Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/443-636/10-4/KC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2010-10-14
Teza: prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur otrzymanych przez podmiot czeski jako pełnomocnika i nieposiadających adresu siedziby Spółki.
Słowa kluczowe: faktura; nabywca; odliczenia-prawo do odliczenia; siedziba
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106m; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106p; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106q

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2007r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 28.06.2010r. (data wpływu 02.07.2010r.), uzupełnione w dniu 05.10.2010 r. (data wpływu) na wezwanie z dnia 23.09.2010 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

*   prawa do odliczenia podatku naliczonego za okres, w którym faktury kosztowe trafiły do skrytki pocztowej założonej dla Wnioskodawcy w Czechach - **jest nieprawidłowe,**

*   prawa do odliczenia z faktury wskazującej w szczególności jej nazwę, adres jej skrytki pocztowej i właściwy numer NIP, ale niezawierającej adresu jej siedziby – **jest prawidłowe**

UZASADNIENIE

W dniu 02.07.2010r. wpłynął ww. wniosek, uzupełniony w dniu 05.10.2010 r. (data wpływu) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur otrzymanych przez podmiot czeski jako pełnomocnika i nieposiadających adresu siedziby Spółki.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Sp. z o.o. (dalej: Spółka), spółka należąca do Grupy J, prowadzi działalność w zakresie sprzedaży wysokiej jakości produktów farmaceutycznych na terenie Polski. Spółka planuje dokonanie zmian organizacyjnych mających na celu usprawnienie procesu obiegu i zarządzania fakturami (dokumentami) zakupowymi oraz optymalizację ponoszonych w związku z tym kosztów. Zasadnicza zmiana będzie polegać na zaangażowaniu w ten proces wyspecjalizowanego podmiotu z grupy J. z siedzibą w Czechach (dalej: podmiot J.); który zajmie się przetwarzaniem wszelkich wystawianych na rzecz Spółki faktur (dokumentów) zakupowych.

Rozwiązany przez Spółkę proces obiegu i przetwarzania faktur zakupowych będzie wyglądał następująco:

*   Faktury (dokumenty) wystawiane przez kontrahentów Spółki będą przesyłane bezpośrednio do skrytki pocztowej zlokalizowanej w Czechach. Skrytka zostanie założona przez Pocztę Czeską wyłącznie dla Spółki, co oznacza, że nazwa Spółki będzie widniała w adresie skrytki. Spółka powiadomi swoich kontrahentów o adresie skrytki pocztowej, na który powinny być wysyłane wszystkie faktury. Podmiot J. otrzyma od Spółki pełnomocnictwo do podejmowania wszelkich czynności związanych z obsługą skrytki pocztowej, obejmujące również prawo do odbierania w jej imieniu wszelkiej korespondencji (w tym faktur) do niej kierowanej.

*   Na podstawie odpowiednich pełnomocnictw, techniczną czynność sprawdzania i opróżniania skrytki będzie wykonywał pracownik Poczty Czeskiej. Opróżnianie skrytki będzie odbywać się codziennie, o ustalonej godzinie. Dokumenty (faktury) wyjęte danego dnia ze skrytki będą następnie przekazywane przez Pocztę Czeską do wskazanego przez podmiot J. podmiotu zewnętrznego (dalej: usługodawca).

*   Usługodawca będzie świadczył na rzecz podmiotu J. usługi skanowania tych dokumentów (faktur) i umieszczania utworzonych skanów w systemie finansowo-księgowym Spółki, do którego podmiot J. będzie miał również dostęp. W oparciu o skan umieszczony w systemie, podmiot J. będzie dokonywał dalszego przetwarzania faktury.

*   Po zakończeniu procesu przetwarzania, wszystkie faktury zakupowe będą przesyłane w wersji papierowej przez usługodawcę do siedziby Spółki w celu ich zarchiwizowania. Spółka planuje, że faktury będą do niej standardowo przesyłane w pierwszej połowie następnego miesiąca, czyli jeszcze przed złożeniem deklaracji VAT-7 za dany miesiąc. Dodatkowo na żądanie polskich organów podatkowych, faktury mogą być dostarczone do siedziby Spółki w ciągu 24 godzin.

Spółka przeprowadziła wstępne konsultacje ze swoimi dostawcami w celu potwierdzenia, że wdrożenie powyższego procesu jest akceptowalne z ich punktu widzenia. W wyniku tych konsultacji, Spółka uzyskała informację, że, z uwagi na ograniczenia systemu informatycznego, niektórzy dostawcy będą mieć możliwość umieszczania na fakturze wystawianej na rzecz Spółki wyłącznie dwóch adresów, tj. adresu dostawy towarów / usług oraz adresu skrytki pocztowej założonej dla Spółki, do której powinna zostać wysłana faktura. W większości przypadków adres dostawy towarów, który ma być wskazany na fakturach wystawianych na rzecz Spółki, będzie tożsamy z adresem siedziby Spółki, a w niektórych przypadkach faktury wystawione przez dostawców Spółki będą wskazywały jako adres dostawy towarów adres magazynu należącego do Spółki. W uzupełnieniu Spółka wyjaśniła, że w niektórych przypadkach faktury wystawiane na rzecz Spółki mogą nie zawierać adresu jej siedziby, tylko adres jej magazynu. Oba powyższe adresy zostały wykazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym NIP-2 jako adresy miejsc prowadzenia działalności przez Spółkę. Zgłoszenie identyfikacyjne NIP-2, ze wskazaniem powyższych adresów, zostało złożone w Pierwszym Mazowieckim Urzędzie Skarbowym w Warszawie. W każdym przypadku faktury te będą wskazywać pełną nazwę Spółki oraz jej właściwy numer VAT.

Spółka pragnie podkreślić, iż przedmiotem jej zapytania jest uzyskanie potwierdzenia, że Spółka jest uprawniona do odliczenia podatku VAT na podstawie faktury wskazującej w szczególności jej nazwę, adres jej skrytki pocztowej i właściwy numer VAT, ale niezawierającej adresu jej siedziby.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy, dla potrzeb odliczenia podatku VAT, za okres otrzymania faktury, o którym mowa w art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT, należy uznać okres, w którym Spółka otrzyma fakturę do skrytki pocztowej założonej dla niej w Czechach?
2.  Czy Spółka jest uprawniona do odliczenia podatku VAT na podstawie faktury wskazującej w szczególności jej nazwę, adres jej skrytki pocztowej i właściwy numer VAT, ale niezawierającej adresu jej siedziby?

Zdaniem Wnioskodawcy,

Ad. 1

W opinii Spółki, za okres otrzymania faktury, o którym mowa w art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT, należy uznać okres, w którym Spółka otrzyma fakturę do skrytki pocztowej założonej dla niej w Czechach.

Zgodnie z art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny, z zastrzeżeniem pkt 2-5 oraz ust. 11, 12, 16 i 18.

Ustawodawca nie wskazał jednocześnie, jak należy rozumieć sformułowanie „podatnik otrzymał fakturę”, tj. czy fakturę powinien otrzymać podatnik osobiście (w przypadku osób prawnych członek zarządu lub prokurent), jego pracownik czy jakakolwiek inna osoba upoważniona do działania w jego imieniu. Zdaniem Spółki, oznacza to, że prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje niezależnie od tego, czy faktura zostanie dostarczona do samego podatnika czy też do upoważnionej przez niego osoby.

Takie rozumienie przepisu nie jest sprzeczne ze słownikowym znaczeniem pojęcia „otrzymywania” (por. M. Szymczak \[red.\], „Słownik Języka Polskiego”, Tom II, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1995 r., s. 545; podobnie S. Dubisz \[red.\] „Uniwersalny Słownik Języka Polskiego”, Tom II, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2008 r., s. 1342).

Zasadne wydaje się zatem odwołanie do zasad konstrukcji podatku VAT, jak również do celu wskazanej regulacji oraz jej wykładni przyjętej w orzecznictwie sądów, rozstrzygnięciach organów podatkowych oraz w dorobku doktrynalnym

Art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT stanowi realizację podstawowej zasady konstrukcji VAT, tj. zasady neutralności tego podatku. Zgodnie z tą zasadą nabywca towarów / usług, który ponosi koszt podatku VAT (płaci cenę oraz VAT należny wykazany na fakturze w celu wykorzystania nabytych towarów / usług do wykonywania czynności opodatkowanych) powinien być jednocześnie uprawniony do jego odliczenia jako podatku naliczonego. Prawo do odliczenia stanowi zatem „lustrzane odbicie” obowiązku zapłaty podatku i ma na celu zapewnienie, aby dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą VAT był podatkiem neutralnym.

W tym kontekście warunek otrzymania faktury ma zapewnić, aby do odliczenia uprawniony był wyłącznie ten podmiot, który jest faktycznym beneficjentem usługi lub dostawy towarów (faktura pozwala na zidentyfikowanie nabywcy). Bez znaczenia jest przy tym, czy faktura fizycznie doręczana jest do siedziby podatnika czy też do innego miejsca wskazanego przez podatnika i przekazana pełnomocnikowi działającemu w imieniu podatnika (a nie w imieniu własnym). Zawsze bowiem to podatnik, a nie pełnomocnik, jest uprawniony do dokonania odliczenia.

Podobny pogląd wyrażany jest w doktrynie, gdzie na gruncie omawianego przepisu przyjmuje się, iż „(…) otrzymanie faktury przez pełnomocnika mającego stosowne pełnomocnictwo należy traktować tak jak otrzymanie faktury (dokumentu celnego) przez samego podatnika. Nie ulega także wątpliwości, iż otrzymanie dokumentu, o którym mowa w art. 86 ust. 10 ma miejsce wtedy gdy w jego posiadanie wejdzie upoważniona przez podatnika osoba, a nie wtedy, gdy dokument zostanie dostarczony do siedziby podatnika (tak również NSA w wyroku z 19.10.2006 r., I FPS 88/06).” – por. T. Michalik, VAT. Komentarz 2009, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2010 r.).

Należy zatem uznać, iż istota i cel wskazanej regulacji potwierdzają, że jeśli faktura doręczana jest przez kontrahenta Spółki do wskazanej przez Spółkę skrytki pocztowej (prowadzonej dla Spółki przez Pocztę Czeską), której obsługa została powierzona podmiotowi J., działającemu w tym zakresie w imieniu Spółki na podstawie udzielonego mu przez Spółkę pełnomocnictwa - wówczas spełniony jest warunek otrzymania faktury przez Spółkę.

Powyższe rozumienie art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT potwierdzał również Minister Finansów w wydawanych przez siebie interpretacjach.

Przykładowo w odniesieniu do otrzymywania faktur przez podmiot działający w imieniu podatnika Minister Finansów / Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wskazał, iż: „kluczową kwestią jest określenie podmiotu upoważnionego do odbioru faktury (w szerszym kontekście) jak również momentu otrzymania faktury w kontekście osób ją odbierających. W niewielu bowiem przypadkach faktury są odbierane przez samych podatników (w przypadku podatników - osób fizycznych), czy też są odbierane przez osoby działające w charakterze organów danego podatnika. Przyjąć należy, że otrzymaniem faktury jest jej odebranie przez jakąkolwiek osobę działającą w tym zakresie w imieniu i za wiedzą podatnika. I tak przykładowo, fakturą otrzymaną będzie faktura odebrana przez pracownika spółki - podatnika, czy też przez członka rodziny podatnika - osoby fizycznej. Zatem błędnym byłoby założenie, że otrzymanie faktur następuje dopiero wówczas, gdy faktury wpłyną do siedziby firmy (miejsca prowadzenia przez nią działalności), jeśli wcześniej zostały odebrane przez upoważnioną do tego osobę lub jej przedstawiciela (por. interpretacja z dnia 19 grudnia 2008 r., wydana przez Ministra Finansów / Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, IPPP1/443-1849/08-2/SM).

Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do art. 19 ust. 3 pkt 1 dawnej ustawy o VAT o treści analogicznej do obecnego brzmienia art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT wskazał, iż: „Zasadny jest również zarzut błędnego zinterpretowania art. 19 ust. 3 pkt 1 ustawy o VAT poprzez sprowadzenie użytego w tym przepisie pojęcia „podatnik otrzymał fakturę” do sytuacji, w której faktura zostanie przekazana do księgowości w siedzibie podatnika. Sposób rozumienia tego przepisu również musi uwzględniać cel, któremu służy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, a także specyfikę prowadzenia działalności przez danego podatnika. Dlatego pod pojęciem „otrzymania faktury przez podatnika” należy rozumieć wszelkie sytuacje gdy pracownik albo osoba występująca w imieniu podatnika otrzymała taką fakturę i nadała jej odpowiedni bieg, przekazując do właściwej komórki prowadzącej rozliczenia podatkowe (wyrok NSA z dnia 19 października 2006 r. sygn. akt I FSK 83/06).

W niniejszej sprawie istotna jest również okoliczność, że każdorazowo na dzień składania deklaracji podatkowej za dany okres, Spółka będzie już w posiadaniu wszystkich oryginałów faktur w odniesieniu do których w danym okresie rozliczeniowym podatek będzie odliczany.

Powyższe wnioski potwierdza również treść Dyrektywy 2006/112, w świetle której należy wykładać przepisy ustawy o VAT. Art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT stanowi implementację Artykułu 178(a) Dyrektywy 2006/112 zgodnie z którym „W celu skorzystania z prawa do odliczenia podatnik musi spełnić następujące warunki: w celu dokonania odliczenia, o którym mowa w art. 168 lit. a), w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług musi posiadać fakturę sporządzoną zgodnie z art. 220-236 i art. 238, 239 i 240.”

Z przepisu Dyrektywy wyraźnie wynika zatem, że podatnik powinien posiadać fakturę w celu dokonania odliczenia tj. na moment dokonania tego odliczenia (a nie na koniec okresu którego rozliczenie dotyczy). Jak wskazano powyżej, momentem dokonania odliczenia jest moment złożenia deklaracji podatkowej, wtedy dopiero bowiem zamiar podatnika do dokonania odliczenia w stosunku do danej faktury zostaje ujawniony. Mając na uwadze fakt, iż w dniu składania deklaracji VAT-7, wszystkie faktury będą juz w siedzibie Spółki, należy uznać, iż spełniony jest warunek posiadania faktury przewidziany przepisami Dyrektywy 2006/112 (por. J. Martini, „Czy termin odliczenia podatku naliczonego jest zgodny z prawem wspólnotowym Gazeta Prawna z 12 września 2008r.).

Podsumowując, biorąc pod uwagę zarówno istotę i cel wskazanego przepisu ustawy o VAT, jak i przytoczone stanowisko organów podatkowych i NSA, Spółka uważa, że fakturę może uznać za otrzymaną również wtedy, gdy nie jest ona dostarczona do jej siedziby, lecz do prowadzonej dla niej skrytki pocztowej, z której odbiera ją podmiot J. upoważniony do tego na podstawie udzielonego mu przez Spółkę pełnomocnictwa. W konsekwencji, Spółka stoi na stanowisku, zgodnie z którym za okres otrzymania faktury, o którym mowa w art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT, należy uznać okres, w którym Spółka otrzyma fakturę do skrytki pocztowej założonej dla niej w Czechach.

Ad. 2

Spółka uważa, że jest uprawniona do odliczenia podatku VAT na podstawie faktury wskazującej w szczególności jej nazwę, adres jej skrytki pocztowej i właściwy numer VAT, ale niezawierającej adresu jej siedziby.

W świetle przytoczonego art. 86 ust. 10 ustawy o VAT, prawo do odliczenia podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę.

Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT podatnicy, o których mowa w art. 15 są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

W myśl § 5 ust. 1 rozporządzenia fakturowego, wydanego na podstawie delegacji z art. 106 ust. 8 pkt 1 ustawy o VAT, faktura stwierdzająca dokonanie sprzedaży powinna zawierać w szczególności:

*   imiona i nazwiska lub nazwy bądź nazwy skrócone sprzedawcy i nabywcy oraz ich adresy oraz

*   numery identyfikacji podatkowej sprzedawcy i nabywcy.

Z powyższych przepisów wynika, iż w celu właściwego udokumentowania transakcji podatnicy są zobowiązani do wystawienia faktury, która będzie tę transakcję w odpowiedni sposób potwierdzała. Spółka podziela pogląd, zgodnie z którym faktura, jako dokument potwierdzający wystąpienie zdarzenia gospodarczego, ma podstawowe znaczenie dla realizacji prawa do odliczenia podatku VAT przez uprawnionego do tego podatnika. Niemniej jednak, w opinii Spółki, elementy formalne faktury, wymagane przez przepis art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, mają jedynie znaczenie dowodowe. Co więcej, żaden przepis ustawy o VAT nie zabrania dokonania odliczenia podatku naliczonego w oparciu o faktury, którą nie zawierają wszystkich elementów wskazanych w rozporządzeniu fakturowym.

Dokumenty, które będzie otrzymywać Spółka na potwierdzenie zawartych transakcji zakupu towarów/usług będą fakturami. Tym samym, warunek otrzymania faktury umożliwiający odliczenie podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 10 ustawy o VAT, będzie spełniony.

Ponadto, jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, faktury wystawione przez kontrahentów będą zawierały nazwę Spółki oraz właściwy numer VAT. Dodatkowo, faktury te będą wskazywały adres założonej na Spółkę i prowadzonej pod jej nazwą skrytki pocztowej. Tym samym, faktury te będą umożliwiały poprawne i jednoznaczne zidentyfikowanie Spółki jako nabywcy towarów/usług. W konsekwencji, zdaniem Spółki, pomimo tego, iż wystawione na jej rzecz faktury nie będą wskazywać adresu jej siedziby, nie ma podstaw do ich odrzucenia jako niedających prawa do odliczenia podatku VAT.

Stanowisko Spółki znajduje potwierdzenie zarówno w praktyce organów podatkowych jak i sądów administracyjnych. Przykładowo, w interpretacji z dnia 12 listopada 2007 r. (IBPP1/443-88/07/PK) Minister Finansów/Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach stwierdził, że nawet „brak na fakturze nazwy (…) firmy oraz numeru identyfikacji podatkowej nie dyskwalifikuje przedmiotowej faktury jako podstawy do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z niej wynikający”.

Również w opinii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (wyrok z dnia 17 listopada 1997 r., sygn. akt I SA/Wr 758/97) w przypadkach, gdy błędy w wystawionych fakturach (brak niektórych wymaganych pozycji na fakturach) nie wykluczają możliwości prawidłowego określenia nabywcy towaru, oznacza to, że faktury takie nie powinny być dyskwalifikowane. Także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 kwietnia 1995 r. ( SA/Wr 2364/94) stwierdził, iż „uprawnienie do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie istnieje zatem wtedy tylko, gdy wystawiona faktura w rzeczywistości nie odpowiada faktowi zdarzenia gospodarczego. W szczególności zaś, gdy zdarzenie gospodarcze w ogóle nie zaistniało, zaistniało w rozmiarach innych niż to wynika z faktury bądź też zaistniało między innymi, niż to stwierdza faktura, podmiotami gospodarczymi. (…) Tak więc, jedynie braki merytoryczne faktury mogą spowodować skutek materialny w postaci zmian w przedmiocie lub podstawie opodatkowania, jak również doprowadzić do niewłaściwego określenia wysokości podatku naliczonego w szczególności do jego zawyżenia.”

W związku z powyższym, Spółka uważa, że tak długo, jak w oparciu o otrzymaną fakturę (a w szczególności takie jej elementy, jak nazwa Spółki, jej numer VAT i adres prowadzonej dla niej skrytki pocztowej) będzie można stwierdzić, że to Spółka jest nabywcą towarów / usług, faktura ta będzie stanowiła podstawę do odliczenia wynikającego z niej podatku VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe w zakresie pytania pierwszego i za prawidłowe w zakresie pytania drugiego.

Ad.1

Stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7: suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika:

1.  z tytułu nabycia towarów i usług,
2.  potwierdzających dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty), jeżeli wiązały się one z powstaniem obowiązku podatkowego,
3.  od komitenta z tytułu dostawy towarów będącej przedmiotem umowy komisu

\- z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 29 ust. 4.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje – w myśl art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o VAT – w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny, z zastrzeżeniem pkt 2-5 oraz ust. 11, 12, 16 i 18.

Jeżeli podatnik nie dokona obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych (art. 86 ust. 11 ustawy o VAT).

Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 11, (…), może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym wystąpiło prawo do obniżenia podatku należnego, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym wystąpiło prawo do obniżenia podatku należnego (art. 86 ust. 13 ustawy o VAT).

W opisie zdarzenia przyszłego Wnioskodawca wskazał, iż zamierza zlecić wykonywanie niektórych czynności mających na celu usprawnienie procesu obiegu i zarządzania dokumentami spółce zewnętrznej mającej siedzibę w Czechach. Proces obiegu i przetwarzania faktur zakupowych będzie wyglądał następująco:

*   Faktury (dokumenty) wystawiane przez kontrahentów Spółki będą przesyłane bezpośrednio do skrytki pocztowej zlokalizowanej w Czechach, założonej specjalnie dla Spółki.

*   Na podstawie odpowiednich pełnomocnictw, techniczną czynność sprawdzania i opróżniania skrytki będzie wykonywał pracownik Poczty Czeskiej. Opróżnianie skrytki będzie odbywać się codziennie, o ustalonej godzinie. Dokumenty (faktury) wyjęte danego dnia ze skrytki będą następnie przekazywane przez Pocztę Czeską do wskazanego przez podmiot J. podmiotu zewnętrznego (dalej: usługodawca).

*   Usługodawca będzie świadczył na rzecz podmiotu J. usługi skanowania tych dokumentów (faktur) i umieszczania utworzonych skanów w systemie finansowo-księgowym Spółki, do którego podmiot J. będzie miał również dostęp. W oparciu o skan umieszczony w systemie, podmiot J. będzie dokonywał dalszego przetwarzania faktury.

Po zakończeniu procesu przetwarzania, wszystkie faktury zakupowe będą przesyłane w wersji papierowej przez usługodawcę do siedziby Spółki w celu ich zarchiwizowania.

Wątpliwości Wnioskodawcy budzi kwestia otrzymania faktury do skrytki pocztowej, założonej specjalnie dla niego w Czechach i uznania go za moment otrzymania faktury, o którym mowa w art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy.

Przede wszystkim, należy zwrócić uwagę, iż prawo do odliczenia podatku naliczonego uzależnione jest od otrzymania przez podatnika faktury VAT. Otrzymanie - zgodnie z definicją słownikową - zakłada wejście przez podatnika w posiadanie faktury. Według Słownika Języka Polskiego (www.sjp.pwn.pl) słowo „otrzymać” znaczy m. in. „dostać coś w darze”, „stać się odbiorcą jakiegoś polecenia”, „uzyskać coś z czegoś”.

Dla prawidłowości zmniejszenia podatku należnego nie jest więc istotne, kiedy dany dokument zostanie wystawiony, ani też kiedy wpłynie, np. do placówki pocztowej, ale decyduje „fizyczne” posiadanie tego dokumentu („otrzymanie”) przez podatnika. Również nie jest zawężony przez przepisy prawa podatkowego krąg osób upoważnionych do odbioru czy otrzymywania w imieniu nabywcy faktury. Przepisy prawa podatkowego nie zawierają wyłączenia możliwości udzielenia odrębnego pełnomocnictwa w zakresie otrzymywania faktur VAT przez osobę trzecią. W związku z tym do oceny dopuszczalności takich czynności należy stosować przepisy dotyczące pełnomocnictwa, uregulowanego w Kodeksie cywilnym (Dz. U. z 1964 r. Nr 16 poz. 93 ze zm.) w art. 95. Z przepisów tych wynika, iż każda czynność wykonana przez pełnomocnika w imieniu mocodawcy i w zakresie udzielonego pełnomocnictwa wywoła skutki bezpośrednio w sferze prawnej mocodawcy.

Przywołany przez Wnioskodawcę wyrok NSA z dnia 19.10.2006 r., sygn. I FSK 83/06, dopuszcza możliwość, że pracownik albo osoba występująca w imieniu nabywcy, może otrzymać fakturę, ale to otrzymanie ma mieć dalsze konsekwencje w postaci przekazania faktury do odpowiednich komórek prowadzących rozliczenia. Aspekt fizycznego posiadania dokumentu przez taką osobę jest tu szczególnie ważny. Słownikowa wykładnia pojęcia „otrzymał” również wskazuje jednoznacznie na fizyczne dysponowanie fakturą, gdyż tylko w taki sposób jest on w stanie zweryfikować kwotę podatku, który podlega odliczeniu.

Mając powyższe na względzie, zgodnie z art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy, Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym podmiot zewnętrzny działający w imieniu Wnioskodawcy na podstawie odrębnego umocowania, otrzyma faktury od kontrahenta Wnioskodawcy. Natomiast otrzymanie faktury do skrytki pocztowej założonej w Czechach nie jest tożsamym momentem z otrzymaniem jej przez pełnomocnika Spółki, tj. podmiot J..

Podsumowując, dla potrzeb odliczenia podatku VAT, Wnioskodawca uznać powinien moment otrzymania faktury przez pełnomocnika Spółki w Czechach, tj. Spółkę J. za okres, w którym przysługuje mu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

A zatem stanowisko Wnioskodawcy stwierdzające, że za okres otrzymania faktury należy uznać okres, w którym Spółka otrzyma fakturę do skrytki pocztowej należy uznać za nieprawidłowe.

Ad. 2

Jak wynika z przywołanego powyżej art. 86 ust. 1 ustawy, prawo do obniżenia podatku jest uzależnione m. in. od wykorzystania zakupów do czynności opodatkowanych oraz od fizycznego posiadania faktury.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Z kolei zgodnie z art. 88 ust 3a ustawy o podatku od towarów i usług, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy:

1.  sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi:
    1.  wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawiania faktur lub faktur korygujących,
    2.  w których kwota podatku wykazana na oryginale faktury lub faktury korygującej jest różna od kwoty wykazanej na kopii;
2.  transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu, jest zwolniona od podatku - a kwota wykazana w fakturze nie została uregulowana;
3.  wystawiono więcej niż jedną fakturę dokumentującą tę samą sprzedaż;
4.  wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne:
    1.  stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - w części dotyczącej tych czynności,
    2.  podają kwoty niezgodne z rzeczywistością - w części dotyczącej tych pozycji, dla których podane zostały kwoty niezgodne z rzeczywistością,
    3.  potwierdzają czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego - w części dotyczącej tych czynności;
5.  faktury, faktury korygujące wystawione przez nabywcę zgodnie z odrębnymi przepisami nie zostały zaakceptowane przez sprzedającego.

Jak wynika z wyżej przytoczonego przepisu, brak adresu siedziby, z jednoczesnym wskazaniem na inny adres związany z działalnością gospodarczą nabywcy na fakturze, nie jest przesłanką pozbawiającą podatnika prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tego dokumentu.

Katalog czynności dokumentowanych fakturami określony został w art. 106 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym faktura dokumentuje dokonanie sprzedaży, jak również podmiotów zobowiązanych do ich wystawienia. Zgodnie z zapisem, faktury obowiązani są wystawiać podatnicy, o których mowa w art. 15 ustawy. Przepisy te są uzupełnione przez przepisy Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. z dnia 1 grudnia 2008 r.) o fakturach wydane na podstawie upoważnienia przewidzianego w art. 106 ust. 8 ustawy.

Zgodnie z § 5 ust. 1 tego rozporządzenia, faktura stwierdzająca dokonanie sprzedaży powinna zawierać co najmniej:

1.  imiona i nazwiska lub nazwy bądź nazwy skrócone sprzedawcy i nabywcy oraz ich adresy;
2.  numery identyfikacji podatkowej sprzedawcy i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 10 i 11;
3.  numer kolejny faktury oznaczonej jako "FAKTURA VAT";(…)

Zacytowany przepis nie zawęża podawanych na fakturze adresów wyłącznie do adresów siedziby czy też prowadzenia działalności nabywcy, a zatem adresem podawanym na fakturze może być adres, który został przez Podatnika w odpowiedni sposób zgłoszony na złożonym we właściwym dla Podatnika urzędzie skarbowym, formularzu NIP-2 i VAT-R.

W przedstawionym zdarzeniu przyszłym, Wnioskodawca podaje, że na większości otrzymywanych fakturach będzie wskazany adres siedziby Spółki, lecz będą zdarzać się faktury, na których wskazany będzie adres magazynu należącego do Spółki. Jak wskazano we wniosku, oba adresy są podane w zgłoszeniu identyfikacyjnym NIP-2 jako adresy miejsc prowadzenia działalności Spółki. Wątpliwości Wnioskodawcy budzi kwestia, czy Spółka jest uprawniona do odliczenia podatku VAT na podstawie faktury wskazującej w szczególności jej nazwę, adres jej skrytki pocztowej i właściwy numer VAT, ale niezawierającej adresu jej siedziby.

Zasadą jest, aby na wystawionych fakturach VAT podatnicy umieszczali adresy podane w zgłoszeniu rejestracyjnym dla podatku od towarów i usług VAT-R.

Rozporządzeniem z dnia 5 kwietnia 2004r. w sprawie wzoru dokumentów związanych z rejestracją podatników w zakresie podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 177, poz. 1471 ze zm.) Minister Finansów określił wzór zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku od towarów i usług VAT-R. Podatnicy będący osobą fizyczną określają w tym zgłoszeniu jedynie adres zamieszkania, natomiast podatnicy niebędący osobami fizycznymi adres siedziby. Wnioskodawca, co do zasady na fakturze powinien umieszczać przede wszystkim adres swojej siedziby, zgodnie ze wskazaniem w VAT-R.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na uregulowania prawne zawarte w przepisach ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t.j. Dz. u. z 2004 r. Nr 269, poz. 2681 ze zm.), zwanej dalej ustawą o NIP, dotyczące posiadania i posługiwania się numerem identyfikacji podatkowej NIP. Stosownie do art. 5 ust. 3 ustawy o NIP, zgłoszenie identyfikacyjne podatników niebędących osobami fizycznymi zawiera w szczególności pełną i skróconą nazwę (firmę), formę organizacyjno-prawną, adres siedziby, numer identyfikacyjny REGON, organ rejestrowy lub ewidencyjny i numer nadany przez ten organ, wykaz rachunków bankowych, adres miejsca przechowywania dokumentacji rachunkowej oraz przedmiot wykonywanej działalności określony według obowiązujących standardów klasyfikacyjnych,(…).

Dla oceny zaistniałego stanu faktycznego należy jednakże rozpatrzyć jakie konsekwencje prawne powoduje stosowanie w fakturach dokumentujących poniesione wydatki, które zawierać będą niepełny adres podmiotu wskazanego jako nabywca.

Odnosząc się również do zapisów Dyrektywy, faktura to przede wszystkim dokument o wartości dowodowej. Uzasadnione jest przywiązywanie dużej wagi do formalnych wymogów faktury w legislacjach krajowych państw członkowskich, przy jednoczesnym praktycznym spojrzeniu na inną, ważniejszą rolę faktury. Gdy podatek wykazany wynika jedynie z faktury, która nie dokumentuje faktycznego zdarzenia rodzącego obowiązek podatkowy u jej wystawcy, faktura taka nie daje uprawnienia do odliczenia wykazanego w niej podatku.

Uzależnienie prawa do odliczenia podatku naliczonego od posiadania faktury spełniającej określone warunki formalne było przedmiotem rozstrzygnięcia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w połączonych sprawach 123/87 i 330/87 pomiędzy Léa Jorion a Société anonyme d’étude et de gestion immobiliere (EGI) a Państwem Belgijskim. Rozstrzygane spory dotyczyły prawa do odliczenia podatku naliczonego udokumentowanego fakturami, które nie spełniały wszystkich wymogów prawa belgijskiego. W orzeczeniu Trybunał stwierdził, iż państwa członkowskie mają prawo uzależnić odliczenie podatku naliczonego od faktu posiadania faktury spełniającej określone wymogi formalne. Zdaniem Trybunału takie szczegóły nie mogą jednak powodować, że z powodu ich liczby lub natury technicznej prawo do odliczenia stałoby się praktycznie niemożliwe lub nadmiernie trudne do wykonania.

Dla oceny przedstawionego zdarzenia przyszłego należy rozpatrzyć jakie konsekwencje prawne powoduje umieszczenie na fakturach dokumentujących poniesione wydatki, danych w postaci nazwy Spółki, adresu skrytki pocztowej, właściwego numeru NIP-u, ale bez adresu jej siedziby.

Z cytowanych powyżej przepisów wynika, iż faktura dokumentująca sprzedaż powinna przede wszystkim zawierać dane określone w art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, tj. dane dotyczące nabywcy. Natomiast w myśl cytowanego powyżej § 5 ust. 1 rozporządzenia, który precyzyjniej określa treść faktury, winna ona zawierać m.in. nazwy bądź nazwy skrócone nabywcy i sprzedawcy oraz ich adresy.

Odnosząc powyższe rozważania do sytuacji Wnioskodawcy, nie można odmówić mu prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktur, które przede wszystkim dokumentują rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, a które zawierają braki formalne.

Reasumując, Wnioskodawca jest uprawniony do skorzystania z prawa do odliczenia na podstawie otrzymanej faktury VAT, która zawiera braki formalne, to znaczy wskazuje nazwę Spółki, adres jej skrytki pocztowej i właściwy numer VAT, ale nie zawiera adresu jej siedziby. Jednak wskazać należy, iż faktura zawierająca jedynie adres skrytki pocztowej bez jednoczesnego podania adresu siedziby podatnika, bądź jego miejsca prowadzenia działalności, jest dokumentem wystawionym z uchybieniem § 5 rozporządzenia w sprawie wystawiania faktur i wymaga uzupełnienia danych o brakujący adres Spółki, podany do organu podatkowego w celu identyfikacji podmiotu.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Biuro Krajowej Informacji Podatkowej, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.