Zmiana interpretacji indywidualnej
Sygnatura: DPP7.8222.181.2019.OBQ
Organ: Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Data wydania: 2019-11-28
Teza: Skutki podatkowe wypłaty rekompensaty.
Słowa kluczowe: członkowie; kasa-spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa; koszt-koszty uzyskania przychodów; przychód; przychód-przychody z innych źródeł; rekompensata; udział; udział-zwrot udziałów; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe; środek-środki pieniężne
Przepisy: [OP][WIS] Ustawa Ordynacja podatkowa-Dział I; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

ZMIANA INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ

Na podstawie art. 14e § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości interpretacji indywidualnej z dnia 22 lutego 2019 r. Nr 0115-KDIT2-2.4011.493.2018.2.HD, wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Szef Krajowej Administracji Skarbowej zmienia z urzędu wyżej wymienioną interpretację stwierdzając, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 19 grudnia 2018 r., uzupełnionym w dniu 7 lutego 2019 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego w zakresie skutków podatkowych wypłaty rekompensaty – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 19 grudnia 2018 r. został złożony wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wypłaty rekompensaty.

We wniosku, uzupełnionym w dniu 7 lutego 2019 r., przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

W dniu 28 września 2016 r. – w celu zakupu udziałów ponadobowiązkowych w S., której Wnioskodawca był członkiem – Wnioskodawca zaciągnął kredyt w tejże S. na kwotę 50 000 zł. Za uzyskaną kwotę wykupił ponadobowiązkowe udziały S. w ilości 1615 sztuk o wartości 48 450 zł. W związku ze złą sytuacją finansową S. oraz możliwością wprowadzenia zarządcy komisarycznego w dniu 22 grudnia 2016 r. Wnioskodawca wystąpił do S. z wnioskiem o zwrot całości ponadobowiązkowych udziałów. W dniu 14 czerwca 2017 r. Komisja Nadzoru Finansowego (dalej: KNF) podjęła decyzję w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego w S., co uniemożliwiło zwołanie Walnego zebrania członków S., na którym podjąć miano decyzję o wypłacie ponadobowiązkowych udziałów, zgodnie z wnioskami o ich zwrot złożonymi przez członków S. W związku ze złą sytuacją finansową S., KNF podjął decyzję o wszczęciu postępowania administracyjnego na podstawie art. 74c ust. 4 ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych mając na celu zbadanie możliwości przejęcia S. przez bank krajowy. W związku ze zgłoszeniem się Banku, KNF wydał zgodę na przejęcie S. przez wskazany bank, co ostatecznie nastąpiło w dniu 30 maja 2018 r. W związku z powyższym członkowie S. utracili wszelkie posiadane udziały, które zostały przeznaczone na pokrycie zadłużenia S. Ze względu na utratę udziałów, K. podpisała porozumienie z Bankiem jako następcą prawnym o wypłacie rekompensat dla członków S. w kwocie równej posiadanych wcześniej udziałów. Rekompensaty, o których mowa, zostały wypłacone przez K. za pośrednictwem Banku z funduszu stabilizacyjnego K., na który składają się wszystkie kasy zrzeszone w K. zgodnie z ustawą. Warunkiem wypłaty rekompensaty była spłata wszelkich zobowiązań jakie posiadali członkowie S. Zatem aby móc otrzymać rekompensatę Wnioskodawca musiał spłacić posiadany w S. kredyt, który zaciągnął, aby wykupić ponadobowiązkowe udziały. Kredyt został spłacony w kwocie 35 000 zł z darowizny otrzymanej od rodziców, którą Wnioskodawca zwrócił im w kwocie równej otrzymanej (czyli 35 000 zł) ze środków otrzymanych z wypłaty rekompensaty. W dniu 6 grudnia 2018 r. Wnioskodawca otrzymał interpretację przepisów wydaną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej jaką uzyskała K. na swoje zapytanie (0115-KDIT2-2.4011.337.2018.3.HD). Wskazano w niej, iż kwota jaką K. przekazała członkom S. tytułem rekompensat nie może zostać zwolniona z podatku, a sam S. powinien wystawić i przesłać członkom S. informację PIT-8C. Zatem po stronie członków S., którzy otrzymali rekompensaty powstaje przychód i co za tym idzie obowiązek zapłaty podatku od całej otrzymanej kwoty rekompensaty. Ze względu na formę zapytania ze strony K., interpretacja nie daje odpowiedzi na pytanie o zrównoważenie poniesionych kosztów zakupu udziałów w stosunku do ich wypłaty z K. w formie rekompensaty.

W związku z powyższym Wnioskodawca zadał następujące pytania:

1.  Czy środki z funduszu stabilizacyjnego otrzymane przez Wnioskodawcę z K. wolne są od podatku dochodowego od osób fizycznych?
2.  W przypadku konieczności rozliczenia się z otrzymanych środków z K. – co według interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej stanowi przychód – czy Wnioskodawca może wskazać w rozliczeniu rocznym koszty jakie poniósł w związku z wykupem ponadobowiązkowych udziałów w postaci środków przekazanych na ich wykup lub innych kosztów, np. związanych z obsługą kredytu zaciągniętego w celu zakupu ponadobowiązkowych udziałów? Czy zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych otrzymana kwota rekompensaty jest zwolniona z podatku dochodowego i Wnioskodawca nie musi wskazywać żadnych poniesionych kosztów?
3.  Czy kwota przychodu, jaki zostanie wskazany w informacji PIT-8C otrzymanym z K., może zostać pomniejszona o sumę 35 000 zł przekazanych przez Wnioskodawcę ze środków rekompensaty w darowiźnie swoim rodzicom jako zwrot środków, którymi spłacił zobowiązania w S. by móc otrzymać rekompensatę za utratę ponadobowiązkowych udziałów?
4.  Czy wypłata rekompensaty powoduje skutek podatkowy w postaci konieczności zapłaty podatku lub braku jego powstania zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy ze względu na formę zapytania K. interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (0115-KDIT2-2.4011.337.2018.3.HD) nie wyczerpuje w pełni oceny stanu podatkowego jaki nastąpił w odniesieniu do zapytania K. w kwestii konieczności zapłaty/zwolnienia z podatku członków S. Patrząc ze strony K. być może zwolnienie wypłaty z podatku samo w sobie nie może nastąpić i K. musi przekazać informację PIT-8C, w którym wskaże pełną kwotę wypłaty jaką otrzyma podatnik – członek S. za wykupione przez siebie wcześniej ponadobowiązkowe udziały w S. Jednak kwota rekompensaty jest równa kwocie jaką Wnioskodawca poniósł jako członek S. podczas wykupu wspomnianych ponadobowiązkowych udziałów, zatem co do grosza kwoty się bilansują i rekompensata nie będzie stanowić zysku Wnioskodawcy. Mając na uwadze, iż zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni są zwolnione z podatku dochodowego, Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż zgodnie z otrzymanym zwrotem w wysokości dokładnie kwoty przeznaczonej przez niego na wykup udziałów – wypłata rekompensaty w takiej formie zwalnia go od zapłaty podatku dochodowego od otrzymanej kwoty rekompensaty.

W zakresie pytania nr 1 Wnioskodawca uważa, że bez znaczenia dla oceny sytuacji podatkowej Wnioskodawcy pozostaje fakt, iż za jego udziały otrzymał gotowiznę wypłaconą mu jako rekompensata nie przez emitenta, a przez podmiot, który zobowiązał się do dokonania za S. takiej wypłaty na rzecz Wnioskodawcy.

W przedmiotowej sprawie istotne jest zdefiniowanie pojęcia rekompensata, ponieważ bezspornym pozostaje fakt, iż w takiej formie Wnioskodawca otrzymał pieniądze za jego udziały. W tym celu należy posłużyć się słownikiem synonimów języka polskiego. Tak więc „rekompensata” jest przykładowo odszkodowaniem, indemnizacją, która jest czynnością likwidującą szkodę, odszkodowaniem, czy jest w końcu restytucją mienia, czyli zwrotem w formie ekwiwalentu (np. pieniężnego) lub w naturze mienia jego prawowitemu właścicielowi. Mając to na względzie, w opisywanej sytuacji powinien mieć zastosowanie art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ przychody, które Wnioskodawca otrzymał, są zwrotem w formie rekompensaty jego udziałów w spółdzielni – zwolnionych na podstawie przywołanego przepisu od podatku dochodowego.

W sprawie – zdaniem Wnioskodawcy – bez znaczenia z podatkowo-prawnego punktu widzenia pozostaje również fakt, iż pieniądze Wnioskodawca otrzymał nie od S., w której udziały zostały wykupione, a z K., która wypłaciła ich równowartość w formie rekompensaty.

W zakresie pytania nr 2 Wnioskodawca uważa, że przychód jaki uzyskał jest zwolniony z podatku dochodowego od osób fizycznych zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z czym, w przypadku potrzeby wskazania w rozliczeniu rocznym kwoty uzyskanego przychodu Wnioskodawca może wskazać koszt uzyskania przychodu, czyli kwotę wykupu ponadobowiązkowych udziałów, które wykupił w kwocie równej kwocie otrzymanej rekompensaty z K. Wskazanie wykaże, iż w zgodzie z ww. artykułem otrzymana rekompensata została przekazana do wysokości kwoty poniesionego wkładu jakim była kwota potrzebna do ich wykupu.

W zakresie pytania nr 3 Wnioskodawca uważa, że przekazana przez Wnioskodawcę z otrzymanej rekompensaty darowizna dla rodziców pomniejsza przychód uzyskany z otrzymanej rekompensaty. Warunkiem otrzymania zwrotu wkładu wniesionego w wykup ponadobowiązkowych udziałów w S. w formie rekompensaty była spłata wszelkich zobowiązań jakie Wnioskodawca posiadał w S., w tym przypadku kredytu, który zaciągnął aby wykupić ponadobowiązkowe udziały. Po otrzymaniu 35 000 zł w formie darowizny od rodziców Wnioskodawca spłacił kredyt, dzięki czemu mógł otrzymać rekompensatę, po otrzymaniu której zwrócił w formie darowizny wskazaną kwotę rodzicom. W związku z powyższym Wnioskodawca uważa, że w przypadku jeśli uzyskany przychód pomimo wskazania w art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zostanie uznany za zwolniony z podatku, powinien zostać pomniejszony o kwotę darowizny, a powstała różnica wynikająca z pomniejszenia przychodu o darowiznę powinna być brana jako kwota do opodatkowania, gdyż różnica ta jest kwotą, o jaką faktycznie się wzbogacił.

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 22 lutego 2019 r. Nr 0115-KDIT2-2.4011.493.2018.2.HD uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe.

Po zapoznaniu się z aktami sprawy Szef Krajowej Administracji Skarbowej stwierdza, że interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nie jest prawidłowa.

Opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób fizycznych reguluje ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1387, z późn. zm.), zwana dalej „ustawą PIT”.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy PIT opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów (art. 9 ust. 2 ustawy PIT). Z kolei przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń (art. 11 ust. 1 ustawy PIT).

Na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy PIT, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Jednocześnie stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy PIT wolne od podatku są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni.

Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że w dniu 28 września 2016 r. – w celu zakupu udziałów ponadobowiązkowych w S., której Wnioskodawca był członkiem – Wnioskodawca zaciągnął kredyt w tejże S. Za uzyskaną kwotę wykupił ponadobowiązkowe udziały S. W związku ze złą sytuacją finansową S. oraz możliwością wprowadzenia zarządcy komisarycznego w dniu 22 grudnia 2016 r. Wnioskodawca wystąpił do S. z wnioskiem o zwrot całości ponadobowiązkowych udziałów. W dniu 14 czerwca 2017 r. KNF podjęła decyzję w sprawie ustanowienia zarządcy komisarycznego w S., co uniemożliwiło zwołanie Walnego zebrania członków S., na którym podjąć miano decyzję o wypłacie ponadobowiązkowych udziałów, zgodnie z wnioskami o ich zwrot złożonymi przez członków S. W związku ze złą sytuacją finansową S., KNF podjął decyzję o wszczęciu postępowania administracyjnego na podstawie art. 74c ust. 4 ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych mając na celu zbadanie możliwości przejęcia S. przez bank krajowy. W związku ze zgłoszeniem się Banku, KNF wydał zgodę na przejęcie S. przez wskazany bank, co ostatecznie nastąpiło w dniu 30 maja 2018 r.

W związku z powyższym członkowie S. utracili wszelkie posiadane udziały, które zostały przeznaczone na pokrycie zadłużenia S. Ze względu na utratę udziałów, K. podpisała porozumienie z Bankiem, jako następcą prawnym, o wypłacie rekompensat dla członków S. w kwocie równej posiadanych wcześniej udziałów. Rekompensaty, o których mowa, zostały wypłacone przez K. za pośrednictwem Banku z funduszu stabilizacyjnego K., na który składają się wszystkie kasy zrzeszone w K. zgodnie z ustawą. Warunkiem wypłaty rekompensaty była spłata wszelkich zobowiązań jakie posiadali członkowie S. Zatem aby móc otrzymać rekompensatę Wnioskodawca musiał spłacić posiadany w S. kredyt, który zaciągnął, aby wykupić ponadobowiązkowe udziały.

Przystępując do analizy przedmiotowego zagadnienia, należy zauważyć, że struktura organizacyjna spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych jest teoretycznie tożsama ze strukturą spółdzielni. Przepis art. 2 ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2386, z późn. zm.) informuje, że są one spółdzielniami, do których stosuje się przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2018 poz. 1285, z późn. zm.). To właśnie przepisy ustawy – Prawo spółdzielcze przyczyniają się w głównej mierze do wyjątkowego charakteru SKOK-u, odróżniając go od instytucji stricte finansowej.

Przepis art. 8 ust. 1 ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych dotyczący tworzenia statutu SKOK oraz kwestii związanych z zasadami funkcjonowania kontroli wewnętrznej, czy też funduszami i zasadami gospodarki finansowej, bezpośrednio odwołuje się do przepisów szczegółowych zawartych w ustawie – Prawo spółdzielcze.

Z przepisu art. 5 § 1 ustawy – Prawo spółdzielcze wynika bowiem, że statut spółdzielni powinien określać m.in.: oznaczenie nazwy z dodatkiem „spółdzielnia” lub „spółdzielczy”, przedmiot działalności spółdzielni, wysokość wpisowego oraz wysokość i ilość udziałów, które członek obowiązany jest zadeklarować.

Wyżej wymienione przepisy ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych oraz ustawy – Prawo spółdzielcze przesądzają zatem, że spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa jest spółdzielnią.

Zatem, mając na względzie zasadę in dubio pro tributario, tj. zasadę rozstrzygania na korzyść podatnika wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego (art. 2a ustawy – Ordynacja podatkowa), do wypłaty rekompensaty na rzecz Wnioskodawcy, stanowiącej Jego przychód w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy PIT, stosuje się zwolnienie przedmiotowe, wynikające z przepisów art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy PIT.

W związku z powyższym stanowiskiem, odnoszącym się do pytania nr 1, udzielenie odpowiedzi na pozostałe pytania jest bezprzedmiotowe.

Mając powyższe na uwadze stwierdza się, że stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku określonego w art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy PIT jest prawidłowe.

W konsekwencji należało z urzędu dokonać zmiany pisemnej interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, gdyż stwierdzono jej nieprawidłowość.

Zgodnie z art. 14e § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa Szef Krajowej Administracji Skarbowej może, z urzędu, zmienić wydaną interpretację indywidualną, jeżeli stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przepis ten nie zawiera ograniczeń czasowych, co oznacza, że jeśli stwierdzona zostanie nieprawidłowość wydanej interpretacji indywidualnej, Szef Krajowej Administracji Skarbowej może, z urzędu, zmienić ją w dowolnym czasie.

Zmieniona interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zmienionej interpretacji indywidualnej.

Pouczenie

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia (art. 3 § 2 pkt 4a, art. 13 § 1 i § 2 i art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.).

Skargę wnosi się za pośrednictwem Szefa Krajowej Administracji Skarbowej (którego działanie jest przedmiotem skargi):

*   w dwóch egzemplarzach, na adres: Ministerstwo Finansów, ul. Świętokrzyska 12, 00 916 Warszawa (art. 47 § 1 i art. 54 § 1 ww. ustawy) lub
*   w formie dokumentu elektronicznego bez dołączania odpisów, zawierającą adres elektroniczny oraz podpisaną kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Ministerstwa Finansów na platformie ePUAP: /bx1qpt265q/SkrytkaESP (art. 46 § 2a, art. 47 § 3 i art. 54 § 1a ww. ustawy). Datą wniesienia skargi w formie dokumentu elektronicznego jest określona w urzędowym poświadczeniu odbioru data jej wprowadzenia do systemu teleinformatycznego Ministerstwa Finansów (art. 83 § 5 ww. ustawy).

Zgodnie z art. 57a ww. ustawy skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.