Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP1/443-445/11/KM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2011-06-20
Teza: Zakres obowiązku wystawiania faktur VAT na żądanie nabywcy.
Słowa kluczowe: faktura; faktura-wystawienie faktury; paragon-paragon fiskalny
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106m; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106p; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106q

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 28 marca 2011 r. (data wpływu 29 marca 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie obowiązku wystawiania faktur VAT na żądanie nabywcy - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 29 marca 2011 r. został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie obowiązku wystawiania faktur VAT na żądanie nabywcy.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Prowadzi Pan samodzielną działalność gospodarczą, między innymi sprzedaż artykułów przemysłowych oraz artykułów jubilerskich. W zakresie podatku od towarów i usług jest zobowiązany do składania miesięcznych deklaracji dla podatku od towarów i usług, jako zarejestrowany podatnik VAT. Sprzedaż towarów osobom fizycznym nie prowadzącym działalności gospodarczej oraz rolnikom ryczałtowym jest rejestrowana za pośrednictwem kas fiskalnych. W dniu 20 grudnia 2010 r. zawiadomił Pan organ podatkowy właściwy dla niego w zakresie podatku od towarów i usług, iż jest sprzedawcą, o którym mowa w art. 127 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz poinformował, iż będzie zwracał podatek o towarów i usług podróżnym, którzy nabędą towary w jego punktach handlowych. Do dnia złożenia przedmiotowego wniosku nie rozpoczął Pan wystawiania dokumentów Tax Free podróżnym oraz nie zwraca podatku od towarów i usług podróżnym. Nabywcami towarów sprzedawanych przez Pana, w szczególności wyrobów jubilerskich, są obywatele Białorusi oraz Rosji, którzy żądają udokumentowania nabycia towarów dodatkowo fakturami VAT, przedstawianymi następnie przez nich w konsulatach polskich przy ubieganiu się o wizy wjazdowe na teren Polski. Przedmiotowe faktury wystawia Pan na bieżąco w danym miesiącu kalendarzowym, dołączając do kopii wystawionej faktury VAT paragon fiskalny. Przedmiotowe faktury VAT są rejestrowane w rejestrze sprzedaży prowadzonym dla podatku od towarów i usług. Zdarza się też jednak, iż wyżej wymieni nabywcy towarów żądają od Pana wystawienia faktur VAT także po upływie dwóch lub trzech miesięcy, po miesiącu w których nabyli oni towary handlowe w jego punktach handlowych. Przystaje Pan na prośby klientów i wystawia im faktury VAT w dniu, w którym zgłosili się do strony pod warunkiem jednakże, iż nabywca przedłoży paragon fiskalny, który jest dołączany do kopii faktury VAT, ewidencjonowanej następnie w ewidencji prowadzonej dla celów podatku od towarów i usług, ale miesiąca wystawienia przedmiotowej faktury VAT, a nie miesiąca zaewidencjonowania sprzedaży towarów za pośrednictwem kasy fiskalnej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy podatnik ma prawo po zaewidencjonowaniu na kasie fiskalnej sprzedaży towarów nabywanych przez osoby fizyczne nie prowadzące działalności gospodarczej, rolników ryczałtowych i obcokrajowców w dowolnym czasie udokumentować niniejszą sprzedaż towarów dodatkowo na żądanie klienta fakturą VAT, czy też spoczywa na stronie obowiązek wystawienia na żądanie klienta przedmiotowej faktury VAT wyłącznie w dniu sprzedaży towarów dla wyżej wymienionego?

Pana zdaniem, po zaewidencjonowaniu na kasie fiskalnej sprzedaży towarów nabywanych przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej, rolników ryczałtowych i obcokrajowców w dowolnym czasie (np. po upływie dwóch lub trzech miesięcy od transakcji) ma prawo udokumentować niniejszą sprzedaż dodatkowo na żądanie klienta fakturą VAT. Do kopii niniejszej faktury VAT podatnik stosownie do § 7 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług, dołącza paragon fiskalny, która to faktura winna być ewidencjonowana przez stronę w ewidencji prowadzonej przez podatnika do celów podatku od towarów i usług, w miesiącu jej wystawienia. Pana zdaniem wystawiona po dniu transakcji faktura VAT, dodatkowo dokumentująca transakcję zaewidencjonowaną za pośrednictwem kasy fiskalnej nie może być uznana za fakturę VAT, o której mowa w art. 108 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a z tytułu jej wystawienia podatnik nie jest zobowiązany kwotę podatku należnego w niej wyszczególnionego zadeklarować oraz wpłacić na rachunek bankowy organu podatkowego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

W myśl art. 87 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, (t.j. Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.), jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy prowadzący działalność gospodarczą obowiązani są na żądanie kupującego lub usługobiorcy wystawić rachunek potwierdzający dokonanie sprzedaży lub wykonanie usługi.

Stosownie do art. 87 § 3 ww. ustawy, podatnicy wymienieni w § 1, od których zażądano rachunku przed wykonaniem usługi lub wydaniem towaru, wystawiają rachunek nie później niż w terminie 7 dni od dnia wykonania usługi lub wydania towaru. Jeżeli jednak żądanie wystawienia rachunku zostało zgłoszone po wykonaniu usługi lub wydaniu towaru, wystawienie rachunku następuje w terminie 7 dni od dnia zgłoszenia żądania.

Natomiast stosownie do zapisu art. 87 § 4 Ordynacji podatkowej, Podatnik nie ma obowiązku wystawienia rachunku, jeżeli żądanie zostało zgłoszone po upływie 3 miesięcy od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.

Na gruncie podatku od towarów i usług, obowiązek wystawienia faktury wynika z art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).

Z przepisu tego (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2011 r.) wynika, że podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Z kolei zgodnie z ww. przepisem (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2011 r.) podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Natomiast zgodnie z art. 106 ust. 4 ustawy, podatnicy, o których mowa w ust. 1-3, nie mają obowiązku wystawiania faktur, o których mowa w ust. 1 i 2, osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Jednakże na żądanie tych osób podatnicy są obowiązani do wystawienia faktury.

Szczegółowe zasady dotyczące wystawiania faktur uregulowane zostały w obowiązującym do dnia 31 marca 2011 r. rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1337 ze zm.).

W tym miejscu wskazać należy, iż od dnia 1 kwietnia 2011 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 68, poz. 360).

Stosownie do zapisu § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 28 listopada 2008 r., zarejestrowani podatnicy jako podatnicy VAT czynni, posiadający numer identyfikacji podatkowej, wystawiają faktury oznaczone wyrazami "FAKTURA VAT".

Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 4 powołanego rozporządzenia, faktura stwierdzająca dokonanie sprzedaży powinna zawierać m.in. dzień, miesiąc i rok wystawienia faktury, a w przypadku, gdy data ta różni się od daty sprzedaży, również datę sprzedaży.

Z treści § 7 ust. 3 powołanego rozporządzenia, w przypadku, gdy faktura dotyczy sprzedaży zarejestrowanej przy zastosowaniu kasy rejestrującej, do kopii faktury podatnik obowiązany jest dołączyć paragon dokumentujący tę sprzedaż. Zatem wystawiając fakturę na żądanie nabywcy na podstawie okazanego przez niego paragonu dokumentującego sprzedaż, podatnik powinien wystawiony uprzednio paragon dołączyć do wystawianej faktury.

Natomiast jak wynika z § 9 ust. 1 rozporządzenia, fakturę wystawia się nie później niż siódmego dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem § 10-12.

Jednym z podstawowych obowiązków podatników podatku od towarów i usług jest prawidłowe, rzetelne i terminowe dokumentowanie sprzedaży. Powołane wyżej przepisy wskazują, iż faktura VAT jest podstawowym dokumentem, jaki, nie później niż siódmego dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi, obowiązany jest wystawić zarejestrowany i czynny podatnik podatku od towarów i usług.

Powołany przepis § 9 ust. 1 rozporządzenia, określający termin, w którym należy wystawić fakturę VAT, ma charakter instrukcyjny. Wyznaczenie w nim 7-dniowego terminu na wystawienie faktury, licząc od dnia wydania towaru, jest ściśle związane z zasadami ustalania momentu powstania obowiązku podatkowego u sprzedawcy towarów.

Jak bowiem wynika z zapisu art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1.

Z kolei z treści art. 19 ust. 4 ustawy, wynika, iż jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż dokonuje Pan sprzedaży m.in. artykułów przemysłowych oraz artykułów jubilerskich, przede wszystkim na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, w związku z czym prowadzi ewidencję sprzedaży przy zastosowaniu kas rejestrujących. Tym samym, w momencie dokonania zakupu nabywca otrzymuje dokument zakupu w postaci paragonu fiskalnego, natomiast na żądanie tych osób wystawia fakturę VAT. Zdarzają się jednak sytuacje, gdy po upływie dwóch lub trzech miesięcy od transakcji, nabywcy towaru (obywatele Białorusi i Rosji) zwracają się do Pana z żądaniem wystawienia faktur, które są następnie przedstawiane przez nich w konsulatach polskich przy ubieganiu się o wizy wjazdowe na teren Polski.

Biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny, w odniesieniu do powołanych przepisów należy stwierdzić, iż obowiązek wystawienia faktury na rzecz osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej powstaje wskutek złożenia oświadczenia, iż żąda ona jej wystawienia, pod warunkiem, że żądanie to zostało zgłoszone we właściwym terminie, t.j. w terminie 3 miesięcy od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Żądanie wystawienia faktury zgłoszone po upływie 3 miesięcy nie wywiera takiego skutku i nie rodzi po stronie sprzedawcy czy też usługodawcy obowiązku wystawienia faktury. Wskazać dodatkowo należy, iż wystawienie faktury po upływie trzymiesięcznego terminu jest prawem, a nie obowiązkiem podatnika i to do niego należy decyzja dotycząca jej wystawienia.

Odnosząc powołane przepisy do opisanego we wniosku stanu faktycznego, stwierdzić należy, że jeżeli nabywca będący osobą fizyczną żąda wystawienia faktury po dokonaniu transakcji sprzedaży towaru, lecz przed upływem 3 miesięcy od dnia wydania towaru, ma Pan obowiązek wystawienia faktury w terminie 7 dni od dnia zgłoszenia żądania. Jeżeli natomiast żądanie wystawienia faktury nastąpiło po upływie 3 miesięcy od dnia wydania towaru, ma Pan prawo odmówić jej wystawienia.

Zatem możliwe jest wystawienie faktury VAT po upływie dwóch lub trzech miesięcy od dnia wydania towaru, w przypadku gdy nabywcą jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej. W każdym jednak przypadku żądający wystawienia faktury powinien posiadać dowód zakupu umożliwiający identyfikację transakcji (w przedmiotowej sprawie - paragon z kasy fiskalnej). Dowód ten zwraca Panu jako sprzedawcy, w miejsce otrzymanej faktury VAT – nabywca otrzymuje tylko jeden dokument potwierdzający zakup.

W świetle ww. uregulowań, moment udokumentowania dokonanej wcześniej sprzedaży fakturą VAT, wystawioną na żądanie klienta w terminie późniejszym pozostaje dla Pana bez znaczenia – fakturę na żądanie nabywcy wystawia się na podstawie okazanego paragonu, zatem transakcja ta została już przez Pana zaewidencjonowana, a obowiązek podatkowy powstał zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o VAT z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi.

W związku z tym wystawienie faktury w terminie późniejszym dla dokonanej uprzednio sprzedaży – udokumentowanej prawidłowo paragonem fiskalnym - nie powoduje powstania nowego obowiązku podatkowego po stronie sprzedawcy, t.j. pozostaje bez wpływu na jego rozliczenie podatkowe. Tym samym przepis art. 108 ustawy nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Końcowo należy zaznaczyć, iż w niniejszej interpretacji nie odniesiono się do kwestii zaewidencjonowana przedmiotowych faktur w ewidencji prowadzonej do celów podatku od towarów i usług, bowiem nie było to przedmiotem zapytania.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę oraz stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, ul. Sienkiewicza 84, 15-950 Białystok, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.