Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB2/415-1391/08/MM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-11-10
Teza: Czy w związku z dokonaniem darowizny papierów wartościowych lub udziałów na rzecz funduszu inwestycyjnego zamkniętego powstanie przychód z kapitałów pieniężnych, z praw majątkowych lub innych źródeł? Czy w związku z dokonaniem darowizny papierów wartościowych lub udziałów na rzecz funduszu inwestycyjnego zamkniętego nie można zaliczyć wydatków na nabycie papierów wartościowych lub udziałów do kosztów uzyskania przychodu?
Słowa kluczowe: darowizna; fundusz-fundusz inwestycyjny; koszt-koszty uzyskania przychodów; papier-papiery wartościowe; udział
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 17

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 31 lipca 2008r. (data wpływu do tut. Biura 14 sierpnia 2008r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych dokonania darowizny udziałów na rzecz funduszu inwestycyjnego - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14 sierpnia 2008r. do tut. Biura wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych dokonania darowizny udziałów na rzecz funduszu inwestycyjnego.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Podatnik będąc właścicielem papierów wartościowych i udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, zamierza dokonać w pełni dopuszczalnej i skutecznej czynności prawnej w postaci darowizny tych papierów wartościowych i udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością na rzecz funduszu inwestycyjnego zamkniętego, którego certyfikatów inwestycyjnych jest właścicielem bezpośrednio lub pośrednio. Opisany stan faktyczny jest w pewnym zakresie analogiczny do umowy darowizny zawieranej pomiędzy spółką kapitałową a jej udziałowcem lub akcjonariuszem.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytania.

1.  Art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) oraz pkt 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, poprzez potwierdzenie, iż w przypadku dokonania darowizny przez osobę fizyczną, mającą miejsce zamieszkania w Polsce (podatnika), papierów wartościowych lub udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością na rzecz funduszu inwestycyjnego zamkniętego (Funduszu), nie powstaje u tej osoby fizycznej przychód z kapitałów pieniężnych.
2.  Art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 18 oraz art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, poprzez potwierdzenie, iż w przypadku dokonania darowizny przez podatnika, papierów wartościowych lub udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością na rzecz Funduszu, nie powstaje u tej osoby fizycznej przychód ze źródła „prawa majątkowe" lub ze źródła „inne źródła".
3.  W związku z faktem, iż w przypadku dokonania darowizny przez podatnika, papierów wartościowych lub udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością na rzecz Funduszu, nie powstaje u podatnika przychód, podatnik nie może zaliczyć wydatków na nabycie papierów wartościowych lub udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością do kosztów uzyskania przychodu ze zbycia tych papierów wartościowych lub udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością ani zbycia certyfikatów inwestycyjnych w Funduszu.

Ad. 1. Zdaniem wnioskodawcy, w przypadku dokonania przez podatnika darowizny papierów wartościowych lub udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością na rzecz Funduszu, nie powstaje u podatnika przychód z kapitałów pieniężnych. Art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, iż za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się „należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych", natomiast zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się „nominalną wartość udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny". Zdaniem wnioskodawcy, skoro zbycie papierów wartościowych lub udziałów w spółkach z o.o. na rzecz Funduszu następuje na podstawie w pełni dopuszczalnej i skutecznej czynności prawnej nieodpłatnie, a ponadto Podatnik w zamian za zbywane papiery wartościowe lub udziały w spółkach z o.o. na rzecz Funduszu nie obejmuje udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną albo wkładów w spółdzielni w/w przepisy nie znajdą zastosowania do sytuacji przedstawionej we wniosku. Zdaniem wnioskodawcy, do sytuacji przedstawionej we wniosku nie ma także zastosowania art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. W przypadku bowiem nieodpłatnego zbycia na rzecz Funduszu papierów wartościowych lub udziałów w spółkach z o.o., nie można mówić - w żaden sposób - o przychodzie należnym. Podatnikowi, w związku tą transakcją, nie przysługuje prawo żądania zapłaty za papiery wartościowe lub udziały w spółkach z o.o. od Funduszu, a dokonana transakcja spowoduje jedynie w efekcie wzrost wartości certyfikatów inwestycyjnych w Funduszu, których właścicielem bezpośrednio lub pośrednio jest podatnik.

Ad. 2. Zdaniem wnioskodawcy, w przypadku dokonania przez Podatnika darowizny papierów wartościowych lub udziałów w spółkach z o.o. na rzecz Funduszu, nie powstaje u tej osoby fizycznej przychód ze źródła „prawa majątkowe" lub ze źródła „inne źródła". Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych „za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw", natomiast art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, iż „za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach". Zdaniem wnioskodawcy, w przypadku dokonania przez Podatnika darowizny papierów wartościowych lub udziałów w spółkach z o.o. na rzecz Funduszu, nie powstaje u podatnika przychód ze źródła „prawa majątkowe", albowiem z momentem dokonania darowizny przez podatnika, papierów wartościowych lub udziałów w spółkach z o.o. na rzecz Funduszu, nie wiąże się powstanie przychodu z praw majątkowych (pomimo użycia w tym przepisie słów „w szczególności"). Jednocześnie, zdaniem wnioskodawcy, w takiej sytuacji nie będzie także miało miejsca powstanie przychodu z „innych źródeł”, o którym mowa w art. 20 ustawy z dnia 26 lipca 1991r.o podatku dochodowym od osób fizycznych (pomimo użycia w tym przepisie słów „w szczególności").

Ad. 3. Zdaniem wnioskodawcy, ponieważ w przypadku dokonania darowizny przez podatnika, papierów wartościowych lub udziałów w spółkach z o.o. na rzecz Funduszu, nie powstaje u podatnika przychód, podatnik nie może zaliczyć wydatków na nabycie papierów wartościowych lub udziałów w spółkach z o.o. do kosztów uzyskania przychodu ze zbycia tych papierów wartościowych lub udziałów w spółkach z o.o., nie będzie też mógł zaliczyć tych wydatków do kosztów uzyskania przychodu ze zbycia certyfikatów inwestycyjnych w Funduszu, bowiem nie zostały one objęte w zamian za papiery wartościowe lub udziały w spółkach z o.o., które były przedmiotem darowizny podatnika na rzecz Funduszu, nie będzie zatem związku pomiędzy ewentualnym przychodem ze zbycia certyfikatów inwestycyjnych, których Podatnik był bezpośrednio lub pośrednio właścicielem przed dokonaniem darowizny na rzecz funduszu a wydatkami na nabycie papierów wartościowych lub udziałów w spółkach z o.o.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Ad. 1 Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, jednym ze źródeł przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a) – c).

Zgodnie z art. 17 ust 1 ww. ustawy, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się:

1.  odsetki od pożyczek,
2.  odsetki od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach bankowych lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, z wyjątkiem środków pieniężnych związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą,
3.  odsetki (dyskonto) od papierów wartościowych,
4.  dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, których podstawą uzyskania są udziały (akcje) w spółce mającej osobowość prawną lub spółdzielni, w tym również: a) dywidendy z akcji złożonych przez członków pracowniczych funduszy emerytalnych na rachunkach ilościowych, b) oprocentowanie udziałów członkowskich z nadwyżki bilansowej (dochodu ogólnego) w spółdzielniach, c) podział majątku likwidowanej spółki (spółdzielni), d) wartość dokonanych na rzecz udziałowców i akcjonariuszy nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, określoną według zasad wynikających z art. 11 ust. 2-2b,
5.  przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 1c,
6.  należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z: a) odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych,
7.  b) realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o obrocie instrumentami finansowymi,
8.  przychody z odpłatnego zbycia prawa poboru, w tym również ze zbycia prawa poboru akcji nowej emisji przez pracowniczy fundusz emerytalny w imieniu członka funduszu,
9.  przychody członków pracowniczych funduszy emerytalnych z tytułu przeniesienia akcji złożonych na rachunkach ilościowych do aktywów tych funduszy,
10.  nominalną wartość udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną albo wkładów w spółdzielni objętych w zamian za wkład niepieniężny,
11.  przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających.

Przepis art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, iż od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19 % uzyskanego dochodu.

Zgodnie z art. 30b ust. 2 ww. ustawy, dochodem, o którym mowa w ust. 1, jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f lub ust. 1g, lub art. 23 ust. 1 pkt 38, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14. Przez pojęcie darowizny rozumieć należy typ umowy nazwanej, opisany w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Podstawowym elementem umowy darowizny, niezbędnym do uznania, że dane świadczenie jest darowizną, jest jej nieodpłatność. Świadczenie jest nieodpłatne wówczas, gdy otrzymujący świadczenie nie świadczy nic w zamian, ani też nie zobowiązuje się do innego świadczenia w przyszłości. Przy czym to świadczenie drugiej strony nie musi mieć charakteru majątkowego, może być np. korzyścią osobistą. Jedynym celem, jaki leży u podstaw darowizny, jest chęć przysporzenia majątkowego na rzecz drugiej strony. Jeżeli podatnik dokonuje świadczenia, mając nadzieję uzyskania w zamian, w przyszłości jakiejś korzyści majątkowej lub osobistej, to nie można mówić o darowiźnie. Z przedstawionego przez wnioskodawcę zdarzenia przyszłego wynika, że jego zamiarem jest przekazanie papierów wartościowych i udziałów spółek z o.o. na rzecz funduszu inwestycyjnego zamkniętego w formie darowizny. Z treści wskazanych wyżej przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, iż ustawodawca enumeratywnie określił przypadki i zdarzenia, w wyniku których powstaje przychód z kapitałów pieniężnych. W tych przypadkach jest mowa o odpłatnym zbyciu, realizacji praw, objęciu w zamian. Wśród sytuacji skutkujących powstaniem przychodu z kapitałów pieniężnych nie wymieniono przypadków, w których podatnik daruje papiery wartościowe lub udziały. Mając na uwadze powyższe uregulowania zawarte w cytowanej ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych stwierdzić należy, że wskutek przekazania w formie darowizny na rzecz funduszu inwestycyjnego papierów wartościowych i udziałów w spółkach z o.o. po stronie wnioskodawcy nie powstanie ze źródła kapitały pieniężne przychód do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeżeli wnioskodawca nie obejmie w zamian certyfikatów inwestycyjnych.

Ad. 2 Równocześnie należy stwierdzić, że przekazanie w formie darowizny papierów wartościowych i udziałów w spółkach z o.o. na rzecz funduszu inwestycyjnego zamkniętego nie stanowi przychodu z praw majątkowych ani z innych źródeł. Zgodnie z art. 18 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychód z praw majątkowych uważa się w szczególności przychody z praw autorskich i praw pokrewnych w rozumieniu odrębnych przepisów, praw do projektów wynalazczych, praw do topografii układów scalonych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również z odpłatnego zbycia tych praw. Natomiast w świetle art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wpłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach. Jak wynika z powyższych wyjaśnień darowanie papierów wartościowych i udziałów w spółkach z o.o. na rzecz funduszu inwestycyjnego zamkniętego nie zostało objęte dyspozycją art. 18 i 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ad. 3 Zgodnie z generalną zasadą określoną w art. 9 ust. 2 ww. ustawy dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24-25 nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Podatku dochodowego nie płaci się bowiem od przychodu, lecz od dochodu, czyli kwoty przychodu pomniejszonej o koszty jego uzyskania. Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 tej ustawy.

W świetle powyższego, podatnik ma prawo zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wszelkich wydatków pod warunkiem, że:

*   istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy poniesionymi wydatkami a przychodami (wydatki poniesione zostały w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów),
*   nie jest to wydatek wskazany w zamkniętym katalogu wydatków nie uznawanych za koszty uzyskania przychodów określonych w art. 23 ust. 1 ww. ustawy.

Jak już wyjaśniono wcześniej darowizna nie wiąże się z powstaniem przychodu, gdyż prowadzi do zmniejszenia majątku darczyńcy. A więc skoro nie powstanie przychód to tym samym nie można zaliczyć wydatków na nabycie darowanych papierów wartościowych i udziałów w spółce z o.o. do kosztów uzyskania przychodów. Również w przypadku zbycia przez wnioskodawcę posiadanych już certyfikatów inwestycyjnych w funduszu inwestycyjnym zamkniętym nie będzie można do kosztów uzyskania przychodów zaliczyć wydatków poniesionych na nabycie darowanych funduszowi papierów wartościowych i udziałów, gdyż jak słusznie zauważa wnioskodawca nie będzie istniał związek pomiędzy uzyskaniem przychodem a kosztami nabycia darowanych papierów wartościowych i udziałów w spółkach z o.o.

W konsekwencji powyższych uregulowań stwierdzić należy, iż w opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym, przekazanie przez wnioskodawcę darowizny w postaci papierów wartościowych i udziałów spółek z o.o. na rzecz funduszu inwestycyjnego zamkniętego, ani zaistniały w rezultacie darowizny wzrost wartości aktywów netto Funduszu nie skutkuje po stronie wnioskodawcy powstaniem przychodu w rozumieniu ustawy i w związku z tym obowiązkiem podatkowym w podatku dochodowym od osób fizycznych. Analogicznie wydatki poniesione na nabycie darowanych papierów wartościowych i udziałów w spółkach z o.o. nie będą zaliczane do kosztów uzyskania przychodów. Należy przy tym zastrzec, iż rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie czy umowa opisywana jako „darowizna” ma charakter bezzwrotnego świadczenia, bowiem stanowi to domenę ewentualnego postępowania podatkowego. Jeżeli jednak przedstawione we wniosku zdarzenie będzie różniło się od zdarzenia jakie wystąpi w rzeczywistości, w szczególności jeśli umowa darowizny będzie związana ze świadczeniem wzajemnym funduszu inwestycyjnego zamkniętego w jakiejkolwiek formie, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła wnioskodawcy w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.