Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-297/09-3/AT
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2009-04-27
Teza: Czy Gminie realizującej projekt pn. „Rozbudowa (…)” przysługuje prawo do odliczeń podatku VAT naliczonego lub ubiegania się o jego zwrot.
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; gmina; przekazanie-przekazanie nieodpłatne; zadania-zadania publiczne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Gminy przedstawione we wniosku z dnia 9 marca 2009 r. (data wpływu 10 marca 2009 r.), uzupełnionym pismem z dnia 22 kwietnia 2009 r. (data wpływu 23 kwietnia 2009 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT z tytułu realizowanego projektu inwestycyjnego pn. „Rozbudowa (…)” – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 10 marca 2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT z tytułu realizowanego projektu inwestycyjnego pn. „Rozbudowa (…)”. Powyższy wniosek został uzupełniony pismem z dnia 22 kwietnia 2009 r. o doprecyzowanie opisanego zdarzenia przyszłego.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Gmina chce wystąpić z wnioskiem o wsparcie z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa xxx na lata 2007-2013 na projekt pn. „Rozbudowa (…)”. Występując z wnioskiem o wsparcie Gmina chce uwzględnić w budżecie tegoż projektu jako koszty kwalifikowane koszty podatku VAT. Głównym celem ww. projektu jest przystosowanie oczyszczalni ścieków do przerobu zwiększonej podaży ścieków oraz zapewnienie obowiązujących standardów unijnych w tym zakresie. Rozbudowa i remont istniejącej oczyszczalni podyktowane jest faktem, że Gmina podjęła działania związane z kanalizacją Gminy.

Po realizacji przedsięwzięcia Gmina nie będzie operatorem oczyszczalni ścieków i nie będzie pobierać opłat od użytkowników indywidualnych, gdyż oczyszczalnia ścieków zostanie nieodpłatnie przekazana do Zakładu Usług Komunalnych. Wymieniony zakład budżetowy będzie ponosił koszty utrzymania oczyszczalni i pobierał opłaty od użytkowników indywidualnych.

Zgodnie z dokumentem „Narodowe strategiczne ramy odniesienia 2007-2013 krajowe wytyczne dotyczące kwalifikowania wydatków w ramach funduszy strukturalnych i funduszy spójności w okresie programowania 2007-2013” podatek od towarów i usług (VAT) może być uznany za kwalifikowany tylko wtedy, gdy został faktycznie poniesiony przez beneficjenta oraz beneficjent nie ma prawnej możliwości odzyskania podatku VAT. Zgodnie z przepisami prawo do odliczenia podatku od towarów i usług przysługuje podmiotom mającym status podatnika VAT.

Gmina jest podatnikiem VAT. W rozliczeniu z Urzędem Skarbowym nie stosuje prawa do odliczenia podatku naliczonego.

W uzupełnieniu wniosku, Gmina informuje, iż po zakończeniu realizacji przedmiotowej inwestycji, oczyszczalnia ścieków zostanie nieodpłatnie przekazana w użytkowanie Zakładowi Usług Komunalnych.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy Gminie realizującej projekt pn. „Rozbudowa (…)” przysługuje prawo do odliczeń podatku VAT naliczonego lub ubiegania się o jego zwrot?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług „nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa dla realizacji, których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych”. Do zadań własnych gminy należą zadania publiczne służące zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym do zadań własnych gminy należą m. in. sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych (…). Z uwagi na to, iż projekt pn. „Rozbudowa (…)” mieści się w obrębie zadań własnych gminy, to w tym zakresie Gmina, jako organ władzy publicznej realizujący zadania nałożone odrębnymi przepisami prawa dla realizacji, których została powołana nie jest uznana za podatnika VAT. W związku z powyższym Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia bądź zwrotu podatku VAT naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z ww. projektem. Ponadto, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego warunkowane jest tym, aby zakupione towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. W przedmiotowej sprawie warunek ten nie będzie spełniony, ponieważ podmiotem, który będzie pobierał opłaty od użytkowników indywidualnych z tytułu odbioru nieczystości płynnych oraz ponosił koszty utrzymania oczyszczalni ścieków będzie Zakład Usług Komunalnych a nie Gmina.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i ust. 19 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7, suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Jednostki samorządu terytorialnego takie jak gminy, powiaty czy województwa, są innymi niż organy władzy publicznej, uczestnikami sektora finansów publicznych, zatem nie korzystają z wyłączenia z opodatkowania, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy, lecz są objęte zwolnieniem, zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1336). Z przepisu tego wynika, iż zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym).

Z sytuacji przedstawionej we wniosku wynika, że Gmina zamierza się ubiegać o dofinansowanie projektu polegającego na rozbudowie i remoncie gminnej oczyszczalni ścieków. Przedmiotowa inwestycja realizowana będzie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa xxx na lata 2007-2013. Głównym celem ww. projektu jest przystosowanie oczyszczalni ścieków do przerobu zwiększonej podaży ścieków oraz zapewnienie obowiązujących standardów unijnych w tym zakresie. Po realizacji przedsięwzięcia Gmina nie będzie operatorem oczyszczalni ścieków i nie będzie pobierać opłat od użytkowników indywidualnych. Realizowana inwestycja zostanie bowiem nieodpłatnie przekazana w użytkowanie do Zakładu Usług Komunalnych, który będzie ponosił koszty utrzymania oczyszczalni i pobierał opłaty od użytkowników indywidualnych.

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ustawy o VAT warunkowane jest tym, aby zakupywane towary i usługi były wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Według art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, opodatkowaniu podatkiem VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów, stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 ustawy, należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Natomiast świadczenie usług, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy, to każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlega opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie. Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte – w przypadku dostawy towarów – w art. 7 ust. 2 ustawy oraz – w przypadku świadczenia usług – w art. 8 ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy, nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części, traktuje się jako odpłatne świadczenie usług.

Z powyższego wynika, że aby nieodpłatne świadczenie usług podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług muszą być spełnione łącznie dwa warunki, a mianowicie:

*   brak związku świadczonych usług z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem,
*   istnienie prawa podatnika do odliczenia w całości lub w części podatku naliczonego związanego ze świadczonymi usługami.

Za usługi niezwiązane z prowadzeniem przedsiębiorstwa należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej. Niedopełnienie któregokolwiek z warunków określonych w art. 8 ust. 2 ustawy o VAT jest podstawą do traktowania nieodpłatnej usługi jako niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że nieodpłatne przekazanie do użytkowania majątku rozbudowanego i remontowanego w ramach realizacji przedmiotowego projektu, nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT, z uwagi na nieodpłatność tej czynności oraz fakt, iż nie będzie miał w tym przypadku zastosowania art. 8 ust. 2 ustawy – nieodpłatne przekazanie inwestycji do użytkowania odbędzie się w związku z prowadzoną przez Gminę działalnością (wykonywanie we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność zadań publicznych).

Biorąc pod uwagę okoliczności wskazane we wniosku oraz powołane wyżej przepisy, stwierdza się, iż zakupione towary i usługi związane z realizacją przedmiotowego projektu, nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Wobec tego, w przedmiotowej sprawie, nie zostanie spełniony podstawowy warunek wskazany w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Zatem, Wnioskodawcy nie będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od towarów i usług nabywanych w ramach realizowanego zadania inwestycyjnego.

W zakresie przedmiotowego projektu Gmina nie będzie miała również możliwości uzyskania zwrotu podatku na zasadach określonych w rozdziale 10 powołanego rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Ewentualny zwrot na podstawie tych przepisów obwarowany jest pewnymi warunkami, które podatnik winien spełnić. Wśród warunków tych ustawodawca wymienia m. in. pochodzenie środków finansowych ze źródeł określonych w § 8 ust. 3 i ust. 4 cyt. rozporządzenia oraz podpisanie umowy o dofinansowanie przed dniem 1 maja 2004 r. Ponieważ Gmina nie spełnia tych warunków, zatem nie będzie miała możliwości ubiegania się o zwrot podatku VAT na podstawie przepisów rozdziału 10 cyt. rozporządzenia.

Reasumując, Wnioskodawca nie będzie miał możliwości odliczenia i zwrotu podatku od towarów i usług, z tytułu realizacji przedmiotowego projektu.

Biorąc pod uwagę powyższe, stanowisko Wnioskodawcy odnośnie braku prawa do odliczenia oraz zwrotu podatku naliczonego należało uznać za prawidłowe, jednak w oparciu o inną podstawę prawną niż wskazana przez Gminę.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ul. Piotrkowska 135, 90-434 Łódź, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.