Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB3/423-509a/13/DK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2014-01-15
Teza: Określenie kosztów uzyskania przychodów w związku z transakcją wymiany udziałów.
Słowa kluczowe: koszt; koszt-koszty uzyskania przychodów; udział; udział-wymiana udziałów; wartość-wartość nominalna
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 21 października 2013 r. (data wpływu 23 października 2013 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej sposobu określenia kosztów uzyskania przychodów w związku z transakcją wymiany udziałów – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 23 października 2013 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej sposobu określenia kosztów uzyskania przychodów w związku z transakcją wymiany udziałów.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

1.  X S.A. (dalej: „Spółka”) należy do grupy kapitałowej, której przedmiotem działalności jest przede wszystkim sprzedaż hurtowa i detaliczna produktów farmaceutycznych.
2.  Spółka jest właścicielem 100% udziałów w Y Sp. z o.o., Z Sp. z o.o., L Sp. z o.o., C Sp. z o.o., CZ Sp. z o.o., 100% akcji w CK S.A. oraz 92,65% akcji w CRS.A. (dalej łącznie, z wyjątkiem L Sp. z o.o.: „Spółki Zależne”).
3.  Wszystkie udziały i akcje Spółki w Spółkach Zależnych zostaną wniesione w postaci wkładu niepieniężnego przez Spółkę do spółki S Sp. z o.o. (dalej: „Spółka Celowa”). W rezultacie, Spółka Celowa uzyska bezwzględną większość praw głosu we wszystkich Spółkach Zależnych. W zamian Spółka obejmie wszystkie nowo wyemitowane udziały w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki Celowej. Wartość nominalna udziałów objętych przez Spółkę będzie równa wartości rynkowej udziałów i akcji w Spółkach Zależnych. W związku z tym wkładem Spółka nie uzyska od Spółki Celowej żadnej zapłaty w gotówce.
4.  Po otrzymaniu aportem udziałów i akcji w Spółkach Zależnych, Spółka Celowa zawrze z XY Sp. z o.o. (dalej: „XY”) umowę sprzedaży, na podstawie której XY dokona nabycia od Spółki Celowej wszystkich udziałów i akcji w Spółkach Zależnych. W związku z zawarciem tej umowy sprzedaży, XY zobowiąże się do zapłaty na rzecz Spółki Celowej ceny nabycia (dalej: „Cena Nabycia”). Cena Nabycia będzie określona w wysokości wartości rynkowej udziałów i akcji w Spółkach Zależnych. Możliwe jest, że z przyczyn niezależnych od Spółki Celowej, podwyższenie kapitału zakładowego, o którym mowa w pkt 3 powyżej, zostanie zarejestrowane przez właściwy sąd rejestrowy po zawarciu umowy sprzedaży pomiędzy Spółką Celową a XY.
5.  W przyszłości dojdzie do umorzenia części udziałów Spółki w Spółce Celowej za wynagrodzeniem przysługującym Spółce. Umorzenie to zostanie dokonane w formie umorzenia przymusowego lub umorzenia automatycznego, o którym mowa w art. 199 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ze zm.; dalej: KSH).
6.  W momencie otrzymania wynagrodzenia z tytułu umorzenia udziałów Spółka będzie bezpośrednim właścicielem nie mniej niż 10% udziałów w kapitale Spółki Celowej nieprzerwanie przez okres co najmniej 2 lat bądź też okres ten upłynie po otrzymaniu przez Spółkę powyższego wynagrodzenia.
7.  Spółka, Spółka Celowa oraz Spółki Zależne podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych (dalej: Ustawa) w Polsce od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Spółka nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania od podatku dochodowym od osób prawnych od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania.
8.  W związku z wypłatą wynagrodzenia z tytułu umorzenia udziałów, Spółka Celowa uzyska od Spółki oświadczenie, o którym mowa w art. 26 ust. 1f Ustawy.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy prawidłowe jest stanowisko Spółki Celowej, że kosztem uzyskania przychodów dla Spółki Celowej z tytułu zbycia udziałów i akcji w Spółkach Zależnych na rzecz XY będzie wartość nominalna udziałów wyemitowanych przez Spółkę Celową i objętych przez Spółkę w związku z otrzymaniem udziałów i akcji w Spółkach Zależnych w postaci wkładu niepieniężnego od Spółki, o którym mowa w pkt 3 zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku?
2.  Czy prawidłowe jest stanowisko Spółki Celowej, że Spółka Celowa nie będzie zobowiązana, jako płatnik, do pobrania i wpłacenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób prawnych w związku z wypłatą wynagrodzenia na rzecz Spółki z tytułu umorzenia udziałów Spółki w Spółce Celowej, o którym mowa w pkt 5 zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku (ze względu na zastosowanie zwolnienia, o którym mowa w art. 22 ust. 4 Ustawy)?

Niniejsza interpretacja stanowi odpowiedź na pytanie pierwsze w zakresie pytania drugiego sprawa zostanie rozstrzygnięta odrębnie.

W odniesieniu do pytania pierwszego Wnioskodawca wskazał, że kosztem uzyskania przychodów dla Spółki Celowej z tytułu zbycia udziałów i akcji w Spółkach Zależnych na rzecz XY będzie wartość nominalna udziałów wyemitowanych przez Spółkę Celową i objętych przez Spółkę w związku z otrzymaniem udziałów i akcji w Spółkach Zależnych w postaci wkładu niepieniężnego od Spółki, o którym mowa w pkt 3 zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku.

Zgodnie z ustawą o podatku dochodowym od osób prawnych, jeżeli spółka nabywa od udziałowców (akcjonariuszy) innej spółki udziały (akcje) tej innej spółki oraz w zamian za udziały (akcje) tej innej spółki przekazuje udziałowcom (akcjonariuszom) tej innej spółki własne udziały (akcje) albo w zamian za udziały (akcje) tej innej spółki przekazuje udziałowcom (akcjonariuszom) tej innej spółki własne udziały (akcje) wraz z zapłatą w gotówce w wysokości nie wyższej niż 10% wartości nominalnej własnych udziałów (akcji), a w przypadku braku wartości nominalnej – wartości rynkowej tych udziałów (akcji), oraz jeżeli w wyniku nabycia:

1.  spółka nabywająca uzyska bezwzględną większość praw głosu w spółce, której udziały (akcje) są nabywane, albo
2.  spółka nabywająca, posiadająca bezwzględną większość praw głosu w spółce, której udziały (akcje) są nabywane, zwiększa ilość udziałów (akcji) w tej spółce

1.  do przychodów nie zalicza się wartości udziałów (akcji) przekazanych udziałowcom (akcjonariuszom) tej innej spółki oraz wartości udziałów (akcji) nabytych przez spółkę, pod warunkiem że podmioty biorące udział w tej transakcji podlegają w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągnięcia (wymiana udziałów) – art. 12 ust. 4d Ustawy.

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 – art. 15 ust. 1 Ustawy.

Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków poniesionych przez spółkę nabywającą przy wymianie udziałów; wydatki te – w wysokości odpowiadającej nominalnej wartości udziałów (akcji) wydanych udziałowcom (akcjonariuszom) spółki, której udziały są nabywane, powiększonych o zapłatę w gotówce, o której mowa w art. 12 ust. 4d – są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji) – art. 16 ust. 1 pkt 8e.

Zgodnie z ustawą z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r., Nr 94, poz. 1037 ze zm.; dalej: „KSH”).

Jeżeli wkładem do spółki w celu pokrycia udziału ma być w całości albo w części wkład niepieniężny (aport), umowa spółki powinna szczegółowo określać przedmiot tego wkładu oraz osobę wspólnika wnoszącego aport, jak również liczbę i wartość nominalną objętych w zamian udziałów – art. 158 § 1 KSH.

Jeżeli podwyższenie kapitału zakładowego następuje na podstawie dotychczasowych postanowień umowy spółki, przy zachowaniu wymagań określonych w § 1, oświadczenia dotychczasowych wspólników o objęciu nowych udziałów wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności – art. 257 § 3 KSH.

Oświadczenie dotychczasowego wspólnika o objęciu nowego udziału bądź udziałów lub o objęciu podwyższenia wartości istniejącego udziału bądź udziałów wymaga formy aktu notarialnego – art. 258 § 2 KSH.

Oświadczenie nowego wspólnika powinno zawierać przystąpienie do spółki oraz objęcie udziału lub udziałów o oznaczonej wartości nominalnej. Oświadczenie takie wymaga formy aktu notarialnego – art. 259 KSH.

Podwyższenie kapitału zakładowego zarząd zgłasza do sądu rejestrowego. Do zgłoszenia podwyższenia kapitału zakładowego należy dołączyć:

*   uchwałę o podwyższeniu kapitału zakładowego,
*   oświadczenia o objęciu udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym,
*   oświadczenie wszystkich członków zarządu, że wkłady na podwyższony kapitał zakładowy zostały w całości wniesione – art. 262 § 1 § 2 KSH.

Zdaniem Spółki Celowej, mając na uwadze, że zgodnie z opisem zdarzenia przyszłego:

*   Spółka Celowa nabędzie od udziałowca/akcjonariusza Spółek Zależnych (Spółki) udziały/akcje w Spółkach Zależnych w drodze aportu;
*   na skutek tego aportu, Spółka Celowa – jako spółka nabywająca udziały i akcje w Spółkach Zależnych – uzyska bezwzględną większość praw głosu w Spółkach Zależnych będących przedmiotem aportu;
*   w zamian, Spółka Celowa dokona emisji nowych udziałów, które zostaną objęte przez Spółkę;
*   Spółka, Spółka Celowa oraz Spółki Zależne podlegają w Polsce opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągnięcia;
*   w związku z powyższym wkładem, Spółka nie uzyska od Spółki Celowej żadnej zapłaty w gotówce.

*   zostaną spełnione wszystkie przesłanki warunkujące uznanie analizowanej transakcji za wymianę udziałów, o której mowa w art. 12 ust. 4d Ustawy.

Tym samym, koszt uzyskania przychodu Spółki Celowej z tytułu zbycia przez Spółkę Celową na rzecz XY udziałów i akcji w Spółkach Zależnych, nabytych w ramach powyższej wymiany udziałów, powinien zostać określony na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 8e Ustawy. W konsekwencji, kosztem tym będzie wartość nominalna udziałów wyemitowanych przez Spółkę Celową i objętych przez Spółkę w związku z transakcją wymiany udziałów, o której mowa w pkt 3 zdarzenia przyszłego.

Dodatkowo, Spółka Celowa pragnie zauważyć, że w analizowanej sytuacji w myśl przytoczonych wyżej przepisów KSH, wydanie Spółce nowo wyemitowanych przez Spółkę Celową udziałów, w związku z otrzymaniem udziałów i akcji w Spółkach Zależnych, nastąpi już w momencie złożenia przez Spółkę oświadczenia o ich objęciu (w formie pisemnej lub w formie aktu notarialnego).

Wydanie udziałów następuje w terminie wcześniejszym od zarejestrowania podwyższenia kapitału (oświadczenie o ich objęciu jest niezbędnym elementem wniosku składanego do sądu rejestrowego o zarejestrowanie podwyższenia kapitału).

Takie stanowisko znajduje potwierdzenie m.in. w doktrynie prawa handlowego, gdzie wskazuje się, że „objęcie udziałów oznacza ich przyznanie wspólnikowi” (Andrzej Kidyba, Komentarz aktualizowany do art. 1-300 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych, LEX/el., 2013).

W konsekwencji, zdaniem Spółki Celowej:

*   nowo wyemitowane przez Spółkę Celową udziały po ich objęciu przez Spółkę będą mogły stanowić koszty uzyskania przychody z tytułu zbycia udziałów i akcji w Spółkach Zależnych na rzecz XY;
*   na ustalenie wysokości tych kosztów nie będzie miało wpływu to, że zarejestrowanie przez właściwy sąd podwyższenia kapitału zakładowego w Spółce Celowej z tytułu objęcia udziałów (akcji) w Spółkach Zależnych może nastąpić już po zawarciu umowy sprzedaży pomiędzy Spółką Celową a XY.

Powyższe stanowisko Spółki Celowej znajduje całkowite potwierdzenie w świetle istniejącej praktyki organów podatkowych, w szczególności:

*   w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 3 października 2012 roku, znak IPTPB3/423-228/12-5/GG, zgodnie z którą: „jeżeli spółka nabywająca w następstwie wymiany udziałów udziały (akcje) drugiej spółki, będzie zbywać nabyte w ten sposób udziały (akcje), to do kosztów uzyskania przychodów z tytułu odpłatnego zbycia zaliczyć będzie mogła równowartość nominalnej wartości wydanych w ramach wymiany własnych udziałów, powiększoną o ewentualną dodatkowa zapłatę w gotówce za wymienione udziały, w konsekwencji w analizowanej sytuacji wydatkiem na nabycie udziałów dla SPV Polska w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 8e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, będzie wartość nominalna własnych udziałów-wydanych w zamian za udziały otrzymane w postaci wkładu niepieniężnego.”;
*   w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 23 września 2011 roku, znak ILPB3/423-284/11-2/JG, zgodnie z którą: „w przypadku zbycia przez Wnioskodawcę udziałów otrzymanych w następstwie transakcji wymiany udziałów, Wnioskodawca będzie mógł zaliczyć do swoich kosztów uzyskania przychodów równowartość nominalnej wartości własnych udziałów wydanych Spółce Zbywającej w ramach operacji wymiany udziałów.”.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 12 ust. 4d ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.) – dalej: Ustawa, jeżeli spółka nabywa od wspólników innej spółki udziały (akcje) tej innej spółki oraz w zamian za udziały (akcje) tej innej spółki przekazuje wspólnikom tej innej spółki własne udziały (akcje) albo w zamian za udziały (akcje) tej innej spółki przekazuje wspólnikom tej innej spółki własne udziały (akcje) wraz z zapłatą w gotówce w wysokości nie wyższej niż 10% wartości nominalnej własnych udziałów (akcji), a w przypadku braku wartości nominalnej – wartości rynkowej tych udziałów (akcji), oraz jeżeli w wyniku nabycia:

1.  spółka nabywająca uzyska bezwzględną większość praw głosu w spółce, której udziały (akcje) są nabywane, albo
2.  spółka nabywająca, posiadająca bezwzględną większość praw głosu w spółce, której udziały (akcje) są nabywane, zwiększa ilość udziałów (akcji) w tej spółce

*   do przychodów nie zalicza się wartości udziałów (akcji) przekazanych wspólnikom tej innej spółki oraz wartości udziałów (akcji) nabytych przez spółkę, pod warunkiem że podmioty biorące udział w tej transakcji podlegają w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągnięcia (wymiana udziałów).

Ponadto na podstawie art. 12 ust. 11 Ustawy, przepis ust. 4d stosuje się, jeżeli spółka nabywająca oraz spółka, której udziały (akcje) są nabywane, są podmiotami wymienionymi w załączniku nr 3 do ustawy, lub spółkami mającymi siedzibę lub zarząd w innym niż państwo członkowskie Unii Europejskiej państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

W przedmiotowym zdarzeniu przyszłym Wnioskodawca będący Spółką Celową oraz Spółka posiadają siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i podlegają obowiązkowi podatkowemu w Polsce od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania zgodnie z art. 3 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Spółka dokona wniesienia aportem posiadanych przez siebie udziałów i akcji w innych spółkach kapitałowych, w zamian Spółka Celowa wyda Spółce udziały we własnym kapitale, a w wyniku przeprowadzonej transakcji Spółka Celowa uzyska bezwzględną większość praw głosu we wszystkich przejmowanych spółkach.

W świetle powyższego, należy stwierdzić, że opisana transakcja spełnia warunki określone w art. 12 ust. 4d Ustawy.

Stosownie do brzmienia art. 16 ust. 1 pkt 8e Ustawy, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów: wydatków poniesionych przez spółkę nabywającą przy wymianie udziałów; wydatki te – w wysokości odpowiadającej nominalnej wartości udziałów (akcji) wydanych wspólnikom spółki, której udziały są nabywane, powiększonych o zapłatę w gotówce, o której mowa w art. 12 ust. 4d – są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji).

Z powołanego przepisu wynika, że w przypadku sprzedaży udziałów nabytych w ramach operacji wymiany udziałów, koszt uzyskania przychodów będzie stanowić wartość wydatków na ich nabycie w wysokości odpowiadającej nominalnej wartości udziałów spółki nabywającej wydanych udziałowcom spółki, której udziały są nabywane (skorygowane o wartość ewentualnej zapłaty w gotówce).

W konsekwencji, w sytuacji gdy Spółka Celowa w sposób prawnie skuteczny nabędzie udziały spółek będących przedmiotem aportu w związku z przeprowadzaną transakcją wymiany udziałów w przypadku zbycia przez Wnioskodawcę tych udziałów, Wnioskodawca będzie mógł zaliczyć do swoich kosztów uzyskania przychodów równowartość nominalnej wartości własnych udziałów wydanych Spółce zbywającej w ramach operacji wymiany udziałów.

Tut. organ nie neguje swobody zawierania umów cywilnoprawnych przez Spółkę. Przedsiębiorcy w granicach prawa mogą bowiem swobodnie zawierać umowy cywilnoprawne, które kształtować będą ich uprawnienia lub zobowiązania w stosunku do innych uczestników obrotu gospodarczego. Swoboda ta nie może jednak być utożsamiania z dowolnym kształtowaniem stosunków obligacyjnych w celu obniżenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym, ani nie może być utożsamiana z pomijaniem skutków podatkowych z nich wynikających.

Należy zatem wskazać, że w toku prowadzonego postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego tut. organ nie ma uprawnień do oceny przedstawionego zdarzenia przyszłego, w kontekście całokształtu okoliczności związanych z przeprowadzoną transakcją, gdyż wykraczałoby to poza zakres wniosku wyznaczonego jego treścią oraz ustawowo określonymi ramami postępowania dotyczącego wydawania interpretacji indywidualnych przepisów prawa podatkowego. W postępowaniu tym organ interpretacyjny nie może oceniać stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) w aspekcie art. 199a Ordynacji podatkowej.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z dnia 13 marca 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.