Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-1.4012.25.2025.1.RMA
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-04-17
Teza: Opodatkowanie obciążania kontrahentów nadwyżkami
uzyskanych oszczędności energetycznych.
Słowa kluczowe: czynności-czynności opodatkowane podatkiem od
towarów i usług
nadwyżki
świadczenie-świadczenie usług
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Świadczenie usług
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI. Podstawa
opodatkowania-Podstawa opodatkowania - zasady
ogólne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 8-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-
art. 29a-ust. 1

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 stycznia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 16 stycznia 2025 r. o wydanie
    interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku opodatkowania podatkiem od towarów
    i usług obciążania kontrahentów nadwyżkami uzyskanych oszczędności
    energetycznych. Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    A. Spółka z o.o. (dalej: Wnioskodawca / Spółka) jest podatnikiem podatku dochodowego w
    Polsce i podlega opodatkowaniu w Polsce od całości swoich dochodów bez względu na
    miejsce ich osiągania zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o CIT. Spółka jest zarejestrowanym w
    Polsce czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: VAT).
    Działalność gospodarcza Spółki koncentruje się (...).
    W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Spółka zawiera z podmiotami trzecimi
    między innymi umowy dotyczące projektów gwarantujących poprawę efektywności
    energetycznej (dalej: Umowa). W ramach zawieranych Umów Wnioskodawca działa jako
    wykonawca bądź podwykonawca robót budowlanych, sanitarnych, elektrycznych oraz
    zajmuje się dostarczaniem i instalacją automatyki budynkowej, a także późniejszym
    utrzymaniem wykonanych prac i zarządzaniem energią.
    Istotą Umowy jest modernizacja budynków oraz instalacji energetycznych, która ma
    zapewnić oszczędności energetyczne.
    Projekty te realizowane są co do zasady w dwóch następujących bezpośrednio po sobie
    etapach – etapie inwestycyjnym i etapie zarządzania. Etap inwestycyjny polega na
    wykonaniu modernizacji budynków oraz instalacji energetycznych. Natomiast etap
    zarządzania polega na utrzymaniu zmodernizowanej instalacji i zarządzaniu energią
    mającym między innymi na celu zapewnienie zużycia energii cieplnej i/lub elektrycznej i
    /lub zużycia gazu w skali roku rozliczeniowego na ustalonym pomiędzy stronami poziomie
    (dalej: gwarantowane oszczędności). W niektórych przypadkach własność wykonanego
    etapu inwestycyjnego jest przenoszona przez Spółkę na kontrahenta, a w niektórych
    przypadkach kontrahent nie nabywa własności wykonanych prac lub staje się ich
    właścicielem po zakończeniu umowy.
    Gwarantowane oszczędności to minimalny poziom oszczędności w zużyciu ciepła i/lub
    gazu i/lub energii elektrycznej wskazany dla każdego z obiektów lub zbiorczo dla
    wszystkich obiektów, jaki Wnioskodawca zobowiązuje się osiągnąć na etapie zarządzania
    w każdym roku rozliczeniowym, z uwzględnieniem znormalizowanych warunków
    zewnętrznych, wpływających na zużycie energii.
    Z tytułu realizacji Umowy kontrahent jest zobowiązany do zapłaty na rzecz Wnioskodawcy
    wynagrodzenia. Umowa może przewidywać odrębne wynagrodzenie za zmodernizowanie
    budynków i instalacji energetycznych oraz odrębne wynagrodzenie za zarządzanie
    instalacjami energetycznymi. Wynagrodzenie jest wypłacane przez kontrahenta na
    podstawie faktury wystawionej przez Wnioskodawcę.
    W przypadku uzyskania niższego poziomu gwarantowanych oszczędności od poziomu
    wskazanego w Umowie, Wnioskodawca jest zobowiązany do zapłaty na rzecz kontrahenta
    określonej kwoty kalkulowanej jako różnica między osiągniętymi oszczędnościami a
    gwarantowanymi oszczędnościami, tj. do pokrycia nieosiągniętych oszczędności.
    Nieosiągnięte oszczędności rozliczane są przez strony w ten sposób, że z jednej strony
    Wnioskodawca wystawia fakturę(y) z tytułu należnego mu wynagrodzenia za zarządzanie
    instalacją, a z drugiej strony kontrahent wystawia notę obciążeniową na wartość
    nieosiągniętych oszczędności. Obie kwoty są wypłacane wzajemnie sobie przez strony lub
    dokonywane jest stosowne potrącenie należności.
    Niezależnie od obowiązku zapłaty wskazanej powyżej wartości nieosiągniętych
    oszczędności, w przypadku uzyskania niższego poziomu gwarantowanych oszczędności

    od poziomu wskazanego w Umowie, niektóre Umowy mogą przewidywać dodatkowo
    obowiązek zapłaty przez Spółkę kary umownej na rzecz kontrahenta. W przypadku
    obowiązku zapłaty kary umownej, rozliczenie pomiędzy Spółką a kontrahentem jest
    dokonywane w sposób analogiczny jak w przypadku zapłaty wartości nieosiągniętych
    oszczędności, tj. z jednej strony Wnioskodawca wystawia fakturę(y) z tytułu należnego mu
    wynagrodzenia za zarządzanie instalacją, a z drugiej strony kontrahent wystawia notę
    obciążeniową na wartość kary umownej. Obie kwoty są wypłacane wzajemnie sobie przez
    strony lub dokonywane jest stosowne potrącenie należności.
    Umowy zawierane z kontrahentami zawierają również szczególne postanowienia w
    odniesieniu do sytuacji, w których dochodzi do uzyskania przez kontrahenta wyższej niż
    zakładano oszczędności z tytułu mniejszego zużycia energii cieplnej i/lub elektrycznej i/lub
    gazu (wystąpienia tzw. nadwyżki energetycznej). W takim przypadku ustalenia umowne
    pomiędzy Wnioskodawcą i kontrahentem zakładają, że kwota nadwyżki zostaje podzielona
    pomiędzy kontrahenta i Wnioskodawcę. Podział tej nadwyżki następuje przy zastosowaniu
    stosownej ustalonej umownie między stronami proporcji, najczęściej jest to w proporcji
    50%.
    W świetle powyższego Umowy regulują konsekwencje finansowe dla obu stron transakcji
    w sytuacji, kiedy poziom osiągniętych oszczędności energetycznych odbiega od poziomu
    ustalonego w umowie. Jak zostało wskazane:
        w przypadku uzyskania poziomu oszczędności niższego od poziomu
        gwarantowanego w Umowie Wnioskodawca musi zapłacić na rzecz kontrahenta
        różnicę między osiągniętymi oszczędnościami a gwarantowanymi oszczędnościami,
        tj. pokryć nieosiągnięte oszczędności (a w niektórych przypadkach dodatkowo
        zapłacić karę umowną w wysokości określonej przepisami danej umowy),
        w przypadku uzyskania poziomu oszczędności wyższego od poziomu
        gwarantowanego w Umowie kontrahent musi zapłacić na rzecz Wnioskodawcy
        kwotę równą ustalonemu udziałowi procentowemu w zysku osiągniętym przez
        kontrahenta z tytułu wystąpienia nadwyżki energetycznej.
    Osiągnięcie tzw. nadwyżki energetycznej (podobnie jak przypadek osiągnięcia
    oszczędności energetycznych poniżej poziomu wskazanego w umowie) przez kontrahenta
    jest zawsze zdarzeniem przyszłym i niepewnym. Może zdarzyć się, że nadwyżka
    energetyczna nie wystąpi w ogóle, bądź wystąpi dopiero po kilku latach od podpisania
    Umowy.
    Rozliczenie nadwyżki, tj. obciążenie przez Wnioskodawcę swojego kontrahenta, następuje
    w chwili wzajemnego uznania przez strony wyliczenia w zakresie uzyskanej nadwyżki
    oszczędności energetycznych. Wysokość osiągniętej nadwyżki energetycznej jest bowiem
    znana stronom dopiero po dokonaniu stosownej kalkulacji i po potwierdzeniu
    prawidłowości jej skalkulowania przez Wnioskodawcę i kontrahenta.
    Strony w Umowie, załącznikach do Umowy bądź w stosownym porozumieniu ustalają, w
    jakich okresach będzie weryfikowany fakt osiągnięcia nadwyżki energetycznej, za które
    będzie dochodziło do ewentualnego udziału w oszczędnościach energetycznych – może
    być to określony okres rozliczeniowy, bądź może to nastąpić na koniec okresu
    obowiązywania Umowy, bądź w innym ustalonym przez strony terminie.

## Pytanie

Czy obciążenie przez Wnioskodawcę swoich kontrahentów z tytułu nadwyżki uzyskanych
    oszczędności energetycznych podlega opodatkowaniu VAT?
    Państwa stanowisko w sprawie

    Obciążenie przez Wnioskodawcę swoich kontrahentów z tytułu nadwyżki uzyskanych
    oszczędności energetycznych nie podlega opodatkowaniu VAT.
    Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy
    Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu VAT podlegają
    odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Przy czym zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, ilekroć jest mowa o towarach - rozumie się
    przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
    Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1
    pkt 1, rozumie się, przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym
    również:
      1) przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w
        imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w
        zamian za odszkodowanie;
      2) wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy
        o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na
        warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie
        normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty
        prawo własności zostanie przeniesione;
      3) wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem,
        jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
      4) wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli
        komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
      5) ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego,
        ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie
        spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze
        własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni
        mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym
        przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub
        własności domu jednorodzinnego;
      6) oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
      7) zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.
    W świetle powyższego, aby dana transakcja była uznana za odpłatną dostawę towarów,
    musi dojść do przeniesienia ekonomicznego władztwa nad rzeczą. Takie stanowisko
    zostało potwierdzone m.in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25
    kwietnia 2023 r., sygn. akt I FSK 291/20:
    „(...) Zwrotu „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako
    „prawa własności”. Podkreślić należy, że dostawa towarów nie ogranicza się wyłącznie do
    zbycia prawa własności rzeczy. Własność ekonomiczna to sytuacja, w której z punktu
    widzenia aspektów ekonomicznych oraz w rozumieniu potocznym należałoby uznać kogoś
    za właściciela rzeczy. Czynności przejścia własności w znaczeniu ekonomicznym nie musi
    więc koniecznie towarzyszyć przejście tej własności w sensie prawnym. Dlatego też w
    orzecznictwie krajowym przyjmuje się, że dla zakwalifikowania transakcji jako dostawy
    towaru znaczenie ma przede wszystkim ekonomiczna strona transakcji, a więc
    przeniesienie, lub jego brak, ekonomicznego władztwa nad rzeczą (wyroki NSA z dnia 23
    listopada 2015 r., sygn. akt I FSK 883/14, z 15 grudnia 2017 r., I FSK 417/16) (...)”.
    Przez świadczenie usług natomiast rozumie się (art. 8 ust. 1 ustawy o VAT), każde
    świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
    niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7,
    w tym również:

        przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę,
        w jakiej dokonano czynności prawnej;
        zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
        czynności lub sytuacji;
        świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
        działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Powołana definicja odpłatnego świadczenia usług zawarta w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT jest
    bardzo szeroka i określa zakres przedmiotowy opodatkowania w VAT w sposób
    dopełniający definicję dostawy towarów. Nie oznacza to jednak, że obejmuje ona swoim
    zakresem wszystkie sytuacje gospodarcze i rozliczenia finansowe zaistniałe pomiędzy
    kontrahentami. Potwierdza to linia interpretacyjna organów podatkowych, np.:
        interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej:
        Dyrektor KIS) z 10 kwietnia 2017 r., sygn. 0461-ITPP1.4512.125.2017.1.RH:
        „Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku
        którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść
        o charakterze majątkowym. W związku z powyższym, czynność podlega
        opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy
        zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za
        bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy
        otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi
        mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność
        następuje w zamian za to świadczenie”;
        interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 8
        grudnia 2016 r., sygn. 2461-IBPP3.4512.5812.2016.2.EJ: „Usługa jest czynnością
        opodatkowaną - co do zasady - w sytuacji, kiedy jest odpłatna. Związek pomiędzy
        otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi
        mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność
        następuje w zamian za to świadczenie. Pod pojęciem odpłatności rozumieć należy
        prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do
        żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub
        ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego)”;
        interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 2
        listopada 2016 r. sygn. 0461-ITPP1.4512.624.2016.1.DM: „(...) z danego stosunku
        prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna,
        bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność
        (świadczenie) podlegała opodatkowaniu musi istnieć bezpośredni związek o
        charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą, a świadczeniem
        wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania
        świadczenia”.

    Powyższe stanowisko potwierdza również linia orzecznicza sądów administracyjnych, np.
    wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 października 2014 r., sygn. akt I FSK 1493
    /13:
    „(...) dychotomiczny podział na gruncie ustawy o VAT na świadczenie usług i dostawę
    towarów nie oznacza, że wypełnia on wszelkie przejawy aktywności podmiotów
    gospodarczych, a każdy przepływ środków finansowych, odbywający się w ramach relacji
    pomiędzy podatnikami VAT musi być przyporządkowany świadczeniu usług lub dostawie
    towarów. Nie można bowiem przyjąć, że świadczeniem usług jest każda czynność czy
    zdarzenie, którego efektem jest odpłatne przysporzenie jednej ze stron na skutek
    działania bądź zaniechania innej strony”.
    Przy czym z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT
    jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady, podlegają
    opodatkowaniu VAT wówczas, gdy dochodzi do wykonania określonego (umówionego
    przez strony świadczenia) i w zamian za wykonanie tego świadczenia druga strona jest
    zobowiązana do zapłaty określonego wynagrodzenia (z wyjątkami, kiedy nieodpłatnie
    wykonane dostawy towarów i świadczenie usług podlega opodatkowaniu zgodnie z art. 7
    ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy).
    Natomiast w dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np.
    wyrok z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council
    przeciwko Commissioners of Customs and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma
    miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub
    świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie
    jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane.
    Należy podkreślić, że na gruncie przepisów ustawy o VAT bez znaczenia pozostaje to, czy
    kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt
    wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk
    sprzedającego.
    Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że
    zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy
    pieniędzy, ale także świadczenia innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego
    stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać
    wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana
    czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć
    bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a
    świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania
    świadczenia, do którego zobowiązana jest druga strona. Tym samym, aby można było
    mówić o wynagrodzeniu za świadczenie usług to musi być zobowiązanie do wykonania
    określonego świadczenia (czynności) bądź ewentualnie do powstrzymania się od
    dokonania czynności.
    Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego, w zakresie realizowanych Umów
    Wnioskodawca zobowiązał się wyłącznie do wykonania / modernizacji instalacji (w ramach
    etapu inwestycyjnego) oraz do zarządzania infrastrukturą energetyczną w celu
    zapewnienia gwarantowanych oszczędności (w ramach etapu zarządzania). Z tego tytułu
    strony takiej Umowy ustalają określone wynagrodzenie. Wystąpienie nadwyżki
    energetycznej jest natomiast zdarzeniem przyszłym i niepewnym. Zgodnie z ustaleniami
    między stronami, jeżeli po stronie kontrahenta wystąpi nadwyżka energetyczna (wyższa
    wartość oszczędności energetycznych niż określona w umowie), to kontrahent
    zobowiązuje się „podzielić się” tą kwotą ze Spółką. Tym samym, wystąpienie nadwyżki
    energetycznej nie jest żadnym świadczeniem ze strony Wnioskodawcy na rzecz
    kontrahenta, a zapłata części uzyskanego zysku przez kontrahenta na rzecz Spółki nie
    stanowi zapłaty wynagrodzenia za jakąkolwiek dostawę towarów lub świadczenie usług.

    Mając na uwadze powyższe, podział nadwyżki energetycznej pomiędzy kontrahenta i
    Wnioskodawcę:
        nie może być traktowany jako odpłatna dostawa towarów, gdyż w ramach
        dokonywanego podziału nadwyżki nie dochodzi do dostawy towarów – nie
        dochodzi do przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (tj. nie
        dochodzi do przeniesienia ekonomicznego władztwa nad towarem);
        nie może być traktowany jako odpłatne świadczenie usług, gdyż Wnioskodawca nie
        jest zobowiązany do realizacji określonego świadczenia na rzecz kontrahenta (do
        wykonania określonych czynności bądź powstrzymywania się od wykonania
        czynności), których wykonanie spowoduje otrzymanie części uzyskanej przez
        kontrahenta nadwyżki – podział nadwyżki jest wynikiem zdarzeń przyszłych i
        niepewnych.
    Tym samym, brak obowiązku wykonania konkretnego świadczenia przez Wnioskodawcę,
    za które należy mu się część uzyskanej przez kontrahenta nadwyżki energetycznej
    dowodzi, że podział nadwyżki energetycznej nie podlega VAT.
    Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w całej konstrukcji regulacji umownych
    odnoszących się do przypadków, kiedy uzyskane oszczędności energetyczne nie
    odpowiadają poziomowi ustalonemu w tym zakresie w Umowie. Wskazać bowiem należy,
    że oprócz sytuacji wystąpienia nadwyżki energetycznej, która uprawnia Wnioskodawcę do
    udziału w zysku wynikającym z tej nadwyżki, Umowa reguluje również sytuację, w której
    oszczędności energetyczne są poniżej poziomu określonego w Umowie. Jak zostało
    wskazane w opisie stanu faktycznego, w przypadku uzyskania poziomu gwarantowanych
    oszczędności niższego od poziomu gwarantowanego w Umowie Wnioskodawca musi
    zapłacić na rzecz kontrahenta różnicę między osiągniętymi oszczędnościami a
    gwarantowanymi oszczędnościami, tj. pokryć nieosiągnięte oszczędności (a w niektórych
    przypadkach dodatkowo zapłacić karę umowną w wysokości określonej przepisami danej
    umowy). Podobnie jak wystąpienie nadwyżki oszczędności energetycznych osiągnięcie
    oszczędności niższych niż gwarantowane oszczędności również jest wynikiem zdarzenia
    przyszłego i niepewnego. Tym samym Umowa reguluje dwa skrajne przypadki, które
    zakładają, że w przypadku osiągnięcia nadwyżki energetycznej dochodzi do podziału
    oszczędności, natomiast w sytuacji, gdy uzyskany poziom gwarantowanych oszczędności
    energii jest niższy od poziomu wskazanego w Umowie, Wnioskodawca jest zobowiązany
    do pokrycia nieosiągniętych oszczędności (ewentualnie może się pojawić dodatkowo
    obowiązek zapłaty kary umownej).
    Obowiązek pokrycia przez Wnioskodawcę nieosiągniętych przez kontrahenta
    oszczędności ma więc w swej istocie charakter sankcyjny, bowiem jego celem jest
    nałożenie na Wnioskodawcę obowiązku zrekompensowania kontrahentowi poziomu
    nieuzyskanych korzyści w związku z niewywiązaniem się przez Spółkę z umownych
    zobowiązań, tj. umowa przewiduje sankcje nakładane na Wnioskodawcę za nieosiągnięcie
    gwarantowanych oszczędności. Pokrycie przez Wnioskodawcę nieosiągniętych
    oszczędności ma charakter czynności jednostronnej i nie wiąże się z otrzymaniem
    jakiegokolwiek świadczenia. Zapłata tej opłaty o charakterze sankcyjnym nie jest też
    związana ze zobowiązaniem się kontrahenta do wykonania czynności, powstrzymania się
    od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji.
    Tym samym w obu przypadkach zarówno wypłata ustalonego udziału w nadwyżce, jak i
    pokrycie nieosiągniętych oszczędności, nie stanowią wynagrodzenia z tytułu dostawy
    towarów lub świadczenia usług.

    W praktyce organów podatkowych oraz sądów administracyjnych wielokrotnie było już
    podkreślone, że takie zdarzenia jak opisane powyżej, które nie stanowią zapłaty za
    dostawę towarów lub świadczenie usług, w tym w szczególności opłaty sankcyjne lub kary
    umowne, nie podlegają opodatkowaniu VAT. Z perspektywy potencjalnego
    opodatkowania VAT, podział nadwyżki energetycznej ma taki sam charakter jak pokrycie
    nieosiągniętych oszczędności – różnica pomiędzy tymi dwoma wypłatami odnosi się tylko
    do kwestii podmiotu, który daną kwotę musi wypłacić. W przypadku nieosiągniętych
    oszczędności są one pokrywane przez Wnioskodawcę, natomiast w przypadku udziału w
    nadwyżce oszczędności energetycznych, taką kwotę musi wypłacić kontrahent.
    Powyższe stanowisko, zgodnie z którym kary umowne, opłaty sankcyjne, odszkodowania
    nie stanowią czynności podlegających opodatkowaniu VAT potwierdzają zarówno sądy
    administracyjne, jak i organy podatkowe. W opinii Wnioskodawcy, jako że pokrycie
    nieosiągniętych oszczędności ma charakter sankcyjny, stanowisko prezentowane przez
    organy podatkowe i sądy administracyjne w zakresie kar umownych, opłat sankcyjnych i
    odszkodowań będzie miało również zastosowanie do sankcyjnego obowiązku pokrycia
    przez Wnioskodawcę nieosiągniętych oszczędności:
        Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 października 2020 r., sygn. akt
        I FSK 1884/17, w którym sąd wskazał: „4.12. Jak trafnie stwierdził Sąd pierwszej
        instancji, odszkodowanie nie jest wynagrodzeniem z tytułu jakiejkolwiek
        działalności gospodarczej. Istotą i celem odszkodowań jest rekompensata za
        szkodę, a nie płatność za świadczenie, w takim przypadku nie mamy do czynienia z
        transakcją ekwiwalentną - świadczenie w zamian za wynagrodzenie. Otrzymanie
        odszkodowania nie wiąże się bowiem z żadnym świadczeniem ze strony podatnika.
        Zapłata określonej kwoty pieniężnej wynika z konieczności wynagrodzenia straty
        wynikłej, jak w niniejszej sprawie, z działania dłużnika. W efekcie uzyskana przez
        skarżącą opłata nie podlega opodatkowaniu VAT”.
        Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2020
        r., sygn. akt III SA/Wa 1689/19, w którym sąd wskazał: „Powtórzyć należy za
        skarżącą, że powyższe stanowisko znajduje także potwierdzenie w interpretacjach
        indywidualnych wydawanych przez organ, np. w interpretacji Dyrektora Krajowej
        Informacji Skarbowej z 7 sierpnia 2017 r., sygn. akt 0114-KDIP4.4012.232.2017.1.
        MPE oraz interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 2 lutego 2017
        r., sygn. 1462-IPPP1.4512.1048.2016.1.JL, w której wskazano, że: „Pobierana Opłata
        karna (za niezwrócenie przyczepy w terminie) ma charakter kary umownej, o której
        mowa w cyt. art. 483 § 1 k.c., która nie stanowi wynagrodzenia za jakiekolwiek
        świadczenie ze strony Spółki. Stanowi ona sankcję za naruszenie przez klienta
        warunków Umowy i nie jest związana z zobowiązaniem się spółki do wykonania
        czynności, powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności
        lub sytuacji. Zatem pobierana przez spółkę opłata karna ma charakter czynności
        jednostronnej i nie wiąże się z otrzymaniem przez Klienta świadczenia wzajemnego
        w postaci dostawy towarów czy świadczenia usługi. Tym samym, przedmiotowa
        opłata karna nie stanowi wynagrodzenia za dostawę towaru bądź świadczenie
        usług, o których mowa w art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy i nie jest opodatkowana
        podatkiem VAT”; także w interpretacji Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w
        interpretacji z dnia 1 kwietnia 2014 r. (sygn. ITPP1/443- 1373b/13/MS)”.

        Interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z dnia 31 sierpnia 2020 r., nr 0114-KDIP4-
        1.4012.268.2020.1.RMA, w której organ wskazał: „Z uwagi na powyższe stwierdzić
        należy, że jeżeli płatności o charakterze odszkodowawczym nie będą miały
        bezpośredniego związku z żadną czynnością mającą charakter świadczenia ze
        strony podmiotu zobowiązanego, wówczas kwota otrzymanych odszkodowań i kar
        umownych nie będzie mieściła się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust.
        1 pkt 1 ustawy i jako taka nie będzie podlegała opodatkowaniu tym podatkiem”.
        Interpretacja indywidualna Dyrektora KIS w z dnia 21 grudnia 2018 r., nr 0112-
        KDIL1-3.4012.665.2018.1.JN, w której organ wskazał: „Zatem kara umowna jest
        dodatkowym zastrzeżeniem wprowadzanym do umów, mającym na celu
        wzmocnienie skuteczności więzi powstałej między stronami w wyniku zawartej
        przez nie umowy. Kara umowna może dotyczyć niewykonania lub nienależytego
        wykonania zobowiązania jak również innych wyraźnie wskazanych w umowie
        okoliczności. Kara umowna ma charakter czynności jednostronnej i nie wiąże się z
        otrzymaniem jakiegokolwiek świadczenia. Zapłata tej kary nie jest też związana ze
        zobowiązaniem się otrzymującego daną kwotę do wykonania czynności,
        powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub
        sytuacji. Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że jeżeli płatności o charakterze
        odszkodowawczym nie będą miały bezpośredniego związku z żadną czynnością
        mającą charakter świadczenia ze strony podmiotu zobowiązanego, wówczas kwota
        otrzymanych odszkodowań i kar umownych nie będzie mieściła się w katalogu
        czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług i
        jako taka nie będzie podlegała opodatkowaniu tym podatkiem. Ustalanie statusu
        wypłacanego odszkodowania, jako podlegającego bądź nie opodatkowaniu
        podatkiem od towarów i usług, należy oceniać w kontekście związku z konkretnym
        świadczeniem”.
        Interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 2 lutego
        2017 r., nr 1462-IPPP1.4512.1048.2016.1.JL, w której organ wskazał: „Z uwagi na
        przedstawione w sprawie okoliczności oraz powołane przepisy należy zgodzić się z
        Wnioskodawcą, że pobierana Opłata karna ma charakter kary umownej, o której
        mowa w cyt. art. 483 § 1 k.c., która nie stanowi wynagrodzenia za jakiekolwiek
        świadczenie ze strony Spółki. Stanowi ona sankcję za naruszenie przez klienta
        warunków Umowy i nie jest związana z zobowiązaniem się Spółki do wykonania
        czynności, powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności
        lub sytuacji. Zatem pobierana przez Spółkę Opłata karna ma charakter czynności
        jednostronnej i nie wiąże się z otrzymaniem przez Klienta świadczenia wzajemnego
        w postaci dostawy towarów czy świadczenia usługi. Tym samym, przedmiotowa
        Opłata karna nie stanowi wynagrodzenia za dostawę towaru bądź świadczenie
        usług, o których mowa w art. 7 ust. 1 i art. 8 ust. 1 ustawy i nie jest opodatkowana
        podatkiem VAT”.

    Tym samym, skoro pokrycie nieosiągniętych oszczędności przez Wnioskodawcę nie jest
    traktowane jako czynność podlegająca opodatkowaniu VAT, to wypłata mająca charakter
    odwrotny w stosunku do takiej opłaty sankcyjnej, tj. podział nadwyżki energetycznej, nie
    powinien podlegać opodatkowaniu VAT. Wynika to w szczególności z faktu, że:
        udział w nadwyżce oszczędności nie stanowi zapłaty za żadną dostawę towarów lub
        świadczenie usług, a jest wynikiem zdarzenia przyszłego i niepewnego,
        udział w nadwyżce oszczędności ma charakter analogiczny do pokrycia
        nieosiągniętych oszczędności i na gruncie Umów stanowi sytuację odwrotną, ale
        mającą taki sam charakter jak pokrycie nieosiągniętych oszczędności – tym samym
        powinno ono być traktowane w taki sam sposób z perspektywy VAT.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (...) podlegają odpłatna dostawa
      towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy
      oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
    W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7, w tym również:
      1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na
        formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
      2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
        czynności lub sytuacji;
      3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
        działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Dostawa towarów i świadczenie usług na terytorium kraju co do zasady podlegają
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Świadczenie usług na gruncie podatku od
    towarów i usług ma szersze znaczenie niż świadczenie usług w rozumieniu potocznym.
    Stosownie do ww. przepisów, każde świadczenie na rzecz osób fizycznych, osób prawnych
    lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, które nie stanowi
    dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy, uznawane jest na gruncie ustawy za usługę.
    Zatem pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które
    składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby),
    jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia
    jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie.

    Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają tylko takie transakcje, w ramach
    których występuje możliwy do zidentyfikowania konsument towarów lub usług. W związku
    z powyższym świadczenie podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywane jest
    w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za
    bezpośredniego beneficjenta usługi.
    Ustawa nie definiuje, co należy rozumieć przez czynność odpłatną. Jednak dla uznania, że
    dostawa towarów oraz świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów
    i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika z ww.
    art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów
    oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to
    zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który
    wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.
    Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie
    bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną
    zapłatą.
    Kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 1 kwietnia 1982 r. w sprawie w sprawie C-89
    /81 Hong-Kong Trade Development Council, TSUE stwierdził, że wskazane w sprawie
    czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie.
    Analizując głębiej ten problem TSUE w wyroku z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple
    and Pear Development Council wskazał, że czynność można uznać za dokonaną odpłatnie,
    gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru
    lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje
    w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem.
    Pojęcie „odpłatności” pojawiło się również w orzeczeniu z 5 lutego 1981 r. C-154/80
    Association coopérative „Coöperatieve Aardappelenbewaarplaats GA”, które zapadło na
    tle przepisów I Dyrektywy VAT z dnia 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji
    przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych (67/227/EWEC).
    Trybunał wskazał, że termin „zapłata” stanowi integralną część przepisów prawa
    wspólnotowego, które nie odwołuje się do prawa państw członkowskich dla ustalenia jego
    znaczenia i zakresu. Stąd też wykładnia tego wyrażenia nie może być pozostawiona
    dyskrecjonalnemu władztwu każdego państwa członkowskiego. Ponadto Trybunał
    przypomniał, że świadczenie podlega opodatkowaniu jedynie w wypadku, gdy podstawę
    opodatkowania stanowi świadczenie wzajemne otrzymane przez świadczącego usługę.
    Musi również istnieć możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia
    wzajemnego. W końcu – jak wskazał Trybunał – świadczenie wzajemne musi stanowić
    pewną wartość subiektywną, gdyż podstawą opodatkowania jest świadczenie wzajemne
    rzeczywiście otrzymane, nie zaś wartość otrzymana według kryteriów obiektywnych.
    Na uwagę zasługuje również orzeczenie z 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 pomiędzy R.
    J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, gdzie Trybunał zauważył, że
    czynność „podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między
    usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy
    czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie
    przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.
    Na podstawie art. 29a ust. 1 ustawy:
      Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119
      oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy
      towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy,
      usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i
      innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę
      towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
    W myśl art. 29a ust. 6 ustawy:

      Podstawa opodatkowania obejmuje:
      1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty
        podatku,
      2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i
        ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od
        nabywcy lub usługobiorcy.
    Zgodnie z ww. regulacjami zapłata obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy.
    Zapłata jest sprzedawcy należna z tytułu jego świadczenia na rzecz nabywcy. Przepis art.
    29a ust. 1 ustawy stanowi odpowiednik art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28
    listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE
    L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE Rady”.
    Stosownie do art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
      W odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa
      w art. 74-77, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę
      otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę
      towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej,
      włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub
      świadczenia.
    Jak stanowi art. 78 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
      Do podstawy opodatkowania wlicza się następujące elementy:
      a) podatki, cła, opłaty i inne należności, z wyjątkiem samego VAT;
      b) koszty dodatkowe, takie jak koszty prowizji, opakowania, transportu i
        ubezpieczenia, pobierane przez dostawcę lub usługodawcę od nabywcy lub
        usługobiorcy.
      Do celów akapitu pierwszego lit. b), państwa członkowskie mogą uznać koszty objęte
      odrębną umową za koszty dodatkowe.
    Podstawa opodatkowania obejmuje również podatki, opłaty i podobne należności z
    wyłączeniem podatku od wartości dodanej. Zgodnie z tym samym przepisem Dyrektywy
    2006/112/WE Rady, podstawa opodatkowania obejmuje dodatkowe koszty, takie jak
    prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, którymi dostawca obciąża
    nabywcę lub klienta. Państwa Członkowskie mogą uznać za dodatkowe koszty wydatki
    będące przedmiotem odrębnej umowy. Przepis ten wyjaśnia, jakie elementy uwzględnia
    się przy ustalaniu wynagrodzenia, stanowiącego podstawę opodatkowania i wymienia
    przykładowo kilka rodzajów kosztów mieszczących się w pojęciu podstawy
    opodatkowania.
    Dotyczy on kosztów bezpośrednio związanych z zasadniczą dostawą towarów lub ze
    świadczeniem usług, które zwiększają zapłatę z tytułu transakcji. Zgodnie z tą regulacją
    każdy koszt bezpośrednio związany z dostawą towarów lub świadczeniem usług, którym
    dostawca obciążył nabywcę lub klienta, powinien być włączony do podstawy
    opodatkowania. Zasada włączenia tych świadczeń do podstawy opodatkowania oznacza,
    że wartości tego typu kosztów, których ciężar przerzucany jest na nabywcę, nie wykazuje
    się jako odrębnego świadczenia, lecz traktuje jako element świadczenia zasadniczego.
    W taki sposób należy traktować czynność obciążania przez Państwa swoich kontrahentów
    płatnościami z tytułu nadwyżki uzyskanych oszczędności energetycznych.
    Jak bowiem wskazano we wniosku, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej
    zawierają Państwo z podmiotami trzecimi między innymi umowy dotyczące projektów
    gwarantujących poprawę efektywności energetycznej. W ramach zawieranych Umów

    działają Państwo jako wykonawca bądź podwykonawca robót budowlanych, sanitarnych,
    elektrycznych oraz zajmują się dostarczaniem i instalacją automatyki budynkowej, a także
    późniejszym utrzymaniem wykonanych prac i zarządzaniem energią.
    Istotą Umowy jest modernizacja budynków oraz instalacji energetycznych, która ma
    zapewnić oszczędności energetyczne.
    Gwarantowane oszczędności to minimalny poziom oszczędności w zużyciu ciepła i/lub
    gazu i/lub energii elektrycznej wskazany dla każdego z obiektów lub zbiorczo dla
    wszystkich obiektów, jaki zobowiązują się Państwo osiągnąć na etapie zarządzania w
    każdym roku rozliczeniowym, z uwzględnieniem znormalizowanych warunków
    zewnętrznych, wpływających na zużycie energii.
    Z tytułu realizacji Umowy kontrahent jest zobowiązany do zapłaty na rzecz Państwa
    wynagrodzenia.
    Umowy zawierane z kontrahentami zawierają m.in. szczególne postanowienia w
    odniesieniu do sytuacji, w których dochodzi do uzyskania przez kontrahenta wyższej niż
    zakładano oszczędności z tytułu mniejszego zużycia energii cieplnej i/lub elektrycznej i/lub
    gazu (wystąpienia tzw. nadwyżki energetycznej). W takim przypadku ustalenia umowne
    pomiędzy Państwem i kontrahentem zakładają, że kwota nadwyżki zostaje podzielona
    pomiędzy kontrahenta i Państwa. Podział tej nadwyżki następuje przy zastosowaniu
    stosownej ustalonej umownie między stronami proporcji, najczęściej jest to w proporcji
    50%.
    W tym przypadku (uzyskania poziomu oszczędności wyższego od poziomu
    gwarantowanego w Umowie) kontrahent musi zapłacić na rzecz Państwa kwotę równą
    ustalonemu udziałowi procentowemu w zysku osiągniętym przez kontrahenta z tytułu
    wystąpienia nadwyżki energetycznej.
    Za czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług uważane mogą
    być takie sytuacje, w których:
        istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego
        następuje świadczenie wzajemne,
        wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie
        przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,
        istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy
        usługi, odpłatność za otrzymane świadczenie (usługę) pozostaje w bezpośrednim
        związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
        istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.
    W rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną -
    świadczeniem w zamian za wynagrodzenie przewidziane w umowie. Otrzymane przez
    Państwa od kontrahentów kwoty stanowią płatność wynikającą wprost z łączącego
    Państwa i kontrahenta stosunku zobowiązaniowego.
    Przedmiotem zawartej umowy jest modernizacja budynków oraz instalacji
    energetycznych, która ma zapewnić oszczędności energetyczne. Jak wynika z opisu
    sprawy, realizują Państwo Umowę w dwóch następujących bezpośrednio po sobie
    etapach – etapie inwestycyjnym i etapie zarządzania. Etap inwestycyjny polega na
    wykonaniu modernizacji budynków oraz instalacji energetycznych. Natomiast etap
    zarządzania polega na utrzymaniu zmodernizowanej instalacji i zarządzaniu energią
    mającym między innymi na celu zapewnienie zużycia energii cieplnej i/lub elektrycznej i
    /lub zużycia gazu w skali roku rozliczeniowego na ustalonym pomiędzy stronami
    poziomie (dalej: gwarantowane oszczędności).

    Gwarantowane oszczędności to minimalny poziom oszczędności w zużyciu ciepła i/lub
    gazu i/lub energii elektrycznej wskazany dla każdego z obiektów lub zbiorczo dla
    wszystkich obiektów, jaki zobowiązują się Państwo osiągnąć na etapie zarządzania w
    każdym roku rozliczeniowym, z uwzględnieniem znormalizowanych warunków
    zewnętrznych, wpływających na zużycie energii.
    Tym samym uzyskanie przez kontrahenta wyższej niż zakładano oszczędności z tytułu
    mniejszego zużycia energii cieplnej i/lub elektrycznej i/lub gazu jest konsekwencją usług
    świadczonych przez Państwa, do których zostali zobowiązani na podstawie zawartej
    umowy. Kwoty otrzymane przez Państwa z tytułu uzyskanych przez kontrahentów
    nadwyżek oszczędności energetycznych stanowią element wynagrodzenia za usługi
    /usługę modernizacji budynków oraz instalacji energetycznych oraz osiągnięcia na
    etapie zarządzania wyższego poziomu oszczędności. Strony umów w kształtowaniu
    wynagrodzenia (jego rodzaju, sposobu płatności) mają prawo do stosowania różnych
    rozwiązań, w tym również takich, które stanowią gratyfikację za usługę wykonaną
    powyżej jasno określonego poziomu podstawowego (w tym przypadku powyżej
    „gwarantowanych oszczędności”). Wiedzą Państwo, że w sytuacji osiągnięcia nadwyżek
    uzyskanych oszczędności otrzymają dodatkowe wynagrodzenie.
    Cechy przedmiotowych należności wskazane przez Państwa takie jak przyszłość i
    niepewność nie mogą stanowić przesłanek za pozbawieniem tych płatności przymiotu
    zapłaty otrzymanej z tytułu odpłatnego świadczenia usług i w konsekwencji
    wykluczeniem z opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Z opisu sprawy wynika,
    że w sytuacji wystąpienia u Państwa kontrahentów nadwyżek oszczędności
    energetycznych, postanowienia umowne gwarantują, że kwoty zostaną wypłacone
    Państwu w ustalonej proporcji – mają Państwo zatem pewność otrzymania kwot
    związanych z wystąpieniem u kontrahentów nadwyżek oszczędności. W opisanej
    sytuacji mamy do czynienia z płatnością dokonywaną w związku ze zrealizowaniem
    świadczenia wynikającego z umowy, tj. modernizacją budynków oraz instalacji
    energetycznych oraz jej utrzymaniem i zarządzaniem energią mającym między innymi
    na celu zapewnienie określonego zużycia energii/gazu. Bez podjętych przez Państwa
    działań, które stanowiły realizację umowy z kontrahentem, powstanie nadwyżek
    oszczędności energetycznych nie byłoby możliwe.
    Jak wyżej wskazano, usługą jest każde świadczenie wykonane przez podatnika w
    ramach działalności, które nie jest dostawą towarów, w tym m.in. zobowiązanie do
    powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji.
    Oznacza to, że dana czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy
    wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może
    zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek
    pomiędzy otrzymywaną płatnością, a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności
    musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można stwierdzić, że płatność
    następuje w zamian za to świadczenie.
    W opisanym przypadku istnieje świadczenie wzajemne – dodatkowa oszczędność
    energetyczna, uzyskana w wyniku Państwa działań wynikających z zawartej Umowy i
    wypłacone za te działanie wynagrodzenie w postaci ustalonego udziału procentowego
    w zysku osiągniętym przez kontrahenta. Świadczenie wypełnia wskazaną przesłankę
    uznania go za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy.
    Tym samym kwota obciążenia przez Państwa swoich kontrahentów z tytułu nadwyżki
    uzyskanych oszczędności energetycznych podlega opodatkowaniu podatkiem od
    towarów i usług stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy w związku z art. 29a ust. 1 ustawy,
    jako element wynagrodzenia za usługi/usługę modernizacji budynków oraz instalacji
    energetycznych oraz osiągnięcia na etapie zarządzania wyższego poziomu oszczędności.
    W zakresie powołanych przez Państwa w uzasadnieniu stanowiska wyroków sądowych i
    interpretacji indywidualnych należy zauważyć, że dotyczą one innych sytuacji, niż
    przedstawiona w niniejszym wniosku. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28

    października 2020 r., sygn. akt I FSK 1884/17 odnosi się do sytuacji, w której Spółka
    pobiera opłaty od gości hotelowych i wystawia noty księgowe (obciążeniowe) z tytułu:
    wszelkich zniszczeń, które gość hotelowy uczynił na terenie hotelu, w pokoju hotelowym,
    na sali konferencyjnej czy też restauracyjnej, korzystając z usług oferowanych przez
    spółkę; z tytułu ponadnormatywnego sprzątania w pokoju po pobycie, lub w trakcie
    pobytu gościa hotelowego; z tytułu uszkodzenia, zniszczenia bądź zagubienia przez gościa
    hotelowego roweru, który wypożyczony został przez niego w ramach usług oferowanych
    przez spółkę. Opłaty, którymi obciążany jest w tym przypadku gość hotelowy, korzystający
    z usług oferowanych przez spółkę, stanowią rekompensatę za poniesione koszty napraw,
    sprzątania, wymiany zniszczonego bądź zaginionego przez gościa hotelowego sprzętu.
    Natomiast wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 lutego 2020
    r., sygn. akt III SA/Wa 1689/19 dotyczy kwestii opodatkowania podatkiem od towarów i
    usług opłat naliczanych za kradzież lub utratę wynajmowanej maszyny albo maszyny
    zastępczej; opłat naliczanych przy wypowiadaniu umowy przez spółkę i kary umownej
    naliczanej za opóźnienie w zwrocie maszyny. Interpretacja indywidualna z 31 sierpnia
    2020 r., nr 0114-KDIP4-1.4012.268.2020.1.RMA dotyczy rozstrzygnięcia w kwestii
    opodatkowania podatkiem od towarów i usług w sytuacji rozwiązania umowy przez
    wnioskodawcę bez zachowania okresu wypowiedzenia, z przyczyn leżących po stronie
    kontrahenta. Kontrahent z uwagi na skrócenie ustalonego okresu najmu, jest
    zobowiązany zapłacić wnioskodawcy karę umowną, której wysokość ustalona jest jako
    równowartość krotności miesięcznych czynszów brutto. Interpretacja indywidualna z 21
    grudnia 2018 r., nr 0112-KDIL1-3.4012.665.2018.1.JN dotyczy sytuacji, w której umowa
    handlowa może dawać podstawy do tego, żeby w przypadku niewywiązania się jednej
    strony z postanowień umownych (np. w zakresie terminowości dostaw), druga strona
    mogła ubiegać się o odszkodowanie/rekompensatę z tytułu poniesionej szkody. W
    przypadku braku odpowiednich regulacji w umowie handlowej odszkodowanie
    /rekompensata może wynikać również z samego wystąpienia z żądaniem strony
    poszkodowanej. Także interpretacja indywidualna z 2 lutego 2017 r., nr 1462-IPPP1.
    4512.1048.2016.1.JL rozstrzyga w przypadku, w którym na podstawie odrębnej umowy
    najmu wnioskodawcy z klientem klient będzie mógł wypożyczyć przyczepę „nieodpłatnie”
    (tj. bez konieczności uiszczania przez klienta wynagrodzenia) pod warunkiem, że zostanie
    ona zwrócona w ustalonym czasie. W przypadku przekroczenia wskazanego w umowie
    czasu, na który klient wypożyczył przyczepę, na klienta nakładane będą przez
    wnioskodawcę (i) opłaty dodatkowe za każdy dodatkowy / kolejny dzień do czasu zwrotu
    przyczepy wnioskodawcy oraz (ii) opłata karna za niezwrócenie przyczepy w określonym w
    umowie terminie.
    Wynikające z ww. orzeczeń sądowych i interpretacji indywidualnych stanowisko, zgodnie z
    którym kary umowne/opłaty sankcyjne/odszkodowania nie stanowią czynności
    podlegających opodatkowaniu VAT, nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. W
    przypadku powstania nadwyżek oszczędności energetycznych oba podmioty (Państwo i
    kontrahent) uzyskują korzyść finansową (według ustalonej wcześniej proporcji). Zatem w
    tym przypadku nie ma podmiotu, dla którego wypłata kwot z tytułu uzyskanych nadwyżek
    oszczędności energetycznych mogłaby być traktowana/rozpatrywana w charakterze
    sankcji. Nie ma tutaj jakiejkolwiek przesłanki do nałożenia kary na którykolwiek z
    podmiotów w sytuacji powstania nadwyżek oszczędności energetycznych. Tym samym nie
    można uznać, że występuje wskazana przez Państwa analogia pozwalająca porównać
    kwoty wypłacane nabywcy z tytułu uzyskanych przez kontrahentów nadwyżek
    oszczędności energetycznych do odszkodowania/kar umownych/opłat sankcyjnych.
    Państwa stanowisko jest zatem nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

    Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku
    (zapytania). Inne kwestie nieobjęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 ustawy
    Ordynacja podatkowa – rozpatrzone. W szczególności w interpretacji nie rozstrzygano w
    zakresie opodatkowania kwot z tytułu uzyskania poziomu oszczędności niższego od
    gwarantowanego.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja
        będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i
        zastosują się Państwo do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje
    ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.