Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-435/07-5/HW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2008-02-26
Teza: Prawo do odliczenia podatku naliczonego z „refaktur” za media i remonty otrzymanych od wspólnot mieszkaniowych.
Słowa kluczowe: czynności-czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług; media; obrót; refakturowanie; wspólnoty-wspólnota mieszkaniowa
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Miejskiego Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej „MZGM” Sp. z o.o. przedstawione we wniosku z dnia 22 listopada 2007 r. (data wpływu 26 listopada 2007 r.) uzupełnionym pismem z dnia 20 lutego 2008 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie odliczenia podatku naliczonego z refaktur otrzymanych od Wspólnot za media i remonty **– jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 26 listopada 2007 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie odliczenia podatku naliczonego z refaktur otrzymanych od Wspólnot za media i remonty.

**W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.**

Wnioskodawca jest Zarządem Wspólnot Mieszkaniowych oraz właścicielem niewyodrębnionych lokali mieszkalnych i lokali użytkowych we Wspólnotach Mieszkaniowych. Przed sprzedażą były one również własnością Spółki. W chwili obecnej stronami umów o dostawę mediów są Wspólnoty Mieszkaniowe reprezentowane przez Zarząd Wspólnot, którym jest Wnioskodawca. Zarząd powołany został na podstawie art. 18 ustawy o własności lokali (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) jako jeden ze współwłaścicieli we Wspólnocie.

Wspólnoty mieszkaniowe są zarejestrowane jako czynni podatnicy VAT od 01 lipca 2004 r., ujmują w rozliczeniach z urzędem skarbowym podatek wynikający z faktur za media, składają deklaracje i prowadzą stosowne ewidencje. Spółka jako podatnik VAT oraz jako zarząd, zarządca i jednocześnie członek Wspólnoty odlicza podatek z otrzymanej od Wspólnoty tzw. „refaktury” za media i remonty według posiadanego udziału we Wspólnocie i jednocześnie odprowadza podatek należny w części, którą obciąża najemców za zużyte media.

Spółka przeznacza lokale będące jej własnością na wynajem jako lokale mieszkalne w ramach zasobu mieszkaniowego Gminy.

**W związku z powyższym zadano następujące pytania.**

1.  Czy Wnioskodawca jako zarząd Wspólnoty i jej współwłaściciel prawidłowo odlicza podatek naliczony z „refaktur” za media i remonty otrzymanych od Wspólnot, gdyż Spółka jednocześnie odprowadza podatek należny w części, którą obciąża najemców za zużyte media?
2.  Czy Spółka będąca Zarządem Wspólnoty i jednocześnie jej współwłaścicielem może być stroną w umowach z dostawcami mediów i odwrotnie obciążać fakturami za media Wspólnoty Mieszkaniowe wyłącznie w części wykupionej przez indywidualnych właścicieli lokali i czy Wspólnoty Mieszkaniowe mają wówczas prawo do odliczenia podatku VAT z tzw. „refaktur” otrzymanych od Spółki, gdyż w tym przypadku również odprowadzają podatek należny w części, którą obciążają właścicieli za zużyte media?
3.  Czy dopuszczalne byłoby zawarcie „umów trójstronnych”, gdzie na dostawę mediów do budynków Wspólnot Mieszkaniowych wystawiane byłyby dwie faktury VAT: osobna dla części budynku będącej własnością Spółki i część wykupionej przez indywidualnych właścicieli lokali?

Ad.1

Zdaniem Wnioskodawcy, Spółka prawidłowo odlicza podatek naliczony, ponieważ z drugiej strony odprowadza podatek należny w części, którą obciąża najemców za zużyte media. Ponadto, prawidłowo odlicza podatek naliczony z faktur za remonty, gdyż dotyczą one lokali mieszkalnych, będących własnością Spółki z przeznaczeniem na wynajem w ramach zasobu mieszkaniowego Gminy.

Ad. 2

Spółka stoi na stanowisku, że będąc jednocześnie współwłaścicielem we wspólnocie mogłaby być stroną umowy na dostawę mediów i odsprzedawać je drogą „refaktury” na rzecz Wspólnot Mieszkaniowych. Wspólnoty Mieszkaniowe miałyby wówczas prawo do odliczenia podatku VAT.

Ad. 3

Zdaniem Wnioskodawcy zawieranie „umów trójstronnych” daje możliwość fakturowania wiążącego się z najmniejszym ryzykiem podatkowym. Samo zawarcie takich umów zależy jednak od zgody dostawców mediów. Jednakże, Podatnik uważa, iż z niektórymi dostawcami mediów np. energii elektrycznej i gazowej byłoby to możliwe.

**W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.**

Podstawą prawną funkcjonowania wspólnot jest ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Powyższa ustawa określa prawa i obowiązki członków wspólnoty oraz zakres zarządu nieruchomością wspólną. Zgodnie z art. 6 ww. ustawy wspólnotę mieszkaniową tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. Stosownie natomiast do art. 13 powołanej ustawy właściciel ponosi wydatki związane z utrzymaniem jego lokalu, a także uczestniczy w kosztach zarządu związanych z utrzymaniem nieruchomości wspólnej, przez którą rozumie się jedynie grunt oraz część budynku i urządzenia nie służące wyłącznie właścicielom lokali (np. klatki schodowe, parkingi, instalacje energetyczne itd.).

Zgodnie z art. 14 ustawy o własności lokali na koszty zarządu nieruchomością wspólną składają się:

1.  wydatki na remonty i bieżącą konserwację,
2.  opłaty za dostawę energii elektrycznej i cieplnej, gazu i wody, w części dotyczącej nieruchomości wspólnej, oraz opłaty za antenę zbiorczą i windę,
3.  ubezpieczenia, podatki i inne opłaty publicznoprawne, chyba że są pokrywane bezpośrednio przez właścicieli poszczególnych lokali,
4.  wydatki na utrzymanie porządku i czystości,
5.  wynagrodzenie członków zarządu lub zarządcy.

Drugi rodzaj wydatków ponoszonych przez właścicieli lokal, to wydatki związane z utrzymaniem własnych lokali, głównie koszty zużytej przez właściciela energii cieplnej oraz wody i wywóz nieczystości.

Za zobowiązania dotyczące nieruchomości wspólnej wspólnota odpowiada bez ograniczenia, a każdy właściciel lokalu w części odpowiadającej jego udziałowi w tej nieruchomości. W celu reprezentacji interesów wspólnoty, zobowiązana jest ona zgodnie z art. 18 ustawy o własności lokali ustanowić zarząd, który może być sprawowany bezpośrednio przez członków wspólnoty lub pośrednio przez podmiot z zewnątrz. Ponadto na gruncie ustawy o własności lokali należy rozróżnić pojęcia zarządu i zarządcy. O zarządzie mówimy w przypadku gdy mamy na myśli organ wspólnoty, a o zarządcy w przypadku gdy zarządzanie (administrowanie) nieruchomością wspólną zostało powierzone osobie fizycznej lub prawnej. Mając na uwadze powyższe należy jednoznacznie stwierdzić, że wspólnota mieszkaniowa stanowi wspólnotę interesów właścicieli lokali, zorganizowanych w formie i na zasadach określonych w powołanej wyżej ustawie o własności lokali.

W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W świetle art. 8 ust. 3 ustawy usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych i usług turystyki, o których mowa w art. 119. Z objaśnień wstępnych do Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług wynika, iż usługami są określone czynności świadczone przez podmioty gospodarcze na rzecz innych podmiotów (osób fizycznych, jednostek gospodarczych). Zatem, usługą jest jedynie czynność skierowana na zewnątrz, dla innego podmiotu.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ww. ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Powyższa działalność obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2).

Wspólnota mieszkaniowa w zakresie czynności zarządzania nieruchomością wspólną i pobierania zaliczek od członków wspólnoty z tytułu dostawy mediów do poszczególnych lokali nie jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Na gruncie przepisów ustawy o VAT wspólnoty mieszkaniowe tworzone na podstawie ustawy o własności lokali mogą być traktowane jako samodzielni podatnicy tego podatku mieszczący się w zakresie innych jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej. Jednakże w takim przypadku wspólnota musi dokonywać czynności podlegających opodatkowaniu na rzecz osób trzecich, tj. niewchodzących w skład wspólnoty.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług - podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Z zapisu art. 106 ust. 1 powołanej ustawy wynika, że podatnicy, o których mowa w art. 15 są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, którą zgodnie z art. 2 pkt 22 jest również odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Obowiązujące przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisy wykonawcze do ustawy nie regulują kwestii refakturowania kosztów, ani nie definiują pojęcia „refakturowania”.

Celem refakturowania jest przeniesienie poniesionych kosztów przez podmiot refakturujący na podmiot, który z danych usług faktycznie korzystał, pomimo że podmiot refakturujący danej usługi nie wykonał. „Refaktura" jest więc zwykłą fakturą VAT wystawioną przez podmiot pośredniczący pomiędzy właściwym usługodawcą, a rzeczywistym nabywcą tej usługi.

Regulacje w przedmiotowej kwestii zawarto w VI Dyrektywie Rady z dnia 17 maja 1977 r. jak i w obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywie Rady Nr 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 roku w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dziennik Urzędowy UE L z roku 2006, Nr 347/1 ze zm.). Przepisy te pozwalają w określonych sytuacjach refakturującego traktować jako świadczącego usługę. Stosownie do dyspozycji przepisu art. 28 Dyrektywy z roku 2006 w przypadku, gdy podatnik działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług przyjmuje się, że podatnik ten sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Wspólnota czyli jej członkowie nie dokonują dostawy w rozumieniu ustawy o VAT na rzecz samych siebie (również jeżeli dotyczy to wyodrębnionych lokali a nie części wspólnej), poprzez zapłatę z tytułu kosztów utrzymania własnych lokali (opłaty za ciepłą wodę, dostawy energii, wywóz nieczystości) oraz ich remontów. Podkreślić należy że wspólnota dostarczając media swoim członkom oraz dokonując remontów nie dokonuje odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Wspólnota nie wykonuje bowiem usług dla podmiotów spoza wspólnoty, lecz dla samej siebie – jest to tzw. zużycie wewnętrzne członków wspólnoty. Stąd też brak jest uzasadnienia do fakturowania wewnętrznych rozliczeń między wspólnotą a jej członkami. Czynności pobierania zaliczek od właścicieli lokali wyodrębnionych na zakupione media i usługi remontowe (do części wspólnej nieruchomości oraz wyodrębnionych lokali) nie podlegają ustawie o podatku od towarów i usług.

Tak więc, Wspólnoty w zakresie pokrycia kosztów utrzymania nieruchomości w części dotyczącej wyodrębnionych lokali użytkowych i mieszkalnych jak również w części związanej z nieruchomością wspólną, nie mogą wystawiać faktur VAT na rzecz członków wspólnoty.

W świetle powyższego, czynność pokrycia przez Wnioskodawcę kosztów związanych z mediami i remontami dotyczących lokali będących jego własnością nie jest usługą w rozumieniu klasyfikacji statystycznych, zatem nie podlega ustawie o podatku od towarów i usług.

W myśl art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Zgodnie z art. 88 ust 3a pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż Wnioskodawcy nie przysługuje prawo do odliczenia kwoty podatku naliczonego z refaktur za zużyte media oraz usługi remontowe otrzymanych od Wspólnot Mieszkaniowych. Natomiast, w sytuacji gdy Spółka będąca współwłaścicielem we Wspólnocie będzie stroną w umowach z dostawcami mediów, nie może wystawiać faktur VAT na rzecz członków wspólnot. Wystawione faktury nie stanowią podstawy do odliczenia podatku naliczonego.

Ponadto, należy zwrócić uwagę, iż analiza przedmiotu umów cywilnoprawnych nie mieści się w ramach określonych w art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zgodnie z którą Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W związku z powyższym Minister Finansów nie jest uprawniony do oceny stanowiska, czy Wnioskodawca może być stroną w umowach z dostawcami mediów oraz czy dopuszczalne byłoby zawarcie umów trójstronnych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.