od tego, czy po dokonaniu zakupu zostanie dokonane połączenie Spółki z podmiotem, którego udziały zostały nabyte czy też połączenie takie nie nastąpi;
*   a w przypadku dokonania takiego połączenia, Spółka lub podmiot przejmujący (w zależności od wybranej formy połączenia) będzie uprawniona do zaliczenia bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodu odsetek od Pożyczek także po dokonaniu przedmiotowego połączenia.”

Analogiczne stanowisko wyrażono w interpretacji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie 6 listopada 2010 r. (IPPB3/423-605/10-2/MT) („Podsumowując, niezależnie od formuły połączenia, odsetki od kredytu zaciągniętego przez Spółkę na nabycie akcji w SA stanowić będą kup w dacie zapłaty, również po ewentualnym połączeniu tych spółek.”).

Również w interpretacji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie 16 lutego 2011 r. (IPPB3/423-855/10-4/JB) dotyczącej połączenia odwrotnego, potwierdzono, iż „odsetki będą stanowiły dla Spółki koszt uzyskania przychodów w momencie ich zapłaty łub kapitalizacji. Na powyższą konkluzję nie ma wpływu planowane połączenie Spółki ze Spółką Zależną. W konsekwencji, zdaniem Spółki, w analizowanej sytuacji Spółka powinna rozpoznać odsetki od pożyczki na nabycie akcji Spółki Zależnej lako koszty uzyskania przychodów w momencie ich zapłaty/kapitalizacji”

Z kolei w interpretacji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 8 kwietnia 2010 r. (IBPBI/2/423-156/10/AP) organ podatkowy potwierdził, na pytanie spółki zależnej — przejmującej spółkę „matkę” (która to spółka „matka” zaciągnęła pożyczkę na zakup udziałów w spółce zależnej), że odsetki od tej pożyczki, po połączeniu, będą kosztem uzyskania przychodów spółki przejmującej. Organ podatkowy wskazał, że „proces łączenia się spółek przez przejęcie jest związany z sukcesją podatkową spółki przejmującej. Skutkiem takiego połączenia jest utrata podmiotowości prawnej przez spółkę przejmowaną, natomiast spółka przejmująca nie traci swej podmiotowości prawnej, zachowując tym samym ciągłość prawną i organizacyjną, a zatem nie powstaje nowa jednostka. Tym samym, Spółka staje się następcą prawnym przejętej spółki (X SA) i wstępuje we wszelkie prawa i obowiązki (również podatkowe) podmiotu przejętego” Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej dodał, iż „odsetki od zaciągniętej pożyczki, nie są wydatkami na nabycie udziałów Spółki lecz zapłatą za pożyczkę, wobec czego są one kosztem uzyskania przychodu w dacie ich faktycznej zapłaty łub kapitalizacji” oraz że „odsetki od pożyczki, stanowić będą, stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, koszty uzyskania przychodów w momencie ich zapłaty lub kapitalizacji”.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.