Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB3/423-819/08-2/JG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2009-02-27
Teza: Czy kosztami uzyskania przychodów są wydatki związane z emisją akcji przeprowadzaną na potrzeby uzyskania środków na pozyskanie i rozwój spółek portfelowych oraz wydatki związane z wprowadzeniem ich do obrotu na publicznym rynku giełdowym w Polsce, takie jak: koszty związane z doradztwem prawnym i finansowym, przygotowania prospektu emisyjnego, koszty oferowania papierów wartościowych oraz opłaty notarialne, sądowe, skarbowe, giełdowe, koszty ogłoszeń wymaganych przepisami prawa, promocji, publikacji i dystrybucji prospektu emisyjnego, koszty szkoleń w zakresie wiedzy o Giełdzie Papierów Wartościowych?
Słowa kluczowe: akcja-emisja akcji; kapitał-podwyższenie kapitału; kodeks-kodeks spółek handlowych; koszt-koszty uzyskania przychodów; spółki-spółka akcyjna; wydatek
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki Akcyjnej przedstawione we wniosku z dnia 08 grudnia 2008 r. (data wpływu 08 grudnia 2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kosztów uzyskania przychodów – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 08 grudnia 2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kosztów uzyskania przychodów.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca jest spółką inwestycyjno-doradczą, specjalizującą się w inwestycjach kapitałowych w przedsiębiorstwach z sektora małych i średnich przedsiębiorstw, które następnie są wprowadzane na rynek główny Giełdy Papierów Wartościowych albo na rynek NewConnect GPW.

W 2008 r. Spółka podjęła czynności związane z pozyskaniem kapitału przez publiczną emisję nowych akcji i wprowadzeniem ich do obrotu na Giełdzie Papierów Wartościowych. Emisja doszła do skutku – Spółka pozyskała netto z emisji Akcji Serii F około 8,1 mln zł. Spółka planuje przeznaczyć pozyskane z emisji środki na działalność inwestycyjną polegającą na: nabywaniu udziałów/akcji w spółkach, dla których Spółka organizuje proces wprowadzenia do zorganizowanego systemu obrotu, nabywaniu udziałów/akcji spółek, które będą włączane do Grupy Kapitałowej Emitenta, dofinansowaniu rozwoju spółek, których Spółka jest współwłaścicielem, poprzez udzielanie pożyczek lub podniesienie kapitału.

Spółka nawiązuje współpracę z przedsiębiorstwami z sektora MSP, których celem jest pozyskanie z rynku kapitałowego środków finansowych na inwestycje. Spółka zakłada zaangażowanie kapitałowe w ofertach prywatnych adresowanych do Spółki „X” lub też poprzez odkupywanie udziałów/akcji od dotychczasowych właścicieli spółek. Nabycie ww. udziałów/akcji następować będzie najczęściej po cenie nominalnej bądź do niej zbliżonej. Spółka zmierzać będzie do stworzenia portfela inwestycyjnego składającego się z akcji wielu spółek, tak ażeby dodatkowo ograniczać ryzyko strat kapitałowych poprzez dywersyfikację inwestycji.

W związku z przygotowaniem emisji akcji, Spółka poniosła wydatki w postaci: kosztów sporządzenia prospektu emisyjnego, doradztwa prawnego i finansowego, opłaty urzędowe, notarialne, sądowe i skarbowe, koszty ogłoszeń wymaganych przepisami prawa, koszty promocji, koszty publikacji i dystrybucji prospektu emisyjnego i koszty szkoleń w zakresie wiedzy o Giełdzie Papierów Wartościowych.

Spółka czerpie zyski i przychody ze zbywania udziałów/akcji innych firm. Spółka nabywa udziały/akcje w spółce niepublicznej, następnie przeprowadza proces przygotowania tej spółki do rynku publicznego, dokonuje niezbędnych przekształceń prawnych lub restrukturyzacji organizacyjnej, następnie dąży do wprowadzenia tych akcji do obrotu na Giełdzie Papierów Wartościowych. Po osiągnięciu określonego poziomu zysku i po zrealizowaniu danego horyzontu inwestycyjnego, Spółka dąży do zbycia udziałów/akcji czy to inwestorowi branżowemu, czy też finansowemu albo w transakcjach na Giełdzie Papierów Wartościowych.

Aby sprzedać udziały/akcje i mieć zysk, trzeba je najpierw zakupić i na ten cel były przeznaczone środki z emisji – na pozyskanie i rozwój spółek portfelowych. Celem emisji akcji było zatem pozyskanie środków na inwestycje, których efekty podlegają w całości opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Działania te mają na celu znaczne zwiększenie obrotów Spółki, a co za tym przychodów z działalności gospodarczej.

Warto nadmienić, że procedura emisji publicznej akcji jest bardzo czasochłonna i wymaga dużego nakładu pracy i środków. Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy musi podjąć uchwałę o emisji akcji i dopuszczeniu akcji do publicznego obrotu. Następnie niezbędne jest przygotowanie prospektu emisyjnego, z czym związany jest długi okres jego zatwierdzania i wprowadzania do niego poprawek na żądanie KNF. Kolejne obowiązki Spółki związane są z publikacją, ogłoszeniami, zapisami i notowaniem praw poboru i akcji, co z kolei wiąże się ze znacznymi kosztami.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy kosztami uzyskania przychodów są wydatki związane z emisją akcji przeprowadzaną na potrzeby uzyskania środków na pozyskanie i rozwój spółek portfelowych oraz wydatki związane z wprowadzeniem ich do obrotu na publicznym rynku giełdowym w Polsce, takie jak: koszty związane z doradztwem prawnym i finansowym, przygotowania prospektu emisyjnego, koszty oferowania papierów wartościowych oraz opłaty notarialne, sądowe, skarbowe, giełdowe, koszty ogłoszeń wymaganych przepisami prawa, promocji, publikacji i dystrybucji prospektu emisyjnego, koszty szkoleń w zakresie wiedzy o Giełdzie Papierów Wartościowych?

Zdaniem Wnioskodawcy, koszty związane z publiczną emisją akcji stanowią koszty uzyskania przychodu w myśl art. 15 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.). Są one koniecznym obciążeniem Spółki. W większości, obowiązek ich poniesienia wynika wprost z przepisów prawa (opłaty notarialne, ogłoszenia, opłaty dla KNF, KDPW, GPW, itp.). Środki pozyskane z publicznej emisji akcji mają bezpośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, poprawiają pozycję Spółki na rynku, wzmacniają wiarygodność u kontrahentów, zabezpieczając płynność oraz w konsekwencji przyczyniają się do uzyskania przez Spółkę zwiększonych przychodów – jak to wskazano w przedstawionym stanie faktycznym.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ww. ustawy. Oznacza to, że wszystkie poniesione wydatki, z wyłączeniem zastrzeżonych w ustawie, są kosztami uzyskania przychodów – o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z przychodami. Analizując ekonomiczną stronę emisji akcji wydatki na nią poniesione są kosztami uzyskania przychodów, z uwagi na gospodarcze uzasadnienie i związek z prowadzoną działalnością gospodarczą. Wskazać należy, że podatnik ma możliwość zaliczenia poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów, pod tym jednak warunkiem, że mają one związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma, bądź też może mieć wpływ na wielkość osiąganych przychodów lub służy zachowaniu albo zabezpieczeniu źródła przychodów. Należy również rozgraniczyć koszty uzyskania przychodów, na koszty pośrednie (nie mające bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych przychodach, jakkolwiek ich ponoszenie warunkuje prawidłowe funkcjonowanie podmiotu gospodarczego) oraz bezpośrednie (ściśle związane z konkretnymi przychodami).

Dotychczasowe orzecznictwo sądów administracyjnych nie kwestionowało możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na doradztwo fachowe, prawnicze. Warto przede wszystkim odwołać się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2006 r., sygn. akt II FSK 191/05 (niepubl.), w którym wyrażono powyższy pogląd, z uwagi na potrzebną wiedzę fachową, wiedzę prawniczą, uzasadniającą ten wydatek jako koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Zdaniem Spółki, również wiedza fachowa pozyskiwana na szkoleniach w zakresie Giełdy Papierów Wartościowych, jak również wiedza uzyskiwana przez korzystanie z usług doradztwa finansowego, jeśli wiąże się z emisją akcji, z której pozyskane środki przeznaczone będą na działalność inwestycyjną (czyli prowadzoną przez Spółkę działalność gospodarczą), mieści się w dyspozycji art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W orzecznictwie sądowym nie jest kwestionowane, że kosztem uzyskania przychodów mogą być wydatki związane z marketingiem i promocją, jednakże podatnik powinien wykazać w sposób wiarygodny potwierdzenie ich wykonania. Z chwilą bowiem zakwestionowania zaliczenia przez organy podatkowe konkretnego wydatku, jako nie będącego kosztem uzyskania przychodów, na podatniku ciąży obowiązek wykazania, iż zamiar poniesionych wydatków był obiektywnie związany z osiągniętym lub nawet zamierzonym przychodem (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 356/04, LEX nr 133956, POP 2005/6/143).

Należy podkreślić, że poniesione wydatki służą zdobyciu pieniędzy na prowadzenie działalności inwestycyjnej (czyli uzyskiwaniu przychodów/zabezpieczeniu źródła przychodów).

Spółka uważa, że należy zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów wydatki poniesione przez Spółkę w związku z emisją akcji, jeżeli wykaże związek tych wydatków z jej przychodami uzyskiwanymi z działalności gospodarczej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 07 marca 2007 r., sygn. akt I SA/Lu 82/07, publ. Jur. Podat. 2007/4/85). Podkreślić przy tym należy, że związek ten nie musi być bezpośredni. Tak w doktrynie, jak i w judykaturze przewiduje się także pośredni związek kosztów z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2005 r., sygn. FSK 2503/04, Monitor Podatkowy 2005/12/2; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04 sierpnia 2005 r., sygn. FSK 2044/04, LEX 172952; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2006 r., sygn. II FSK 191/05, POP 2006/5/85; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 07 marca 2006 r., sygn. I FSK 121/05, LEX 201511). Koszty bezpośrednie obejmują wydatki, które są ściśle (bezpośrednio) związane z danymi przychodami, jakie osiąga podmiot gospodarczy. Natomiast do kosztów pośrednich zalicza się wydatki, które nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych przychodach, jakkolwiek ich ponoszenie warunkuje ich uzyskanie, np. koszty ogólnoadministracyjne, koszty związane z pozyskaniem i rozwojem spółek portfelowych. W przypadku tego rodzaju kosztów nie zachodzi bezpośrednia relacja z przychodami. Koszty takie chociaż niewątpliwie związane są z osiąganymi przychodami, nie pozostają w uchwytnym związku z konkretnymi przychodami. Do kosztów o charakterze pośrednim, zdaniem Spółki, zaliczyć należy wydatki wymienione przez Spółkę we wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji, tj. koszty związane z doradztwem prawnym i finansowym, przygotowania prospektu emisyjnego, koszty oferowania papierów wartościowych oraz opłaty notarialne, sądowe, skarbowe, giełdowe, koszty ogłoszeń wymaganych przepisami prawa, promocji, publikacji i dystrybucji prospektu emisyjnego, koszty szkoleń w zakresie wiedzy o Giełdzie Papierów Wartościowych.

W konkluzji stwierdzić należy, że wymienione wydatki stanowić będą koszty uzyskania przychodów Spółki, gdyż pozostają one w związku z uzyskaniem przez nią przychodu z prowadzonej działalności gospodarczej (inwestycyjnej) i nie zawierają się w katalogu określonym w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jak w przedmiotowej sprawie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Dla kwalifikacji prawnej danego kosztu zasadnicze znaczenie ma zatem cel, w jakim został on poniesiony. Podstawową przesłanką uznania danego wydatku za koszt uzyskania przychodów jest bowiem istnienie związku przyczynowego pomiędzy jego poniesieniem a powstaniem lub realną szansą powstania, przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskania. Należy ponadto podkreślić, że w oparciu o kryterium stopnia powiązania, ustawodawca wyróżnia koszty podatkowe bezpośrednio związane z przychodami i inne niż bezpośrednio z nimi związane – tzw. koszty pośrednie.

Koszty bezpośrednie obejmują wydatki, które są ściśle (bezpośrednio) związane z konkretnymi przychodami, jakie osiąga podmiot gospodarczy. Natomiast do kosztów pośrednich zalicza się wydatki, które nie mają bezpośredniego odzwierciedlenia w osiąganych przychodach, jakkolwiek ich ponoszenie warunkuje prawidłowe funkcjonowanie podmiotu gospodarczego. Jest to wówczas koszt ogólny działalności gospodarczej.

Ustawodawca nie wprowadził przy tym do treści powołanej ustawy ogólnej definicji przychodu, a jedynie ograniczył się w tym zakresie do kazuistycznego wypunktowania w art. 12 ust. 1 wartości majątkowych „w szczególności” zaliczanych do tej kategorii. W ust. 4 omawianego artykułu zawarł on natomiast zamknięty katalog przysporzeń majątkowych nieuznawanych za przychody podatkowe. Wśród nich ujęto m.in. przychody otrzymane na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego (akcyjnego), funduszu udziałowego albo funduszu założycielskiego albo organizacyjnego ubezpieczyciela – a w towarzystwach powierniczych wartości aktywów tych funduszy (art. 12 ust. 4 pkt 4 ww. ustawy).

Z opisanego we wniosku zaistniałego stanu faktycznego wynika, że Spółka podjęła czynności związane z pozyskaniem kapitału przez publiczną emisję nowych akcji i wprowadzeniem ich do obrotu na Giełdzie Papierów Wartościowych, która doszła do skutku. W tym celu poniosła wydatki związane z doradztwem prawnym i finansowym, przygotowaniem prospektu emisyjnego, z kosztami oferowania papierów wartościowych oraz z opłatami notarialnymi, sądowymi, skarbowymi, giełdowymi, z kosztami ogłoszeń wymaganych przepisami prawa, z kosztami promocji, publikacji i dystrybucji prospektu emisyjnego oraz z kosztami szkoleń w zakresie wiedzy o Giełdzie Papierów Wartościowych. Powyższe wydatki są bezpośrednio związane z emisją akcji, czyli przeprowadzeniem podwyższenia kapitału zakładowego.

Przedmiotowe wydatki zostały poniesione przez Wnioskodawcę bezpośrednio w celu dokonania podwyższenia kapitału zakładowego w drodze emisji akcji.

Zgodnie z cytowanym powyżej art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przychód otrzymany na to podwyższenie kapitału zakładowego nie jest przychodem podatkowym. Konsekwencją zwolnienia przychodów otrzymanych na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego z podatku jest brak możliwości uwzględnienia kosztów uzyskania przychodów przy ustaleniu dochodu do opodatkowania.

Zatem, przedstawione przez Wnioskodawcę wydatki na doradztwo prawne i finansowe, przygotowanie prospektu emisyjnego, jak i koszty oferowania papierów wartościowych oraz opłaty notarialne, sądowe, skarbowe, giełdowe, koszty ogłoszeń wymaganych przepisami prawa, koszty promocji, publikacji i dystrybucji prospektu emisyjnego oraz koszty szkoleń w zakresie wiedzy o Giełdzie Papierów Wartościowych – nie spełniają zasadniczego warunku uznania ich za koszty uzyskania przychodów z art. 15 ust. 1, gdyż zostały związane z przysporzeniami nie uważanymi przez ustawodawcę za przychód podlegający opodatkowaniu.

Nieistotny jest przy tym, w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych cel, ani konsekwencje (efekty) podwyższenia kapitału zakładowego Spółki. Przepisy tej ustawy nie różnicują sytuacji podatkowej podatników ze względu na cel w jakim ma on być podwyższony, czy konsekwencje podwyższenia kapitału zakładowego.

Ponadto z treści art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wynika, że przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się przychodów ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo są wolne od podatku. Związane z tymi przychodami koszty nie mogą, stosownie do pkt 3 tego przepisu, pomniejszać przychodów uzyskiwanych z innych źródeł.

W świetle powyższego, wydatki związane z podwyższeniem kapitału zakładowego Spółki, dotyczące doradztwa prawnego i finansowego, przygotowania prospektu emisyjnego, kosztów oferowania papierów wartościowych oraz opłat notarialnych, sądowych, skarbowych, giełdowych, jak i kosztów ogłoszeń wymaganych przepisami prawa, kosztów promocji, publikacji i dystrybucji prospektu emisyjnego, czy kosztów szkoleń w zakresie wiedzy o Giełdzie Papierów Wartościowych, nie stanowią w Spółce kosztów, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, gdyż są one związane z przychodem niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

W odniesieniu do powołanych przez Spółkę orzeczeń organów podatkowych oraz sądów administracyjnych stwierdzić należy, że rozstrzygnięcia te zapadły w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację, podobnie jak orzeczenia przeciwne do stanowiska Spółki.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.