Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP1-1.4012.192.2017.1.KOM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-05-29
Teza: VAT - w zakresie opodatkowania podatkiem VAT opłat za nieodebranie przyczepy w terminie, używanie przyczepy po terminie rezerwacji, zwrot brudnej przyczepy i pozostawienie przyczepy w punkcie wypożyczeń po godzinach pracy tego punktu albo poza tym punktem.
Słowa kluczowe: odpłatność; odszkodowania; usługi-usługi kompleksowe; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku, który wpłynął do tut. Organu w dniu 21 marca 2017 r., uzupełnionym pismem z dnia 8 maja 2017 r. (data wpływu 15 maja 2017 r.) będącym odpowiedzią na wezwanie tut. Organu z dnia 27 kwietnia 2017 r. znak 0114-KDIP1-1.4012.43.2017.1.KOM (skutecznie doręczone dnia 2 maja 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług **jest**:

*   **prawidłowe** - w zakresie opodatkowania podatkiem VAT opłat za nieodebranie przyczepy w terminie, używanie przyczepy po terminie rezerwacji, zwrot brudnej przyczepy i pozostawienie przyczepy w punkcie wypożyczeń po godzinach pracy tego punktu albo poza tym punktem (pyt. nr 2),
*   **prawidłowe** - w zakresie braku opodatkowania podatkiem VAT opłat za zagubione wyposażenie/elementy przyczepy lub ich zwrot w stanie uszkodzonym (pyt. nr 3).

UZASADNIENIE

W dniu 21 marca 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT opłat za nieodebranie przyczepy w terminie, używanie przyczepy po terminie rezerwacji, zwrot brudnej przyczepy i pozostawienie przyczepy w punkcie wypożyczeń po godzinach pracy tego punktu albo poza tym punktem i braku opodatkowania podatkiem VAT opłat za zagubione wyposażenie/elementy przyczepy lub ich zwrot w stanie uszkodzonym.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest spółką kapitałową podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu (dalej jako „Spółka”). Przedmiotem działalności Spółki jest głównie odpłatne udostępnianie przyczep samochodowych. W przyszłości Spółka planuje rozszerzenie działalności na wynajem/dzierżawę rowerów i innego podobnego sprzętu.

Odnośnie przyczep Spółka zamierza podjąć współpracę z podmiotami zajmującymi się m.in. sprzedażą detaliczną, np. z podmiotami prowadzącymi centra handlowe (dalej: „Kontrahenci”).

W ramach współpracy na Spółce będą ciążyć następujące obowiązki:

1.  udostępnienie określonej ilości przyczep we wskazanym w umowie miejscu przez określony w umowie okres, co do zasady nie krótszy niż trzy lata,
2.  konserwacja przyczep w celu zapewnienia ich należytego stanu technicznego, w szczególności stanu zgodnego z wymogami praw,
3.  zapewnienie serwisu technicznego w miejscu wynajmu przyczep oraz poza nim,
4.  zapewnienie dostępnego on-line systemu do rezerwacji przyczep przez klientów Kontrahenta i zapewnienie obsługi tego systemu,
5.  udostępnienie infolinii dla klientów Kontrahenta w celu udzielania odpowiedzi na pytania dotyczące korzystania z systemu rezerwacji i udostępniania przyczep,
6.  dostarczenie systemu administracji służącego do zgłaszania oraz rejestracji szkód i usterek przyczep,
7.  opłacenie podatku drogowego za przyczepy,
8.  przeszkolenie wyznaczonego personelu Kontrahenta, dedykowanego do obsługi udostępniania przyczep,
9.  dostarczanie podstawowych narzędzi i części zamiennych służących do bieżącego utrzymania przyczep w należytym stanie,
10.  zapewnienie opcji ubezpieczenia dla klientów Kontrahenta wypożyczających przyczepy (w zakresie szkód nie objętych polisą posiadaną przez Spółkę),
11.  umożliwienie Kontrahentowi zamieszczania na przyczepach własnych treści reklamowych i informacyjnych oraz montaż tych treści na przyczepach,
12.  dostarczanie na żądanie Kontrahenta raportów z wynajmu przyczep.

Wynagrodzenie Spółki otrzymywane od Kontrahenta składać się będzie z następujących części:

1.  opłaty startowej, obejmującej koszty rejestracji przyczepy i dostarczenia jej do punktu udostępniania, koszty naniesienia na przyczepę treści reklamowych i informacyjnych wymaganych przez Kontrahenta, koszty podatku drogowego, opłat administracyjnych etc.,
2.  rocznej opłaty za usługę udostępniania przyczep w umówionej lokalizacji (naliczanej w odniesieniu do każdej przyczepy),
3.  opłat za każdorazową wymianę treści reklamowych i informacyjnych zamieszczonych na przyczepie.

Powyższe wynagrodzenie jest wynagrodzeniem odrębnym od wynagrodzenia uzyskiwanego przez Spółkę od klientów Kontrahenta (konsumentów, przedsiębiorców etc.), od których pobierane będą przez Spółkę kwoty z następujących tytułów:

1.  opłata za rezerwację przyczepy on-line (pobierana z karty klienta Kontrahenta, nieobowiązkowa, zryczałtowana, bezzwrotna),
2.  opłata za udostępnienie przyczepy (może, lecz nie musi być pobierania, jej pobieranie zależeć będzie od tego, czy korzystający z niej nabył u Kontrahenta towar o określonych parametrach/wartości, jeśli tak - udostępnienie przyczepy może być dla klienta Kontrahenta nieodpłatne, w zależności od ustaleń pomiędzy Spółką a Kontrahentem),
3.  opłata za ubezpieczenie przyczepy od uszkodzeń (pobierana z karty klienta Kontrahenta, nieobowiązkowa, zryczałtowana, bezzwrotna, niektóre rodzaje szkód nie są pokrywane przez ubezpieczyciela Spółki i klient Kontrahenta może w tym zakresie uiścić opłatę, która zwolni go z odpowiedzialności w takim przypadku),
4.  opłata za nieodebranie przyczepy w terminie (pobierana z karty klienta Kontrahenta, jednorazowa, zryczałtowana, bezzwrotna),
5.  opłata karna za niezwrócenie przyczepy w terminie (pobierana z karty klienta Kontrahenta, jednorazowa, zryczałtowana, bezzwrotna) - charakter podatkowo-prawny tej opłaty był przedmiotem odrębnego wniosku o interpretację indywidualną,
6.  opłata za używanie przyczepy po terminie rezerwacji (pobierana z karty klienta Kontrahenta, zryczałtowana, bezzwrotna, liczona za każdy dzień używania przyczepy po terminie),
7.  opłata za zwrot brudnej przyczepy (pobierana z karty klienta Kontrahenta, jednorazowa, zryczałtowana, bezzwrotna),
8.  opłata za pozostawienie przyczepy w punkcie wypożyczeń po godzinach pracy tego punktu albo poza tym punktem (pobierana z karty klienta Kontrahenta, jednorazowa, zryczałtowana - w przypadku pozostawienia w punkcie po godzinach pracy, bezzwrotna),
9.  opłaty za zagubione wyposażenie/elementy przyczepy lub ich zwrot w stanie uszkodzonym – w przypadku, gdy szkody te nie są pokryte przez ubezpieczenie (kluczyki, zamki, kable, adaptery, koła, światła, pokrowce, burty, podłoga przyczepy etc., a w przypadku rowerów - także kaski, łańcuchy, pompki, koła, akumulatory, ładowarki etc).

Spółka ma pełną swobodę w kształtowaniu zasad pobierania powyższych opłat od klientów Kontrahenta (za wyjątkiem kwestii odpłatności albo jej braku - za samo wypożyczenie przyczepy), Kontrahent nie uczestniczy w rozliczeniach z w/w tytułów.

Odnośnie opłaty za ubezpieczenie, Spółka ubezpiecza przyczepy na własny rachunek u zagranicznego ubezpieczyciela, ubezpieczenie to nie pokrywa jednak wszystkich możliwych szkód. W przypadku, gdy klient Kontrahenta nie chce ponosić w tym zakresie ryzyka i wnosi dodatkową opłatę za doubezpieczenie przyczepy, składki takiej Spółka nie powiększa o swoją marżę. Nie oznacza to jednak, że składka ta jest ponoszona przez klienta Kontrahenta w takiej samej wysokości, w jakiej uiszcza ją Spółka na rzecz ubezpieczyciela, bowiem płatności dokonywane z tego tytułu przez Spółkę następują w walucie obcej i pojawiają się odchylenia wynikające z różnic kursowych.

Z uwagi na krótki okres korzystania z przyczepy i brak wcześniejszego przekazywania klientowi Kontrahenta informacji o danych rejestracyjnych przyczepy, nie ma on w praktyce możliwości samodzielnego ubezpieczenia przyczepy i jeśli decyduje się na doubezpieczenie, musi wykupić je w Spółce.

W nadesłanym uzupełnieniu będącym odpowiedzią na wezwanie tut. Organu Wnioskodawca wskazał, że jest czynnym i zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, a jego działalność gospodarcza opisana we wniosku jest opodatkowana tym podatkiem wg stawki podstawowej. Usługi Wnioskodawcy mieszczą się w grupowaniu statystycznym PKWiU (2008) 77.39.19 - „Wynajem i dzierżawa pozostałych maszyn i urządzeń oraz dóbr materialnych, gdzie indziej niesklasyfikowanych, bez obsługi”.

Wnioskodawcę łączy z klientem Kontrahenta odrębna umowa na najem przyczep, określająca obowiązki obu stron tej umowy, jej integralną część stanowią „Ogólne warunki najmu i rezerwacji Online przyczep”. Dokumenty te regulują szczegółowo okres i warunki najmu, zasady dokonywania rezerwacji i jej anulowania, odbiór przyczep, obowiązki Wnioskodawcy, obowiązki klienta Kontrahenta, skutki niedokonania odbioru, odpowiedzialność Wnioskodawcy za jakość świadczeń, kwestię regulowania mandatów karnych, postępowanie w przypadku przebicia opony lub innych problemów z przyczepą, wydłużenie okresu najmu, zwrot przyczep i skutki jego niedokonania w terminie, czystość przyczep, ubezpieczenie przyczep, odpowiedzialność Klienta za uszkodzenia przyczep, kwestie dokonywania płatności, kwestie dotyczące danych osobowych, reklamacje i tryb dochodzenia roszczeń. Z postanowień tych wynikają opłaty za nieodebranie przyczepy w terminie, używanie przyczepy po terminie, za zwrot brudnej przyczepy, za pozostawienie przyczepy w punkcie wypożyczania po godzinach pracy tego punktu albo za poza tym punktem. Dokumenty te określają zryczałtowane, wskazane kwotowo opłaty za każde z tych zdarzeń.

Opłata za zgubienie/uszkodzenie/zniszczenie wyposażenia przyczepy jest z góry ustalona za poszczególne elementy, jedynie w przypadkach, gdy nie jest możliwe wycenienie z góry powstałej szkody, w szczególności w przypadku nietypowych uszkodzeń, opłata ta jest ustalana indywidualnie. W każdym jednak przypadku opłata ta zależna jest od wielkości zaistniałej szkody i ma na celu jej naprawienie. Wnioskodawca ma prawo pobrać z karty klienta Kontrahenta określoną w umowie kwotę w wysokości XX, a po rozliczeniu naprawy zwrócić jej niewykorzystaną część.

Najistotniejsze zapisy umowy z Klientem, dotyczące zwłaszcza płatności:

1.  Opłata za najem- korzystanie z przyczepy odbywa się na podstawie umowy najmu zawartej na określony czas. Korzystanie z przyczepy przez opisany poniżej Promocyjny Okres Najmu jest objęte rabatem i wynosi X PLN. Jeśli okres korzystania z przyczepy jest dłuższy, Klient ponosi pełną odpłatność. Promocyjny Okres Najmu rozumiany jest jako okres od momentu odbioru przyczepy do dnia następnego przed upływem 1 godziny od otwarcia punktu partnerskiego, z którego odebrano przyczepę. Godziny otwarcia tego punktu podane są w umowie. Lista punktów partnerskich i godzin otwarcia znajduje się także na stronie internetowej Wnioskodawcy. Po upływie tego okresu opłata za wynajem wynosi XX PLN za każdy rozpoczęty Dzień Najmu, rozumiany jako okres od upływu Promocyjnego Okresu Najmu (lub poprzedniego Dnia Najmu) do dnia następnego przed upływem 1 godziny od otwarcia punktu partnerskiego, w którym przyczepa została odebrana. Jeżeli Promocyjny Okres Najmu kończy się w dniu, w którym punkt partnerski jest nieczynny, zostaje on automatycznie przedłużony do pierwszego dnia, w którym punkt partnerski jest czynny. Jeden Klient może korzystać w Promocyjnym Okresie Najmu jednocześnie tylko z jednej przyczepy, co oznacza, że korzystanie z każdej kolejnej przyczepy w Promocyjnym Okresie Najmu jest płatne od pierwszego dnia według tych samych zasad i stawek, co korzystanie z przyczepy po upływie Promocyjnego Okresu Najmu. Po zwrocie przyczepy ponowne skorzystanie z przyczepy (tej lub innej) przez tego samego Klienta tego samego dnia jest płatne od pierwszego dnia według tych samych zasad i stawek, co korzystanie z przyczepy po upływie Promocyjnego Okresu Najmu. Minimalny okres najmu wynosi jeden dzień. Opłata za cały okres najmu pobierana jest z góry przy zawieraniu umowy. Umowa zawarta jest pod warunkiem dokonania płatności.
2.  Rezerwacja - przyczepę można wcześniej zarezerwować on-line na stronie internetowej Wnioskodawcy. Rezerwacja przyczepy oznacza zawarcie umowy rezerwacyjnej, której przedmiotem jest odpłatne wykonanie usługi dostarczenia i przygotowania do odbioru przyczepy w określonym punkcie partnerskim. Rezerwacja umożliwia wybranie punktu partnerskiego oraz dnia i godziny odbioru oraz zwrotu przyczepy. Koszt rezerwacji to XX PLN.
3.  Anulowanie rezerwacji - rezerwacja przyczepy może zostać anulowana przez obie strony do 1 godziny przed ustaloną godziną odbioru przyczepy z punktu partnerskiego, co powoduje uniknięcie kary umownej za niedokonanie odbioru przyczepy, o której mowa poniżej. Klient anuluje rezerwację, logując się na stronie internetowej Wnioskodawcy.
4.  Odbiór przyczepy i obowiązki Wnioskodawcy - przyczepę należy odebrać w ustalonym terminie, okazując prawo jazdy osoby, która według umowy ma kierować pojazdem holującym przyczepę, dowód rejestracyjny pojazdu, dowód wykupienia ważnej polisy OC. Wnioskodawca ma obowiązek dostarczenia przyczepy w stanie przydatnym do umówionego użytku na mocy art. 662 § 1 Kodeksu cywilnego. Przy odbiorze należy uważnie sprawdzić przyczepę pod kątem usterek i uszkodzeń oraz pod kątem sprawności świateł sygnalizacyjnych, kierunkowskazów i innego oświetlenia. Więcej informacji o tym jak sprawdzić przyczepę znajduje się na stronie internetowej Wnioskodawcy. W przypadku zauważenia usterek lub wad wypożyczonej przyczepy należy bezzwłocznie poinformować o tym obsługę punktu partnerskiego, przed rozpoczęciem użytkowania przyczepy. Obsługa ma prawo przydzielić inną, dostępną przyczepę. W przypadku braku uwag ze strony Klienta przyjmuje się, że przyczepa nie posiadała żadnych wad w chwili wydania (za wyjątkiem wad ukrytych, których Klient nie był w stanie dostrzec).
5.  Niedokonanie odbioru - w przypadku niedokonania odbioru przyczepy przez Klienta w ustalonym terminie (z dopuszczalnym spóźnieniem wynoszącym 1 godzinę) z przyczyn nieleżących po stronie Wnioskodawcy, pomimo nieanulowania rezerwacji na co najmniej godzinę przed ustaloną godziną odbioru zgodnie z niniejszymi Ogólnymi warunkami, rezerwacja zostanie anulowana przez Wnioskodawcę oraz dodatkowo naliczona zostanie kara umowna w wysokości XX PLN.
6.  Mandaty - wszelkie grzywny i inne kary za naruszenie przepisów o ruchu drogowym, w szczególności grzywny nakładane w postępowaniu mandatowym za niewłaściwe parkowanie lub przekroczenie prędkości, a także opłaty za parkowanie, ponosi Klient. Jeżeli Wnioskodawca otrzyma pismo z informacją o nałożonej grzywnie lub opłacie, dane Klienta zostaną przekazane podmiotowi, który je przesłał. Jeżeli Wnioskodawca ureguluje grzywnę lub opłatę, może żądać ich zwrotu od Klienta, włącznie z ewentualnymi dodatkowymi kosztami poniesionymi w związku z opóźnieniem lub egzekucją należności przez uprawniony podmiot. Wnioskodawca ma prawo także żądać od Klienta opłaty manipulacyjnej w wysokości XX PLN za każdy przypadek uregulowania grzywny lub opłaty za Klienta. Ewentualne zastrzeżenia w stosunku do grzywny lub opłaty należy zgłaszać do podmiotu, który je naliczył. Postanowienie to pozostaje w mocy mimo odstąpienia od umowy przez Klienta.
7.  Zwrot przyczepy - przyczepę należy zwrócić w stanie czystym, w punkcie partnerskim, z którego została ona odebrana. Przyczepę należy zwrócić w terminie ustalonym w umowie najmu lub następnego dnia po wypowiedzeniu przez którąkolwiek ze stron albo odstąpieniu od umowy. Przyczepę uznaje się za zwróconą dopiero w chwili otrzymania protokołu zwrotu przyczepy przez Klienta oraz Wnioskodawcę. W przypadku wcześniejszego zwrotu przyczepy Klientowi nie przysługuje zwrot jakiejkolwiek części opłaty za najem za niewykorzystany okres najmu.
8.  Niedokonanie zwrotu - w przypadku niezwrócenia przyczepy w ustalonym terminie (z dopuszczalnym spóźnieniem wynoszącym 1 godzinę) bez wcześniejszego przedłużenia okresu obowiązywania umowy, a także niezwrócenia jej następnego dnia po wypowiedzeniu przez którąkolwiek ze stron albo odstąpieniu od umowy, naliczona zostanie jednorazowa kara umowna w kwocie XX PLN. Oprócz tego za każdy rozpoczęty dodatkowy dzień korzystania z przyczepy do czasu jej zwrotu lub dostarczenia Wnioskodawcy dowodu jej utraty w wyniku wypadku lub kradzieży Klient zostanie obciążony opłatą za wynajem w kwocie XX PLN (czyli taką samą jak za Dzień Najmu). Klient może zostać obciążony także kosztami ubezpieczenia przyczepy za każdy dodatkowy dzień w kwocie XX PLN dziennie, jeśli wykupił redukcję udziału własnego zgodnie z niniejszymi Ogólnymi warunkami. Na potrzeby niniejszego punktu dzień liczony jest według tych samych zasad, co Dzień Najmu określony powyżej w niniejszych Ogólnych warunkach. Niezależnie od naliczenia podwyższonej opłaty i kosztów ubezpieczenia Wnioskodawca może odzyskać posiadanie przyczepy lub domagać się odszkodowania przenoszącego karę umowną na drodze sądowej na koszt Klienta. Postanowienie to pozostaje w mocy mimo odstąpienia od umowy przez Klienta.
9.  Czystość przyczepy – w przypadku zwrócenia przyczepy w stanie brudnym, naliczona zostanie opłata dodatkowa za czyszczenie w wysokości XX PLN. Postanowienie to pozostaje w mocy mimo odstąpienia od umowy przez Klienta.
10.  Ubezpieczenie i odpowiedzialność Klienta - Klient obowiązany jest zwrócić przyczepę w stanie niepogorszonym, jednakże nie ponosi odpowiedzialności za zużycie rzeczy będące następstwem prawidłowego używania. Klient nie może czynić w przyczepie żadnych zmian, w tym przeróbek, modyfikacji lub ulepszeń, za wyjątkiem drobnych bieżących napraw. Wszystkie przyczepy Wnioskodawcy mają ubezpieczenie. Jeżeli jednak przyczepa zostanie zwrócona w stanie pogorszonym, Klient dokonał w niej niedozwolonych zmian lub utracił przyczepę, w szczególności wskutek kradzieży lub wypadku, Klient jest zobowiązany naprawić wynikającą stąd szkodę do kwoty XXXX PLN (Udział własny).

Wnioskodawca w tym miejscu wskazał w formie tabeli specyfikację kosztów związanych z poszczególnymi naprawami, w której do konkretnego elementu przyczepy przyporządkowano odpowiednią kwotę naprawy.

Wnioskodawca ma prawo zabezpieczyć na karcie płatniczej Klienta XXXX PLN, gdy tylko okaże się, że wystąpiła któraś z okoliczności wskazanych w tabeli. Jeżeli na karcie nie będzie wystarczających środków, Wnioskodawca ma prawo dochodzić zapłaty przed Sądem. Po ustaleniu, że koszty naprawy lub doprowadzenia przyczepy do stanu zgodnego z umową są niższe, Klientowi zostanie zwrócona różnica. Ustalenie to powinno nastąpić niezwłocznie. Klient może zredukować Udział własny do kwoty 0 zł (jednak nie przy kradzieży przyczepy) za dodatkową opłatą w wysokości XX PLN pobieraną przy zawarciu umowy najmu. Wówczas Klient nie odpowiada za szkody wskazane powyżej, z wyjątkiem przypadku kradzieży przyczepy.

Uwaga: klucze, kłódka, skrzynka zabezpieczająca, adapter elektryczny i koło manewrowe nie są objęte ubezpieczeniem, co oznacza, że Klient ponosi pełną odpowiedzialność za ich uszkodzenie lub utratę. Ubezpieczenie nie obejmuje także uszkodzeń ani kradzieży przewożonych ładunków. Koszty za uszkodzenie lub utratę części są następujące: klucze XX PLN, kłódka XX PLN, skrzynka zabezpieczające XX PLN, adapter elektryczny XX PLN, koło manewrowe XX PLN.

Jeżeli szkoda (uszkodzenie, zmiana, kradzież lub utrata) będzie - w całości lub częściowo - spowodowana winą umyślną lub rażącym niedbalstwem Klienta, Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do żądania odszkodowania w kwocie przewyższającej Udział własny.

Postanowienie to pozostaje w mocy mimo odstąpienia od umowy przez Klienta.

Spółka może w przyszłości dokonać zmian w treści umowy i Ogólnych warunków, w szczególności odstąpić od pobierania niektórych opłat, np. opłaty za rezerwację przyczepy.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania (oznaczone we wniosku nr 2 i 3).

Czy opłaty za:

*   nieodebranie przyczepy w terminie (pobierane z karty klienta Kontrahenta, jednorazowe, zryczałtowane, bezzwrotne),

*   używanie przyczepy po terminie rezerwacji (pobierane z karty klienta Kontrahenta, zryczałtowane, bezzwrotne, liczone za każdy dzień używania po terminie, pobierane niezależnie od opłat karnych opisanych w pkt e),

*   zwrot brudnej przyczepy (pobierane z karty klienta Kontrahenta, jednorazowe, zryczałtowane, bezzwrotne),

*   pozostawienie przyczepy w punkcie wypożyczeń po godzinach pracy tego punktu albo poza tym punktem (pobierane z karty klienta Kontrahenta, jednorazowe, zryczałtowane - w przypadku pozostawienia w punkcie po godzinach pracy, bezzwrotne)

\- podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wg stawki podstawowej, wynoszącej obecnie 23%?

Czy opłaty za zagubione wyposażenie/elementy przyczepy lub ich zwrot w stanie uszkodzonym - w przypadku gdy szkody te nie są pokryte przez ubezpieczenie (kluczyki, zamki, kable, adaptery, koła, światła, pokrowce, burty, podłoga przyczepy etc., a w przypadku rowerów - także kaski, łańcuchy, pompki, koła, akumulatory, ładowarki etc) podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, czy też mają charakter odszkodowawczy, a co za tym idzie pozostają poza zakresem opodatkowania tym podatkiem?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Stanowisko Spółki odnośnie pytania nr 2

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów na terytorium kraju;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Stosownie natomiast do art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W myśl art. 2 pkt 6 powołanej ustawy, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Jak stanowi z kolei art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Pojęcie świadczenia - składającego się na istotę usługi - należy natomiast interpretować zgodnie z jego cywilistycznym rozumieniem. Jak wskazuje art. 353 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, świadczenie może polegać na działaniu albo zaniechaniu. Przez świadczenie należy zatem rozumieć każde zachowanie się na rzecz innego podmiotu. Na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innego podmiotu), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Na świadczenie mogą się też jednocześnie składać zachowania związane z działaniem, jak i zaniechaniem.

Ponadto wskazać należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym wiążące się z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą. Podatek od towarów i usług jest bowiem podatkiem obciążającym konsumpcję i w przypadku jej braku uznać należy, iż nie miało miejsca świadczenie usługi.

Mając powyższe na uwadze Spółka stoi na stanowisku, zgodnie z którym wszystkie wymienione w pytaniu rodzaje opłat stanowią wynagrodzenie za usługę i podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wg stawki podstawowej, wynoszącej obecnie 23%. ponieważ:

1.  kwoty tych opłat są klientowi Kontrahenta z góry znane,
2.  ich poniesienie jest skutkiem okoliczności występujących na skutek określonego zachowania klienta Kontrahenta, zależnego od niego i będącego przeważnie efektem jego świadomej decyzji (nawet jeśli na zachowanie klienta Kontrahenta wpływ miały okoliczności od niego niezależne, Spółka nie jest w stanie tego w sposób wiarygodny ustalić),
3.  ustalając określone opłaty Spółka godzi się na określone zachowania klienta Kontrahenta, pod warunkiem otrzymania stosownego wynagrodzenia, co wypełnia definicję odpłatnej usługi,
4.  istnieje podmiot, który odnosi lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym wiążące się z zaistnieniem okoliczności uzasadniających naliczenie opłaty (możliwość rezygnacji w dowolnym czasie, brak konieczności zwrotu przyczepy w godzinach pracy punktu, brak konieczności samodzielnego czyszczenia przyczepy).

Stanowisko Spółki odnośnie pytania nr 3

Spółka stoi na stanowisku, zgodnie z którym opłaty za zagubione wyposażenie/elementy przyczepy lub ich zwrot w stanie uszkodzonym - w i przypadku gdy szkody te nie są pokryte przez ubezpieczenie, mają charakter odszkodowawczy i pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług, ponieważ:

1.  występuje szkoda w mieniu Spółki,
2.  na wystąpienie tej szkody Spółka nie wyraziła zgody,
3.  odpłatność ponoszona z tego tytułu przez klienta Kontrahenta nie ma na celu uzyskania przez Spółkę zysku, lecz wyrównanie poniesionych przez nią strat/kosztów i nakładu pracy,
4.  szkoda taka ma zazwyczaj charakter losowy i nie jest wynikiem świadomego działania klienta Kontrahenta,
5.  nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym wiążące się z tymi opłatami.

Zgodnie z art. 361 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny „zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.”

Z kolei art. 471 Kodeksu cywilnego stanowi, że „dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.”

W ocenie Spółki odszkodowanie, o którym mowa w przepisach Kodeksu cywilnego, jest świadczeniem ekwiwalentnym do wielkości poniesionej szkody i ma na celu zrekompensowanie strat beneficjentowi odszkodowania. Taki właśnie charakter mają przedmiotowe opłaty.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w zakresie opodatkowania podatkiem VAT opłat za nieodebranie przyczepy w terminie, używanie przyczepy po terminie rezerwacji, zwrot brudnej przyczepy i pozostawienie przyczepy w punkcie wypożyczeń po godzinach pracy tego punktu albo poza tym punktem i braku opodatkowania podatkiem VAT opłat za zagubione wyposażenie/elementy przyczepy lub ich zwrot w stanie uszkodzonym jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r. poz. 710, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 2 pkt 22 ustawy, przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z treści cytowanego wyżej przepisu art. 8 ust. 1 ustawy wynika, że ustawodawca przyjął generalną zasadę, że usługami są wszelkie odpłatne świadczenia niebędące dostawą towarów. Stąd też stwierdzić należy, że definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów”. Jest ona wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.

Co do zasady, każde świadczenie niebędące dostawą towarów, polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Przy czym muszą być spełnione następujące warunki:

*   w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

*   świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że oba ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby określona czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jako odpłatne świadczenie usług.

Zatem, dana czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

Natomiast co do odpłatności za ww. świadczenie to ustawa nie definiuje co należy rozumieć przez czynność odpłatną. Jednak dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika z ww. przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą.

Można w tym miejscu wskazać, że kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przykładowo, w wyroku z dnia 15 lipca 1982 r. w sprawie Hong-Kong Trade Development Council, TSUE stwierdził, że wskazane w sprawie czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie. Analizując głębiej ten problem TSUE w wyroku z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council stwierdził, że czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem.

Na uwagę zasługuje tutaj również powołane przez Spółkę orzeczenie w sprawie C-16/93 pomiędzy R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden (Holandia), gdzie Trybunał zauważył, że czynność „podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności.

Bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług, a otrzymanym wynagrodzeniem istnieje wówczas, gdy jest możliwe zidentyfikowanie bezpośredniej i jasno zindywidualizowanej korzyści na rzecz dostawcy towaru lub świadczącego usługę oraz gdy świadczenie wzajemne pozostaje w bezpośrednim związku ze świadczeniem dokonanej czynności.

Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawca będący czynnym podatnikiem podatku VAT, jest spółką kapitałową, a przedmiotem jej działalności jest głównie odpłatne udostępnianie przyczep samochodowych, która to działalność sklasyfikowana jest w PKWiU 77.39.19 - „Wynajem i dzierżawa pozostałych maszyn i urządzeń oraz dóbr materialnych, gdzie indziej niesklasyfikowanych, bez obsługi” i opodatkowana jest przez Wnioskodawcę stawką VAT w wysokości 23%. W przyszłości Wnioskodawca planuje rozszerzenie działalności o wynajem/dzierżawę rowerów i innego podobnego sprzętu. Odnośnie przyczep Wnioskodawca zamierza podjąć współpracę z Kontrahentami zajmującymi się m.in. sprzedażą detaliczną, np. z podmiotami prowadzącymi centra handlowe. W ramach współpracy z Kontrahentem na Wnioskodawcy będzie ciążyć szereg obowiązków np.: udostępnienie określonej ilości przyczep we wskazanym w umowie miejscu przez określony w umowie okres, co do zasady nie krótszy niż trzy lata, konserwacja przyczep w celu zapewnienia ich należytego stanu technicznego, w szczególności stanu zgodnego z wymogami praw, zapewnienie serwisu technicznego w miejscu wynajmu przyczep oraz poza nim czy zapewnienie opcji ubezpieczenia dla klientów Kontrahenta wypożyczających przyczepy (w zakresie szkód nie objętych polisą posiadaną przez Wnioskodawcę). Wnioskodawca będzie otrzymywał od Kontrahenta wynagrodzenie złożone z następujących części:

1.  opłaty startowej, obejmującej koszty rejestracji przyczepy i dostarczenia jej do punktu udostępniania, koszty naniesienia na przyczepę treści reklamowych i informacyjnych wymaganych przez Kontrahenta, koszty podatku drogowego, opłat administracyjnych etc.,
2.  rocznej opłaty za usługę udostępniania przyczep w umówionej lokalizacji (naliczanej w odniesieniu do każdej przyczepy),
3.  opłat za każdorazową wymianę treści reklamowych i informacyjnych zamieszczonych na przyczepie.

Odrębnie Wnioskodawca będzie również otrzymywał wynagrodzenie od klientów Kontrahenta (konsumentów, przedsiębiorców etc.), na podstawie odrębnej umowy, którzy wnoszą na rzecz Wnioskodawcy szereg opłat np.:

*   opłatę za nieodebranie przyczepy w terminie (pobierana z karty klienta Kontrahenta, jednorazowa, zryczałtowana, bezzwrotna),

*   opłatę za używanie przyczepy po terminie rezerwacji (pobierana z karty klienta Kontrahenta, zryczałtowana, bezzwrotna, liczona za każdy dzień używania przyczepy po terminie),

*   opłatę za zwrot brudnej przyczepy (pobierana z karty klienta Kontrahenta, jednorazowa, zryczałtowana, bezzwrotna),

*   opłatę za pozostawienie przyczepy w punkcie wypożyczeń po godzinach pracy tego punktu albo poza tym punktem (pobierana z karty klienta Kontrahenta, jednorazowa, zryczałtowana - w przypadku pozostawienia w punkcie po godzinach pracy, bezzwrotna).

*   opłatę za zagubione wyposażenie/elementy przyczepy lub ich zwrot w stanie uszkodzonym – w przypadku, gdy szkody te nie są pokryte przez ubezpieczenie (kluczyki, zamki, kable, adaptery, koła, światła, pokrowce, burty, podłoga przyczepy etc., a w przypadku rowerów - także kaski, łańcuchy, pompki, koła, akumulatory, ładowarki etc).

Wnioskodawca ma pełną swobodę w kształtowaniu zasad pobierania powyższych opłat od klientów Kontrahenta (za wyjątkiem kwestii odpłatności albo jej braku - za samo wypożyczenie przyczepy). Kontrahent nie uczestniczy w rozliczeniach z ww. tytułów.

Wątpliwości Wnioskodawcy sprowadzają się w pierwszej kolejności do tego, czy pobierane opłaty typu: opłata za nieodebranie przyczepy w terminie, opłata za używanie przyczepy po terminie rezerwacji, opłata za zwrot brudnej przyczepy i opłata za pozostawienie przyczepy w punkcie wypożyczeń po godzinach pracy tego punktu albo poza tym punktem, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wg stawki podstawowej, wynoszącej obecnie 23% podatku od towarów i usług.

Jak już wskazano, usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. Czynność podlega więc opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

W okolicznościach przedstawionych w niniejszym wniosku, Wnioskodawca zawierając umowę z Kontrahentem na usługę wynajmu/dzierżawy przyczep samochodowych oraz umowę z klientami Kontrahenta proponuje określone rozwiązania klientowi Kontrahenta w celu jak najlepszego wypełnienia postanowień tej umowy. Wynagrodzeniem za powyższe czynności będą kwoty opłat jakie klienci zobowiązani są wnieść na rzecz Wnioskodawcy za pewne udogodnienia pozwalające skorzystać z oferty Wnioskodawcy. Kwoty opłat takich jak: opłata za nieodebranie przyczepy w terminie, opłata za używanie przyczepy po terminie rezerwacji, opłata za zwrot brudnej przyczepy i opłata za pozostawienie przyczepy w punkcie wypożyczeń po godzinach pracy tego punktu albo poza tym punktem, są klientowi Kontrahenta z góry znane i ich poniesienie jest skutkiem okoliczności występujących na skutek określonego zachowania klienta, zależnego od niego i będącego przeważnie efektem świadomej decyzji tego klienta.

W celu wypełnienia warunków Wnioskodawcę łączy więc z klientem pewna umowna relacja zobowiązaniowa, na mocy której Wnioskodawca godzi się na określone zachowania klienta (np. możliwość rezygnacji z wynajmu w dowolnym czasie, brak konieczności zwrotu przyczepy w godzinach pracy punktu, brak konieczności samodzielnego czyszczenia przyczepy), co pozwala Wnioskodawcy odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym, bo otrzymuje stosownego wynagrodzenia w postaci wymienionych we wniosku opłat.

Zatem wnoszenie opłat przez klienta na rzecz Wnioskodawcy z tytułu nieodebrania przyczepy w terminie, używania przyczepy po terminie rezerwacji, zwrotu brudnej przyczepy i pozostawienia przyczepy w punkcie wypożyczeń po godzinach pracy tego punktu albo poza tym punktem należy traktować jako świadczenie wykonywane na rzecz drugiej strony. Spełniona zostanie bowiem przesłanka istnienia związku pomiędzy wynagrodzeniem przewidzianym w umowie a otrzymaniem świadczenia wzajemnego, co jest warunkiem koniecznym do uznania, że wypłata ww. kwot związana będzie ze świadczeniem usługi najmu przyczepy, która to czynność w myśl art. 5 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w wysokości 23%, gdyż dla tego rodzaju usługi nie zostało przewidziane zwolnienie z opodatkowania lub opodatkowanie stawką preferencyjną.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pyt. nr 2 należy uznać za prawidłowe.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą także tego, czy opłaty za zagubione wyposażenie/elementy przyczepy lub ich zwrot w stanie uszkodzonym (kluczyki, zamki, kable, adaptery, koła, światła, pokrowce, burty, podłoga przyczepy etc.) podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, czy też mają charakter odszkodowawczy, a co za tym idzie pozostają poza zakresem opodatkowania tym podatkiem.

Z wniosku wynika, że jeżeli przyczepa zostanie zwrócona w stanie pogorszonym, lub klient dokonał w niej niedozwolonych zmian lub utracił elementy przyczepy, to klient jest zobowiązany naprawić wynikającą stąd szkodę do ustalonej kwoty (tzw. udział własny). Wnioskodawca w tym celu ma prawo zabezpieczyć na karcie płatniczej klienta określoną kwotę adekwatną do zaistniałej szkody. Jeżeli na karcie nie będzie wystarczających środków, Wnioskodawca ma prawo dochodzić zapłaty przed sądem. Po ustaleniu, że koszty naprawy lub doprowadzenia przyczepy do stanu zgodnego z umową są niższe, klientowi jest zwracana różnica. Elementy takie jak: klucze, kłódka, skrzynka zabezpieczająca, adapter elektryczny i koło manewrowe nie są objęte ubezpieczeniem, co oznacza, że klient ponosi pełną odpowiedzialność za ich uszkodzenie lub utratę. Ubezpieczenie nie obejmuje także uszkodzeń ani kradzieży przewożonych ładunków. Jeżeli szkoda (uszkodzenie, zmiana, kradzież lub utrata) będzie - w całości lub częściowo - spowodowana winą umyślną lub rażącym niedbalstwem klienta, to Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do żądania odszkodowania w kwocie przewyższającej udział własny.

W tym miejscu, w celu rozwiania wątpliwości Wnioskodawcy, należy zwrócić uwagę na pojęcie odszkodowania. Odszkodowanie jest pojęciem niezdefiniowanym w ustawie o podatku od towarów i usług, natomiast w świetle uregulowań zawartych w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r., poz. 459) jest ono zapłatą za wyrządzone szkody, poniesione przez kogoś straty.

Na mocy art. 361 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Jeżeli poszkodowany przyczynił się do powstania lub zwiększenia szkody, obowiązek jej naprawienia ulega odpowiedniemu zmniejszeniu stosownie do okoliczności, a zwłaszcza do stopnia winy obu stron (art. 362 Kodeksu cywilnego).

Na podstawie art. 363 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego, naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu. Jeżeli naprawienie szkody ma nastąpić w pieniądzu, wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty ustalenia odszkodowania, chyba że szczególne okoliczności wymagają przyjęcia za podstawę cen istniejących w innej chwili.

Istotą odszkodowań nie jest zatem płatność za świadczenie, lecz rekompensata za szkodę. W takim przypadku nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną – świadczenie w zamian za wynagrodzenie – co oznacza, że otrzymane odszkodowanie nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony podatnika. Zapłata ta nie jest też związana ze zobowiązaniem się otrzymującego daną kwotę do wykonania czynności, powstrzymania się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji.

Zatem, jeżeli płatność o charakterze odszkodowawczym nie ma bezpośredniego związku z żadną czynnością mającą charakter świadczenia, wówczas kwota wypłaconych odszkodowań nie mieści się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy i jako taka nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

W świetle powyższego, ustalanie statusu wypłacanej rekompensaty, jako podlegającej bądź niepodlegającej opodatkowaniu VAT należy oceniać w kontekście związku z konkretnym świadczeniem. Należy jednocześnie wskazać, że nazwa otrzymanego wynagrodzenia nie ma przesądzającego znaczenia dla określenia konsekwencji podatkowych tego zdarzenia. Istotnym jest natomiast, czy stanowi ono zapłatę za konkretne świadczenie, czy też jest odszkodowaniem w znaczeniu wyżej opisanym.

Z uwagi na przedstawione w sprawie okoliczności oraz powołane przepisy należy zgodzić się z Wnioskodawcą, że opłaty za zagubione wyposażenie/elementy przyczepy lub ich zwrot w stanie uszkodzonym - w przypadku, gdy szkody te nie są pokryte przez ubezpieczenie, mają charakter odszkodowawczy i pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z zapisami w umowach z klientami, w przypadku zagubienia/uszkodzenia elementów przyczepy przez wynajmującego przyczepę, klient obciążany jest kosztami stanowiącymi równowartość poniesionej przez Wnioskodawcę szkody, na zaistnienie której nie wyraził on zgody. Klient zobowiązany do zapłaty ww. opłat nie jest uprawniony do otrzymania jakiegokolwiek świadczenia ze strony Spółki będącej właścicielem przyczep. Kwota obciążenia jest dla klienta sankcją pieniężną (odszkodowaniem) naliczaną zgodnie z obowiązującymi w Spółce wewnętrznymi przepisami oraz zapisami w umowach z tymi klientami wskazującymi na warunki, w których Wnioskodawca może się ich domagać. Odpłatność ponoszona z tego tytułu przez klienta Kontrahenta nie ma na celu uzyskania przez Wnioskodawcę zysku, lecz wyrównanie poniesionych przez niego strat/kosztów i nakładu pracy, gdyż w przypadku ustalenia, że koszty naprawy lub doprowadzenia przyczepy do stanu zgodnego z umową są niższe, niż kwoty ustalone w umowie, klientowi jest zwracana różnica powstała z tego tytułu.

W tym przypadku istotą i celem obciążenia klienta opłatą za zgubienie lub uszkodzenie elementów przyczepy jest rekompensata za szkodę, a nie płatność za świadczenie. Stanowi ona sankcję za naruszenie przez klienta warunków umowy i nie jest związana z zobowiązaniem się Spółki do wykonania czynności, powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Innymi słowy, opłaty te mają charakter czynności jednostronnej i nie wiążą się z otrzymaniem przez klienta świadczenia wzajemnego w postaci dostawy towarów czy świadczenia usługi. Tak więc nie jest spełniona przesłanka istnienia związku pomiędzy wypłatą należności przez klienta a otrzymaniem świadczenia wzajemnego, co jest warunkiem koniecznym do uznania, że wypłata tych kwot podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym samym, przedmiotowe opłaty za zagubione wyposażenie/elementy przyczepy lub ich zwrot w stanie uszkodzonym, nie stanowią wynagrodzenia za dostawę towaru bądź świadczenie usług, o których mowa w art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy i nie są opodatkowane podatkiem od towarów i usług.

Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pyt. nr 3 należy uznać za prawidłowe.

Organ informuje, że w zakresie kwestii objętych pyt. nr 1 zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.