Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP2/443-483/11/ICz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-07-08
Teza: Czy opisana przez Wnioskodawcę transakcja jest przedmiotem ustawy o podatku VAT.
Słowa kluczowe: dostawa-dostawa towarów; faktura; umowa-umowa faktoringu; usługi; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2, § 5 i § 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 5 kwietnia 2011r. (data wpływu 8 kwietnia 2011r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie rozstrzygnięcia czy opisana przez Wnioskodawcę transakcja jest przedmiotem ustawy o podatku VAT oraz w zakresie dokumentowania tej transakcji – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 8 kwietnia 2011r. wpłynął ww. wniosek, o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie rozstrzygnięcia czy opisana przez Wnioskodawcę transakcja jest przedmiotem ustawy o podatku VAT oraz w zakresie dokumentowania tej transakcji.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca prowadzi przedsiębiorstwo handlowe, zajmujące się sprzedażą detaliczną i hurtową farb, lakierów i materiałów budowlanych. Aby utrzymywać lepszą płynność sprzedaży zawarł umowę faktoringu. Aby sprzedaż była dla Wnioskodawcy opłacalna, część kosztów ponoszonych na rzecz faktora chciałby przenieść na kupującego, czyli swojego klienta.

Ponieważ Kupującemu przyznany został kredyt handlowy połączony z obowiązkiem zapłaty należności na rachunek faktora, Kupujący wyraża zgodę na obciążenie kosztami faktoringu ponoszonymi przez Sprzedającego z tego tytułu. Kupujący wyraża również zgodę i zobowiązuje się zwrócić Sprzedającemu równowartość odsetek, jakie ten będzie musiał zapłacić faktorowi z powodu nieterminowej zapłaty faktury przez Kupującego.

Rozliczenie zobowiązań z tytułów, o których mowa, następować będzie na podstawie not księgowych w okresach miesięcznych.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy transakcja między wnioskodawcą a klientem jest przedmiotem ustawy o podatku od towarów i usług i należy wystawiać miesięcznie fakturę VAT? Czy przeniesienie poniesionych kosztów na klienta można rozliczyć notą księgową?

Zdaniem Wnioskodawcy, opisana transakcja nie rodzi skutków podatkowych w zakresie ustawy o podatku VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W art. 7 ust. 1 ustawy o VAT postanowiono, iż przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ww. ustawy przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej,
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji,
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Definicja świadczenia usług ma zatem charakter dopełniający definicję dostawy towarów i jest wyrazem realizacji powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatnika w ramach działalności gospodarczej.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.

Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

*   w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
*   świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, iż oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Aby dana czynność (dostawa towarów czy też usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania „świadczenia”. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego „świadczenia”.

Dokonując wykładni językowej powyższych przepisów WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 26 stycznia 2009r. sygn. akt III SA/GL 1369/08 stwierdził, iż należy zauważyć, że Słownik języka polskiego definiuje czasownik "świadczyć" jako "wykonywać coś na czyjąś rzecz", "świadczenie" zaś, to - według niego - obowiązek wykonania, przekazania czegoś.

W związku z tym przez świadczenie należy rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej osoby. Na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy), co koresponduje z art. 8 ust. 1 pkt 2, gdzie pod tym pojęciem rozumie się także zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Spod pojęcia usługi należy natomiast wyłączyć takie świadczenie, którego treścią jest przeniesienie na inny podmiot prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Stanowi ono bowiem dostawę towarów. Przeniesienie na inny podmiot prawa do rozporządzania jak właściciel (czy też jako podmiot prawa) innymi składnikami majątkowymi niż towary (np. prawami własności niematerialnej) będzie usługą. Jest to bowiem świadczenie nie będące dostawą.

Przy ocenie charakteru świadczenia jako usług należy mieć na względzie to, że ustawa zalicza do usług każde świadczenie. W ten sposób podkreśla się więc powszechność opodatkowania. Tym samym, jeśli tylko mamy do czynienia ze świadczeniem, to na gruncie podatku od towarów i usług stanowi ono albo usługę, albo dostawę towarów. Inną kwestią jest faktyczne opodatkowanie tego świadczenia, co jest uzależnione między innymi od tego, czy ma ono charakter odpłatny i czy jest dokonywane przez podatnika.

Należy też zwrócić uwagę, co wynika z konstrukcji podatku od towarów i usług, że usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść (choćby potencjalną). Podatek od towarów i usług obciąża konsumpcję, czyli dopóki nie ma kogoś, kto odnosiłby lub powinien odnosić konkretne (wymierne) korzyści o charakterze majątkowym wiążące się z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą, ponieważ nie ma wówczas żadnej konsumpcji. Odbiorcą świadczenia musi być inny podmiot niż wykonujący usługę.

Zgodnie z treścią art. 29 ust. 1 ustawy, podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Z opisanych okoliczności sprawy wynika, iż Wnioskodawca prowadzi przedsiębiorstwo handlowe, zajmujące się sprzedażą detaliczną i hurtową farb, lakierów i materiałów budowlanych. Aby utrzymywać lepszą płynność sprzedaży zawarł umowę faktoringu. Aby sprzedaż była dla Wnioskodawcy opłacalna, część kosztów ponoszonych na rzecz faktora chciałby przenieść na kupującego, czyli swojego klienta.

Ponieważ Kupującemu przyznany został kredyt handlowy połączony z obowiązkiem zapłaty należności na rachunek faktora, Kupujący wyraża zgodę na obciążenie kosztami faktoringu ponoszonymi przez Sprzedającego z tego tytułu. Kupujący wyraża również zgodę i zobowiązuje się zwrócić Sprzedającemu równowartość odsetek, jakie ten będzie musiał zapłacić faktorowi z powodu nieterminowej zapłaty faktury przez Kupującego.

Strony w umowach cywilnoprawnych określają co jest przedmiotem sprzedaży. Jeżeli przedmiotem sprzedaży jest dostawa towaru w skład której wchodzą dodatkowe koszty, wówczas nie można z niej wyłączyć poszczególnych elementów kosztów sprzedaży, ponieważ obrotem jest uzgodniona kwota za dokonanie określonej dostawy, bez względu na jej poszczególne elementy.

Wyliczenie, co składa się na dokonaną dostawę ma istotne znaczenie informacyjne przy ustalaniu ceny, jednak nie może uzasadniać odrębnego kwalifikowania poszczególnych elementów zawartych w tym wyliczeniu (dla celów podatkowych).

W sytuacji gdy mamy do czynienia ze świadczeniem złożonym – świadczeniem dwóch lub więcej czynności, tak ściśle ze sobą powiązanych, że obiektywnie tworzą w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te świadczenia lub czynności stanowią jedno świadczenie do celów stosowania podatku VAT. Zdarzenie to należy traktować jako jednolite świadczenie, w którym kilka elementów należy uznać za konstytutywne do świadczenia głównego. Zatem aby ustalić charakter świadczonej czynności, należy zidentyfikować dominujące składniki danego świadczenia.

Z opisu sprawy wynika iż w omawianym przypadku mamy do czynienia z dwoma umowami, tj. umową zawartą na dostawę towaru pomiędzy Wnioskodawcą a kupującym oraz umową factoringu.

Umowę faktoringu zawierają dostawca towarów lub usług (faktorant) oraz nabywca wierzytelności (faktor). Jest to forma finansowania przedsiębiorstw poprzez wykup wierzytelności. Faktor (bank lub firma faktoringowa) nabywa krótkoterminowe wierzytelności, faktorant natomiast otrzymuje z tego tytułu odpowiednią zapłatę.

Umowa faktoringu łączy w sobie dwa elementy: cesję wierzytelności oraz pożyczkę, którą spłaca nabywca wierzytelności w drodze cesji. Faktorant ceduje każdą fakturę na faktora. Faktorant otrzymuje zapłatę: niezwłocznie po powstaniu wierzytelności i scedowaniu jej na faktora (faktoring dyskontowy lub zaliczkowy) lub w dniu wymagalności wierzytelności, po otrzymaniu zapłaty od dłużnika lub w innym terminie (faktoring wymagalnościowy). Uczestnikiem transakcji jest również odbiorca towarów lub usług, czyli dłużnik faktoringowy. Nie jest on jednak stroną umowy. Skutkiem prawnym zawartej umowy jest bowiem zmiana wierzyciela (z faktoranta na faktora). Dłużnik natomiast pozostaje ten sam.

Jeżeli przedmiotem umowy w niniejszej sprawie, zawartej pomiędzy Wnioskodawcą a Kupującym, jest dostawa towaru, w skład której wchodzą dodatkowe świadczenia (takie jak przeniesienie części kosztów wynikających z umowy factoringu oraz zwrócenie równowartości odsetek z tej umowy), wówczas nie można z niej wyłączyć poszczególnych elementów kosztów związanych z tymi świadczeniami.

Zatem w przedmiotowej sprawie przejęcie przez Kupującego części kosztów ponoszonych przez Wnioskodawcę z tytułu umowy factoringu oraz zobowiązanie się Kupującego do zwrócenia Wnioskodawcy równowartości odsetek, jakie ten będzie musiał zapłacić faktorowi z powodu nieterminowej zapłaty faktury, wiąże się ze spełnieniem świadczenia wzajemnego w związku z dostawą towarów.

Opisana we wniosku transakcja, mieści się więc w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT i tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wobec powyższego, w myśl art. 29 ust. ustawy o VAT, kwota należna z tytułu dostawy towaru winna obejmować całość świadczenia należnego od nabywcy (Kupującego) a zatem również wartość kosztów wynikających z umowy factoringu oraz równowartość odsetek.

Odnośnie natomiast kwestii dokumentowania opisanych w stanie faktycznym zdarzeń przez Wnioskodawcę należy stwierdzić, iż w myśl art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

W konsekwencji wcześniejszych rozważań i uznania, iż czynności których dotyczy zapytanie Wnioskodawcy podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, należy stwierdzić, iż Wnioskodawca winien dokumentować powyższe czynności fakturami VAT.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy stanu zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ul. ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, , po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.