Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/443-438/11-4/JF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-05-30
Teza: Opodatkowanie usług świadczonych przez biblioteki.
Słowa kluczowe: biblioteka; podatek-podatek od towarów i usług; stawka-stawki podatku; usługi
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XIII-Rozdział 2-art. 146; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XIII-Rozdział 2-art. 146a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XIII-Rozdział 2-art. 146aa

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 15.03.2011 r. (data wpływu 21.03.2011 r.) uzupełnionym pismem z dnia 15.04.2011 r. (data wpływu 20.04.2011r.) stanowiącym odpowiedź na wezwanie z dnia 07.04.2011 r. nr IPPP3/443-438/11-2/JF o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania usługi informatycznej, reprograficznej i konserwatorskiej oraz zastosowania stawki preferencyjnej dla usługi wypożyczenia międzybibliotecznego - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21.03.2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania usługi informatycznej, reprograficznej i konserwatorskiej oraz zastosowania stawki preferencyjnej dla usługi wypożyczenia międzybibliotecznego.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych. W związku z tym pismem z dnia 07.04.2011 r. nr IPPP3/443-438/11-2/JF wezwano Bibliotekę do uzupełnienia złożonego wniosku. Wezwanie doręczono w dniu 13.04.2011 r. Odpowiedzi udzielono w dniu 18.04.2011 r. (data wpływu 20.04.2011 r.).

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Podstawową usługą świadczoną przez Bibliotekę (dalej zwana Biblioteką) zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach, jest usługa bibliotek, która jest ogólnodostępna i nieodpłatna. Oprócz niej Biblioteka świadczy także szereg usług ściśle z powyższą usługą związanych, takich jak: usługi informatyczne, bibliograficzne, reprograficzne, wypożyczenia międzybiblioteczne oraz usługi konserwatorskie. Usługi te świadczone są przez Bibliotekę odpłatnie.

Usługi informatyczne polegają na sprzedaży licencji do programu komputerowego, którego właścicielem jest Biblioteka, a także na sprzedaży baz danych w postaci opisów bibliograficznych do książek. Opisy te sprzedawane są innym bibliotekom, które nie posiadają odpowiednich zasobów do tworzenia własnych opisów.

Wypożyczenia międzybiblioteczne polegają na sprowadzaniu na życzenie czytelników książek wypożyczonych z bibliotek zagranicznych. Książki te udostępniane są czytelnikowi w Bibliotece. Za wypożyczenie międzybiblioteczne książki Biblioteka pobiera opłatę zryczałtowaną równą uśrednionym kosztom wypożyczenia książki z zagranicy.

Usługi reprograficzne polegają, po pierwsze na wykonywaniu na zlecenie czytelników kserokopii, skanów, mikrofilmów, czy innych kopii na dowolnych nośnikach ze zbiorów własnych lub zbiorów sprowadzonych z innych bibliotek, po drugie na sprowadzaniu gotowych kopii artykułów lub książek z zagranicznych bibliotek, które one wykonują z posiadanych przez siebie zbiorów. Za usługi reprograficzne pobierane są opłaty ryczałtowe pokrywające uśrednione koszty sporządzenia kopii, a w przypadku pozyskania kopii z zagranicy koszty jej sprowadzenia.

Usługi konserwatorskie polegają na świadczeniu różnorodnych czynności mających na celu konserwację książek lub dokumentów na rzecz odbiorców instytucjonalnych i prywatnych. Za świadczenie tych usług Biblioteka pobiera wynagrodzenie uwzględniające także zysk. Pozostaje on w dyspozycji Biblioteki i jest przeznaczony na pokrycie kosztów działalności statutowej.

W uzupełnieniu złożonego wniosku wskazano, iż w ramach wypożyczeń międzybibliotecznych wypożyczane są zarówno książki i inne wydawnictwa spełniające warunki zapisane w poz. 178 załącznika nr 3 do ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm.) jak i takie, które tych warunków nie spełniają. Tym samym część usług stanowiących wypożyczenia międzybiblioteczne spełnia warunki wykazane w ww. poz. 178 załącznika nr 3, a część ich nie spełnia.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w świetle obowiązujących przepisów prawa wymienione wyżej usługi spełniają kryteria do zastosowania zwolnienia z tytułu art. 43 ustawy o podatku od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy wyżej wymienione usługi tj. usługi informatyczne, bibliograficzne, reprograficzne, wypożyczenia międzybiblioteczne oraz konserwatorskie nie korzystają ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o bibliotekach usługi bibliotek winny być usługami ogólnodostępnymi / nieodpłatnymi. Ustawa ta dopuszcza tylko w przypadku niektórych czynności (tj. za usługi informacyjne, bibliograficzne, reprograficzne oraz wypożyczenia międzybiblioteczne, za wypożyczenia materiałów audiowizualnych, w formie kaucji za wypożyczone materiały biblioteczne, za niezwrócenie w terminie wypożyczonych materiałów bibliotecznych, za uszkodzenie, zniszczenie lub niezwrócenie materiałów bibliotecznych), pobieranie opłat na poziomie zwrotu kosztów.

Typowymi usługami bibliotecznymi są przede wszystkim nieodpłatne udostępnianie zbiorów własnych biblioteki oraz wypożyczenia międzybiblioteczne i do takich usług może stosować się wprost określenie - usługi kulturalne.

Natomiast pozostałe ww. usługi nie są typowymi usługami bibliotecznymi są usługami towarzyszącymi usługom bibliotecznym. Inaczej, są one usługami ściśle związanymi z usługami bibliotecznymi. Od 01.01.2011 r. ustawodawca nie przewidział w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. a ustawy o podatku od towarów i usług zwolnienia dla sprzedaży usług ściśle związanych z usługami kulturalnymi (tak jak to jest np. w usługach opieki medycznej, usługach kształcenia zawodowego czy usługach nauczania języków obcych), a jedynie dla dostawy towarów ściśle z usługami kulturalnymi powiązanej.

W związku z tym, że zwolnienia z podatku należy traktować ściśle z literą przepisu stosując wykładnię zawężającą, powyższe usługi nie powinny korzystać ze zwolnienia i powinny być opodatkowane stawką odpowiadającą tym czynnościom.

Usługi informatyczne, sprzedaż licencji, usługi bibliograficzne (sprzedaż baz danych), usługi reprograficzne (sporządzanie kopii na różnych nośnikach) i usługi konserwatorskie opodatkowane są stawką podstawową.

Usługi wypożyczeń międzybibliotecznych spełniających warunki podane w poz. 178 załącznika nr 3 do ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z art. 41 ust. 2 oraz 146a ww. ustawy o VAT powinny być opodatkowane stawką 8%. Natomiast usługi wypożyczeń międzybibliotecznych nie spełniające powyższych warunków winny być opodatkowane stawką podstawową.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do zapisu art. 8 ust. 1 ustawy przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Wykładnia przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (art. 8 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy) wskazuje, iż opodatkowaniu co do zasady podlegają usługi świadczone odpłatnie, przy czym związek pomiędzy otrzymaną odpłatnością, a świadczeniami na rzecz dokonującego płatności, musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje za to świadczenie.

Z orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE, m.in. w sprawie C-16/93 Tolsma wynika, że aby określone świadczenie mogło być uznane za opodatkowaną usługę musi zachodzić bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem, a należnym wynagrodzeniem. A zatem korzyści wynikające z wykonywanych przez usługodawcę zadań muszą mieć bezpośredni związek z usługobiorcą, w sytuacji zaś, gdy taki związek nie istnieje, nie można uznać takich czynności za usługi opodatkowane podatkiem VAT.

Na mocy art. 5a ustawy, obowiązującego od dnia 1 stycznia 2011 r., towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

Stawka podatku – w oparciu o art. 41 ust. 1 ustawy – wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Dla towarów i usług, wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, stawka podatku wynosi 7%, z zastrzeżeniem ust. 12 i art. 114 ust. 1 (ust. 2).

Natomiast stosownie do treści obowiązującego od dnia 1 stycznia 2011 r. art. 146a pkt 1 ustawy, wprowadzonego art. 19 pkt 5 ustawy z dnia 26 listopada 2010 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej (Dz. U. Nr 238, poz. 1578) oraz zmienionego treścią art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726), w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f:

1.  stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i ust. 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%;
2.  stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2, art. 120 ust. 2 i 3 oraz w tytule załącznika nr 3 do ustawy, wynosi 8%.

Pod poz. nr 178 załącznika nr 3 do ustawy wymienione zostały usługi bibliotek i archiwów – wyłącznie w zakresie wypożyczania wydawnictw wymienionych w poz. 72-75. Usługi te korzystają z preferencyjnej stawki podatku 8%, o ile są sklasyfikowane do grupowania PKWiU ex 91.01.

Z kolei pod poz. 72-75 załącznika nr 3 do ustawy zostały wymienione odpowiednio:

*   Poz. 72 – ex 58.11.1 książki drukowane - wyłącznie książki (oznaczone stosowanymi na podstawie odrębnych przepisów symbolami ISBN), mapy - wytwarzane metodami poligraficznymi, z wyłączeniem ulotek,
*   Poz. 73 – ex 58.12.10.0 gazety drukowane lub na nośnikach (dyskach, taśmach i innych) - wyłącznie gazety drukowane - oznaczone stosowanymi na podstawie odrębnych przepisów symbolami ISSN, wytwarzane metodami poligraficznymi, z wyłączeniem: wydawnictw, w których nie mniej niż 67 % powierzchni jest przeznaczone na nieodpłatne lub odpłatne ogłoszenia handlowe, reklamy lub teksty reklamowe,
*   poz. 74 – ex 58,14.1 czasopisma i pozostałe periodyki drukowane lub na nośnikach (dyskach, taśmach i innych) - wyłącznie czasopisma i pozostałe periodyki oznaczone stosowanymi na podstawie odrębnych przepisów symbolami ISSN, wytwarzane metodami poligraficznymi, z wyłączeniem: wydawnictw, w których nie mniej niż 67 % powierzchni jest przeznaczone na nieodpłatne lub odpłatne ogłoszenia handlowe, reklamy lub teksty reklamowe
*   poz. 75 – ex 59.20.31.0 nuty w formie drukowanej.

Na podstawie powyższych przepisów należy uznać, iż świadczone przez biblioteki usługi sklasyfikowane w grupowaniu PKWiU ex 91.01 w zakresie wypożyczania ww. wydawnictw podlega opodatkowaniu stawką 8%. Tym samym usługi inne niż wyżej wymienione nie korzystają z preferencji podatkowej i podlegają opodatkowaniu stawka podstawową, tj. 23 %.

Na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach ( Dz. U. z 1997 r. nr 85,poz. 539 ze zm.) usługi bibliotek, których organizatorami są podmioty określone w art. 8 ust. 2, są ogólnie dostępne i bezpłatne, z zastrzeżeniem ust. 2, stosownie do którego opłaty mogą być pobierane:

1.  za usługi informacyjne, bibliograficzne, reprograficzne oraz wypożyczenia międzybiblioteczne,
2.  za wypożyczenia materiałów audiowizualnych,
3.  w formie kaucji za wypożyczone materiały biblioteczne,
4.  za niezwrócenie w terminie wypożyczonych materiałów bibliotecznych,
5.  za uszkodzenie, zniszczenie lub niezwrócenie materiałów bibliotecznych.

Organizatorem biblioteki, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy o bibliotekach są ministrowie i kierownicy urzędów centralnych oraz jednostki samorządu terytorialnego.

Poza tym do zadań Biblioteki należy prowadzenie działalności bibliotecznej, bibliograficznej, naukowej, informacyjnej, konserwatorskiej, poradniczej, wydawniczej, wystawienniczej i usługowej, a w szczególności:

1.  gromadzenie, opracowywanie, udostępnianie i wieczyste archiwizowanie materiałów bibliotecznych powstałych w Polsce oraz za granicą a dotyczących Polski,
2.  opracowywanie i wydawanie bibliografii narodowej,
3.  prowadzenie badań z zakresu bibliotekoznawstwa, nauki o książce i pokrewnych dziedzin wiedzy,
4.  doskonalenie merytorycznej działalności bibliotek w kraju i pomoc bibliotekom polskim za granicą,
5.  prowadzenie ośrodków znormalizowanych numerów wydawnictw zwartych i wydawnictw ciągłych (art. 17 ust. 1 ustawy o bibliotekach).

Wobec powyższego biblioteki zorganizowane przez ministrów i kierowników urzędów centralnych oraz przez jednostki samorządu terytorialnego świadczą usługi bezpłatnie i ogólnodostępnie. Brak wynagrodzenia za świadczenie takich usług sprawia brak wypełnienia przesłanek określonych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy koniecznych do opodatkowania świadczonych usług. Wobec tego nieodpłatne świadczenie usług wymienionych w ustawie o bibliotekach świadczone przez biblioteki utworzone przez ministrów lub kierowników urzędów centralnych oraz jednostki samorządu terytorialnego nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jednakże wymienione biblioteki mogą pobierać opłaty za czynności wynikające z ustawy o bibliotekach i są to: usługi informacyjne, bibliograficzne, reprograficzne oraz wypożyczenia międzybiblioteczne oraz działalność konserwatorska.

Wobec tego usługi biblioteki inne niż bezpłatne stanowią odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy i podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż Biblioteka poza ogólnodostępną i nieodpłatna działalnością świadczy szereg usług ściśle z powyższą usługą związanych, takich jak: usługi informatyczne, bibliograficzne, reprograficzne, wypożyczenia międzybiblioteczne oraz usługi konserwatorskie. Usługi te świadczone są odpłatnie. Przy czym część wypożyczeń międzybibliotecznych stanowiących zarówno książki i inne wydawnictwa spełnia warunki określone w poz. 178 załącznika nr 3 do ustawy a część takich warunków nie spełnia.

W przedstawionych okolicznościach Biblioteka, poza usługami bezpłatnymi wynikającymi z ustawy o bibliotekach, odpłatnie świadczy również usługi informatyczne, bibliograficzne, reprograficzne, wypożyczenia międzybiblioteczne oraz konserwatorskie. Przy czym tylko niektóre wypożyczenia międzybiblioteczne spełniają warunki określone w poz. 178 załącznika nr 3 do ustawy. Pozostałe usługi odpłatne będące przedmiotem zapytania nie zostały wymienione jako korzystające z preferencji podatkowych.

W związku z powyższym, należy uznać, iż świadczone bezpłatnie przez Bibliotekę usługi biblioteczne ogólnodostępne i bezpłatne (w szczególności wymienione w art. 17 ust. 1 ustawy o bibliotekach: działalność biblioteczna, bibliograficzna, naukowa, informacyjna, konserwatorska, poradnicza, wydawnicza, wystawiennicza i usługowa) nie podlegają opodatkowaniu VAT. Z kolei na podstawie art. 41 ust. 2 w zw. z art. 146a pkt 2 ustawy świadczone przez Bibliotekę usługi wypożyczenia międzybiblioteczne spełniające warunki określone w poz. 178 załącznika nr 3 do ustawy korzystają z opodatkowania według stawki 8%. Usługi wypożyczenia międzybibliotecznego niespełniające tych przesłanek oraz pozostałe usługi świadczone odpłatnie, na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy podlegają opodatkowaniu stawką 23%.

Wobec powyższego stanowisko Biblioteki należy uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.