Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP3-2.4015.57.2017.3.AK1
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-01-10
Teza: Czy jeżeli macocha Wnioskodawcy, dokona na rzecz Wnioskodawcy darowizny pieniężnej, to Wnioskodawcy będzie przysługiwać zwolnienie z podatku, jako jej pasierbowi, w myśl art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn?
Słowa kluczowe: darowizna; obowiązek-obowiązek podatkowy; opodatkowanie-przedmiot opodatkowania; podatek-podatek od spadków i darowizn; zwolnienie
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 16 października 2017 r. (data wpływu 25 października 2017 r.) uzupełnionym pismem z dnia 17 listopada 2017 r. (data nadania 20 listopada 2017 r.) na wezwanie z dnia 9 listopada 2017 r. Nr 0114-KDIP3-2.4015.57.2017.1.AK1 (data wysłania 10 listopada 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy darowizny – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 25 października 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy darowizny.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Ojciec Wnioskodawcy, który owdowiał, gdy Wnioskodawca był dzieckiem, ożenił się ponownie, gdy Wnioskodawca był już osobą pełnoletnią. W związku z tym Wnioskodawca nie został przez macochę przysposobiony. Wnioskodawca i macocha są jednak rodziną na zasadzie stosunku powinowactwa, o którym mowa w art. 618 par. 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Macocha jest Polką i polskim rezydentem podatkowym, więc jeśli dokonałaby w przyszłości darowizny pieniężnej na rzecz Wnioskodawcy, w kwestii zgłoszenia i opodatkowania takiej darowizny Wnioskodawca podlegałby polskiej ustawie o podatku od spadków i darowizn. Ustawa ta, w art. 4a, przewiduje dla pasierba zwolnienie z podatku od darowizny, jednakże nie definiuje pojęcia „pasierb”.

Pismem z dnia 9 listopada 2017 r. Nr 0114-KDIP3-2.4015.57.2017.1.AK1 wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania poprzez:

*   Wskazanie imienia i nazwiska osoby, która podpisała w poz. 79 wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.
*   Jeżeli wniosek nie został podpisany przez Wnioskodawcę lecz przez osobę przez niego upoważnioną to należy uzupełnić wniosek poprzez dostarczenie dokumentu (pełnomocnictwa zgodnego z art. 138c § 1 Ordynacji podatkowej), z którego wynika umocowanie dla osoby która podpisała wniosek do reprezentowania Wnioskodawcy.
*   Wskazanie numeru rachunku bankowego, na który ma zostać zwrócona nienależna opłata.
*   Uzupełnienie przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego poprzez wskazanie:
*   czy Wnioskodawca, jako obdarowany, w chwili zawarcia umowy darowizny będzie obywatelem polskim lub będzie miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
*   czy macocha Wnioskodawcy, jako darczyńca, na dzień zawarcia umowy darowizny będzie obywatelem polskim i będzie miała miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
*   czy środki pieniężne w momencie zawarcia umowy darowizny będą znajdowały się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
*   czy w chwili nabycia środków pieniężnych będących przedmiotem darowizny Wnioskodawca będzie posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub będzie miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium takiego państwa?

Wnioskodawca w uzupełnieniu wniosku wskazał, że jako obdarowany, w chwili zawarcia umowy darowizny nie będzie obywatelem polskim ani nie będzie miał miejsca stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Macocha Wnioskodawcy jako darczyńca, na dzień zawarcia umowy darowizny będzie obywatelem polskim i będzie miała miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Środki pieniężne w momencie zawarcia umowy darowizny będą znajdowały się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W chwili nabycia środków pieniężnych będących przedmiotem darowizny Wnioskodawca będzie posiadał obywatelstwo holenderskie oraz będzie miał miejsce zamieszkania na terytorium Holandii, czyli jednego z państw członkowskich UE.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

Czy jeżeli macocha Wnioskodawcy, dokona na rzecz Wnioskodawcy darowizny pieniężnej, to Wnioskodawcy będzie przysługiwać zwolnienie z podatku, jako jej pasierbowi, w myśl art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn?

Zdaniem Wnioskodawcy, art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn przewiduje zwolnienie pasierba z podatku od darowizny otrzymanej od macochy, z tym, że nie definiuje kim jest pasierb, w rozumieniu tej ustawy.

Powszechnie przyjmuje się, że pasierb to „syn męża lub żony z poprzedniego małżeństwa” (Słownik Języka Polskiego PWN), natomiast z art. 618 par. 1 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.) wynika, że pasierbem jest dziecko małżonka niebędące zarazem dzieckiem drugiego ze współmałżonków, zaś pomiędzy macochą a pasierbem powstaje stosunek powinowactwa z chwilą zawarcia małżeństwa pomiędzy nią a ojcem pasierba.

Jako, że przepisy polskiego prawa nie podają żadnych bliższych definicji pasierba, ani wykluczeń czy wyjątków od powyższej zasady powinowactwa, Wnioskodawca sądzi, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym powinno przysługiwać mu prawo do zwolnienia z podatku od darowizny jako pasierbowi.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2017 r., poz. 833 z późn. zm.) podatkowi od spadków i darowizn, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. darowizny.

W myśl art. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn podatkowi nie podlega nabycie własności rzeczy ruchomych znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych podlegających wykonaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli w dniu nabycia ani nabywca, ani też spadkodawca lub darczyńca nie byli obywatelami polskimi i nie mieli miejsca stałego pobytu lub siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że ojciec Wnioskodawcy, który owdowiał, gdy Wnioskodawca był dzieckiem, ożenił się ponownie, gdy Wnioskodawca był już osobą pełnoletnią. W związku z tym Wnioskodawca nie został przez macochę przysposobiony. Wnioskodawca i macocha są jednak rodziną na zasadzie stosunku powinowactwa, o którym mowa w art. 618 par. 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Macocha jest Polką i polskim rezydentem podatkowym, więc jeśli dokona w przyszłości darowizny pieniężnej na rzecz Wnioskodawcy, w kwestii zgłoszenia i opodatkowania takiej darowizny Wnioskodawca będzie podlegał polskiej ustawie o podatku od spadków i darowizn. Wnioskodawca w uzupełnieniu wniosku wskazał, że jako obdarowany, w chwili zawarcia umowy darowizny nie będzie obywatelem polskim ani nie będzie miał miejsca stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Macocha Wnioskodawcy jako darczyńca, na dzień zawarcia umowy darowizny będzie obywatelem polskim i będzie miała miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Środki pieniężne w momencie zawarcia umowy darowizny będą znajdowały się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W chwili nabycia środków pieniężnych będących przedmiotem darowizny Wnioskodawca będzie posiadał obywatelstwo holenderskie oraz będzie miał miejsce zamieszkania na terytorium Holandii, czyli jednego z państw członkowskich UE.

W związku z powyższym należy wskazać, że przedmiotowa umowa darowizny będzie podlegała podatkowi od spadków i darowizn, ponieważ środki pieniężne w momencie zawarcia umowy darczyńcy będą znajdowały się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz darczyńca będzie obywatelem polskim i będzie miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uwagi na to, że ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera pojęcia „darowizna”, dlatego w tym zakresie należy odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r., poz. 459, z późn. zm.). Na podstawie art. 888 § 1 ustawy Kodeks cywilny przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli przez obdarowanego o przyjęciu darowizny. Należy zaznaczyć, że ustawodawca nie wymaga żadnej szczególnej formy oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny. Natomiast z treści art. 890 § 1 wynika, iż oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi, że obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy obowiązek podatkowy powstaje - przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę wolną w wysokości 9.637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej. W myśl art. 14 ust. 2 ww. ustawy zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe. Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

Natomiast stosownie do art. 4a od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo - kredytowej lub przekazem pocztowym.

Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych winno być dokonane na formularzu SD-Z2 zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 2060).

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej (art. 4a ust. 3 cyt. ustawy).

Na podstawie art. 4a ust. 4 ww. ustawy obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.

Wyżej wymienione zwolnienie stosuje się, jeżeli w chwili nabycia nabywca posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium takiego państwa (art. 4 ust. 4 ww. ustawy).

Na tle przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego należy wskazać, że pasierbami są dzieci małżonka niebędące zarazem dziećmi drugiego ze współmałżonków. Pomiędzy tymi osobami (ojczym/macocha, pasierb) z chwilą zawarcia małżeństwa z rodzicem pasierba powstaje stosunek powinowactwa, o którym mowa w art. 618 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Ustawodawca, ustalając zakres podmiotowy zwolnienia określonego w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, wskazał, że osobą uprawnioną do skorzystania z tego zwolnienia podatkowego przy spełnieniu pozostałych warunków jest również pasierb jako nabywca własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze m.in. darowizny.

Przenosząc powołane powyżej przepisy na grunt analizowanej sprawy należy wskazać, że nabycie przez Wnioskodawcę tytułem darowizny środków pieniężnych przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn będzie korzystało ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Wśród osób, o których mowa w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn jest bowiem wprost wymieniony pasierb jako obdarowany.

Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie zadanego pytania jest prawidłowe.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4 , 00-013 Warszawa w dwóch egzemplarzach – (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z poźn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy)

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.