Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-155/13-7/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-07-04
Teza: Należy stwierdzić, iż czynność ustanowienia nieodpłatnej służebności mieszkania lub dożywotniego nieodpłatnego użytkowania nie została wymieniona w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i tym samym nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Należy nadmienić iż opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlega wyłącznie ustanowienie odpłatnej służebności oraz ustanowienie odpłatnego użytkowania (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. i) ww. ustawy).
Słowa kluczowe: dożywocie; lokal-lokal mieszkalny; nabycie-nabycie nieodpłatnej służebności; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; przekształcanie-przekształcenie prawa-przekształcenie prawa lokatorskiego w prawo własności; służebność
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani przedstawione we wniosku z dnia 18.03.2013 r. (data wpływu) uzupełnionym na wezwania: z dnia 24.04.2013 r. Nr IPPB2/436 -155/13-2/MZ (data nadania 24.04.2013 r., data wpływu 08.05.2013 r.), z dnia 22.05.2013 r. Nr IPPB2/436-155/13-4/MZ (data nadania 23.05.2013 r., data wpływu 17.06.2013 r.) oraz z dnia 21.06.2013 r. Nr IPPB2/436-155/13-6/MZ, Nr IPPB2/436-297/13-6/MZ i Nr IPPB2/415-451/13-6/MK1 (data nadania 21.06.2013 r., data wpływu 02.07.2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie ustanowienia nieodpłatnej służebności mieszkania lub nieodpłatnego dożywotniego korzystania z lokalu mieszkalnego - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18.03.2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie ustanowienia nieodpłatnej służebności mieszkania lub nieodpłatnego dożywotniego korzystania z lokalu mieszkalnego.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawczyni zamierza przekształcić spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, które w 1997 r. nabyła w spadku po swojej matce w odrębną własność lokalu i ustanowić na nim prawo dożywotniego nieodpłatnego użytkowania/ ewentualnie służebność mieszkania na rzecz brata, co oznaczać będzie, że będzie miał on prawo zamieszkiwania w tym lokalu dożywotnio nie płacąc czynszu, gdyż czynsz będzie płacić Wnioskodawczyni.

Pismem z dnia 24.04.2013 r. Nr IPPB2/436-155/13-2/MZ wezwano Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku poprzez:

*   wskazanie i uzupełnienie danych identyfikacyjnych Wnioskodawcy zgodnie z wzorem wniosku ORD-IN:
    *   rodzaj Wnioskodawcy: osoba prawna, jednostka organizacyjna niemajaca osobowości prawnej, osoba fizyczna, inny,
    *   określenie statusu Wnioskodawcy: podatnik, płatnik, inkasent, osoba trzecia w rozumieniu art. 110-117a Ordynacji podatkowej, inny,
    *   NIP Wnioskodawcy lub Pesel,
*   określenie organu podatkowego właściwego dla Wnioskodawcy ze względu na sprawę będącą przedmiotem interpretacji indywidualnej (nazwa i adres organu podatkowego – Naczelnika Urzędu Skarbowego),
*   dokonanie stosownej opłaty od wniosku na rachunek bankowy Izby Skarbowej w Warszawie Nr 31 1010 1010 0166 4922 3100 0000 i doręczenie kserokopii dowodu uiszczenia opłaty do tut. Organu,
*   uzupełnienie danych o wysokości, sposobie uiszczenia i zwrotu opłaty oraz numery kont bankowych: sposób zwrotu nienależnej opłaty (zwrot na rachunek bankowy Nr …., zwrot przekazem pocztowym na adres zamieszkania Wnioskodawcy, zwrot przekazem pocztowym na adres do korespondencji),
*   złożenia oświadczenia i podpisu Wnioskodawcy lub osoby upoważnionej – zgodnie z art. 233 § 1 w związku § 6 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 z późn. zm.), kto, składając fałszywe oświadczenie mające służyć za dowód w postępowaniu sądowym lub w innym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3 – następującej treści: „Ja niżej podpisany(a) pouczony(a) o odpowiedzialności karnej z art. 233 § 1 Kodeksu karnego za składanie fałszywych oświadczeń składam, stosownie do art. 14b § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa, oświadczenie następującej treści: „Oświadczam, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz, że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej”,
*   Wskazanie, w zakresie przepisów jakiej ustawy ma być wydana interpretacja przepisów prawa podatkowego.
*   Jeżeli interpretacja ma być wydana w zakresie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn, to należy:
    *   szczegółowo opisać stan faktyczny/zdarzenie przyszłe mający być przedmiotem interpretacji indywidualnej,
    *   sprecyzować pytanie/pytania w zakresie podatku od spadków i darowizn we własnej indywidualnej sprawie Wnioskodawcy oraz przedstawić własne stanowisko w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, które winno być powiązane z przedstawionym stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym i zadanym pytaniem/pytaniami.
*   Jeżeli interpretacja ma być wydana w zakresie przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, to należy:
    *   szczegółowo opisać stan faktyczny/zdarzenie przyszłe mający być przedmiotem interpretacji indywidualnej,
    *   sprecyzować pytanie/pytania w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych we własnej indywidualnej sprawie Wnioskodawcy oraz przedstawić własne stanowisko w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, które winno być powiązane z przedstawionym stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym i zadanym pytaniem/pytaniami.
*   Jeżeli interpretacja ma być wydana w zakresie przepisów innej ustawy, to należy:
    *   wskazać w zakresie przepisów jakiej ustawy ma być wydana interpretacja indywidualna,
    *   szczegółowo opisać stan faktyczny/zdarzenie przyszłe mający być przedmiotem interpretacji indywidualnej,
    *   sprecyzować pytanie/pytania w zakresie przepisów tej ustawy oraz przedstawić własne stanowisko w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, które winno być powiązane z przedstawionym stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym i zadanym pytaniem/pytaniami.

Wnioskodawczyni przesłała w terminie uzupełnienie informując, iż:

*   W roku 1997 Wnioskodawczyni nabyła w spadku po matce spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego. Obecnie zamierza przekształcić to prawo w odrębną własność lokalu i wpisać w księdze wieczystej nieodpłatną służebność mieszkania/ lub prawo dożywotniego nieodpłatnego użytkowania tego lokalu, na rzecz swojego brata, który jest osobą bezrobotną i ma lat 59. Oznaczać to będzie, że jej brat będzie miał prawo zamieszkiwać w tym lokalu do dnia swojej śmierci, nie wnosząc za ten lokal opłat, gdyż opłaty za lokal będzie wnosić Wnioskodawczyni, jako właściciel lokalu.

*   Ponadto sprecyzowano pytanie, przedstawiono własne stanowisko w sprawie oraz dokonano opłaty w kwocie 40,00 zł.

Pismem z dnia 22.05.2013 r. Nr IPPB2/436-155/13-4/MZ wezwano Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku poprzez:

*   Jednoznaczne wskazanie w zakresie przepisów jakiej ustawy podatkowej ma być wydana interpretacja indywidualna.

Wnioskodawczyni przesłała w terminie uzupełnienie informując, iż:

*   Wnioskodawczyni chodzi o następujące przepisy: przepisy o podatku od czynności cywilnoprawnych, gdyż ustanowienie służebności mieszkania jest czynnością cywilnoprawną, przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

*   Ponadto sprecyzowano pytanie: czy w świetle powyższych przepisów w przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawczyni będzie musiała ona lub jej brat wnieść jakieś opłaty podatkowe a jeśli tak to, to jakie ze wskazaniem podstawy prawnej.

Pismem z dnia 21.06.2013 r. Nr IPPB2/436-155/13-6/MZ, Nr IPPB2/436-297/13-5/MZ i Nr IPPB2/415-451/13-6/MK1 poprzez:

*   Uiszczenie opłaty w kwocie 80,00 zł na rachunek bankowy Izby Skarbowej w Warszawie Nr 31 1010 1010 0166 4922 3100 0000 i przesłać kserokopię dowodu uiszczenia opłaty do tut. Organu.

Należy nadmienić, iż w uzupełnieniu na wezwanie z dnia 22.05.2013 r. Nr IPPB2/436 -155/13-4/MZ Wnioskodawczyni wskazała, iż interpretacja ma dotyczyć: przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, natomiast opłata została wniesiona w dniu 06.05.2013 r. kwocie 40,00 zł, tj. w ilości odpowiadającej 1 zdarzeniu przyszłemu.

Wnioskodawczyni dokonała wpłaty dodatkowej opłaty.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy należy się podatek od ustanowienia nieodpłatnej służebności mieszkania/ lub prawo nieodpłatnego dożywotniego korzystania z lokalu mieszkalnego, jeśli tak to kogo obciąża ten podatek i w jakiej wysokości?

Niniejsza interpretacja dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie pozostałych podatków zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Zdaniem Wnioskodawcy, ponieważ prawo będzie miało charakter nieodpłatny – to Wnioskodawczyni nie będzie obciążona podatkiem, gdyż z tego tytułu nie będzie osiągała dochodów. W Urzędzie Skarbowym Warszawa-Mokotów Wnioskodawczyni uzyskała odpowiedź, że jeżeli w ciągu 6 miesięcy od dnia spisania aktu notarialnego złożony będzie druk SD-Z2 (zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych – to Wnioskodawczyni i jej brat będą zwolnieni od podatku.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki;

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne ( art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób to dla oceny, czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Szczegółowe określenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje. Ustawodawca, wprowadzając zasadę numerus clausus czynności podlegających opodatkowaniu, wyłączył od opodatkowania inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w przepisie. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu, nawet gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

Reasumując należy stwierdzić, iż czynność ustanowienia nieodpłatnej służebności mieszkania lub dożywotniego nieodpłatnego użytkowania nie została wymieniona w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i tym samym nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem. Należy nadmienić iż opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlega wyłącznie ustanowienie odpłatnej służebności oraz ustanowienie odpłatnego użytkowania (art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. i) ww. ustawy).

Dodatkowo należy wskazać, iż zgodnie z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Interpretacja zapewnia zatem ochronę o jakiej mowa w art. 14k i nast. Ordynacji podatkowej wyłącznie Wnioskodawczyni a nie bratu Wnioskodawczyni. Tym samym, jeżeli brat Wnioskodawczyni chciałby uzyskać interpretację indywidualną przepisów prawa podatkowego winien złożyć odrębny wniosek w powyższej sprawie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.