Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/436-93/14/ASz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-05-26
Teza: Czy w związku z uczestnictwem Spółki w strukturze cash poolingu, zgodnie z umową zawartą z Bankiem, na Spółce spoczywał będzie obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: cash pooling; czynności-czynności cywilnoprawne; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; umowa-umowa nienazwana; usługi-usługi finansowe
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) − Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 5 marca 2014 r. (data wpływu do Biura – 6 marca 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych w ramach cash poolingu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 6 marca 2014 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania czynności wykonywanych w ramach cash poolingu.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca – Spółka z o.o. (dalej: Spółka) zamierza zawrzeć z bankiem X (dalej: „bank”) umowę o świadczenie usługi cash pooling rzeczywisty (dalej: „umowa”). Stronami umowy poza Spółką i „bankiem” będą również inne podmioty powiązane kapitałowo ze Spółką (Spółka wraz z tymi innymi podmiotami będą zwane dalej łącznie: „uczestnikami”, a z osobna: „uczestnikiem”). Zgodnie z „umową”, której celem jest zapewnienie w szczególności efektywnego zarządzania środkami pieniężnymi i poprawa płynności finansowej „uczestników”, „bank” będzie świadczył na rzecz „uczestników” usługę cash pooling w ramach opisanej poniżej struktury cash poolingu (dalej: „struktura”). Bank będzie zarządzał rachunkami biorącymi udział w „strukturze” i realizował określone rozliczenia pieniężne.

Zgodnie z umową „struktura” będzie wyglądać następująco:

1.Jeden z „uczestników” – Spółka X będzie w ramach „struktury” pełnić funkcję agenta i z tego tytułu będzie posiadać w „banku” trzy rachunki: rachunek główny agenta, rachunek pomocniczy agenta oraz rachunek pomocniczy 2. Każdy z pozostałych „uczestników” będzie posiadać w ramach „struktury” tylko jeden rachunek bankowy. Rachunek główny agenta, rachunek pomocniczy agenta, rachunek pomocniczy 2 i rachunki pozostałych „uczestników” uczestniczące w operacjach objętych „umową” będą zwane dalej łącznie: „rachunkami”, a z osobna: „rachunkiem”.

2.„Bank” przyzna dla każdego z „rachunków” limit dzienny, tj. wyznaczy kwotę, do której dyspozycje „uczestników” dotyczące „rachunków” będą mogły być realizowane przez „bank” w przypadku braku wolnych środków w „rachunku”.

3.Transfery pieniężne w ramach „struktury” będą miały miejsce odpowiednio na koniec i początek każdego dnia roboczego (tj. każdego dnia od poniedziałku do piątku z wyłączeniem dni ustawowo wolnych od pracy).

4.Tytułami prawnymi transferów pieniężnych pomiędzy „rachunkiem” „uczestnika” innego niż agent a rachunkiem głównym agenta/rachunkiem pomocniczym agenta/rachunkiem pomocniczym 2 oraz między rachunkiem banku a rachunkami będzie każdorazowo instytucja subrogacji skutkująca wstąpieniem w miejsce zaspokojonego wierzyciela (na podstawie art. 518 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.)

5.Transfery pieniężne w ramach „struktury” będą przebiegać następująco:

a.Na koniec każdego dnia roboczego, „bank” po ustaleniu sald „rachunków” dla każdego „uczestnika” z osobna, dokona kolejno po sobie następujących poniższych czynności:

1.  W przypadku gdy saldo „rachunku” „uczestnika” niebędącego agentem ma wartośćujemną – „bank” dokona transferu środków pieniężnych z rachunku pomocniczego agenta na rachunek uczestnika niebędącego agentem. W przypadku gdy saldo„rachunku” „uczestnika” niebędącego agentem ma wartość dodatnią – „bank” dokona transferu środków pieniężnych z rachunku uczestnika niebędącego agentem na rachunek pomocniczy agenta. Niniejsze transfery środków pieniężnych mają doprowadzić do tego, żeby po ich dokonaniu salda „rachunków” „uczestników”niebędących agentem były równe zeru.
2.  W przypadku gdy w efekcie czynności, o których mowa powyżej w pkt 1), saldo rachunku pomocniczego agenta ma wartość ujemną – „bank” dokona transferu środków z rachunku głównego agenta na rachunek pomocniczy agenta. W przypadku gdy w efekcie czynności, o których mowa powyżej w pkt 1), saldo rachunku pomocniczego agenta ma wartość dodatnią – „bank” dokona transferu środków z rachunku pomocniczego agenta docelowo na rachunek główny agenta. Niniejsze transfery środków pieniężnych mają doprowadzić do tego, żeby po ich dokonaniu saldo na rachunku pomocniczym agenta było równe zeru.
3.  W przypadku, gdy saldo „rachunku” „uczestnika” będącego agentem ma wartość dodatnią i w efekcie dokonania transferu środków pieniężnych z „rachunku” „uczestnika” niebędącego agentem na rachunek pomocniczy agenta (zgodnie z pkt 1) zdanie 2 powyżej) saldo rachunku pomocniczego agenta miałoby wartość dodatnią – „bank” przed powstaniem dodatniej wartości salda rachunku pomocniczego agenta, obciąży rachunek pomocniczy 2 kwotą odpowiadającą tej wartości i następnie dokona transferu środków z rachunku pomocniczego agenta na rachunek pomocniczy 2, tak aby po dokonaniu tego przelewu saldo na rachunku pomocniczym 2 było równe zeru.

b.Jeżeli przed dokonaniem czynności, o których mowa w lit. a) powyżej „bank” ustali, iż:

1.  Co najmniej jeden „uczestnik” niebędący agentem posiada saldo „rachunku” dodatnie (dalej: „uczestnik dodatni”) i co najmniej jeden „uczestnik” niebędący agentem posiada saldo „rachunku ujemne” (dalej: „uczestnik ujemny”) – to wówczas agent z wykorzystaniem środków pieniężnych dostępnych w jego „rachunku pomocniczym”, spłaci zobowiązania „uczestników ujemnych” względem „banku” i nabędzie w ten sposób wierzytelności „banku” względem „uczestników ujemnych” do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. „banku”, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego. Jednocześnie „uczestnicy dodatni” niebędący agentem, z wykorzystaniem środków pieniężnych zgromadzonych na ich „rachunkach”, spłacą zobowiązania agenta, istniejące w rachunku pomocniczym agenta, względem „banku” i nabędą w ten sposób wierzytelności „banku” względem agenta do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. „banku”, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego.
2.  Każdy z „uczestników” innych niż agent jest „uczestnikiem dodatnim” lub saldo „rachunku” „uczestnika” jest równe zeru – to wówczas „uczestnicy dodatni”, z wykorzystaniem środków pieniężnych zgromadzonych na ich „rachunkach”, spłacą zobowiązania agenta względem „banku” i nabędą w ten sposób wierzytelności „banku” względem agenta do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. „banku”, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego.
3.  Każdy z uczestników innych niż agent jest „uczestnikiem ujemnym” lub saldo „rachunku” „uczestnika” jest równe zeru – to wówczas agent, z wykorzystaniem środków pieniężnych dostępnych w jego rachunku głównym spłaci zobowiązania „uczestników ujemnych” względem „banku” i nabędzie w ten sposób wierzytelności „banku” względem uczestników ujemnych do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. „banku”, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego.
4.  Każdy z „uczestników” jest „uczestnikiem dodatnim” lub saldo „rachunku” „uczestnika” jest równe zeru – to wówczas „uczestnicy dodatni”, z wykorzystaniem środków pieniężnych zgromadzonych na ich rachunkach, spłacą zobowiązania agenta względem „banku”, istniejące na rachunku pomocniczym 2 i nabędą w ten sposób wierzytelności „banku” względem agenta do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. „banku”, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego.

c.Na początku każdego dnia roboczego (następującego po dniu roboczym, w którym zostały dokonane operacje opisane w lit. a) oraz lit. b), w przypadku gdy w poprzednim dniu roboczym suma sald „rachunków” miała wartość dodatnią „bank” dokona do godziny 07:00 transferów pieniężnych, stanowiących równowartość sald „rachunków”, z rachunku głównego agenta na rachunek pomocniczy agenta, a następnie „bank” wykona jedną z poniższych czterech operacji:

1.  W przypadku, gdy w poprzednim dniu roboczym agent z wykorzystaniem środków pieniężnych dostępnych w rachunku pomocniczym agenta spłacił zobowiązania „uczestników ujemnych” względem „banku” i nabył w ten sposób wierzytelności „banku” wobec „uczestników ujemnych” do wysokości dokonanej spłaty, wstępując w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. „banku”, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego, oraz „uczestnicy dodatni” spłacili z wykorzystaniem środków pieniężnych zgromadzonych na ich „rachunkach” zobowiązania agenta względem „banku” istniejące w rachunku pomocniczym agenta i nabyli w ten sposób wierzytelności „banku” względem agenta do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. „banku”, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego (sytuacja z lit. b) pkt 1)), to:

*   „bank” spłaci wszystkie zobowiązania „uczestników ujemnych” względem agenta powstałe w poprzednim dniu roboczym i nabędzie w ten sposób wierzytelności agenta względem „uczestników ujemnych” do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. agenta, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego, oraz
*   „bank” spłaci wszystkie zobowiązania agenta względem „uczestników dodatnich” powstałe w poprzednim dniu roboczym i nabędzie w ten sposób wierzytelności „uczestników dodatnich” względem agenta do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. „uczestników dodatnich”, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego.

3.  W przypadku gdy w poprzednim dniu roboczym „uczestnicy dodatni” spłacili z wykorzystaniem środków pieniężnych na ich „rachunkach” zobowiązania agenta i nabyli w ten sposób wierzytelności „banku” względem agenta do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. „banku”, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego (wszyscy „uczestnicy” niebędący agentem byli „uczestnikami dodatnimi” sytuacja z lit. b) pkt 2)) – „bank” spłaci wszystkie zobowiązania agenta względem „uczestników dodatnich” powstałe w poprzednim dniu roboczym i nabędzie w ten sposób wierzytelności „uczestników dodatnich” względem agenta do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. „uczestników dodatnich”, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego.
4.  W przypadku, gdy w poprzednim dniu roboczym agent spłacił z wykorzystaniem środków pieniężnych dostępnych w rachunku głównym agenta zobowiązania „uczestników ujemnych” względem „banku” i nabył w ten sposób wierzytelności „banku” wobec „uczestników ujemnych” do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. „banku”, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego (wszyscy uczestnicy niebędący agentem byli „uczestnikami ujemnymi”, sytuacja z lit. b) pkt 3)) – „bank” spłaci wszystkie zobowiązania uczestników ujemnych względem agenta powstałe w poprzednim dniu roboczym i nabędzie w ten sposób wierzytelności agenta względem „uczestników ujemnych” do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. agenta, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego.
5.  W przypadku, gdy w poprzednim dniu roboczym, „uczestnicy dodatni” spłacili z wykorzystaniem środków pieniężnych na ich „rachunkach” zobowiązania agenta względem „banku”, istniejące w rachunku pomocniczym 2 i nabyli w ten sposób wierzytelności „banku” względem agenta do wysokości dokonanej spłaty, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. „banku”, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego (wszyscy „uczestnicy” byli „uczestnikami dodatnimi”, sytuacja z lit. b) pkt 4) powyżej) – „bank” spłaci wszystkie zobowiązania agenta względem „uczestników dodatnich” powstałe w poprzednim dniu roboczym i nabędzie w ten sposób wierzytelności „uczestników dodatnich” względem agenta, wstępując tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. „uczestników dodatnich”, w trybie art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego.

6.Transfery pieniężne w ramach „struktury” będą realizowane bez jakichkolwiek pożyczek pomiędzy „uczestnikami” lub poręczeń ze strony „uczestników” za spłatę zobowiązań wobec „banku”.

7.Transfery pieniężne, o których mowa powyżej będą wykonywane przez „bank” w ramach świadczonej usługi cash pooling na podstawie odpowiednich zgód wyrażonych przez „uczestników”, bez konieczności udzielania takich zgód w odniesieniu do każdej transakcji z osobna oraz na podstawie udzielonych przez „uczestników” pełnomocnictw na rzecz „banku”.

8.„Bank” będzie naliczał odsetki od środków znajdujących się na rachunku głównym agenta przy zastosowaniu stawki oprocentowania ustalanej zgodnie z „umową”. Ponadto, „bank” będzie naliczał odsetki należne od wzajemnych zobowiązań uczestników przy zastosowaniu stawek określonych w załączniku do „umowy”. Odsetki będą naliczane przez „bank” w cyklach dziennych. Rozliczenie odsetek będzie realizowane raz w miesiącu, pierwszego dnia roboczego każdego miesiąca, jednak nie później niż 5 dnia roboczego po okresie rozliczeniowym.

9.Z tytułu świadczenia przez „bank” usługi cash pooling „uczestnicy” obciążani będą stałą miesięczną opłatą.

Uczestnicy są polskimi rezydentami podatkowymi.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w związku z uczestnictwem Spółki w strukturze cash poolingu, zgodnie z umową zawartą z „bankiem”, na Spółce spoczywał będzie obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Spółki, zarówno umowa jak i czynności w ramach niej wykonywane nie stanowią czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W konsekwencji uczestnictwo Spółki w strukturze będącej przedmiotem niniejszego wniosku nie będzie skutkowało powstaniem obowiązku zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych po stronie Spółki.

Na potwierdzenie swojego stanowiska Spółka powołując art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i wskazując, iż podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają zmiany umów określonych w tym przepisie, jeśli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania tym podatkiem, jak również orzeczenia sądów (w tym sądów polubownych) oraz ugody – jeśli wywołują one takie same skutki prawne, jak wymienione w tym przepisie czynności cywilnoprawne zauważyła, iż opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlegają wyłącznie czynności cywilnoprawne enumeratywnie wymienione w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Argumentując swoje stanowisko Wnioskodawca wskazał, że cash pooling, będąc usługą finansową, nie doczekał się w Polsce kompleksowego uregulowania prawnego. Istnieje co prawda przepis art. 93a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz.U. z 2002 r., Nr 72, poz. 665, z późn. zm.), który odnosi się do oferowanych przez banki podatkowym grupom kapitałowym umów o skonsolidowane oprocentowanie, jednak przepis ten ma bardzo ograniczony zakres zastosowania, gdyż dotyczy wyłącznie:

*   tzw. wirtualnego („notional”) cash poolingu, w którym nie dochodzi do rzeczywistych przepływów środków pomiędzy rachunkami uczestników a rachunkiem pool leadera (agenta);
*   podatkowych grup kapitałowych.

Taki stan rzeczy powoduje, zdaniem Spółki, iż w przypadku cash poolingu tzw. rzeczywistego (a więc takiego, który jest przedmiotem niniejszego wniosku; ang. „cash concentration”) należy posiłkować się przepisami ogólnymi prawa cywilnego, bankowego i dewizowego, a więc w szczególności przepisami o rachunkach bankowych, przelewach, poręczeniach, subrogacji i tajemnicy bankowej.

Brak uregulowania instytucji cash poolingu w prawie polskim powoduje konieczność kształtowania jej w oparciu o treść art. 3531 Kodeksu cywilnego. Przepis ten statuuje zasadę swobody umów zwaną zasadą swobody kontraktowania. Zgodnie z tą zasadą strony mogą ukształtować treść umowy, a także wybrać kontrahenta według swego uznania, byleby treść stosunku prawnego lub jego cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, zasadom współżycia społecznego, ani przepisom ustawy o charakterze bezwzględnie wiążącym.

Mając na względzie powyższe, Spółka stoi na stanowisku, że czynność polegająca na zarządzaniu płynnością finansową danej grupy kapitałowej na podstawie umowy, która nie znajduje odpowiednika w Kodeksie cywilnym i tym samym pozostaje umową nienazwaną, nie mieści się w zamkniętym katalogu art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Spółka podkreśla, iż umowa ma na celu zapewnienie efektywnego zarządzania środkami pieniężnymi i poprawę płynności finansowej uczestników. Treść umowy, zdaniem Spółki, nie pozwala jej zidentyfikować jako czynności cywilnoprawnej znajdującej się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Ponadto Spółka zauważa, iż zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.) do usług zwolnionych od podatku VAT należą usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług. W świetle aktualnego stanowiska organów podatkowych usługa polegająca na kompleksowym zarządzaniu płynnością finansową grupy kapitałowej (cash pooling) mieści się w zakresie usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 40 ww. ustawy.

Zdaniem Spółki również ten fakt potwierdza, iż czynności wykonywane w ramach umowy, składające się na usługę cash poolingu świadczoną przez „bank” nie mieszczą się w zamkniętym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Na potwierdzenie swojego stanowiska Wnioskodawca przywołał fragment interpretacji indywidualnych wydanych przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 10 listopada 2011 r. znak: IPPB2/436-376/11-2/MZ oraz z dnia 06 kwietnia 2011 r. znak: IPPP1/443-33/11-2/BS, jak również wskazał, iż takie samo stanowisko występuje m.in. w interpretacjach indywidualnych wydanych przez:

a.Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 5 listopada 2013 r. znak: ILPB2/436-209/13-2/AJ,

b.Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach:

*   z 22 listopada 2011 r. znak: IBPB II/1/436-389/11/MZ,
*   z 14 października 2011 r. znak: IBPB II/1/436-338/11/AA,

c.Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie:

*   z 23 września 2011 r. znak: IPPB2/436-289/11-5/MZ),
*   z 16 grudnia 2011 r. znak: IPPB2/436-450/11-2/LS),
*   z 27 września 2012 r. znak: IPPB2/436-358/12-2/MZ,
*   z 10 listopada 2011 r. znak: IPPB2/436-376/11-2/MZ,

d.Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 7 stycznia 2013 r. znak: IPTPB2/436-161/12-4/KK.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie zaznacza się, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest – zgodnie z wolą Wnioskodawcy wyrażoną w części E.2 i E.3 złożonego wniosku – ocena stanowiska Wnioskodawcy tylko w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym część stanowiska Wnioskodawcy, która odnosi się wyłącznie do uregulowań zawartych w ustawie z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), uznano za element własnego stanowiska niepodlegający ocenie w ramach wydawanej interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2010 r., Nr 101, poz. 649, z późn. zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

*   umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
*   umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
*   umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
*   umowy dożywocia,
*   umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
*   ustanowienie hipoteki,
*   ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
*   umowy depozytu nieprawidłowego,
*   umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób, to dla oceny czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. ustawy przedmiotem opodatkowania są umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku. W umowach pożyczki, w myśl art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121), dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy lub tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Należy stwierdzić, iż umowa cash pooling pozostaje umową nienazwaną. Ustawa Kodeks cywilny – w części zobowiązaniowej – nie zawiera przepisów odnoszących się do tego typu umowy.

Umowa „cash poolingu” jest najbardziej zbliżona swą konstrukcją do umowy pożyczki. Jednakże przedstawiona we wniosku konstrukcja umowy „cash poolingu”, jako sposobu zarządzania płynnością finansową uczestniczących podmiotów, pomimo zawierania w sobie pewnych elementów pożyczki, nie wyczerpuje istotnych jej znamion. „Cash pooling” polega na umożliwieniu lepszej gospodarki finansowej grupy kapitałowej. Dzięki tej usłudze można skompensować niedobory środków przedsiębiorstw należących do danej grupy nadwyżkami innych przedsiębiorstw należących do tej samej grupy oraz korzystnie zagospodarować nadwyżkę środków.

W przypadku „cash poolingu” mamy do czynienia przynajmniej z trzema podmiotami, a mianowicie: podmiotem posiadającym wolne środki finansowe, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz podmiotem występującym w roli pośrednika działającego we własnym imieniu.

Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot. Uczestnik „cash poolingu” posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym w zależności od sytuacji może być rachunek każdego z uczestników „cash poolingu”.

Nadto z treści wniosku wynika, iż transfery pomiędzy uczestnikami umowy będą odbywać się na podstawie instytucji nabycia wierzytelności („subrogacji”), skutkującej wstąpieniem w miejsce zaspokojenia wierzyciela (na podstawie art. 518 Kodeksu cywilnego). Wskazana instytucja nie została wymieniona w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zatem jeżeli nie przyjmie ona charakteru żadnej z czynności wymienionych w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych – omawiane czynności dokonywane w ramach umowy cash pooling nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W związku z powyższym, należy stwierdzić, iż przedmiotowa usługa cash poolingu nie została wymieniona w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Skoro czynności tego typu nie można zakwalifikować jako umowy pożyczki, czy też innej umowy wymienionej w tym katalogu, to tym samym – z powyższych przyczyn – wszystkie czynności dokonywane w ramach przedstawionej umowy cash poolingu nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, bowiem nie mieszczą się w katalogu czynności ściśle wymienionych jako podlegające opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W świetle powyższego, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Odnosząc się natomiast do wskazanych przez Wnioskodawcę, interpretacji indywidualnych należy stwierdzić, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące przy wydaniu przedmiotowej interpretacji.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę oraz stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.