Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT2-2.4011.261.2017.1.BK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-10-17
Teza: 1. Czy od przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości stanowiącej zespół parkowo-pałacowy odziedziczonej przez Wnioskodawczynię po zmarłym w 2014 r. mężu, objętej wspólnością majątkową małżeńską Wnioskodawczyni-wdowa musi zapłacić podatek dochodowy? 2. Czy od sprzedaży na powiększenie własnego gospodarstwa rolnego przez kupującego nieruchomości stanowiących grunty rolne Wnioskodawczyni zobowiązana była do uiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: gospodarstwa-gospodarstwa rolne; nabycie; nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; spadek; wspólność-wspólność ustawowa; zapłata-zapłata podatku; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 8 sierpnia 2017 r. (data wpływu 17 sierpnia 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia nieruchomości:

*   w części dotyczącej zastosowania zwolnienia przedmiotowego – **jest nieprawidłowe,**
*   w pozostałym zakresie - **prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 sierpnia 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia nieruchomości.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawczyni wraz ze swoim mężem przez cały czas trwania małżeństwa pozostawała w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej. Nie zawierali umów majątkowych małżeńskich. Na mocy testamentu wzajemnie po sobie mieli dziedziczyć całość. W trakcie trwania małżeństwa nabyli do wspólności ustawowej w jakiej pozostawali nieruchomość stanowiącą zespół parkowo-pałacowy (nabycie w 1998 r.) oraz grunty rolne (nabycie w 2009 r ). Obecnie Wnioskodawczyni jest wdową - mąż Wnioskodawczyni zmarł 25 sierpnia 2014 r. Wnioskodawczyni zamierza dokonać sprzedaży ww. nieruchomości, tj. zespołu parkowo-pałacowego. Dodatkowo w grudniu 2015 r. Wnioskodawczyni zbyła nabyte w drodze dziedziczenia po mężu ww. grunty rolne, które w wyniku sprzedaży nie utraciły swojego charakteru rolnego. Przed zbyciem grunty rolne były wydzierżawiane spółce, która na podstawie umowy zlecenia zawartej z Wnioskodawczynią wykonywała i zbierała uprawy rolne. Nabycia tych gruntów dokonała jednak inna spółka powiązana ze spółką dotychczas uprawiającą ww. grunty. Po sprzedaży gruntów, ze względu na dotację zostały podpisane umowy dzierżawy sprzedanych gruntów i ziemia nadal była uprawiana - nie straciła swojego charakteru rolnego.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy od przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości stanowiącej zespół parkowo-pałacowy odziedziczonej przez Wnioskodawczynię po zmarłym w 2014 r. mężu, objętej wspólnością majątkową małżeńską Wnioskodawczyni-wdowa musi zapłacić podatek dochodowy?
2.  Czy od sprzedaży na powiększenie własnego gospodarstwa rolnego przez kupującego nieruchomości stanowiących grunty rolne Wnioskodawczyni zobowiązana była do uiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawczyni w zakresie pytania pierwszego - opierając się na stanowisku NSA wyrażonym w uchwale z dnia 15 maja 2017 r., sygn. akt II FPS 2/17 w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nabytych przez współmałżonka w wyniku dziedziczenia -sprzedaż nieruchomości, czy praw majątkowych, w ramach rozporządzania majątkiem prywatnym, jest co do zasady opodatkowana podatkiem dochodowym, o ile nastąpi w określonym czasie. Źródło przychodu powstaje tutaj, gdy sprzedaż taka ma miejsce przed upływem 5 lat licząc od końca roku, w którym nieruchomość została nabyta bądź wybudowana (art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Wskazany wyżej termin pięciu lat, po upływie którego podatku nie trzeba płacić, liczy się od końca roku, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości bądź jej wybudowanie. Generalnie to data nabycia (odpłatnego, czyli np. zakupu bądź nieodpłatnego, np. darowizny, spadku) wyznacza bieg tego terminu.

Jeżeli zatem ze sprzedażą odczeka się pięć pełnych lat (licząc od końca roku, w którym miało miejsce nabycie) podatku dochodowego nie będzie. Ponadto, każdy sprzedający współwłaściciel rozlicza się tutaj z podatku osobno i wskazany okres liczy dla siebie (jako, że nabycie mogło następować na przestrzeni lat).

Zasady te dotyczą także małżonków, w tym również w stosunku do zbywanego majątku wspólnego. Jeżeli odczekają pięć lat, podatku nie zapłacą.

Z uwagi na wspólność majątkową małżeńską, nie można wyodrębnić udziałów, które zmarły mąż oraz odrębnie podatnik jako żona posiadali w chwili nabycia opisanych nieruchomości w trakcie trwania małżeństwa. Zdaniem Wnioskodawczyni - nie można zatem przyjąć, że pięcioletni termin biegnie od daty nabycia nieruchomości w drodze spadku. NSA w ww. uchwale jasno wskazał, że dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych nabytych przez współmałżonka w wyniku dziedziczenia, datą ich nabycia lub wybudowania w rozumieniu przepisów ustawy PIT jest dzień nabycia (wybudowania) tych nieruchomości i praw majątkowych do majątku wspólnego małżonków.

Mając na uwadze powyższe Wnioskodawczyni uważa, że w Jej przypadku nabycie nastąpiło jeszcze za życia współmałżonka, kiedy to małżonkowie pozostając we wspólności ustawowej nabyli do majątku wspólnego opisane nieruchomości. Powyższe skutkuje tym, że Wnioskodawczyni nie jest obowiązana opłacać podatku dochodowego od kwoty uzyskanej ze sprzedaży ww. nieruchomości, jeżeli od ich nabycia minęło ponad 5 lat. NSA uznał, że pięcioletni termin, po upływie którego nie trzeba rozliczać się z podatku od sprzedaży nieruchomości - wchodzących do majątku wspólnego małżonków, liczy się tylko raz - od daty wspólnego jej nabycia bądź wybudowania.

W ocenie Wnioskodawczyni - w zakresie pytania drugiego - stosownie do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przedmiotowy stan faktyczny nie rodził obowiązku uiszczenia przez podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawczyni podlegała zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 28, stanowiącym, że wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu sprzedaży całości lub części nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego; zwolnienie nie dotyczy przychodu uzyskanego ze sprzedaży gruntów, które w związku z tą sprzedażą utraciły charakter rolny, a kupujący oświadczyła, że nabyte grunty kupuje na powiększenie własnego gospodarstwa rolnego. Zgodnie z art. 2 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ilekroć w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych jest mowa o gospodarstwie rolnym, oznacza to gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów ustawy o podatku rolnym.

Stosownie do art. 2 ust. 1 tej ustawy, za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdującej się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.

Reasumując, przychód uzyskany przez Wnioskodawczynię z odpłatnego zbycia w 2015 r. nieruchomości rolnej, nabytej przez Nią i zmarłego męża w 2009 r. w drodze umowy sprzedaży korzysta ze zwolnienia przedmiotowego wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ze względu na spełnienie warunków tego zwolnienia. W konsekwencji - zdaniem Wnioskodawczyni - nie była zobowiązana do zapłaty 19% podatku dochodowego z tytułu zbycia ww. nieruchomości.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe w zakresie zastosowania zwolnienia przedmiotowego oraz prawidłowe w pozostałym zakresie.

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
4.  innych rzeczy,

*   jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy- przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

W świetle powyższego, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub praw majątkowych następuje przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie zostaje dokonane w wykonywaniu działalności gospodarczej stanowi źródło przychodu, o którym mowa w ww. przepisie.

Zatem dla określenia skutków podatkowych odpłatnego zbycia nieruchomości i ww. praw majątkowych istotne jest ustalenie daty ich nabycia.

Jak wynika z treści wniosku, Wnioskodawczyni wraz ze swoim mężem przez cały czas trwania małżeństwa pozostawała w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej. Nie zawierali umów majątkowych małżeńskich. Na mocy testamentu wzajemnie po sobie mieli dziedziczyć całość. W trakcie trwania małżeństwa nabyli do wspólności ustawowej w jakiej pozostawali nieruchomość stanowiącą zespół parkowo-pałacowy (nabycie w 1998 r.) oraz grunty rolne (nabycie w 2009 r ). Obecnie Wnioskodawczyni jest wdową - mąż Wnioskodawczyni zmarł 25 sierpnia 2014 r. Wnioskodawczyni zamierza dokonać sprzedaży ww. nieruchomości, tj. zespołu parkowo-pałacowego. Dodatkowo w grudniu 2015 r. Wnioskodawczyni zbyła nabyte w drodze dziedziczenia po mężu ww. grunty rolne, które w wyniku sprzedaży nie utraciły swojego charakteru rolnego. Przed zbyciem grunty rolne były wydzierżawiane spółce, która na podstawie umowy zlecenia zawartej z Wnioskodawczynią wykonywała i zbierała uprawy rolne. Nabycia tych gruntów dokonała jednak inna spółka powiązana ze spółką dotychczas uprawiającą ww. grunty. Po sprzedaży gruntów, ze względu na dotację zostały podpisane umowy dzierżawy sprzedanych gruntów i ziemia nadal była uprawiana - nie straciła swojego charakteru rolnego.

W związku z powyższym wskazać należy, że zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r., poz. 459, z późn. zm.), prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast stosownie do przepisu art. 925 tej ustawy, spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Natomiast do sytuacji prawnej małżonków, których ustrój majątkowy objęty został wspólnością ustawową, zastosowanie znajduje art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2017 r. poz. 682), zgodnie z którym z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Przedmiotami majątkowymi w rozumieniu tego przepisu są wszelkie prawa majątkowe – zarówno bezwzględne (prawo własności rzeczy oraz inne prawa rzeczowe), jak i względne (np. przysługujące małżonkom wierzytelności). Wspólność ustawowa obejmuje wszelkie przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich. Z ww. przepisu wynika, że wspólność małżeńska została ukształtowana jako wspólność łączna. Charakteryzuje się ona tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą więc rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością ustawową. Obojgu małżonkom przysługuje pełne prawo do całości majątku wspólnego. Zważywszy na tak ukształtowaną sytuację prawną małżonków objętych wspólnością ustawową, definitywne nabycie w czasie jej trwania nieruchomości oznacza nabycie przez każdego z małżonków tego prawa w całości, a nie w określonym ułamkowo udziale. Konsekwentnie, w przypadku sprzedaży tego prawa, każdy z małżonków zbywałby je w całości, a nie w określonym udziale.

Zaprezentowane stanowisko znajduje odzwierciedlenie w podjętej przez NSA uchwale w składzie siedmiu sędziów z dnia 15 maja 2017 r., sygn. akt II FPS 2/17, w której sąd stwierdził, że dla celów opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176, ze zm.) nabytych przez współmałżonka w wyniku dziedziczenia, datą ich nabycia lub wybudowania w rozumieniu tego przepisu jest dzień nabycia (wybudowania) tych nieruchomości i praw majątkowych do majątku wspólnego małżonków.

Biorąc zatem pod uwagę powyższe, za datę nabycia przez Wnioskodawczynię, zarówno nieruchomości stanowiącej zespół parkowo-pałacowy jak i nieruchomości rolnej, od której należy liczyć bieg terminu pięcioletniego, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy należy uznać rok, kiedy to ww. nieruchomości nabyte zostały do majątku wspólnego Wnioskodawczyni i Jej małżonka, tj. odpowiednio 1998 i 2009.

W konsekwencji, w oparciu o okoliczności przedstawione we wniosku stwierdzić należy, że sprzedaż nieruchomości stanowiącej zespół parkowo-pałacowy nie będzie dla Wnioskodawczyni stanowić źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż jej zbycie nastąpi po upływie 5 lat licząc od daty, kiedy małżonkowie nabyli tę nieruchomość do ich majątku wspólnego. Wobec czego, ewentualna jej sprzedaż przez Wnioskodawczynię nie będzie rodziła obowiązku uiszczenia podatku dochodowego z tego tytułu.

Również zbycie przez Wnioskodawczynię w 2015 r. nieruchomości stanowiącej grunty rolne nie stanowi źródła przychodu, ponieważ sprzedaż została dokonana po upływie pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie do majątku wspólnego małżonków (2009 r.). W konsekwencji czego Wnioskodawczyni nie była zobowiązana do zapłaty w związku z tą sprzedażą podatku dochodowego.

Zatem, skoro sprzedaż ta nie stanowiła źródła przychodu, to w sprawie nie znajdzie zastosowania przepis art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy, zgodnie z którym wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu sprzedaży całości lub części nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rolnego; zwolnienie nie dotyczy przychodu uzyskanego ze sprzedaży gruntów, które w związku z tą sprzedażą utraciły charakter rolny.

W związku z powyższym pomimo, że Wnioskodawczyni wywiodła prawidłowy skutek prawny w postaci braku obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu sprzedaży ww. nieruchomości, to ze względu na odmienną argumentację od zawartej w niniejszej interpretacji stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za nieprawidłowe w zakresie zastosowania zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 28 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia oraz stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny (zdarzenie przyszłe), sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (zdarzeniem przyszłym) podanym przez Wnioskodawczynię w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, ul. Emilii Plater 1, 10-562 Olsztyn w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.