Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/4511-68/15/JG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-04-15
Teza: Czy fakt posiadania przez Wnioskodawcę i jego małżonka połowy działki oraz domu otrzymanego w drodze darowizny uprawnia małżonków (przy spełnieniu pozostałych warunków) do skorzystania z programu Mieszkanie dla Młodych w zakresie określonym w art. 20 ust. 1 tj. do otrzymania zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych w celu zaspokojenia własnych celów mieszkaniowych?
Słowa kluczowe: budowa; zwrot-zwrot wydatków; zwrot-zwrot wydatków związanych z budownictwem
Przepisy: [VZM] Ustawa o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym - utrata mocy-art. 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z 11 stycznia 2015 r. (data otrzymania 15 stycznia 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej zwrotu osobom fizycznym niektórych wydatków poniesionych w związku z budową pierwszego własnego mieszkania w zakresie ustalenia prawa do ubiegania się o zwrot – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 stycznia 2015 r. otrzymano ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej zwrotu osobom fizycznym niektórych wydatków poniesionych w związku z budową pierwszego własnego mieszkania w zakresie ustalenia prawa do ubiegania się o zwrot.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca wraz z małżonkiem zamierza skorzystać z programu Mieszkanie dla Młodych tj. mają zamiar ubiegać się o zwrot części wydatków na zakup materiałów budowlanych poniesionych w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych (art. 20 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi).

Małżonkowie planują budowę domu jednorodzinnego systemem gospodarczym na działce, której aktualnie właścicielami są rodzice małżonka Wnioskodawcy.

Na powyższej działce znajduje się drewniano-murowany parterowy dom jednorodzinny, w którym Wnioskodawca z małżonkiem mieszkają wraz z rodzicami małżonka. Dom jednorodzinny, w którym zamieszkują ma powierzchnię użytkową poniżej 100 m2 i jest jednym mieszkaniem. Składa się z trzech pokoi, łazienki, kuchni w korytarzu, ganku i kotłowni. Rodzice małżonka Wnioskodawcy oraz Wnioskodawca z małżonkiem wspólnie korzystają ze wszystkich pomieszczeń domu. Dom ten z uwagi na metraż i rozkład pomieszczeń nie ma możliwości podziału na osobne lokale mieszkalne. Rodzice małżonka Wnioskodawcy chcą podarować Wnioskodawcy i jego małżonkowi połowę działki oraz połowę domu i umożliwić małżonkom zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych poprzez budowę osobnego domu.

Planowana inwestycja będzie spełniała wymogi wskazane w art. 20 ust. 3 pkt 2 i 3 (uzyskane zostanie pozwolenie na budowę oraz powierzchnia użytkowa nie przekroczy limitów). Dodatkowo Wnioskodawca wskazał, że wraz z małżonkiem będzie spełniać warunek określony w art. 20 ust. 3 pkt 4 czyli do końca roku kalendarzowego, w którym zostanie wydane pozwolenie na budowę lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego nie ukończą 36 lat. Żadne wydatki na zakup materiałów budowlanych jeszcze nie zostały poniesione. Między Wnioskodawcą a jego małżonkiem istnieje małżeńska wspólność majątkowa. Na dzień składania wniosku żadne z nich nie jest właścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego, żadnemu z nich nie przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, którego przedmiotem jest lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny oraz żadne z nich nie jest właścicielem lub współwłaścicielem budynku, w którym ich udział w przypadku zniesienia współwłasności obejmowałby co najmniej jeden lokal mieszkalny.

Podsumowując powyższe okoliczności Wnioskodawca wskazał, że planuje z małżonkiem realizację powyższej inwestycji na działce, której współwłaścicielem będzie Wnioskodawca i jego małżonek oraz rodzice małżonka Wnioskodawcy. Jednocześnie Wnioskodawca i jego małżonek będzie współwłaścicielem wraz z rodzicami małżonka Wnioskodawcy połowy domu, w którym nie można wydzielić osobnych dwóch lub więcej lokali mieszkalnych.

W związku z powyższym zdarzeniem zadano następujące pytanie.

Czy fakt posiadania przez Wnioskodawcę i jego małżonka połowy działki oraz domu otrzymanego w drodze darowizny uprawnia małżonków (przy spełnieniu pozostałych warunków) do skorzystania z programu Mieszkanie dla Młodych w zakresie określonym w art. 20 ust. 1 tj. do otrzymania zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych w celu zaspokojenia własnych celów mieszkaniowych.

Zdaniem Wnioskodawcy, darowizna połowy domu i działki nie wyklucza małżonków z programu Mieszkanie dla Młodych tj. nie spowoduje braku uprawnień do otrzymania określonego w art. 20 ust. 1 zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych w celu zaspokojenia własnych celów mieszkaniowych. Wnioskodawca dodał, że gdy wraz z małżonkiem stanie się współwłaścicielem ułamkowym budynku, to ich udział w przypadku zniesienia współwłasności nie obejmie odrębnego lokalu mieszkalnego i nie pozwoli zapewnić im własnych potrzeb mieszkaniowych.

Budynek, którego Wnioskodawca i jego małżonek staliby się współwłaścicielami jest domem o powierzchni do 100 m2, składa się z trzech pokoi, łazienki, kuchni w korytarzu, ganku i kotłowni. W domu tym z uwagi na metraż i rozkład pomieszczeń nie ma możliwości wyodrębnienia dwóch lub więcej osobnych lokali mieszkalnych.

W przypadku zniesienia współwłasności częściowy udział Wnioskodawcy i jego małżonka w domu nie obejmie nawet jednego lokalu mieszkalnego w związku z czym małżonkowie będą mieć prawo (przy spełnieniu pozostałych warunków) do skorzystania ze zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Na wstępie zaznaczyć należy, że niniejsza interpretacja indywidualna wydana została wyłącznie dla Wnioskodawcy. Natomiast małżonek Wnioskodawcy – jako odrębny podatnik – winien zwrócić się z odrębnym wnioskiem o wydanie interpretacji w swojej indywidualnej sprawie, jeżeli jest zainteresowany jej uzyskaniem. Zgodnie bowiem z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Nie ma zatem możliwości wydania indywidualnej interpretacji dla dwóch zainteresowanych osób na podstawie jednego wniosku nawet jeśli osobami tymi są małżonkowie. Każdy z małżonków jest bowiem odrębnym podatnikiem. Z tego samego powodu nie ma również możliwości analizowania w jednej interpretacji przesłanek dotyczących jednego małżonka, jeśli nie mają one wpływu na uprawnienia przysługujące drugiemu małżonkowi. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie.

Zgodnie z art. 38 i art. 39 ustawy z dnia 27 września 2013 r. o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi (Dz.U. z 2013 r. poz. 1304 ze zm.) – z dniem 1 stycznia 2014 r. straciła moc ustawa z dnia 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym (Dz.U. Nr 177, poz. 1468 ze zm.) regulująca zasady zwrotu osobom fizycznym części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych przez te osoby w związku z budową i remontem budynku mieszkalnego lub jego części.

Zgodnie natomiast z art. 20 ust. 1 ww. ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi – osoba fizyczna, która po dniu 1 stycznia 2014 r. poniosła wydatki na zakup materiałów budowlanych, ma prawo ubiegać się o zwrot części tych wydatków, zwany dalej „zwrotem wydatków”.

Ponadto – zgodnie z art. 20 ust. 3 pkt 1-5 ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi – o zwrot wydatków można się ubiegać, jeżeli:

1.wydatki zostały poniesione w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych w związku z:

1.  budową domu jednorodzinnego albo
2.  nadbudową lub rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową (przystosowaniem) budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne, w wyniku których powstał lokal mieszkalny;

2.przedsięwzięcie, o którym mowa w pkt 1, było realizowane na podstawie pozwolenia na budowę wydanego po dniu 1 stycznia 2014 r.;

3.powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, o których mowa w pkt 1, nie przekracza odpowiednio:

1.  75 m2 i 100 m2,
2.  85 m2 i 110 m2 – w przypadku gdy osoba fizyczna w dniu wydania pozwolenia na budowę, o którym mowa w pkt 2, wychowywała przynajmniej troje dzieci spełniających warunki, o których mowa w art. 7 ust. 2;

4.osoba fizyczna do końca roku kalendarzowego, w którym wydano pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego, nie ukończyła 36 lat;

5.do dnia złożenia wniosku o zwrot wydatków osoba fizyczna nie była:

1.  właścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego,
2.  osobą, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, którego przedmiotem jest lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny,
3.  właścicielem lub współwłaścicielem budynku, jeżeli jego udział w przypadku zniesienia współwłasności obejmowałby co najmniej jeden lokal mieszkalny

–z wyłączeniem domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego, o którym mowa w pkt 1.

Zgodnie z art. 21 ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi – zwrot wydatków dotyczy wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych, które do dnia 30 kwietnia 2004 r. były opodatkowane stawką podatku od towarów i usług w wysokości 7%, a od dnia 1 maja 2004 r. są opodatkowane podatkiem VAT, udokumentowanych fakturami wystawionymi dla osoby fizycznej od dnia wydania pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 20 ust. 3 pkt 2, do dnia 30 września 2018 r.

Stosownie do art. 22 pkt 1 ww. ustawy – prawo do zwrotu wydatków przysługuje pod warunkiem, że osoba fizyczna lub jej małżonek nie dokonywali czynności, o których mowa w art. 20 ust. 1, jako podatnicy podatku od towarów i usług, w celu wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. W przypadku osoby fizycznej pozostającej w związku małżeńskim w roku kalendarzowym, w którym wydano pozwolenie na budowę lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, warunek, o którym mowa w art. 20 ust. 3 pkt 4, dotyczy młodszego z małżonków, a warunek, o którym mowa w art. 20 ust. 3 pkt 5, dotyczy obojga małżonków (art. 22 pkt 2 ww. ustawy).

Z treści wskazanych przepisów wynika, że ustawa daje prawo, po spełnieniu określonych w niej warunków, do otrzymania zwrotu od Skarbu Państwa niektórych wydatków poniesionych

w związku z budową pierwszego własnego mieszkania.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia wynika, że rodzice małżonka Wnioskodawcy chcą Wnioskodawcy i jego małżonkowi darować połowę domu oraz połowę działki a tym samym umożliwić małżonkom zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych. W związku z tym Wnioskodawca planuje z małżonkiem budowę domu na działce, której współwłaścicielem będzie Wnioskodawca i jego małżonek oraz rodzice małżonka Wnioskodawcy.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.) – z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. W myśl art. 33 pkt 2 Kodeksu – do majątku osobistego każdego z małżonków należą przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił.

Zgodnie natomiast z art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. N z 2014 r. poz. 121 ze zm.) – przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.

Świadczenie darczyńcy może polegać na działaniu lub zaniechaniu działania. Istotną cechą darowizny jest jej bezpłatny charakter. Oznacza to, że druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

Przedmiotem darowizny mogą być rzeczy, a więc wszystkie nieruchomości, ruchomości oraz zbywalne prawa majątkowe, czyli takie, które mogą być przedmiotem sprzedaży. Darowizną można objąć także rzeczy przyszłe. Umowa darowizny ma charakter umowy zobowiązującej (konsensualnej) – do zawarcia umowy dochodzi z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia woli – i jednostronnej, jako nie przynoszącej darczyńcy żadnej opłaty. Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli przez obdarowanego o przyjęciu darowizny.

Przedmiotem darowizny, co wynika wprost z wniosku, zostanie obdarowany Wnioskodawca i jego małżonek, a to oznacza że oboje małżonkowie staną się współwłaścicielami nieruchomości. W rezultacie oboje małżonkowie będą dysponowali prawem współwłasności do gruntu i budynku, który znajduje się na tym gruncie. W budynku, którego Wnioskodawca stanie się współwłaścicielem nie ma jednak możliwości wyodrębnienia osobnych lokali mieszkalnych. Na otrzymanym w drodze darowizny gruncie małżonkowie planują budowę osobnego domu.

Rozdział 4 zawarty w ustawie o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi zatytułowany jest „Zwrot osobom fizycznym niektórych wydatków poniesionych w związku z budową pierwszego własnego mieszkania”. Głównym założeniem ustawodawcy było zatem stworzenie prawa osobom fizycznym o ubieganie się o zwrot niektórych wydatków w związku z budową pierwszego własnego mieszkania. Poprzedzenie słowa mieszkanie przymiotnikiem „własnego” świadczy o tym, że ustawodawca dopisując ten przymiotnik przesądził, że celem nadrzędnym ustawy jest budowa pierwszego własnego mieszkania, czyli takiego, do którego podatnik będzie posiadał prawo własności. W rozpatrywanej sprawie realizacja inwestycji przez Wnioskodawcę poprzez budowę osobnego domu, na działce, której Wnioskodawca będzie współwłaścicielem wraz ze swoim małżonkiem spełni elementarny warunek ustawy, jakim jest budowa własnego mieszkania. Wnioskodawca planując budowę domu na działce, której będzie współwłaścicielem wraz ze swoim małżonkiem będzie współwłaścicielem planowanej inwestycji. Wnioskodawca będzie zatem osobą fizyczną, która poniesie wydatki w związku z budową pierwszego własnego mieszkania.

Ponadto fakt posiadania przez Wnioskodawcę i jego małżonka prawa nie tylko do połowy działki ale także domu, które otrzymają w drodze darowizny nie spowoduje braku uprawnienia do otrzymania zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych na podstawie art. 20 ust. 1 ww. ustawy, ponieważ w wyniku otrzymania darowizny Wnioskodawca stanie się współwłaścicielem domu, w którym nie ma możliwości wyodrębnienia osobnych lokali mieszkalnych. Nie pozwala na to metraż domu oraz rozkład znajdujących się w nim pomieszczeń. Zatem w przypadku zniesienia współwłasności udział Wnioskodawcy nie obejmowałby co najmniej jednego lokalu mieszkalnego, gdyż w budynku nie można wyodrębnić nawet dwóch lokali mieszkalnych.

Wskazać również należy, że poza spełnieniem ww. warunków wynikających z ustawy o pomocy państwa w nabyciu pierwszego mieszkania przez młodych ludzi obligatoryjne jest spełnienie także pozostałych warunków wynikających z tej ustawy.

Podsumowując, jak powyżej wyjaśniono kluczowym założeniem ustawodawcy przy ubieganiu się o zwrot wydatków na zakup materiałów budowlanych jest budowa pierwszego własnego mieszkania. Umowa darowizny wywołuje skutek prawny, w wyniku którego Wnioskodawca wraz z małżonkiem stanie się współwłaścicielem połowy działki i domu, w którym obecnie mieszka wraz z małżonkiem i rodzicami małżonka. Wnioskodawca będzie zatem budował pierwsze własne mieszkanie, o którym mowa w ustawie bowiem inwestycja będzie realizowana na działce będącej współwłasnością Wnioskodawcy. Otrzymanie również darowizny domu, który zgodnie z przepisami prawa cywilnego co do zasady jest częścią składową gruntu (a zatem darowizna obejmowała będzie zarówno grunt jak i znajdujący się na nim budynek) nie wyklucza prawa Wnioskodawcy do otrzymania zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych na podstawie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. Wynika to z faktu, że w budynku w którym Wnioskodawca obecnie mieszka, gdyby zniesiono jego współwłasność, to udział Wnioskodawcy nie obejmowałby lokalu mieszkalnego bowiem nie ma w ogóle możliwości w budynku tym, ze względu na jego metraż i rozkład pomieszczeń, wyodrębnienia dwóch lub więcej lokali mieszkalnych. Wobec tego posiadanie przez Wnioskodawcę prawa współwłasności do działki oraz domu, które otrzyma w drodze darowizny uprawnia Wnioskodawcę do otrzymania zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych na podstawie art. 20 ust. 1 ww. ustaw na budowę domu jednorodzinnego przy spełnieniu pozostałych warunków przewidzianych ustawą.

Stanowisko Wnioskodawcy uznaje się za prawidłowe.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.