Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-318/14-2/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-07-10
Teza: Skutki podatkowe podziału przez wydzielenie
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; kapitał-kapitał zakładowy; spółki-podział spółki; spółki-podział spółki przez wydzielenie; spółki-spółka kapitałowa; wkład-wkłady niepieniężne
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 12 czerwca 2014 r. (data wpływu 16 czerwca 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych podziału przez wydzielenie **\- jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16 czerwca 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych podziału przez wydzielenie.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Udziały Wnioskodawcy są w posiadaniu dwóch wspólników, w tym wspólnika posiadającego jednocześnie udziały w innej spółce kapitałowej („Wspólnik X”).

W przyszłości planowany jest podział tej innej spółki kapitałowej („Spółka dzielona”) przez wydzielenie, na podstawie art. 529 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych - Dz.U.2013.1030 j.t. („KSH”), w wyniku którego do Wnioskodawcy zostanie przekazana część składników majątku Spółki dzielonej i w związku z którym zostanie podwyższony kapitał zakładowy Wnioskodawcy.

Spółka dzielona jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Udziały Spółki dzielonej na moment wydzielenia będą w posiadaniu dwóch wspólników, w tym Wspólnika X. Przewiduje się, iż w wyniku dokonania podziału przez wydzielenie i przekazania części składników majątku Spółki dzielonej na rzecz Wnioskodawcy, udziały Wspólnika X w Spółce dzielonej zostaną unicestwione i jednocześnie Wspólnikowi X zostaną przyznane udziały w podwyższonym kapitale zakładowym Wnioskodawcy (spółki przejmującej). Liczba udziałów drugiego wspólnika w Spółce dzielonej pozostanie natomiast niezmieniona i jednocześnie nie otrzyma on w wyniku dokonanego podziału udziałów Wnioskodawcy (tj. udziałów w spółce przejmującej).

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą możliwości powstania po jego stronie obowiązku podatkowego w PCC z tytułu wyżej wymienionej transakcji, a w związku z tym obowiązku uiszczenia PCC z tego tytułu.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

Czy dokonanie, na podstawie art. 529 § 1 pkt 4 KSH, podziału Spółki dzielonej przez wydzielenie, w wyniku którego do Wnioskodawcy zostanie przekazana część składników majątku Spółki dzielonej i w związku z którym zostanie podwyższony kapitał zakładowy Wnioskodawcy, będzie skutkowało po stronie Wnioskodawcy powstaniem obowiązku podatkowego w PCC, a tym samym koniecznością uiszczenia PCC z tytułu powyższej czynności?

Zdaniem Wnioskodawcy, podział Spółki dzielonej przez wydzielenie, w wyniku którego do Wnioskodawcy zostanie przekazana część składników majątku Spółki dzielonej i w związku z którym zostanie podwyższony kapitał zakładowy Wnioskodawcy, będzie transakcją neutralną podatkowo i nie spowoduje po stronie Wnioskodawcy powstania obowiązku podatkowego w PCC.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy:

Na wstępie należy zauważyć, iż KSH przewiduje różne metody dokonywania podziału spółek, w tym - stosownie do art. 529 § 1 pkt 4 KSH - metodę podziału przez wydzielenie, zgodnie z którą podział może być dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną.

Jednocześnie, zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) i pkt 2 Ustawy PCC, PCC podlegają umowy spółki oraz zmiany tych umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania PCC, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4.

W myśl art. 1 ust. 3 ww. ustawy, w przypadku umowy spółki, za zmianę umowy uważa się:

1.  przy spółce osobowej - wniesienie lub podwyższenie wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki albo podwyższenie kapitału zakładowego, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika, dopłaty oraz oddanie przez wspólnika spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania;
2.  przy spółce kapitałowej - podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty;
3.  przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego;
4.  przeniesienie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim:
    1.  rzeczywistego ośrodka zarządzania spółki kapitałowej, jeżeli jej siedziba nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego,
    2.  siedziby spółki kapitałowej, jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego\- także wtedy, gdy czynność ta nie powoduje podwyższenia kapitału zakładowego.

W tym miejscu podkreślenia wymaga fakt, iż art. 1 ust. 1 Ustawy PCC zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu PCC.

W związku z powyższym, należy stwierdzić, iż opodatkowaniu PCC podlegają umowy spółki oraz zmiany tych umów wyłącznie wymienione w art. 1 ust. 3 Ustawy PCC. Z powyższego przepisu wynika zatem, że do zakresu zmian umowy spółki podlegających opodatkowaniu PCC nie kwalifikuje się m.in. podział spółek przez wydzielenie, w wyniku którego do spółki przejmującej przekazywana jest część składników majątku spółki dzielonej i w związku z którym zostaje podwyższony kapitał zakładowy spółki przejmującej. Za takim stanowiskiem przemawia szereg argumentów.

W dniu 1 stycznia 2009 r., na mocy ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. zmieniającej ustawę o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2008 r. Nr 209, poz. 1319) weszła w życie nowelizacja Ustawy PCC.

W uzasadnieniu nowelizacji (Druk Sejmowy nr 748 Sejmu RP VI kadencji) wskazano, że ma ona na celu wdrożenie do polskiego porządku prawnego postanowień Dyrektywy Rady nr 2008/7/WE z 12 lutego 2008 r. dotyczącej podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz. Urz. UE L 46 z 21.02.2008 r., s. 11, „Dyrektywa”). Tymczasem, na gruncie przepisów tej dyrektywy – art. 5 ust. 1 lit. e) w zw. z art. 4 podział spółki stanowi zwolnioną z podatku kapitałowego (w Polsce: PCC) czynność restrukturyzacyjną. Pogląd ten podzielił ustawodawca krajowy wskazując wprost w dalszej części uzasadnienia nowelizacji, że: „(\`(...)\`) w zakresie opodatkowania spółek kapitałowych (\`(...)\`) zaszły (\`(...)\`) zmiany dotyczące katalogu czynności uznawanych za zmianę umowy spółki kapitałowej dla celów opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, w tym (\`(...)\`) zniesienie opodatkowania podziału spółek jako czynności restrukturyzacyjnych w świetle dyrektywy (\`(...)\`)”. Powołany fragment uzasadnienia nowelizacji wyraźnie potwierdza, że wolą ustawodawcy było wyłączenie z zakresu Ustawy PCC czynności podziału spółek.

W związku z powyższym, na podstawie wspomnianej nowelizacji, zmianie uległa definicja zmiany umowy spółki, która obecnie definiowana jest m.in., jako: „przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego”. Zmiana umowy spółki na gruncie Ustawy PCC przed nowelizacją, tj. do 31.12.2008 r., definiowana była m.in. jako: „przekształcenie, podział lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki lub podwyższenie kapitału zakładowego”. Tym samym, podział spółek mógł być czynnością podlegającą opodatkowaniu. Podstawę opodatkowania zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 8b Ustawy PCC, stanowiła wartość wkładów powiększających majątek spółki albo wartość, o którą podwyższono kapitał zakładowy spółki przejmującej, pomniejszona zgodnie z art. 6 ust. 9 pkt 5 Ustawy PCC, o wartość kapitału zakładowego wynikającą z umowy spółki lub jej zmiany związanej z podziałem spółki, która była opodatkowana PCC przed dokonaniem tych czynności.

Tym samym, analizując brzmienie definicji zarówno przed, jak i po nowelizacji, z uwagi na skreślenie słowa „podział” można wyciągnąć wniosek, iż w chwili obecnej, czynność restrukturyzacyjna jaką jest podział, w tym również podział przez wydzielenie, nie podlega opodatkowaniu PCC.

Jakakolwiek inna wykładania treści art. 1 ust. 3 Ustawy PCC po nowelizacji stałaby w oczywistej sprzeczności z założeniem racjonalności ustawodawcy oraz zasadą prymatu wykładni językowej w procesie stosowania prawa podatkowego. Zasada ta znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 9 listopada 2001 r. sygn. III RN 145/00, w którym Sąd wyjaśnił, że: „(\`(...)\`) Przy interpretowaniu normy prawa podatkowego, jeszcze silniej niż w innych działach prawa, decydujące znaczenie ma wykładnia językowa, która w treści użytych w przepisie słów upatruje pierwszoplanowej metody odkodowania ustanowionej normy. Brzmienie przepisu jest najbardziej pewnym, poddającym się obiektywnej weryfikacji, a równocześnie dostępnym powszechnemu zrozumieniu, przedmiotem analizy interpretacyjnej. Nie należy, szczególnie w obrębie przepisów podatkowych, odstępować od wyjaśniania przepisów prawnych zgodnie ze znaczeniem (treścią) użytych w tych przepisach zwrotów (\`(...)\`)”.

Za takim wnioskiem przemawia również wykładnia systemowa, wynikająca z przyjętej przez ustawodawcę systematyki KSH. Podział, jako odrębny rodzaj czynności prawnych, został w KSH wyraźnie opisany w przepisach Działu II „Podział”, Tytułu IV „Łączenie, podział i przekształcenie spółek”, podczas gdy łączenie zostało opisane w Dziale I tego tytułu, a przekształcenia w Dziale III tegoż samego tytułu. Odrębne traktowanie czynności prawnej jaką jest podział spółki od czynności prawnych polegających na łączeniu i przekształceniu, w zestawieniu z interpretacją historyczną, wskazaną powyżej, wyraźnie wskazuje, że intencją ustawodawcy było wyłączenie podziału z katalogu czynności podlegających opodatkowaniu PCC.

Reasumując, biorąc pod uwagę fakt, iż:

*   art. 1 ust. 1 Ustawy PCC zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu PCC,
*   podział przez wydzielenie (w tym związane z nim przekazanie części składników majątku spółki dzielonej na rzecz spółki przejmującej i podwyższenie kapitału zakładowego spółki przejmującej) nie został wprost wymieniony w art. 1 ust. 1 Ustawy PCC jako czynność opodatkowana PCC,
*   wykładnia językowa powołanych przepisów wskazuje jednoznacznie, że intencją ustawodawcy było wyłączenie podziału z katalogu czynności podlegających opodatkowaniu PCC, - zdaniem Wnioskodawcy, dokonanie podziału Spółki dzielonej przez wydzielenie, w wyniku którego do Wnioskodawcy zostanie przekazana część majątku Spółki dzielonej i w związku z którym zostanie podwyższony kapitał zakładowy Wnioskodawcy, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym nie będzie rodzić po stronie Wnioskodawcy obowiązku podatkowego w PCC.

Wnioskodawca zwraca się z prośbą o potwierdzenie, że zaprezentowane przez niego stanowisko i rozumienie treści przepisów podatkowych jest prawidłowe.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k i pkt 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 z późn. zm.) podatkowi temu podlegają umowy spółki oraz ich zmiany, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 1 ust. 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w przypadku umowy spółki za zmianę umowy uważa się:

1.  przy spółce osobowej – wniesienie lub podwyższenie wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki albo podwyższenie kapitału zakładowego, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika, dopłaty oraz oddanie przez wspólnika spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania;
2.  przy spółce kapitałowej – podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty;
3.  przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego;
4.  przeniesienie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim:
    1.  rzeczywistego ośrodka zarządzania spółki kapitałowej, jeżeli jej siedziba nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego,
    2.  siedziby spółki kapitałowej, jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego,

Stosownie do art. 529 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.) podział może być dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie).

Jak już wcześniej wskazano, opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy spółki oraz zmiany tych umów wyłącznie wymienione w art. 1 ust. 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Do zakresu zmian umowy spółki podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie kwalifikują się zatem podziały spółek.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Udziały Wnioskodawcy są w posiadaniu dwóch wspólników, w tym wspólnika posiadającego jednocześnie udziały w innej spółce kapitałowej („Wspólnik X”). W przyszłości planowany jest podział tej innej spółki kapitałowej („Spółka dzielona”) przez wydzielenie, na podstawie art. 529 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks spółek handlowych, w wyniku którego do Wnioskodawcy zostanie przekazana część składników majątku Spółki dzielonej i w związku z którym zostanie podwyższony kapitał zakładowy Wnioskodawcy. Spółka dzielona jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Udziały Spółki dzielonej na moment wydzielenia będą w posiadaniu dwóch wspólników, w tym Wspólnika X. Przewiduje się, iż w wyniku dokonania podziału przez wydzielenie i przekazania części składników majątku Spółki dzielonej na rzecz Wnioskodawcy, udziały Wspólnika X w Spółce dzielonej zostaną unicestwione i jednocześnie Wspólnikowi X zostaną przyznane udziały w podwyższonym kapitale zakładowym Wnioskodawcy (spółki przejmującej). Liczba udziałów drugiego wspólnika w Spółce dzielonej pozostanie natomiast niezmieniona i jednocześnie nie otrzyma on w wyniku dokonanego podziału udziałów Wnioskodawcy (tj. udziałów w spółce przejmującej).

Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że przedstawiona we wniosku czynność podziału przez wydzielenie, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu dokonania powyższej czynności.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.