Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT2-3.4011.239.2025.1.MS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-05-09
Teza: Odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania w
zatrudnieniu.
Słowa kluczowe: korzyści-korzyści utracone (lucrum cessans)
odszkodowania
pracownik
wyrok
zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Zwolnienia przedmiotowe.-Zwolnienia od podatku
dochodowego.-Odszkodowania i zadośćuczynienia.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 3b-lit. b

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 marca 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.

    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Wyrokiem z dnia ... 2024 r. Sąd ... w sprawie sygn. akt... zasądził od pozwanego .... na rzecz
    powódki ... (dalej zwanej powódką) kwotę ... tytułem odszkodowania za naruszenie zasady
    równego traktowania w zatrudnieniu za okres od dnia... 2021 r. do ... 2023 r. wraz z
    odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia ... 2024 r. do dnia zapłaty. Wyrok ten jest
    prawomocny, albowiem został utrzymany w mocy w tej części po rozpoznaniu apelacji
    pozwanego ..., wyrokiem Sądu ...
    W stanie faktycznym sprawy powódka ... podała, że poza nią w ...pozwanego ... pracują
    inne X, które legitymują się wykształceniem wyższym ... ze specjalizacją. Wszystkie X
    pracujące w .... pozwanego posiadają jednakowy zakres czynności, obowiązków,
    odpowiedzialności i uprawnień. Różnica w wynagrodzeniu zasadniczym X z tytułem
    magistra i ze specjalizacją a X z wykształceniem średnim wynosi ... zł.
    W ocenie powódki, w obecnym stanie prawnym nie istnieje żadne rozróżnienie, które
    przemawiałoby za zróżnicowaniem sytuacji X z wykształceniem średnim i wyższym, wobec
    tego nieuzasadnione jest to również w sferze płacowej. Powódka wskazała, że
    dochodzone w pozwie kwoty stanowią równowartość nieuzasadnionej różnicy pomiędzy
    jej wynagrodzeniem oraz pracowników będących X posiadającymi wykształcenie wyższe
    magisterskie za wskazany w pozwie okres. X, do których porównywała się powódka
    wykonują w ... pozwanego taką samą pracę, posiadając ten sam zakres obowiązków,
    uprawnień i odpowiedzialności.
    Powódka ... podała, iż jej zakres prac i obowiązków jest tożsamy z zakresem prac i
    obowiązków osób zatrudnionych na stanowisku X, które posiadają wykształcenie wyższe
    magisterskie ze specjalizacją. Każda z nich wykonuje dokładnie taką samą pracę.
    Powódka ... zatrudniona jest u pozwanego na podstawie umowy o pracę zawartej na czas
    nieokreślony od dnia ... 1990 r., obecnie na stanowisku X w pełnym wymiarze czasu pracy
    w....
    Powódka... otrzymywała w okresie spornym wynagrodzenie zasadnicze ustalone od
    miesiąca ... 2021 r. na kwotę ...zł brutto, od miesiąca ... 2022 r. na kwotę ... zł, a od
    miesiąca ... 2023 r. na kwotę .... zł brutto. Powódka jest X, posiadającą wykształcenie
    wyższe — licencjat X, tytuł ten uzyskała w dniu ... 2005 r. Ukończyła w 1990 r. Studium
    ...oraz po złożeniu egzaminu z przygotowania zawodowego uzyskała prawo używania
    tytułu zawodowego X.
    .... dochodziła odszkodowania (wyrównania różnicy wynagrodzeń) za okres od ... 2021 r.
    do ... 2023 r.
    Wskazać należy, że w razie różnicowania wynagrodzenia pracowników wykonujących
    jednakową pracę pracodawca powinien udowodnić, ze kierował się obiektywnymi
    powodami, a przy powołaniu się na różne kwalifikacje i staż pracy, wykazać, że miały one
    znaczenie przy wykonywaniu powierzonych zadań (tak wyrok SN z dnia 22 lutego 2007 r.
    sygn. akt I PK 242/06, OSNP 2008, nr 7-8, poz. 98). O dyskryminacji w wynagradzaniu
    można mówić dopiero, gdy wynagrodzenie dostrzegalnie odbiega od wynagrodzenia
    innych pracowników wykonujących jednakową pracę lub jednakowej wartości (por. wyrok
    SN z dnia 7 kwietnia 2011 r. sygn. akt I PK 232/10 - publ. Legalis OSP 2013, nr 2, poz. 21).
    Podwyższenie wynagrodzenia jednym pracownikom z pominięciem pozostałych
    zatrudnionych na innych stanowiskach tylko wtedy nie oznacza nierównego traktowania
        (2)(art. 11 k.p.) lub naruszenia zakazu dyskryminacji, jeżeli u pracodawcy wprowadzono
    przejrzysty, transparentny system wartościowania pracy. Prace jednakowe to prace takie
    same pod względem rodzaju, kwalifikacji koniecznych do ich wykonywania, warunków, w
    jakich są świadczone, a także ich ilości i jakości ( por. wyrok SN z dnia 29 listopada 2012 r.
    sygn. akt II PK 112/12, M.P.Pr 2013/4/197 - 199). Ilość i jakość świadczonej pracy są w

    świetle art. 78 § 1 k.p. podstawowymi kryteriami oceny pracy na potrzeby ustalania
    wysokości wynagrodzenia (por. wyrok SN z 7 marca 2012 r. sygn. akt II PK 161/11). Z
    punktu widzenia naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu nie ma
    znaczenia, czy chodzi o jednakową pracę, czy o pracę jednakowej wartości (vide:
    uzasadnienie wyroku SN z 22 lutego 2007 r. sygn. akt I PK 242/06).
            3dZgodnie z art. 18 k.p. osoba, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego
    traktowania w zatrudnieniu, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż
    minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów.
    W realiach niniejszej sprawy nie budziło wątpliwości Sądu, że wynagrodzenie X
    zatrudnionych u pozwanego w ... wykonujących tę samą pracę, jak powódka znacząco się
    różniło.
    Wykonujące taką samą pracę ... otrzymywały znacząco wyższe od powódki wynagrodzenie
    zasadnicze. Są to między innymi: .... Są one mgr... oraz ... specjalistkami. W 2021 r.
    otrzymywały wynagrodzenie zasadnicze w wysokości ... zł, od ... 2022r. - ... zł brutto
    (zaliczone do grypy ...), od ... 2023r. - ... zł.
    Podkreślić należy, że jak uznał Sąd, każda z X pracujących w ...u pozwanego, w okresie
    objętym sporem wraz z powódką legitymowała się jednakowymi formalnymi
    kwalifikacjami zawodowymi wymaganymi do tego rodzaju pracy (tytuł zawodowy X i kurs
    kwalifikacyjny z...).
    Niektóre z nich uzyskały wyższe wykształcenie oraz ukończyły specjalizację, ale nie były to
    kwalifikacje wymagane do tego rodzaju pracy, wobec czego ich posiadanie nie wpływa na
    ocenę, że każda z nich wykonywała pracę tego samego rodzaju w rozumieniu art. 183c k.p.
    Dodatkowe kwalifikacje formalne, w tym przypadku, wyższe wykształcenie magisterskie i
    specjalizacja niewymagane dla pracy na danym stanowisku, mogą wpływać na wysokość
    wynagrodzenia konkretnych pracowników jedynie wówczas, gdy ich uzyskanie przekłada
    się na różny sposób wykonywania przez nich pracy, bądź, gdy przekłada się na większy
    zakres uprawnień i obowiązków X. W tym miejscu podkreślić należy, że tego rodzaju
    wywody nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego, ale konkretny, tj. odnoszący się do
    sytuacji faktycznej powódki i porównywanych z nią X zatrudnionych w .... Sąd podzielił
    ukształtowany w judykaturze Sądu Najwyższego pogląd, że przy powołaniu się
    pracodawcy na różne kwalifikacje zawodowe konieczne jest wykazanie, że miały one
    znaczenie przy wykonywaniu zadań powierzonych pracownikom (vide: wyrok SN z 22
    lutego 2007 r. sygn. akt I PK 242/06; wyrok SN z 28 kwietnia 2010 r. sygn. akt II PK 324/09,
    wyrok SN z 21 marca 2019 r. sygn. akt II PK 314/17).
    Pozwany nie wykazał, aby dodatkowe kwalifikacje zawodowe miały znaczenie dla
    wykonywanych przez X obowiązków w .... Zgromadzony materiał dowodowy nie uzasadnia
    takiego twierdzenia. Zakres odpowiedzialności powódki i innych X nie różni się. Każda z
    nich ponosi jednakową odpowiedzialność - zarówno za właściwe wykonywanie zadań
    objętych zakresem czynności, jak i przestrzeganie praw ..., przepisów, procedur, instrukcji
    i zarządzeń przełożonych.
    Pozwany nie wskazał również żadnego przykładu świadczeń, czy procedur ..., których
    powódka nie mogłyby wykonać, zaś uprawnienie to posiadałaby X ze specjalizacją, czy też
    z wyższym wykształceniem i specjalizacją. Znamienne jest także i to, że w toku
    postępowania pozwany nie zdołał również wskazać choćby jednego zadania, do
    wykonania, którego-faktycznie - była uprawniona wyłącznie X z wykształceniem wyższym
    magisterskim i ukończoną specjalizacją. Postępowanie dowodowe wykazało natomiast, że
    przyuczaniem i opieką nad nowo zatrudnionymi (nawet z wyższym wykształceniem
    magisterskim) zajmują się X, które mają znaczne doświadczenie zawodowe, a
    niekoniecznie posiadają specjalizację, czy tytuł magistra.
    Powódka w toku procesu sprostała spoczywającemu na Niej ciężarowi dowodu w zakresie
    wykazania, że pracodawca w różny sposób traktował ją i innych pracowników

    ...wykonujących jednakową pracę. Jak już wskazano wyżej, pracodawca by uwolnić się od
    odpowiedzialności za naruszenie zasady równego traktowania, winien podjąć skuteczną
    inicjatywę dowodową w zakresie wykazania, że zastosowane przez niego kryterium
    dyferencjacji wynagrodzeń odnosiło się do cechy istotnej, relewantnej, usprawiedliwiającej
    zróżnicowanie wysokości wynagrodzenia zasadniczego. Pozwany przyznał jednak, że poza
    wykształceniem nie było żadnych innych kryteriów różnicujących wynagrodzenie
    zasadnicze X w....
    Najwyższe wynagrodzenie (ostatnio według wskaźnika z grupy ...) przysługiwało X
    legitymującym się wyższym wykształceniem magisterskim i specjalizacją. Głównym
    argumentem strony pozwanej, który miał uzasadniać zastosowane zasady wynagradzania,
    było przerzucenie odpowiedzialności za zaistniałą sytuację wywołaną ustawą z dnia 8
    czerwca 2017 r. i przyjęcie, że o wysokości wynagrodzenia zasadniczego decydują
    posiadane kwalifikacje. Zdaniem sądu zastosowana przez pozwanego wykładnia
    przywołanej ustawy jest jednak błędna. Ustawa kategoryzuje poszczególne grupy
    zawodowe według kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku, a nie
    posiadanych. Jeżeli zatem do pracy na stanowisku X w ... nie jest wymagane uzyskanie
    wykształcenia magisterskiego i specjalizacji, pracodawca nie naruszy przepisów tej ustawy
    kształtując wynagrodzenie X zatrudnionej na tym stanowisku z wyższymi kwalifikacjami na
    poziomie właściwym dla kwalifikacji minimalnych. Należy także podkreślić, iż ustawa nie
    normuje w sposób imperatywny wynagrodzenia zasadniczego X, a jedynie wskazuje jego
    wartości minimalne, pozostawiając pracodawcy swobodę do ich ustalania na poziomie
    wyższym.
    Oczywistym jest, że równość nie jest tożsama z równym traktowaniem, może bowiem
    dochodzić do odmiennego potraktowania pracowników w zakresie zatrudnienia w tym
    także wynagradzania, przy czym różnicowanie to winno wynikać z uzasadnionej potrzeby,
    dla której dopuszcza się dyferencjację. Zasada równych praw pracowników w z tytułu
    jednakowego wypełniania tych samych obowiązków uzasadnia weryfikację ustalenia
    nierównych wynagrodzeń za pracę stosownie do art. 78 k.p., który wymaga ustalenia
    wynagrodzenia w sposób odpowiadający w szczególności rodzajowi wykonywanej pracy i
    kwalifikacjom wymaganym przy jej wykonywaniu, a także z uwzględnieniem ilości i jakości
    świadczonej pracy.
    Reasumując, Sąd uznał, że w sprawie powódka wykazała, iż wykonując te same obowiązki
    jak inne pracownice, otrzymywała niże wynagrodzenie, zaś strona pozwana nie wykazała,
    aby istniało uzasadnione kryterium różnicowania tego wynagrodzenia.
    W świetle wskazanych wyżej argumentów zdaniem Sądu zasadne okazało się żądanie
    powódki w zakresie odszkodowania. Powódka wykazała istnienie szkody i pozostałe
    przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej.
                                                    3dW odniesieniu do wynagrodzenia za pracę, odszkodowanie określone przepisem art. 18
    k.p. powinno być ustalone w wysokości różnicy między wynagrodzeniem, jakie pracownik,
    powinien otrzymywać bez naruszenia zasady równego traktowania a wynagrodzeniem
    rzeczywiście otrzymywanym.
    W zakresie wysokości zasądzonego odszkodowania Sąd ...i Sąd ...oceniły, że adekwatnym
    miernikiem szkody majątkowej, która winna ulec naprawieniu, jest różnica między
    wynagrodzeniem faktycznie otrzymanym przez powódkę a tym, jakie uzyskałyby, gdyby jej
    wynagrodzenia ukształtowane były na poziomie nienaruszającym zasady równego
    traktowania, czyli jak wyjaśniono wcześniej odpowiednio w kwocie ... zł brutto w okresie
    od ... 2021 r. do ... 2022 r., w kwocie ... zł brutto w okresie od ... 2022 r. do ... 2023 r. i w
    kwocie ... zł brutto w okresie od ... 2023 r.
    Podstawą dochodzenia przez powódkę roszczeń sformułowanych w pozwie było
    naruszenie przez pracodawcę zasady równego traktowania w zatrudnieniu w zakresie
    wynagradzania (dyskryminacja płacowa).

    Reasumując, dodatkowe kwalifikacje formalne (wyższe wykształcenie i szkolenie
    podyplomowe niewymagane dla pracy na danym stanowisku) mogą wpływać na wysokość
    wynagrodzenia konkretnych pracowników jedynie wówczas, gdy ich uzyskanie przekłada
    się na różny sposób wykonywania przez nich pracy. Jeżeli efekt wykonywania takiej samej
    pracy przez porównywalnych pracowników, pomimo posiadania przez część z nich
    dodatkowych kwalifikacji, jest taki sam, to występujące pomiędzy nimi różnice w
                                                3dwynagrodzeniu naruszają zasadę równych praw w zatrudnieniu. Zgodnie z art. 18 k.p., w
    takiej sytuacji, pracownik ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż
    minimalne wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów.
    Odszkodowanie to obejmuje wyrównanie uszczerbku w dobrach majątkowych i
    niemajątkowych pracownika. Powinno być odpowiednio skuteczne, proporcjonalne i
    odstraszające (por. wyrok SN z dnia 7 stycznia 2009 r. sygn. akt III PK 43/08). Orzecznictwo
    sądowe dopuszcza dochodzenie odszkodowania w wysokości różnicy między
    wynagrodzeniem, jakie powinien otrzymywać pracownik bez naruszenia zasady równego
                                          3dtraktowania a wynagrodzeniem rzeczywiście otrzymywanym (art. 18 k.p. - por. ww.
    wyrok SN z dnia 22 lutego 2007 r.).
    Dlatego też Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powódki ... kwotę ... zł (... złotych ...)
    tytułem odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu za
    okres od dnia ...2021 r. do ... 2023 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia
    ... 2024 r. do dnia zapłaty.
                  3dZgodnie bowiem z art. 18 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, osoba, wobec
    której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w zatrudnieniu, ma prawo do
    odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne wynagrodzenie za pracę.
    Tym samym istotne w sprawie jest, czy zasądzone od pozwanego... na rzecz powódki ...
    odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu będzie w
    całości korzystać ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych.

## Pytanie

Czy ustawodawca w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym
    od osób fizycznych, przewidział, że odszkodowanie z tytułu dyskryminacji (naruszenia
    zasady równego traktowania w zatrudnieniu), o ile źródłem obowiązku jego wypłaty jest
    wyrok (jak w przedmiotowym przypadku) lub ugoda sądowa, odszkodowanie takie
    korzysta w całości ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych?
    Pani stanowisko w sprawie
    W ocenie Wnioskodawcy, ustawodawca w art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy z 26 lipca 1991 r. o
    podatku dochodowym od osób fizycznych, przewidział, że odszkodowanie z tytułu
    dyskryminacji (naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu), o ile źródłem
    obowiązku jego wypłaty jest wyrok lub ugoda sądowa, odszkodowanie takie korzysta w
    całości ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Z treści powyższego przepisu wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
    fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem
    tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych,
    zawartym w ww. ustawie, bądź od których zaniechano poboru podatku.
    Wyszczególnienia źródeł przychodów osiągniętych przez osoby fizyczne ustawodawca
    dokonał w art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:
      Źródłami przychodów są stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy
      stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej
      spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.
    Przepis art. 11 ust. 1 ww. ustawy, stanowi, że:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    W myśl art. 12 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz
      spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz
      wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło
      finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze,
      wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody,
      ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy
      ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone
      za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń
      częściowo odpłatnych.
    Użyty w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwrot „w
    szczególności” oznacza, że wymieniane kategorie przychodów stanowią katalog otwarty.
    Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju
    wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego,
    mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku
    pokrewnym. Do przychodów pracownika zaliczyć należy praktycznie wszystkie otrzymane
    przez niego świadczenia, które mógł on otrzymać od pracodawcy. Są nimi bowiem nie
    tylko wynagrodzenia, czyli świadczenia wprost wynikające z zawartej umowy o pracę, ale
    również wszystkie inne przychody (świadczenia), niezależnie od podstawy ich wypłaty,
    jeżeli w jakikolwiek sposób wiążą się z faktem wykonywania pracy.
    Analiza powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że podstawą nabycia prawa m.in. do
    odszkodowania wypłaconego pracownikowi lub byłemu pracownikowi jest łączący lub
    uprzednio łączący tę osobę z pracodawcą stosunek pracy, a zatem odszkodowania takie
    stanowią przychód ze stosunku pracy, opodatkowany lub zwolniony od podatku.
    W myśl art. 12 ust. 4 ww. ustawy, za pracownika w rozumieniu ustawy uważa się osobę
    pozostającą w stosunku służbowym, stosunku pracy, stosunku pracy nakładczej lub
    spółdzielczym stosunku pracy.
    Przystępując do określenia Pani obowiązków jako podatnika podatku dochodowego od
    osób fizycznych związanych z wypłatą odszkodowanie za naruszenie zasady równego
    traktowania w zatrudnieniu na podstawie prawomocnego wyroku Sądu, w pierwszej
    kolejności należy zauważyć, że każde odszkodowanie ma za zadanie wyrównanie szkody w

    majątku, utraconych korzyści lub szkody poczynionej na osobie (zadośćuczynienie).
    Odszkodowanie stanowi zawsze przychód, gdyż otrzymujący je powiększa w ten sposób
    swój majątek. Odszkodowanie w żadnym wypadku nie ma charakteru restytucyjnego,
    bowiem niczego nie przywraca, a jedynie wynagradza stratę lub krzywdę. Warunkiem
    otrzymania każdego odszkodowania jest zdarzenie, w wyniku którego dana osoba doznała
    określonego uszczerbku. Nikt nie otrzyma odszkodowania, jeśli wcześniej nie zaszła
    przesłanka powodująca możliwość ubiegania się o nie.
    Zatem każde odszkodowanie stanowi przychód podatkowy. Jednakże ustawodawca ze
    względów celowościowych wprowadził w zakresie niektórych odszkodowań zwolnienia z
    podatku dochodowego od osób fizycznych, które wynikają m.in. z treści art. 21 ust. 1 pkt 3
    i pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Stosownie natomiast do art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych:
      Wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub
      zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z
      przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie
      tych ustaw lub aktów administracyjnych wydanych na podstawie tych przepisów,
      oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady
      ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych
      opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których
      mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2023 r.
      poz. 1465), z wyjątkiem:
      a) określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu
        wypowiedzenia umowy o pracę,
      b) odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych
        zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn
        niedotyczących pracowników,
      c) odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia
        funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
      d) odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
      e) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną
        działalnością gospodarczą,
      f) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z
        prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są
        opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o
        których mowa w art. 30c,
      g) odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.
    Zwolnieniem określonym w przytoczonym powyżej przepisie art. 21 ust. 1 pkt 3 ww.
    ustawy, objęte są tylko odszkodowania i zadośćuczynienia, których wysokość lub zasady
    ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych
    wydanych na podstawie tych ustaw, bądź postanowień układów zbiorowych pracy, innych
    opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa
    w art. 9 § 1 Kodeksu pracy, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w lit. a)-g) tego
    artykułu. Oznacza to, że zwolnienie nie obejmuje wszystkich odszkodowań, a tylko te,
    których wysokość lub zasady ustalania zostały określone wprost w stosownych przepisach
    prawa, z wyjątkiem enumeratywnie wymienionych kategorii odszkodowań.
    Natomiast w przypadku, gdy wysokość lub zasady ustalania odszkodowania nie wynikają
    wprost z odrębnych ustaw lub aktów wykonawczych wydanych na podstawie tych
    odrębnych ustaw, a podstawą ich otrzymania jest wyrok lub ugoda sądowa, wówczas
    odszkodowanie takie korzysta ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób
    fizycznych, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 3b lit. a) i b)
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

    W świetle art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy:
      Wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia
      otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym
      wyroku lub tej ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:
      a) otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
      b) dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie
        wyrządzono.
    Z racji tego, że odszkodowania i zadośćuczynienia mogą korzystać ze zwolnienia z art. 21
    ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych lub art. 21 ust. 1 pkt 3b
    ww. ustawy, zaś zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy ma
    „pierwszeństwo” przed zastosowaniem zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy,
    możliwość skorzystania przedmiotowego odszkodowania ze zwolnienia należy
    rozpatrywać we wskazanej wyżej kolejności.
    W ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował
    pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia. Nie oznacza to jednak dowolności w ich
    rozumieniu. Jednocześnie względy spójności systemu prawa uzasadniają, aby kryteria
    rozumienia pojęć niezdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób
    fizycznych, miały w pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych. Konieczne staje
    się zatem zastosowanie wykładni systemowej zewnętrznej i odwołanie się do przepisów
    ustawy z dnia 24 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.).
    Odwołując się zatem do prawa cywilnego stwierdzić należy, że świadczenie
    odszkodowawcze to najogólniej świadczenie mające na celu naprawienie wyrządzonej
    szkody. Szkodą jest uszczerbek, jakiego doznał poszkodowany wbrew jego woli we
    wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek
    majątkowy, jak i niemajątkowy. Uszczerbek niemajątkowy jest określany terminem
    „krzywda”. Pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie negatywne przeżycia człowieka
    wyrażające się zarówno w cierpieniu fizycznym, jak i psychicznym, wywołane czynem
    niedozwolonym. Do naprawienia krzywdy odnosi się termin „zadośćuczynienie”,
    natomiast „odszkodowanie” wiąże się z naprawieniem uszczerbku majątkowego.
    W Kodeksie cywilnym świadczenie odszkodowawcze wynika głównie z tytułu
    odpowiedzialności deliktowej (art. 415 i następne) lub odpowiedzialności kontraktowej
    (art. 471 i następne), a więc jest następstwem czynu niedozwolonego lub niewykonania
    bądź nienależytego wykonania zobowiązania.
    Kwestie zasad i podstawy do wypłaty odszkodowania z tytułu naruszenia zasad równego
                            3dtraktowania w zatrudnieniu reguluje art. 18 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks
    pracy (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 277), zgodnie z którym:
      Osoba, wobec której pracodawca naruszył zasadę równego traktowania w
      zatrudnieniu, ma prawo do odszkodowania w wysokości nie niższej niż minimalne
      wynagrodzenie za pracę, ustalane na podstawie odrębnych przepisów.
              3dZ przepisu art. 18 Kodeksu pracy, będącego podstawą zasądzonego na Pani rzecz
    odszkodowania, wprost nie wynikają ani wysokość ani zasady ustalania odszkodowania.
    Powołany przepis jedynie określa minimalną wysokość odszkodowania, która przysługuje
    każdemu, komu przyznawane jest odszkodowanie w oparciu o ten przepis.
    Z przedstawionego przez Panią opisu sprawy wynika, że wyrokiem z ... 2024 r. Sąd ...
    zasądził od pracodawcy na Pani rzecz kwotę ... zł tytułem odszkodowania za naruszenie
    zasady równego traktowania w zatrudnieniu za okres od dnia ... 2021 r. do ... 2023r. wraz z
    odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia ... 2024 r. do dnia zapłaty.
    W stanie faktycznym sprawy podała Pani, że poza Panią u pozwanego pracują inne X które
    legitymują się wykształceniem wyższym magisterskim ze specjalizacją. Wszystkie X
    pracujące u pozwanego posiadają jednakowy zakres czynności, obowiązków,

    odpowiedzialności i uprawnień. Różnica w wynagrodzeniu zasadniczym X z tytułem
    magistra i ze specjalizacją a X z wykształceniem średnim wynosi ... zł. Wskazała Pani, że
    dochodzone w pozwie kwoty stanowią równowartość nieuzasadnionej różnicy pomiędzy
    Pani wynagrodzeniem oraz pracowników będących X posiadającymi wykształcenie wyższe
    magisterskie za wskazany w pozwie okres. X, do których porównywała się Pani wykonują u
    pozwanego taką samą pracę, posiadając ten sam zakres obowiązków, uprawnień i
    odpowiedzialności.
    Sąd uznał, że w sprawie powódka (tj. Pani) wykazała, iż wykonując te same obowiązki jak
    inne pracownice, otrzymywała niże wynagrodzenie, zaś strona pozwana nie wykazała, aby
    istniało uzasadnione kryterium różnicowania tego wynagrodzenia.
    W świetle wskazanych wyżej argumentów zdaniem Sądu zasadne okazało się żądanie
    powódki w zakresie odszkodowania. Powódka wykazała istnienie szkody i pozostałe
    przesłanki odpowiedzialności odszkodowawczej. W odniesieniu do wynagrodzenia za
                                3dpracę, odszkodowanie określone przepisem art. 18 k.p. powinno być ustalone w
    wysokości różnicy między wynagrodzeniem, jakie pracownik, powinien otrzymywać bez
    naruszenia zasady równego traktowania a wynagrodzeniem rzeczywiście otrzymywanym.
    Podstawą dochodzenia przez powódkę roszczeń sformułowanych w pozwie było
    naruszenie przez pracodawcę zasady równego traktowania w zatrudnieniu w zakresie
    wynagradzania (dyskryminacja płacowa).
    Jak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego 1 października 2014 r. sygn. akt I
    SA/Bk 294/14:
                          3d„W ocenie sądu powoływany art. 18 KP, będący podstawą do zasądzenia przez sąd
      powszechny odszkodowania, określa ogólne ramy uprawnienia do dochodzenia
      odszkodowania, nie precyzując wprost ani wysokości odszkodowania, ani też zasad,
      które w sposób jednoznaczny określą wysokość odszkodowania”.
    Zatem, ani wysokość odszkodowania ani tym bardziej zasady ustalania odszkodowania z
    tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu nie wynikały wprost z
    przepisów, a tylko wówczas odszkodowanie mogłoby skorzystać ze zwolnienia od podatku
    dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych. Zgodnie z tym przepisem, wolne od podatku dochodowego są otrzymane
    odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają
    wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na
    podstawie tych ustaw.
    W przypadku gdy wysokość lub zasady ustalania odszkodowania nie wynikają wprost z
    odrębnych ustaw lub aktów wykonawczych wydanych na podstawie tych odrębnych
    ustaw, a podstawą ich otrzymania jest wyrok lub ugoda sądowa, wówczas należy rozważyć
    czy do odszkodowania z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu
    może być zastosowane zwolnienie na mocy art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy.
    Punktem wyjścia wykładni art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy jest podział odszkodowania na
    odszkodowanie za rzeczywiste straty (damnum emergens) i odszkodowanie za utracone
    korzyści (lucrum cessans). Za stratę uważa się każde pogorszenie się sytuacji majątkowej
    (zmniejszenie aktywów lub zwiększenie pasywów) poszkodowanego, w wyniku czego
    poszkodowany staje się uboższy niż był przed doznaniem szkody. Chodzi w tym
    przypadku o rzeczywisty uszczerbek w majątku należącym do poszkodowanego
    spowodowany zniszczeniem, utratą lub uszkodzeniem określonych składników
    majątkowych albo obniżeniem ich wartości, a także powstanie nowych zobowiązań albo
    ich zwiększenie. Z kolei szkoda związana z utraconymi korzyściami (lucrum cessans)
    polega na tym, że majątek poszkodowanego nie wzrósł tak, jakby się stało, gdyby nie
    nastąpiło zdarzenie, z którym połączona jest czyjaś odpowiedzialność. Szkodą jest więc to,
    co nie weszło do majątku poszkodowanego na skutek zdarzenia wyrządzającego szkodę.

    Jednocześnie, zakres zwolnienia określony w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych obejmuje tylko odszkodowania za tzw. szkodę
    rzeczywistą, czyli poniesione straty, a nie dotyczy utraconych korzyści. Specyfika prawa
    podatkowego nakazuje inaczej traktować odszkodowanie (zadośćuczynienie) z tytułu
    poniesionych przez poszkodowanego strat i odszkodowanie (zadośćuczynienie) z tytułu
    utraconego zysku. Odszkodowanie (zadośćuczynienie) z tytułu utraconych korzyści, jakich
    poszkodowany mógł się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono, podlega bowiem
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
    Wobec okoliczności faktycznych przedstawionych we wniosku nie sposób uznać, że
    odszkodowanie z tytułu naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu
    przyznane Pani przez Sąd wiązało się z rzeczywistym uszczerbkiem w majątku należącym
    do Pani, natomiast majątek ten niewątpliwie nie wzrósł tak, jakby się stało, gdyby nie
    nastąpiło nierówne traktowanie w zatrudnieniu. W tym przypadku mamy zatem do
    czynienia z odszkodowaniem dotyczącym utraconych korzyści, które nie może korzystać
    ze zwolnienia z opodatkowania również na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Z opisu sprawy wynika, że została Pani pozbawiona przez pracodawcę wyższego
    wynagrodzenia pomimo, że wykonywała Pani taką samą pracę, posiadając ten sam zakres
    obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności co inne osoby zatrudnione na stanowisku X.
    Nie ulega wątpliwości, że nieprzyznanie pracownikowi (powódce) wynagrodzenia jakie
    powinna otrzymać stanowi utratę spodziewanych korzyści (lucrum cessans), a nie
    rzeczywistą stratę (damnum emergens).
    W orzecznictwie przyjęto, że szkodą w przypadku utraconych korzyści (art. 361 § 2
    Kodeksu cywilnego) jest szkoda, którą określa to, co nie weszło do majątku
    poszkodowanego na skutek zdarzenia wyrządzającego tę szkodę, a inaczej mówiąc to, co
    weszłoby do majątku poszkodowanego, gdyby zdarzenie wyrządzające szkodę nie
    nastąpiło (m.in. wyrok Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2002 r. sygn. akt akt I CKN 132/01).
    Ponieważ wyższe wynagrodzenie, które mógłby otrzymać powód, gdyby nie nastąpiło
    nierówne traktowanie – weszłoby do majątku powoda, to uznać należy, że zasądzone
    odszkodowanie stanowi utracone korzyści.
    Mając na uwadze powyższe, utracone wynagrodzenie może być rozumiane wyłącznie jako
    utracona korzyść, skoro wynagrodzenie to nie weszło do Pani majątku zanim Sąd nie
    orzekł o nim w wyroku w formie odszkodowania z tytułu naruszenia zasady równego
    traktowania w zatrudnieniu. Tym samym, nie można stwierdzić, że doszło do zmniejszenia
    Pani majątku.
    W konsekwencji, w sprawie zastosowanie będzie miał wyjątek wskazany w art. 21 ust. 1
    pkt 3b lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż przepis ten odnosi
    się do odszkodowań przyznanych na podstawie wyroku sądu oraz ugody sądowej, które
    dotyczą korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.
    Podsumowując, otrzymane przez Panią odszkodowanie z tytułu naruszenia zasad
    równego traktowania w zatrudnieniu nie może korzystać ze zwolnienia na podstawie art.
    21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Odnosząc się do powołanych wyroków sądów administracyjnych wskazać należy, że
    niewątpliwie rozstrzygnięcia te kształtują pewną linię wykładni obowiązującego prawa,

    jednak dotyczą wyłącznie konkretnych spraw, w danym stanie prawnym. Należy
    podkreślić, że rozstrzygnięcia te zapadły w indywidualnych sprawach i tym samym nie
    mogą być wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.