Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/436-86/12/TJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2012-08-14
Teza: Określenie przedmiotu opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; depozyt-depozyt nieprawidłowy; opodatkowanie-przedmiot opodatkowania
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani przedstawione we wniosku z dnia 16 maja 2012 r. (data wpływu) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie określenia przedmiotu opodatkowania – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16 maja 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie określenia przedmiotu opodatkowania.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawczyni przez pewien czas na stałe mieszkała w Stanach Zjednoczonych. W 2009 r. po powrocie na stałe do Polski postanowiła wraz z mężem ulokować swoje oszczędności zgromadzone w okresie pobytu w Stanach Zjednoczonych na rachunkach lokat oszczędnościowych. W tym celu w dniach 19 sierpnia 2009 r. oraz 20 sierpnia 2009 r., wraz z mężem zawarła cztery umowy, na podstawie których małżonkowie powierzyli swojej siostrzenicy swoje oszczędności.

Na podstawie pierwszej umowy z dnia 19 sierpnia 2009 r. (dalej: umowa nr 1) powierzyli siostrzenicy kwotę 200.000 zł, na podstawie drugiej umowy z tego samego dnia (dalej: umowa nr 2) powierzyli siostrzenicy kwotę 200.000 zł, na podstawie trzeciej umowy, również z dnia 19 sierpnia 2009 r. powierzyli siostrzenicy kwotę 200.000 zł, zaś na podstawie czwartej umowy z dnia 20 sierpnia 2009 r. (dalej: umowa nr 4) powierzyli siostrzenicy kwotę 127.000 zł.

W przypadku każdej z umów siostrzenica zobowiązała się do:

\- zawarcia we własnym imieniu, lecz na rachunek Wnioskodawczyni i jej męża, umowy rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej w:*   M S.A., w przypadku umowy nr 1,
*   C w W. S.A. w przypadku umowy nr 2,
*   B. S.A. w przypadku umowy nr 3,
*   R S.A. w przypadku umowy nr 4,

na którym miała zdeponować powyższe kwoty. Ponadto zobowiązała się do zamknięcia danego rachunku terminowej lokaty i zwrotu powierzonej kwoty wraz z należnym oprocentowaniem na każde żądanie Wnioskodawczyni i jej męża w terminie 7 dni od pozostawienia tych środków do dyspozycji siostrzenicy przez Bank. Ponadto strony ustaliły, iż:

1.  siostrzenica będzie niezwłocznego informować Wnioskodawczynię i jej męża o wszystkich zdarzeniach mogących mieć wpływ na jej sytuację prawną i ekonomiczną oraz ściśle stosować się do instrukcji przekazywanych przez Wnioskodawczynię i jej męża,
2.  siostrzenica zobowiązała się do sukcesywnego odnawiania umowy danego rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej, chyba że Wnioskodawczyni i jej mąż postanowią inaczej,
3.  siostrzenica zobowiązała się do przekazywania Wnioskodawczyni i jej mężowi wszelkich korzyści uzyskanych przy wykonaniu zlecenia, w szczególności odsetek od kwoty danej lokaty w ciągu 7 dni od ich zaksięgowania przez bank, chyba że Wnioskodawczyni i jej mąż postanowili o ulokowaniu ich wraz z pozostałymi środkami na rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej,
4.  siostrzenica zobowiązała się do natychmiastowego zlikwidowania danej lokaty na pierwsze żądanie Wnioskodawczyni i jej męża w sytuacji, gdyby podjęli decyzję o zaprzestaniu dalszego lokowania przekazanych środków pieniężnych.

Dodatkowo ustalono, iż Wnioskodawczyni i jej mąż zwrócą siostrzenicy wszelkie wydatki, które ta poczyniła w celu należytego wykonania danej umowy oraz zwolnią siostrzenicę od zobowiązań, które ta w powyższym celu zaciągnie w imieniu własnym.

Siostrzenica zobowiązała się dołożyć należytej staranności w wykonaniu umów oraz postępować zgodnie ze wskazanym przez Wnioskodawczynię i jej męża sposobem wykonania umów.

Wnioskodawczyni i jej mąż pozostawili do dyspozycji siostrzenicy:

*   kwotę 200.000 zł przy podpisaniu umowy nr 1 w formie wypłaty gotówki, która nastąpiła w dniu 19 sierpnia 2009 r. ,
*   kwotę 200.000 zł przy podpisaniu umowy nr 2 w formie wypłaty gotówki, która nastąpiła w dniu 19 sierpnia 2009 r. ,
*   kwotę 200.000 zł przy podpisaniu umowy nr 3 w formie wypłaty gotówki, która nastąpiła w dniu 19 sierpnia 2009 r.,
*   kwotę 127.000 zł przy podpisaniu umowy nr 4 w formie wypłaty gotówki, która nastąpiła w dniu 20 sierpnia 2009 r.,

Siostrzenica zgodnie z umową zawarła w dniu 19 sierpnia 2009 r. umowy rachunków terminowych lokat oszczędnościowych w M S.A., w C w W S.A., w B S.A. oraz w dniu 20 sierpnia 2009 r. w R S.A.

Zgodnie z żądaniem Wnioskodawczyni i jej męża siostrzenica w listopadzie 2011 r. dokonała zamknięcia rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej prowadzonej w B S.A. oraz prowadzonej w R S.A. i zwróciła Wnioskodawczyni oraz jej mężowi powierzone kwoty wraz z należnym oprocentowaniem.

Rachunki terminowych lokat oszczędnościowych prowadzone w M S.A. oraz w C w W S.A. są nadal aktywne. Ich zamknięcie nastąpi w połowie 2012 r.

Wobec powyższego zadano następujące pytania:

1.  Czy w świetle zaistniałych okoliczności faktycznych czynność powierzenia środków pieniężnych w ramach poszczególnych umów przez Wnioskodawczynię siostrzenicy może zostać zakwalifikowana przez organ podatkowy jako depozyt nieprawidłowy, bądź inna czynność która jest opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych?
2.  Czy w świetle zaistniałych okoliczności faktycznych czynność zwrotu środków pieniężnych w ramach zawartych umów dokonana oraz mająca nastąpić w połowie 2012 r. przez siostrzenicę na rzecz Wnioskodawczyni i Jej męża podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawczyni, opisana czynność powierzenia środków pieniężnych w ramach zawartych umów nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a w szczególności nie może być ona zakwalifikowana jako podlegający temu podatkowi depozyt nieprawidłowy. Uzasadniając przedstawione stanowisko Wnioskodawczyni wskazuje, że w świetle art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają wymienione w nim czynności cywilnoprawne. Dokonane przez Wnioskodawczynię na podstawie ww. umów czynności nie zostały wymienione w tym przepisie. Wprawdzie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. j) ustawy stanowi, iż podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlega czynność prawna, której przedmiotem jest umowa depozytu nieprawidłowego, jednak czynność dokonana przez Wnioskodawczynię nie stanowi takiej umowy. Zgodnie z regulacją zawartą w art. 845 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) umowa depozytu nieprawidłowego stanowi szczególną odmianę umowy przechowania, w której przedmiotem depozytu nie jest rzecz oznaczona co do tożsamości, lecz pieniądze lub rzeczy oznaczone co do gatunku. Ponadto umowa depozytu nieprawidłowego zawiera uprawnienie przechowawcy do rozporządzania oddanymi na przechowanie pieniędzmi lub innymi rzeczami oznaczonymi co do gatunku. W związku z tym, w ocenie Wnioskodawczyni, o tym, czy zawarta umowa kreuje stosunek prawny depozytu nieprawidłowego, decydują przepisy szczególne albo umowa stron albo okoliczności, które w przypadku Wnioskodawczyni nie wystąpiły, nie można go natomiast domniemywać. Na potwierdzenie powyższego powołuje wyroki Sądu Najwyższego z dnia 16 grudnia 1974 r., I CR 737/74, oraz z dnia 20 czerwca 1977 r., II CR 204/77). Wyjaśnia także, że depozyt nieprawidłowy stanowi pewną szczególną odmianę umowy przechowania, jednakże odmienny jest cel gospodarczy tej umowy w porównaniu z klasycznym przechowaniem. Przechowanie bowiem wykonywane jest w interesie składającego, ma na celu zaspokojenie jego interesu. Natomiast w przechowaniu nieprawidłowym równomiernie zostaje zaspokojony interes obu stron. Składający, oddając rzeczy czy pieniądze na przechowanie, nie ponosi ryzyka ich utraty czy uszkodzenia, nawet przypadkowej, natomiast przechowawca uzyskuje prawo rozporządzania tymi rzeczami bądź pieniędzmi według swojego uznania. Przechowawca „nieprawidłowy" nabywa na własność przedmiot depozytu i może nim rozporządzać tak, jak w umowie pożyczki. Ponadto wskazuje, że elementy pożyczki w ramach stosunku depozytu nieprawidłowego wyrażają się w tym, że własność pieniędzy bądź innych rzeczy oznaczonych co do gatunku przechodzi na przechowawcę. Różnica polega na tym, że własność w ramach depozytu nieprawidłowego przechodzi z chwilą wydania pieniędzy czy rzeczy (co stanowi jednocześnie przesłankę zawarcia umowy), natomiast umowa pożyczki jedynie zobowiązuje do przeniesienia na własność biorącego pieniędzy bądź rzeczy oznaczonych co do gatunku. W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawczyni, dla oceny rzeczywistego charakteru umowy, istotnego znaczenia nabiera ustalenie jej treści w części odnoszącej się do obowiązków i uprawnień przechowawcy. W niniejszej sprawie doszło, co prawda do przekazania pewnych sum pieniędzy, jednakże nie doszło do zawarcia umowy depozytu nieprawidłowego. Wnioskodawczyni zawarła w dniu 19 sierpnia 2009 r. oraz w dniu 20 sierpnia 2009 r. cztery umowy z siostrzenicą jednocześnie przekazując jej środki pieniężne w gotówce, aby ta zgodnie z ustaleniami i żądaniem Wnioskodawczyni ulokowała je na ściśle określonych rachunkach terminowych lokat oszczędnościowych w ściśle określonych bankach, tj.: M S.A., w przypadku umowy nr 1, C w W S.A. w przypadku umowy nr 2, B S.A. w przypadku umowy nr 3, R S.A. w przypadku umowy nr 4. Zgodnie z zawartymi umowami siostrzenica została upoważniona do zawarcia lokat oszczędnościowych we własnym imieniu, lecz na rachunek Wnioskodawczyni i jej męża i w tym celu otrzymała środki pieniężne. Z zapisów umów jasno wynika, iż został określony rodzaj rachunku, na którym miały zostać ulokowane dane środki pieniężne oraz nazwa banku, w którym te środki miały być ulokowane. W związku z powyższym siostrzenica otrzymała środki pieniężne do dyspozycji w ściśle wytyczonym celu a co za tym idzie nie mogła nimi dowolnie rozporządzać. Wnioskodawczyni podkreśla również, iż zawarte umowy nakładały na siostrzenicę obowiązek informowania o wszystkich zdarzeniach mających wpływ na jej sytuację finansową i ekonomiczną w związku z założonymi lokatami oraz ścisłego stosowania się do instrukcji Wnioskodawczyni. Ponadto siostrzenica była zobowiązana do sukcesywnego odnawiania danej umowy rachunku lokaty terminowej, zgodnie z decyzją Wnioskodawczyni lub do zamknięcia danego rachunku lokaty terminowej na żądanie Wnioskodawczyni. Z zakresu uprawnień i obowiązków siostrzenicy wprost wynika, iż nie mogła ona swobodnie dysponować przekazanymi jej środkami pieniężnymi. Ograniczały ją zapisy umowy, jak również wszelkie instrukcje wydawane przez Wnioskodawczynię. Jak wynika z treści wyroku Sądu Najwyższego z dnia 20 czerwca 1977 r. w sprawie o sygn. II CR 204/77 "Wprawdzie do przyjęcia depozytu nieprawidłowego nie jest konieczne wyraźne zastrzeżenie tego w umowie, niemniej dla zastosowania art. 845 k.c. konieczne jest ustalenie, że przechowawca uprawniony został do rozporządzenia oddanymi na przechowanie pieniędzmi." Ze wskazanego wyroku wprost wynika, iż aby móc mówić o depozycie nieprawidłowym musi wystąpić element rozporządzania przedmiotem depozytu nieprawidłowego, który w niniejszych okolicznościach nie wystąpił. Skoro siostrzenica nie mogła rozporządzać przekazanymi środkami wedle własnego uznania, w zaistniałym stanie faktycznym nie można mówić o tym, iż została zawarta umowa depozytu nieprawidłowego, w przypadku którejkolwiek z czterech zwartych umów. Na potwierdzenie powyższego Wnioskodawczyni powołuje interpretację indywidualną wydaną w dniu 1 grudnia 2009 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach , sygn. IBPBII/1/436-232/09/MZ i interpretację z dnia 1 lutego 2006 r. Naczelnika Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie, sygn. 1472/SPC/436-47/05/PK.

Przedstawiając stanowisko w zakresie pytania drugiego Wnioskodawczyni uważa, że dokonana czynność zwrotu środków pieniężnych oraz mająca nastąpić w połowie 2012 r. przez siostrzenicę na rzecz Wnioskodawczyni nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Według Wnioskodawczyni, zwrot środków pieniężnych przez siostrzenicę nie jest czynnością cywilnoprawną, o której mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zwrot dokonany został w ramach wcześniej zawartej umowy (powierzenia środków w celu zawarcia we własnym imieniu, lecz na rachunek Wnioskodawczyni umowy rachunku terminowej lokaty oszczędnościowej), jako jej kolejny etap (końcowy). Nie jest to zatem czynność cywilnoprawna, która byłaby wskazana w katalogu czynności, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W związku z powyższym czynność zwrotu środków pieniężnych dokonana lub mająca nastąpić w połowie 2012 r. przez siostrzenicę na rzecz Wnioskodawczyni nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawczyni.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń