Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT1-1.4012.939.2025.1.RG
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-11-21
Teza: Ustalenie, czy jeżeli w trakcie prowadzonego postępowania
egzekucyjnego pomiędzy pobraniem od nabywcy
nieruchomości podatku VAT, a otrzymaniem z sądu zapłaty
tego podatku przez komornika, dojdzie do śmierci dłużnika, a
w związku z tym nie będzie możliwe wystawienie faktury przez
komornika w imieniu dłużnika, komornik sądowy nadal będzie
zobowiązany do odprowadzenia podatku VAT do Urzędu
Skarbowego w imieniu dłużnika.
Słowa kluczowe: dłużnik
komornik-komornik sądowy
śmierć
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Płatnicy podatku od dostawy (organy
egzekucyjne i komornicy sądowi)
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 18

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

22 września 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 22 września 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy ustalenia, czy jeżeli w trakcie prowadzonego postępowania
    egzekucyjnego pomiędzy pobraniem od nabywcy nieruchomości podatku VAT, a
    otrzymaniem z sądu zapłaty tego podatku przez komornika, dojdzie do śmierci dłużnika, a
    w związku z tym nie będzie możliwe wystawienie faktury przez komornika w imieniu
    dłużnika, komornik sądowy nadal będzie zobowiązany do odprowadzenia podatku VAT do
    Urzędu Skarbowego w imieniu dłużnika.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w ... w dniu ...03.2023 dokonał licytacyjnej
    sprzedaży nieruchomości oznaczonych nr ... (działka nr 1) oraz nr ... (działka nr 2).
    Nieruchomości były własnością ... nr NIP ..., który na dzień licytacji nie był czynnym
    płatnikiem VAT. Na dzień licytacji dłużnik był rozwiedziony, a nieruchomości stanowiły jego
    wyłączną własność. Przed licytacją podjęto działania, które nie pozwoliły skutecznie
    wskazać, że sprzedaż ww. nieruchomości jest zwolniona z podatku VAT zgodnie z art. 43
    ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. W związku z powyższym
    sprzedaż nieruchomości została opodatkowana podatkiem VAT. Po licytacji nabywca
    nieruchomości dokonał wpłaty kwoty za zakupioną nieruchomości wraz z podatkiem VAT.
    Po uprawomocnieniu się postanowienia o przysądzeniu własności, komornik sporządził
    plan podziału kwoty uzyskanej z nieruchomości dłużnika. Plan podziału kwoty uzyskanej z
    nieruchomości dłużnika uprawomocnił się w dniu ....07.2024. Kwotę podatku VAT sąd
    przekazał na konto komornika w dniu ....12.2024. Zgodnie z obowiązującymi przepisami
    komornik wystawia fakturę zakupu w imieniu dłużnika z chwilą otrzymania zapłaty
    dokonanej w trybie egzekucji dostawy towarów. Jak ustalono w trakcie czynności dłużnik
    zmarł w dniu ....11.2024 tj. przed otrzymaniem przez komornika kwoty podatku VAT ze
    sądu. W związku ze śmiercią dłużnika komornik nie mógł przekazać pobranego podatku
    VAT do urzędu skarbowego oraz wystawić faktury w imieniu dłużnika. Kwota podatku VAT
    została przekazana do depozytu sądowego.

## Pytanie

Czy jeżeli w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego pomiędzy pobraniem od
    nabywcy nieruchomości podatku VAT, a otrzymaniem ze sądu zapłaty tego podatku przez
    komornika, dojdzie do śmierci dłużnika, a w związku z tym nie będzie możliwe
    wystawienie faktury przez komornika w imieniu dłużnika, komornik sądowy nadal będzie
    zobowiązany do odprowadzenia podatku VAT do Urzędu Skarbowego w imieniu dłużnika?
    Pana stanowisko w sprawie
    Pana zdaniem, jeżeli w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego pomiędzy
    pobraniem od nabywcy nieruchomości podatku VAT, a otrzymaniem ze sądu zapłaty tego
    podatku przez komornika, dojdzie do śmierci dłużnika, a w związku z tym nie będzie
    możliwe wystawienie faktury przez komornika w imieniu dłużnika, komornik sądowy nie
    będzie zobowiązany do odprowadzenia podatku do Urzędu Skarbowego.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U.
    z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

      Organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu
      egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2025 r. poz. 132 i 620) oraz komornicy sądowi
      wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania
      cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji,
      towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem
      obowiązujących przepisów.
    Definicja płatnika została zawarta w art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja
    podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r., poz. 111 ze zm.):
      Płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca
      osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do
      obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie
      organowi podatkowemu.
    Przepis art. 18 ustawy wprowadza szczególną na gruncie przepisów ustawy regulację,
    kiedy to należny podatek pobierany jest i odprowadzany do urzędu skarbowego przez
    płatnika, a nie przez podatnika. Płatnik pełni w tym przypadku rolę pośrednika pomiędzy
    podatnikiem a organem podatkowym, przekazując organowi środki pieniężne podatnika.
    W świetle cyt. wyżej przepisów, płatnikami podatku od towarów i usług (czyli podmiotami
    zobowiązanymi do obliczania, poboru podatku od podatnika i wpłaty podatku na konto
    organu podatkowego) mogą być organy egzekucyjne oraz komornicy sądowi. Sytuacja
    taka ma miejsce, gdy w wykonaniu czynności egzekucyjnych organy te dokonują dostawy
    towarów należących do podatnika lub przez niego posiadanych z naruszeniem przepisów.
    Sformułowanie „płatnikami” oznacza, że organy te nie stają się z tytułu wykonania
    powyższych czynności podatnikami podatku od towarów i usług, lecz pełnią jedynie rolę
    płatnika w odniesieniu do podatku należnego z tytułu sprzedanych (zlicytowanych)
    towarów należących do podatnika, w stosunku do którego toczy się postępowanie
    egzekucyjne.
    Komornik sądowy pełni w tym przypadku rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem a
    organem podatkowym, przekazując organowi środki pieniężne podatnika. Uzasadnione
    jest to charakterem odpłatnej dostawy następującej w ramach wykonywania czynności
    egzekucyjnych. Jeżeli bowiem dłużnik niesolidnie spłaca swoje zobowiązania i w celu
    wyegzekwowania należności wszczęto przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, to
    istnieją podstawy do uznania, że nie uiści również podatku należnego w związku z
    dostawą dokonaną w ramach egzekucji. Nie bez znaczenia jest także fakt, że podatnik,
    będący dłużnikiem, zazwyczaj nie otrzymuje kwot uzyskanych przez organ egzekucyjny ze
    sprzedaży towarów w wykonaniu czynności egzekucyjnych. Prawdopodobne jest zatem, że
    podatnik nie posiada innych środków finansowych umożliwiających uiszczenie należnego
    podatku. Ustanowienie organu egzekucyjnego płatnikiem zapewnia odprowadzenie
    należnego podatku przez organ przeprowadzający dostawę w ramach czynności
    egzekucyjnych.
    Zaznaczenia wymaga, że komornik sądowy dokonuje transakcji w imieniu podatnika –
    dłużnika. Prowadzona przez niego sprzedaż towarów będących własnością dłużnika,
    będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, gdy do rozliczenia tego podatku
    byłby zobowiązany dłużnik. Natomiast w przypadku, gdy powyższa czynność nie
    podlegałaby opodatkowaniu tym podatkiem lub byłaby od niego zwolniona, komornik
    sądowy nie będzie obowiązany do odprowadzenia podatku.
    Zatem komornik sądowy zobowiązany jest do przestrzegania przepisów ustawy o podatku
    od towarów i usług i do uwzględnienia w trakcie sprzedaży licytacyjnej towarów
    okoliczności decydujących o jej opodatkowaniu podatkiem VAT.
    Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium
      kraju.
    Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy
      oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
    W odniesieniu do art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Z opisu sprawy wynika, że jako Komornik Sądowy dokonał Pan licytacyjnej sprzedaży
    nieruchomości oznaczonych: (działka nr 1) oraz (działka nr 2). Nieruchomości były
    własnością ..., który na dzień licytacji nie był czynnym płatnikiem VAT. Na dzień licytacji
    dłużnik był rozwiedziony, a nieruchomości stanowiły jego wyłączną własność. Przed
    licytacją podjęto działania, które nie pozwoliły skutecznie wskazać, że sprzedaż ww.
    nieruchomości jest zwolniona z podatku VAT zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 11 marca
    2004 r. o podatku od towarów i usług. W związku z powyższym sprzedaż nieruchomości
    została opodatkowana podatkiem VAT. Po licytacji nabywca nieruchomości dokonał
    wpłaty kwoty za zakupioną nieruchomości wraz z podatkiem VAT. Po uprawomocnieniu
    się postanowienia o przysądzeniu własności, komornik sporządził plan podziału kwoty
    uzyskanej z nieruchomości dłużnika. Plan podziału kwoty uzyskanej z nieruchomości
    dłużnika uprawomocnił się w dniu ....07.2024. Kwotę podatku VAT sąd przekazał na konto
    komornika w dniu ....12.2024. Zgodnie z obowiązującymi przepisami komornik wystawia
    fakturę zakupu w imieniu dłużnika z chwilą otrzymania zapłaty dokonanej w trybie
    egzekucji dostawy towarów. Jak ustalono w trakcie czynności dłużnik zmarł w dniu ....
    11.2024 tj. przed otrzymaniem przez komornika kwoty podatku VAT ze sądu. W związku ze
    śmiercią dłużnika komornik nie mógł przekazać pobranego podatku VAT do urzędu
    skarbowego oraz wystawić faktury w imieniu dłużnika. Kwota podatku VAT została
    przekazana do depozytu sądowego.
    Zakresem pytania objęta jest kwestia dotycząca ustalenia, czy jeżeli w trakcie
    prowadzonego postępowania egzekucyjnego pomiędzy pobraniem od nabywcy
    nieruchomości podatku VAT, a otrzymaniem z sądu zapłaty tego podatku przez
    komornika, dojdzie do śmierci dłużnika, a w związku z tym nie będzie możliwe
    wystawienie faktury przez komornika w imieniu dłużnika, komornik sądowy nadal będzie
    zobowiązany do odprowadzenia podatku VAT do Urzędu Skarbowego w imieniu dłużnika.
    Należy tu zauważyć, że byt prawny podatnika będącego osobą fizyczną ustaje z chwilą
    jego śmierci.
    W sytuacji, kiedy w chwili śmierci dłużnik nie prowadził działalności gospodarczej nie
    mogło dojść do ewentualnego powstania przedsiębiorstwa w spadku.
    W konsekwencji w niniejszej sprawie ma miejsce sytuacja, kiedy ustał byt prawny osoby
    fizycznej. Tym samym nie istnieje podatnik. Doszło ponadto do wygaśnięcia numeru NIP.
    W związku z powyższym nie istnieje podmiot, w imieniu którego komornik mógłby
    wystawić fakturę VAT na rzecz nabywców nieruchomości.
    Jednakże powyższe jest niezależne od obowiązków komornika jako płatnika, które są
    związane z przekazaniem kwoty podatku właściwemu organowi podatkowemu.
    Jak wynika z opisu sprawy, sprzedaż nieruchomości została opodatkowana podatkiem VAT
    a kwotę podatku VAT sąd przekazał na konto komornika w dniu ....12.2024.
    Zgodnie z ww. art. 18 ustawy, w przypadku dokonywanej w trybie egzekucji przez
    komornika sądowego dostawy towarów (nieruchomości lub rzeczy ruchomych) będących
    własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących

    przepisów, komornik ten jest płatnikiem podatku VAT z tytułu tejże dostawy. Oznacza to,
    że w przypadku, gdy taka dostawa powinna być – zgodnie z przepisami w zakresie
    podatku VAT – opodatkowana tym podatkiem, komornik zobowiązany jest do pobrania i
    odprowadzenia podatku do organu podatkowego.
    Tym samym, jeżeli w trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego pomiędzy
    pobraniem od nabywcy nieruchomości podatku VAT, a otrzymaniem z sądu zapłaty tego
    podatku przez komornika, dojdzie do śmierci dłużnika, a w związku z tym nie będzie
    możliwe wystawienie faktury przez komornika w imieniu dłużnika, komornik sądowy
    będzie zobowiązany do odprowadzenia podatku VAT do Urzędu Skarbowego w imieniu
    dłużnika.
    W konsekwencji, oceniając Pana stanowisko uznałem je za nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Podkreślić należy, iż Organ wydając interpretację przepisów prawa podatkowego nie
    prowadzi postępowania podatkowego w rozumieniu tej ustawy. Niniejsza interpretacja
    indywidualna ogranicza się wyłącznie do udzielenia pisemnej informacji co do zakresu i
    sposobu zastosowania prawa podatkowego w okolicznościach przedstawionego przez
    Pana opisu sprawy. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko
    wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał
    się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Pana w złożonym wniosku.
    Interpretacja została wydana na podstawie wskazania przez Pana, że „Przed licytacją
    podjęto działania, które nie pozwoliły skutecznie wskazać, że sprzedaż ww. nieruchomości
    jest zwolniona z podatku VAT zgodnie z art. 43 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku
    od towarów i usług. W związku z powyższym sprzedaż nieruchomości została
    opodatkowana podatkiem VAT.” Powyższe zostało przyjęte jako element opisu sprawy i
    nie było przedmiotem oceny. Zatem w przypadku zmiany któregokolwiek elementu
    przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swoją aktualność.
    Tut. Organ informuje, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem
    wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte
    pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w .... Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    poda