Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-366/11-2/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-10-24
Teza: Należy stwierdzić, iż w przedstawionym we wniosku zdarzeniu przyszłym zastosowanie znajdzie przepis art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, Spółka w związku z zawarciem planowanej umowy sprzedaży akcji nie będzie zobowiązana do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: akcja-sprzedaż akcji; czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 4-art. 9

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 22.08.2011 r. (data wpływu 29.08.2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie transakcji nabycia akcji - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 29.08.2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie transakcji nabycia akcji.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

F. sp. z o.o. z siedzibą w G. („Wnioskodawca” lub „Spółka”) rozważa nabycie większościowego pakietu akcji („Akcje”) w kilku różnych spółkach z grupy F. Ponieważ, Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie produkcyjno-handlowym, i Spółka nie ma wystarczającego doświadczenia na rynku kapitałowym, w celu przeprowadzenia transakcji kupna Akcji Spółka zamierza zawrzeć umowę o świadczenie usług maklerskich („Umowa”) z firmą inwestycyjną („Makler”) posiadającą wymagane prawem zezwolenie na prowadzenie działalności maklerskiej. Na podstawie Umowy Maklerskiej Makler może być zobowiązany do świadczenia na rzecz Wnioskodawcy usług polegających na:

(a) przyjmowaniu zleceń nabycia akcji oraz wykonaniu tych zleceń poprzez zawieranie transakcji,

(b) przyjmowanie wpłat tytułem opłacenia zleceń kupna instrumentów i należnej Maklerowi prowizji,

(c) dokonywaniu niezbędnych potwierdzeń w instytucjach przechowujących instrumenty rynku niepublicznego,

(d) zawieraniu transakcji i wystawianie kart umów,

(e) rozliczaniu transakcji i przekazywanie środków należnych z tytułu zbycia instrumentów sprzedającemu, jeśli płatność jest dokonywana za pośrednictwem Maklera,

(f) wystawianiu potwierdzeń zawarcia transakcji.

Ponadto w ramach Umowy Wnioskodawca udzieli Maklerowi pełnomocnictwa do zastępowania go przy zawieraniu umowy nabycia Akcji. W ramach tego umocowania makler będzie uprawniony do zawarcia umowy nabycia Akcji w swoim imieniu, ale na rachunek Spółki.

Za swoje usługi makler otrzyma od Wnioskodawcy wynagrodzenie w wysokości określonej w Umowie.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy rozważana sprzedaż Akcji dokonana przy udziale Maklera występującego po stronie Spółki jest zwolniona z podatku od czynności cywilnoprawnych („PCC”)?

Zdaniem Wnioskodawcy

Rozważana transakcja będzie spełniała warunki kwalifikujące do zwolnienia z PCC. Przemawiają za tym następujące argumenty.

Co do zasady, sprzedaż praw majątkowych podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych („PCC”) jako sprzedaż praw majątkowych, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy. Nie ulega wątpliwości, że akcje w spółce akcyjnej są prawami majątkowymi. Na podstawie art. 4 pkt 1 Ustawy obowiązek podatkowy z tytułu umowy sprzedaży ciąży na kupującym. Jednakże po spełnieniu warunków, o których mowa w art. 9 pkt 9 lit. b ustawy, transakcja sprzedaży praw majątkowych może być zwolniona z opodatkowania PCC. Zgodnie z powołanym przepisem, zwalnia się z podatku od czynności cywilnoprawnych sprzedaż praw majątkowych, będących instrumentami finansowymi, dokonywaną za pośrednictwem firm inwestycyjnych lub zagranicznych firm inwestycyjnych. Zatem rozważana przez Spółkę transakcja nabycia Akcji będzie objęta zwolnieniem, o ile spełnione będą łącznie następujące warunki: (i) przedmiotem sprzedaży będą instrumenty finansowe, oraz (ii) transakcja będzie przeprowadzona za pośrednictwem firmy inwestycyjnej.

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych nie zawiera definicji instrumentu finansowego. Zgodnie z regułą wykładni należy zatem sięgnąć do definicji słownikowej, chyba że inne przepisy definiują poszukiwane pojęcie.

Instrumenty finansowe zostały zdefiniowane w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi („Ustawa o OIF”). Art. 2 ust. 1 pkt 1 Ustawy o OIF uznaje za instrumenty finansowe m.in. papiery wartościowe. papierami wartościowymi, zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. a powołanej ustawy, są między innymi akcje w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych („KSH”).

Podobnie jak w przypadku instrumentów finansowych, ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych nie wyjaśnia, co należy rozumieć przez firmę inwestycyjną. Definicji firmy inwestycyjnej należy ponownie szukać w Ustawie o OIF w art. 3 pkt 33, który stanowi, że przez firmę inwestycyjną należy rozumieć m.in. dom maklerski. Zatem Makler biorący udział w planowanej transakcji nabycia Akcji będzie występował w charakterze firmy inwestycyjnej.

Jednakże nie każdy udział firmy inwestycyjnej w sprzedaży akcji kwalifikuje taką transakcję do objęcia zwolnieniem. Zwolnienie dotyczy jedynie takiego udziału firmy inwestycyjnej w transakcji, który polega na pośrednictwie w sprzedaży. Ustawa nie definiuje pojęcia pośrednictwa w sprzedaży, stąd też w celu ustalenia znaczenia terminu „pośrednictwo” należy sięgnąć do definicji słownikowej (Słownik Języka Polskiego PWN pod red. Mieczysława Szymczaka, wyd. PWN 1998), zgodnie z którym przez pośrednictwo należy rozumieć:

*   działalność osoby trzeciej mającą na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakichś spraw dotyczących obu stron, lub

*   występowanie w roli łącznika, lub

*   załatwianie dla zarobku różnego rodzaju transakcji handlowych między dwiema stronami.

Tak, słownikowo, rozumiane pośrednictwo uzyskuje ramy prawne w postaci umowy zlecenia lub umowy agencyjnej, o których mowa w art. 734 oraz art. 758 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Treścią umowy zlecenia jest przyjęcie, za wynagrodzeniem, zlecenia do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenia. Jeżeli nic innego nie wynika z umowy, to zlecenie obejmuje także pełnomocnictwo do dokonania czynności prawnej w imieniu zlecającego. Natomiast przez umowę agencyjną przyjmujący zlecenie (agent) zobowiązuje się, w zakresie działalności swojego przedsiębiorstwa, do stałego pośrednictwa, za wynagrodzeniem, przy zawieraniu z klientami umów na rzecz dającego zlecenie albo do zawierania umów w jego imieniu. Do zawierania umów w imieniu dającego zlecenie oraz do odbierania dla niego oświadczeń woli agent jest uprawniony tylko wtedy, gdy ma do tego stosowne umocowanie. Zatem biorąc pod uwagę, że Wnioskodawca zamierza udzielić maklerowi pełnomocnictwa do zawarcia umowy nabycia Akcji w swoim imieniu, ale na rachunek Wnioskodawcy, a makler za wynagrodzeniem zobowiązuje się do zawarcia umowy nabycia Akcji, to Umowa będzie nosiła cechy umowy zlecenia. Ponadto, zbliżony charakter umowy o wykonanie zleceń nabycia instrumentów finansowych i umowy zlecenia poza obrotem zorganizowanym potwierdza treść art. 73 ust. 4 lit. a Ustawy o OIF, zgodnie z którym do umów o wykonanie zlecenia nabycia instrumentów finansowych stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu cywilnego dot. umowy zlecenia.

Nadmienić należy także, że pojęcie pośrednictwa obejmuje również czynności maklerskie, o których mowa w art. 69 ust. 2 Ustawy o OIF, zgodnie z którym przez działalność maklerską rozumie się m.in.: (pkt 1) przyjmowanie i przekazywanie zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych lub (pkt 2) wykonywanie zleceń, o których mowa w pkt 1, na rachunek dającego zlecenie. Stanowisko powyższe znajduje potwierdzenie w następujących interpretacjach indywidualnych wydanych przez: Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 7 grudnia 2010 r. (znak: IPPB2/436-372/10-2/MZ), z 7 stycznia 2011 r. (znak: IPPB2/436 -442/10-2/MZ), Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 25 czerwca 2010 r. (znak: IBPBII/436-85/10/MZ), Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 13 maja 2011 r. (znak: ILPB2/436-39/11-4/MK). Organy podatkowe podkreślają, że: pojęcie pośrednictwa obejmuje zatem przykładowo zawarcie umowy przez firmę inwestycyjną w imieniu jednej ze stron transakcji, a także czynności maklerskie, o których mowa w art. 69 ust. 2 pkt 2 w zw. z pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, tj. wykonywanie zleceń nabycia lub zbycia papierów wartościowych, na rachunek dającego zlecenie.

Biorąc zatem pod uwagę, że przedmiotem planowanej sprzedaży są Akcje, które Ustawa o OIF uznaje za instrumenty finansowe, oraz że Makler będący firmą inwestycyjną będzie pośredniczył w sprzedaży Akcji jako pełnomocnik Spółki uprawniony do zawarcia umowy nabycia Akcji oraz Makler dokona czynności maklerskich, o których mowa w art. 69 ust. 2 pkt 2 w zw. z pkt 1 powołanej ustawy, to należy uznać że sprzedaż Akcji zostanie dokonana za pośrednictwem firmy inwestycyjnej. W rezultacie planowana transakcja będzie zwolniona z PCC na podstawie art. 9 pkt 9 lit. b Ustawy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 101, poz. 649 ze zm.) podatkowi temu podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych. Według art. 3 ust. 1 pkt 1 i art. 4 pkt 1 ustawy obowiązek podatkowy z tytułu umowy sprzedaży powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnych i ciąży przy umowie sprzedaży na kupującym.

W myśl art. 9 pkt 9 ww. ustawy zwalnia się od podatku sprzedaż praw majątkowych, będących instrumentami finansowymi:

1.  firmom inwestycyjnym oraz zagranicznym firmom inwestycyjnym,
2.  dokonywaną za pośrednictwem firm inwestycyjnych lub zagranicznych firm inwestycyjnych,
3.  dokonywaną w ramach obrotu zorganizowanego,
4.  dokonywaną poza obrotem zorganizowanym przez firmy inwestycyjne oraz zagraniczne firny inwestycyjne, jeżeli prawa te zostały nabyte przez te firmy w ramach obrotu zorganizowanego - w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538, z późn. zm.).

Na podstawie art. 535 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.), przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na rzecz kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. W powołanym przepisie jest mowa tylko o rzeczach podmiotach materialnych (art. 45 Kodeksu Cywilnego), jednakże zgodnie z art. 555 Kodeksu Cywilnego przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio do sprzedaży energii oraz praw. Ustawa Kodeks Cywilny nie zawiera w tym przedmiocie wyłączeń w odniesieniu do sprzedaży praw wynikających z papierów wartościowych.

Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538 ze zm.), instrumentami finansowymi są papiery wartościowe. Natomiast art. 3 pkt 1 lit. a) ww. ustawy stanowi, że papierami wartościowymi są: akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego.

Zgodnie z art. 3 pkt 33 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi ilekroć w ustawie jest mowa o firmie inwestycyjnej - rozumie się przez to dom maklerski, bank prowadzący działalność maklerską, zagraniczną firmę inwestycyjną prowadzącą działalność maklerską na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zagraniczną osobę prawną z siedzibą na terytorium państwa należącego do OECD lub WTO, prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność maklerską.

Stosownie do treści art. 3 pkt 9 ww. ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o obrocie zorganizowanym rozumie się przez to obrót papierami wartościowymi lub innymi instrumentami finansowymi dokonywany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na rynku regulowanym albo w alternatywnym systemie obrotu.

W związku z powyższym za sprzedaż papierów wartościowych, także w rozumieniu art. 9 pkt 9 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, należy uznać umowę zobowiązującą jedną stronę czynności do przeniesienia praw wynikających z papierów wartościowych (ewentualnie także innych czynności - np. wydania papierów wartościowych istniejących w formie dokumentów), a drugą stroną do zapłaty ceny (ewentualnie także innych czynności - np. odbioru papierów wartościowych istniejących w formie dokumentów).

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż F. sp. z o.o. z siedzibą w Grójcu („Wnioskodawca” lub „Spółka”) rozważa nabycie większościowego pakietu akcji („Akcje”) w kilku różnych spółkach z grupy F. Ponieważ, Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie produkcyjno -handlowym, i Spółka nie ma wystarczającego doświadczenia na rynku kapitałowym, w celu przeprowadzenia transakcji kupna Akcji Spółka zamierza zawrzeć umowę o świadczenie usług maklerskich („Umowa”) z firmą inwestycyjną („Makler”) posiadającą wymagane prawem zezwolenie na prowadzenie działalności maklerskiej.

W związku z powyższym należy stwierdzić, iż sprzedaż akcji to szczególny typ umowy sprzedaży praw majątkowych i wobec tego podlega regulacjom ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Przy czym, jeżeli dokonywana jest za pośrednictwem określonych podmiotów, wymienionych w art. 9 pkt 9 lit. b) ww. ustawy, to korzysta ze zwolnienia z tego podatku.

Pośrednictwo przy zawieraniu umowy sprzedaży akcji ma miejsce w sytuacji, gdy Firma Inwestycyjna prowadząca działalność maklerską uczestniczy przy dokonywaniu tejże umowy. Pojęcie pośrednictwa obejmuje zatem przykładowo zawarcie umowy przez Firmę Inwestycyjną w imieniu jednej ze stron transakcji, a także czynności maklerskie, o których mowa w art. 69 ust. 2 pkt 2 w zw. z pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, tj. wykonywanie zleceń nabycia lub zbycia papierów wartościowych, na rachunek dającego zlecenie.

Reasumując należy stwierdzić, iż w przedstawionym we wniosku zdarzeniu przyszłym zastosowanie znajdzie przepis art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, Spółka w związku z zawarciem planowanej umowy sprzedaży akcji nie będzie zobowiązana do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.

Odnosząc się do argumentacji Wnioskodawcy opartej na treści wskazanych interpretacji organów podatkowych w uzasadnieniu własnego stanowiska, należy stwierdzić, co do zasady wiążą one w sprawie, w której zostały wydane i nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym nie stanowią podstawy prawnej przy wydawaniu interpretacji.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.