Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/4511-362/16/BK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2016-07-07
Teza: Czy prawidłowo zostało zastosowane zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych do zapomóg z Funduszu Zdrowotnego Nauczycieli na podstawie art. 21 ust. 1 pkt. 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czy jednak należało pobrać zaliczkę na podatek dochodowy zgodnie z art. 30 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: choroby; nauczyciel; przychód; zapomoga; zdarzenie-zdarzenie losowe; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.) oraz § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 10 marca 2016 r. (data wpływu 7 kwietnia 2016 r.) uzupełnionym pismem z dnia 21 kwietnia 2016 r. (data wpływu 26 kwietnia 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 7 kwietnia 2016 r. został złożony ww. wniosek uzupełniony w dniu 26 kwietnia 2016 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego.

We wniosku tym oraz jego uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny.

W roku 2015 Wnioskodawca wypłacił zapomogi przyznawane z Funduszu Zdrowotnego Nauczycieli.

Fundusz Zdrowotny tworzony jest przez organy prowadzące szkołę ze środków budżetowych na podstawie art. 721 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2014 r. poz. 191 ze zm.).

Rodzaje świadczeń przyznawanych w ramach pomocy zdrowotnej oraz warunki i sposób ich przyznawania powinny zostać określone przez organ prowadzący szkołę w stosownej uchwale. Regulamin przyznawania pomocy zdrowotnej dla nauczycieli powinien zostać wprowadzony uchwałą samorządową w formie aktu prawa miejscowego, podlegającego ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Kompetencja w tym zakresie została przyznana organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego (art. 91 d ust. 1 pkt 1 w związku z art. 72 ust. 1 Karty Nauczyciela).

Rada Powiatu Uchwałą wprowadziła w życie Regulamin określający rodzaje świadczeń oraz warunków i sposobu ich przyznawania w ramach pomocy zdrowotnej nauczycielom szkół i placówek, dla których organem prowadzącym jest Powiat. Uchwała weszła w życie po upływie 14 dniu od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym, które nastąpiło w dniu 17 grudnia 2013 r.

Zgodnie z § 3 powyższego Regulaminu pomoc zdrowotna udzielana jest w formie bezzwrotnego świadczenia pieniężnego na częściowe pokrycie kosztów:

1.  długotrwałego korzystania ze specjalistycznej opieki zdrowotnej, badań i konsultacji lekarskich,
2.  długotrwałego leczenia szpitalnego z koniecznością dalszego leczenia, zapewnienia opieki choremu,
3.  leczenia przewlekłej lub długotrwałej choroby poprzez zakup leków, sprzętu rehabilitacyjnego oraz innych materiałów i wyrobów medycznych,
4.  leczenia sanatoryjnego, związanego z przewlekłą chorobą,
5.  przejazdów do lekarza, specjalistycznych placówek służby zdrowia, szpitali, sanatoriów oraz innych placówek medycznych poza miejscem zamieszkania nauczyciela, związanych z leczeniem przewlekłej, długotrwałej choroby.

Pomoc zdrowotna zgodnie z § 4 pkt 6 przyznawana jest dwa razy w roku. W przypadkach niecierpiących zwłoki pomoc może być przyznawana z pominięciem ww. terminów. Ponadto § 6 pkt 2 wskazuje, że pomoc zdrowotna może być przyznana tej samej osobie dwa razy w roku z zastrzeżeniem, że wnioski składane powtórnie w danych roku rozpatrywane są w drugiej kolejności.

Wypłacone przez Wnioskodawcę zapomogi z Funduszu Zdrowotnego nauczycielom oraz emerytowanym nauczycielom zostały zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Emerytowana nauczycielka w roku 2015 otrzymała zapomogę z Funduszu Zdrowotnego w wysokości 2 000 zł oraz pomoc zdrowotną z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych w wysokości 1 455 zł. Do zapomogi z Funduszu Zdrowotnego zastosowano zwolnienie na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, natomiast do pomocy zdrowotnej z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych zastosowano art. 21 ust. 1 pkt 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy prawidłowo zostało zastosowane zwolnienie z podatku dochodowego od osób fizycznych do zapomóg z Funduszu Zdrowotnego Nauczycieli na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czy jednak należało pobrać zaliczkę na podatek dochodowy zgodnie z art. 30 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

W ocenie Wnioskodawcy, w przypadku zapomóg z Funduszu Zdrowotnego należało zastosować zwolnienie na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie ze wskazanym artykułem wolne od podatku są świadczenia finansowane z budżetów jednostek samorządu terytorialnego, z którego finansowane są ww. zapomogi. Ponadto artykuł wskazuje na zwolnienie w związku z zaistniałym zdarzeniem losowym. Mimo, iż ustawodawca nie definiuje pojęcia zdarzenia losowego, nie ulega wątpliwości, iż choroba jest zdarzeniem nieprzewidywalnym, niezależnym od woli człowieka i w większości przypadków nie do uniknięcia, mimo zachowania należytej staranności.

Wnioskodawca uznał, że świadczenia dla nauczycieli i emerytowanych nauczycieli wypłacone z Funduszu Zdrowotnego zawierają przesłanki kwalifikujące je jako zdarzenie losowe (chorobę). Zatem w opinii Wnioskodawcy szkoła nie ma obowiązku pobierania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconych zapomóg z funduszu zdrowotnego na podstawie art. 30 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przepis art. 11 ust. 1 ww. ustawy stanowi, iż przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W art. 10 ust 1 ww. ustawy ustawodawca określił katalog źródeł przychodów, wśród których w pkt 1 wymienił: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, pracę nakładczą, emeryturę lub rentę, natomiast w pkt 9 - inne źródła.

Stosownie do treści art. 12 ust. 1 ustawy, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Zacytowany przepis art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia jedynie przykładowo przychody ze stosunku pracy. Świadczy o tym użycie słowa „w szczególności” co oznacza, że wymienione kategorie przychodów stanowią katalog otwarty.

Stosownie do art. 31 ww. ustawy, osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, zwane dalej "zakładami pracy", są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakłady pracy, a w spółdzielniach pracy - wypłaty z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej.

Zgodnie z postanowieniami art. 20 ust. 1 ww. ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, od dochodów (przychodów) z tytułu świadczeń otrzymanych przez emerytów lub rencistów, w związku z łączącym ich uprzednio z zakładem pracy stosunkiem służbowym, stosunkiem pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczym stosunkiem pracy, w tym od związków zawodowych, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 1 pkt 26 i 38 – pobiera się zryczałtowany podatek w wysokości 10% należności.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w roku 2015 Wnioskodawca wypłacił zapomogi przyznawane z Funduszu Zdrowotnego Nauczycieli.

Fundusz Zdrowotny tworzony jest przez organy prowadzące szkołę ze środków budżetowych na podstawie art. 721 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2014 r. poz. 191 ze zm.).

Wnioskodawca wskazuje, że rodzaje świadczeń przyznawanych w ramach pomocy zdrowotnej oraz warunki i sposób ich przyznawania powinny zostać określone przez organ prowadzący szkołę w stosownej uchwale. Regulamin przyznawania pomocy zdrowotnej dla nauczycieli powinien zostać wprowadzony uchwałą samorządową w formie aktu prawa miejscowego, podlegającego ogłoszeniu w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Kompetencja w tym zakresie została przyznana organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego (art. 91 d ust. 1 pkt 1 w związku z art. 72 ust. 1 Karty Nauczyciela).

Rada Powiatu Uchwałą wprowadziła w życie Regulamin określający rodzaje świadczeń oraz warunków i sposobu ich przyznawania w ramach pomocy zdrowotnej nauczycielom szkół i placówek, dla których organem prowadzącym jest Powiat. Uchwała weszła w życie po upływie 14 dniu od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym, które nastąpiło w dniu 17 grudnia 2013 r.

Zgodnie z § 3 powyższego Regulaminu pomoc zdrowotna udzielana jest w formie bezzwrotnego świadczenia pieniężnego na częściowe pokrycie kosztów:

1.  długotrwałego korzystania ze specjalistycznej opieki zdrowotnej, badań i konsultacji lekarskich,
2.  długotrwałego leczenia szpitalnego z koniecznością dalszego leczenia, zapewnienia opieki choremu,
3.  leczenia przewlekłej lub długotrwałej choroby poprzez zakup leków, sprzętu rehabilitacyjnego oraz innych materiałów i wyrobów medycznych,
4.  leczenia sanatoryjnego, związanego z przewlekłą chorobą,
5.  przejazdów do lekarza, specjalistycznych placówek służby zdrowia, szpitali, sanatoriów oraz innych placówek medycznych poza miejscem zamieszkania nauczyciela, związanych z leczeniem przewlekłej, długotrwałej choroby.

Pomoc zdrowotna zgodnie z § 4 pkt 6 przyznawana jest dwa razy w roku. W przypadkach niecierpiących zwłoki pomoc może być przyznawana z pominięciem ww. terminów. Ponadto § 6 pkt 2 wskazuje, że pomoc zdrowotna może być przyznana tej samej osobie dwa razy w roku z zastrzeżeniem, że wnioski składane powtórnie w danych roku rozpatrywane są w drugiej kolejności.

W myśl art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są świadczenia otrzymane z tytułu jednorazowej pomocy materialnej finansowanej ze środków budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego w związku z zaistniałym zdarzeniem losowym.

Z zacytowanego wyżej przepisu art. 21 ust. 1 pkt 26a wynika, iż ze zwolnienia z podatku dochodowego korzystają jedynie świadczenia otrzymane w związku z zaistniałym zdarzeniem losowym.

Ustawa o podatku dochodowym nie definiuje pojęcia „zdarzenia losowego”. Uzasadnione jest zatem posługiwanie się w tym przypadku definicjami występującymi w słownikach języka polskiego. Powołując się na językowe znaczenie wyrazów, przez „zdarzenie losowe” należy rozumieć wszelkie nagłe i nie spodziewane zdarzenia wywołane przyczynami zewnętrznymi, których nie można przewidzieć a które są niezależne od człowieka, nawet przy zachowaniu należytej staranności; takimi zdarzeniami są np. kradzieże, włamania, zagubienie rzeczy, zniszczenie domu lub mieszkania spowodowane zalaniem wodą lub pożarem, nieszczęśliwe wypadki powodujące uszczerbek na zdrowiu. Zdarzenie losowe jest więc wydarzeniem, na które człowiek nie ma wpływu, które pojawia się nagle, nieoczekiwanie i pociąga za sobą przemijające, usuwalne skutki lub następstwa nieodwracalne.

Zatem niezbędne jest ustalenie powodu przyznania świadczenia, natomiast inne sytuacje, nie objęte przepisami ustawy nie mają wpływu na nabycie prawa do zwolnienia. Podmiot dokonujący wypłaty omawianego świadczenia zobowiązany jest więc do analizowania każdego przypadku indywidualnie z uwzględnieniem wszystkich okoliczności sprawy.

Stosownie do art. 72 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (Dz. U. z 2014 r. poz. 191 ze zm.) – niezależnie od przysługującego nauczycielowi i członkom jego rodziny prawa do świadczeń z ubezpieczenia zdrowotnego, organy prowadzące szkoły przeznaczą corocznie w budżetach odpowiednie środki finansowe z przeznaczeniem na pomoc zdrowotną dla nauczycieli korzystających z opieki zdrowotnej oraz określą rodzaje świadczeń przyznawanych w ramach tej pomocy oraz warunki i sposób ich przyznawania.

Z kolei ust. 4 tego artykułu stanowi, że uprawnienia, o których mowa w ust. 1 zachowują nauczyciele po przejściu na emeryturę, rentę lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne bez względu na datę przejścia na emeryturę, rentę lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne.

Pomoc zdrowotna przyznawana nauczycielom oraz emerytowanym nauczycielom z Funduszu Zdrowotnego jest pojęciem ogólnym i nie musi oznaczać pomocy związanej ze zdarzeniem losowym lecz może mieć charakter pomocy zdrowotnej doraźnej, którą trudno uznać za zdarzenie losowe, np. dofinansowanie do kosztów przejazdu do lekarza, zakup lekarstw. Natomiast zwolnienie z podatku dochodowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 26a ma zastosowanie wówczas, gdy otrzymane świadczenie związane jest ze zdarzeniem losowym.

Biorąc zatem pod uwagę powyższe regulacje prawne oraz opisany stan faktyczny, w szczególności zaś definicję „zdarzenia losowego” stwierdzić należy, iż wypłaconego nauczycielowi oraz emerytowanym nauczycielom świadczenia związanego z chorobą, nie można zakwalifikować - wbrew stwierdzeniu Wnioskodawcy - do świadczenia otrzymywanego w związku ze zdarzeniem losowym w świetle cytowanego powyżej art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dlatego też przyznane z Funduszu Zdrowotnego Nauczycieli jednorazowe świadczenie w związku z chorobą nie może być zwolnione z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 26a ustawy. Gdyby bowiem ustawodawca chciał pod pojęciem zdarzenia losowego umieścić także choroby, to wymieniłby je w cyt. powyżej przepisie.

W konsekwencji, od kwoty wypłaconego emerytowanemu nauczycielowi świadczenia z Funduszu Zdrowotnego Wnioskodawca winien pobrać zryczałtowany podatek dochodowy, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast świadczenia dla nauczycieli stanowią dla nich przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od którego Wnioskodawca jako płatnik, zgodnie z art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ma obowiązek obliczyć i pobrać zaliczki na podatek dochodowy.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, ul. Emilii Plater 1, 10-562 Olsztyn po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.