Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT1.4011.128.2021.2.MK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-05-17
Teza: Otrzymane przez Wnioskodawcę i Jego małżonkę odszkodowanie za obniżenie wartości nieruchomości stanowi przychód z innych źródeł, który nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychód ten podlega wykazaniu w zeznaniu za 2020 r. o wysokości osiągniętego dochodu.
Słowa kluczowe: działki; odszkodowania; służebność-służebność przesyłu; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 i art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku wspólnym z 2 lutego 2021 r. (data wpływu 9 lutego 2020 r.), uzupełnionym 30 kwietnia 2021 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie kwalifikacji do źródła przychodu i zwolnienia przedmiotowego jest:

*   **prawidłowe** w zakresie kwalifikacji do źródła przychodu,
*   **nieprawidłowe** w pozostałym zakresie.

UZASADNIENIE

9 lutego 2021 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie kwalifikacji do źródła przychodu i zwolnienia przedmiotowego, który został uzupełniony 30 kwietnia 2021 r.

Wniosek został złożony przez:

*   Zainteresowanego będącego stroną postępowania: …,
*   Zainteresowanego niebędącego stroną postępowania: ….

We wniosku, po uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny.

Decyzją Starosty Powiatu …. Numer … z dnia … maja 2015 roku ograniczono sposób korzystania z nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr …, obręb …, gmina …, dla której Sąd Rejonowy dla …. Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą …., poprzez udzielenie zezwolenia … S.A. na założenie i przeprowadzenie przewodów i urządzeń służących do przesyłu energii elektrycznej na części przedmiotowej nieruchomości o całkowitej powierzchni zajęcia 9110 m2 ( 0,9110 ha).

Z wnioskiem o ustalenie odszkodowania za szkody powstałe w wyniku wydania decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości wystąpiły w dniu … czerwca 2016 r. … S.A.

Zawiadomieniem z dnia … czerwca 2016 r. organ powiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie. Starosta Powiatu …., działając na podstawie art. 128 ust. 4, art. 129 ust. 5 pkt pkt 1 i pkt 2, art. 130, art. 132 ust. 1a, ust. 2 i ust. 6, art. 133 pkt 2 i art. 134 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 49 i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu wniosku …. S.A. w wydanej w dniu … października 2020 roku decyzji administracyjnej orzekł:

1.  o ustaleniu odszkodowania w wysokości … zł za zmniejszenie wartości nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym …., gmina …., oznaczonej jako działka nr …, powstałe wskutek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości decyzją Starosty Powiatu … nr … z dnia … maja 2015 r. na rzecz współwłaścicieli nieruchomości na prawach wspólności ustawowej - …. i ….,
2.  do wypłaty odszkodowania określonego w punkcie 1 zobowiązana została firma … S.A. z siedzibą w …..

Odszkodowanie wypłacono w dniu 8 grudnia 2020 r.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości powstałe wskutek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie decyzji Starosty, wypłacone przez …. S.A., stanowi przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych?
2.  Czy odszkodowanie z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości wskutek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości decyzją Starosty stanowi świadczenie tożsame z wynagrodzeniem otrzymanym za ustanowienie służebności przesyłu w rozumieniu przepisów prawa cywilnego i jako takie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 120a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych?
3.  Czy Podatnicy, którzy otrzymali odszkodowanie na podstawie decyzji Starosty za zmniejszenie wartości nieruchomości powstałe wskutek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości decyzją Starosty mają obowiązek wykazać przychód w związku z wypłatą tego odszkodowania w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu w podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Zainteresowanych, odszkodowanie za zmniejszenie wartości nieruchomości powstałe wskutek ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie decyzji Starosty, wypłacone przez podmiot … S.A.:

1.  stanowi przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych,
2.  odszkodowanie z tytułu obniżenia wartości nieruchomości, przedstawione w powyższym opisie stanu faktycznego, stanowi świadczenie tożsame z wynagrodzeniem otrzymanym za ustanowienie służebności przesyłu w rozumieniu przepisów prawa cywilnego i jako takie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 120a ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych,
3.  wobec powyższego podatnicy, którzy otrzymali ww. odszkodowanie nie mają obowiązku wykazania przychodu z tego tytułu w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu składanym na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Zgodnie z generalną zasadą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Rodzaje źródeł przychodów zostały określone w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdzie między innymi w pkt 9 wymieniono „inne źródła”.

Stosownie do treści art. 20 ust. 1 ww. ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użyty we wskazanym przepisie zwrot „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy bowiem mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Jednakże zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 120a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego jest wynagrodzenie otrzymane za ustanowienie służebności przesyłu w rozumieniu przepisów prawa cywilnego.

W myśl art. 3051 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).

Za urządzenia, o których mowa powyżej, uważa się urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne (art. 49 § 1 ww. ustawy).

Stosownie do art. 3052 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem. Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu (art. 3052 § 2 Kodeksu cywilnego).

W świetle powyższego służebność przesyłu jest ustanawiana na rzecz przedsiębiorcy za odpowiednim wynagrodzeniem należnym od przedsiębiorcy na rzecz właściciela nieruchomości obciążonej.

W sprawie objętej treścią wniosku decyzją Starosty Powiatu … ograniczono sposób korzystania z nieruchomości. Na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami Starosta Powiatu … w wydanej decyzji administracyjnej orzekł o ustaleniu i wypłacie odszkodowania. Zatem odszkodowanie to nie zostało ustalone i wypłacone na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego tylko na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Z powyższego wynika, że odszkodowanie z tytułu obniżenia wartości nieruchomości ustalone i wypłacone na podstawie decyzji Starosty Powiatu … stanowi świadczenie całkowicie inne od wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu na podstawie przepisów prawa cywilnego i w związku z tym nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 120a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podkreślenia wymaga przy tym fakt, że wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej, powszechności i równości opodatkowania. Muszą więc być interpretowane ściśle, a ich zastosowanie nie może odbywać się na podstawie wykładni rozszerzającej.

Podsumowując, otrzymane 8 grudnia 2020 r. przez Wnioskodawcę i Jego małżonkę odszkodowanie za obniżenie wartości nieruchomości stanowi przychód z innych źródeł, który nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychód ten podlega wykazaniu w zeznaniu za 2020 r. o wysokości osiągniętego dochodu.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej, przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Zainteresowanemu będącemu stroną postępowania (art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.