Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB5/423-687/12-4/JC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2012-11-09
Teza: 1.Czy cash pooling podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych? 2. Czy przekazanie nadwyżki środków finansowych Wnioskodawcy z jego konta na konto Agenta oraz otrzymanie środków finansowych z konta Agenta na konto Wnioskodawcy podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT? 3. Czy wynagrodzenie, jakie pobierać będzie C. w formie opłaty (prowizji) spowoduje dla Wnioskodawcy powstanie obowiązku podatkowego w VAT? 4. Czy odsetki wypłacane przez Wnioskodawcę (potrącane z salda) w ramach systemu cash poolingu podlegają ograniczeniom wynikającym z przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o CIT w zakresie uznania ich za koszty uzyskania przychodów?
Słowa kluczowe: agent; cash pooling; kapitalizacja-niedostateczna kapitalizacja; koszt-koszty uzyskania przychodów; odsetki
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 07.08.2012 r. (data wpływu 10.08.2012 r.) uzupełnionym pismem z dnia 30.10.2012 r. (data nadania 31.10.2012 r., data wpływu 05.11.2012 r.) stanowiącym odpowiedź na wezwanie Nr IPPB5/423-687/12-2/JC, IPPB2/436-382/12-2/LS oraz IPPP3/443-814/12-2/IG z dnia 23.10.2012 r. (data doręczenia 25.10.2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zastosowania przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych o niedostatecznej kapitalizacji w związku z zawarciem umowy cash poolingu - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 10.08.2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zastosowania przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych o niedostatecznej kapitalizacji w związku z zawarciem umowy cash poolingu.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca zamierza przystąpić do systemu cash poolingu, polegającego na kompleksowym zarządzaniu płynnością finansową. System prowadzony będzie przez bank C. z siedzibą w Wielkiej Brytanii i będzie obejmować rozliczenia Wnioskodawcy w złotówkach (PLN), dolarach amerykańskich (USD), funtach brytyjskich (GBP) oraz euro (EUR).

Uczestnictwo w systemie cash poolingu organizowanym przez C. będzie odbywać się na podstawie umowy Multi Target z dnia 19 września 2005 r. Przystąpienie nastąpi poprzez podpisanie „Account Notice”, w której Wnioskodawca wskaże rachunki bankowe, które będą uczestniczyć w cash poolingu.

Na potrzeby uczestnictwa w systemie cash poolingu Wnioskodawca będzie obowiązany otworzyć rachunki bankowe w C. z siedzibą w Wielkiej Brytanii (dalej: „C.”) oraz w polskim banku z grupy C. – H. S.A. (dalej: „H.”).

Wnioskodawca zamierza uczestniczyć w systemie cash poolingu prowadzonym przez C. za pośrednictwem K., spółki prawa szwajcarskiego. K. jest podmiotem, który będzie występować w roli Agenta, reprezentującego Wnioskodawcę wobec C., a także wobec innych banków, z którymi Grupa K. (której Wnioskodawca jest członkiem) ma podpisane umowy cash poolingu.

K . nie ma statusu banku.

1.1. System cash pooling.

C . będzie prowadzić w imieniu i na rzecz Agenta tzw. Rachunek Główny Agenta, na którym dokonywana będzie konsolidacja środków. Skonsolidowane środki będą brały udział w ogólnym systemie cash poolingu, w którym uczestniczą inne spółki z Grupy K., prowadzonym przez C. w różnych walutach: EUR, USD, etc.

Możliwe są dwa scenariusze:

I scenariusz

W sytuacji, gdy na koniec dnia roboczego na rachunku Wnioskodawcy w H. wykazywane będzie saldo dodatnie, środki z tego rachunku Wnioskodawcy będą transferowane na rachunek Wnioskodawcy w C., a następnie na Rachunek Główny Agenta prowadzony przez C..

II scenariusz

W sytuacji, gdy na koniec dnia roboczego na rachunku Wnioskodawcy w H. powstanie saldo ujemne, środki z Rachunku Głównego Agenta w C. transferowane będą na rachunek Wnioskodawcy w tym Banku, a następnie na rachunek Wnioskodawcy w H.

W konsekwencji, na koniec dnia roboczego w każdym przypadku na rachunku Wnioskodawcy w C. oraz H. saldo będzie równe zeru (saldo docelowe, tzw. „target balance”).

1.2. Alokacja odsetek.

W opisanym systemie cash poolingu prowadzonym przez C., odsetki będą wyliczane na bazie dziennych sald środków przetransferowanych z rachunku bankowego Wnioskodawcy w C. na Rachunek Główny Agenta. Rolą Agenta będzie kalkulacja odsetek należnych dla/od Wnioskodawcy (w zależności od scenariusza) według ustalonego oprocentowania.

Wnioskodawca, za pośrednictwem systemu GTS (Global Treasury System) z dostępem on-line, będzie na bieżąco mógł weryfikować saldo odsetek z tytułu transferów pieniężnych pomiędzy uczestnikami systemu cash poolingu, których dokona C. między rachunkiem Agenta a rachunkami uczestników (między uczestnikami systemu, tj. Wnioskodawcą i pozostałymi spółkami z Grupy, nie będzie dochodzić do bezpośrednich transferów pieniężnych). Wnioskodawca będzie miał dostęp w ramach systemu GTS do wyliczeń odsetek dotyczących wyłącznie jego własnych przepływów pieniężnych.

Odsetki z tytułu cash poolingu należne dla/od Wnioskodawcy będą doliczane/potrącane z salda Wnioskodawcy w okresach kwartalnych.

Z uwagi na fakt, że w systemie cash poolingu brać będzie udział wiele podmiotów z Grupy K., do której należy Wnioskodawca, możliwe jest, że niektóre z nich będą powiązane z Wnioskodawcą w sposób określony w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o CIT.

Za świadczenie wspomnianej usługi C. pobierać będzie miesięczne wynagrodzenie w formie opłaty (prowizji).

W uzupełnieniu wniosku z dnia 30.10.2012 r. Wnioskodawca doprecyzował zdarzenie przyszłe wskazując:

*   Wnioskodawca wyjaśnia, że zamierza przystąpić do systemu cash poolingu rzeczywistego, tzn. systemu, w którym dokonywane są fizyczne transfery środków pieniężnych między rachunkiem głównym Agenta a rachunkami uczestników tak, aby na koniec dnia roboczego saldo na rachunkach uczestników wynosiło zero.
*   „Account Notice” (tłum. „Notyfikacja Rachunku”) jest dokumentem, skierowanym do C., w którym wskazane będzie, jakie rachunki bankowe Wnioskodawcy uczestniczą w systemie cash poolingu. „Account Notice” stanowi załącznik do umowy cash poolingu. Jak wskazano we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, Wnioskodawca otworzy na potrzeby uczestnictwa w systemie cash pool rachunki bankowe w H. oraz w C. i poprzez dokument „Account Notice” dokona zgłoszenia rachunków, które będą uczestniczyć w systemie cash poolingu.
*   Wnioskodawca wyjaśnia, że w przypadku posiadania nadwyżki (salda dodatniego) środków na rachunkach uczestniczących w systemie cash poolingu, odsetki należne Wnioskodawcy będą doliczane do salda na rachunku. W sytuacji niedoboru (salda ujemnego) środków na rachunkach uczestniczących w systemie cash poolingu, odsetki należne od Wnioskodawcy, będą obciążały rachunek Wnioskodawcy (pomniejszały saldo rachunku).
*   Wnioskodawca wyjaśnia, że C. oraz H. nie są podmiotami powiązanymi (w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) z Wnioskodawcą ani innymi uczestnikami systemu cash poolingu. Natomiast Agent jest podmiotem powiązanym (w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) z uczestnikami cash poolingu, w tym z Wnioskodawcą.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy cash pooling podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych?
2.  Czy przekazanie nadwyżki środków finansowych Wnioskodawcy z jego konta na konto Agenta oraz otrzymanie środków finansowych z konta Agenta na konto Wnioskodawcy podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT?
3.  Czy wynagrodzenie, jakie pobierać będzie C. w formie opłaty (prowizji) spowoduje dla Wnioskodawcy powstanie obowiązku podatkowego w VAT?
4.  Czy odsetki wypłacane przez Wnioskodawcę (potrącane z salda) w ramach systemu cash poolingu podlegają ograniczeniom wynikającym z przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o CIT w zakresie uznania ich za koszty uzyskania przychodów?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie dotyczące podatku dochodowego od osób prawnych. W zakresie pozostałych pytań zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Zdaniem Wnioskodawcy, odsetki wypłacane przez Wnioskodawcę (potrącane z salda) w ramach systemu cash poolingu nie podlegają ograniczeniom wynikającym z przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o CIT w zakresie uznania ich za koszty uzyskania przychodów.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o CIT, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów:

*   odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych spółce przez jej udziałowca (akcjonariusza) posiadającego nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki albo udziałowców (akcjonariuszy) posiadających łącznie nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki, jeżeli wartość zadłużenia spółki wobec udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki posiadających co najmniej 25% udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale takiego udziałowca (akcjonariusza) osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki - w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek; przepisy te stosuje się odpowiednio do spółdzielni, członków spółdzielni oraz funduszu udziałowego takiej spółdzielni,

*   odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych przez spółkę innej spółce, jeżeli w obu tych podmiotach ten sam udziałowiec (akcjonariusz) posiada nie mniej niż po 25% udziałów (akcji), a wartość zadłużenia spółki otrzymującej pożyczkę (kredyt) wobec udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki posiadających co najmniej 25% jej udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale tych udziałowców (akcjonariuszy) oraz wobec spółki udzielającej pożyczki (kredytu) osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki - w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek; przepisy te stosuje się odpowiednio do spółdzielni, członków spółdzielni oraz funduszu udziałowego takiej spółdzielni.

W myśl art. 16 ust. 7b ustawy o CIT, przez pożyczkę, rozumie się każdą umowę, w której dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy. Dodatkowo, przez pożyczkę rozumie się także emisję papierów wartościowych o charakterze dłużnym, depozyt nieprawidłowy oraz lokatę.

Zdaniem Wnioskodawcy, powyższe przepisy nie mogą mieć zastosowania w rozważanej sytuacji, gdyż wpłacane potencjalnie przez Wnioskodawcę odsetki (potrącane z salda) od otrzymanych środków finansowych nie będą stanowić odsetek od pożyczek w rozumieniu ustawy o CIT. Biorąc pod uwagę, że definicja pożyczki wskazana w ustawie jest zbieżna z definicją znajdującą się w Kodeksie Cywilnym, odpowiednie zastosowanie znajdą argumenty przedstawione przez Wnioskodawcę w punkcie 1 uzasadnienia (w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych).

W szczególności, należy podkreślić, że w wyniku realizacji umowy nie będzie dochodziło do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak będzie zobowiązania do przeniesienia określonej ilości środków finansowych na określony w umowie podmiot. Wnioskodawca nie będzie wiedział czy wpłacana przez niego nadwyżka środków finansowych zostanie wykorzystana, w jakiej wysokości i przez jaki podmiot. Również w przypadku zasilenia rachunku Wnioskodawcy (w przypadku posiadania salda ujemnego), następującego za pośrednictwem rachunku prowadzonego przez Agenta, na którym będą kumulować się środki zgromadzone w ramach systemu, w praktyce nie jest możliwa identyfikacja od jakiego konkretnie uczestnika pochodzą środki na sfinansowanie takiego debetu. Wobec powyższego, w analizowanym przypadku nie będzie można wskazać podmiotów, które spełniałyby definicje stron umowy pożyczki, tj. pożyczkodawcy oraz pożyczkobiorcy.

W związku z powyższym, należy uznać, że odsetki od otrzymanych środków finansowych, które byłyby wypłacane przez Wnioskodawcę (potrącane z salda) w ramach systemu cash poolingu, nie będą podlegały ograniczeniom wynikającym z przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o CIT w zakresie uznania ich za koszty uzyskania przychodów.

Prawidłowość takiego podejścia potwierdza Minister Finansów w wydawanych interpretacjach indywidualnych (np. interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 2 maja 2012 r., sygn. IPTPB3/423-54/12-3/MF; interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 20 czerwca 2012 r., sygn. IPTPB3/423-121/12-2/IR; interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 26 października 2010 r., sygn. ILPB3/423-650/10-4/MM; interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 5 października 2010 r., sygn. ILPB3/423-599/10-2/MM).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 60 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych spółce przez jej udziałowca (akcjonariusza) posiadającego nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki albo udziałowców (akcjonariuszy) posiadających łącznie nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki, jeżeli wartość zadłużenia spółki wobec udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki posiadających co najmniej 25% udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale takiego udziałowca (akcjonariusza) osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki - w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek; przepisy te stosuje się odpowiednio do spółdzielni, członków spółdzielni oraz funduszu udziałowego takiej spółdzielni.

Na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 61 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów: odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych przez spółkę innej spółce, jeżeli w obu tych podmiotach ten sam udziałowiec (akcjonariusz) posiada nie mniej niż po 25% udziałów (akcji), a wartość zadłużenia spółki otrzymującej pożyczkę (kredyt) wobec udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki posiadających co najmniej 25% jej udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale tych udziałowców (akcjonariuszy) oraz wobec spółki udzielającej pożyczki (kredytu) osiągnie łącznie trzykrotność wartości kapitału zakładowego spółki - w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia, określoną na dzień zapłaty odsetek; przepisy te stosuje się odpowiednio do spółdzielni, członków spółdzielni oraz funduszu udziałowego takiej spółdzielni.

Stosownie natomiast do treści art. 16 ust. 7b powołanej ustawy przez pożyczkę, o której mowa w ust. 1 pkt 60 i 61 oraz w ust. 7, rozumie się każdą umowę, w której dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy; przez pożyczkę tę rozumie się także emisję papierów wartościowych o charakterze dłużnym, depozyt nieprawidłowy lub lokatę.

Umowa cash poolingu nie jest formą tradycyjnej pożyczki udzielanej sobie nawzajem przez podmioty powiązane. W przypadku „cash poolingu” mamy do czynienia z trzema przynajmniej podmiotami, a mianowicie: podmiotem posiadającym wolne środki finansowe, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz bankiem występującym w roli pośrednika działającego we własnym imieniu. Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot. Spółka uczestnicząc w systemie nie jest zobowiązana do przeniesienia z góry ustalonej ilości pieniędzy na rzecz określonego podmiotu, lecz udostępnia lub pobiera środki w zależności od swojej sytuacji finansowej.

W konsekwencji powołane przepisy dotyczące niedostatecznej kapitalizacji w opisanej strukturze cash poolingu nie powinny mieć zastosowania, z uwagi na niespełnienie jednej z przesłanek wskazanej w tych przepisach: podstawą dokonywanych transferów w ramach struktury nie będą bowiem pożyczki, o których mowa w tych przepisach.

W kontekście powyższego, w odniesieniu do odsetek obciążających Spółkę w związku z uczestnictwem w systemie cash poolingu nie znajdą zastosowania ograniczenia wynikające z przepisów o tzw. niedostatecznej kapitalizacji (art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych).

Należy przy tym podkreślić, że uzyskanie niezbędnych i koniecznych informacji, istotnych z punktu widzenia prawidłowego opodatkowania powinno stanowić element organizacji cash poolingu i umożliwić prawidłowe stosowanie przepisów podatkowych.

Tut. Organ uznał za prawidłowe stanowisko Wnioskodawcy w zakresie niedostatecznej kapitalizacji, jednakże w oparciu o inne uzasadnienie prawne niż to, które Spółka przedstawiła we własnym stanowisku.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Należy jednocześnie dodać, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego będącego poza zakresem instytucji interpretacji indywidualnej, do której zastosowanie mają przepisy określone w art. 14h (w zamkniętym katalogu) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749). Organ wydający interpretację opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) podanego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego, które w przedmiotowej sprawie umożliwiłoby pełną ocenę zawieranej umowy cash poolingu. Tym samym, jeżeli przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe różni się od stanu faktycznego występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych należy stwierdzić, że zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.