Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/4514-325/15-2/LS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-09-08
Teza: Umowa cash poolingu jako nie wymieniona w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Przyjmując za Wnioskodawcą, że czynności wykonywane w ramach umowy cash poolingu nie przybrały postaci którychkolwiek z czynności wymienionych w art. 1 ustawy, tym samym nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W związku z powyższym bezprzedmiotowe jest rozpatrywanie wniosku pod kątem zastosowania art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: cash pooling; spółki; umowa; usługi
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 29 lipca 2015 r. (data wpływu 31 lipca 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie cash-poolingu - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 31 lipca 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie cash-poolingu.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka korzysta z w pełni zautomatyzowanego systemu kompleksowego zarządzania płynnością finansową (zero-balancing cash pooling) prowadzonego w PLN, oferowanego w ramach grupy kapitałowej, do której należy Spółka, a zorganizowanego przez M. plc z siedzibą w Wielkiej Brytanii. Z powyższego systemu zarządzania płynnością finansową korzystają również inne polskie spółki z grupy kapitałowej M., a także niektóre podmioty zagraniczne z grupy M.

W konsekwencji rozważanej przez grupę M. zmiany banku, z którego usług grupa korzysta w odniesieniu do obecnej struktury cash pooling, uczestnicy dotychczasowego systemu cash pooling (w tym również Spółka) przystąpią do nowego systemu kompleksowego zarządzania płynnością, którego konstrukcja - tak jak w przypadku systemu, którego Spółka obecnie jest uczestnikiem - ma przyjąć również formę zero-balancing cash pooling, która polega na fizycznym transferze środków pomiędzy rachunkami uczestników, subrachunkiem głównym grupy i rachunkiem głównym grupy.

Celem nowego systemu tak jak w przypadku dotychczasowego systemu cash pooling - jest polepszenie płynności finansowej spółek w prowadzonej działalności gospodarczej, jak również zmniejszenie kosztów finansowania zewnętrznego.

Zasadniczym elementem przedmiotowej umowy, której stroną będzie Spółka, jest wdrożenie procesu zarządzania posiadanymi na rachunkach bankowych środkami pieniężnymi oraz zadłużeniem spółek- uczestników biorących udział w procesie, w taki sposób, aby kwota odsetek płaconych z tytułu istniejącego zadłużenia była jak najmniejsza, a jednocześnie, aby dochody uzyskiwane przez spółki z posiadanych przez nie nadwyżek finansowych były wyższe od standardowego oprocentowania depozytów. Celem umowy o zarządzanie płynnością finansową jest zatem takie wykorzystanie istniejących na rynku finansowym różnic w oprocentowaniu depozytów i pożyczek oraz efektu skali, aby podmioty z zaangażowanej grupy czerpały z tego maksymalne korzyści.

W ramach omawianego systemu zarządzania płynnością finansową wyznaczony zostanie reprezentant podmiotów uczestniczących w tymże systemie - wspomniana powyżej spółka M. pic z siedzibą w Wielkiej Brytanii \[dalej: „Agent”\]. Ponadto, pomiędzy Agentem a polskimi uczestnikami systemu zarządzania płynnością, w tym Spółką - będzie działać polska spółka M. Świecie S.A. jako subagent \[dalej: „Subagent”\].

Co do zasady, system zarządzania płynnością finansową, w którym uczestniczyć będzie Spółka, będzie odbywać się w oparciu o rachunki prowadzone dla jego uczestników (w tym również Spółki) w PLN \[dalej: „PLN”\] przez wytypowane banki w Polsce. Spółka nie wyklucza, iż w przypadku M. pic, w ramach systemu cash pooling, wykorzystywany będzie zagraniczny rachunek bankowy.

Podając przykład sytemu zarządzania płynnością w PLN, w celu implementacji tego systemu uczestnicy (w tym także Spółka) utrzymywać będą rachunki bankowe w PLN przeznaczone do obsługi wszystkich operacji przychodzących i wychodzących w tejże walucie w banku w Polsce. Jednocześnie, na utworzonym na rzecz Subagenta koncie w banku w Polsce będą ponadto konsolidowane i rozliczane środki finansowe z rachunku Subagenta oraz rachunków pozostałych polskich spółek z grupy kapitałowej M. uczestniczących w systemie cash pooling w PLN, w tym Spółki.

Zasady współpracy pomiędzy Agentem a Subagentem oraz Subagentem a polskimi uczestnikami systemu zarządzania płynnością (w tym - Spółką jako uczestnikiem tego systemu) są obecnie uregulowane w umowie. Zgodnie z założeniami wynikającymi z tej umowy, która znajdzie zastosowanie również w nowej strukturze - Agent (M. pic) będzie odpowiedzialny za zewnętrzne relacje z głównymi bankami i partnerskimi bankami grupy, a także za prowadzenie wewnątrzgrupowych kont(a) dla pomiotów zależnych M. w celu przeprowadzenia operacji cash poolingowych, operacji nettingowych oraz innych transakcji, uzgodnionych pomiędzy stronami umowy w momencie zawarcia transakcji (w tym transakcji zakupu / sprzedaży waluty). Agent będzie również zobowiązany do dostarczania miesięcznych raportów dotyczących kalkulacji wysokości odsetek z tytułu cash poolingu. W założeniu, będą istnieć dwie umowy: pomiędzy M. pic i polskim Subagentem oraz między Subagentem a polskimi uczestnikami systemu cash pooling, w tym Spółką.

Rola wspomnianych powyżej banków w Polsce i za granicą będzie ograniczona do założenia i utrzymywania rachunków oraz wykonywania przelewów pieniężnych związanych z tym systemem. Za przedmiotowe usługi M. pic lub uczestnicy będą wypłacać bankowi wynagrodzenie na zasadach określonych stosowną umową.

Praktyczne funkcjonowanie systemu zarządzania płynnością, do którego przystępuje Spółka, będzie przebiegać w dwóch etapach, tj.:

1.  Etap

Na koniec każdego dnia roboczego wszystkie salda znajdujące się na rachunkach uczestników prowadzone przez bank w Polsce będą zerowane, to znaczy: jeżeli polski rachunek uczestnika wykazuje saldo ujemne, wówczas odpowiednie środki zostaną przelane z rachunku Subagenta. Jeżeli uczestnik będzie na swoim rachunku wykazywać saldo dodatnie, środki będą transferowane na rachunek Subagenta. W konsekwencji nastąpi „wyzerowanie” kont uczestników na poziomie rachunków prowadzonych przez bank w Polsce.

Z uwagi na fakt, iż środki będą przelewane pomiędzy polskimi uczestnikami (w tym Spółką) a Subagentem, powstaną wzajemne rozliczenia pomiędzy uczestnikami a Subagentem (tzn. również między Spółką a Subagentem). Spółki, które wykażą saldo ujemne zostaną obciążone odsetkami płatnymi na rzecz Subagenta. Uczestnikom, którzy wykazali saldo dodatnie, Subagent będzie płacić odsetki.

1.  Etap

Po „wyzerowaniu” kont spółek uczestniczących w systemie nastąpi transfer pomiędzy Subagentem a Agentem, tzn. jeżeli Subagent wykazuje saldo dodatnie, środki zostaną przetransferowane na rachunek Agenta, za co Subagent otrzyma odsetki od tych środków. Jeżeli natomiast Subagent wykaże saldo ujemne, w celu wyzerowania salda ujemnego, zostaną przelane środki z rachunku Agenta, za co Subagent zostanie obciążony odsetkami przez Agenta. Z uwagi na fakt, iż środki będą przelewane pomiędzy Subagentem a Agentem, powstaną wzajemne zobowiązania lub należności pomiędzy Subagentem a Agentem. Tylko Subagent będzie dokonywał transferu środków na rzecz Agenta. Na poziomie Agenta, oprócz środków polskich uczestników będą transferowane środki również od zagranicznych uczestników systemu cash poolingu z grupy M.

Wysokość odsetek będzie kalkulowana na koniec każdego miesiąca na podstawie wysokości sald dodatnich/ujemnych występujących każdego dnia na rachunku uczestników systemu zarządzania płynnością. Odsetki będą księgowane jako należne lub do zapłaty na koniec miesiąca.

Spółka pragnie podkreślić, iż posiada ona indywidualną interpretację podatkową dotyczącą systemu cash pooling, która została wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 04 grudnia 2014 sygn. IPPB2/436-554/14-4/LS. W interpretacji tej Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie potwierdził prawidłowość stanowiska Spółki, iż czynności wykonywane w ramach systemu zarządzania płynnością w relacji Spółka (jako uczestnik) - Subagent nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Spółka występuje ponownie z wnioskiem o wydanie interpretacji podatkowej w celu potwierdzenia braku konieczności opodatkowania podatkiem PCC umowy o zarządzanie płynnością finansową, z uwagi na sygnalizowaną zmianę banku, z którego usług będzie korzystać w związku z systemem cash pooling będącym przedmiotem niniejszego wniosku.

Spółka pragnie podkreślić, iż w porównaniu do obecnie funkcjonującego systemu zarządzania płynnością finansową, który był przedmiotem wskazanej interpretacji, zmiany w systemie cash poolingu, w którym uczestniczyć będzie Spółka po dokonaniu wyboru nowego banku (w tym w szczególności zmniejszenie liczby etapów rozliczeń w ramach systemu cash pooling z trzech, jak wskazano w poprzednio złożonym wniosku o interpretację podatkową, do dwóch etapów), w opinii Spółki mają charakter techniczny i nie wpłyną na zmianę zasad funkcjonowania systemu zarządzania płynnością, a zatem również nie wpłyną na zmianę oceny skutków podatkowych czynności wykonywanych w ramach systemu zarządzania płynnością w relacji Spółka - Subagent na gruncie przepisów o podatku PCC. Spółka pragnie podkreślić, że wzajemne rozliczenia i sposób funkcjonowania systemu zarządzania płynnością w ramach grupy M. będą opierały się na tych samych umowach w obrębie grupy, na których opierał się cash pooling prowadzony za pośrednictwem dotychczasowego banku.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy czynności wykonywane w ramach systemu zarządzania płynnością w relacji Spółka (jako uczestnik) - Subagent (Etap 1) podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy,

W ocenie Spółki, umowa o zarządzanie płynnością finansową jest umową nienazwaną typu cash pooling i jako taka nie podlega opodatkowaniu podatkiem PCC, bowiem nie została wymieniona w art. 1 ustawy PCC stanowiącym zamknięty katalog czynności objętych zakresem opodatkowania tym podatkiem.

Cash pooling \[zarządzanie płynnością finansową\] to umowa o świadczenie usługi finansowej oferowana i organizowana w szczególności przez banki oraz inne instytucje finansowe. Usługa ta jest przeznaczona do efektywnego zarządzania środkami finansowymi podmiotów gospodarczych.

Głównym celem umowy o zarządzanie płynnością finansową jest optymalizacja zarządzania stanem finansów na wielu rachunkach bankowych należących do danego podmiotu gospodarczego o złożonej strukturze, np. holdingu lub grupy kapitałowej bądź wielu podmiotów. Ogólnie, usługa cash pooling będzie świadczona na rzecz Spółki i innych podmiotów z grupy kapitałowej M., do której należy Spółka i będzie polegała na koncentrowaniu środków z sald poszczególnych polskich uczestników systemu zarządzania płynnością finansową, w tym również Spółki, na rachunku Subagenta, który następnie będzie transferował tak zgromadzone środki na rachunek konsolidacyjny Agenta, i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą, przy wykorzystaniu korzyści skali oraz różnicy pomiędzy oprocentowaniem kredytów i depozytów na rynku finansowym. System zarządzania płynnością finansową jako system cash poolingowy będzie pozwalał podmiotom uczestniczącym w tym systemie na równoczesne ograniczenie kosztów odsetkowych (z tytułu zaciągania zobowiązań) i zwiększenie przychodów odsetkowych przy wykorzystaniu środków dostępnych w systemie zarządzania płynnością finansową.

Zgodnie z art. 1 ustawy o PCC podatkowi podlegają wyłącznie wymienione w tym przepisie czynności cywilnoprawne, takie jak:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
4.  umowy dożywocia,
5.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
6.  ustanowienie hipoteki,
7.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
8.  umowy depozytu nieprawidłowego,
9.  umowy spółki.

Umowa o zarządzanie płynnością finansową, jako umowa typu cash pooling, nie została wymieniona w powyższym katalogu.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego \[dalej: „NSA”\] katalog czynności cywilnoprawnych wskazanych w art. 1 ustawy o PCC jest katalogiem zamkniętym. Stanowisko to zostało wyrażone m.in. w następujących wyrokach NSA: z dnia 16 grudnia 2013 r. \[sygn.: II FSK 185/12\], z dnia 2 sierpnia 2013 r., \[sygn.. akt II FSK 2365/11\], z dnia 15 lutego 2008 r. \[sygn.: II FSK 1737/06\]. Jak wynika z powyższych orzeczeń, opodatkowaniu podatkiem PCC podlegają wyłącznie umowy bądź czynności enumeratywnie wymienione w przytoczonym powyżej art. 1 ustawy o PCC.

Spółka pragnie zwrócić uwagę, iż brak konieczności opodatkowania umowy nienazwanej typu cash pooling z powodu jej pominięcia przez ustawodawcę w katalogu czynności opodatkowanych tym podatkiem znajduje powszechną akceptację wśród organów podatkowych. W szczególności, w interpretacjach Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 29 maja 2015 r. \[sygn.: IBPBII/1/4514-84/15/MD\], z dnia 7 maja 2015 r. \[sygn.: IBPBII/1/4514-75/15/MD\], z dnia 30 kwietnia 2015 r. \[sygn.: IBPBII/1/4514-63/15/DP\].

W interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 6 lutego 2015 r. \[sygn.: IBPBII/I/436-355/14/MZ\], wskazano, iż:

„Należy stwierdzić, że skoro zawarcie umowy cash poolingu nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych a czynności tego typu nie można zakwalifikować, np. jako umowy pożyczki czy też innej czynności tym katalogiem objętej, to tym samym - z powyższych przyczyn - czynności dokonywane w ramach umowy cash poolingu dotyczące zarządzania wspólną płynnością finansową nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych; nie mieszczą się bowiem w katalogu czynności ściśle wymienionych jako podlegające opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.”

Podobne interpretacje zostały wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w dniu 1 grudnia 2014 r. \[sygn.: ILPB2/436-247/14-2/ES\], Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach w dniu 23 stycznia 2015 r. \[sygn.: IBPBII/1/436-383/14/BP\], Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w dniu 27 stycznia 2015 r. \[sygn.: IPTPB2/436-157/14-3/KK\], Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w dniu 3 czerwca 2015 r. \[IPPB2/436-715/14-4/LS\], Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w dniu 23 czerwca 2015 r. \[IPTPB2/4514-16/15-4/KK\] oraz wielu innych.

Wskazane przez Spółkę indywidualne interpretacje podatkowe, jakkolwiek nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego, to wpływają na praktykę wykładni prawa podatkowego i jego stosowanie w indywidualnych sprawach podatników.

W konsekwencji, stwierdzić należy, iż umowa cash pooling nie podlega opodatkowaniu podatkiem PCC na podstawie aktualnie obowiązującej ustawy o PCC.

Jednocześnie, Spółka pragnie podkreślić, iż powyższemu stanowisku nie sprzeciwiają się zasady prawa cywilnego, zgodnie z którymi to nie nazwa, a treść czynności prawnej decyduje o jej kwalifikacji. Ponadto, dla celów podatku PCC umowy należy klasyfikować ściśle, a fakt wystąpienia w umowie nienazwanej przedmiotowo istotnych elementów umów nazwanych, nie skutkuje kwalifikacją tejże umowy nienazwanej jako umowy nazwanej, której elementy wystąpiły. Jak wskazał na gruncie Ustawy o opłacie skarbowej NSA w Łodzi w wyroku z dnia 30 listopada 2001 r. \[sygn. akt: I SA/Łd 251/00\]:

„Nie ma przy tym podstaw do tego, by pojęcia cywilnoprawne użyte w ustawie o opłacie skarbowej należało rozumieć inaczej aniżeli w prawie cywilnym. Opłacie skarbowej podlegały tylko te czynności cywilnoprawne, które zostały wymienione w odpowiednim przepisie prawa publicznego, nie było natomiast zamiarem ustawodawcy objęcie opłatą innych czynności, nawet jeśli mogły wywołać podobne następstwa ekonomiczne. Na gruncie prawa podatkowego posłużono się bowiem w istocie rzeczy terminami prawa cywilnego bez nadawania im autonomicznej treści. (\`(...)\`) Nieuregulowanie przez ustawodawcę adekwatnego podatkowego stanu faktycznego, niezależnie od jego przyczyn, oznacza powstanie obszaru wolnego od opodatkowania i nie może być rozumiane jako luka prawna, podlegająca wypełnieniu w drodze analogii. (\`(...)\`) Pogląd Izby Skarbowej, że jeżeli w treści umów mieszanych występuje składnik choćby jednej z czynności wyszczególnionych w art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej, jest - zdaniem Sądu - nietrafny.”

Patrząc z powyższej perspektywy na umowę typu cash pooling, zdaniem Spółki niemożliwe jest stwierdzenie, iż umowa ta odpowiada jakiejkolwiek umowie nazwanej określonej w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny \[Dz.U. z dnia 18 maja 1964 r., Nr 16, poz. 93; dalej: „KC”\], nawet pomimo jej podobieństwa do niektórych z nich.

W szczególności, czynności wykonywane przez Agenta i Subagenta w systemie zarządzania, w ramach umowy o zarządzanie płynnością finansową, w opinii Spółki nie będą spełniały definicji pożyczki uregulowanej w art. 720 KC.

W myśl art. 720 KC dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Konstrukcja umowy o zarządzanie płynnością finansową, jako sposobu gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestniczących w tym systemie podmiotów, nie będzie wyczerpywać istotnych znamion pożyczki. W oferowanym Spółce oraz innym podmiotom z grupy kapitałowej Spółki systemie zarządzania płynnością będą występowały podmioty, wśród których pewne z nich będą posiadać wolne środki finansowe, a pewne będą posiadały niedobór tych środków oraz Subagent i Agent.

Uczestnik systemu zarządzania płynnością (a więc i Spółka), który będzie posiadał wolne środki, nie będzie wiedział, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości, a także przez którego z pozostałych uczestników. Tym samym, nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostaje zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek konsolidacyjny prowadzony dla Agenta (lub Subagenta) reprezentującego interesy wszystkich uczestników omawianego systemu zarządzania płynnością finansową, a nie bezpośrednio rachunki uczestników systemu, którzy osiągnęli nadwyżki finansowe. Również uczestnik systemu zarządzania płynnością, który będzie otrzymywał dane środki finansowe w przypadku uzyskania ujemnego salda, nie będzie wiedział, od jakiego podmiotu środki te będą de facto pochodzić, mimo iż przelew środków nastąpi za pośrednictwem konta Subagenta.

W związku z powyższym, w ocenie Spółki, pomimo że transakcje typu cash pooling zawierają elementy finansowania jednych podmiotów przez inne, to brak jest podstaw do zakwalifikowania tych transakcji jako umów pożyczek, a tym samym objęcie ich obowiązkiem podatkowym w zakresie podatku PCC.

Dodatkowo, Spółka pragnie wskazać, iż niezależnie od faktu wyłączenia przez ustawodawcę umów typu cash pooling z katalogu czynności opodatkowanych podatkiem PCC, usługi polegające na zarządzaniu płynnością finansową można zakwalifikować do usług finansowych. W konsekwencji, w przypadku umowy o zarządzanie płynnością finansową typu cash pooling zastosowanie znajdzie art. 2 ust. 4 ustawy PCC wskazujący, iż czynności cywilnoprawne wchodzące w zakres opodatkowania podatkiem VAT, lecz zwolnione z tego opodatkowania \[z wyjątkami, które jednak nie dotyczą omawianej sprawy\] nie podlegają podatkowi PCC.

Stanowisko powyższe znalazło potwierdzenie w stanowisku Naczelnika Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w postanowieniu z dnia 28 lutego 2006 r. \[sygn.: 1472/SPC/436-50/05/AW\] oraz z dnia 6 Iipca 2004 r. \[sygn.: US72/SPC/436/16/2004\], a także interpretacja indywidualna wydana w dniu 27 października 2010 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej Bydgoszczy, o sygn. ITPB2/436-146/10/IL.

Spółka uzyskała również pozytywne stanowisko organów skarbowych w drodze wiążącej interpretacji podatkowej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 4 grudnia 2014 roku sygn. IPPB2/436-554/14-4/LS. Zgodnie z uzyskaną interpretacją indywidualną czynności wykonywane w ramach systemu zarządzania płynnością w relacji Spółka (jako uczestnik) - Subagent nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Jak wskazywała Spółka w opisie zdarzenia przyszłego, zmiany w strukturze cash pool (w szczególności zmiana banku, z którego usług korzystać będzie Grupa M. w ramach systemu zarzadzania płynnością finansową), która to struktura jest przedmiotem obecnie składanego wniosku o interpretację, mają charakter techniczny i nie powinny wpływać na zmianę oceny zasad funkcjonowania systemu zarządzania płynnością, a zatem również nie powinny skutkować zmianą oceny skutków podatkowych czynności wykonywanych w ramach systemu zarządzania płynnością w relacji Spółka - Subagent na gruncie przepisów o podatku PCC.

Podsumowując, w opinii Spółki, umowa o zarządzanie płynnością, jako niewymieniona w art. 1 ustawy o PCC nie podlega PCC. Ponadto, umowa o zarządzanie płynnością finansową typu cash pooling, nie może być utożsamiana z żadną umową nazwaną, w szczególności pożyczką w znaczeniu KC i w konsekwencji nie może być opodatkowana PCC. Uzupełniająco, brak możliwości opodatkowania PCC umowy cash pooling jest konsekwencją faktu, iż jej wykonywanie wiąże się z czynnościami pośrednictwa finansowego, które jako zwolnione od podatku VAT ustawowo wyłączone są z opodatkowania PCC.

W związku z powyższym, Spółka zwraca się z prośbą o potwierdzenie, że zaprezentowane powyżej stanowisko i rozumienie treści przepisów ustawy o PCC są prawidłowe.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 626) podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne ( art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) i lit. j) ww. ustawy przedmiotem opodatkowania są umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku oraz umowy depozytu nieprawidłowego.

W myśl art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121) dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy lub tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Depozyt nieprawidłowy został natomiast uregulowany w art. 845 Kodeksu cywilnego. Uznaje się również, że depozyt nieprawidłowy (przechowanie nieprawidłowe) jest umową szczególnego rodzaju, zawierającą elementy przechowania i pożyczki. Przedmiotem depozytu nieprawidłowego mogą być wyłącznie pieniądze lub rzeczy oznaczone tylko co do gatunku. Osoba biorąca pieniądze (rzecz) do depozytu nieprawidłowego, analogicznie do umowy pożyczki, ma obowiązek zwrócić tę sama ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Należy podkreślić, że umowa cash pooling pozostaje na gruncie polskiego prawa umową nienazwaną. Ustawa Kodeks cywilny - w części zobowiązaniowej - nie zawiera przepisów odnoszących się do tego typu umowy. Przedstawiona we wniosku konstrukcja umowy cash pooling, jako sposobu gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestniczących podmiotów, pomimo zawierania w sobie pewnych elementów pożyczki, nie wyczerpuje istotnych jej znamion. „Cash pooling” polega na umożliwieniu lepszej gospodarki finansowej grupy kapitałowej. Dzięki tej usłudze można skompensować niedobory środków przedsiębiorstw należących do danej grupy nadwyżkami innych przedsiębiorstw należących do tej samej grupy oraz korzystnie zagospodarować nadwyżkę środków netto.

W przypadku „Cash poolingu” mamy do czynienia z trzema przynajmniej podmiotami, a mianowicie: podmiotem posiadającym wolne środki finansowe, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz bankiem występującym w roli pośrednika działającego we własnym imieniu. Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot.

Uczestnik „cash poolingu” posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników „cash poolingu”. Należy stwierdzić, że zawarcie umowy dotyczącej kompleksowego zarządzania płynnością finansową „cash pooling” nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Czynności tego typu nie można również zakwalifikować jako umowy pożyczki. Tym samym wszelkie czynności dokonywane w ramach umowy nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Należy stwierdzić, że umowa cash poolingu jako nie wymieniona w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Przyjmując za Wnioskodawcą, że czynności wykonywane w ramach umowy cash poolingu nie przybrały postaci którychkolwiek z czynności wymienionych w art. 1 ustawy, tym samym nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W związku z powyższym bezprzedmiotowe jest rozpatrywanie wniosku pod kątem zastosowania art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych, wskazać należy, iż rozstrzygnięcia te zapadły w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.