Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP2/443-238/13-3/MN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2013-05-23
Teza: Podatek od towarów i usług w zakresie zwiększenia kwoty podatku naliczonego o wartość zryczałtowanego podatku wypłaconego rolnikom ryczałtowym w związku z brakiem podpisów na fakturze VAT RR.
Słowa kluczowe: faktura; faktura-faktura VAT; faktura-treść faktury; odliczenia; odliczenia-odliczenie podatku od towarów i usług; podpis; produkty-produkty rolne; produkty-sprzedaż produktów rolnych; rolnictwo; rolnik; rolnik-rolnik ryczałtowy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XII-Rozdział 2-art. 115; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XII-Rozdział 2-art. 116

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, przedstawione we wniosku z dnia 7 marca 2013 r. (data wpływu 20 marca 2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwiększenia kwoty podatku naliczonego o wartość zryczałtowanego podatku wypłaconego rolnikom ryczałtowym w związku z brakiem podpisów na fakturze VAT RR – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20 marca 2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwiększenia kwoty podatku naliczonego o wartość zryczałtowanego podatku wypłaconego rolnikom ryczałtowym w związku z brakiem podpisów na fakturze VAT RR.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Głównym przedmiotem działalności Spółki jest handel zbożem, materiałem siewnym, nawozami sztucznymi oraz środkami ochrony roślin. W ramach prowadzonej działalności, Spółka nabywa produkty rolne od rolników posiadających status „rolników ryczałtowych” w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o VAT. Spółka dokumentuje nabycie produktów rolnych od rolników ryczałtowych za pomocą faktur VAT-RR, o których mowa w art. 116 ustawy o VAT.

Obecnie, w związku z trwającym procesem wdrażania przez Spółkę nowego systemu księgowego klasy ERP, rozważa ona wprowadzenie zmian w zakresie:

1.  prezentacji ceny zakupionych produktów rolnych na wystawianych przez Spółkę fakturach VAT-RR;
2.  momentu zwiększenia podatku VAT naliczonego o wartość zryczałtowanego zwrotu podatku VAT wynikającego z wystawianych przez Spółkę faktur VAT-RR.

Ad. 1. Sposób prezentacji ceny produktów rolnych zakupionych przez Spółkę od rolników ryczałtowych na fakturach VAT-RR.

Warunki współpracy pomiędzy Spółką a rolnikami ryczałtowymi – co do zasady – są regulowane w tzw. umowach kontraktacji. Niekiedy jednak Spółka nabywa zboże od rolników ryczałtowych bez podpisania tego typu umowy. W takich przypadkach, Spółka ustala z rolnikiem indywidualne warunki dla danej transakcji.

Zgodnie z ustaleniami pomiędzy Spółką a rolnikami ryczałtowymi, dostawa produktów rolnych uważana jest za dokonaną z momentem dostarczenia produktów do miejsca wskazanego przez Spółkę (zazwyczaj do jednego z elewatorów Spółki położonych na terenie Polski), natomiast podmiotem odpowiedzialnym za transport produktów rolnych do tego miejsca jest rolnik ryczałtowy.

Cena zakupu produktów rolnych zwiększana jest przy tym o wartość zryczałtowanych kosztów transportu poniesionych przez rolników ryczałtowych (wysokość zryczałtowanych kosztów transportu zwracanych rolnikowi ustalana jest przy tym zgodnie z cennikiem Spółki).

W związku z trwającym procesem wdrażania nowego systemu księgowego Spółki, rozważa ona następujące warianty prezentacji zwracanych rolnikom zryczałtowanych kosztów transportu towarów na wystawianych przez Spółkę fakturach VAT-RR:

1.  wariant 1 – na fakturze VAT-RR widoczna będzie wyłącznie jedna pozycja, tj. „cena zakupu”, która będzie obejmowała wartość nabytych produktów rolnych oraz wartość zwróconych rolnikowi ryczałtowemu zryczałtowanych kosztów transportu tych produktów do miejsca wskazanego przez Spółkę;
2.  wariant 2 – wartość zwróconych rolnikom ryczałtowym, zryczałtowanych kosztów transportu będzie wykazywana jako odrębna pozycja na fakturze VAT-RR.

Ad. 2. Moment zwiększenia podatku VAT naliczonego o wartość zryczałtowanego zwrotu podatku wypłaconego przez Spółkę rolnikom ryczałtowym.

Rolnicy ryczałtowi – co do zasady – są zobowiązani dostarczyć sprzedawane na rzecz Spółki produkty rolne do miejsca wskazanego przez Spółkę, tj. zazwyczaj do jednego z elewatorów Spółki.

Faktury VAT-RR dokumentujące nabycie produktów rolnych od rolników ryczałtowych są natomiast wystawiane przez dział księgowości Spółki na podstawie informacji o dokonanym zakupie otrzymanych z lokalizacji, gdzie znajdują się elewatory.

W związku z powyższym, Spółka nie ma możliwości uzyskania podpisu rolnika na fakturze VAT-RR w momencie jej wystawienia.

Jednocześnie, Spółka będzie wypłacać należność wynikającą z wystawionych faktur VAT-RR (wraz z wykazanym na tych fakturach zryczałtowanym zwrotem podatku VAT) na rachunek bankowy danego rolnika ryczałtowego, w terminie wynikającym z zawartej z tym rolnikiem ryczałtowym umowy kontraktacji lub (w przypadku braku takiej umowy) nie później niż w terminie 14 dni od dnia zakupu. W dokumentach stwierdzających dokonanie zapłaty należności za nabyte zboże, Spółka będzie wskazywać numer i datę wystawienia faktury VAT-RR przesłanej do rolnika ryczałtowego.

Zgodnie z założeniami wdrażanego przez Spółkę systemu księgowego, rejestry VAT Spółki za dany miesiąc będą tworzone w sposób automatyczny, a wystawiane przez Spółkę faktury VAT-RR będą potencjalnie mogły zostać ujęte w rejestrach VAT Spółki za miesiąc dokonania płatności na rzecz rolnika ryczałtowego.

W związku z powyższym, Spółka rozważa wdrożenie rozwiązania, gdzie:

1.  po wystawieniu faktury VAT-RR, oryginał tej faktury będzie wysyłany do rolnika ryczałtowego;
2.  kopie faktur VAT-RR nie będą wysyłane do rolników ryczałtowych;
3.  wystawiane przez Spółkę faktury VAT-RR będą ujmowane w rejestrach VAT Spółki za miesiąc ich wystawienia.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Spółka wnosi o potwierdzenie, iż w przedstawionej we wniosku sytuacji będzie uprawniona do zwiększenia kwoty podatku VAT naliczonego o wartość zryczałtowanego zwrotu podatku VAT wypłaconego rolnikom ryczałtowym i wykazanego na wystawianych przez Spółkę fakturach VAT-RR w rozliczeniach z tytułu VAT za miesiąc, w którym Spółka dokona zapłaty należności na rzecz rolników ryczałtowych, nawet jeżeli Spółka nie będzie dysponować podpisanymi przez rolników ryczałtowych kopiami faktur VAT-RR.

Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionej we wniosku sytuacji będzie on uprawniony, do zwiększenia kwoty podatku VAT naliczonego o wartość zryczałtowanego zwrotu podatku VAT wypłaconego rolnikom ryczałtowym i wykazanego na wystawianych przez Spółkę fakturach VAT-RR w rozliczeniach z tytułu VAT za miesiąc, w którym Spółka dokona zapłaty należności na rzecz rolników ryczałtowych, nawet jeżeli Spółka nie będzie dysponować podpisanymi przez rolników ryczałtowych kopiami faktur VAT-RR.

Poniżej Spółka prezentuje szczegółowe uzasadnienie przedstawionego powyżej stanowiska.

Stanowisko spółki – moment zwiększenia podatku VAT naliczonego o wartość zryczałtowanego zwrotu podatku VAT.

W opinii Spółki, będzie ona uprawniona, do zwiększenia kwoty podatku VAT naliczonego o wartość zryczałtowanego zwrotu podatku VAT wypłaconego rolnikom ryczałtowym i wykazanego na wystawianych przez Spółkę fakturach VAT-RR w rozliczeniach z tytułu VAT za miesiąc, w którym Spółka dokona zapłaty należności na rzecz rolników ryczałtowych, nawet jeżeli Spółka nie będzie dysponować podpisanymi przez rolników ryczałtowych kopiami faktur VAT-RR.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 3 ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi zryczałtowany zwrot podatku, o którym mowa w art. 116 ust. 6 ustawy o VAT.

Zgodnie z wyraźnym brzmieniem art. 116 ust. 6 ustawy o VAT, zryczałtowany zwrot podatku zwiększa u nabywcy produktów rolnych kwotę podatku naliczonego w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym dokonano zapłaty, pod warunkiem że:

1.  nabycie produktów rolnych jest związane z dostawą opodatkowaną;
2.  zapłata należności za produkty rolne, obejmująca również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, nastąpiła na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego nie później niż 14. dnia, licząc od dnia zakupu, z wyjątkiem przypadku, gdy rolnik zawarł umowę z podmiotem nabywającym produkty rolne określającą dłuższy termin płatności;
3.  w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty należności za produkty rolne zostaną podane numer i data wystawienia faktury potwierdzającej nabycie tych produktów albo na fakturze potwierdzającej zakup produktów rolnych podano dane identyfikacyjne dokumentu stwierdzającego dokonanie zapłaty.

Jak wynika z wyraźnego brzmienia powyższych regulacji, ustawodawca przewidział zamknięty katalog warunków, które muszą zostać spełnione w celu zwiększenia podatku VAT naliczonego przez nabywcę produktów rolnych o wartość zryczałtowanego zwrotu podatku wypłacanego rolnikom ryczałtowym (sprzedawcom). Warunek posiadania podpisanej przez rolnika ryczałtowego faktury VAT-RR nie został przy tym wymieniony, jako warunek niezbędny dla zwiększenia kwoty podatku VAT naliczonego o zryczałtowany zwrot podatku wypłacony rolnikowi.

Tym samym – w opinii Spółki – mając na uwadze, iż w sytuacji przedstawionej we wniosku:

1.  nabycie produktów rolnych przez Spółkę jest związane z dostawą opodatkowaną;
2.  Spółka będzie dokonywać zapłaty należności za produkty rolne, obejmującej również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego nie później niż 14. dnia, licząc od dnia zakupu lub w terminach określonych w umowach kontraktacji;
3.  w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty należności za produkty rolne zostaną podane numer i data wystawienia faktury potwierdzającej nabycie tych produktów

– Spółka będzie uprawniona do powiększenia kwoty podatku VAT naliczonego za okres, w którym dokonana zostanie płatność na rzecz rolnika ryczałtowego o wartość wypłaconego na rzecz tego rolnika zryczałtowanego zwrotu podatku, o którym mowa w art. 115 ustawy o VAT, nawet jeżeli Spółka nie będzie dysponować podpisaną kopią faktury VAT-RR.

Powyższe stanowisko pozostaje w zgodzie z przepisami Dyrektywy VAT dotyczącymi zwrotu podatku VAT dla rolników ryczałtowych (które zostały implementowane do polskiego porządku prawnego w art. 115 i kolejnych ustawy o VAT), tj. w szczególności art. 303 ust. 1 Dyrektywy VAT, zgodnie z którym w przypadku gdy nabywca lub usługobiorca będący podatnikiem wypłaca zryczałtowaną rekompensatę zgodnie z art. 301 ust. 1, ma on prawo, na warunkach przewidzianych w art. 167, 168 i 169 oraz art. 173-177 oraz zgodnie z procedurami ustalonymi przez państwa członkowskie, do odliczenia kwoty wypłaconej rekompensaty od kwoty VAT, którą jest on zobowiązany zapłacić w państwie członkowskim, w którym dokonuje on swoich opodatkowanych transakcji.

Zdaniem Spółki, warunki przewidziane w art. 116 ust. 6 ustawy o VAT należy rozumieć jako „procedurę ustaloną przez państwo członkowskie”, o której mowa w art. 303 ust. 1 Dyrektywy VAT, a tym samym, spełnienie warunków przewidzianych w tym przepisie stanowi wyłączną przesłankę dla zwiększenia kwoty podatku VAT naliczonego o wartość wypłaconego rolnikom ryczałtowym zryczałtowanego zwrotu podatku.

Spółka również zwraca uwagę, iż przyjęcie stanowiska, zgodnie z którym niedopełnienie warunku formalnego jakim jest posiadanie podpisanej przez rolnika kopii faktury – w przypadku, gdy poza wszelką wątpliwością pozostaje, iż spełnione zostały warunki wymienione w art. 116 ust. 6 ustawy o VAT, a dokonana przez Spółkę wypłata dotyczyła rzeczywiście przeprowadzonej transakcji – stanowiłoby naruszenie jednej z podstawowych zasad podatku VAT – zasady neutralności.

W takim bowiem przypadku, Spółka – ze względów czysto formalnych – byłaby bowiem pozbawiona możliwości odliczenia zryczałtowanego zwrotu podatku VAT wypłaconego rolnikowi ryczałtowemu.

Powyższe stanowisko wydają się potwierdzać sądy administracyjne, które w wydawanych orzeczeniach wskazują, iż – w przypadku, gdy okoliczność nabycia produktów rolnych od rolnika ryczałtowego oraz okoliczność wypłaty zryczałtowanego zwrotu podatku na rzecz tego rolnika nie są kwestionowane – niedopełnienie wymogów formalnych nie może pozbawiać nabywcy prawa zwiększenia podatku VAT naliczonego o wartość zryczałtowanego zwrotu podatku wypłaconego rolnikowi ryczałtowemu.

Powyższe stanowisko wyraził m.in.:

*   Naczelny Sąd Administracyjny, który w orzeczeniu z dnia 3 listopada 2010 r. (sygn. I FSK 1938/09) wskazał, iż „w sytuacji gdy na dokumencie zapłaty rolnikowi ryczałtowemu należności z faktury VAT RR brak jest wskazania jedynie daty wystawienia tej faktury (a także w określonych przypadkach jej numeru), a spełnione są wszystkie inne warunki określone w art. 116 ust. 6 ustawy o VAT, które pozwalają na jednoznaczne przyporządkowanie dokumentu zapłaty do konkretnej transakcji określonej w tej fakturze i zweryfikowanie terminowości dokonania tej zapłaty, pozbawienie nabywcy produktów rolnych prawa zwiększenia podatku naliczonego o zryczałtowany zwrot podatku, o którym mowa w art. 86 ust. 2 ustawy o VAT, w rozliczeniu za miesiąc, w którym dokonano zapłaty, narusza zasadę proporcjonalności wyrażoną w art. 31 ust. 3 w zw. z art. 2 Konstytucji RP, a także w art. 5 ust. 3 TWE, w brzmieniu obowiązującym w 2008 r.”;
*   Naczelny Sąd Administracyjny, w orzeczeniu z dnia 30 października 2009 r. (sygn. I FSK 1370/08) wskazał, iż „wymogi stawiane fakturom VAT nie mogą być celem samym w sobie, zwłaszcza w sytuacji, gdy organy podatkowe nie mają wątpliwości co do tego, że kwestionowane faktury odzwierciedlają rzeczywiste zdarzenia gospodarcze i ujęte zostały w ewidencji zakupu (wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1997 r., III SA 1859/95; por. też wyrok NSA z dnia 9 lutego 2000 r., I SA/Wr 1885/99). W takiej sytuacji zbytni formalizm prawny prowadzi do naruszenia zasady neutralności podatku VAT”. W konsekwencji, zdaniem sądu „nie można interpretować art. 116 ust. 6 pkt 3 ustawy o VAT w ten sposób, że przepis ten stanowi wyłączną podstawę do odmowy uwzględnienia odliczenia od podatku należnego kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku zapłaconego rolnikom ryczałtowym, nawet w przypadku gdy sama transakcja i jej prawidłowość nie ulegają wątpliwościom. Taka wykładnia wskazanej regulacji jest niezgodna z istotą podatku od towarów i usług. Skoro bowiem istniała możliwość jednoznacznej identyfikacji zapłat dokonywanych rolnikom ryczałtowym, poprzez uzupełnienie badanych dokumentów od daty wystawionych faktur, czyli istniała możliwość dokładnego sprawdzenia przez organy płatności zryczałtowanej rekompensaty rolnikom ryczałtowym, to w przedmiotowej sprawie cel art. 116 ust. 6 ustawy o VAT został osiągnięty”.
*   Naczelny Sąd Administracyjny w orzeczeniu z dnia 7 lipca 2009 r. (sygn. I FSK 514/08) stwierdził, że „pamiętając bowiem o celu analizowanej regulacji oraz o sformułowanych w tym zakresie wymogach nie można tracić z pola widzenia tego, czy w danym konkretnym przypadku istnieje obiektywna możliwość przyporządkowania określonych płatności do konkretnych transakcji zawieranych między podatnikiem a rolnikiem ryczałtowanym”.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Stosownie do przepisu art. 86 ust. 1 ustawy, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 3 ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi zryczałtowany zwrot podatku, o którym mowa w art. 116 ust. 6.

W myśl art. 2 pkt 19 ustawy, przez rolnika ryczałtowego rozumie się rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Stosownie do art. 2 pkt 20 ustawy, przez produkty rolne rozumie się towary wymienione w załączniku nr 2 do ustawy oraz towary wytworzone z nich przez rolnika ryczałtowego z produktów pochodzących z jego własnej działalności rolniczej przy użyciu środków zwykle używanych w gospodarstwie rolnym, leśnym i rybackim.

Rolnikowi ryczałtowemu dokonującemu dostawy produktów rolnych dla podatnika podatku, który rozlicza ten podatek, przysługuje zryczałtowany zwrot podatku z tytułu nabywania niektórych środków produkcji dla rolnictwa opodatkowanych tym podatkiem. Kwota zryczałtowanego zwrotu podatku jest wypłacana rolnikowi ryczałtowemu przez nabywcę produktów rolnych (art. 115 ust. 1 ustawy).

Na mocy art. 115 ust. 2 ustawy, stawka zryczałtowanego zwrotu podatku, o którym mowa w ust. 1, wynosi 6,5% kwoty należnej z tytułu dostawy produktów rolnych pomniejszonej o kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku.

W tym miejscu zaznaczyć należy, iż na podstawie art. 146a pkt 3 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka zryczałtowanego zwrotu podatku, o której mowa w art. 115 ust. 2, wynosi 7%.

Ciężarem wejścia mechanizmu „zryczałtowanego zwrotu podatku” dla rolników ryczałtowych, obciążono przede wszystkim podmioty nabywające produkty rolne lub usługi rolnicze od tych rolników. Nabywca produktów rolnych od rolnika ryczałtowego jest obowiązany doliczyć do ceny tych produktów kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku VAT, obecnie w wysokości 7% ceny netto produktów sprzedawanych przez rolników.

Z opisu sprawy wynika, iż głównym przedmiotem działalności Spółki jest handel zbożem, materiałem siewnym, nawozami sztucznymi oraz środkami ochrony roślin. W ramach prowadzonej działalności, Spółka nabywa produkty rolne od rolników posiadających status „rolników ryczałtowych” w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o VAT. Spółka dokumentuje nabycie produktów rolnych od rolników ryczałtowych za pomocą faktur VAT-RR, o których mowa w art. 116 ustawy. Rolnicy ryczałtowi – co do zasady – są zobowiązani dostarczyć sprzedawane na rzecz Spółki produkty rolne do miejsca wskazanego przez Spółkę, tj. zazwyczaj do jednego z elewatorów Spółki. Faktury VAT-RR dokumentujące nabycie produktów rolnych od rolników ryczałtowych są natomiast wystawiane przez dział księgowości Spółki na podstawie informacji o dokonanym zakupie otrzymanych z lokalizacji, gdzie znajdują się elewatory. W związku z powyższym, Spółka nie ma możliwości uzyskania podpisu rolnika na fakturze VAT-RR w momencie jej wystawienia. Jednocześnie, Spółka będzie wypłacać należność wynikającą z wystawionych faktur VAT-RR (wraz z wykazanym na tych fakturach zryczałtowanym zwrotem podatku VAT) na rachunek bankowy danego rolnika ryczałtowego, w terminie wynikającym z zawartej z tym rolnikiem ryczałtowym umowy kontraktacji lub (w przypadku braku takiej umowy) nie później niż w terminie 14 dni od dnia zakupu. W dokumentach stwierdzających dokonanie zapłaty należności za nabyte zboże, Spółka będzie wskazywać numer i datę wystawienia faktury VAT-RR przesłanej do rolnika ryczałtowego. Zgodnie z założeniami wdrażanego przez Spółkę systemu księgowego, rejestry VAT Spółki za dany miesiąc będą tworzone w sposób automatyczny, a wystawiane przez Spółkę faktury VAT-RR będą potencjalnie mogły zostać ujęte w rejestrach VAT Spółki za miesiąc dokonania płatności na rzecz rolnika ryczałtowego. W związku z powyższym, Spółka rozważa wdrożenie rozwiązania, gdzie: po wystawieniu faktury VAT-RR, oryginał tej faktury będzie wysyłany do rolnika ryczałtowego; kopie faktur VAT-RR nie będą wysyłane do rolników ryczałtowych; wystawiane przez Spółkę faktury VAT-RR będą ujmowane w rejestrach VAT Spółki za miesiąc ich wystawienia.

Z treści wniosku wynika ponadto, że nabycie produktów rolnych przez Spółkę jest związane z dostawą opodatkowaną. Spółka będzie dokonywać zapłaty należności za produkty rolne, obejmującej również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego nie później niż 14. dnia, licząc od dnia zakupu lub w terminach określonych w umowach kontraktacji. W dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty należności za produkty rolne zostaną podane numer i data wystawienia faktury potwierdzającej nabycie tych produktów.

Szczególne zasady dotyczące wystawiania faktur VAT RR zostały uregulowane w przepisie art. 116 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym, podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę dokumentującą nabycie tych produktów. Oryginał faktury jest przekazywany dostawcy.

Według art. 117 ustawy, rolnik ryczałtowy w zakresie prowadzonej działalności rolniczej dostarczający produkty rolne jest zwolniony z obowiązku:

1.  wystawiania faktur, o których mowa w art. 106;
2.  prowadzenia ewidencji dostaw i nabyć towarów i usług;
3.  składania w urzędzie skarbowym deklaracji podatkowej, o której mowa w art. 99 ust. 1;
4.  dokonania zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96.

W myśl art. 117 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2014 r., rolnik ryczałtowy w zakresie prowadzonej działalności rolniczej dostarczający produkty rolne jest zwolniony z obowiązku:

1.  wystawiania faktur;
2.  prowadzenia ewidencji dostaw i nabyć towarów i usług;
3.  składania w urzędzie skarbowym deklaracji podatkowej, o której mowa w art. 99 ust. 1;
4.  dokonania zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96.

Zgodnie z powołanym przepisem faktura VAT-RR nie jest wystawiana przez sprzedawcę, ale przez nabywcę. Podatnik podatku od towarów i usług nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego, wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę dokumentującą zakup tych produktów. Oryginał faktury przekazywany jest sprzedawcy, czyli rolnikowi ryczałtowemu.

Stosownie do art. 116 ust. 2 ustawy, faktura dokumentująca nabycie produktów rolnych powinna być oznaczona jako „Faktura VAT RR” i zawierać co najmniej:

1.  imię i nazwisko lub nazwę albo nazwę skróconą dostawcy i nabywcy oraz ich adresy;
2.  numer identyfikacji podatkowej lub numer PESEL dostawcy i nabywcy;
3.  numer dowodu osobistego dostawcy lub innego dokumentu stwierdzającego jego tożsamość, datę wydania tego dokumentu i nazwę organu, który wydał dokument, jeżeli rolnik ryczałtowy dokonujący dostawy produktów rolnych jest osobą fizyczną;
4.  datę dokonania nabycia oraz datę wystawienia i numer kolejny faktury;
5.  nazwy nabytych produktów rolnych;
6.  jednostkę miary i ilość nabytych produktów rolnych oraz oznaczenie (opis) klasy lub jakości tych produktów;
7.  cenę jednostkową nabytego produktu rolnego bez kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku;
8.  wartość nabytych produktów rolnych bez kwoty zryczałtowanego zwrotu podatku;
9.  stawkę zryczałtowanego zwrotu podatku;
10.  kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku od wartości nabytych produktów rolnych;
11.  wartość nabytych produktów rolnych wraz z kwotą zryczałtowanego zwrotu podatku;
12.  kwotę należności ogółem wraz z kwotą zryczałtowanego zwrotu podatku, wyrażoną cyfrowo i słownie;
13.  czytelne podpisy osób uprawnionych do wystawienia i otrzymania faktury lub podpisy oraz imiona i nazwiska tych osób.

Według art. 116 ust. 3 ustawy, faktura VAT RR powinna również zawierać oświadczenie dostawcy produktów rolnych w brzmieniu: „Oświadczam, że jestem rolnikiem ryczałtowym zwolnionym od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług.”.

Zgodnie z art. 116 ust. 4 ustawy, w przypadku umów kontraktacji lub innych umów o podobnym charakterze oświadczenie, o którym mowa w ust. 3, może być złożone tylko raz w okresie obowiązywania umowy. Oświadczenie to sporządza się jako osobny dokument. Dokument ten powinien zawierać elementy, o których mowa w ust. 2 pkt 1-3, oraz datę zawarcia i określenie przedmiotu umowy, datę sporządzenia tego dokumentu oraz czytelny podpis składającego oświadczenie. Dokument sporządza się w dwóch egzemplarzach. Oryginał jest przekazywany nabywcy.

Zgodnie z art. 116 ust. 6 ustawy, zryczałtowany zwrot podatku zwiększa u nabywcy produktów rolnych kwotę podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym dokonano zapłaty, pod warunkiem że:

1.  nabycie produktów rolnych jest związane z dostawą opodatkowaną;
2.  zapłata należności za produkty rolne, obejmująca również kwotę zryczałtowanego zwrotu podatku, nastąpiła na rachunek bankowy rolnika ryczałtowego nie później niż 14. dnia, licząc od dnia zakupu, z wyjątkiem przypadku, gdy rolnik zawarł umowę z podmiotem nabywającym produkty rolne określającą dłuższy termin płatności;
3.  w dokumencie stwierdzającym dokonanie zapłaty należności za produkty rolne zostaną podane numer i data wystawienia faktury potwierdzającej nabycie tych produktów albo na fakturze potwierdzającej zakup produktów rolnych podano dane identyfikacyjne dokumentu stwierdzającego dokonanie zapłaty.

Wątpliwości Spółki dotyczą możliwości zwiększenia kwoty podatku VAT naliczonego o wartość zryczałtowanego zwrotu podatku VAT wypłaconego rolnikom ryczałtowym i wykazanego na wystawianych przez Spółkę fakturach VAT-RR w rozliczeniach z tytułu VAT za miesiąc, w którym Spółka dokona zapłaty należności na rzecz rolników ryczałtowych, nawet jeżeli Spółka nie będzie dysponować podpisanymi przez rolników ryczałtowych kopiami faktur VAT-RR.

Stwierdzić zatem należy, iż w myśl art. 116 ust. 2 pkt 13 ustawy, faktura powinna zawierać czytelne podpisy osób uprawnionych do wystawienia i otrzymania faktury lub podpisy oraz imiona i nazwiska tych osób.

Ponadto faktura VAT RR powinna również zawierać oświadczenie dostawcy produktów rolnych, o którym mowa w art. 116 ust. 3 ustawy. Możliwość złożenia przez rolnika ryczałtowego powyższego oświadczenia w formie odrębnego dokumentu tylko raz w okresie obowiązywania umowy normuje art. 116 ust. 4 ustawy. Dokument taki winien zawierać elementy, o których mowa w ust. 2 pkt 1-3 oraz datę zawarcia i określenie przedmiotu umowy, datę sporządzenia dokumentu oraz czytelny podpis składającego oświadczenie.

Zatem w myśl art. 116 ust. 2 pkt 13 ustawy, niezbędnym elementem faktury VAT RR jest m.in. czytelny podpis osoby uprawnionej do otrzymania faktury lub podpis oraz imię i nazwisko tej osoby. Niedopełnienie tych warunków oznacza naruszenie przez nabywcę ustanowionych norm prawnych wynikających wprost z zapisów ustawy.

Podkreślić należy, iż przepisy dotyczące rolników ryczałtowych, określone w Dziale XII – Rozdział II ustawy o podatku od towarów i usług, przewidują szczególne procedury dotyczące dokumentowania transakcji nabycia produktów rolnych od rolnika ryczałtowego oraz rozliczania podatku od towarów i usług w związku z taką transakcją. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 117 pkt 1 ustawy, rolnik ryczałtowy w zakresie prowadzonej działalności rolniczej dostarczający produkty rolne jest zwolniony z obowiązku wystawiania faktur VAT. To podmiot (zarejestrowany jako podatnik VAT czynny) nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę dokumentującą nabycie tych produktów. Zatem, czytelny podpis osoby uprawnionej do otrzymania faktury lub podpis oraz imię i nazwisko tej osoby (rolnika ryczałtowego) stanowi akceptację treści faktury wystawianej przez nabywcę produktów rolnych, również w zakresie terminu płatności. Tym samym, akceptacja treści faktury VAT RR wystawianej przez nabywcę produktów rolnych istotna jest z punktu widzenia ochrony interesu rolnika ryczałtowego, który na mocy obowiązujących przepisów, nie ma możliwości dokonania korekty takiej faktury.

Zatem, faktura VAT RR dokumentująca nabycie produktów rolnych od rolnika ryczałtowego, która nie będzie zawierała czytelnego podpisu osoby uprawnionej do otrzymania faktury lub podpisu oraz imienia i nazwiska tej osoby – nie będzie spełniała wszystkich wymogów formalnych, określonych w przepisach szczególnych sformułowanych w art. 116 ust. 2 ustawy.

W konsekwencji, w przedstawionej we wniosku sytuacji Spółka nie będzie uprawniona do zwiększenia kwoty podatku VAT naliczonego o wartość zryczałtowanego zwrotu podatku VAT wypłaconego rolnikom ryczałtowym i wykazanego na wystawianych przez Spółkę fakturach VAT-RR w rozliczeniach z tytułu VAT za miesiąc, w którym Spółka dokona zapłaty należności na rzecz rolników ryczałtowych, jeżeli Spółka nie będzie dysponować podpisanymi przez rolników ryczałtowych kopiami faktur VAT-RR.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

W pozostałym zakresie dotyczącym podatku od towarów i usług wydane zostało odrębne rozstrzygnięcie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.