Zmiana interpretacji indywidualnej
Sygnatura: DPP7.8222.62.2018.GFQV
Organ: Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Data wydania: 2018-10-16
Teza: Skutki podatkowe dla Wnioskodawcy w przypadku wystąpienia ze spółki innego wspólnika bez wynagrodzenia
Słowa kluczowe: przychód; spółki-spółka jawna; spółki-wystąpienie ze spółki; wspólnik
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

ZMIANA INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ

Na podstawie art. 14e § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), w związku z art. 223 ust. 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r., poz. 1948, z późn. zm.), Szef Krajowej Administracji Skarbowej, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości interpretacji indywidualnej z dnia 30 sierpnia 2016 r. Nr 1061-IPTPB3.4511.571.2016.1.JZ, wydanej w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, zmienia z urzędu wyżej wymienioną interpretację stwierdzając, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 29 czerwca 2016 r. (data wpływu 4 lipca 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych dla Wnioskodawcy w przypadku wystąpienia ze spółki innego wspólnika bez wynagrodzenia – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 4 lipca 2016 r. został złożony wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest osobą fizyczną, polskim rezydentem podatkowym. Wnioskodawca jest jednym z trzech wspólników spółki komandytowej (dalej: „SPK”) – pozostali wspólnicy to inna osoba fizyczna i spółka z ograniczoną odpowiedzialnością. Oprócz tego, Wnioskodawca planuje zawiązać razem z inną osobą fizyczną (będącą jednocześnie wspólnikiem SPK) spółkę jawną (dalej: „SPJ”). Następnie SPK zamierza przystąpić do SPJ wnosząc do SPJ wkład niepieniężny w postaci nieruchomości. W wyniku tej czynności skład wspólników SPJ będzie prezentował się następująco: Wnioskodawca, inna osoba fizyczna, SPK.

Następnie SPK wystąpi z SPJ, przy czym w związku z wystąpieniem SPK z SPJ nie zostanie zwrócony wkład ani nie zostanie wypłacona równowartość wkładu, nie zostanie wypłacona przypadająca na SPK równowartość części majątku wspólnego pozostałego po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników, nie dojdzie do wypłaty wynagrodzenia. Innymi słowy SPK wystąpi z SPJ nieodpłatnie.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy po stronie Wnioskodawcy, jako wspólnika pozostającego w SPJ, powstanie przychód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych w związku z wystąpieniem z SPJ innego wspólnika – SPK – jeżeli SPK wystąpi z SPJ nieodpłatnie?

Zdaniem Wnioskodawcy, w związku z wystąpieniem ze SPJ wspólnika – SPK bez wypłaty wynagrodzenia (nieodpłatnie), nie powstanie u Niego, jako pozostającego w SPJ wspólnika, przychód.

Na wstępie Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z art. 65 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030, z późn. zm., dalej: „KSH”), wystąpienie wspólnika ze spółki powoduje obowiązek rozliczenia udziału kapitałowego wspólnika, który oznacza się na podstawie osobnego bilansu, uwzględniającego wartość zbywczą majątku spółki. Udział kapitałowy powinien być wypłacony występującemu wspólnikowi w pieniądzu, zaś rzeczy wniesione do spółki przez wspólnika tylko do używania zwraca się w naturze (art. 65 § 3).

Wnioskodawca podkreśla, że ww. przepis jest regulacją względnie obowiązującą. Innymi słowy, wspólnicy w uchwale lub umowie mogą określić odmienne zasady rozliczenia wspólnika występującego ze spółki. W momencie wystąpienia ze spółki jawnej jednego ze wspólników nie powstanie obowiązek wypłacenia udziału występującemu wspólnikowi, zgodnie z art. 65 § 1 KSH.

Jak wynika z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm., dalej: „ustawa o PIT”), przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku (udziału) oraz, z zastrzeżeniem ust. 1a, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się. że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe.

Z kolei, jak stanowi art. 5b ust. 2 ustawy o PIT, jeżeli pozarolniczą działalność gospodarczą prowadzi spółka niemająca osobowości prawnej, przychody wspólnika z udziału w takiej spółce, określone na podstawie art. 8 ust. 1. uznaje się za przychody ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, tj. z pozarolniczej działalności gospodarczej. Jednocześnie w art. 14 ust. 1 ustawy o PIT za przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej uznano kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. a także, jak wynika z art. 14 ust. 2 pkt 8 ustawy o PIT, wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, obliczonych zgodnie z art. 11 ust. 2-2b, z zastrzeżeniem art. 21 ust. 1 pkt 125.

Mając na uwadze przywołane przepisy ustawy o PIT należy, zdaniem Wnioskodawcy stwierdzić, że przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej określamy konkretne, wymierne, definitywne, co najmniej wymagalne przysporzenie majątkowe związanie z prowadzoną działalnością, w związku z którym po stronie podatnika pojawia się konkretna wartość majątkowa. Przychodami są zatem wszelkiego rodzaju przysporzenia majątkowe mające charakter ostateczny oraz rzeczywisty, powiększające aktywa podatnika (zmniejszające jego pasywa).

W związku z powyższym, w opinii Wnioskodawcy, w przypadku nieodpłatnego wystąpienia przez wspólnika (SPK) z SPJ, po stronie wspólników pozostających w tej spółce, w tym Wnioskodawcy, nie dojdzie do powstania rzeczywistego przysporzenia majątkowego, wobec czego nie można mówić o powstaniu przychodu do opodatkowania.

Należy w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z przepisami KSH mienie wniesione przez wspólników do spółki jawnej jako wkład oraz nabyte przez spółkę w toku jej działalności stanowi majątek spółki, a nie jej wspólników. Wnioskodawca zauważa także, że ewentualne rozliczenie występującego wspólnika dokonywane jest nie z pozostałymi wspólnikami, ale ze spółką. W związku z tym, o ewentualnym przychodzie po stronie Wnioskodawcy będzie można mówić dopiero w momencie wystąpienia ze spółki samego Wnioskodawcy.

Stanowisko Wnioskodawcy zostało potwierdzone, według Niego, w licznych interpretacjach indywidualnych wydanych przez organy podatkowe.

Przykładowo, w interpretacji indywidualnej z dnia 8 stycznia 2015 r. (nr IPPB1/415-1142 /14-5/MS1) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie uznał za prawidłowe stanowisko Wnioskodawczyni, zgodnie z którym wystąpienie ze spółki jawnej wspólnika bez dokonania rozliczenia między nim a spółką wskazanego w art. 65 k.s.h., nie powoduje powstania po stronie wspólników pozostających w spółce przychodu.

W ww. interpretacji stwierdzono, że „w przypadku wystąpienia ze spółki innego wspólnika bez wynagrodzenia, wnioskodawca:

1.  nie otrzymuje dodatkowego przysporzenia majątkowego stanowiącego przychody podatkowe oraz
2.  wystąpienie innego wspólnika ze spółki, bez wynagrodzenia, może ewentualnie zwiększyć w przyszłości udział wnioskodawcy w przychodach i kosztach spółki z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej. Należy podkreślić, że uprzednio wypracowany dochód przez spółkę podlegał już opodatkowaniu u wspólników i został tym wspólnikom wypłacony (nie powstaje sytuacja wypłacania zysków przynależnych jednemu wspólnikowi na rzecz innego wspólnika), a wartość uprzednio wniesionych wkładów do spółki, nie stanowi przychodu podatkowego dla innych wspólników”.

W podobnym tonie wypowiedział się Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 25 stycznia 2016 r. (nr ILPB1/4511-1-1531/15-2/AK) przyjmując, że „wnioskodawca, jako wspólnik pozostający w spółce komandytowej, nie uzyska przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym od osób fizycznych, z tytułu wystąpienia innego wspólnika (spółki jawnej) bez wynagrodzenia”.

Pogląd o braku przychodu u wspólników pozostających w spółce osobowej w przypadku wystąpienia innych wspólników z takiej spółki prezentowany jest również w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. w wyroku WSA w Warszawie z 6 marca 2015 r. (sygn. III SA/Wa 1871/14) oraz w wyroku WSA w Warszawie z 6 kwietnia 2016 r. (sygn. akt III SA/Wa 1250/15).

Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z dnia 30 sierpnia 2016 r. Nr 1061-IPTPB3.4511.571.2016.1.JZ uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe.

Po zapoznaniu się z aktami sprawy Szef Krajowej Administracji Skarbowej stwierdza, że interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi nie jest prawidłowa.

Zgodnie z art. 65 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1577, z późn. zm.), zwanej dalej: „Ksh”, w przypadku wystąpienia wspólnika ze spółki wartość udziału kapitałowego wspólnika albo jego spadkobiercy oznacza się na podstawie osobnego bilansu, uwzględniającego wartość zbywczą majątku spółki.

Zauważyć jednak należy, że przepis art. 65 § 1 Ksh ma charakter względnie obowiązujący, co oznacza, że wspólnicy w uchwale lub umowie mogą określić odmienne zasady rozliczenia wspólnika występującego ze spółki. Jeżeli zatem uchwała lub umowa spółki określa inny niż wskazany w art. 65 § 1 Ksh sposób wynagradzania wspólnika występującego ze spółki, przepis ten nie ma zastosowania i w konsekwencji nie powstanie obowiązek wypłacenia temu wspólnikowi przez spółkę wartości udziału obliczonego według zasad określonych w art. 65 § 1 Ksh. Tak więc pełne wywiązanie się spółki wobec występującego wspólnika ze zobowiązania wynikającego z uchwały lub umowy, nie stanowi po stronie spółki powstania żadnego przysporzenia, które na podstawie art. 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2018 r., poz. 1509, z późn. zm.), dalej: „ustawa PIT” – w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania interpretacji - mogłoby skutkować przychodem do opodatkowania pozostałych w spółce wspólników.

Z perspektywy art. 8 ust. 1 ustawy PIT, zgodnie z którym „Przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku (udziału) oraz, z zastrzeżeniem ust. la, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe. „ – na moment wystąpienia bez wynagrodzenia jednego wspólnika ze spółki niebędącej osobą prawną, po stronie pozostałych w spółce wspólników nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Z uwagi na powyższe stwierdza się, że stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

W konsekwencji należało z urzędu dokonać zmiany pisemnej interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi.

Zgodnie z art. 14e § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa Szef Krajowej Administracji Skarbowej może, z urzędu, zmienić wydaną interpretację indywidualną, jeżeli stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przepis ten nie zawiera ograniczeń czasowych, co oznacza, że jeśli stwierdzona zostanie nieprawidłowość wydanej interpretacji indywidualnej, Szef Krajowej Administracji Skarbowej może, z urzędu, zmienić ją w dowolnym czasie.

Zmieniona interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zmienianej interpretacji.

Pouczenie

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013, Warszawa, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia (art. 3 § 2 pkt 4a, art. 13 § 1 i § 2 i art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, z późn. zm.).

Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach za pośrednictwem Szefa Krajowej Administracji Skarbowej, którego działanie jest przedmiotem skargi, na adres: Ministerstwo Finansów, ul. Świętokrzyska 12, 00-916 Warszawa (art. 47 i art. 54 § 1 ww. ustawy).

Zgodnie z art. 57a ww. ustawy skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.