Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4015.160.2021.2.MM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2022-02-28
Teza: Skutki podatkowe otrzymania w darowiźnie środków pieniężnych, które znajdowały się na wspólnym koncie obdarowanego i darczyńcy oraz środków pieniężnych znajdujących się na koncie darczyńcy, które zostały przelane na konto osoby trzeciej.
Słowa kluczowe: darowizna; przelew-przelew bankowy; rachunki-rachunek bankowy; wpłata; środek-środki pieniężne
Zagadnienia: Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania-Zwolnienie nabycia rzeczy i praw majątkowych przez członków najbliższej rodziny-Warunki zwolnienia-Obowiązek udokumentowania
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4a-ust. 1 -pkt 2

**Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe**

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest:

\- nieprawidłowe w części dotyczącej zwolnienia z opodatkowania otrzymanych w darowiźnie środków pieniężnych, które zostały przez Pani matkę przelane na konto

sprzedającej,

\- prawidłowe w pozostałej części.

**Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej**

17 grudnia 2021 r. wpłynął Pani wniosek z 16 grudnia 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych otrzymania w darowiźnie środków pieniężnych. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem, które otrzymaliśmy 22 lutego 2022 r. Treść wniosku jest następująca:

**Opis stanu faktycznego**

W dniu 27 sierpnia 2021 r. wspólnie z matką dokonałyście sprzedaży nieruchomości odziedziczonej w spadku po zmarłym ojcu i mężu (odpowiednio w części 1/4 i 3/4). Środki z tej sprzedaży ulokowane zostały na wspólnym koncie bankowym Pani i Pani matki, którego obie byłyście współwłaścicielkami na równych prawach.

W dniu 1 października 2021 r. dokonałyście Panie zakupu nieruchomości (tylko Pani została właścicielem). W tym celu Pani matka przekazała Pani darowiznę pieniężną - nieruchomość została zakupiona w całości za gotówkę. Ze względu na płatność w kilku ratach i na dwa różne konta (sprzedającej + banku, w którym miała kredyt - w celu jego spłaty), środki zostały przekazane Pani również w kilku partiach. Dnia 1 października 2021 r. była to darowizna od Pani matki z przeznaczeniem na zakup mieszkania w kwocie 278.910 zł. Jest to kwota całej transzy zapłaconej tego dnia sprzedającej (451.160 zł) pomniejszona o środki już wcześniej do Pani należące. Przelewy na zakup nieruchomości zostały dokonane z konta bankowego, którego Pani z matką byłyście współwłaścicielkami, a zaświadczenie z banku o tym jest potwierdzeniem darowizny środków od Pani matki dla Pani na zakup nieruchomości.

Dnia 4 października 2021 r. była to darowizna o przeznaczeniu na zakup mieszkania w kwocie 311.590,98 zł, co potwierdza polecenie przelewu darowizny z konta Pani matki na konto Pani w kwocie 151.673 zł. Reszta kwoty darowizny została przelana bezpośrednio na konto sprzedającej. Były to środki przeznaczone na zakup nieruchomości, które Pani matka w dalszym ciągu darowała Pani jako swojej córce i które uwzględniłyście Panie w umowie darowizny z 4 października 2021 r.

W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że przelewy na konto sprzedającej z 1 października 2021 r. zostały dokonane przez Panią z konta, którego Pani i Pani matka byłyście współwłaścicielkami. Dnia 4 października 2021 r. wykonany został przez Panią przelew na konto sprzedającej – tutaj potwierdzeniem darowizny jest poświadczenie bankowe wcześniejszego przelania tej części środków z konta Pani matki na Pani konto. Drugi przelew tego dnia – w kwocie 145 904,93 zł – został wykonany bezpośrednio z konta Pani matki na konto sprzedającej – tutaj Pani matka figuruje jako zlecająca przelew.

Załączone zaświadczenie z banku jest potwierdzeniem tego, że konto, z którego zostały wypłacone pieniądze było współdzielone przez Panią i Pani matkę – w równym stopniu byłyście Panie współwłaścicielkami tego konta. Niemożliwe byłoby dokonanie darowizny poprzez przelanie środków pomiędzy kontem Pani matki, a Pani, gdyż jest to to samo konto i nie jest możliwe dokonanie przelewu z danego konta na to samo konto. Środki, które znajdowały się na opisywanym koncie należały w równym stopniu do Pani i Pani matki, potwierdzenie współwłaścicielstwa jest potwierdzeniem darowizny wspólnych środków jednej ze współwłaścicielek danego konta.

Opisywane środki w wysokości 311.590,98 zł znajdowały się na innym koncie, które należało do Pani matki i tak jak przedstawiła Pani we wniosku potwierdzeniem darowizny jest potwierdzenie polecenia przelewu na Pani konto w kwocie 151.673 zł. Reszta z powyższej kwoty została przelana na konto sprzedającej bezpośrednio z konta należącego do Pani matki z zaznaczeniem, że są to środki przeznaczone na zakup nieruchomości w formie darowizny dla córki od matki, co zostało od razu uwzględnione w umowie darowizny z 4 października 2021 r.

**Pytanie**

Czy zaistniała sytuacja zwalnia Panią z obowiązku zapłaty podatku od spadków i darowizn w związku z darowaniem Pani darowizn pieniężnych przez Pani matkę jako swojej córce?

**Pani stanowisko w sprawie**

Pani zdaniem, w związku z opisanym powyżej stanem faktycznym, jest Pani zwolniona z obowiązku zapłaty podatku od spadków i darowizn od całości kwoty, ponieważ kompleksowo środki zostały darowane Pani przez Pani matkę na zakup mieszkania. Poszczególne transze razem składały się na całościową kwotę darowaną Pani przez Pani matkę na zakup nieruchomości.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest:

\- nieprawidłowe w części dotyczącej zwolnienia z opodatkowania otrzymanych w darowiźnie środków pieniężnych, które zostały przez Pani matkę przelane na konto

sprzedającej,

\- prawidłowe w pozostałej części.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2021 r. poz. 1043):

Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny, polecenia darczyńcy.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera pojęcia „darowizna”, dlatego w tym zakresie odwołać się należy do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.).

Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:

Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

Z kolei przepis art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi, że:

Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy:

Obowiązek podatkowy powstaje – przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

W myśl art. 9 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę wolną w wysokości 9.637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ww. ustawy:

Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.

Stosownie do art. 14 ust. 2 ww. ustawy:

Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

Zgodnie z art. 14 ust. 3 ww. ustawy:

Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

1) do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;

2) do grupy II - zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa

małżonków, małżonków innych zstępnych;

3) do grupy III - innych nabywców.

Zgodnie natomiast z art. 4a ust. 1 ww. ustawy:

Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz

2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Stosownie do art. 4a ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

W myśl art. 4a ust. 4 ww. ustawy:

Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1\. wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do

wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub

2\. gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.

Zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych dokonać należy na formularzu SD-Z2, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 2060).

Jak wynika z wyżej powołanych przepisów prawa, nabycie tytułem umowy darowizny środków pieniężnych powyżej kwoty 9.637 zł, przez osoby wymienione w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jest zwolnione z podatku od darowizny, jeżeli zostaną spełnione łącznie warunki wymienione w art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2, tj. fakt otrzymania darowizny zostanie w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego zgłoszony właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego oraz nastąpi udokumentowanie otrzymania środków pieniężnych dowodem przekazania środków na rachunek nabywcy (obdarowanego). Przy czym obowiązek zgłoszenia nie jest konieczny tylko wówczas, gdy nabycie następuje na podstawie dokumentu sporządzonego w formie aktu notarialnego.

Z treści wniosku i jego uzupełnienia wynika, że otrzymała Pani od matki w darowiźnie środki pieniężne. Na podstawie umowy darowizny z 1 października 2021 r. otrzymała Pani 278.910 zł. Środki będące przedmiotem darowizny znajdowały się na Waszym wspólnym koncie i zostały przez Panią przeznaczone na zakup Pani mieszkania. Natomiast na podstawie umowy darowizny z 4 października 2021 r. otrzymała Pani od matki 311.590,98 zł. Środki te znajdowały się na koncie Pani matki i w kwocie 151.673 zł zostały na podstawie polecenia przelewu przelane na Pani konto. Reszta środków została przelana przez Pani matkę bezpośrednio na konto sprzedającej mieszkanie.

Mając na uwadze powyższe informacje, należy stwierdzić, że umowy darowizny z 1 i 4 października 2021 r. zostały zawarte pomiędzy osobami wymienionymi w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Warunkiem skorzystania z omawianego zwolnienia – jak wyjaśniono powyżej – jest natomiast spełnienie dwóch przesłanek, tj. udokumentowanie otrzymania środków pieniężnych oraz zgłoszenie w 6 miesięcznym terminie otrzymania darowizny do urzędu skarbowego.

W Pani przypadku warunek udokumentowania otrzymanych środków pieniężnych nie został spełniony w stosunku do wszystkich środków otrzymanych w darowiźnie. Bez wątpienia środki w wysokości 151.673 zł, które znajdowały się na koncie Pani matki i zostały przelane na Pani konto warunek ten spełniają. Również ta część darowanych Pani środków pieniężnych, które znajdowały się na wspólnym koncie Pani i Pani matki, a więc również na Pani rachunku bankowym warunek ten spełniają. Nie ma konieczności dokonywania dodatkowych operacji finansowych na wspólnym koncie. W obu ww. przypadkach darowane Pani środki znalazły się na Pani rachunku bankowym. Odmienna sytuacja wystąpiła w stosunku do tej części darowanych Pani środków pieniężnych, które znajdowały się na koncie Pani matki i zostały przez Pani matkę przelane na konto osoby trzeciej (sprzedającej mieszkanie). W tym przypadku warunek udokumentowania otrzymania środków pieniężnych dowodem przekazania na Pani rachunek bankowy nie został spełniony. Nie ma znaczenia na co środki te zostały wydatkowane i jaka była treść polecenia przelewu. Faktem jest, że darowane środki nie znalazły się na rachunku bankowym obdarowanego, lecz zostały przez darczyńcę przelane na konto osoby trzeciej.

Ustawa wymaga bowiem aby darowizny pieniężne były udokumentowane dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym. Literalne brzmienie przepisu art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn nie pozwala skorzystać ze zwolnienia podatkowego, gdy nabycie nie jest udokumentowane tak, jak wskazuje ten przepis.

Co prawda, zgodnie z utartą linią interpretacyjną i orzeczniczą, warunek określny we wskazanym przepisie uważa się za spełniony również wtedy, gdy wpłata dokonywana jest na rachunek bankowy osoby trzeciej ale na subkonto wyodrębnione w ramach tego rachunku dla osoby obdarowanej. W analizowanym przypadku taka sytuacja nie występuje.

Pani stanowisko, zgodnie z którym jest Pani zwolniona z obowiązku uiszczenia podatku od spadków i darowizn od całej kwoty otrzymanej w darowiźnie od matki jest nieprawidłowe.

Jak stwierdzono powyżej, w stosunku do darowanych Pani środków pieniężnych, które Pani matka przelała na konto sprzedającej, nie został spełniony jeden z warunków zastosowania zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy, ponieważ środki te zostały przez darczyńcę (Pani matkę) wpłacone na konto osoby sprzedającej mieszkanie, a nie na rachunek bankowy obdarowanego (Pani).

Skoro zatem w tej części nie znajdzie zastosowania zwolnienie z opodatkowania określone w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, to nabycie środków pieniężnych tytułem darowizny, które zostały przez Pani matkę przelane na konto sprzedającej, podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku, według następujących skal:


| Kwoty nadwyżki w zł | Podatek wynosi 
| ponad | do 
| 1) od nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej 
|  | 10 278 | 3% 
| 10 278 | 20 556 | 308 zł 30 gr i 5% nadwyżki ponad 10 278 zł 
| 20 556 |  | 822 zł 20 gr i 7% nadwyżki ponad 20 556 zł 

W stosunku natomiast do pozostałej części darowanych Pani środków pieniężnych zwolnienie, o którym mowa w art. 4a ust. 1 ww. ustawy będzie Pani przysługiwać pod warunkiem, spełnienia drugiej przesłanki, tj. zgłoszenia otrzymanej darowizny do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Obowiązek podatkowy w przypadku otrzymania darowizny na podstawie umowy, która nie została zawarta w formie aktu notarialnego, powstaje zgodnie z ww. art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia, a więc otrzymania darowizny.

**Dodatkowe informacje**

**Informacja o zakresie rozstrzygnięcia**

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

**Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację**

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w \`(...)\` . Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

\- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

\- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

**Podstawa prawna dla wydania interpretacji**

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).