Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT2-1.4011.117.2019.2.MN
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2019-07-02
Teza: Obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z opisaną wypłatą rekompensaty (zwrotem wartości sumy wpłaconej do SKOK na wykup udziałów w związku z ofertą lokaty).
Słowa kluczowe: członkowie; kasa-spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa; przychód; przychód-przychody z innych źródeł; rekompensata; udział; udział-zwrot udziałów; środek-środki pieniężne
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 12 marca 2019 r. (data wpływu 19 marca 2019 r.) uzupełnionym w dniu 15 maja 2019 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wypłaty rekompensaty (zwrotu wartości udziałów) – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 19 marca 2019 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wypłaty rekompensaty (zwrotu wartości udziałów). Został on następnie uzupełniony w dniu 15 maja 2019 r.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W 2014 r. Wnioskodawczyni postanowiła ulokować swoje oszczędności w SKOK X. Oferta zakładała, że aby uzyskać trochę wyższe oprocentowanie lokaty trzeba było wykupić udziały w SKOK, co Wnioskodawczyni uczyniła. Ich wysokość wynosiła 16 260 zł. Po pewnym czasie okazało się, że SKOK X popadała w problemy finansowe. O ile udało się wycofać lokatę, to niestety wkład w postaci udziałów został zablokowany. Ostatecznie, po przejęciu SKOK przez bank środki zostały Wnioskodawczyni zwrócone przez tenże bank za pośrednictwem Krajowej Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej. Zwrot był wartości nominalnej, czyli bez żadnych odsetek. Wnioskodawczyni otrzymała taką kwotę jaką wpłaciła do SKOK. Po tym fakcie Krajowa Kasa Oszczędnościowo-Kredytowa wystawiła Wnioskodawczyni PIT-11 podając tę kwotę jako jej dochód, co według Wnioskodawczyni nie jest prawdą. Z telefonicznej Informacji Skarbowej Wnioskodawczyni dowiedziała się, że owszem musi tę kwotę ująć po stronie dochodu w PIT-37, jednakże taką samą kwotę ma wpisać po stronie kosztów uzyskania przychodu. Tym samym obie te rubryki będą się znosić, czyli podatek będzie nienależny. Urzędniczki z Urzędu Skarbowego nie chcą przyjąć tej interpretacji, gdyż nie jest ona na piśmie.

W uzupełnieniu wniosku wskazano, że w dniu 24 lipca 2014 r. Wnioskodawczyni wpłaciła do SKOK X kwotę 16 440 zł jako udziały które nie podlegały oprocentowaniu, do odbioru przy likwidacji lokaty. Okazało się, że przy likwidacji lokaty udziałów nie można zrealizować, ponieważ wystąpiły jakieś nieprawidłowości. Pieniądze zostały Wnioskodawczyni zwrócone (po 4 latach) w dniu 13 lipca 2018 r. i tego samego dnia wypłacone gotówką.

**W związku z powyższym opisem Wnioskodawczyni zwróciła się do tutejszego organu z prośbą o wyjaśnienie jej wątpliwości** odnośnie obciążenia jej obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z opisaną wypłatą rekompensaty (zwrotem wartości sumy wpłaconej do SKOK X na wykup udziałów w związku z ofertą lokaty).

Zdaniem Wnioskodawczyni, nie ma żadnego dochodu do opodatkowania. Zwrócona kwota nie jest żadnym dodatkowym zyskiem ani zarobkiem, lecz zapłatą Wnioskodawczyni za udziały.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1509 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24-25 oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów – o czym stanowi art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do treści art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z ogólnej definicji przychodów zawartej w art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, iż przychodami są w szczególności otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Przy czym przez pojęcie „otrzymane” – zgodnie ze Słownikiem języka polskiego – należy rozumieć takie pieniądze i wartości pieniężne, które zostały podatnikowi dane. Mając na uwadze istnienie wielu form rozliczeń należy uznać, że otrzymane pieniądze to nie tylko wypłacona gotówka, ale również kwota, która wpłynęła na rachunek bankowy podatnika. Natomiast „postawionymi do dyspozycji” są takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik – wykazując określoną aktywność – ma możliwość włączyć do swojego władztwa. Innymi słowy, podatnik ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy, a nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone środki do dyspozycji.

Przepis art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 tej ustawy źródłem przychodów są „inne źródła”.

Jak stanowi art. 20 ust. 1 ww. ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użyte w ww. przepisie sformułowanie „w szczególności”, świadczy o tym, że wskazanie przychodów z innych źródeł ma charakter przykładowy. Zatem do tej kategorii można zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że Wnioskodawczyni dokonała wpłaty środków pieniężnych celem pozyskania udziałów w SKOK X, aby skorzystać z oferty wyższego oprocentowania lokaty. W związku z problemami finansowymi SKOK X i brakiem możliwości spłaty udziałów Wnioskodawczyni, Kasa Krajowa dokonała wypłaty rekompensaty ich wartości. Posiłkując się definicją słownikową zawartą w internetowym Słowniku języka polskiego PWN (https://sjp.pwn.pl) wskazać należy, że „rekompensata” oznacza zrównoważenie lub wyrównanie braku, niedoboru lub ujemnego charakteru czegoś, zlikwidowanie poniesionych przez kogoś strat lub doznanych krzywd, to, co równoważy braki, straty lub krzywdy. Środki pieniężne wypłacone Wnioskodawczyni przez Kasę Krajową w 2018 r. stanowią zatem „ekonomiczną” równowartość niezwróconych przez SKOK X wartości udziałów. Nie jest to natomiast zwrot na rzecz Wnioskodawczyni środków, które zostały przez nią wniesione na pokrycie udziałów, skoro wypłaty problemowych środków dokonał podmiot, który nie dysponował funduszem udziałowym SKOK. Zwrotu mógłby dokonać jedynie ten podmiot, który je posiadał. Zatem środki pieniężne wypłacone Wnioskodawczyni jedynie „rekompensują” brak możliwości spłaty udziałów w SKOK X, natomiast nie stanowią ich zwrotu.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić zatem należy, że wypłacone środki pieniężne odpowiadające wysokości wniesionych udziałów w SKOK X stanowią dla Wnioskodawczyni przychód w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (otrzymane środki pieniężne). Należy go zakwalifikować jako przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ponadto, w tym miejscu należy wyjaśnić, że wypłata środków pieniężnych, o których mowa we wniosku, nie mieści się w zakresie żadnego ze zwolnień wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak również nie został od niej zaniechany pobór podatku w drodze rozporządzenia Ministra Finansów.

W szczególności do otrzymanych w 2018 r. przez Wnioskodawczynię środków pieniężnych wypłaconych przez Krajową Kasę nie znajduje zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten stanowi, że wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni. Jak natomiast wyjaśniono powyżej, w analizowanej sprawie wypłacone Wnioskodawczyni środki pieniężne nie stanowią zwrotu wniesionych wpłat na pokrycie udziałów w SKOK X, gdyż zostały wypłacone przez podmiot, który nie dysponował funduszem udziałowym SKOK.

Jednocześnie, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie daje podstaw do uznania wydatków poniesionych na nabycie udziałów w Spółdzielczej Kasie Oszczędnościowo-Kredytowej X za koszty uzyskania przychodu w postaci rekompensaty. Stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Wnioskodawczyni nie poniosła wydatków na objęcie udziałów w SKOK w celu uzyskania rekompensaty. Wydatki te poniesione zostały bezpośrednio w celu uzyskania określonej ilości/wartości udziałów członkowskich w SKOK, co umożliwiało skorzystanie z oferty wyższego oprocentowania posiadanej lokaty.

Istotnym jest podkreślenie, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych reguluje w jakich sytuacjach wydatki poniesione przez podatnika na nabycie udziałów w spółdzielni mogą zostać rozliczone jako koszty uzyskania przychodu (art. 23 ust. 1 pkt 38 ww. ustawy). Opisana sytuacja nie daje podstaw do dokonania takiego rozliczenia poniesionych przez Wnioskodawczynię wydatków.

Reasumując, otrzymaną kwotę przychodu Wnioskodawczyni powinna była wykazać w zeznaniu podatkowym o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) składanym za rok podatkowy 2018 jako przychód z innych źródeł i opodatkować według skali podatkowej.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193, z późn. zm.), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, ze zm.). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.