Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-411/14-4/NS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-08-11
Teza: Podatek od towarów i usług w zakresie wskazania, czy prawidłowe jest naliczanie stawki podatku VAT w wysokości 23% z tytułu wykorzystania lokalu użytkowego – siedziby Spółdzielni – na cele związane z prowadzoną przez Spółdzielnię działalnością gospodarczą.
Słowa kluczowe: czynności-czynności nieopodatkowane podatkiem od towarów i usług; czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; działalność-działalność gospodarcza; korzystanie; lokal-lokal użytkowy; opodatkowanie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółdzielni Mieszkaniowej, przedstawione we wniosku z dnia 15 maja 2014 r. (data wpływu 20 maja 2014 r.), uzupełnionym pismem z dnia 15 lipca 2014 r. (data wpływu 18 lipca 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wskazania, czy prawidłowe jest naliczanie stawki podatku VAT w wysokości 23% z tytułu wykorzystania lokalu użytkowego – siedziby Spółdzielni – na cele związane z prowadzoną przez Spółdzielnię działalnością gospodarczą – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20 maja 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wskazania, czy prawidłowe jest naliczanie stawki podatku VAT w wysokości 23% z tytułu wykorzystania lokalu użytkowego – siedziby Spółdzielni – na cele związane z prowadzoną przez Spółdzielnię działalnością gospodarczą. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 15 lipca 2014 r. (data wpływu 18 lipca 2014 r.) o uszczegółowienie pytania oraz przedmiot wniosku.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca (dalej: Spółdzielnia) zarządza i administruje majątkiem własnym i powierzonym. Oprócz podstawowej działalności – gospodarki zasobami mieszkaniowymi – prowadzi też działalność gospodarczą w zakresie wynajmu lokali użytkowych, sprzedaży energii cieplnej z kotłowni własnych, administrowania nieruchomościami wspólnot mieszkaniowych.

Siedziba Spółdzielni mieści się w jednym z budynków mieszkalnych, gdzie część parterowa jest zajmowana przez Spółdzielnię, pozostałe piętra to lokale mieszkalne zajmowane na spółdzielczych prawach, wyodrębnione na podstawie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz w najmie.

Spółdzielnia nie ma wyodrębnionej własności do zajmowanej części.

Spółdzielnia korzysta z części wspólnej budynku/korytarza, części piwnicznej/i gruntu okalającego w celu dojścia i dojazdu. Przyjęto, zgodnie z uchwałą Rady Nadzorczej, zasadę rozliczania kosztów i przychodów na każdą nieruchomość odrębnie. Koszty ogólnego funkcjonowania Spółdzielni tzw. koszty zarządu rozliczane są na wszystkie typy działalności, w tym na poszczególne nieruchomości wg określonego udziału procentowego.

Opłaty z tytułu zajmowanych lokali tzw. „czynsze” naliczane są na podstawie zestawień generowanych przez program CZYNSZE i ujmowane dla celów ewidencyjnych VAT w stawkach zwolnione – dla lokali mieszkalnych, natomiast dla lokalu Spółdzielni ze stawką 23% (jak dla lokalu użytkowego). Na okoliczność naliczenia „czynszu” dla Spółdzielni Wnioskodawca wystawia fakturę wewnętrzną w celu ujęcia jej w kosztach zarządu jako koszt.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu z dnia 15 lipca 2014 r.).

Czy w wyżej opisanym stanie faktycznym prawidłowe jest naliczanie stawki podatku VAT w wysokości 23% z tytułu wykorzystania lokalu użytkowego – siedziby Spółdzielni – na cele związane z prowadzoną przez Spółdzielnię działalnością gospodarczą?

Zdaniem Wnioskodawcy, zastosowanie stawki podatku VAT w wysokości 23% od naliczenia „czynszu” od powierzchni zajmowanej przez Spółdzielnię jest prawidłowe.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie przepisem z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast przez świadczenie usług – w świetle art. 8 ust. 1 ustawy – rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu. Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Należy jednak zaznaczyć, że nie każde powstrzymanie się od działania czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę, w rozumieniu przepisów ustawy.

Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde świadczenie niebędące dostawą towarów.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.

W przytoczonych przepisach została zrealizowana zasada powszechności opodatkowania wyrażona w art. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L Nr 347, poz. 1 ze zm.). Definicja świadczenia usług stanowi dopełnienie definicji dostawy towarów i tym samym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wszystkie czynności odpłatnego obrotu profesjonalnego.

Zgodnie z unormowaniami zawartymi w ustawie, w pewnych ściśle określonych przypadkach, również nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnego świadczenia usług, które na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Jak stanowi art. 7 ust. 2 ustawy – w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2013 r. – przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

1.  przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2.  wszelkie inne darowizny

‒ jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że nieodpłatne przekazanie towarów stanowi dostawę tylko wtedy, gdy powoduje przeniesienie prawa do rozporządzania wydanymi towarami jak właściciel. W analizowanej sprawie nie można mówić o przeniesieniu prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, a tym samym o dostawie towarów.

Z kolei stosownie do treści art. 8 ust. 2 ustawy – w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2013 r. – za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1.  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2.  nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Należy podkreślić, że aby uznać dane świadczenie za opodatkowane podatkiem VAT musi ono być odpłatne w myśl art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, bądź też nieodpłatne, ale spełniające warunki wynikające z art. 8 ust. 2 ustawy. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. natomiast dla ustalenia czy konkretne nieodpłatne świadczenie podlega opodatkowaniu, w świetle art. 8 ust. 2 ustawy, istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia.

Zatem interpretując powyższy przepis art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy należy stwierdzić, że opodatkowaniu podlegać powinno, jako odpłatne świadczenie usług, użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza (w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników), jeżeli przysługiwało mu prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego, w całości lub w części, przy nabyciu tych towarów, ich imporcie lub wytworzeniu tych towarów lub ich części składowych.

Tylko łączne zaistnienie ww. przesłanek umożliwia zastosowanie fikcji prawnej i objęcie zakresem opodatkowania VAT usług świadczonych nieodpłatnie. Jeśli jeden z tych warunków nie jest spełniony Wnioskodawca nie powinien opodatkowywać takiego nieodpłatnego świadczenia usług.

Analizując natomiast treść powołanego art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy należy zauważyć, że dla ustalenia czy konkretne nieodpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu na mocy tego przepisu, istotne jest ustalenie celu takiego świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisywało się będzie w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności jakie w danej sprawie występują.

Wskazać należy, że za usługi świadczone do celów innych niż działalność gospodarcza należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej, a więc które nie mają wpływu na przyszłe obroty przedsiębiorstwa, jego zyski, wizerunek, odbiór przez kontrahentów.

Niedopełnienie któregokolwiek z warunków określonych w art. 8 ust. 2 ustawy, jest podstawą do traktowania nieodpłatnej usługi jako niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Należy podkreślić, że powołany przepis art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy nie uzależnia faktu opodatkowania nieodpłatnego świadczenia usług na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika od prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tym świadczeniem.

Z informacji zawartych we wniosku wynika, że Wnioskodawca zarządza i administruje majątkiem własnym i powierzonym. Oprócz podstawowej działalności – gospodarki zasobami mieszkaniowymi – Spółdzielnia prowadzi też działalność gospodarczą w zakresie wynajmu lokali użytkowych, sprzedaży energii cieplnej z kotłowni własnych, administrowania nieruchomościami wspólnot mieszkaniowych. Siedziba Spółdzielni mieści się w jednym z budynków mieszkalnych, gdzie część parterowa jest zajmowana przez Spółdzielnię, pozostałe piętra to lokale mieszkalne zajmowane na spółdzielczych prawach, wyodrębnione na podstawie ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych oraz w najmie. Spółdzielnia nie ma wyodrębnionej własności do zajmowanej części. Spółdzielnia korzysta z części wspólnej budynku/korytarza, części piwnicznej/i gruntu okalającego w celu dojścia i dojazdu. Przyjęto, zgodnie z uchwałą Rady Nadzorczej, zasadę rozliczania kosztów i przychodów na każdą nieruchomość odrębnie. Koszty ogólnego funkcjonowania Spółdzielni tzw. koszty zarządu rozliczane są na wszystkie typy działalności, w tym na poszczególne nieruchomości wg określonego udziału procentowego. Opłaty z tytułu zajmowanych lokali tzw. „czynsze” naliczane są na podstawie zestawień generowanych przez program CZYNSZE i ujmowane dla celów ewidencyjnych VAT w stawkach zwolnione – dla lokali mieszkalnych, natomiast dla lokalu Spółdzielni ze stawką 23% (jak dla lokalu użytkowego). Na okoliczność naliczenia „czynszu” dla Spółdzielni Wnioskodawca wystawia fakturę wewnętrzną w celu ujęcia jej w kosztach zarządu jako koszt.

Na tle przedstawionego opisu sprawy Wnioskodawca powziął wątpliwości, czy prawidłowe jest naliczanie stawki podatku VAT w wysokości 23% z tytułu wykorzystania lokalu użytkowego – siedziby Spółdzielni – na cele związane z prowadzoną przez Spółdzielnię działalnością gospodarczą.

Biorąc pod uwagę powołane przepisy prawa oraz okoliczności analizowanej sprawy należy stwierdzić, że wykorzystywanie lokalu użytkowego jako siedziba Spółdzielni, nie stanowi dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2 ustawy. Nie dochodzi bowiem w tej sytuacji do przeniesienia prawa do rozporządzania tym towarem jak właściciel.

Wskazanej czynności nie można również uznać za odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy. W niniejszej sytuacji nie dochodzi bowiem do użycia towaru stanowiącego część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika, ani do nieodpłatnego świadczenia usług na cele osobiste podatnika.

Należy wskazać, że wykorzystywanie lokalu użytkowego jako siedziby Spółdzielni ma bezsprzecznie związek z prowadzoną przez Zainteresowanego działalnością gospodarczą. Zatem czynność ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a w konsekwencji w celu ujęcia jej w kosztach zarządu jako koszt nie powinna być dokumentowana fakturą wewnętrzną. Jeżeli jednak Wnioskodawca chciałby udokumentować ww. wydatek w kosztach zarządu, może wystawić dowód księgowy przewidziany w przepisach o rachunkowości.

Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony opis sprawy należy stwierdzić, że w opisanym stanie faktycznym naliczanie stawki podatku VAT w wysokości 23% z tytułu wykorzystania lokalu użytkowego – siedziby Spółdzielni – na cele związane z prowadzoną przez Spółdzielnię działalnością gospodarczą jest nieprawidłowe, gdyż czynność ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.