Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT1-2.4012.705.2025.1.SM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-10-13
Teza: Zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT dostawy w
drodze wywłaszczenia działki.
Słowa kluczowe: dostawa
nieruchomości
wywłaszczenie
zwolnienie
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Dostawa towarów
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII.
Wysokość opodatkowania -Rozdział 2. Zwolnienia -
Zwolnienia przedmiotowe-Dostawa budynków, budowli
lub ich części
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 1-art. 5-ust. 1-pkt 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 7.-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział
VIII-Rozdział 2-art. 43-ust. 1-pkt 10

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

dłowe

    Szanowni Państwo,
    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

15 lipca 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 15 lipca 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT dostawy w
    drodze wywłaszczenia działki nr 1.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    ... (dalej: Miasto lub Wnioskodawca) jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem VAT.
    Na podstawie ustawy z dnia ... o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 311) Miastu, jako byłemu
    właścicielowi nieruchomości przysługuje odszkodowanie za nieruchomość, która została
    przejęta przez Skarb Państwa, na podstawie decyzji (...) o zezwoleniu na realizację
    inwestycji drogowej pn.: „...” (dalej: Decyzja ZRID), której postanowieniem (...) został
    nadany rygor natychmiastowej wykonalności z dniem ... Decyzja ZRID stała się ostateczna
    z dniem ...
    Odszkodowanie za przejętą nieruchomość zostanie ustalone w decyzji administracyjnej
    wydanej przez Wojewodę ... na podstawie operatu szacunkowego wykonanego przez
    rzeczoznawcę majątkowego. Mając na uwadze § 49 ust. 1 Rozporządzenia Ministra
    Rozwoju i Technologii z dnia 5.09.2023 r. w sprawie wyceny nieruchomości (Dz. U. z 2023
    r. poz. 1832), wartość nieruchomości określa się, przyjmując stan nieruchomości z dnia
    wydania decyzji, ceny nieruchomości z dnia ustalenia odszkodowania, a przeznaczenie
    nieruchomości bez uwzględnienia ustaleń decyzji. Nie uwzględnia się nakładów
    poniesionych na nieruchomości po dniu wydania decyzji.
    Przedmiotową nieruchomość, przeznaczoną pod ww. inwestycję drogową, oznaczoną w
    obrębie ... jako działka nr 1 (dalej: Działka) – Miasto nabyło nieodpłatnie z mocy prawa z
    dniem ..., na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o
    samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r. Nr
    32, poz. 191 z późn. zm.) w związku z ustawą z dnia 24 listopada 1995 r. o zmianie zakresu
    działania niektórych miast oraz o miejskich strefach usług publicznych (Dz. U. z 1996 r. Nr
    36, poz. 224 z późn. zm.), co zostało stwierdzone decyzją (...)
    Działka na dzień wydania Decyzji ZRID (...) a także na dzień, w którym Decyzja ZRID stała
    się ostateczna (...) nie była objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania
    przestrzennego oraz nie było dla niej wydanych decyzji o warunkach zabudowy, ani
    decyzji ustalających lokalizacji inwestycji celu publicznego.
    Wg. ewidencji gruntów, przed Decyzją ZRID, a także na dzień jej wydania i na dzień
    ostateczności Decyzji ZRID dla Działki obowiązywało oznaczenie dr (droga).
    Na Działce na dzień wydania Decyzji ZRID, której nadano rygor natychmiastowej
    wykonalności (...) oraz na dzień ostateczności decyzji (...) występowały budowle w postaci:
    ... (dalej: Naniesienia). Działka stanowiła (...).
    Wyżej wskazane Naniesienia były własnością Miasta od dnia nabycia Działki z mocy prawa,
    tj. .... Miasto nie poniosło kosztu podatku VAT przy nabyciu przedmiotowej nieruchomości.
    Miasto począwszy od dnia nabycia z mocy prawa, tj. ... nie ponosiło wydatków na
    ulepszenia stanowiące co najmniej 30% wartości początkowej Naniesień znajdujących się
    na Działce.
    W stosunku do Naniesień – będących własnością Miasta ... – znajdujących się na Działce
    nastąpiło pierwsze zasiedlenie w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o VAT.

    Pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a momentem dostawy ww. Naniesień upłynął okres
    dłuższy niż 2 lata.
    Miasto nie wykorzystywało ww. nieruchomości wyłącznie do czynności podlegających
    zwolnieniu z podatku VAT.

## Pytanie

Czy dostawa Działki wraz ze znajdującymi się na niej Naniesieniami jest zwolniona z
    podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Zdaniem Wnioskodawcy, dostawa opisanej w stanie faktycznym Działki wraz ze
    znajdującymi się na niej Naniesieniami podlega zwolnieniu z opodatkowania podatkiem
    od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
    Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy:
    Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT zwalnia się od podatku dostawę
    budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy: a) dostawa jest dokonywana w ramach
    pierwszego zasiedlenia lub przed nim, b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą
    budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
    Ustawa o VAT zawiera przy tym własną definicję pierwszego zasiedlenia (art. 2 pkt 14
    ustawy o VAT) - przez pierwsze zasiedlenie należy rozumieć oddanie do użytkowania
    pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne
    budynków, budowli lub ich części, po ich: a) wybudowaniu lub b) ulepszeniu, jeżeli wydatki
    poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co
    najmniej 30% wartości początkowej.
    Zgodnie z art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, w przypadku dostawy budynków lub budowli
    trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, z podstawy
    opodatkowania podatkiem VAT nie wyodrębnia się wartości gruntu. Tym samym, sposób
    opodatkowania sprzedawanego budynku/budowli lub ich części będzie wyznaczał
    właściwe opodatkowanie dostawy prawa własności działki.
    Uznanie przez ustawodawcę za pierwsze zasiedlenie także czynności oddania budynku
    /budowli do użytkowania po ulepszeniu stanowiącym co najmniej 30% wartości
    początkowej oznacza, że ustawodawca dopuszcza/przewiduje, że budynek/budowla (lub
    ich część) może być przedmiotem tzw. pierwszego zasiedlenia wielokrotnie (za każdym
    razem, kiedy dokonane zostaną ulepszenia stanowiące co najmniej 30% wartości
    początkowej budynku/budowli). Ulepszenie, o którym mowa w przepisach o podatkach
    dochodowych (art. 16g ust. 13 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz
    art. 22g ust. 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) może mieć miejsce na
    skutek: przebudowy, rozbudowy, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji środka
    trwałego.
    Nieruchomość stanowiącą Działkę – grunt z Naniesieniami, Miasto nabyło z mocy prawa z
    dniem ... i począwszy od tego dnia Miasto nie ponosiło wydatków na ulepszenia
    stanowiące co najmniej 30% wartości początkowej Naniesień (budowli). Zatem, do
    pierwszego zasiedlenia Naniesień (budowli) doszło najpóźniej w ..., bowiem nabycie
    nieruchomości z mocy prawa stanowiło zdarzenie generujące pierwsze zasiedlenie. W
    konsekwencji oznacza to, że od pierwszego zasiedlenia Naniesień minął już okres dłuższy
    niż 2 lata, zatem dostawa Naniesień (budowli) w związku z wywłaszczeniem będzie
    korzystać ze zwolnienia z VAT przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
    Taki pogląd znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez
    organy podatkowe, czego przykładem są np. interpretacje indywidualne Dyrektora KIS: Nr
    0114-KDIP4-1.4012.130.2022.2.DP z 13.06.2022 r., Nr 0114-KDIP4-3.4012.815.2021.2.DM z
    18.02.2022 r. oraz Nr 0112-KDIL1-1.4012.796.2021.3.MB z 2.02.2022 r.:

    (...) Jak wynika z powyższych uregulowań, zwolnienie wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 10
    ustawy, stosuje się w odniesieniu do dostawy całości lub części budynków, budowli, jeżeli
    w stosunku do nich doszło do pierwszego zasiedlenia, przy czym okres pomiędzy
    pierwszym zasiedleniem a dostawą nie jest krótszy niż 2 lata. Wykluczenie z tego
    zwolnienia następuje w sytuacjach, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego
    zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy od momentu pierwszego zasiedlenia do
    chwili sprzedaży nie minęły co najmniej 2 lata.
    W tym miejscu należy wyjaśnić, że kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym
    posadowione zostały budynki, budowle lub ich części, rozstrzyga przepis art. 29a ust. 8
    ustawy, zgodnie z którym w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem
    związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie
    wyodrębnia się wartości gruntu.
    W świetle tego przepisu, przy sprzedaży budynków, budowli lub ich części, dokonywanej
    wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny
    budynków, budowli lub ich części w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i
    usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku, jak przy
    dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa
    budynków albo budowli lub ich części podlega opodatkowaniu podatkiem VAT,
    opodatkowana jest również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony. (...)
    Mając na uwadze przywołane przepisy prawa należy stwierdzić, że skoro dostawa
    przedmiotowej budowli – (...) korzysta ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43
    ust. 1 pkt 10 ustawy, to ze zwolnienia od podatku, korzysta również dostawa gruntu, na
    którym budowla ta jest posadowiona, w oparciu o przepis art. 29a ust. 8 ustawy.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U.
    z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą o VAT”:
    Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:
    1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
    2) eksport towarów;
    3) import towarów na terytorium kraju;
    4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
    5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
    W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT:
    Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie
    prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:
    1) przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu
      takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za
      odszkodowanie;
    2) wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o
      podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na
      warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie
      normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty
      prawo własności zostanie przeniesione;
    3) wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem,
      jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
    4) wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli
      komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;

    5) ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego,
      ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie
      spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze
      własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni
      mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym
      przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub
      własności domu jednorodzinnego;
    6) oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
    7) zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.
    Co do zasady dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usług podlega
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest
    „odpłatność” za daną czynność, co wynika wprost z powołanego wyżej przepisu art. 5 ust.
    1 pkt 1 ustawy o VAT.
    Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za
    wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność,
    a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu
    kosztów, płatny.
    Z przywołanego przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT wynika, że czynność polegająca
    na przeniesieniu z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu
    takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów (np.
    nieruchomości) w zamian za odszkodowanie stanowi dostawę towarów. W tej sytuacji bez
    znaczenia jest fakt, że dostawa nie jest de facto następstwem decyzji właściciela, lecz
    wynika z nakazu organu władzy publicznej lub z mocy samego prawa. Odszkodowanie w
    tym przypadku pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc
    tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną.
    W konsekwencji należy stwierdzić, że przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub
    podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa
    własności towarów (w tym np. nieruchomości) w zamian za odszkodowanie – na
    podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT – podlega opodatkowaniu podatkiem od
    towarów i usług.
    Zatem, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie,
    lecz stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności nieruchomości w zamian za
    wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.
    Wynagrodzenie musi mieć zatem konkretny wymiar, a więc być konkretną wielkością
    wyrażalną w pieniądzu. Dostawę można uznać za dokonaną odpłatnie, dopiero gdy
    istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru.
    Aby doszło do odpłatnej dostawy towarów z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT w rozumieniu
    art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT muszą wystąpić wszystkie elementy składające się na tę
    czynność, tj. przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel oraz
    otrzymanie zapłaty odszkodowania z tego tytułu. Oznacza to, że przeniesienie z mocy
    prawa prawa własności towarów nabiera odpłatnego charakteru dopiero w momencie
    otrzymania przez stronę wywłaszczoną zapłaty odszkodowania z tego tytułu.
    Nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT, podlega
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była
    opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej
    wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
    Z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT wynika, że:
    Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej
    oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w
    ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

    Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o VAT:
    Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub
    usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także
    działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w
    szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości
    niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
    Natomiast stosownie do treści art. 15 ust. 6 ustawy o VAT:
    Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te
    organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla
    realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na
    podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
    Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch
    przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego
    zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na
    podstawie umów cywilnoprawnych.
    Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r.
    Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu
    podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z dnia 11 grudnia 2006, str. 1, ze zm.),
    zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, zgodnie z którym:
    Krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są
    uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami,
    których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty,
    składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.
    Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji,
    są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby
    wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.
    W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w
    związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań
    sprawia, że mogą być one pominięte.
    Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze
    publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o
    charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku
    od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie
    usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    Zasady nabywania nieruchomości pod inwestycje w zakresie dróg publicznych, a także
    organy właściwe w tych sprawach, reguluje ustawa z 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych
    zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z
    2024 r. poz. 311.).
    Należy wskazać, że na podstawie art. 11a ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach
    przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:
    Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo wykonujący zadania
    zlecone z zakresu administracji rządowej starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i
    gminnych, wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek
    właściwego zarządcy drogi.
    Przepis artykułu 11f ust. 1 pkt 6 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych wskazuje, że:
    Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności
    oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się
    własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.

    Według art. 11i ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji
    w zakresie dróg publicznych:
    W sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych
    w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. –
    Prawo budowlane, z wyjątkiem art. 28 ust. 2.
    W myśl art. 11i ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji
    w zakresie dróg publicznych:
    W sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się
    przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów ustawy z
    dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz. U. z 2021 r. poz. 485 oraz z 2023 r. poz. 28 i
    1688).
    Fakt, że w przypadku wydawania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej
    zostały w całości wyłączone przepisy określone w ustawie o planowaniu i
    zagospodarowaniu przestrzennym oznacza w szczególności, że ustalenie lokalizacji drogi
    w ramach zezwolenia na realizację inwestycji drogowej może nastąpić niezależnie od tego,
    czy dla terenu, przez który ma przebiegać ta inwestycja, obowiązuje miejscowy plan
    zagospodarowania przestrzennego oraz niezależnie od treści postanowień takiego planu.
    Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:
    Decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział
    nieruchomości.
    Jak stanowi art. 12 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:
    Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowi podstawę do dokonania
    wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości.
    Według regulacji art. 12 ust. 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:
    Nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy
    prawa:
    1) własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,
    2) własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg
      wojewódzkich, powiatowych i gminnych,
    - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się
      ostateczna.
    Analiza przywołanych regulacji prowadzi do wniosku, że w przypadku realizacji inwestycji
    drogowych w trybie przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji
    drogowej zastępuje decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego, o której mowa w art.
    4 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
    W myśl art. 12 ust. 4a ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji
    w zakresie dróg publicznych:
    Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4,
    wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
    Na mocy art. 12 ust. 4f ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:
    Odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym
    właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom,
    którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe.

    Zgodnie z art. 12 ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:
    Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się
    odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18.
    Według art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji
    w zakresie dróg publicznych:
    Wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu
    nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej
    przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie
    wysokości odszkodowania.
    Zgodnie z art. 23 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w
    zakresie dróg publicznych:
    W sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale stosuje się przepisy ustawy o
    gospodarce nieruchomościami.
    Na podstawie art. 112 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm.):
    Wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze
    decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego
    na nieruchomości.
    Z kolei w myśl art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:
    Wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa
    rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej
    odpowiadającym wartości tych praw.
    Z powołanych przepisów wynika zatem, że istotą wywłaszczenia jest pozbawienie lub
    ograniczenie m.in. prawa własności nieruchomości. Dokonuje się tego za
    odszkodowaniem wypłaconym na rzecz osoby (podmiotu) wywłaszczanego, co poprzedza
    wydanie aktu prawnego w randze decyzji. Nieruchomość objęta taką procedurą staje się z
    mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Decyzję
    ustalającą wysokość odszkodowania wydaje organ administracji publicznej, który wydał
    decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji. Z tak określonych zapisów ustawowych
    wynika jasno, że podmiotem podejmującym cały katalog czynności prawnych jest organ
    administracji. Nie wymaga się tu współdziałania, czy jakiejkolwiek innej inicjatywy ze
    strony podmiotu wywłaszczanego.
    Zatem, biorąc pod uwagę szczególny rodzaj dostawy towarów jakim jest przeniesienie
    prawa własności towarów z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w
    imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa należy uznać, że ma miejsce
    dostawa towarów w zamian za odszkodowanie, natomiast odszkodowanie pełni funkcję
    wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc tego rodzaju dostawę
    faktycznie odpłatną – objętą opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług. Ponadto
    zaznaczyć należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo
    odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności nieruchomości
    w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.
    Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami zmiana przeznaczenia wywłaszczonej
    nieruchomości z terenu niebędącego terenem przeznaczonym pod zabudowę na teren
    przeznaczony pod zabudowę odbywa się w tym samym momencie, w którym
    nieruchomość ta staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub odpowiednich
    jednostek samorządu terytorialnego. Zmiana ta nie wystąpiłaby, gdyby nie doszło do
    czynności wywłaszczenia.

    W niniejszej sprawie należy wskazać, że skoro decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji
    drogowej, na podstawie której działka nr 1 została wywłaszczona, stała się ostateczna ...,
    to wywłaszczoną nieruchomość należy opodatkować z uwzględnieniem jej przeznaczenia
    sprzed wywłaszczenia.
    W pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że ani organ władzy publicznej ani urząd
    obsługujący ten organ wydając nieruchomość za odszkodowaniem nie może skorzystać z
    wyłączenia z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. W przypadku
    wywłaszczenia nieruchomości za odszkodowaniem nie są realizowane zadania, dla
    realizacji których organy te zostały powołane. Jednocześnie w tym zakresie nie występują
    Państwo jako podmiot prawa publicznego, lecz jako właściciel. Państwa sytuacja w
    odniesieniu do kwestii własności nieruchomości jest taka sama jak innych podmiotów,
    których dotknąć może decyzja o wywłaszczeniu.
    Zatem wydając działkę nr 1 za odszkodowaniem nie mogli Państwo skorzystać z
    wyłączenia z opodatkowania na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Tym samym
    stwierdzić należy, że w analizowanym przypadku wydając ww. działkę w zamian za
    odszkodowanie, działali Państwo jako podatnik w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT,
    prowadzący działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.
    Przekazanie działki nr 1 w zamian za odszkodowanie podlega opodatkowaniu podatkiem
    od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, stanowiąc odpłatną
    dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. W rozpatrywanej
    sprawie odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów,
    czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną. Wyjaśnić należy, że opodatkowaniu
    podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące
    dostawę towarów – przeniesienie własności działek w zamian za wynagrodzenie
    przyjmujące formę odszkodowania.
    Wykonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,
    może albo być opodatkowana właściwą stawką podatku VAT, albo może korzystać ze
    zwolnienia od tego podatku.
    Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT:
    Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
    a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
    b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął
      okres krótszy niż 2 lata.
    Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest - co
    do zasady - zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w
    ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym
    zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
    Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części,
    kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego
    momentu.
    Zgodnie z treścią art. 2 pkt 14 ustawy o VAT:
    Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu - rozumie się przez to
    oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie
    użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
    a) wybudowaniu lub
    b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o
      podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
    Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie
    nieruchomości do używania. „Pierwsze zasiedlenie” budynku/budowli lub ich części ma

    więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynku/budowli lub ich
    części oddano je do użytkowania pierwszemu nabywcy, oddano je w najem, jak i w
    przypadku wykorzystywania budynku/budowli lub ich części na potrzeby własnej
    działalności gospodarczej podatnika, bowiem w tych przypadkach doszło do korzystania z
    budynku/budowli.
    W tym miejscu należy nadmienić, że w przypadku budynków/budowli lub ich części
    niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej
    przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, ustawodawca umożliwia podatnikom - po
    spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a
    tego przepisu.
    W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT:
    Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem,
    o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:
    a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do
      obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
    b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do
      których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku
      naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości
      początkowej tych obiektów.
    Powyższy przepis wskazuje, jakie muszą zostać spełnione warunki aby sprzedaż
    budynków, budowli lub ich części mogła korzystać ze zwolnienia od podatku VAT. Z
    przepisu tego wynika, że prawo do zwolnienia przysługuje wówczas, gdy w stosunku do
    budynków, budowli lub ich części będących przedmiotem sprzedaży nie przysługiwało
    dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę
    podatku naliczonego, oraz dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ulepszenie
    tych obiektów, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego
    o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30%
    wartości początkowej tych obiektów.
    Z analizy powołanych wyżej przepisów wynika, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub
    ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT,
    wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a stanie się
    bezzasadne.
    Jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania dla dostawy zwolnienia od podatku
    na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy o VAT, należy przeanalizować
    możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2
    ustawy o VAT.
    Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane
    prawo do zwolnienia od podatku dostawy budynków, budowli lub ich części, prowadzi do
    wniosku, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z ww. podstaw do
    zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe
    kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących dostawie danego obiektu. Zauważyć
    bowiem należy, że stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega
    ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza
    wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie, podatnik uprawniony jest do
    zastosowania ww. preferencji, gdy charakter dokonywanych przez niego czynności, w
    sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści
    przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i
    usług.
    Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub
    budowle rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy o VAT, w myśl którego:

    W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części
    takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości
    gruntu.
    W świetle tego przepisu, przy sprzedaży budynków, budowli lub ich części, dokonywanej
    wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków
    w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy
    gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku, jak przy dostawie budynków, budowli lub
    ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich
    części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa
    gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.
    Z opisu sprawy wynika, że działkę nr 1 nabyli Państwo nieodpłatnie z mocy prawa z dniem
    1 stycznia 1996 r., na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające
    ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, w związku
    z ustawą z dnia 24 listopada 1995 r. o zmianie zakresu działania niektórych miast oraz o
    miejskich strefach usług publicznych. Na ww. działce występowały budowle w postaci: (...)
    (Naniesienia). Działka stanowiła (...). Naniesienia te były własnością Państwa od dnia
    nabycia z mocy prawa, tj. ... Nie ponieśli Państwo kosztu podatku VAT przy nabyciu
    przedmiotowych nieruchomości. Państwo począwszy od dnia nabycia z mocy prawa, tj. ...
    nie ponosili wydatków na ulepszenia stanowiące co najmniej 30% wartości początkowej
    Naniesień znajdujących się na działce. Nie wykorzystywali Państwo ww. nieruchomości
    wyłącznie do czynności podlegających zwolnieniu z podatku VAT. W stosunku do
    Naniesień – będących własnością Państwa – znajdujących się na działce nr 1 nastąpiło
    pierwsze zasiedlenie w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy o VAT. Pomiędzy pierwszym
    zasiedleniem a momentem dostawy ww. Naniesień upłynął okres dłuższy niż 2 lata.
    W świetle powyższego stwierdzam, że transakcja dostawy budowli, tj. (...), posadowionych
    na działce nr 1, nie została dokonana w ramach pierwszego zasiedlenia, a od momentu
    pierwszego zasiedlenia do momentu ich dostawy w drodze wywłaszczenia upłynął okres
    dłuższy niż 2 lata. Ponadto – jak wynika z okoliczności sprawy – nie ponosili Państwo
    wydatków na ulepszenia stanowiące co najmniej 30% wartości początkowej tych budowli.
    Tym samym, w odniesieniu do transakcji dostawy ww. budowli spełnione zostały
    przesłanki do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług, określone w art.
    43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT.
    Jednocześnie, jak wskazano powyżej, grunt będący przedmiotem sprzedaży podlega
    opodatkowaniu według tych samych regulacji jak budynki i budowle na nim posadowione.
    W związku z powyższym – na podstawie art. 29a ust. 8 ustawy o VAT – dostawa gruntu, z
    którym związane są ww. budowle, również jest zwolniona od podatku. A zatem dostawa
    gruntu (działki nr 1), na którym znajdują się ww. budowle (...) również korzysta ze
    zwolnienia z podatku VAT stosowanie do art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT w zw. z art. 29a
    ust. 8 ustawy o VAT.
    Zatem Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku
    (pytań). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem, nie
    mogą być rozpatrzone.

    Wydając interpretację przepisów prawa podatkowego na podstawie art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej nie prowadzę postępowania podatkowego w rozumieniu tej ustawy. Niniejsza
    interpretacja indywidualna ogranicza się wyłącznie do udzielenia pisemnej informacji co
    do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w okolicznościach stanu
    faktycznego podanego przez Państwa. Informuję, że nie jestem właściwy do
    przeprowadzenia postępowania dowodowego, które w przedmiotowej sprawie
    umożliwiłoby weryfikację opisanego stanu faktycznego.
    Zaznaczam, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o
    wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia
    zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany
    przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo
    ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem
    we wniosku opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe
    tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji
    pokrywał się będzie z opisem sprawy podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W
    związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we
    wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie
      zgodna (tożsama) z opisem sprawy i zastosują się Państwo do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
        ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.