Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPP2/443-404/14-4/JN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2014-08-18
Teza: opodatkowanie wpłat dokonywanych przez mieszkańców w związku z budową przydomowych oczyszczalni ścieków
Słowa kluczowe: gmina; opodatkowanie; wpłata
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 21 maja 2014 r. (data wpływu 27 maja 2014 r.) uzupełnionym pismem z dnia 23 lipca 2014 r. (data wpływu 28 lipca 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania wpłat dokonywanych przez mieszkańców w związku z budową przydomowych oczyszczalni ścieków – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27 maja 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania wpłat dokonywanych przez mieszkańców w związku z budową przydomowych oczyszczalni ścieków oraz prawa do odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących wydatki poniesione na budowę przydomowych oczyszczalni ścieków.

Przedmiotowy wniosek został uzupełniony pismem z dnia 23 lipca 2014 r. poprzez doprecyzowanie zdarzenia przyszłego.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Gmina planuje realizację zadania inwestycyjnego pod nazwą: „\`(...)\`”, które należy do zadań własnych, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594). Źródłem finansowania inwestycji będzie budżet Gminy oraz dotacja ze środków zewnętrznych (Program Rozwoju Obszarów Wiejskich, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej). Mieszkańcy, na których posesjach mają być wybudowane oczyszczalnie ścieków zawarli z Gminą umowy, w których zobowiązali się w określonym terminie do wniesienia wkładu własnego tytułem zwrotu części kosztów realizacji inwestycji służącej zaspokajaniu zbiorowych potrzeb w zakresie usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych.

W zawieranych umowach mieszkańcy oświadczali między innymi, że posiadają tytuł prawny do gruntu, na którym będzie zlokalizowana oczyszczalnia, że działka gruntu jest zabudowana budyniem mieszkalnym, że nieodpłatnie użyczają grunt, niezbędny do przeprowadzenia robót budowlanych oraz inne wzajemne zobowiązania. Wybudowane urządzenia przydomowej oczyszczalni ścieków stanowić będą własność Gminy przez minimum 5 lat. Gmina zamierza przekazać powstałe mienie po zakończeniu okresu trwałości projektu na rzecz mieszkańca, z którym zawarła umowę. Koszty eksploatacji urządzeń przydomowej oczyszczalni ścieków od daty odbioru technicznego pokrywa w całości mieszkaniec, a koszty bieżących napraw Gmina. Wszelkie wydatki związane z wybudowaniem przydomowych oczyszczalni będą udokumentowane fakturami VAT wystawionymi na Gminę, jako realizatora inwestycji. Gmina jest czynnym podatnikiem podatku VAT.

W piśmie z dnia 23 lipca 2014 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, Wnioskodawca wskazał, że wpłaty dokonywane na rzecz Gminy będą mieć charakter obowiązkowy. Realizacja inwestycji budowy przydomowej oczyszczalni ścieków będzie uzależniona od wniesienia opłaty przez każdego mieszkańca, który zawarł z Gminą umowę. Wnioskodawca nie będzie dokonywał budowy oczyszczalni na nieruchomościach tych mieszkańców, którzy nie dokonali wpłaty. Towary i usługi związane z powyższym zadaniem wykorzystywane będą do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy wpłaty mieszkańców Gminy dokonane na podstawie zawartych umów, stanowiące wkład własny z tytułu uczestnictwa w projekcie na budowę przydomowych oczyszczalni ścieków są opodatkowane podatkiem VAT? (oznaczone we wniosku ORD-IN jako pytanie nr 1)

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Aby dana czynność była opodatkowana jako odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług, muszą być spełnione następujące warunki: czynność ta musi być wykonana przez podatnika podatku VAT; musi istnieć stosunek prawny pomiędzy dostawcą towarów lub usługodawcą a odbiorcą, a w zamian za wykonanie świadczenia powinno zostać wypłacone wynagrodzenie.

Gmina jest zarejestrowanym i czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W myśl art. 15 ust. 6 ustawy nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Tak więc organ będzie uznany za podatnika podatku VAT, gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań, oraz gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Gmina realizując zadanie własne zawarła z zainteresowanymi mieszkańcami umowy, na podstawie których określono prawa i obowiązki stron, jak również wysokość wkładu własnego osoby fizycznej. Wpłaty ponosić będą wyłącznie mieszkańcy, którzy będą korzystać z wybudowanych na ich posesjach oczyszczalni.

W rozpatrywanej sprawie wystąpią skonkretyzowane świadczenia, które zostaną wykonane między dwoma stronami umowy, tj. między Gminą (która zobowiązała się do wybudowania oczyszczalni przydomowych i przekazania ich do użytkowania mieszkańcom), a jej mieszkańcami, którzy zobowiązali się do partycypacji w kosztach budowy. Zgodnie z definicją zawartą w art. 7 ust. 1 ustawy, istotą dostawy towarów jest przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

W analizowanym przypadku z chwilą faktycznego wydania przydomowych oczyszczalni ścieków (po upływie 5 lat od zakończenia okresu trwałości projektu), nastąpi przeniesienie prawa do rozporządzania tym towarem jak właściciel na rzecz uczestnika projektu, dojdzie tym samym do dostawy towarów w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług.

Reasumując wpłaty wnoszone przez mieszkańców będą zaliczką na poczet przyszłego świadczenia - dostawy towarów i świadczenia usług i będą opodatkowane podatkiem od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Przez dostawę towarów, stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 ww. ustawy, należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Zauważyć również należy, iż usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 ustawy).

W myśl art. 15 ust. 6 ustawy nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006 s. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.

Jednakże, w świetle unormowań prawa wspólnotowego w przypadku, gdy organy władzy publicznej bądź urzędy obsługujące te organy podejmują takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań, lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.

Z powyższego wynika, iż opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, iż Gmina planuje realizację zadania inwestycyjnego pod nazwą: „…”, które należy do zadań własnych, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym. Źródłem finansowania inwestycji będzie budżet Gminy oraz dotacja ze środków zewnętrznych (Program Rozwoju Obszarów Wiejskich, Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej). Mieszkańcy, na których posesjach mają być wybudowane oczyszczalnie ścieków zawarli z Gminą umowy, w których zobowiązali się w określonym terminie do wniesienia wkładu własnego tytułem zwrotu części kosztów realizacji inwestycji służącej zaspokajaniu zbiorowych potrzeb w zakresie usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych. W zawieranych umowach mieszkańcy oświadczali między innymi, że posiadają tytuł prawny do gruntu, na którym będzie zlokalizowana oczyszczalnia, że działka gruntu jest zabudowana budyniem mieszkalnym, że nieodpłatnie użyczają grunt, niezbędny do przeprowadzenia robót budowlanych oraz inne wzajemne zobowiązania. Wybudowane urządzenia przydomowej oczyszczalni ścieków stanowić będą własność Gminy przez minimum 5 lat. Gmina zamierza przekazać powstałe mienie po zakończeniu okresu trwałości projektu na rzecz mieszkańca, z którym zawarła umowę. Koszty eksploatacji urządzeń przydomowej oczyszczalni ścieków od daty odbioru technicznego pokrywa w całości mieszkaniec, a koszty bieżących napraw Gmina. Wszelkie wydatki związane z wybudowaniem przydomowych oczyszczalni będą udokumentowane fakturami VAT wystawionymi na Gminę, jako realizatora inwestycji. Gmina jest czynnym podatnikiem podatku VAT.

Ponadto Wnioskodawca wskazał, że wpłaty dokonywane na rzecz Gminy będą mieć charakter obowiązkowy. Realizacja inwestycji budowy przydomowej oczyszczalni ścieków będzie uzależniona od wniesienia opłaty przez każdego mieszkańca, który zawarł z Gminą umowę. Wnioskodawca nie będzie dokonywał budowy oczyszczalni na nieruchomościach tych mieszkańców, którzy nie dokonali wpłaty.

Należy podkreślić, że aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy dostawcą towarów lub usługodawcą a odbiorcą, a w zamian za wykonanie świadczenia powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem i przekazanym za nie wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest dana czynność, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz dokonującego dostawy lub świadczącego usługę.

Jednocześnie wskazać należy, iż czynność może być albo odpłatna albo nieodpłatna. Na gruncie podatku od towarów i usług nie występują czynności częściowo odpłatne. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna. Nie ma żadnego znaczenia, czy wynagrodzenie to pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk. Także czynności wykonane „po kosztach” ich świadczenia, bądź poniżej tych koszów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie. W istocie okoliczność, czy transakcja została dokonana po cenie niższej, czy też wyższej od kosztu świadczenia, nie ma znaczenia dla zakwalifikowania transakcji jako „transakcji odpłatnej” w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, bowiem to ostatnie pojęcie wymaga wyłącznie istnienia bezpośredniego związku między dostawą towarów lub świadczeniem usług, a świadczeniem wzajemnym (wynagrodzeniem) rzeczywiście otrzymanym przez podatnika.

W tym kontekście, w przedmiotowej sprawie należy stwierdzić, że wpłaty mieszkańców będą pozostawać w bezpośrednim związku ze świadczeniem usług realizowanym na rzecz tychże mieszkańców. Wpłaty wnoszone przez mieszkańców nie pozostają „w oderwaniu” od czynności, które zostaną wykonane przez Wnioskodawcę – zachodzi bowiem związek pomiędzy dokonywanymi wpłatami a zobowiązaniem się Wnioskodawcy do wykonania usługi polegającej na wybudowaniu przydomowych oczyszczalni ścieków. Należy zauważyć, iż we wskazanej sytuacji istnieje bezpośredni związek pomiędzy dokonaniem wpłaty, a zindywidualizowanym świadczeniem Wnioskodawcy na rzecz konkretnego mieszkańca.

Mając na uwadze opis sprawy i obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa stwierdzić należy, iż wpłaty uiszczane przez mieszkańców z tytułu budowy przydomowych oczyszczalni ścieków stanowiące konieczny i niezbędny warunek ich wykonania, pozostają w bezpośrednim związku ze świadczeniem usług przez Gminę, która zobowiązała się do realizacji inwestycji pod warunkiem otrzymania wynagrodzenia od mieszkańców. Wobec powyższego, świadczenia do których zobowiązał się Wnioskodawca, będą stanowić odpłatne świadczenie usług, które zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Należy zauważyć, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega nie sama wpłata, ale czynność, na poczet której ta wpłata jest uiszczana. Wyjątkiem polegającym na tym, że faktura dokumentuje zapłatę jest faktura dokumentująca uiszczenie zaliczki na poczet przyszłej dostawy towarów czy świadczenia usług, natomiast w pozostałych przypadkach faktura zawsze dokumentuje czynność, a nie płatność, gdyż opodatkowaniu podlega właśnie czynność.

Wobec powyższego, oceniając całościowo stanowisko Wnioskodawcy, uznać należy je za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Niniejszą interpretacją załatwiono wniosek w zakresie opodatkowania wpłat dokonywanych przez mieszkańców w związku z budową przydomowych oczyszczalni ścieków. Natomiast wniosek w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT z faktur dokumentujących wydatki poniesione na budowę przydomowych oczyszczalni ścieków, został rozstrzygnięty w interpretacji Nr IPTPP2/443-404/14-5/JN.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.