Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/436-93/11/AŻ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-05-11
Teza: Czy przekazanie całego przedsiębiorstwa przez małżonka pozostającego w ustawowej wspólności majątkowej drugiemu z małżonków, a następnie zakończenie działalności gospodarczej spowoduje konieczność uiszczenia od podatku od spadków i darowizn?
Słowa kluczowe: opodatkowanie; podatek-podatek od spadków i darowizn; przedsiębiorstwa; przekazanie; zwolnienie
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 01 lutego 2011r. (data wpływu do tut. Biura – 03 lutego 2010r.), uzupełnionym w dniach 26 kwietnia 2011r. oraz 02 maja 2011r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego przekazania przedsiębiorstwa - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 03 lutego 2011r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego przekazania przedsiębiorstwa.

Z uwagi na braki formalne, pismem z dnia 18 kwietnia 2011r. Znak: IBPP 2/443-179/11/ABu, IBPB I/1/415-130/11/RM, IBPB II/1/436-93/11/AŻ, IBPB II/1/436-94/11/AŻ, wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku. Wniosek uzupełniono w dniu 26 kwietnia 2011r. (opłata) oraz 02 maja 2011r. (braki formalne).

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Jeden z małżonków, pozostający w małżeńskiej ustawowej wspólności majątkowej, nieodpłatnie przekazał w dniu 30 grudnia 2010r. całe prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo drugiemu małżonkowi, który na kilka dni przed przekazaniem rozpoczął wykonywanie działalności gospodarczej (od 28 grudnia 2010r.). Małżonek przekazujący przedsiębiorstwo po tej czynności zakończył prowadzenie działalności gospodarczej (01 stycznia 2011r.). W skład przekazywanego przedsiębiorstwa weszły środki trwałe ruchome, jak również jedna nieruchomość (budynek sklepu), którego według wpisów w księdze wieczystej właścicielami są oboje małżonkowie. Małżonkowie są zarejestrowani jako czynni podatnicy podatku VAT oraz prowadzą podatkową księgę przychodów i rozchodów.

W uzupełnieniu wniosku wskazano m.in., iż przedsiębiorstwo zostało przekazane przez wnioskodawczynię jej mężowi na podstawie protokołu przekazania przedsiębiorstwa. Dokonując przekazania przedsiębiorstwa nie sporządzono żadnej umowy, a jedynie ww. protokół. Umowa nie była zawierana, gdyż wnioskodawczyni wraz z mężem pozostaje we wspólności ustawowej. Przekazanie zostało potraktowane tylko jako zmiana osoby zarządzającej a nie zmiana właściciela, gdyż jako małżonkowie są właścicielami. Przekazanie przedsiębiorstwa nie zostało dokonane ani na podstawie umowy darowizny ani sprzedaży, a jedynie organizacyjnie zostało przyporządkowane drugiemu z małżonków.

W tym miejscu Organ zaznacza, iż powyżej przywołana została tylko ta część uzupełnienia wniosku, która dotyczy zagadnienia będącego przedmiotem niniejszej interpretacji.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy przekazanie całego przedsiębiorstwa przez małżonka pozostającego w ustawowej wspólności majątkowej drugiemu z małżonków, a następnie zakończenie działalności gospodarczej spowoduje konieczność uiszczenia podatku od spadków o darowizn?

Zdaniem wnioskodawczyni, ze względu na łączący małżonków ustrój małżeńskiej wspólności ustawowej wyłączone jest odpłatne przekazanie przez wnioskodawczynię przedsiębiorstwa małżonkowi. Wnioskodawczyni stwierdziła, iż z uwagi na to, że czynność dokonana została pomiędzy małżonkami, podatnikami I grupy podatkowej, to przy spełnieniu warunków z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, małżonkowie zostaną zwolnieni z opodatkowania.

Zaznaczyć należy, iż powyżej przywołano tylko tę część stanowiska wnioskodawczyni, która odnosi się ściśle do podatku od spadków i darowizn.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Na wstępie zaznacza się, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska wnioskodawczyni w zakresie podatku od spadków i darowizn, zajętego w stosunku do przedstawionego stanu faktycznego. W pozostałym zakresie wniosek rozstrzygnięto odrębnymi interpretacjami.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (tj. Dz. U. z 2009r. Nr 93, poz. 768) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1.  dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego;
2.  darowizny, polecenia darczyńcy;
3.  zasiedzenia;
4.  nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5.  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6.  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Natomiast stosownie do przepisu art. 4a ust. 1 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy a od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  udokumentują – w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 (t. j. 9.637 zł) – ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej (art. 4a ust. 3 ww. ustawy).

Zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych dokonać należy na formularzu SD-Z2 zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2006r.w sprawie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz. U. Nr 243, poz. 1762 ze zm.).

Stosownie do art. art. 4a ust. 4 ww. ustawy obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Stosunki majątkowe między małżonkami zostały uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.). Zgodnie z art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje pomiędzy małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa, obejmująca ich dorobek (wspólność ustawowa) i ma ona charakter współwłasności łącznej (bezudziałowej). Stosownie do treści art. 32 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, dorobkiem małżeńskim są przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej przez oboje małżonków lub jednego z nich. Ustanie współwłasności małżeńskiej powoduje przekształcenie współwłasności bezudziałowej we współwłasność w częściach ułamkowych i od tego momentu dopuszczalne jest zniesienie współwłasności. Stosownie do art. 35 tego Kodeksu w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku. Z przepisu art. 43 § 1 ww. Kodeksu wynika, iż oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

Biorąc pod uwagę ww. przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego należy stwierdzić, iż ustrój wspólności ustawowej obejmujący dorobek obojga małżonków, ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością. Dopiero z chwilą ustania tej wspólności następuje jej przekształcenie i wówczas małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym stanowiącym ich dorobek.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż wnioskodawczyni przekazała nieodpłatnie w dniu 30 grudnia 2010r. całe prowadzone przez siebie przedsiębiorstwo swojemu małżonkowi, który na kilka dni przed przekazaniem rozpoczął wykonywanie działalności gospodarczej (od 28 grudnia 2010r.). Wnioskodawczyni po tej czynności zakończyła prowadzenie działalności gospodarczej (01 stycznia 2011r.). W uzupełnieniu wniosku wskazano, iż przedsiębiorstwo zostało przekazane na podstawie protokołu przekazania przedsiębiorstwa. Dokonując przekazania przedsiębiorstwa nie sporządzono żadnej umowy, a jedynie ww. protokół. Umowa nie była zawierana, gdyż wnioskodawczyni wraz z mężem pozostaje we wspólności ustawowej. Przekazanie zostało potraktowane tylko jako zmiana osoby zarządzającej a nie zmiana właściciela, gdyż jako małżonkowie są właścicielami.

W świetle powyższego wskazać należy, iż rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest stwierdzenie dopuszczalności rozporządzania przez małżonków poszczególnymi składnikami majątku wspólnego czy też określenie charakteru prawnego tego rodzaju czynności. Rzeczywisty charakter takiej czynności może być ustalony w postępowaniu podatkowym (dowodowym), do którego prowadzenia organ wydający niniejszą interpretację nie jest uprawniony. W konsekwencji, w przedmiotowej sprawie kwestia ustalenia skutków prawnych czynności przekazania mężowi przez żonę przedsiębiorstwa jest wyłącznie okolicznością faktyczną.

Skoro więc istotnie – jak wskazuje wnioskodawczyni - między małżonkami nie została zawarta żadna umowa a przekazanie nastąpiło na podstawie protokołu i traktowane było tylko jako zmiana osoby zarządzającej a nie zmiana właściciela, to wskazana czynność nie będzie podlegała ustawie o podatku od spadków i darowizn. Podatkowi od spadków i darowizn podlegają bowiem jedynie czynności enumeratywnie wymienione w art. art. 1 ust. 1 tej ustawy, wśród których ustawodawca nie wymienił „czynności dokonanych jedynie na podstawie protokołu przy jednoczesnym braku zawarcia konkretnej umowy” dotyczących nieodpłatnego przekazania przedsiębiorstwa jednemu z małżonków przez drugiego małżonka.

Tym samym należy uznać za nieprawidłowe stanowisko wnioskodawczyni, w którym stwierdziła, iż skoro czynność związana z przekazaniem przedsiębiorstwa będzie dokonywana pomiędzy małżonkami, to przy spełnieniu warunków z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, małżonkowie zostaną zwolnieni z opodatkowania. Jeżeli bowiem dana czynność nie podlega w ogóle regulacjom ustawy o podatku od spadków i darowizn, to nie jest możliwe zastosowanie przewidzianego w treści tej ustawy zwolnienia z opodatkowania.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.