Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP1-3.4012.879.2024.2.MKW
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-03-14
Teza: Nieuznanie Wnioskodawcy za podatnika podatku VAT z tytułu
przeniesienia prawa własności w zamian za odszkodowanie.
Słowa kluczowe: działalność-działalność gospodarcza
nieruchomości-wywłaszczenie nieruchomości
podatnik
wywłaszczenie
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Dostawa towarów
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Działalność gospodarcza
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Osoby prowadzące działalność
rolniczą
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Podatnicy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I-
art. 2-pkt 6
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 1-art. 5-ust. 1-pkt 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 7.-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 2
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 4
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I. Przepisy
ogólne-Definicje
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne -Czynności
podlegające opodatkowaniu
1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

łowe
    Szanowni Państwo,
    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
    Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
    24 grudnia 2024 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji
    indywidualnej dotyczący nieuznania Państwa za podatników podatku VAT z tytułu
    przeniesienia prawa własności w zamian za odszkodowanie.
    Uzupełnili go Państwo pismem z 28 stycznia 2025 r. (wpływ 31 stycznia 2025 r.) – w
    odpowiedzi na wezwanie.
    Treść wniosku wspólnego jest następująca:
    Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
    1. Zainteresowany będący stroną postępowania:
      1. AA
    2. Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
      2. BB
    Opis stanu faktycznego
    Wnioskodawczyni Pani BB i Wnioskodawca Pan AA są rolnikami i prowadzą wyłącznie
    gospodarstwo rolne. Wnioskodawcy nie prowadzą działalności gospodarczej w zakresie
    obrotu nieruchomości.
    Żadne z Wnioskodawców nie jest czynnym podatnikiem VAT.
    Wnioskodawcy byli właścicielami, w ramach wspólności ustawowej małżeńskiej,
    nieruchomości gruntowych położonych na terenie powiatu (...), w gminie (...):
    1) działki ewidencyjnej o numerze 1 z obrębu (...) (dalej: działka 1),

    2) działki ewidencyjnej o numerze 2 z obrębu (...) (dalej: działka 2),
    3) działki ewidencyjnej o numerze 3 z obrębu (...) (dalej: działka 3),
    4) działki ewidencyjnej o numerze 4 z obrębu (...) (dalej: działka 4),
    5) działki ewidencyjnej o numerze 5 z obrębu (...) (dalej: działka 5),
    (dalej wszystkie działki od działki 1 do działki 5 będą zwane łącznie: Nieruchomościami
    gruntowymi).
    Nieruchomości gruntowe były użytkowane wyłącznie rolniczo.
    Nieruchomości gruntowe znajdowały się na terenie, dla którego obowiązywał miejscowy
    plan zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą nr (...) Rady Miasta (...) z 26
    września 2007 r. Działki te były położone na terenie oznaczonym symbolem
    planistycznym: częściowo KDD i UW/P. Zgodnie z uchwałą nr (...) Rady Miasta (...) z 26
    września 2007 r. symbolem UW/P oznacza się tereny aktywności gospodarczej
    nieprzemysłowej usług niecentrotwórczych oraz tereny produkcji, składów i magazynów. Z
    kolei symbol KDD oznacza drogę publiczną dojazdową.
    Nieruchomości gruntowe zostały przeznaczone na realizacje inwestycji celu publicznego
    pod nazwą „(...)”.
    Wojewoda (...) 30 grudnia 2022 r. wydał decyzje nr (...) o zezwoleniu na realizację inwestycji
    drogowej „(...)”. Decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Na mocy
    tej decyzji Wnioskodawcy utracili własność nieruchomości gruntowych z mocy prawa.
    Wojewoda (...) wydał decyzje administracyjne, w których ustalił odszkodowania za prawa
    własności nieruchomości gruntowych.
    Wnioskodawcy nie podejmowali żadnych działań mających na celu zbycie nieruchomości
    gruntowych i nie angażowali środków w celu zwiększenia atrakcyjności albo pozyskania
    nabywcy dla nieruchomości gruntowych. Utrata prawa własności nieruchomości
    gruntowych nastąpiła niezależnie od woli i zamiaru Wnioskodawców. Ustalenie
    odszkodowania za prawa własności nieruchomości gruntowych nastąpiło w sposób
    określony w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i
    realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (dalej: ustawa drogowa).
    Uzupełnienie i doprecyzowanie stanu faktycznego
    Działki będące przedmiotem wniosku zostały nabyte:
        działka o numerze 1 z obrębu (...) - 3 sierpnia 2023 r.,
        działka o numerze 2 z obrębu (...) - 27 czerwca 2018 r.,
        działka o numerze 3 z obrębu (...) - 27 czerwca 2018 r.,
        działka o numerze 4 z obrębu (...) - 20 sierpnia 2021 r.,
        działka o numerze 5 z obrębu (...) - 20 sierpnia 2021 r.
    Wszystkie te nieruchomości zostały nabyte na potrzeby prowadzenia gospodarstwa
    rolnego i wykorzystywane są do działalności rolniczej.
    Z tytułu nabycia działek nie została wystawiona faktura VAT. Przy nabyciu działek Panu AA
    ani jego żonie Pani BB nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT. Pan AA, jak
    również jego żona Pani BB, nie są i nie byli rolnikami ryczałtowymi. Działki, których dotyczy
    wniosek o interpretację, nie były przedmiotem dzierżawy ani innej odpłatnej umowy.
    Wnioskodawcy nie występowali z wnioskiem o uchwalenie miejscowego planu
    zagospodarowania przestrzennego.
    Wnioskodawcy dokonali wcześniej sprzedaży dwóch działek rolnych niezabudowanych,
    które były przez nich wykorzystywane rolniczo. Jedna z działek została nabyta 9 grudnia

    2019 r., a druga z działek została nabyta 8 października 2020 r. Obie nieruchomości
    sprzedane przez Wnioskodawców zostały wcześniej nabyte przez nich na podstawie
    umowy sprzedaży. Nieruchomości te zostały nabyte na potrzeby prowadzenia
    gospodarstwa rolnego.
    Nieruchomości te, od momentu wejścia w posiadanie do chwili ich sprzedaży, były
    wykorzystywanego do prowadzenia upraw rolnych w ramach prowadzonego przez
    Wnioskodawców gospodarstwa rolnego. Jedna z działek została sprzedana 6 lipca 2021 r.,
    natomiast druga z działek została sprzedana 11 sierpnia 2021 r.
    Nieruchomości te zostały sprzedane, gdyż Wnioskodawcy chcieli dokonać nabycia innych
    nieruchomości rolnych, które dawały Wnioskodawcom większe możliwości w zakresie
    rozwijania produkcji rolnej (nieruchomość nabyta za środki uzyskane ze sprzedaży jest
    położona obok innych gruntów uprawnych należących do gospodarstwa rolnego
    Wnioskodawców, co pozwala na prowadzenie bardziej efektywnej uprawy). Przyczyną
    dokonanie takiej transakcji była chęć rozwijania prowadzonego gospodarstwa rolnego.
    Sprzedane zostały dwie nieruchomości, z których każda była nieruchomością
    niezabudowaną.
    Wnioskodawcy, z tytułu sprzedaży ww. działek, nie byli zobowiązani zarejestrować się jako
    czynny podatnik VAT i wykazać należny podatek VAT.
    Wnioskodawcy nie posiadają innych nieruchomości, które byłyby przeznaczone do
    sprzedaży.

## Pytanie

Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym odpłatna dostawa nieruchomości gruntowych
    będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Wnioskodawcy stoją na stanowisku, że przedmiotowa odpłatna dostawa nieruchomości
    nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż Wnioskodawcy w
    ramach tej czynności nie działali w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
    Dostawa towarów
    Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm., dalej: Ustawa o VAT), opodatkowaniu podatkiem od
    towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na
    terytorium kraju.
    Jak stanowi art. 7 ust. 1 pkt. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art.
    5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami
    jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organów władzy publicznej lub
    podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa
    własności towarów w zamian za odszkodowanie.
    Zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy drogowej, nieruchomości lub ich części określone w decyzji
    o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stają się z mocy prawa własnością Skarbu
    Państwa w odniesieniu do dróg krajowych albo własnością odpowiednich jednostek
    samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych,
    z dniem, w którym decyzja o realizacji inwestycji drogowej stała się ostateczna.
    Tym samym, dla nieruchomości, w odniesieniu do której wydana została decyzja o
    zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, przeniesienie własności następuje z nakazu
    organów władzy publicznej.
    Przeniesienie własności Nieruchomości gruntowych nastąpiło zatem niezależnie od woli i
    intencji Wnioskodawców.
    Brak cech podatnika podatku VAT

    Warunkiem podlegania opodatkowaniu danej czynności podatkiem od towarów i usług
    jest spełnienie dwóch przesłanek:
    1) dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu
      podatkiem od towarów i usług;
    2) czynność wykonywana jest przez podmiot, który w jej ramach działa w charakterze
      podatnika podatku od towarów i usług.
    (tak: Pismo z 20 sierpnia 2024 r., wydane przez: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej,
    0112-KDIL3.4012.352.2024.5.KFK, zwolnienie z VAT dostawy terenu niezabudowanego,
    (...)).
    Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikiem są osoby prawne, jednostki
    organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące
    samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, bez
    względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Jak wskazano w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką
    działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów
    pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących
    wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające
    na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla
    celów zarobkowych.
    Zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o VAT, w przypadku osób fizycznych prowadzących
    wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie za podatnika uważa się osobę, która
    złoży zgłoszenie rejestracyjne, o którym mowa w art. 96 ust. 1 ustawy o VAT.
    Do tego, aby zaistniało opodatkowanie podatkiem VAT niezbędnym jest, aby czynność,
    która miałaby podlegać opodatkowaniu, wykonał podmiot, który dla tej czynności działał
    jako podatnik (tak: Pismo z 16 sierpnia 2019 r., wydane przez: Dyrektor Krajowej
    Informacji Skarbowej, 0112-KDIL1-2.4012.309.2019.3.PM, Opodatkowanie podatkiem VAT
    dostawy nieruchomości stanowiącej teren budowlany, (...)). Co za tym idzie, czynność musi
    wpisywać się w działalność gospodarczą prowadzoną przez dany podmiot w sposób ciągły
    i być nakierowana na cele zarobkowe.
    W przypadku dostawy, której przedmiotem są grunty, będzie ona podlegała
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdy jest elementem działalności
    gospodarczej o charakterze stałym, powtarzalnym i zamierzonym (gdy zamiar podatnika
    obejmuje wzbogacenie się na danej czynności). Podmiot dokonujący tej czynności musi
    przy tym wykazać się aktywnością charakterystyczną dla branży obrotu nieruchomościami.
    Jak wskazano w interpretacji indywidualnej z 16 sierpnia 2019 r., 0112-KDIL1-
    2.4012.309.2019.3.PM: „Zatem dostawa towarów (w tym gruntów) będzie podlegała
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu
    dokonującego tej dostawy, można przypisać znamiona prowadzenia działalności
    gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu statusu podatnika. Dodatkowo należy
    wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i
    niezależnością jej wykonywania, gdyż związana jest z profesjonalnym obrotem
    gospodarczym. W kwestii opodatkowania dostawy towarów (np. gruntów) istotne jest
    również, czy dokonujący dostawy w celu dokonania sprzedaży podjął aktywne działania w
    zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych
    przez producenta, handlowca i usługodawców w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, co
    skutkuje koniecznością uznania go za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w
    rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług, czy też
    sprzedaż nastąpiła w ramach zarządu majątkiem prywatnym.” (Pismo z 16 sierpnia 2019
    r., wydane przez: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, 0112-KDIL1-2.4012.309.2019.3.
    PM, Opodatkowanie podatkiem VAT dostawy nieruchomości stanowiącej teren
    budowlany, (...)).

    Jak wskazano w interpretacji indywidualnej z 10 marca 2023 r., 0112-KDIL1-
    3.4012.564.2022.2.AKS: „Jest Pan rolnikiem ryczałtowym, kupujący od Pana produkty rolne
    wystawia fakturę VAT RR z 8% VAT-em. Zbiory z ww. działek dokonywane przez Pana były i
    są przeznaczone na sprzedaż. (...) W analizowanej sprawie brak jest przesłanek
    świadczących o takiej Pana aktywności w przedmiocie planowanej sprzedaży działek, która
    byłaby porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju
    obrotem (brak przesłanek zawodowego - stałego i zorganizowanego charakteru takiej
    działalności). Nie podjął Pan takich aktywnych działań w zakresie obrotu
    nieruchomościami, które świadczyłyby o angażowaniu środków w sposób podobny do
    wykorzystywanych przez handlowców. Działania podejmowane przez Pana należą do
    zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Sprzedając działki nr 1 i nr 2 będzie
    korzystał Pan z przysługującego Panu prawa do rozporządzania własnym majątkiem, co
    oznacza, że nie wypełni Pan przesłanek zdefiniowanych w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy, i
    nie wystąpi w roli podatnika podatku Od towarów i usług prowadzącego działalność
    gospodarczą - w stosunku do tej transakcji. W konsekwencji, sprzedaż działek nr 1 i nr 2
    nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.” (Pismo z 10 marca
    2023 r., wydane przez: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, 0112-KDIL1-
    3.4012.564.2022.2.AKS, Opodatkowanie sprzedaży działek, (...))
    Jak wskazano w interpretacji indywidualnej z 28 października 2022 r., 0111-KDIB3-
    1.4012.739.2022.2.AMA: „W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem
    podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub
    okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie
    prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np.
    wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza
    sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego
    podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności. Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając
    grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą
    (jako handlowiec) wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę
    zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie
    obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę
    zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego
    uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu
    sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o
    warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania
    przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w
    zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze.
    Przy czym, na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej
    przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z
    nich.” (Pismo z 28 października 2022 r., wydane przez: Dyrektor Krajowej Informacji
    Skarbowej, 0111-KDIB3-1.4012.739.2022.2.AMA, VAT od sprzedaży nieruchomości przez
    osobę fizyczną, (...)).
    Wnioskodawcy utracili nieruchomości gruntowe w procedurze przewidzianej ustawą
    drogową, a utrata własności nastąpiła z mocy prawa. Wnioskodawcy nie podejmowali
    żadnej aktywnej działalności w zakresie obrotu nieruchomościami, aby doprowadzić do
    przeniesienia własności Nieruchomości gruntowych.
    W interpretacji podatkowej z 18 sierpnia 2023 r., 0111-KDIB3-3.4012.232.2023.1.AW,
    analizując sytuację, w której do przeniesienia własności nieruchomości doszło w ramach
    wywłaszczenia za odszkodowaniem, wskazano, że: „(...) przeniesienie prawa własności
    części II nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, nie będzie stanowiło działalności
    gospodarczej podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż brak jest
    przesłanek świadczących o takiej aktywności w przedmiocie niniejszej transakcji, która
    byłaby porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju
    obrotem (brak przesłanek zawodowego - stałego i zorganizowanego charakteru takiej
    działalności). Nie wystąpił bowiem ciąg zdarzeń, które jednoznacznie przesądzają, że

    zbycie nieruchomości gruntowej wypełnia przesłanki działalności gospodarczej. Nie podjęli
    Państwo aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które świadczyłyby o
    angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez handlowców. Z
    opisu sprawy wynika, że wywłaszczenie nieruchomości było spowodowane planowaną
    inwestycją drogową, która ma być realizowana na terenie stanowiącym Państwa
    dotychczasową własność, więc dostawa nieruchomości została zrealizowana bez
    podejmowania przez Państwa dodatkowych działań. Wywłaszczenie nie nastąpi zatem z
    Państwa inicjatywy, tylko na skutek działań niezależnych. Konsekwentnie, w
    przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek pozwalających uznać, Państwa za podatników
    w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, którzy prowadzą działalność gospodarczą, w myśl art.
    15 ust. 2 ustawy, polegającą na handlu nieruchomościami. (...) W przedmiotowej transakcji
    przenosząc na rzecz Skarbu Państwa część II nieruchomości, przedmiotowy grunt będzie
    korzystał z przysługującego prawa do rozporządzania własnym majątkiem, która to
    czynność oznacza działanie w sferze prywatnej, do której nie mają zastosowania przepisy
    ustawy o podatku od towarów i usług.” (Pismo z 18 sierpnia 2023 r., wydane przez:
    Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, 0111-KDIB3-3.4012.232.2023.1.AW, VAT od
    sprzedaży nieruchomości przez osobę fizyczną, (...)).
    Wobec tego, że Wnioskodawcy nie prowadzili i nie prowadzą działalności gospodarczej w
    zakresie obrotu nieruchomościami, a wywłaszczenie i uzyskanie odszkodowania za
    Nieruchomości gruntowe nastąpiło niezależnie od woli Wnioskodawców i nie wiązało się z
    żadnymi ich aktywnymi działaniami w zakresie obrotu nieruchomościami, to
    Wnioskodawcy w odniesieniu do tej czynności nie są podatkami podatku od towarów i
    usług. Jednocześnie Wnioskodawcy nie są podatnikami podatku VAT na skutek
    dokonanego zgłoszenia rejestracyjnego. Tym samym przedmiotowa czynność nie podlega
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na wstępie należy zaznaczyć, że skoro działka została wywłaszczona decyzją z 30 grudnia
    2022 r., nr (...) o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, to niniejszą interpretację
    oparto na przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dacie zaistnienia zdarzenia
    w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym.
    Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od
    towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 931 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium
      kraju.
    Stosownie do treści art. 2 pkt 6 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy
      oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
    W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również
      przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w
      imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian
      za odszkodowanie.
    Należy więc przyjąć, że w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie gruntu
    traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1
    ustawy.

    Z przywołanego przepisu art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika natomiast, że czynność
    polegająca na przeniesieniu z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego
    w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów (np.
    nieruchomości) w zamian za odszkodowanie, stanowi dostawę towarów. W tej sytuacji bez
    znaczenia jest fakt, że dostawa nie jest de facto następstwem decyzji właściciela, lecz
    wynika z nakazu organu władzy publicznej lub z mocy samego prawa. Odszkodowanie w
    tym przypadku pełni funkcję wynagrodzenia za przeniesienie własności towarów, czyniąc
    tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną. W konsekwencji należy stwierdzić, że
    przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu
    takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów (w tym np.
    nieruchomości) w zamian za odszkodowanie – na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy –
    podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz
    stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności towarów w zamian za
    wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.
    Zaznaczenia wymaga, że na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług,
    również zbycie udziału w towarze (np. współwłasności nieruchomości gruntowej) stanowi
    odpłatną dostawę towarów. Powyższe potwierdził NSA w uchwale 7 sędziów z dnia 24
    października 2011 r., sygn. akt I FPS 2/11.
    Towarem jest także udział w prawie własności lub użytkowania wieczystego
    nieruchomości. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2
    Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu
    podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1, ze zm.),
    zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”:
      Państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:
      a) określone udziały w nieruchomości;
      b) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;
      c) udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi
      prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.
    Należy w tym miejscu wyjaśnić, że prawo dopuszcza, aby własność tej samej rzeczy
    przysługiwała niepodzielnie kilku osobom. W świetle art. 195 ustawy z dnia 23 kwietnia
    1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.), zwany dalej Kodeks cywilny:
      Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom
      (współwłasność).
    Współwłasność nie jest instytucją samodzielną, lecz stanowi odmianę własności i
    charakteryzuje się tym, że własność rzeczy (ruchomej lub nieruchomej) przysługuje kilku
    podmiotom. Do współwłasności stosuje się – jeśli co innego nie wynika z przepisów
    poświęconych specjalnie tej instytucji – przepisy odnoszące się do własności.
    Zgodnie z art. 196 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
      Współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych, albo
      współwłasnością łączną.
    Na podstawie art. 196 § 2 ustawy Kodeks cywilny:
      Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika.
      Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy niniejszego działu.
    Art. 198 ustawy Kodeks cywilny stanowi, że:
      Każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez zgody
      pozostałych współwłaścicieli.

    Współwłaściciel ma względem swojego udziału pozycję wyłącznego właściciela. Ze względu
    na charakter udziału, każdy ze współwłaścicieli może rozporządzać swoim udziałem bez
    zgody pozostałych współwłaścicieli. Rozporządzanie udziałem polega na tym, że
    współwłaściciel może zbyć swój udział.
    Należy w tym miejscu zauważyć, że kwestie stosunków majątkowych pomiędzy
    małżonkami reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j.
    Dz. U. z 2020 r. poz. 1359 ze zm.):
    W świetle art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
      Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy
      wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe
      nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich
      (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą
      do majątku osobistego każdego z małżonków.
    Zatem istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest
    to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku
    wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).
    W świetle art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
      W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać
      podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się
      do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w
      majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
    Natomiast zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 ww. Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
      Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania czynności prawnej
      prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub
      użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do
      używania lub pobierania z niej pożytków.
    W świetle art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
      Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
    Ustawa nie wymienia małżonków jako odrębnej kategorii podatników. Powyższe stwarza
    dla małżonków prowadzących działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną.
    Należy zauważyć, że żaden z przepisów ustawy nie zabrania małżonkom prowadzenia
    działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom. Nie ma przy tym przeszkód, aby
    pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność
    majątkowa.
    W konsekwencji, podatnikiem podatku od towarów i usług jest ten z małżonków, który
    dokona czynności podlegającej opodatkowaniu.
    Jeżeli zatem, przedmiotem dostawy jest majątek wspólny małżonków, to podatnikiem
    podatku od towarów i usług w okolicznościach wskazanych w art. 15 ustawy będzie ten
    małżonek, który dokonuje dostawy we własnym imieniu (który jest stroną czynności
    prawnej) – jako podatnik VAT.
    Wskazać jednak należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w
    rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,
    ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być
    wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od
    towarów i usług.
    W myśl art. 15 ust. 1 ustawy wynika, że:

      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:
      Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz
      rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność
      gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu
      towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów
      zarobkowych.
    Z powołanych przepisów wynika, że warunkiem podlegania opodatkowaniu podatkiem
    VAT danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek:
        dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu
        podatkiem od towarów i usług,
        czynność wykonywana jest przez podmiot, który w jej ramach działa w charakterze
        podatnika podatku od towarów i usług.
    Natomiast nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna
    dokonuje jednorazowych, okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle
    regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności
    gospodarczej. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej
    działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za
    podatnika w zakresie tych czynności.
    Powyższe oznacza, że dostawa towarów, w tym przypadku gruntu, podlegać będzie
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy czynność
    podlegającą opodatkowaniu wykona podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie
    działał jako podatnik.
    Jednocześnie okoliczności dokonania tej czynności powinny nosić znamiona działalności
    gospodarczej, o której mowa w ustawie, tzn. powinny polegać na wykorzystywaniu
    towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
    Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie
    majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub pewnym okresem trwania. Zatem,
    czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności
    gospodarczej.
    Należy stwierdzić, że każdy kto dokonuje czynności, które zmierzają do wykorzystania
    nieruchomości dla celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy,
    powinien być uznany za podatnika podatku od towarów i usług. Tym samym,
    wykorzystywanie majątku prywatnego stanowi również działalność gospodarczą, jeżeli jest
    dokonywane w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Podstawowym kryterium dla
    opodatkowania sprzedaży, w tym przypadku nieruchomości, jest ustalenie, czy działanie
    to można uznać za wykorzystywanie majątku w sposób ciągły do celów zarobkowych, czy
    majątek nabyty został i faktycznie wykorzystany na potrzeby własne, czy też z
    przeznaczeniem do działalności gospodarczej.
    Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny,
    pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą
    określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

    Wobec tego nie jest działalnością handlową, a zatem i gospodarczą sprzedaż majątku
    osobistego, który nie został nabyty ani też wykorzystany w trakcie jego posiadania w celu
    jego odsprzedaży i nie jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą.
    Zatem, status podatnika podatku od towarów i usług wynika z okoliczności dokonywania
    czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Dla ustalenia, czy osoba
    dokonująca transakcji sprzedaży nieruchomości jest podatnikiem podatku VAT, istotne
    jest stwierdzenie, że prowadzi ona działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów
    ustawy.
    Mając na względzie definicję działalności gospodarczej, zawartą w ww. art. 15 ust. 2
    ustawy, należy uznać, że działalność rolnicza, o której mowa w art. 2 ust. 15 ustawy, mieści
    się w pojęciu działalności gospodarczej.
    Zatem rolnik, który dokona rejestracji i uzyska status podatnika podatku VAT czynnego –
    w świetle przepisów ustawy – prowadzi działalność gospodarczą (działalność rolniczą)
    opodatkowaną podatkiem VAT według właściwej stawki tego podatku.
    W tym miejscu należy podkreślić, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na
    gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2
    ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE z 4 października
    1995 r. w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło
    kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę, będącą podatnikiem podatku od wartości
    dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a
    służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej
    osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb
    prowadzonej działalności gospodarczej.
    Uznanie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik
    podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności
    faktycznych danej sprawy.
    Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w
    sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz
    Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-
    181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie
    mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba
    i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między
    czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania
    Dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie – zdaniem
    Trybunału – okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na
    działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może
    bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.
    Inaczej jest natomiast – wyjaśnił Trybunał – w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje
    aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do
    wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9
    ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 2006/112/WE Rady. Przykładowo podane zostały działania
    polegające na uzbrojeniu terenu albo na działaniach marketingowych. Działania takie nie
    należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
    Zatem za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów
    angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości
    porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju
    obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
    Chodzi tu przykładowo o nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie,
    wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży
    działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach
    zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania

    przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w
    zakresie usług developerskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy
    czym na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przykładowo
    przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z
    nich.
    Zasady nabywania nieruchomości pod inwestycje w zakresie dróg publicznych, a także
    organy właściwe w tych sprawach, reguluje ustawa z dnia 10 kwietnia 2003 r. o
    szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.
    j. Dz. U. z 2022 r. poz. 176 ze zm.), zwana dalej ustawą o szczególnych zasadach
    przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.
    Zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:
      Wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo wykonujący
      zadania zlecone z zakresu administracji rządowej starosta w odniesieniu do dróg
      powiatowych i gminnych, wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji
      drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi.
    Na podstawie art. 11f ust. 1 pkt 6 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i
    realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:
      Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności
      oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają
      się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.
    Według art. 11i ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji
    w zakresie dróg publicznych:
      W sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej
      nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z
      dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, z wyjątkiem art. 28 ust. 2.
    Zgodnie z art. 11i ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:
      W sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nie stosuje się
      przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów ustawy
      z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz. U. z 2021 r. poz. 485).
    Fakt, że w przypadku wydawania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej
    zostały w całości wyłączone przepisy określone w ustawie o planowaniu i
    zagospodarowaniu przestrzennym oznacza w szczególności, że ustalenie lokalizacji drogi
    w ramach zezwolenia na realizację inwestycji drogowej może nastąpić niezależnie od tego,
    czy dla terenu, przez który ma przebiegać ta inwestycja, obowiązuje miejscowy plan
    zagospodarowania przestrzennego oraz niezależnie od treści postanowień takiego planu.
    Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:
      Decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział
      nieruchomości.
    Według regulacji art. 12 ust. 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:
      Nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy
      prawa:
      1) własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,
      2) własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do
      dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych

      - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się
      ostateczna.
    Jak stanowi art. 12 ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:
      Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowi podstawę do
      dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości.
    Analiza przywołanych regulacji prowadzi do wniosku, że w przypadku realizacji inwestycji
    drogowych w trybie przepisów ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych, decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji
    drogowej zastępuje decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego, o której mowa w art.
    4 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
    W myśl art. 12 ust. 4a ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji
    w zakresie dróg publicznych:
      Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w
      ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji
      drogowej.
    Stosownie do treści art. 12 ust. 4f ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i
    realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych:
      Odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje
      dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym
      nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone
      prawo rzeczowe.
    W oparciu o art. 12 ust. 5 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji
    inwestycji w zakresie dróg publicznych:
      Do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a,
      stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem
      art. 18.
    W myśl art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji
    w zakresie dróg publicznych:
      Wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu
      nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji
      drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje
      ustalenie wysokości odszkodowania.
    Na podstawie art. 112 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce
    nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1899 ze zm.):
      Wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze
      decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa
      rzeczowego na nieruchomości.
    W myśl art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:
      Wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa
      rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej
      odpowiadającym wartości tych praw.
    Istotą wywłaszczenia jest pozbawienie lub ograniczenie m.in. prawa własności
    nieruchomości. Dokonuje się tego za odszkodowaniem wypłaconym na rzecz osoby
    (podmiotu) wywłaszczanego, co poprzedza wydanie aktu prawnego w randze decyzji.
    Nieruchomość objęta taką procedurą staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa
    lub jednostek samorządu terytorialnego. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania
    wydaje organ administracji publicznej, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację

    inwestycji. Z tak określonych zapisów ustawowych wynika jasno, że podmiotem
    podejmującym cały katalog czynności prawnych jest organ administracji. Nie wymaga się
    tu współdziałania, czy jakiejkolwiek innej inicjatywy ze strony podmiotu wywłaszczanego.
    Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami zmiana przeznaczenia wywłaszczonej
    nieruchomości z terenu niebędącego terenem przeznaczonym pod zabudowę na teren
    przeznaczony pod zabudowę odbywa się w tym samym momencie, w którym
    nieruchomość ta staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub odpowiednich
    jednostek samorządu terytorialnego. Zmiana ta nie wystąpiłaby, gdyby nie doszło do
    czynności wywłaszczenia.
    Z opisu sprawy wynika, że prowadzą Państwo gospodarstwo rolne, nie są Państwo
    czynnymi podatnikami podatku VAT. Nie prowadzą Państwo działalności gospodarczej w
    zakresie obrotu nieruchomościami.
    Decyzją Wojewody (...) z 30 grudnia 2022 r. nr (...) o zezwoleniu na realizację inwestycji
    drogowej „(...)” utracili Państwo własność nieruchomości gruntowych z mocy prawa, tj.
    działek:
        nr 1 z obrębu (...),
        nr 2 z obrębu (...),
        nr 3 z obrębu (...),
        nr 4 z obrębu (...),
        nr 5 z obrębu (...).
    Wojewoda (...) wydał decyzje administracyjne, w których ustalił odszkodowanie za prawa
    własności nieruchomości gruntowych.
    Nieruchomości użytkowane były wyłącznie rolniczo, na potrzeby prowadzenia
    gospodarstwa rolnego, przy czym nie są Państwo z tego tytułu zarejestrowanymi
    podatnikami podatku VAT. Nieruchomości te zostały nabyte na potrzeby prowadzenia
    gospodarstwa rolnego.
    Działki nie były przedmiotem dzierżawy ani innej odpłatnej umowy. W stosunku do ww.
    działek nie występowali Państwo z wnioskiem o uchwalenie miejscowego planu
    zagospodarowania przestrzennego. Nie angażowali Państwo środków w celu zwiększenia
    atrakcyjności działek. Wydanie nieruchomości za odszkodowanie nie wynikało z Państwa
    woli ich zbycia, ale z obowiązku nałożonego decyzją administracyjną.
    Państwa wątpliwości dotyczą określenia, czy dostawa działek nr 1, 2, 3, 4, 5 w zamian za
    odszkodowanie w wyniku wywłaszczenia będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.
    Jak wynika z dokonanej wyżej analizy przepisów, warunkiem opodatkowania danej
    czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po
    pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu
    podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot,
    który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Dostawa
    towarów (np. nieruchomości) podlega zatem opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana jest przez podmiot mający status podatnika, a
    dodatkowo działający w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Dopiero po
    zdefiniowaniu podmiotu jako podatnika VAT – co do zasady – mają dla określenia jego
    praw i obowiązków zastosowanie przepisy ustawy o podatku od towarów i usług.
    W świetle powyższego, aby wyjaśnić Państwa wątpliwości należy ustalić, czy w
    okolicznościach niniejszej sprawy, działali Państwo w charakterze podatnika VAT
    zdefiniowanego w art. 15 ust. 1 ustawy.
    W przypadku osób fizycznych, które dokonują zbycia towarów stanowiących część
    majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź

    wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej, należy szczególnie
    wnikliwie przeanalizować okoliczności w jakich będzie realizowana transakcja. Co do
    zasady bowiem osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach zarządu majątkiem
    prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT.
    Wobec powyższego należy uznać, że wydanie działek zgodnie z decyzją Wojewody (...), nie
    było dostawą nieruchomości dokonywaną przez podatników podatku VAT w rozumieniu
    art. 15 ust. 1 ustawy, w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2
    ustawy. W przedstawionych przez Państwa okolicznościach brak było przesłanek
    świadczących o takiej aktywności w przedmiocie niniejszej transakcji, która byłaby
    porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju
    obrotem (brak przesłanek zawodowego – stałego i zorganizowanego charakteru takiej
    działalności). Nie wystąpił bowiem ciąg zdarzeń, które jednoznacznie przesądzały, że
    zbycie nieruchomości gruntowej wypełniało przesłanki działalności gospodarczej. Nie
    podejmowali Państwo aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które
    świadczyłyby o angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez
    handlowców. Z opisu sprawy wynika, że wydanie działek było spowodowane inwestycją
    drogową, która jest realizowana na terenie stanowiącym Państwa dotychczasową
    własność, więc dostawa nieruchomości została zrealizowana bez podejmowania przez
    Państwa dodatkowych działań. Wywłaszczenie nie nastąpiło zatem z Państwa inicjatywy,
    tylko na skutek działań niezależnych.
    W przedmiotowej sprawie brak jest zatem przesłanek pozwalających uznać Państwa za
    podatników w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, którzy prowadzi działalność gospodarczą,
    o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. Podejmowane przez Państwa działania należały do
    zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Korzystali Państwo z przysługującego
    prawa do rozporządzania własnym majątkiem, która to czynność oznacza działanie w
    sferze prywatnej, do której nie miały zastosowania przepisy ustawy o podatku od towarów
    i usług.
    Zatem, odpłatna dostawa działek nr 1, 2, 3, 4, 5 stanowiących Państwa współwłasność,
    zgodnie z decyzją Wojewody (...) w zamian za odszkodowanie, nie stanowiła czynności
    podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, a
    więc uzyskane odszkodowanie nie stanowiło wynagrodzenia za czynność podlegającą
    opodatkowaniu podatkiem VAT.
    Tym samym Państwa stanowisko uznaję za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja
        będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego. Z funkcji ochronnej będą
        mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;

      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

przez Zainteresowanego, który
    jest stroną postępowania
    Pan AA (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej)
    ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r
    Ordynacji podatkowej.