Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-3.4012.21.2025.2.IG
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-03-28
Teza: Brak opodatkowania podatkiem VAT świadczonych usług
nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego
poradnictwa obywatelskiego.
Słowa kluczowe: czynności-czynności nieopodatkowane podatkiem od
towarów i usług
pomoc-pomoc prawna
umowa-umowa zlecenia
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Działalność gospodarcza
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Podatnicy
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Samodzielnie wykonywana
działalność gospodarcza, usługi twórców i artystów
wykonawców - wyłączenia
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 1-art. 5-ust. 1-pkt 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 8-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 2
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 3-pkt 3
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne -Czynności
podlegające opodatkowaniu
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Świadczenie usług
1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

łowe
    Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

17 stycznia 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który
    dotyczy braku opodatkowania podatkiem VAT świadczonych usług nieodpłatnej pomocy
    prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Uzupełniła go Pani pismem z 24
    lutego 2025 r. (wpływ 27 lutego 2025 r.) - w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest
    następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Wnioskodawczyni jest wpisana na listę radców prawnych wykonujących zawód w
    Okręgowej Izbie Radców Prawnych w (...). Od 2 listopada 2014 r. prowadzi jednoosobową
    działalność gospodarczą pod firmą Kancelaria Radcy Prawnego, której przedmiotem jest
    działalność prawnicza (69.10.Z). Jest czynnym podatnikiem podatku VAT. (...) 2020 r.
    ukończyła kurs na doradcę obywatelskiego. Po odbyciu wskazanego kursu oraz zdaniu
    egzaminu z wynikiem pozytywnym uzyskała tytuł doradcy obywatelskiego. Zaświadczenie
    potwierdzające posiadanie wiedzy i umiejętności z zakresu świadczenia poradnictwa
    obywatelskiego wydane zostało (...) 2020 r. przez Związek Biur Porad Obywatelskich.
    Wnioskodawczyni od kilku lat zawiera umowy zlecenia z A. z siedzibą w (...). Przedmiotem
    umów zlecenia jest realizacja świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej i
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na zasadach określonych w ustawie z dnia 5
    sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie
    obywatelskim oraz edukacji prawnej oraz aktach wykonawczych do ustawy, na terenie, w
    lokalizacji oraz zakresie czasowym określonych w odrębnym harmonogramie.
    Stowarzyszeniu powierzono, na mocy art. 11 ust. 1 i 2 ustawy, prowadzenie punktów
    nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w różnych
    lokalizacjach kraju, m.in. w województwie (...). Podobne umowy o świadczenie
    nieodpłatnej pomocy prawnej Wnioskodawczyni zawarła z B. W roku 2025 r. umowa na
    tych samych zasadach będzie kontynuowana z A. i z C. Nie jest wykluczone, że w

    przyszłości umowa na tych samych zasadach będzie kontynuowana albo że
    Wnioskodawczyni zawrze umowę z inną organizacją pozarządową, której Powiat zleci
    prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej.
    W ramach wskazanej powyżej umowy Wnioskodawczyni dyżuruje osobiście, świadcząc
    nieodpłatne poradnictwo obywatelskie w Punkcie Nieodpłatnego Poradnictwa
    Obywatelskiego oraz nieodpłatną pomoc prawną. Miejsca i godziny dyżurów zostały
    wyznaczone przez powiaty, zgodnie z art. 8 ust. 1 i 10 ww. ustawy. Świadczenie
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego odbywa się według kolejności zgłoszeń, po
    umówieniu terminu wizyty. Zgłoszeń dokonuje się telefonicznie pod numerem telefonu
    wskazanym przez starostę. Starosta oprócz dokonywania zgłoszeń telefonicznych może
    również umożliwić dokonywanie zgłoszeń za pośrednictwem środków komunikacji
    elektronicznej.
    Nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie udzielane są przez
    Stowarzyszenie realizujące zadanie zlecone przez odpowiednie Starostwa Powiatowe na
    podstawie zawartych z nimi umów zgodnie z art. 8. ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r.
    o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji
    prawnej. Zadania polegające na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczeniu
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej, o których mowa w art.
    11 ust. 7 zdanie drugie, są zadaniami zleconymi z zakresu administracji rządowej
    realizowanymi przez powiat w porozumieniu z gminami albo samodzielnie.
    Powiat powierza połowę punktów do prowadzenia adwokatom i radcom prawnym z
    przeznaczeniem na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej, a połowę organizacji
    pozarządowej prowadzącej działalność pożytku publicznego, zwanej dalej "organizacją
    pozarządową", z przeznaczeniem na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub
    świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Jeżeli na powiat przypadają dwa
    punkty, adwokatom lub radcom prawnym powierza się prowadzenie jednego punktu, a
    prowadzenie drugiego powierza się organizacji pozarządowej, która udziela nieodpłatnej
    pomocy prawnej i świadczy nieodpłatne poradnictwo obywatelskie w tym punkcie w
    zakresie czasowym wskazanym w umowie. Organizację pozarządową wyłania się
    corocznie w otwartym konkursie ofert, o którym mowa w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003
    r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, przeprowadzanym jednocześnie na
    powierzenie prowadzenia punktów przeznaczonych na udzielanie nieodpłatnej pomocy
    prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.
    Organizacja pozarządowa zapewnia udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub
    świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na podstawie umowy zawartej z
    powiatem, do której stosuje się odpowiednio przepisy art. 6 ust. 2 pkt 1, 1a i 3-6b.
    Organizacja pozarządowa zapewnia udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub
    świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na zasadach określonych w art. 5
    ust. 2-5, art. 7 oraz art. 8 ust. 2-13 (art. 11 ust. 1-1a, ust. 2, ust. 7, ust. 10). Zgodnie z art. 4
    ww. ustawy nieodpłatna pomoc prawna i nieodpłatne poradnictwo obywatelskie
    przysługują osobie uprawnionej, która nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej
    pomocy prawnej, w tym osobie fizycznej prowadzącej jednoosobową działalność
    gospodarczą niezatrudniającą innych osób w ciągu ostatniego roku. Osoba uprawniona,
    przed uzyskaniem nieodpłatnej pomocy prawnej lub nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego, składa pisemne oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść kosztów
    odpłatnej pomocy prawnej. Osoba korzystająca z nieodpłatnej pomocy prawnej lub
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w zakresie prowadzonej działalności
    gospodarczej dodatkowo składa oświadczenie o niezatrudnianiu innych osób w ciągu
    ostatniego roku. Oświadczenie składa się osobie udzielającej nieodpłatnej pomocy
    prawnej lub świadczącej nieodpłatne poradnictwo obywatelskie.
    W myśl art. 3 ww. ustawy nieodpłatna pomoc prawna obejmuje: Każdy przypadek
    udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenia nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego dokumentuje się w karcie nieodpłatnej pomocy prawnej lub

    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, zwanej dalej "kartą pomocy", przez podanie
    w szczególności informacji dotyczących zgłoszonej sprawy i udzielonej pomocy, dziedziny
    prawa, której dotyczyła ta pomoc, kategorii sprawy, formy udzielonej pomocy, czasu
    poświęconego na jej udzielenie i liczby wizyt osoby uprawnionej w tej samej sprawie,
    ogólnych informacji o osobie uprawnionej dotyczących w szczególności wieku, płci,
    wykształcenia, dochodu, gospodarstwa domowego i miejsca zamieszkania oraz danych
    dotyczących punktu, osoby udzielającej pomocy i daty jej udzielenia.
    Stowarzyszenie nie zobowiązało Wnioskodawczyni w umowie do zawarcia umowy
    ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich. Wnioskodawczyni posiada
    umowę ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich, ponieważ radca prawny
    wykonujący zawód podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu od odpowiedzialności
    cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu czynności polegających na świadczeniu
    pomocy prawnej zgodnie z art. 227 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach
    prawnych.
    Z tytułu pełnienia ww. dyżurów Wnioskodawczyni otrzymuje zryczałtowane
    wynagrodzenie. Wynagrodzenie jest zależne od ilości udzielonych świadczeń.
    Wynagrodzenie jest przekazywane po każdym przepracowanym miesiącu przelewem na
    rachunek bankowy zleceniobiorcy na podstawie wystawianego do 10- tego dnia
    następnego miesiąca dokumentu księgowego (faktura VAT) dostarczanego do
    Stowarzyszenia w wersji elektronicznej, zaś w grudniu wystawionego do 15-go dnia
    miesiąca i dostarczanego do Stowarzyszenia do dnia 17 grudnia. Podstawą wypłaty
    wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym miesiącu dyżur, przeprowadzony według
    harmonogramu punktu świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego zgodnie z podpisaną listą obecności.
    W związku z realizacją umowy Wnioskodawczyni ponosi wydatki w postaci kosztów
    dojazdu do miejsca dyżuru oraz koszty doręczenia dokumentacji sprawozdawczej. Za
    świadczenie usług wystawia faktury VAT w ramach prowadzonej przez siebie działalności
    gospodarczej, gdyż w przeciwnym razie Stowarzyszenie odmówiłoby wypłaty
    wynagrodzenia. Zawarta umowa zlecenia dotyczy realizacji świadczeń z zakresu
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i nieodpłatnej pomocy prawnej na danym
    terenie, w wyznaczonej lokalizacji oraz zakresie czasowym określonym w stałym
    harmonogramie.
    Świadcząc porady prawne Wnioskodawczyni działa nie jako osoba prowadząca swoją
    działalność gospodarczą, lecz jako doradca obywatelski lub radca prawny pozostający w
    dyspozycji Stowarzyszenia i Starostwa.
    Do wykonywania czynności wynikających z umowy zlecenia Wnioskodawczyni
    wykorzystuje lokal i infrastrukturę (sprzęt i materiały, zaplecze techniczne) zapewnioną
    przez powiat i organizację wewnętrzną Stowarzyszenia.
    W związku z realizacją umowy, Wnioskodawczyni ponosi wydatki w postaci kosztów
    dojazdu do miejsca dyżuru oraz koszty doręczenia dokumentacji sprawozdawczej.
    Wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej Zlecającego powoduje, że
    Wnioskodawczyni nie ponosi również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego. Nie ma
    wpływu na wysokość wynagrodzenia ani wysokość stawki za dyżur, która została
    narzucona przez Stowarzyszenie.
    Podstawą wypłaty wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym miesiącu dyżur,
    przeprowadzony według harmonogramu punktu świadczenia nieodpłatnej pomocy
    prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zgodnie z podpisaną listą obecności.
    Wynagrodzenie to jest jedynym świadczeniem zleceniobiorcy. W umowie nie wskazano
    jaki przychód stanowi to wynagrodzenie w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od
    osób fizycznych.
    W ocenie Wnioskodawczyni przychody otrzymywane od Stowarzyszenia i Powiatu z tytułu
    ww. umowy zlecenia za realizację świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej i

    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na zasadach określonych w ustawie z dnia 5
    sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie
    obywatelskim oraz edukacji prawnej oraz aktach wykonawczych do ustawy, na terenie, w
    lokalizacji oraz zakresie czasowym określonych w odrębnym harmonogramie - mieszczą
    się w zakresie przychodów z działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w 13
    pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r., art. tj.
    będą to przychody wymienione w pkt 8 - przychody z tytułu wykonywania usług na
    podstawie umowy zlecenia uzyskiwane wyłącznie od osoby prawnej i jej jednostki
    organizacyjnej.
    Na marginesie Wnioskodawczyni wskazuje, że takie stanowisko było potwierdzane przez
    Dyrektora KIS w licznych interpretacjach indywidualnych, przykładowo:
    1. w interpretacji indywidualnej z 5 maja 2024 r., o sygn. 0112-KDIL1-3.4012.66.2023.2.
      AKS,
    2. w interpretacji indywidualnej z 10 sierpnia 2024 r., o sygn. 0114-KDIP4-
      2.4012.401.2023.1.MC,
    3. w interpretacji indywidualnej z 16 kwietnia 2024 r., o sygn. 0112-KDIL1-
      1.4012.80.2024.2.HW.,
    4. w interpretacji indywidualnej z 6 listopada 2024 r., o sygn. Akt 0112-KDIL1-
      1.4012.616.2024.3.DS,
    5. w interpretacji indywidualnej z 20 kwietnia 2023 r., o sygn. 0111-KDIB3-
      1.4012.111.2023.2.IO,
    Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
    W ramach praktyki radcy prawnego Wnioskodawczyni świadczy nieodpłatną pomoc
    prawną oraz udziela nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na zasadach określonych
    w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym
    poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej.
    Zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy, zapewnienie osobom uprawnionym nieodpłatnej
    pomocy prawnej oraz poradnictwa obywatelskiego należy do zadań zleconych powiatu
    realizowanych przez Powiat samodzielnie albo w porozumieniu z gminami. Powiaty
    wykonują zadania związane z zapewnieniem nieodpłatnej pomocy prawnej poprzez
    utworzenie i organizację Punktów Nieodpłatnej Pomocy Prawnej. Punkt Nieodpłatnej
    Pomocy Prawnej jest jednostką organizacyjną, w ramach której osoby uprawnione do
    nieodpłatnej pomocy prawnej mają możliwość konsultacji istotnych dla nich kwestii
    prawnych z prawnikiem, co do zasady adwokatem albo radcą prawnym.
    Do obowiązków powiatu należy prowadzenie Punktu Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, w
    tym m.in. zapewnienie lokalu, w którym odbywają się konsultacje, oraz jego wyposażenie i
    udostępnienie bazy aktów prawniczych, jak również dokonanie wyboru prawników,
    zlecenie im wykonywania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz zawarcie odpowiednich
    umów. Zasady udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej m.in. liczbę adwokatów i radców
    prawnych, którzy będą udzielać nieodpłatnej pomocy prawnej, zasady wynagradzania
    oraz zasady wykorzystywania urządzeń technicznych w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy
    Prawnej, Powiat ma obowiązek ustalić z okręgową izbą adwokacką oraz okręgową izbą
    radców prawnych.
    Z C. Wnioskodawczyni zawarła umowę o świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej,
    zgodnie z którą działając w charakterze radcy prawnego zobowiązała się do osobistego
    świadczenia za wynagrodzeniem należnym od Powiatu nieodpłatnej pomocy prawnej
    osobom uprawnionym w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej prowadzonym przez C.
    Wynagrodzenie określone w umowie jest ustalone przez C., na podstawie przepisów
    ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz stosownego rozporządzenia Ministra
    Sprawiedliwości. Wnioskodawczyni nie ma wpływu na wysokość wynagrodzenia należnego

    od Powiatu ani jego negocjacji, w szczególności wynagrodzenie nie jest zależne od ilości
    porad udzielonych w trakcie dyżurów, które Wnioskodawczyni odbyła w tracie miesiąca.
    Z B. Wnioskodawczyni zawarła umowę zlecenia na świadczenie nieodpłatnej pomocy
    prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zgodnie z ustawą o nieodpłatnej
    pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej.
    Wynagrodzenie określone w umowie jest ustalone przez Stowarzyszenie, na podstawie
    przepisów ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz stosownego rozporządzenia
    Ministra Sprawiedliwości.
    W odpowiedzi na pytanie, której umowy dotyczy pytanie Wnioskodawczyni - zawartej ze
    Stowarzyszeniem (A.) i B. czy zawartej ze Stowarzyszeniem (A.) i C. Wnioskodawczyni
    wskazała, że przedmiotem pytania jest umowa zawarta z A. oraz C.
    Wnioskodawczyni wskazała również, że informacje zawarte we wniosku dotyczą umowy z
    A. oraz z C., oraz że wszystkie umowy są umowami zlecenia.
    Wnioskodawczyni nie ponosi gospodarczego, ekonomicznego ryzyka w związku z
    wykonywaniem czynności na podstawie umów zawartych zarówno z Powiatem, jak i ze
    Stowarzyszeniem. Udzielając pomocy prawnej lub poradnictwa obywatelskiego
    Wnioskodawczyni nie ponosi odpowiedzialności za świadczone usługi. Obsługując osoby
    zainteresowane pomocą prawną/doradztwem obywatelskim m.in. Wnioskodawczyni
    udziela porady prawnej, pomaga w sporządzaniu pism, których nie podpisuje własnym
    imieniem i nazwiskiem.
    Do wykonywania czynności wynikających z umowy z C. Wnioskodawczyni wykorzystuje
    lokal i infrastrukturę (sprzęt i materiały, zaplecze techniczne) zapewnione przez Powiat. W
    przedmiotowej umowie Wnioskodawczyni zobowiązuje się do świadczenia usług w lokalu
    położonych na terenie C. Zgodnie z zapisami umowy zawartej z Powiatem lokal ten
    wyposażony jest w: meble biurowe (biurko, krzesło), zamykana na klucz szafę do
    przechowywania dokumentów, niezbędne urządzenia techniczne (urządzenie
    wielofunkcyjne - drukarka oraz komputer stacjonarny). Ponadto Zleceniodawca wyposaża
    lokale w podstawowe materiały biurowe oraz tusz (toner) do drukarki.
    Wnioskodawczyni nie wyraża i nie będzie wyrażać oświadczeń woli w imieniu i na rzecz
    Powiatu oraz Stowarzyszenia. Świadcząc usługi objęte przedmiotowymi umowami
    Wnioskodawczyni nie działa jako pełnomocnik prowadzący swoją działalność gospodarczą,
    nie sporządza, ani nie podpisuje pism nie używa w punkcie swoich pieczątek, szyldu, nie
    reprezentuje osób korzystających z darmowych porad prawnych przed sądem, nie ma
    również żadnego wpływu na dobór klientów.
    W umowie nie zostały zawarte postanowienia odnośnie co do odpowiedzialności wobec
    osób trzecich. Ani umowa zawarta z Powiatem, ani umowa zawarta ze Stowarzyszeniem
    nie zobowiązuje Wnioskodawczyni do zawarcia umowy ubezpieczenia od
    odpowiedzialności wobec osób trzecich. W związku z powyższym, odpowiedzialność
    wobec osób trzecich ponoszą podmioty, z którymi Wnioskodawczyni zawarła umowy
    (odpowiednio Powiat lub Stowarzyszenie).
    Wnioskodawczyni nie ma żadnego wpływu na wysokość przyznanego Jej wynagrodzenia
    wynikającego z zawartej z Powiatem umowy. Umowa zawarta z powiatem przewiduje stałą
    stawkę godzinową za pełniony dyżur. Wynagrodzenie zależne jest od ilości dyżurów
    pełnionych w danym miesiącu. Podstawą wypłaty wynagrodzenia jest każdy zrealizowany
    w danym miesiącu dyżur, przeprowadzony według harmonogramu punktu świadczenia
    nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zgodnie z
    podpisaną listą obecności.
    Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umowy
    zawartej z Powiatem nie stanowi kategorii przychodów, o których mowa w art. 12 ustawy
    o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wynagrodzenie za świadczenie usług
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na

    podstawie umowy zawartej ze Stowarzyszeniem nie stanowi kategorii przychodów, o
    których mowa w art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umowy
    zawartej ze Stowarzyszeniem nie stanowi kategorii przychodów, o których mowa w art. 12
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Odpowiedzialność wobec osób trzecich ponoszą podmioty, z którymi Wnioskodawczyni
    zawarła umowy (odpowiednio Powiat lub Stowarzyszenie).

## Pytanie

Czy Wnioskodawczyni jest zobowiązana odprowadzić podatek od towarów i usług z tytułu
    uzyskiwanego wynagrodzenia z umowy zlecenia zawartej ze Stowarzyszeniem i Powiatem
    w przedmiocie realizacji świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na zasadach określonych w ustawie z dnia 5
    sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie
    obywatelskim oraz edukacji prawnej?
    Pani stanowisko w sprawie wynikające z wniosku i uzupełnienia.
    W ocenie Wnioskodawczyni, świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na zasadach przedstawionych we wniosku o
    interpretację indywidualną nie stanowi świadczenia usług w ramach prowadzonej przez
    Nią działalności gospodarczej, a tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
    Przychody z tytułu udzielania nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz
    nieodpłatnej pomocy prawnej stanowią przychody ze świadczenia usług na podstawie
    umowy zlecenia, nie uzyskiwane w ramach działalności gospodarczej, a tym samym
    powinny być kwalifikowane jako przychody z działalności wykonywanej osobiście na
    podstawie art. 13 ust. 1 pkt 8 lit. a w konsekwencji, nie stanowią czynności podlegających
    opodatkowaniu VAT.
    Udzielanie poradnictwa obywatelskiego jak i nieodpłatnej pomocy prawnej stanowi
    osobistą działalność osoby fizycznej, która posiada wiedzę, kwalifikacje oraz
    doświadczenie niezbędne do prawidłowego i rzetelnego wykonania zadań należących do
    zakresu poradnictwa obywatelskiego (m.in. mediacji) i nieodpłatnej pomocy prawnej. W
    swojej istocie nie może być uznana za przejaw prowadzenia działalności gospodarczej.
    Udzielanie poradnictwa obywatelskiego nie jest związane z prowadzeniem profesjonalnej
    działalności prawniczej. Poradnictwo obywatelskie może być udzielane przez osoby
    fizyczne, które ukończyły odpowiednie szkolenie, a nie wyłącznie przez adwokatów i
    radców prawnych (chociaż powiaty najczęściej powierzają takie zadania prawnikom,
    których wiedza i umiejętności zostały potwierdzone złożeniem odpowiedniego egzaminu).
    Podobnie jak w przypadku świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, udzielanie
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na podstawie umowy zawartej z powiatem nie
    nosi znamion działalności gospodarczej.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j.
    Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      Opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne
      świadczenie usług na terytorium kraju.
    Stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy:

      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7, w tym również:
      1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę,
        w jakiej dokonano czynności prawnej;
      2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
        czynności lub sytuacji;
      3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
        działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć
    każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie
    czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania
    (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy
    mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde
    świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 tej ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że
    usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni
    konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
    W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy
    wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może
    zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy
    otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć
    charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w
    zamian za to świadczenie.
    Należy przy tym podkreślić, że nie każda czynność stanowiąca świadczenie usług podlega
    opodatkowaniu. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być
    wykonana przez podatnika. Warunkiem bowiem opodatkowania danej czynności
    podatkiem od towarów i usług jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze
    czynność winna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem
    od towarów i usług, po drugie musi ona być zrealizowana przez podmiot, który w związku
    z jej wykonaniem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, będzie podatnikiem
    podatku od towarów i usług.
    W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:
      Pod pojęciem działalności gospodarczej rozumie się wszelką działalność producentów,
      handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne
      oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność
      gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu
      towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów
      zarobkowych.
    Stosownie art. 15 ust. 3 ustawy:
      Za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie
      uznaje się czynności
      1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26
        lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
      2) (uchylony);

      3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26
        lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania
        tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności
        prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie
        czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych
        czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych
        czynności wobec osób trzecich.
    Natomiast zagadnienie dotyczące co stanowi przychód z działalności omawia art. 13
    ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z
    2025 r. poz. 163 ze zm.) dalej jako „ustawa o PIT”. Zgodnie z tym przepisem:
      Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt
      2, uważa się
      1) (uchylony)
      2) przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej,
      trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z
      dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, przychody z tytułu udziału w
      badaniach i eksperymentach prowadzonych przez podmioty tworzące system
      szkolnictwa wyższego i nauki, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia
      sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów z
      tytułu prowadzenia zawodów sportowych;
      3) przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę;
      4) przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach
      arbitrażowych z partnerami zagranicznymi;
      5) przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem
      obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych
      osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o
      których mowa w pkt 7;
      6) przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo
      samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił
      wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu
      sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art.
      14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z
      tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji
      państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9;
      7) przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania,
      należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów
      stanowiących osób prawnych;
      7a) przychody otrzymywane przez członków Rady Mediów Narodowych;
      8) przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o
      dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
      a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki
      organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
      b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub
      działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik wykonuje te
      usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,
      c) przedsiębiorstwa w spadku
      - z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach
      prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz
      przychodów, o których mowa w pkt 9;

      9) przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem,
      kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z
      tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika
      pozarolniczej działalności gospodarczej - z wyjątkiem przychodów, o których mowa w
      pkt 7.
    Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane zostało również w drugim akapicie art. 9
    (1) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego
    systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 11 grudnia 2006 r. Nr 347 str. 1 ze
    zm.) zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE, zgodnie z którym”
      „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem
      wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w
      szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości
      niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
    W akapicie pierwszym artykułu 9 (1) Dyrektywy 2006/112/WE wskazano, że:
      „Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu
      jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
      działalności.
    W myśl art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE:
      Warunek, o którym mowa w art. 9 ust. 1, przewidujący, że działalność gospodarcza jest
      prowadzona samodzielnie wyklucza opodatkowanie VAT pracowników i innych osób, o
      ile są one związane z pracodawcą umową o pracę lub jakimikolwiek innymi więzami
      prawnymi tworzącymi stosunek prawny między pracodawcą a pracownikiem w
      zakresie warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności pracodawcy.
    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniach sprecyzował, że za
    samodzielną nie będzie mogła być uznana działalność gospodarcza, która wykonywana
    jest przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej podmiotu, na rzecz
    którego jest prowadzona, nie powoduje żadnego ryzyka ekonomicznego po stronie
    usługodawcy a nadto nie powoduje odpowiedzialności usługodawcy wobec osób trzecich
    za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością (orzeczenia w sprawie C-202
    /90 Ayuntamiento de Sevilla a Recandadores de Tributos de las Zonas primera y Segunda,
    C-235/85 pomiędzy Komisją Europejską a Królestwem Holandii).
    Z opisu sprawy wynika, że jest Pani wpisana na listę radców prawnych wykonujących
    zawód w Okręgowej Izbie Radców Prawnych. Prowadzi Pani jednoosobową działalność
    gospodarczą pod firmą Kancelaria Radcy Prawnego, której przedmiotem jest działalność
    prawnicza. Jest Pani czynnym podatnikiem podatku VAT.
    Od kilku lat zawiera Pani umowy zlecenia z A. Przedmiotem umów zlecenia jest realizacja
    świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego na zasadach określonych w ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej,
    nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej oraz aktach
    wykonawczych do ustawy, na terenie, w lokalizacji oraz zakresie czasowym określonych w
    odrębnym harmonogramie.
    Podobne umowy o świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej zawarła Pani z B. W roku
    2025 r. umowa na tych samych zasadach będzie kontynuowana z A. i z C.
    Do wykonywania czynności wynikających z umowy zlecenia wykorzystuje Pani lokal i
    infrastrukturę (sprzęt i materiały, zaplecze techniczne) zapewnioną przez powiat i
    organizację wewnętrzną Stowarzyszenia. W związku z realizacją umowy, ponosi Pani
    wydatki w postaci kosztów dojazdu do miejsca dyżuru oraz koszty doręczenia
    dokumentacji sprawozdawczej. Wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej
    Zlecającego powoduje, że nie ponosi Pani również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego.

    Nie ma Pani wpływu na wysokość wynagrodzenia ani wysokość stawki za dyżur, która
    została narzucona przez Stowarzyszenie.
    Podstawą wypłaty wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym miesiącu dyżur,
    przeprowadzony według harmonogramu punktu świadczenia nieodpłatnej pomocy
    prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zgodnie z podpisaną listą obecności.
    Wynagrodzenie to jest jedynym świadczeniem zleceniobiorcy.
    W Pani ocenie przychody otrzymywane od Stowarzyszenia i Powiatu z tytułu ww. umowy
    zlecenia za realizację świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego na zasadach określonych w ustawie o nieodpłatnej pomocy
    prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej oraz aktach
    wykonawczych do ustawy, na terenie, w lokalizacji oraz zakresie czasowym określonych w
    odrębnym harmonogramie - mieszczą się w zakresie przychodów z działalności
    wykonywanej osobiście, o których mowa w 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od
    osób fizycznych, tj. będą to przychody wymienione w pkt 8 - przychody z tytułu
    wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia uzyskiwane wyłącznie od osoby
    prawnej i jej jednostki organizacyjnej.
    Z C. zawarła Pani umowę o świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej, zgodnie z
    którą działając w charakterze radcy prawnego zobowiązała się do osobistego świadczenia
    za wynagrodzeniem należnym od Powiatu nieodpłatnej pomocy prawnej osobom
    uprawnionym w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej prowadzonym przez C.
    Wynagrodzenie określone w umowie jest ustalone przez C., na podstawie przepisów
    ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz stosownego rozporządzenia Ministra
    Sprawiedliwości. Nie ma Pani wpływu na wysokość wynagrodzenia należnego od Powiatu
    ani jego negocjacji, w szczególności wynagrodzenie nie jest zależne od ilości porad
    udzielonych w trakcie dyżurów, które odbyła Pani w tracie miesiąca.
    Z A. zawarła Pani umowę zlecenia na świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zgodnie z ustawą o nieodpłatnej pomocy
    prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej. Wynagrodzenie
    określone w umowie jest ustalone przez Stowarzyszenie, na podstawie przepisów ustawy
    o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz stosownego rozporządzenia Ministra
    Sprawiedliwości. Wszystkie umowy są umowami zlecenia.
    Nie ponosi Pani gospodarczego, ekonomicznego ryzyka w związku z wykonywaniem
    czynności na podstawie umów zawartych zarówno z Powiatem, jak i ze Stowarzyszeniem.
    Przedmiotem pytania jest umowa zawarta z A. oraz C.
    Udzielając pomocy prawnej lub poradnictwa obywatelskiego nie ponosi Pani
    odpowiedzialności za świadczone usługi.
    Do wykonywania czynności wynikających z umowy z C. wykorzystuje Pani lokal i
    infrastrukturę (sprzęt i materiały, zaplecze techniczne) zapewnione przez Powiat. Nie
    wyraża i nie będzie Pani wyrażać oświadczeń woli w imieniu i na rzecz Powiatu oraz
    Stowarzyszenia.
    W umowie nie zostały zawarte postanowienia odnośnie co do odpowiedzialności wobec
    osób trzecich. Ani umowa zawarta z Powiatem, ani umowa zawarta ze Stowarzyszeniem
    nie zobowiązuje Pani do zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec
    osób trzecich. W związku z powyższym, odpowiedzialność wobec osób trzecich ponoszą
    podmioty, z którymi zawarła Pani umowy (odpowiednio Powiat lub Stowarzyszenie).
    Nie ma Pani żadnego wpływu na wysokość przyznanego Jej wynagrodzenia wynikającego z
    zawartej z Powiatem umowy. Umowa zawarta z powiatem przewiduje stałą stawkę
    godzinową za pełniony dyżur. Wynagrodzenie zależne jest od ilości dyżurów pełnionych w
    danym miesiącu. Podstawą wypłaty wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym
    miesiącu dyżur, przeprowadzony według harmonogramu punktu świadczenia

    nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zgodnie z
    podpisaną listą obecności.
    Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umowy
    zawartej z Powiatem nie stanowi kategorii przychodów, o których mowa w art. 12 ustawy
    o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wynagrodzenie za świadczenie usług
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na
    podstawie umowy zawartej ze Stowarzyszeniem nie stanowi kategorii przychodów, o
    których mowa w art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Pani wątpliwości dotyczą tego czy, jest Pani zobowiązana odprowadzić podatek od
    towarów i usług z tytułu uzyskiwanego wynagrodzenia z umowy zlecenia zawartej ze
    Stowarzyszeniem i Powiatem w przedmiocie realizacji świadczeń z zakresu nieodpłatnej
    pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na zasadach
    określonych w ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie
    obywatelskim oraz edukacji prawnej.
    Z cytowanego przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy wynika, że dla uznania, że określone
    czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie wykonywanej
    działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy o podatku od
    towarów i usług, istotne jest łączne spełnienie wszystkich elementów wymienionych w tym
    przepisie, tj. związanie zleceniobiorcy ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi
    więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym a wykonującym zlecane
    czynności co do warunków:
        wykonywania tych czynności,
        wynagrodzenia oraz
        odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Użycie słowa „samodzielnie” w kontekście art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, wyklucza
    opodatkowanie pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą przez
    umowę o pracę lub inny stosunek prawny tworzący więzi (stosunek podporządkowania)
    między pracodawcą a pracownikiem co do (w zakresie) warunków pracy, wynagrodzenia i
    odpowiedzialności pracodawcy.
    Oznacza to, że przychody z tytułu wykonywanych czynności nie tylko powinny być
    wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, lecz
    także spełnione muszą zostać pozostałe kryteria przedmiotowe określające m.in., czy
    działanie usługodawcy odbywa się na warunkach ryzyka gospodarczego, a tym samym kto
    ponosi odpowiedzialność za wykonane usługi. Nie stanowią bowiem samodzielnej
    działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i
    usług, tylko i wyłącznie te czynności, gdy pomiędzy zlecającym ich wykonanie i
    wykonującym zlecone czynności istnieją więzy tworzące stosunek prawny w zakresie
    warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego
    wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Odnośnie dwóch pierwszych warunków stwierdzić należy, że każdy w zasadzie stosunek
    prawny o charakterze odpłatnym istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie
    danej czynności a podmiotem, który daną czynność wykonuje, jest w jakimś sensie
    określony co do warunków wykonywania danych czynności oraz wynagrodzenia.
    Nie będzie więc podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług osoba,
    która w ramach podpisanej umowy, tworzyć będzie ze zlecającym więzi analogiczne ze
    stosunkiem pracy, nie ponosząc tym samym ryzyka ekonomicznego w związku z
    wykonywanymi czynnościami. Tylko spełnienie wymogów wyłączających samodzielność
    działania poprzez zawarcie więzi prawnej między zleceniodawcą a zleceniobiorcą co do

    warunków wykonywania zleconych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności
    zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich, pozwala jednocześnie
    wyłączyć wykonywane czynności z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
    Mając na uwadze fakt, że w zasadzie każdy stosunek prawny o charakterze odpłatnym
    istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie danej czynności a podmiotem,
    który daną czynność wykonuje, określa wynagrodzenie oraz przynajmniej podstawowe
    warunki wykonywania czynności, należy uznać, że „odpowiedzialność zlecającego wobec
    osób trzecich” jest kryterium kluczowym dla oceny charakteru prawno-podatkowego
    danego podmiotu. Jest to czynnik odróżniający na gruncie ustawy VAT prowadzenie
    działalności gospodarczej (przesłanki warunkującej status podatnika podatku VAT) od
    innego rodzaju aktywności zawodowej nie powodującej powstania podmiotowości
    prawno-podatkowej na gruncie ww. ustawy.
    Wskazała Pani, że przychody otrzymywane od Stowarzyszenia i Powiatu z tytułu umów
    zlecenia za realizację świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego mieszczą się w zakresie przychodów z działalności
    wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 2-9 ustawy o podatku od osób
    fizycznych, tj. są to przychody wymienione w pkt 8.
    A zatem należy przeanalizować pozostałe warunki, o których mowa w art. 15 ust. 3 pkt 3
    ustawy.
    Należy również zauważyć, że sformułowanie w powołanym art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy
    odnoszące się do odpowiedzialności, należy rozumieć jako odpowiedzialność
    zleceniodawcy, w stosunku do osób trzecich, za czynności realizowane przez
    zleceniobiorcę w ramach wykonywania zlecenia. Tylko w takim przypadku ryzyko
    wykonania czynności zleconych przechodzi z faktycznego wykonawcy na osobę zlecającą
    ich wykonanie, co wyklucza samodzielny charakter działalności zleceniobiorcy. Tak
    bowiem rozumiana odpowiedzialność za wykonanie czynności wskazuje, kto ponosi
    ryzyko prowadzonej działalności, a tym samym wskazuje na wyłączenie ze sfery
    samodzielności (i z grona podatników podatku od towarów i usług) tego podmiotu, który
    nie odpowiada za efekt wykonywanej pracy wobec osób trzecich.
    O wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług można zatem mówić w
    przypadku, gdy zleceniobiorcę będą łączyć ze zleceniodawcą więzi analogiczne jak w
    przypadku stosunku pracy, jako że nie będzie on ponosił ryzyka ekonomicznego w
    związku z wykonywaniem czynności, będących przedmiotem wskazanych umów, a
    odpowiedzialność za te czynności w stosunku do osób trzecich będzie bezwzględnie
    ponosił zlecający. Oznacza to, że z treści zawartych umów wynikać winno zobowiązanie,
    które w swej istocie kładzie na zlecającego odpowiedzialność, zamiast na zleceniobiorcę,
    podobnie jak ma to miejsce w przypadku stosunku pracy.
    Powyższe oznacza, że jeżeli analiza umowy cywilnoprawnej (stosunku prawnego)
    pomiędzy zleceniobiorcą - Panią a zleceniodawcami - Stowarzyszeniem (Towarzystwem) i
    Powiatem wykaże, że spełnione są wszystkie trzy warunki, to nie można uznać Pani za
    podatnika VAT. Jednocześnie brak spełnienia któregokolwiek warunku oznacza, że
    występuje Pani w charakterze podatnika VAT.
    Warunek pierwszy - warunki wykonywania czynności. Należy uznać, że co do zasady w
    istotę typowej umowy zlecenia, której przedmiotem jest pomoc prawna oraz poradnictwo
    obywatelskie - świadczone przez osobę fizyczną, wpisane jest wykorzystywanie
    infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego - w niniejszej sprawie Stowarzyszenia
    (Towarzystwa) i Powiatu.
    W tym kontekście należy zauważyć, że wykorzystywanie infrastruktury i organizacji
    wewnętrznej zlecającego powoduje, że zleceniobiorca nie ponosi również w tym zakresie
    ryzyka ekonomicznego (co ma ścisły związek z tym jak kształtuje się wynagrodzenie -
    warunek drugi).

    Warunek drugi - wynagrodzenie. Zakładając, że umowa przewiduje, że zleceniobiorca
    korzysta z infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego (spełniony warunek
    pierwszy), ustalenie, że warunek drugi jest spełniony, w praktyce sprowadza się do
    weryfikacji, czy umowa przewiduje stałe wynagrodzenie. Jeżeli umowa przewiduje stałe
    wynagrodzenie nie można mówić o ponoszeniu ryzyka ekonomicznego przez
    zleceniobiorcę.
    Warunek trzeci - odpowiedzialność zlecającego wobec osób trzecich. Warunek będzie
    spełniony, jeżeli zgodnie z umową odpowiedzialność jest po stronie zlecającego, a nie po
    stronie faktycznego wykonawcy - zleceniobiorcy, co wyklucza samodzielny charakter jego
    działalności. Warunek będzie także spełniony gdy dana umowa nie przewiduje (nie
    wprowadza) takiej odpowiedzialności.
    Mając powyższe na uwadze, na gruncie powołanych przepisów należy stwierdzić, że w
    analizowanym przypadku, świadczone przez Panią usług nieodpłatnej pomocy prawnej
    oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na podstawie zawartych umów zlecenia
    ze Stowarzyszeniem (Towarzystwem) oraz z Powiatem, nie mieszczą się w definicji
    działalności gospodarczej określonej w ustawie o podatku od towarów i usług, a tym
    samym nie jest Pani z tego tytułu podatnikiem zobowiązanym do rozliczania tego podatku.
    W rozpatrywanej sprawie, zgodnie z zawartymi przez Panią umowami zlecenia, działając
    jako zleceniobiorca, korzysta Pani z wyposażonego pomieszczenia, sprzętu i materiałów i
    zaplecza technicznego, na potrzeby realizacji świadczeń. Zatem w analizowanej sprawie,
    do wykonywania czynności wynikających z zawartych umów zlecenia wykorzystuje Pani
    lokal i infrastrukturę (sprzęt i materiały, zaplecze techniczne) zapewnione przez
    Zleceniodawców.
    Wskazała Pani, że wynagrodzenie określone w umowie jest ustalone przez C., na
    podstawie przepisów ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz stosownego
    rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Nie ma Pani wpływu na wysokość
    wynagrodzenia należnego od Powiatu ani jego negocjacji, w szczególności wynagrodzenie
    nie jest zależne od ilości porad udzielonych w trakcie dyżurów, które odbyła Pani w tracie
    miesiąca. Z A. zawarła Pani umowę zlecenia na świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej
    oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zgodnie z ustawą o nieodpłatnej pomocy
    prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej. Wynagrodzenie
    określone w umowie jest ustalone przez Stowarzyszenie, na podstawie przepisów ustawy
    o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz stosownego rozporządzenia Ministra
    Sprawiedliwości.
    Nie ma Pani żadnego wpływu na wysokość przyznanego Pani wynagrodzenia
    wynikającego z zawartej ze Stowarzyszeniem i Powiatem umowy. Umowa zawarta z
    Powiatem przewiduje stałą stawkę godzinową za pełniony dyżur. Wynagrodzenie zależne
    jest od ilości dyżurów pełnionych w danym miesiącu. Podstawą wypłaty wynagrodzenia
    jest każdy zrealizowany w danym miesiącu dyżur, przeprowadzony według
    harmonogramu punktu świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego zgodnie z podpisaną listą obecności.
    Na podstawie umowy zawartej ze Stowarzyszeniem otrzymuje Pani zryczałtowane
    wynagrodzenie. Podstawą wypłaty wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym
    miesiącu dyżur, przeprowadzony według harmonogramu punktu świadczenia
    nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zgodnie z
    podpisaną listą obecności.
    Skoro umowy przewidują stałe wynagrodzenie (określona stawka za pełniony dyżur), nie
    można mówić o ponoszeniu ryzyka gospodarczego. Nie ma Pani wpływu na wysokość
    przyznanego wynagrodzenia wynikającego z umowy.

    Jednocześnie, jak wskazała Pani w opisie sprawy, w umowie nie zostały zawarte
    postanowienia co do odpowiedzialności wobec osób trzecich. Ani umowa zawarta z
    Powiatem, ani umowa zawarta ze Stowarzyszeniem nie zobowiązuje Pani do zawarcia
    umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich.
    Powyższe wskazuje, że zawarcie opisanych we wniosku umów zlecenia powoduje
    powstanie stosunku prawnego posiadającego cechy zbliżone do stosunku pracy, w
    ramach którego jest Pani związana ze zleceniodawcami - Stowarzyszeniem
    (Towarzystwem) i Powiatem - więzami prawnymi co do warunków wykonywania
    czynności, wynagrodzenia, a także odpowiedzialności zleceniodawcy wobec osób trzecich.
    Wobec powyższego, przy spełnieniu wszystkich warunków określonych w art. 15 ust. 3 pkt
    3 ustawy, wykonywane przez Panią czynności na rzecz Stowarzyszenia (Towarzystwa) i
    Powiatu, tj. usługi nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego na podstawie umów zlecenia, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od
    towarów i usług. Zatem, w analizowanej sprawie nie powstaje obowiązek zapłaty podatku
    od towarów i usług od świadczonych na podstawie umów zlecenia usług nieodpłatnej
    pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.
    Mając na uwadze opis sprawy oraz obowiązujące przepisy, należy stwierdzić, że z tytułu
    świadczenia usług nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego na podstawie umów zlecenia, za które otrzymuje Pani od Stowarzyszenia
    (Towarzystwa) i Powiatu wynagrodzenie, nie jest Pani zobowiązana do odprowadzenia
    podatku od towarów i usług.
    Pani stanowisko jest prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu
    prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie
    interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia
    zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany
    przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego).
    Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym
    przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy
    rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie
    ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Panią w złożonym
    wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu
    przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie
        zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje
        się Pan do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
        ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.