Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP1/4512-871/15/BM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2016-02-04
Teza: w zakresie ustalenia czy usługi doradcze dotyczące przeciwdziałania przemocy w rodzinie mogą korzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy o VAT
Słowa kluczowe: opodatkowanie; stawka-stawki podatku; usługi-usługi doradcze; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) oraz § 2 i § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2015 r. poz. 643) - Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 30 października 2015 r. (data wpływu 3 listopada 2015 r.), uzupełnionym pismem z 21 stycznia 2016 r. (data wpływu 26 stycznia 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia czy usługi doradcze dotyczące przeciwdziałania przemocy w rodzinie mogą korzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy o VAT - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 3 listopada 2015 r. wpłynął do tut. organu ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia czy usługi doradcze dotyczące przeciwdziałania przemocy w rodzinie mogą korzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy o VAT.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z 21 stycznia 2016 r. (data wpływu 26 stycznia 2016 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z 14 stycznia 2016 r. znak: IBPP1/4512-871/15/BM.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest psychologiem, specjalistą w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Wnioskodawca posiada certyfikat wydany przez Państwową Agencję Rozwiązywania Problemów Społecznych oraz Ogólnopolskie Pogotowie „\`(...)\`”. W chwili obecnej, kiedy Wnioskodawcy zaproponowano po raz pierwszy wykonanie doradztwa dla jednostek pomocy społecznej, zleconego przez Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej, w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, powyższą usługę Wnioskodawca wykonuje w ramach umowy zlecenia, ponieważ, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawca nie świadczy usług doradczych.

W uzupełnieniu Wnioskodawca wskazał, że:

1.  Wnioskodawca nie jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, rozpoczynając działalność równocześnie Wnioskodawca wykonywał pracę w ramach etatu, umowy o pracę. Prowadzona działalność była dodatkowym zajęciem wraz z nią nie zamierzał przekraczać kwoty 150.000 zł. I do tej pory Wnioskodawca jej nie przekroczył.
2.  Na pytanie tut. Organu: „Czy świadczone przez Wnioskodawcę usługi doradztwa w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie są usługami pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej bądź usługami określonymi w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie”, Wnioskodawca odpowiedział, że Wnioskodawca nie jest z wykształcenia prawnikiem stąd niektóre pytania wykraczają poza posiadane kompetencje związane z interpretacją przepisów. W rozumieniu Wnioskodawcy przepisy i regulacje dotyczące przeciwdziałania przemocy znajdują umocowania zarówno w dokumentach dotyczących funkcjonowania pomocy społecznej - Ustawa z dnia 12 marca o pomocy społecznej, jak i dokumentach regulujących przeciwdziałanie przemocy: Ustawie o Przeciwdziałaniu Przemocy w Rodzinie, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 13 września 2011 r. w sprawie procedury „Niebieskie Karty” oraz wzorów formularzy „Niebieska Karta”.
3.  Na pytanie tut. Organu: „Czy Wnioskodawca mieści się w katalogu podmiotów uprawnionych do zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy o VAT”, Wnioskodawca odpowiedział: „Nie. Natomiast usługi są wykonywane pośrednio na rzecz beneficjentów pomocy społecznej. Ponieważ usługa bezpośrednio wpływa na polepszenie jakości i skuteczności pracy z osobami dotkniętymi przemocą. W nawiązaniu do art. 43 ust 1 pkt 22:
    *   usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej oraz usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, a także dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, na rzecz beneficjenta tej pomocy”.
4.  Usługa zlecana przez Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej, najczęściej w ramach funduszy unijnych, ma na celu poprawę beneficjentów korzystających z usług pomocy społecznej - pracy socjalnej, związanej z problemem przemocy, nie koniecznie ubóstwa. Usługa jest kierowana do pracowników JOPS mających bezpośredni kontakt z beneficjentami.
5.  Na pytanie tut. Organu: „Jeżeli usługi są świadczone bezpośrednio na rzecz beneficjentów potrzebujących pomocy, to proszę wskazać kto będzie kierował te osoby na ww. zajęcia prowadzone przez Wnioskodawcę (czy będzie to zleceniodawca, czy też inny podmiot, jaki?) Wnioskodawca odpowiedział: „Wnioskodawca nie jest prawnikiem, stąd nie prowadzi usług doradztwa, wobec beneficjentów pomocy społecznej i na zlecenie jednostek pomocy społecznej okresowo wnioskodawca prowadzi różnego rodzaju usługi psychologiczne związane z profilem wykształcenia.”
6.  W odpowiedzi na pytanie tut. Organu: „ Na czym będzie polegała specyfika świadczonych przez Wnioskodawcę usług doradztwa w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie, tj. czy Wnioskodawca będzie udzielał konkretnym klientom porad, wskazywał sposób postępowania w jakiejś sprawie. Należy stwierdzić, iż termin „doradztwo” obejmować może szereg usług doradczych np. podatkowe, prawne, finansowe, techniczne zawodowe, dot. działalności gospodarczej i inne. Odwołując się do wykładni językowej, zgodnie z definicją zawartą w internetowym Słowniku Języka Polskiego PWN pod pojęciem „doradca” należy rozumieć „ten, kto udziela porad”. Natomiast, w myśl powołanego wyżej Słownika Języka Polskiego PWN, „doradzać” oznacza „udzielić porady, wskazać sposób postępowania w jakiejś sprawie”. Tak więc doradztwo jest udzielaniem fachowych zaleceń, porad w różnych dziedzinach a przez doradcę rozumie się tego, kto udziela porad, doradza, wskazuje sposób postępowania”, Wnioskodawca odpowiedział, że „Wnioskodawca poza realizowanymi usługami psychologicznymi, zamierza prowadzić działalność związaną z superwizją pracy osób realizujących działania na rzecz osób doświadczających przemocy, natomiast superwizja zawiera elementy doradztwa, jednakże jest też wymianą doświadczeń uczestników spotkania superwizyjnego. W myśl tak prowadzonego doradztwa jako superwizji, dotyczyć będzie ono kwestii związanych z pomocą osobom dotkniętym przemocą w rodzinie. Idea superwizji jest metodą miękką, nie narzuca rozwiązań osobom z niej korzystającym, jest jedynie propozycją rozwiązań itd.
7.  Wnioskodawca nie jest podmiotem leczniczym w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej. Wnioskodawca wykonuje zawód psychologa i psychoterapeuty w ramach prowadzonej działalności - kod PKD 86.90.E
8.  Na pytanie tut. Organu: „Czy ww. usługi doradztwa w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie będą usługami w zakresie opieki medycznej służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodu psychologa” Wnioskodawca odpowiedział: „Usługa doradztwa w ramach przeciwdziałania przemocy realizowana przez specjalistę będącego z wykształcenia psychologiem, w największym stopniu dotyczy aspektów psychologicznych, związanych z wyżej wymienionymi, ma charakter zbliżony do superwizji, często ma charakter interdyscyplinarny. Od specjalisty w zakresie przeciwdziałania przemocy oczekuje się zarówno wiedzy psychologicznej jak i prawnej, czy dotyczącej funkcjonowania systemu przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Jednakże osobne przepisy wskazują, żeby szkolenia z zakresu przeciwdziałania przemocy dotyczące aspektów prawnych były prowadzone przez osobę z adekwatnym wykształceniem i doświadczeniem zawodowym i analogicznie szkolenia, warsztaty dotyczące psychologicznych aspektów powinny być realizowane przez osobę z adekwatnymi kompetencjami.”

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy w przyszłości powyższą usługę dotyczącą przeciwdziałania przemocy, czy inne usługi doradcze, które byłyby świadczone dla jednostek pomocy społecznej i ich beneficjentów, mogą być w myśl art. 43 pkt 22, świadczone w ramach działalności gospodarczej z zwolnieniem z podatku od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, spotkał się on z interpretacjami, że w myśl przytoczonej ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług art. 43.1. pkt 22 (usługi pomocy społecznej, usługi związane z przeciwdziałaniem przemocy w rodzinie) zwalnia się od podatku dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, na rzecz beneficjenta tej pomocy. Stąd wykonywanie usługi doradczej dla pracowników jednostek pomocy społecznej, którzy wykonują bezpośrednią pracę, oddziaływania na rzecz osób uwikłanych w zjawisko przemocy, świadków, sprawców, osób doświadczających przemocy, czy osób ogólnie będących w kryzysie związanymi z problemami społecznymi jest usługą, która powinna być zwolniona z podatku.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej również „ustawą”, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 ww. ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Jak wynika z art. 41 ust. 1 ustawy o VAT, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Zgodnie natomiast z art. 146a pkt 1, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Oznacza to, że wymienioną wyżej stawkę należy stosować, jeżeli brak jest przepisu szczególnego określającego obniżoną stawkę podatku lub zwolnienie od podatku, przy czym przepisy takie zawiera zarówno ustawa, jak też rozporządzenia wykonawcze do ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 22 ww. ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej oraz usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, a także dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, na rzecz beneficjenta tej pomocy, wykonywane przez:

1.  regionalne ośrodki polityki społecznej, powiatowe centra pomocy rodzinie, ośrodki pomocy społecznej, rodzinne domy pomocy, ośrodki wsparcia i ośrodki interwencji kryzysowej,
2.  wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę: -
    *   domy pomocy społecznej prowadzone przez podmioty posiadające zezwolenie wojewody,
    *   placówki opiekuńczo-wychowawcze i ośrodki adopcyjno-opiekuńcze,
3.  placówki specjalistycznego poradnictwa,
4.  inne niż wymienione w lit. a-c placówki zapewniające całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku na podstawie zezwolenia wojewody, wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę,
5.  specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie.

Wskazać należy, iż na podstawie art. 132 ust. 1 lit. g) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, s. 1 ze zm.), państwa członkowskie zwalniają świadczenie usług i dostawę towarów ściśle związanych z opieką i pomocą społeczną, wraz z usługami świadczonymi przez domy spokojnej starości, dokonywane przez podmioty prawa publicznego lub inne podmioty uznane za podmioty o charakterze społecznym przez dane państwo członkowskie.

Zgodnie z art. 43 ust. 17 powołanej ustawy, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:

1.  nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a lub
2.  ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.

Analizując omówione wyżej uregulowanie art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy o podatku od towarów i usług należy zauważyć, że warunkiem zwolnienia od podatku usług, a także dostaw towarów i świadczenia usług ściśle z tymi usługami związanych, m. in. w zakresie pomocy społecznej, jest nie tylko spełnienie przesłanki o charakterze przedmiotowym dotyczącej rodzaju świadczonych usług (usług pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej), ale również przesłanki podmiotowej odnoszącej się do usługodawcy, który musi być jednym z enumeratywnie wskazanych w tym przepisie podmiotów. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, iż zwolnienie nie będzie miało zastosowania.

Należy zaakcentować, iż aby świadczenie usług ściśle związanych z usługami wskazanymi w powołanym art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy o VAT, korzystało ze zwolnienia od podatku, muszą być one – co wynika wprost z treści ust. 1 pkt 22 tego artykułu - dokonywane przez podmioty świadczące usługi podstawowe.

Z opisu sprawy wynika, iż Wnioskodawca jest psychologiem, specjalistą w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Wnioskodawcy zaproponowano wykonanie doradztwa dla jednostek pomocy społecznej, zleconego przez Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej, w zakresie przeciwdziałania przemocy w rodzinie.

Wnioskodawca wskazał, że nie mieści się w katalogu podmiotów uprawnionych do zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy o VAT.

Usługa zlecana przez Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej ma na celu poprawę beneficjentów korzystających z usług pomocy społecznej - pracy socjalnej, związanej z problemem przemocy, nie koniecznie ubóstwa. Usługa jest kierowana do pracowników JOPS mających bezpośredni kontakt z beneficjentami.

Wnioskodawca nie jest podmiotem leczniczym w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej. Wnioskodawca wykonuje zawód psychologa i psychoterapeuty w ramach prowadzonej działalności - kod PKD 86.90.E.

Mając na uwadze przedstawione zdarzenie przyszłe oraz powołane uregulowania prawne należy stwierdzić, że skoro Wnioskodawca nie jest podmiotem wskazanym w art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy o VAT, a ponadto świadczone przez Wnioskodawcę usługi są wykonywane na rzecz pracowników ośrodków pomocy społecznej i są związane z ich doskonaleniem zawodowym, to nie będą korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie ww. przepisu art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy o VAT.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy, że wykonywanie usługi doradczej dla pracowników jednostek pomocy społecznej, którzy wykonują bezpośrednią pracę, oddziaływania na rzecz osób uwikłanych w zjawisko przemocy, świadków, sprawców, osób doświadczających przemocy, czy osób ogólnie będących w kryzysie związanymi z problemami społecznymi jest usługą, która powinna być zwolniona od podatku zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy o VAT, należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Należy jednak zaznaczyć, że niniejsza interpretacja traci swoją ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego zdarzenia przyszłego lub zmiany stanu prawnego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem.

Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. Nr 163 poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.