Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/436-31/14-2/WS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-04-09
Teza: Skutki podatkowe podziału majątku wspólnego małżonków
Słowa kluczowe: majątek-podział majątku; majątek-rozdzielność majątkowa; małżonkowie-majątek wspólny małżonków
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 24 stycznia 2014 r. (data wpływu 27 stycznia 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych podziału majątku wspólnego małżonków – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27 stycznia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych podziału majątku wspólnego małżonków oraz odpłatnego zbycia składników majątku, a także podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych podziału majątku wspólnego małżonków.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawcą jest osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz podlegająca w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku PIT („Wnioskodawca”). Wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim. Małżonek Wnioskodawcy posiada miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w podatku PIT („Małżonek Wnioskodawcy”). Pomiędzy Wnioskodawcą a Małżonkiem Wnioskodawcy istnieje ustawowy ustrój majątkowy (wspólność majątkowa). Obecnie, Wnioskodawca i Małżonek Wnioskodawcy planują zawrzeć umowę w formie aktu notarialnego na podstawie której zniesiona zostanie między małżonkami ustawowa wspólność majątkowa, a zatem między małżonkami będzie istniała rozdzielność majątkowa. Następnie, w drodze umowy zawartej między małżonkami dojdzie do podziału majątku małżeńskiego (wzajemnych rozliczeń między małżonkami). Między małżonkami nie ma przewidzianych dopłat/spłat, będzie jedynie podział majątku wspólnego. Podział zostanie dokonany w ten sposób, że majątek otrzymany przez małżonków nie będzie równy.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku, przepisów ustawy o PIT oraz ustawy o podatku od spadków i darowizn nie stosuje się w przypadku nierównego podziału majątku małżeńskiego w wyniku zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej, tj. w sytuacji gdy Wnioskodawca w wyniku podziału majątku wspólnego otrzyma mniej niż Małżonek Wnioskodawcy?
2.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku, w przypadku odpłatnego zbycia składników majątku jaki przypadł na własność Wnioskodawcy w wyniku podziału majątku wspólnego (poprzez zniesienie wspólności majątkowej małżeńskiej) kosztami uzyskania przychodu będą wydatki jakie zostały poniesienie na nabycie tych składników w trakcie trwania wspólności majątkowej w pełnej wysokości?

Tut. Organ informuje, że przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie nr 1 w odniesieniu do podatku od spadków i darowizn. Natomiast w zakresie pytania nr 1 w odniesieniu do podatku dochodowego od osób fizycznych, w dniu 9 kwietnia 2014 r. wydana została interpretacja indywidualna nr ILPB2/415-121/14-3/WS. Z kolei odpowiedź na pytanie nr 2 zawarta zostanie w odrębnym rozstrzygnięciu.

Zdaniem Wnioskodawcy, przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn nie stosuje się w przypadku nierównego podziału majątku małżeńskiego w wyniku zniesienia wspólności majątkowej małżeńskiej, tj. w sytuacji gdy Wnioskodawca w wyniku podziału majątku wspólnego otrzyma mniej niż Małżonek Wnioskodawcy.

Art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, wymienia katalog czynności podlegających temu podatkowi, wśród których nie zostało wymienione nabycie rzeczy i praw majątkowych w wyniku podziału wspólnego majątku małżonków.

Stosunki majątkowe między małżonkami uregulowane są w Kodeksie Rodzinnym i Opiekuńczym. Zgodnie z art. 47 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego § 1 Małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa). Umowa taka może poprzedzać zawarcie małżeństwa. § 2. Umowa majątkowa małżeńska może być zmieniona albo rozwiązana. W razie jej rozwiązania w czasie trwania małżeństwa, powstaje między małżonkami wspólność ustawowa, chyba że strony postanowiły inaczej.” Jak natomiast stanowi art. 51 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego w razie umownego ustanowienia rozdzielności majątkowej, każdy z małżonków zachowuje zarówno majątek nabyty przed zawarciem umowy, jak i majątek nabyty później. Zgodnie z art. 511 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego każdy z małżonków zarządza samodzielnie swoim majątkiem.

Na drodze umowy, małżonkowie (przyszli małżonkowie) mogą odstąpić od ustawowego ustroju wspólności majątkowej i zastąpić go umownym ustrojem rozszerzonej wspólności majątkowej, ograniczonej wspólności majątkowej, rozdzielności majątkowej albo rozdzielności majątkowej z wyrównaniem dorobków. Umowa majątkowa w sposób wiążący małżonków reguluje ich stosunki majątkowe przez czas trwania związku małżeńskiego. Mogą oni jednak odmiennie uregulować te stosunki przez zawarcie nowej umowy majątkowej, która zmieni dotychczas obowiązujący ich umowny ustrój majątkowy. Tak więc w przypadku, zawarcia umowy o rozdzielność majątkową w trakcie trwania małżeństwa, rozdzielność wstępuje w miejsce ustawowej wspólności majątkowej powoduje, że każdemu z małżonków pozostawia się pełną swobodę dysponowania swoim majątkiem.

W stanie faktycznym przedstawionym we wniosku, obecnie Wnioskodawca oraz Małżonek Wnioskodawcy planują zawrzeć umowę w formie aktu notarialnego na podstawie której zniesiona zostanie pomiędzy małżonkami ustawowa wspólność majątkowa na rzecz rozdzielności majątkowej. Następnie, na podstawie umowy zawartej między małżonkami, dojdzie do podziału majątku małżeńskiego (wzajemnych rozliczeń między małżonkami) w wyniku, którego Wnioskodawca otrzyma mniej niż Małżonek Wnioskodawcy (nierówny podział majątku małżeńskiego). Wnioskodawca uważa, że nierówny podział majątku małżeńskiego jest wewnętrzną sprawą między małżonkami.

Zdaniem Wnioskodawcy, nabycie rzeczy i praw majątkowych w wyniku podziału wspólnego majątku małżonków, nie podlega podatkowi od spadków i darowizn ze względu na nie wymienienie takiego zdarzenia w katalogu czynności podlegających podatkowi od spadków i darowizn, zawartemu w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1.  dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;
2.  darowizny, polecenia darczyńcy;
3.  zasiedzenia;
4.  nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5.  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6.  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że pomiędzy Wnioskodawcą a Małżonkiem Wnioskodawcy istnieje ustawowy ustrój majątkowy (wspólność majątkowa). Obecnie, Wnioskodawca i Małżonek Wnioskodawcy planują zawrzeć umowę w formie aktu notarialnego na podstawie której zniesiona zostanie między małżonkami ustawowa wspólność majątkowa, a zatem między małżonkami będzie istniała rozdzielność majątkowa. Następnie, w drodze umowy zawartej między małżonkami dojdzie do podziału majątku małżeńskiego (wzajemnych rozliczeń między małżonkami). Między małżonkami nie ma przewidzianych dopłat/spłat, będzie jedynie podział majątku wspólnego.

Kwestie stosunków majątkowych w małżeństwie reguluje ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.). Na podstawie art. 31 § 1 tej ustawy z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną. Cechą charakterystyczną tego typu współwłasności jest to, że niemożliwe jest ustalenie wielkości udziału małżonków we współwłasności (współwłasność bezudziałowa) oraz żaden z małżonków w czasie jej trwania nie może rozporządzać swymi prawami do majątku wspólnego.

Ustawowy ustrój majątkowy między małżonkami może ulec rozszerzeniu lub ograniczeniu na skutek zawartej między nimi umowy (art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), na skutek orzeczenia sądu (art. 52 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) albo z mocy prawa np. ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków (art. 53 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Podział majątku wspólnego małżonków jest instytucją typową dla prawa rodzinnego i opiekuńczego. Należy podkreślić, że podział majątku wspólnego małżonków, wykazuje cechy odrębne od zniesienia współwłasności, unormowanego w Kodeksie cywilnym, i w związku z tym nie może być traktowany jako zniesienie współwłasności wymienione w art. 1 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Ponieważ podział majątku między małżonkami nie został wymieniony jako czynność podlegająca opodatkowaniu, nie będzie miał znaczenia fakt, że przy podziale majątku Wnioskodawca otrzyma mniej niż Jego małżonek, a także że nie wystąpią spłaty lub dopłaty na rzecz drugiej strony.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że nabycie przez Wnioskodawcę składników majątku na skutek podziału majątku wspólnego nie zostało wymienione w art. 1 ust. 1 ww. ustawy, a zatem nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.