Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/415-189/10-2/JC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2010-04-26
Teza: 1. Czy sprzedaż udziału we własności wyżej wymienionych nieruchomości gruntowych - zwróconych w oparciu o art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r.- dokonana po przekształceniu prawa użytkowania wieczystego we własność, będzie stanowić przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych? 2. Jeśli nie, czy mimo to istnieje obowiązek zawiadomienia Urzędu Skarbowego o fakcie dokonania sprzedaży tego udziału lub obowiązek złożenia zeznania podatkowego? 3. Jeśli tak, jakiej wielkości będzie to podatek?
Słowa kluczowe: data; dekret; nieruchomości-nabycie nieruchomości; przychód; spadek; wywłaszczenie; zwrot-zwrot nieruchomości
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 02.03.2010 r. (data wpływu 05.03.2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu ze zbycia udziału w nieruchomości odzyskanej na podstawie art. 7 ust. 1 Dekretu z dnia 26 października 1945 roku - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 05.03.2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu ze zbycia udziału w nieruchomości odzyskanej na podstawie art. 7 ust. 1 Dekretu z dnia 26 października 1945 roku.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

1). Wnioskodawczyni jest jednym z 19 współużytkowników wieczystych niezabudowanych nieruchomości gruntowych (…) stanowiących sąsiadujące ze sobą działki o nr. ew. 16/4, 16/9 oraz 16/1 z o powierzchni 948 m², 2702 m² i 1258 m².

2). Wyżej opisane nieruchomości były przed wojną własnością prywatną i zostały skomunalizowane dekretem o gruntach warszawskich z dnia 26 października 1945 roku.

3). Wnioskodawczyni jest (podobnie jak inni obecni współużytkownicy wieczyści) spadkobiercą współwłaścicieli, którzy mieli prawo własności tych nieruchomości w chwili komunalizacji.

4). Decyzją nr(…), wydaną dnia 01.09.2008 r., decyzją nr(…) , wydaną dnia 19.02.2008 r., oraz decyzją nr(…), wydaną dnia 12.11.2008 r., Prezydent Miasta, po rozpatrzeniu wniosków o ustanowienie własności czasowej do tych nieruchomości, złożonych przez poprzednich współwłaścicieli w 1948 roku, przyznał spadkobiercom przedwojennych współwłaścicieli prawo użytkowania wieczystego wyżej opisanych nieruchomości na 99 lat za czynszem symbolicznym.

5). Następnie decyzje te zostały zmienione w ten sposób, że w miejsce zmarłej w międzyczasie Marii P., udział w prawie użytkowania wieczystego w/w nieruchomości ustanowiony został na rzecz dziedziczącego po niej jej syna, Adama K.

6). Oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste na mocy wyżej wymienionych decyzji dokonane zostało aktem notarialnym z dnia 5 maja 2009 roku. (Rep. A) na rzecz:

1.  Małgorzaty D., w 81/1728 części,
2.  Beaty Joanny D., w 81/1728 części,
3.  Katarzyny Janiny J., w 432/1728 części,
4.  Kaliny Joanny D., w 306/1728 części,
5.  Anny Grażyny S., w 153/1728 części,
6.  Edwarda Jana D., w 153/1728 części,
7.  Wojciecha Juliana K., w 144/1728 części,
8.  Adama Krzysztofa K., w 144/1728 części,
9.  Ewy Marii K., w 72/1728 części,
10.  Marty Agnieszki K., w 28/1728 części,
11.  Joanny Justyny Ł., w 28/1728 części,
12.  Andrzeja Mariana Z., w 18/1728 części,
13.  Barbary Teresy S., w 18/1728 części,
14.  Wacława Stanisława S., w 18/1728 części,
15.  Bożenny Anny K., w 18/1728 części,
16.  Barbary S., w 16/1728 części,
17.  Anny Teresy H., w 6/1728 części,
18.  Adeli Marii K., w 6/1726 części,
19.  Marii Zofii W., w 6/1728 części,

7). W dniu 22 grudnia 2009 r. zmarła kolejna ze współwłaścicielek - moja Matka, Katarzyna J. Na mocy ustawy Wnioskodawczyni nabyła po Niej prawa do spadku (Akt Poświadczenia Dziedziczenia Repertorium A nr. z dnia 10.02.2010 r.), w tym prawo do udziału w użytkowaniu wieczystym.

8). Obecnie wraz z pozostałymi współwłaścicielami, Wnioskodawczyni zamierza przekształcić prawo użytkowania we własność i sprzedać wyżej wymienione nieruchomości.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy sprzedaż udziału we własności wyżej wymienionych nieruchomości gruntowych - zwróconych w oparciu o art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r.- dokonana po przekształceniu prawa użytkowania wieczystego we własność, będzie stanowić przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
2.  Jeśli nie, czy mimo to istnieje obowiązek zawiadomienia Urzędu Skarbowego o fakcie dokonania sprzedaży tego udziału lub obowiązek złożenia zeznania podatkowego?
3.  Jeśli tak, jakiej wielkości będzie to podatek?

Zdaniem Wnioskodawcy:

W sytuacji, gdy własność udziału we współwłasności nieruchomości będzie wynikiem następujących zdarzeń:

*   pozytywnego rozpatrzenia złożonych w 1948 roku wniosków o przyznanie własności czasowej nieruchomości, skomunalizowanych na mocy Dekretu o gruntach warszawskich, w postaci decyzji Prezydenta Miasta o przyznaniu prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości,
*   ustanowienia udziału w prawie użytkowania wieczystego w akcie notarialnym na rzecz Matki z uwagi na to, że była Ona jednym z następców prawnych przedwojennych współwłaścicieli,
*   odziedziczenia przez Wnioskodawczynię udziału w prawie użytkowania wieczystego po Matce z mocy ustawy,
*   przekształceniu przez Wnioskodawczynię prawa użytkowania we własność,

to posiadanie przez Wnioskodawczynię udziału we własności nie nastąpi w drodze nabycia nieruchomości, lecz restytucji prawa własności.

Oddanie spadkobiercom przedwojennych właścicieli nieruchomości, zabranych na mocy dekretu o gruntach warszawskich, nie przysparza im korzyści materialnej, lecz przywraca prawo własności, które ich spadkodawcy - dawno temu - utracili.

W związku z tym Wnioskodawczyni uważa, że;

Ad.1. Sprzedaż udziału we własności tej nieruchomości nie będzie stanowić przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Ad 2. Zgłoszenie sprzedaży do Urzędu Skarbowego ani złożenie zeznania podatkowego w tej sprawie nie będzie konieczne.

Taki pogląd wyraził także Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej w analogicznej sprawie (sygn. Nr IPPB4/415-628/09-4/JK).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), do źródeł przychodów zalicza się m. in. odpłatne zbycie:

1.  nieruchomości lub ich część oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
4.  innych rzeczy

\- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Prawo własności w systemie prawnym jest traktowane jako prawo o najszerszej treści i w porównaniu z innymi prawami, jako prawo najsilniejsze w stosunku do rzeczy. Własność jest bezterminowym prawem – trwa tak długo, jak długo istnieje rzecz, która jest przedmiotem własności.

Nabycie i utrata własności (w tym także własności nieruchomości) jest opisana w art. 155 oraz 231 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). U podstaw nabycia i zbycia rzeczy oraz nieruchomości, w rozumieniu kodeksowym, leży wola nabywcy. Swoboda zawierania umów jest naczelną zasadą Kodeksu cywilnego.

W dopuszczonych prawem sytuacjach – u podstaw zwrotu wywłaszczonej nieruchomości (także przejętej wskutek karnego przymusu) leży wola prawowitego właściciela, a w przypadku jego śmierci wola jego spadkobierców. Jeśli przejęta w drodze przymusu nieruchomość jest zwracana spadkobiercy osoby, którą pozbawiono tej nieruchomości, to prawo do zwrotu ma swe źródło w nabyciu spadku.

Zgodnie z art. 922 Kodeksu cywilnego – spadek to prawa i obowiązki zmarłego wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, które z chwilą jego śmierci przechodzą na następców prawnych. W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego – spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki przechodzą na jedną lub kilka osób.

Niezależnie od powyższego, na stan prawny nieruchomości istotny wpływ mogą wywierać, wydawane zarówno na gruncie prawa cywilnego, sądowo – administracyjnego, jak i karnego – orzeczenia sądowe jako dokumenty o szczególnym znaczeniu. Szczególność ta wynika z pozycji, jaką zajmują sądy będące organami wymiaru sprawiedliwości oraz z zagwarantowanej konstytucyjnie odrębności władzy sądowniczej od innych rodzajów władz, niezawisłości sędziowskiej.

Zaś prawo użytkowania wieczystego jest silnym prawem rzeczowym, lokującym się w hierarchii tych praw bezpośrednio po prawie własności, a przed ograniczonymi prawami rzeczowymi, co pozwala na potraktowanie ustanowienia użytkowania wieczystego jako swoistej restytucji stosunków własnościowych.

W rozpatrywanej sprawie z opisu stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawczyni nabyła udział w prawie wieczystego użytkowania gruntu jako spadkobierca po śmierci matki jako spadkodawczyni, zmarłej w dniu 22 grudnia 2009 r. Obecnie Wnioskodawczyni ma zamiar przekształcić prawo użytkowania we własność i sprzedać nieruchomości.

Oddanie w użytkowanie wieczyste „gruntu warszawskiego” skomunalizowanego dekretem z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.), w wypadku spełnienia przesłanek przewidzianych w tym akcie prawnym przez ubiegającego się o to dotychczasowego właściciela tego gruntu lub jego następców prawnych, miało niewątpliwie charakter rekompensacyjny.

Przepis art. 7 ust. 1 dekretu przewidywał, że:

1.  dotychczasowy właściciel gruntu, prawni następcy właściciela, będący w posiadaniu gruntu, lub osoby prawa jego reprezentujące, mogą w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez gminę zgłosić wniosek o przyznanie na tym gruncie jego dotychczasowemu właścicielowi prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną;
2.  gmina uwzględni wniosek, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania, a jeżeli chodzi o osoby prawne – ponadto, gdy użytkowanie gruntu zgodnie z jego przeznaczeniem w myśl planu zabudowania nie pozostaje w sprzeczności z zadaniami ustawowymi lub statutowymi tej osoby prawnej;
3.  w razie uwzględnienia wniosku gmina ustali, czy przekazanie gruntu nastąpi tytułem wieczystej dzierżawy, czy na prawie zabudowy, oraz określi warunki, pod którymi umowa może być zawarta;
4.  w przypadku nieuwzględnienia wniosku, gmina zaofiaruje uprawnionemu, w miarę posiadania zapasu gruntów - na tych samych warunkach dzierżawę wieczystą gruntu równej wartości użytkowej, bądź prawo zabudowy na takim gruncie;
5.  w razie nie zgłoszenia wniosku, przewidzianego w ust. 1, lub nie przyznania z jakichkolwiek innych przyczyn dotychczasowemu właścicielowi wieczystej dzierżawy albo prawa zabudowy, gmina obowiązana jest uiścić odszkodowanie w myśl art. 9.

Jak wynika z przytoczonej regulacji, prawodawcy niewątpliwie chodziło o zrekompensowanie dotychczasowym właścicielom (ich następcom prawnym) przejścia na własność m. st. Warszawy gruntów stanowiących dotąd ich własność. W dekrecie od razu uregulowano kwestię stosownych rekompensat. Odzyskanie prawa wieczystej dzierżawy z czynszem symbolicznym lub prawa zabudowy za opłatą symboliczną (art. 7 ust. 1 dekretu, obecnie prawa wieczystego użytkowania) było ustawowo zagwarantowaną formą rekompensaty.

Z odniesienia powyższych przepisów do przedstawionego stanu faktycznego wynika, że nie powinno się oceniać ustanowienia na rzecz Wnioskodawczyni prawa użytkowania wieczystego w kategoriach nabycia, o jakim stanowi art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste nie może być utożsamione ze zwrotem własności, jednakże stanowi swoisty substytut zwrotu własności, w sytuacji, w której ubieganie się o zwrot własności jest niemożliwe ze względu na brak do tego podstaw prawnych w dekrecie komunalizacyjnym. Ustanowienie w tej sytuacji użytkowania wieczystego, należy traktować, jako swoistą restytucję stosunków własnościowych z przed komunalizacji.

Wydanie na podstawie art. 7 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy decyzji ustanawiającej prawo użytkowania wieczystego gruntu na rzecz byłego właściciela lub jego następców prawnych oraz zawarcie przez Prezydenta Miasta Warszawy z byłym właścicielem lub jego następcami prawnymi umowy użytkowania wieczystego gruntu a następnie przekształcenie w prawo własności nie może być taktowane jako nabycie gruntów w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wobec powyższego, sprzedaż prawa wieczystego użytkowania ustanowionego w trybie art. 7 tego dekretu, a następnie przekształcenie w prawo własności nie będzie stanowiła źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 tej ustawy, także wówczas gdy sprzedaż ta zostanie dokonana przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło ustanowienie użytkowania wieczystego.

Reasumując należy stwierdzić, iż sprzedaż przez Wnioskodawcę, udziału w przedmiotowych nieruchomościach odzyskanych na podstawie decyzji administracyjnych wydanych w związku z art. 7 dekretu z dn. 26 października 1945 r. przekształconych w prawo własności, nie będzie stanowić źródła przychodów i nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Ponieważ sprzedaż udziału w gruncie nie będzie podlegała opodatkowaniu Wnioskodawczyni nie jest obowiązana do składania żadnych zeznań podatkowych.

Zgodnie z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) Minister właściwy do spraw finansów publicznych na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Mając na uwadze powyższe interpretacja indywidualna skierowana jest wyłącznie do Wnioskodawczyni i nie wywołuje skutków prawnych w stosunku do pozostałych współwłaścicieli. Chcąc uzyskać interpretację przepisów prawa podatkowego winni oni złożyć odrębny wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.

Odnosząc się natomiast do wskazanej przez Wnioskodawczynię interpretacji indywidualnej należy stwierdzić, iż orzeczenie to zapadło w indywidualnej sprawie i nie jest wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.