Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP4/443-458/11-4/ISN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-10-05
Teza: Podatek od towarów i usług w zakresie opodatkowania obrotu instrumentami finansowymi i udziałami.
Słowa kluczowe: czynności-czynności opodatkowane; działalność-działalność gospodarcza; podatek-podatek od towarów i usług; podatnik; świadczenie-miejsce świadczenia; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28m (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28o

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, reprezentowanego przez Pełnomocnika, przedstawione we wniosku z dnia 20 czerwca 2011 r. (data wpływu 24 czerwca 2011 r.) uzupełnionym pismem z dnia 15 września 2011 r. (data wpływu 20 września 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania obrotu instrumentami finansowymi i udziałami **jest:**

*   **prawidłowe** – w zakresie pytania nr 1 i 2,
*   **nieprawidłowe** – w zakresie pytania nr 3 i 4.

UZASADNIENIE

W dniu 24 czerwca 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania obrotu instrumentami finansowymi i udziałami. Przedmiotowy wniosek został uzupełniony pismem z dnia 15 września 2011 r. (data wpływu 20 września 2011 r.) o brakującą opłatę.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca zamierza zarejestrować w Polsce działalność gospodarczą, w ramach której będzie świadczyć usługi doradztwa w zakresie działalności gospodarczej, jak też usługi finansowe, w zakresie w jakim nie wymaga to stosownych zezwoleń czy koncesji. W ramach tej działalności, Zainteresowany planuje w celach zarobkowych nabywać i zbywać instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384 z późn. zm.) (zwane dalej instrumenty finansowe) oraz udziały we własnym imieniu i na własny rachunek. Transakcje te (zarówno zakupu, jak i sprzedaży) przeprowadzane będą zarówno z podmiotami mającymi siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Polsce, jak też z podmiotami mającymi siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub miejsce zwykłego pobytu w Polsce, poza terytorium Polski, w tym poza terytorium Unii Europejskiej.

Usługi powyższe prowadzone będą pod następującymi numerami PKD:

*   64.99 Z - pozostała finansowa działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych, w przypadku osób fizycznych kupujących i sprzedających akcje i udziały we własnym imieniu,
*   70.22 Z - pozostałe doradztwo w zakresie prowadzenia działalności gospodarczej i zarządzania.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych:

1.  Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym, kwoty należne Wnioskodawcy z tytułu zbycia przez niego instrumentów finansowych (w tym akcji) i udziałów stanowić będą przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych – zwana dalej u.p.d.o.f.? (oznaczone we wniosku nr 1)
2.  W przypadku negatywnej odpowiedzi na pytanie nr 1, czy kwoty uzyskane z tytułu zbycia instrumentów finansowych (w tym akcji) i udziałów przez Zainteresowanego stanowić będą przychód z kapitałów pieniężnych? (oznaczone we wniosku nr 4)

W zakresie podatku od towarów i usług:

1.  Czy, w przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 1 – dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych – obrót instrumentami finansowymi (w tym akcjami) podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług? (oznaczone we wniosku nr 7)
2.  Czy, w przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 1 – dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych – obrót udziałami podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług? (oznaczone we wniosku nr 8)
3.  Czy, w przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 4 – dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych – obrót instrumentami finansowymi (w tym akcjami) podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług? (oznaczone we wniosku nr 9)
4.  Czy, w przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 4 – dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych – obrót udziałami podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług? (oznaczone we wniosku nr 10)

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. 1 (we wniosku Ad. 7)

Obrót instrumentami finansowymi będzie zwolniony z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Zainteresowany uważa, że działalność gospodarcza jaką zamierza prowadzić, stanowić będzie działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – dalej zwanej u.p.t.u. Bowiem ma on zamiar w sposób ciągły dla celów zarobkowych wykorzystywać wartości niematerialne i prawne (instrumenty finansowe), handlując nimi (tj. nabywając i zbywając je), przez co jego działalność mieścić się będzie w definicji działalności gospodarczej zawartej w powyższym przepisie.

W zakresie odpłatnego nabywania i zbywania instrumentów finansowych Wnioskodawca będzie zatem podatnikiem podatku od towarów i usług (zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.t.u.).

Z uwagi na powyższe, wobec brzmienia art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., obrót instrumentami finansowymi dokonywany przez Zainteresowanego stanowić będzie odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Jednakże, z uwagi na treść art. 43 ust. 1 pkt 41 u.p.t.u., obrót tymi usługami będzie zwolniony od podatku od towarów i usług.

Ad. 2 (we wniosku Ad. 8)

W ocenie Wnioskodawcy, obrót udziałami będzie opodatkowany podatkiem od towarów i usług.

Zainteresowany uważa, że działalność gospodarcza jaką zamierza prowadzić, stanowić będzie działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u. Bowiem ma on zamiar w sposób ciągły dla celów zarobkowych wykorzystywać wartości niematerialne i prawne (udziały), handlując nimi (tj. nabywając i zbywając je), przez co jego działalność mieścić się będzie w definicji działalności gospodarczej zawartej w powyższym przepisie. W zakresie odpłatnego nabywania i zbywania udziałów Wnioskodawca będzie zatem podatnikiem podatku od towarów i usług (zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.t.u.).

Z uwagi na powyższe, wobec brzmienia art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.t.u., obrót udziałami dokonywany przez Zainteresowanego stanowić będzie odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Przy zbyciu udziałów Wnioskodawca będzie zatem występował jako usługodawca, natomiast przy nabyciu udziałów jako usługobiorca usługi sprzedaży udziałów.

Ad. 3 (we wniosku Ad. 9)

Zdaniem Zainteresowanego, w przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 4 – dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych – obrót instrumentami finansowymi nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Jakkolwiek bowiem zawarta w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f., definicja działalności gospodarczej nie jest identyczna w treści z definicją działalności gospodarczej zawartej w art. 15 ust. 2 u.p.t.u., to jednak z uwagi na zakres obu definicji, przyjęcie, iż Wnioskodawca nie będzie prowadził działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów u.p.d.o.f. skutkować powinno przyjęciem, iż nie będzie on prowadził działalności gospodarczej również w rozumieniu przepisów u.p.t.u. W zakresie odpłatnego nabywania i zbywania instrumentów finansowych Zainteresowany nie będzie zatem podatnikiem podatku od towarów i usług (zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.t.u.).

Z uwagi na powyższe, zbycie instrumentów finansowych dokonywane przez Wnioskodawcę nie będzie stanowić odpłatnego świadczenia usług, podlegającego opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Ad. 4 (we wniosku Ad. 10)

W ocenie Zainteresowanego, w przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 4 – dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych – obrót udziałami nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Jakkolwiek bowiem zawarta w art. 5a pkt 6 u.p.d.o.f. definicja działalności gospodarczej nie jest identyczna w treści z definicją działalności gospodarczej zawartej w art. 15 ust. 2 u.p.t.u., to jednak z uwagi na zakres obu definicji, przyjęcie, iż Wnioskodawca nie będzie prowadził działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów u.p.d.o.f. skutkować powinno przyjęciem, iż nie będzie on prowadził działalności gospodarczej również w rozumieniu przepisów u.p.t.u. W zakresie odpłatnego nabywania i zbywania udziałów nie będzie on zatem podatnikiem podatku od towarów i usług (zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.t.u.). Z uwagi na powyższe, zbycie udziałów dokonywane przez Zainteresowanego nie będzie stanowić odpłatnego świadczenia usług, podlegającego opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za:

*   **prawidłowe** – w zakresie pytania nr 1 i 2,
*   **nieprawidłowe** – w zakresie pytania nr 3 i 4.

Na wstępie niniejszej interpretacji indywidualnej wskazać należy, iż biorąc pod uwagę stanowisko tut. Organu wyrażone w interpretacjach indywidualnych nr ILPB1/415-820/11-4/AP i ILPB1/415-820/11-5/AP z dnia 5 października 2011 r. dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych oraz zgodnie z wolą Wnioskodawcy wyrażoną w złożonym wniosku, w części dotyczącej podatku od towarów i usług tut. Organ odniósł się wyłącznie do kwestii, dla których stanowisko w podatku dochodowym od osób fizycznych zostało uznane za prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Z art. 7 ust. 1 ustawy wynika, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Przez świadczenie usług – stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy – rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – na mocy ust. 2 powołanego artykułu – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z powyższego wynika, iż definicja działalności gospodarczej ma charakter podmiotowy, odnosi się bowiem do podmiotów prowadzących tą działalność. Zatem, nie każda czynność dokonana przez podmiot będący podatnikiem, będzie podlegać opodatkowaniu. Status bycia podatnikiem podatku od towarów i usług nie powoduje automatycznie rozciągnięcia skutków podatkowych na całą sferę aktywności danego podmiotu. Zatem za działalność rodzącą obowiązki w podatku VAT, należy uznać tylko tą działalność, którą można zidentyfikować i zaliczyć do zawodowej płaszczyzny jednostki.

Należy zauważyć, iż w sytuacji, gdy w zakres prowadzonej przez podmiot działalności gospodarczej nie wchodzi obrót papierami wartościowymi to czynność samego nabycia/sprzedaży akcji czy udziałów danego podmiotu nie jest traktowana jako działalność gospodarcza w rozumieniu ustawy. Są to czynności polegające na zarządzaniu własnym portfelem w celu maksymalizacji zwrotu z inwestycji. Nie można również samego nabycia czy sprzedaży udziałów finansowych przedsiębiorstwa traktować jako wykorzystywanie majątku do uzyskiwania z niego dochodów w sposób częstotliwy. Zatem tylko tę działalność, którą można zidentyfikować i zaliczyć do zawodowej płaszczyzny jednostki należy uznać za rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług.

Kwestia, czy za działalność gospodarczą można uznać działalność polegającą na posiadaniu i sprzedaży własnych akcji oraz udziałów była przedmiotem orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Posiłkując się tym orzecznictwem należy stwierdzić, że co do zasady powyższe czynności nie stanowią działalności gospodarczej, a zatem podmiot dokonujący tych czynności nie ma statusu podatnika, nawet jeżeli z tytułu innej działalności jest podatnikiem.

Od tej zasady orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przewiduje pewne wyjątki, które pozwalają łączyć z faktem posiadania papierów wartościowych wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy. Dotyczy to sytuacji gdy:

*   posiadacz akcji (udziałów) uczestniczy w zarządzaniu spółką, której akcje posiada,
*   sprzedaż akcji, udziałów prowadzona jest w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej,
*   posiadanie udziałów jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej.

W przedmiotowej sprawie powyższe przesłanki zostaną spełnione, bowiem Wnioskodawca zamierza zarejestrować w Polsce działalność gospodarczą, w ramach której będzie świadczyć usługi doradztwa w zakresie działalności gospodarczej, jak też usługi finansowe, w zakresie w jakim nie wymaga to stosownych zezwoleń czy koncesji. Planuje on w sposób ciągły dla celów zarobkowych wykorzystywać wartości niematerialne i prawne - instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384 z późn. zm.) oraz udziały, handlując nimi (tj. nabywając i zbywając je), we własnym imieniu i na własny rachunek.

Z powyższego wynika, iż czynności polegające na obrocie instrumentami finansowymi oraz udziałami we własnym imieniu i na własną rzecz w sposób ciągły dla celów zarobkowych, zaliczyć należy do zawodowej płaszczyzny Zainteresowanego. Tym samym, planowane przez niego działania w tym zakresie wpisują się w definicję prowadzenia działalności gospodarczej, wskazaną w art. 15 ust. 2 ustawy. W konsekwencji, Wnioskodawca stanie się podatnikiem podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, a dokonywany przez niego obrót instrumentami finansowymi i udziałami będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Dodatkowo wskazać należy, iż ustawa o podatku od towarów i usług definiuje w art. 15 ust. 2 działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów dotyczących tego podatku. Zatem przyjęcie, iż w sytuacji, gdy Wnioskodawca nie będzie prowadził działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych powinno skutkować przyjęciem, iż nie będzie on także prowadził działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów dotyczących podatku od towarów i usług, należy uznać za błędne.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Tut. Organ zwraca uwagę na fakt, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytań) Zainteresowanego. Inne kwestie wynikające z opisu sprawy, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 oraz art. 14f § 2 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

W przedmiotowej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej zdarzenia przyszłego w zakresie opodatkowania obrotu instrumentami finansowymi i udziałami. Zdarzenie przyszłe w zakresie miejsca świadczenia przy świadczeniu usług zostało rozstrzygnięte w odrębnej interpretacji indywidualnej z dnia 5 października 2011 r. nr ILPP4/443-458/11-5/ISN.

Ponadto, w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych wydane zostały odrębne rozstrzygnięcia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.