Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/436-42/11/TJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2011-06-16
Teza: Cash pooling.
Słowa kluczowe: cash pooling; spółki-spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zmianami) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zmianami) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 7 marca 2011 r. (data wpływu 17 marca 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania usługi cash poolingu - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 marca 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania usługi cash poolingu.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca, spółka z o.o., planuje przystąpić do w pełni zautomatyzowanego systemu kompleksowego zarządzania płynnością finansową, oferowanego w ramach grupy kapitałowej, do której należy, a organizowanego przez „D.” z siedzibą w Danii.

Przystąpienie do wspomnianego systemu zarządzania płynnością nastąpi na skutek zawarcia nienazwanej umowy typu cash-pooling, której celem jest polepszenie płynności finansowej spółek uczestniczących we wspomnianym systemie w prowadzonej działalności gospodarczej, jak również zmniejszenie kosztów finansowania zewnętrznego.

Zasadniczym elementem przedmiotowej umowy jest wdrożenie procesu zarządzania posiadanymi na rachunkach bankowych środkami pieniężnymi oraz zadłużeniem spółek-uczestników biorących udział w procesie, między innymi w taki sposób, aby kwota odsetek płaconych z tytułu istniejącego zadłużenia była jak najmniejsza, a jednocześnie, aby dochody uzyskiwane przez spółki z posiadanych przez nie nadwyżek finansowych były wyższe od standardowego oprocentowania depozytów bankowych i innych standardowych bezpiecznych instrumentów finansowych. Celem umowy o zarządzanie płynnością finansową jest zatem między innymi takie wykorzystanie różnic w oprocentowaniu sald dodatnich i sald ujemnych na rachunkach uczestników systemu oraz efektu skali, aby podmioty z zaangażowanej w system grupy czerpały z tego maksymalne korzyści.

Dodatkowo, Spółka oraz pozostali uczestnicy planowanego systemu cash-pooling pragną dokonywać innych transakcji z wykorzystaniem środków zaangażowanych w system zarządzania płynnością, w szczególności, dokonywać rozliczenia wszystkich transakcji wzajemnych dokonywanych pomiędzy uczestnikami wspomnianego systemu (tzw. netting).

W ramach omawianego systemu zarządzania płynnością finansową wyznaczony zostanie reprezentant podmiotów uczestniczących w tymże systemie - wspomniana powyżej spółka „D.” z siedzibą w Danii (agent). Agent jest wyłącznym udziałowcem Spółki, t.j. posiada 100% kapitału zakładowego Spółki. Co do zasady, system zarządzania płynnością finansową, w którym uczestniczyć będzie Spółka, będzie odbywać się na podstawie umowy zawartej pomiędzy spółką a agentem (current account management agreement) oraz w oparciu o rachunki prowadzone dla jego uczestników w złotych polskich, przez wytypowane banki należące do grupy kapitałowej N. (bank). Opcjonalnie, spółka może uczestniczyć równolegle w systemach zarządzania płynnością opierających się na innych walutach, bazujących na odpowiednich rachunkach walutowych utworzonych i obsługiwanych przez bank. W celu implementacji systemu cash-pooling, bank otworzy rachunek bankowy pełniący rolę rachunku podstawowego (group account, rachunek grupowy), konsolidującego na bieżąco wszystkie salda podmiotów uczestniczących w systemie, zarejestrowane na ich rachunkach. Rachunek grupowy zostanie utworzony w innym niż polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Prawnym i ekonomicznym właścicielem rachunku grupowego będzie agent.

W ramach rachunku grupowego, w imieniu i na rzecz agenta, będą utrzymywane również subkonta (transaction accounts, rachunki transakcyjne), które zostaną przypisane konkretnym uczestnikom systemu zarządzania płynnością, w tym Spółce. Ponadto, jeden rachunek transakcyjny zostanie przypisany agentowi. Rachunki transakcyjne nie będą stanowiły rachunków bankowych, w szczególności, w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe, lecz będą służyły ewidencjonowaniu wszystkich operacji przychodzących i wychodzących w danej walucie, t.j. wpływów oraz wypływów z systemu cash-pooling środków pieniężnych należących do konkretnego uczestnika systemu, w tym Spółki. Skorzystanie z rachunku transakcyjnego będzie wymagane dla celów korzystania z rachunku grupowego.

W związku z powyższymi rachunkami transakcyjnymi (stanowiącymi subkonta rachunku grupowego), będą prowadzone również rachunki bankowe w imieniu i na rzecz poszczególnych uczestników systemu cash-pooling, w tym Spółki. Salda znajdujące się na rachunkach własnych (zarówno dodatnie, jak i ujemne) w całości lub w części będą przenoszone na rachunki transakcyjne. Praktyczne funkcjonowanie systemu zarządzania płynnością, do którego planuje przystąpić Spółka, polega na tym, iż rachunki transakcyjne, w tym rachunek transakcyjny przypisany Spółce, zostaną poddane mechanizmowi konsolidowania na rachunku grupowym. Na koniec każdego dnia roboczego wszystkie salda (dodatnie bądź ujemne) na rachunkach transakcyjnych będą automatycznie na bieżąco konsolidowane na rachunku grupowym. Innymi słowy, uznanie rachunku transakcyjnego będzie oznaczać jednocześnie powiększenie salda na rachunku grupowym, zaś obciążenie rachunku transakcyjnego będzie oznaczać jednocześnie zmniejszenie salda rachunku grupowego. Następnie, na bazie stałego zlecenia agenta, bank będzie dokonywał przelewu określonej kwoty środków pieniężnych niezbędnych do uregulowania potencjalnych sald ujemnych posiadaczy rachunków uczestniczących w systemie zarządzania płynnością finansową (na rachunkach własnych), w tym ewentualnie Spółki. Przy czym, zgodnie z planowanymi ustaleniami, Spółka nie uzyska w ramach omawianego systemu cash-pooling więcej niż 27.000.000 zł finansowania (kapitał zakładowy spółki wynosi natomiast 9.000.600 zł). W zależności od wysokości przedmiotowych nadwyżek oraz niedoborów, a w konsekwencji od wysokości ewentualnie przelewanych środków pieniężnych, podczas realizacji przelewów, dokonywane będzie ustalenie sald posiadaczy rachunków własnych na ustalonym oczekiwanym poziomie (saldo docelowe) lub zwiększenie/zmniejszenie ich proporcjonalnie w zależności od środków dostępnych na rachunku głównym, należącym do agenta.

Na koniec każdego miesiąca, na podstawie wysokości salda dodatniego/ujemnego, występującego każdego dnia na rachunku grupowym, po dokonaniu przelewu środków pieniężnych na pokrycie potencjalnych ujemnych sald uczestników systemu cash-pooling, a także w oparciu o określoną stawkę, stanowić będzie podstawę do kalkulacji przez bank odsetek należnych agentowi. Następnie będzie dokonywana alokacja odsetek na poszczególnych uczestników systemu cash-pooling, w tym Spółki, proporcjonalnie do wielkości sald na rachunkach transakcyjnych przypisanych poszczególnym uczestnikom systemu. Spółka będzie uprawniona do uzyskania od agenta bądź będzie zobowiązana do zapłaty na rzecz agenta proporcjonalnej części odsetek w zależności od sald na rachunku transakcyjnym Spółki.

Bank zrealizuje transfery i konsolidację sald zgodnie z powyższą metodologią na podstawie zawartej z agentem umowy (group account agreement), do której przystąpią pozostali uczestnicy systemu cash-pooling, w tym Spółka. W tym celu, Spółka planuje przystąpić do stosownej umowy (umowy w sprawie automatycznego przelewu środków pieniężnych oraz automatycznego polecenia zapłaty w obrocie zagranicznym w ramach jednej osobowości prawnej) z bankiem.

Działalność banku będzie ograniczona do dostarczenia platformy (rozwiązania technicznego) do operacji w ramach zarządzania płynnością finansową oraz wykonywania czynności technicznych. W szczególności, rola banku obsługującego wspomniane rachunki bankowe uczestników systemu zarządzania płynnością, w tym rachunki Spółki, będzie ograniczona, co do zasady, do założenia i utrzymywania rachunków oraz wykonywania przelewów pieniężnych związanych z tym systemem.

Za świadczone w ramach usługi zarządzania płynnością finansową agent nie będzie pobierał wynagrodzenia innego niż w postaci różnicy pomiędzy kwotą odsetek pobieranych od uczestników systemu cash-pooling oraz kwotą odsetek należnych uczestnikom systemu. W szczególności, agent nie będzie uprawniony do uzyskiwania periodycznie wynagrodzenia w zryczałtowanej wysokości. Jednakże, Spółka, a także pozostali uczestnicy systemu cash-pooling, będą obciążani opłatami i prowizjami należnymi bankowi z tytułu prowadzenia i obsługi wyżej wymienionych rachunków uczestników systemu, co do zasady zgodnie z obowiązującą tabelą opłat i prowizji dla klientów instytucjonalnych.

Wobec powyższego zadano następujące pytanie.

Czy przystąpienie przez Spółkę do nienazwanej umowy typu cash pooling, polegającej na zarządzaniu płynnością finansową, podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych zawiera zamknięty katalog czynności opodatkowanych tym podatkiem. Cash-pooling (zarządzanie płynnością finansową) to umowa o świadczenie usługi finansowej oferowana i organizowana w szczególności przez banki oraz inne instytucje finansowe bądź za ich pośrednictwem. Usługa ta jest przeznaczona do efektywnego zarządzania środkami finansowymi podmiotów gospodarczych. Głównym celem systemu zarządzania płynnością finansową typu cash-pooling jest optymalizacja zarządzania stanem finansów na wielu rachunkach bankowych należących do danego podmiotu gospodarczego o złożonej strukturze, np. holdingu lub grupy kapitałowej bądź wielu podmiotów. W ramach systemu cash-pooling, do którego pragnie przystąpić Spółka, usługa cash-pooling świadczona na Jej rzecz oraz innych uczestników będzie polegała na koncentrowaniu środków z sald występujących na rachunkach transakcyjnych poszczególnych uczestników systemu zarządzania płynnością finansową, w tym Spółki, na rachunku głównym jako rachunku konsolidacyjnym agenta (rachunek główny agenta traktowany będzie jako rachunek rozliczeniowy dla Spółki i wszystkich pozostałych uczestników systemu - członków grupy kapitałowej) i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą, przy wykorzystaniu korzyści skali oraz różnicy pomiędzy oprocentowaniem kredytów i depozytów na rynku finansowym. System zarządzania płynnością finansową jako system cash-pooling będzie pozwalał podmiotom uczestniczącym w tym systemie na równoczesne ograniczenie kosztów odsetkowych (z tytułu zaciągania zobowiązań) i zwiększenie przychodów odsetkowych przy wykorzystaniu środków dostępnych w systemie zarządzania płynnością finansową. System zarządzania płynnością finansową umożliwia koncentrację środków kilku lub więcej podmiotów oraz kompensatę przejściowych nadwyżek wykazywanych przez jedne podmioty z przejściowymi niedoborami zaistniałymi u innych podmiotów - uczestników systemu cash-pooling. Jedną z najważniejszych korzyści jest możliwość globalnego minimalizowania kosztów działalności podmiotów z grupy kapitałowej uczestniczących w omawianym systemie.

Uzasadniając przedstawione stanowisko Wnioskodawca wyjaśnia, że zgodnie z art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi podlegają wyłącznie wymienione w tym przepisie czynności cywilnoprawne, takie jak:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki,
3.  umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
4.  umowy dożywocia,
5.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
6.  ustanowienie hipoteki,
7.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
8.  umowy depozytu nieprawidłowego,
9.  umowy spółki.

Umowa o zarządzanie płynnością finansową, jako umowa typu cash-pooling, nie została wymieniona w powyższym katalogu. Zgodnie natomiast z utrwalonym orzecznictwem, Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym np. w wyroku z dnia 27 kwietnia 1993 r., sygn. akt: SA/Wr 73/93, z dnia 7 lutego 1997 r. sygn. akt: Gd 916/96, z dnia 10 maja 1994 r., sygn. akt: SA/Ka 1736/93 i z dnia 16 lipca 1997 r. sygn. akt: III SA 508/96, na które powołuje się Wnioskodawca, katalog czynności cywilnoprawnych wskazanych w art. 1 ustawy jest katalogiem zamkniętym. Z powyższych orzeczeń wynika, że opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlegają wyłącznie umowy bądź czynności enumeratywnie wymienione w przytoczonym powyżej art. 1 ustawy. W konsekwencji, Wnioskodawca stwierdza, iż umowa cash-pooling nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie aktualnie obowiązującej ustawy.

Jednocześnie, Wnioskodawca podkreśla, iż powyższemu stanowisku nie sprzeciwiają się zasady prawa cywilnego, zgodnie z którymi to nie nazwa, a treść czynności prawnej decyduje o jej kwalifikacji. Ponadto, dla celów podatku od czynności cywilnoprawnych umowy należy klasyfikować ściśle, a fakt wystąpienia w umowie nienazwanej elementów umów nazwanych, nie skutkuje kwalifikacją tejże umowy nienazwanej jako umowy nazwanej, której elementy wystąpiły. Na potwierdzenie powyższego Wnioskodawca powołuje wyrok z dnia 30 listopada 2001 r., sygn. akt: I SA/Łd 251/00, w którym sąd stwierdził, że nie ma podstaw do tego, by pojęcia cywilnoprawne użyte w ustawie o opłacie skarbowej należało rozumieć inaczej aniżeli w prawie cywilnym. Opłacie skarbowej podlegały tylko te czynności cywilnoprawne, które zostały wymienione w odpowiednim przepisie prawa publicznego, nie było natomiast zamiarem ustawodawcy objęcie opłatą innych czynności, nawet jeśli mogły wywołać podobne następstwa ekonomiczne. Na gruncie prawa podatkowego posłużono się bowiem w istocie rzeczy terminami prawa cywilnego bez nadawania im autonomicznej treści. (\`(...)\`) Nieuregulowanie przez ustawodawcę adekwatnego podatkowego stanu faktycznego, niezależnie od jego przyczyn, oznacza powstanie obszaru wolnego od opodatkowania i nie może być rozumiane jako luka prawna, podlegająca wypełnieniu w drodze analogii. (\`(...)\`) Pogląd, że jeżeli w treści umów mieszanych występuje składnik choćby jednej z czynności wyszczególnionych w art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o opłacie skarbowej, jest - zdaniem sądu - nietrafny."

W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, nie jest uzasadnione twierdzenie, iż umowa cash poolingu odpowiada jakiejkolwiek umowie nazwanej określonej w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. W szczególności, czynności wykonywane przez podmioty uczestniczące w systemie zarządzania, w ramach umowy o zarządzanie płynnością finansową, w ocenie Spółki, nie będą spełniały definicji pożyczki uregulowanej w art. 720 Kodeksu cywilnego. W myśl tego przepisu dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Konstrukcja umowy o zarządzanie płynnością finansową, jako sposobu gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestniczących w tym systemie podmiotów, według Wnioskodawcy, nie będzie wyczerpywać istotnych znamion pożyczki. W oferowanym Spółce oraz innym podmiotom z grupy kapitałowej systemie zarządzania płynnością będą występowały podmioty, wśród których pewne z nich będą posiadać wolne środki finansowe, a pewne będą posiadały niedobór tych środków oraz agent działający we własnym imieniu. Z tytułu uczestnictwa w powyższych transakcjach dla wszystkich podmiotów, w tym dla Spółki, powstaną określone prawa i obowiązki, jednak nie dojdzie do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak będzie zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot. Uczestnik systemu zarządzania płynnością, który będzie posiadał wolne środki (zaewidencjonowane na rachunku transakcyjnym), nie będzie wiedział, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości, a także przez którego uczestnika. Tym samym, nie będzie skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, będzie rachunek konsolidacyjny (rachunek główny) prowadzony dla agenta reprezentującego interesy wszystkich uczestników omawianego systemu zarządzania płynnością finansową, a nie bezpośrednio rachunki uczestników systemu, którzy osiągnęli nadwyżki finansowe (rachunki transakcyjne). Również uczestnik systemu zarządzania płynnością, który będzie otrzymywał dane środki finansowe w przypadku uzyskania ujemnego salda, nie będzie wiedział, od jakiego podmiotu środki te będą pochodzić. W związku z powyższym, w ocenie Wnioskodawcy, pomimo że transakcje typu cash-pooling zawierają elementy finansowania jednych podmiotów przez inne, to brak jest podstaw do zakwalifikowania tych transakcji jako umów pożyczek, a tym samym objęcie ich obowiązkiem podatkowym w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych.

Ponadto, Wnioskodawca zauważa, że brak konieczności opodatkowania umowy nienazwanej typu cash-pooling z powodu jej pominięcia przez ustawodawcę w katalogu czynności opodatkowanych tym podatkiem znajduje powszechną akceptację wśród organów podatkowych. Na potwierdzenie powyższego powołuje pismo Naczelnika Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z dnia 8 listopada 2006 r., sygn.: 1471/DC/436/127/06/HB), z dnia 17 lutego 2006 r., sygn.: 1471/DC/436/59/05/HB oraz pismo z dnia 12 kwietnia 2005 r., sygn.: 1471/DC/436/5/05/HB, wydane w odniesieniu do umowy typu cash-pooling, w których wskazano, że zgodnie z art. 1 ust. 1 o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi temu podlegają taksatywnie wymienione w tym przepisie czynności cywilnoprawne. Ponieważ umowa o utworzeniu i funkcjonalnym powiązaniu subrachunków nie została wymieniona w tym przepisie, nie będzie ona z tego względu podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Ponadto wyjaśnia, że podobne stanowisko wyrażone zostało w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 22 czerwca 2009 r. sygn.: IPPB2/436-98/09-2/AK, Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 4 lutego 2009 r. sygn.: IBPBII/1/436-21/08/MZ, Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn.: ITPB2/436-64/08/BK, a także w piśmie Naczelnika Świętokrzyskiego Urzędu Skarbowego z dnia 29 maja 2006 r., sygn.: RO/436-2/06, w piśmie Naczelnika Lubuskiego Urzędu Skarbowego z dnia 7 października 2004 r., sygn.: I-3/436/8/EP/04, Naczelnika Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu z dnia 22 marca 2004 r., sygn.: ZP/443-34/04, a także Naczelnika Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego z dnia 17 września 2004 r., sygn.: ZD/436-3/04 oraz wielu innych.

W związku z powyższym, Spółka zwraca się z prośbą o potwierdzenie, że zaprezentowane powyżej stanowisko i rozumienie treści przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych są prawidłowe.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649) podatkowi temu podlegają:

1.  następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki;

3.  zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4;
4.  orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób, to dla oceny czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. ustawy, przedmiotem opodatkowania są m. in. umowy pożyczki. W myśl art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zmianami) przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Należy podkreślić, że umowa cash poolingu pozostaje na gruncie polskiego prawa umową nienazwaną, co oznacza, że Kodeks cywilny nie zawiera w części zobowiązaniowej przepisów odnoszących się do tego typu umowy. Niemniej jednak wyjaśnić należy, że umowa cash poolingu to nowoczesna forma efektywnego zarządzania finansami grupy podmiotów powiązanych. Cash pooling polega na koncentrowaniu środków z jednostkowych rachunków (sald) poszczególnych jednostek (rachunki uczestników) i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą przy wykorzystaniu korzyści skali. Umowa cash poolingu ma na celu zwiększenie efektywności działalności gospodarczej prowadzonej przez uczestniczące w niej podmioty dzięki odpowiedniemu wykorzystaniu sumy dziennych sald (dodatnich i ujemnych) na rachunkach bankowych każdego z nich. Dzięki temu rozwiązaniu wynik odsetkowy grupy jest korzystniejszy niż w przypadku oddzielnego inwestowania nadwyżek i ponoszenia kosztów finansowania przez posiadaczy poszczególnych rachunków w tym systemie.

Przedstawiona we wniosku Spółki konstrukcja cash poolingu, jako sposobu gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestników niewątpliwie zawiera w sobie pewne elementy kredytowania jednych podmiotów przez drugie. W treści wniosku wskazano bowiem, że w celu implementacji systemu cash-pooling, bank otworzy rachunek bankowy pełniący rolę rachunku podstawowego, konsolidującego na bieżąco wszystkie salda podmiotów uczestniczących w systemie, zarejestrowane na ich rachunkach. W ramach rachunku grupowego, w imieniu i na rzecz agenta, będą utrzymywane również subkonta, które zostaną przypisane konkretnym uczestnikom systemu zarządzania płynnością, w tym Spółce. Ponadto, jeden rachunek transakcyjny zostanie przypisany agentowi. Rachunki transakcyjne będą służyły ewidencjonowaniu wszystkich operacji przychodzących i wychodzących w danej walucie, t.j. wpływów oraz wypływów z systemu cash-pooling środków pieniężnych należących do konkretnego uczestnika systemu, w tym Spółki. Skorzystanie z rachunku transakcyjnego będzie wymagane dla celów korzystania z rachunku grupowego. Rachunki transakcyjne, w tym rachunek transakcyjny przypisany Spółce, zostaną poddane mechanizmowi konsolidowania na rachunku grupowym. Na koniec każdego dnia roboczego wszystkie salda (dodatnie bądź ujemne) na rachunkach transakcyjnych będą automatycznie na bieżąco konsolidowane na rachunku grupowym. Innymi słowy, uznanie rachunku transakcyjnego będzie oznaczać jednocześnie powiększenie salda na rachunku grupowym, zaś obciążenie rachunku transakcyjnego będzie oznaczać jednocześnie zmniejszenie salda rachunku grupowego. Następnie, na bazie stałego zlecenia agenta, bank będzie dokonywał przelewu określonej kwoty środków pieniężnych niezbędnych do uregulowania potencjalnych sald ujemnych posiadaczy rachunków uczestniczących w systemie zarządzania płynnością finansową (na rachunkach własnych), w tym ewentualnie Spółki.

Nie sposób jednak uznać, że prezentowana konstrukcja cash poolingu wyczerpuje wszystkie elementy przedmiotowo istotne dla umowy pożyczki. Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów biorących w nich udział powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot. Uczestnik cash-poolingu posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i na rzecz którego uczestnika. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot.

Reasumując stwierdza się, iż czynności dokonywane w ramach cash poolingu nie należą do katalogu czynności cywilnoprawnych wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i tym samym nie podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.

Odnosząc się do argumentacji Wnioskodawcy opartej na treści wskazanych pism w uzasadnieniu własnego stanowiska, należy stwierdzić, iż orzeczenia organów podatkowych co do zasady wiążą w sprawie, w której zostały wydane i nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego; tym samym nie stanowią podstawy prawnej wydanej interpretacji.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.