Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-458/08-2/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-02-24
Teza: Czy czynność subrogacji mieści się w katalogu czynności opodatkowanych wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 60 ze zm. – dalej ustawa o PCC)? Czy opisana w stanie faktycznym transakcja podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych z innego tytułu?
Słowa kluczowe: banki; cash pooling; finanse; spółki; umowa
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 01.12.2008 r. (data wpływu 12.12.2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie subrogacji dokonywanej w ramach systemu Cash Pool - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12.12.2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie subrogacji dokonywanej w ramach systemu Cash Pool.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

W celu realizacji własnej gospodarki finansowej B. Polska sp. z o.o. („Spółka”) B. S sp. z o.o. oraz B. sp. z o.o. (spółki należą do grupy B-M S) zamierzają zawrzeć z bankiem umowę prowadzenia rachunków w systemie Cash Pool („Umowa”). Uczestnikami systemu Cash Pool będą B. Polska sp. z o.o., B. S sp. z o.o. oraz B. S sp. z o.o. Celem umowy jest efektywne zarządzanie środkami uczestników i poprawa płynności finansowej każdego z nich.

Spółki B. Polska sp. z o.o., B. S sp. z o.o. oraz B. S sp. z o.o. ustalają, iż spośród uczestników, wskazują B. Polska sp. z o.o., jako Agenta posiadającego rachunek główny Agenta, dla którego, poza tym rachunkiem, bank założy rachunek pomocniczy Agenta, przeznaczony tylko i wyłącznie do realizacji operacji systemu Cash Pool.

Każdego dnia roboczego bank przeprowadzi kolejno po sobie następujące czynności jako ostatnie operacje wykonane na rachunkach w danym dniu roboczym:

1.  ustali saldo uczestnika dla każdego z uczestników z osobna;
2.  ustali sumę sald dodatnich (suma sald uczestników, których salda rachunków mają wartość dodatnią) oraz sumę sald ujemnych (suma sald uczestników, których salda rachunków mają wartość ujemną);
3.  dokona obliczenia kwoty stanowiącej sumę sumy dodatnich i sumy ujemnych („suma”);
4.  w przypadku, gdy suma ma wartość:

*   ujemną: bank, w oparciu o upoważnienie określone w umowie, dokona transferu środków pieniężnych stanowiących równowartość sumy z rachunku głównego Agenta na rachunek pomocniczy Agenta;

*   dodatnią: bank, w oparciu o upoważnienie określone w umowie, dokona transferu środków pieniężnych stanowiących równowartość sumy z rachunku pomocniczego Agenta na rachunek główny Agenta;

1.  w przypadku, gdy suma ma wartość równą zeru: operacje, o których mowa w lit. d), nie będą dokonywane a bank przystąpi bezpośrednio do realizacji operacji, o których mowa w artykule 6 umowy.

Jeżeli na koniec dnia roboczego:

*   uczestnik inny niż Agent ma saldo dodatnie, to wówczas taki uczestnik po dokonaniu czynności, o których mowa powyżej, z wykorzystaniem środków pieniężnych zgromadzonych na swoim rachunku, spłaci zobowiązania Agenta, istniejące w rachunku pomocniczym Agenta, względem banku i wstąpią tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. banku względem Agenta do wysokości dokonanej spłaty w trybie artykułu 518 § 1 ust. 3 Kodeksu Cywilnego;

*   uczestnik inny niż Agent ma saldo ujemne, to wówczas Agent, po dokonaniu czynności, o których mowa powyżej, z wykorzystaniem środków pieniężnych dostępnych w jego rachunku pomocniczym, spłaci zobowiązania uczestników z saldem ujemnym względem banku i wstąpi w ten sposób w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. banku względem uczestników ujemnych do wysokości dokonanej spłaty, w trybie artykułu 518 § 1 ust. 3 Kodeksu Cywilnego.

Uczestnik, z którego rachunku pobrano na koniec dnia nadwyżkę wolnych środków celem spłaty kredytu dziennego niespłaconego na koniec dnia przez innego uczestnika, wstępuje w prawa zaspokojonego wierzyciela. Dokonuje się tego w trybie art. 518 K.C. (Subrogacja). Subrogacja może być dokonywana wyłącznie na linii Agent – Uczestnik, Uczestnik – Agent, w tym sensie, że Agent będzie wstępował w prawa banku z tytułu wierzytelności banku wobec uczestnika, albo uczestnik będzie wstępował w prawa banku z tytułu wierzytelności banku wobec Agenta.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

W związku z powyższym Spółka wnioskuje o potwierdzenie prawidłowości jej stanowiska, w szczególności prosi o odpowiedź na następujące pytania:

1.  Czy czynność subrogacji mieści się w katalogu czynności opodatkowanych wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 60 ze zm. – dalej ustawa o PCC)?
2.  Czy opisana w stanie faktycznym transakcja podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych z innego tytułu?

Zdaniem Wnioskodawcy

W opinii Spółki, katalog czynności opodatkowanych podatkiem od czynności cywilnoprawnych zawarty w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC jest katalogiem zamkniętym. Czynność subrogacji nie jest wymieniona w katalogu w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC. Przyjęty przez strony umowy, układ stosunków jest odmianą transakcji typu Cash-Pooling z zerowaniem sald na koniec dnia, tj. instytucją różniącą się istotnie od umowy pożyczki i innych czynności wyliczonych w katalogu art. 1 ust. 1 ustawy o PCC. W szczególności nie mogą one być uznane za umowy pożyczki, gdyż nie zawierają elementów przedmiotowo istotnych dla tego rodzaju umów. Zgodnie z art. 720 ustawy z dnia 23.04.1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Jak wynika z powyższego w operacjach typu Cash-Pooling nie dochodzi do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości środków finansowych na określony w umowie podmiot. W związku z tym nie występują w tym przypadku niezbędne elementy umowy pożyczki, jakimi są przede wszystkim przedmiot transakcji (ilość pieniędzy), jak również strony (pożyczkodawca i pożyczkobiorca). Strona umowy nie posiada wiedzy, czy jej środki zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez który podmiot. Dlatego nie występują w tym przypadku elementy umowy pożyczki, którymi są przedmiot transakcji – ilość pieniędzy, jak również strony (pożyczkodawca i pożyczkobiorca).

Należy również stwierdzić, iż czynność tzw. subrogacji nie jest objęta katalogiem czynności opodatkowanych podatkiem od czynności cywilnoprawnych zawartym w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC. W konsekwencji opisana w stanie faktycznym transakcja nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem PCC.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450 ze zm.) podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają:

1.  następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki;

2\. zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;

3\. orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób to dla oceny, czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy przedmiotem opodatkowania są umowy pożyczki, w których w myśl art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy lub tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Umowa Cash pool to nowoczesna forma efektywnego zarządzania finansami grupy podmiotów powiązanych. Cash pool polega na koncentrowaniu środków z jednostkowych rachunków (sald) poszczególnych jednostek (rachunki uczestników) i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą przy wykorzystaniu korzyści skali. Umowa Cash pool ma na celu zwiększenie efektywności działalności gospodarczej prowadzonej przez uczestniczące w niej podmioty dzięki odpowiedniemu wykorzystaniu sumy dziennych sald (dodatnich i ujemnych) na rachunkach bankowych każdego z nich. Dzięki temu rozwiązaniu wynik odsetkowy grupy jest korzystniejszy niż w przypadku oddzielnego inwestowania nadwyżek i ponoszenia kosztów finansowania przez posiadaczy poszczególnych rachunków w tym systemie.

Przedstawiona we wniosku Spółki konstrukcja Cash pool, jako sposobu gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestniczących podmiotów, pomimo zawierania w sobie pewnych elementów pożyczki, nie wyczerpuje istotnych jej znamion. Cash pool polega na umożliwieniu lepszej gospodarki finansowej grupy kapitałowej.

Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot.

Uczestnik Cash pool posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników Cash pool.

Reasumując stwierdza się, iż czynności dokonywane w ramach Cash Pool nie należą do katalogu czynności cywilnoprawnych wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i tym samym nie podlegają opodatkowaniu. Ponadto stwierdza się, iż subrogacja zawierana w ramach systemu Cash Pool, nie stanowi samodzielnie funkcjonującej czynności cywilnoprawnej, a więc nie będzie także podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnej. A zatem przedstawiona we wniosku transakcja nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.