Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-1.4012.522.2025.2.AB
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-10-08
Teza: Opodatkowanie podatkiem VAT dostawy działek
niezabudowanych w ramach wywłaszczenia w zamian za
odszkodowanie
Słowa kluczowe: nieruchomości-nieruchomość niezabudowana
odszkodowania
podatnik-podatnik podatku od towarów i usług
wywłaszczenie
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 1

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

18 czerwca 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 18 czerwca 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania

    podatkiem VAT dostawy działek niezabudowanych w ramach wywłaszczenia w zamian za
    odszkodowanie.
    Wniosek uzupełnili Państwo pismem z 1 sierpnia 2025 r.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis zaistniałego stanu faktycznego
    Spółka zarządzająca majątkiem wspólnoty gruntowej „(...)” spółką powołaną z mocy
    ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. W myśl
    przedmiotowej ustawy Spółka posiada osobowość prawną oraz statut przyjęty przez
    zebranie ogólne i zatwierdzony przez prezydium rady nadzorczej. Powstanie, organizację i
    funkcjonowanie wspólnoty gruntowej oraz spółki powołanej do jej zarządzania regulują
    przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.
    Rejestrem urzędowym zawierającym dane dotyczące wspólnoty gruntowej oraz spółki
    powołanej dla jej zarządzania jest ewidencja gruntów, co wynika wprost z art. 18 ust. 2
    ustawy, a spółka posiada osobowość prawną z mocy art. 15 ust. 1 ustawy.
    Zgodnie ze statutem, Spółka nie prowadziła działalności gospodarczej pod jakąkolwiek
    postacią. Spółka nie posiada obowiązku wpisu do KRS. Spółka działa wyłącznie na
    podstawie i w ramach ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych stanowiąc
    jedynie Zarząd nad majątkiem Wspólnoty Gruntowej.
    Wspólnota gruntowa „(...)” decyzją Wojewody (...) z dnia (...), (wydaną na podstawie ustawy
    o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg
    publicznych) otrzymała odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości będące
    własnością wspólnoty. Nieruchomości te były objęte decyzją Wojewody (...) z dnia (...), o
    zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Wspólnota zamierza podjąć uchwałę o
    rozdzieleniu kwoty z odszkodowania na poszczególnych członków, przy czym część tego
    odszkodowania będzie pozostawiona w Spółce na bieżącą działalność, a pozostała większa
    część wypłacona członkom wspólnoty.
    Na dzień ostateczności decyzji wojewody o wywłaszczeniu grunty spełniały definicję
    terenów budowlanych o których mowa w art. 2 pkt 33 ustawy VAT. Grunty te nigdy nie
    były zabudowane. Grunty nie były przedmiotem najmu, dzierżawy lub umowy o
    podobnym charakterze. Wspólnota gruntowa nie nabyła gruntów w celach inwestycyjnych
    lecz na własne potrzeby członków. Wspólnota gruntowa nigdy nie prowadziła działalności
    handlowej w zakresie obrotu nieruchomościami. Grunty te nie były wykorzystywane do
    prowadzenia działalności gospodarczej. Spółka zarządzająca wykorzystywała grunty tylko
    na cele wynikające z ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Spółka
    zarządzająca nie dokonywała jakiegokolwiek uatrakcyjnienia gruntów poprzez np.
    uzbrojenie terenu, wydzielenie lub budowę drogi, ogrodzenie, wyposażenie w kanalizację
    sanitarną, urządzenia i sieci wodociągowe, energetyczne.
    Spółka zarządzająca nigdy wcześniej nie rejestrowała się jako podatnik VAT ani nie
    wykonywała czynności podlegających opodatkowaniu o których mowa w art. 5 ust. 1
    ustawy VAT. Nie posiadała też nigdy statusu rolnika ryczałtowego.
    W uzupełnieniu wskazali Państwo, że:
    W odpowiedzi na pytania z pkt I, Wnioskodawca wskazał, że Wnioskodawcą jest Spółka
    Zarządzają wspólnotą gruntową. Spółka Zarządzająca została utworzona na podstawie art.
    14 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1963r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych.
    Spółka Zarządzająca działa pod nazwą: (...). Wnioskodawca wskazał, że ustawa z dnia 29
    czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych nie zawiera generalnej
    definicji pojęcia wspólnoty gruntowej. Stanowiska prezentowane w doktrynie i
    orzecznictwie są sprzeczne i brak jest jednomyślności w przedmiocie określenia prawnej

    natury wspólnoty gruntowej. Wnioskodawca przychyla się do stanowiska dr Kamila Rudola
    zawartego w monografii: Status prawny wspólnoty gruntowej w Polsce (wyd. INP PAN,
    Warszawa 2023), gdzie określił, że: „wspólnota gruntowa jest szczególnego rodzaju
    instytucją prawa rolnego, zbliżoną konstrukcyjnie do współwłasności w częściach
    ułamkowych, zarządzaną i zagospodarowywaną przez powołaną w tym celu spółkę
    przymusową, której treścią jest uprawnienie do współdzierżenia oraz współkorzystania z
    nieruchomości gruntowych do niej zaliczonych przez osoby wymienione w ustawie i na
    zasadach tam określonych, z jednoczesnym wyłączeniem praw właścicielskich
    nominalnych właścicieli tych nieruchomości”.
    Natomiast zgodnie z art. 14, 15, 16 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych,
    wspólnota gruntowa działa poprzez Spółkę, która sprawuje zarząd nad wspólnotą i
    powstanie tej spółki jest obligatoryjne. Spółka jest osobą prawną i działa na podstawie
    statutu. Członkami spółki są natomiast osoby uprawnione do udziału we wspólnocie
    gruntowej.
    W odpowiedzi na pytanie z pkt II podpunkt 1, odpowiedź: Spółka zarządzająca nie jest
    czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku vat.
    W odpowiedzi na pytanie z pkt II podpunkt 2, odpowiedź: wywłaszczono 9 działek, poniżej
    szczegółowe oznaczenia tych działek: nr 1 o powierzchni (...) ha, nr 2 o powierzchni (...) ha,
    nr 3 o powierzchni (...) ha, nr 4 o powierzchni (...) ha, nr 5 o powierzchni (...) ha, nr 6 o
    powierzchni (...) ha, nr 7 o powierzchni (...) ha, nr 8 o powierzchni (...) ha, nr 9 o
    powierzchni (...) ha.
    W odpowiedzi na pytanie z pkt II podpunkt 3, odpowiedź: historycznie działki zostały
    nabyte w roku 1863 w okresie zaboru austriacko-węgierskiego w ramach tzw.
    uwłaszczenia poprzez wyłączenie z lasów hrabiego na tym terenie. Natomiast pod
    względem prawnym: działki wchodzące w skład wspólnoty zostały potwierdzone: Decyzją
    o ustaleniu nieruchomości stanowiących wspólnotę gruntową wydaną przez (...).
    W odpowiedzi na pytanie z pkt II podpunkt 4, odpowiedź: Działki zostały nabyte w sposób
    wskazany jak w odpowiedzi z pkt II podpunkt 3 powyżej, i z oczywistych względów na czas
    ich dokonywania były to czynności niepodlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów
    i usług.
    W odpowiedzi na pytanie z pkt II podpunkt 5, odpowiedź: Z tytułu nabycia działek nie
    przysługiwało Wnioskodawcy prawo do obniżenia kwoty podatku o kwotę podatku
    naliczonego. Przyczynami był czas ich dokonywania, historycznie działki zostały nabyte w
    roku 1863 w okresie zaboru austriacko-węgierskiego w ramach tzw. uwłaszczenia poprzez
    wyłączenie z lasów hrabiego na tym terenie. Natomiast pod względem prawnym: działki
    wchodzące w skład wspólnoty zostały potwierdzone: Decyzją o ustaleniu nieruchomości
    stanowiących wspólnotę gruntową wydaną przez (...).
    W odpowiedzi na pytanie z pkt II podpunkt 6, odpowiedź: Nabycie działek nie zostało
    potwierdzone fakturą.
    W odpowiedzi na pytanie z pkt II podpunkt 7, odpowiedź: Działki nie były ujęte w ewidencji
    środków trwałych.
    W odpowiedzi na pytanie z pkt II podpunkt 8, odpowiedź: Na działkach objętych zakresem
    wniosku prowadzona była działalność leśna.
    W odpowiedzi na pytanie z pkt II podpunkt 9, odpowiedź: Wywłaszczone działki nie były
    wykorzystywane w działalności gospodarczej. Spółka zarządzająca wykorzystywała grunty
    tylko na cele wynikające z ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych -
    prowadzenie gospodarki leśnej - określonej w Statucie tj: dążenie do podniesienia stanu
    jakości lasów i ich drzewostanów, ochrona lasów i gruntów leśnych przed dewastacją,
    zapobieganie osuszaniu gruntów podmokłych, podział drewna między Członków Spółki
    proporcjonalnie do ich uprawnień, przygotowywanie planów zagospodarowania lasów i
    gruntów leśnych i przedstawiania ich do zatwierdzenia staroście. Nadzór nad prowadzoną

    działalnością w tym zakresie sprawuje Burmistrz Miasta i Gminy (...). Tego rodzaju
    działalność w ocenie Wnioskodawcy nie spełnia definicji działalności rolniczej o której
    mowa w art. 2 pkt. 15 ustawy o podatku od towarów i usług.
    W odpowiedzi na pytanie z pkt II podpunkt 10, odpowiedź: Z objętych zakresem wniosku
    nie były dokonywane zbiory i dostawy (sprzedaż) produktów rolnych.
    W odpowiedzi na pytanie z pkt II podpunkt 11, odpowiedź: Na działkach objętych
    zakresem wniosku od momentu nabycia prowadzona była działalność leśna. Spółka
    zarządzająca wykorzystywała grunty tylko na cele wynikające z ustawy o
    zagospodarowaniu wspólnot gruntowych - prowadzenie gospodarki leśnej - określonej w
    Statucie tj: dążenie do podniesienia stanu jakości lasów i ich drzewostanów, ochrona
    lasów i gruntów leśnych przed dewastacją, zapobieganie osuszaniu gruntów podmokłych,
    podział drewna między Członków Spółki proporcjonalnie do ich uprawnień,
    przygotowywanie planów zagospodarowania lasów i gruntów leśnych i przedstawiania ich
    do zatwierdzenia staroście. W naszej ocenie tego rodzaju działalność należy do czynności
    niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    W odpowiedzi na pytanie z pkt II podpunkt 12, odpowiedź: Dla działek będących
    przedmiotem wywłaszczenia Wnioskodawca nie występował z wnioskiem o opracowanie
    lub zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
    W odpowiedzi na pytanie z pkt II podpunkt 13, odpowiedź: Dla działek będących
    przedmiotem wywłaszczenia Wnioskodawca nie występował o wydanie decyzji o
    warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
    W odpowiedzi na pytanie z pkt II podpunkt 14, odpowiedź: Wnioskodawca nie dokonywał
    wcześniej żadnej sprzedaży działek.
    W odpowiedzi na pytanie z pkt II podpunkt 15, odpowiedź: Wnioskodawca nie posiada
    działek do sprzedaży. Wnioskodawca ma działki, które pozostały po wywłaszczeniu, a
    które to działki tworzą wspólnotę zgodnie z decyzją o ustaleniu nieruchomości
    stanowiących wspólnotę gruntową wydaną przez (...), ale one nigdy nie były i nie są
    przeznaczone do sprzedaży.
    Pytania
    Czy otrzymanie odszkodowania w zamian za wywłaszczone grunty stanowi dla Spółki
    zarządzającej czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT?
    Spółka zarządzająca w zakresie otrzymanego odszkodowania za wywłaszczone grunty nie
    działa w charakterze podatnika podatku VAT o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy VAT,
    co oznacza, że otrzymane odszkodowanie nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Wspólnota gruntowa została uregulowaniu ustawą z dnia 29 czerwca 1963 r. o
    zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Z definicji wspólnoty zawartej w art. 1 ust. 1
    powołanej ustawy wynika, iż wspólnotami gruntowymi podlegającymi zagospodarowaniu
    w trybie i na zasadach określonych w ustawie są nieruchomości rolne, leśne oraz obszary
    wodne - o określonych przymiotach. Uprawnienie do udziału we wspólnocie gruntowej
    polega na korzystaniu z nieruchomości stanowiącej przedmiot wspólnoty zgodnie z jej
    przeznaczeniem, np. przez wypasanie bydła, pobieranie pożytków naturalnych z lasu lub
    stawu, udział w dochodach przez podział pożytków z użytków rolnych i leśnych, czyli przez
    udział w zagospodarowaniu wspólnoty gruntowej. Udziały uprawnionych we wspólnocie i
    w korzyściach wynikających z zagospodarowania wspólnoty są określone w idealnych
    (ułamkowych) częściach w sposób wymieniony w art. 9 ww. ustawy. Analiza przepisów
    ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wyraźnie wskazuje, że majątek
    Wspólnoty stanowi w dalszym ciągu przedmiot własności osób uprawnionych do udziału
    we wspólnocie gruntowej. Wspólnota gruntowa, aczkolwiek zbliża się do współwłasności,

    stanowi jednak współwłasność o szczególnych cechach, niepodlegającą podziałowi,
    rządzącą się odrębnymi zasadami. Istotą współwłasności jest uprawnienie do udziału we
    wspólnocie gruntowej w postaci korzystania z objętych nią gruntów zgodnie z ich
    przeznaczeniem, które to prawo przysługuje osobom fizycznym lub prawnym
    posiadającym gospodarstwa rolne. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003
    r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg
    publicznych ustawa określa zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg
    publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach
    publicznych zwanych dalej „drogami”, a także organy właściwe w tych sprawach.
    Stosownie do treści art. 11a ust. 1 ww. ustawy, wojewoda w odniesieniu do dróg
    krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych
    wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego
    zarządcy drogi. W myśl art. 11 b ust. 1 ww. ustawy, właściwy zarządca drogi składa
    wniosek, o którym mowa w art. 11a ust. 1, po uzyskaniu opinii właściwych miejscowo
    zarządu województwa, zarządu powiatu oraz wójta (burmistrza, prezydenta miasta).
    Zgodnie z treścią art. 11f ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy, decyzja o zezwoleniu na realizację
    inwestycji drogowej zawiera w szczególności oznaczenie nieruchomości lub ich części,
    według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej
    jednostki samorządu terytorialnego.
    W myśl natomiast art. 12 ust. 4 wskazanej ustawy, nieruchomości lub ich części, o których
    mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa:
    1. własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,
    2. własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg
      wojewódzkich, powiatowych i gminnych,
    - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się
      ostateczna.
    Natomiast decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których
    mowa w ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji
    drogowej - art. 12 ust. 4a powyższej ustawy. Odszkodowanie za nieruchomości, o których
    mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom
    wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości
    ograniczone prawo rzeczowe - art. 12 ust. 4f tejże ustawy.
    Istotne znaczenie dla ustalenia skutków podatkowych otrzymania ww. odszkodowania ma
    treść art. 12 ust. 5 ww. ustawy, który stanowi, że do ustalenia wysokości i wypłacenia
    odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy o
    gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18.
    Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i
    realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, wysokość odszkodowania, o którym
    mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o
    zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej
    wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania. Przechodząc na
    grunt przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa VAT) wskażmy, że
    zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług
    podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    W myśl art. 7 ust. 1 ustawy VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt
    1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym
    również:
    1. przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu
      takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian
      za odszkodowanie;

    2. wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o
      podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na
      warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie
      normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty
      prawo własności zostanie przeniesione;
    3. wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem,
      jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
    4. wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli
      komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
    5. ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego,
      ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie
      spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze
      własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni
      mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym
      przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub
      własności domu jednorodzinnego;
    6. oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
    7. zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.
    Natomiast w art. 8 ust. 1 ustawy wskazano, że przez świadczenie usług, o którym mowa w
    art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej
    lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy
    towarów w rozumieniu art. 7 (...).
    Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy. Zgodnie z tym przepisem,
    przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
    Z art. 2 pkt 22 ustawy wynika, że przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i
    odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz
    wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
    Jak stanowi art. 45 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny rzeczami w
    rozumieniu niniejszego kodeksu są tylko przedmioty materialne. Natomiast w myśl art. 46
    § 1 Kodeksu cywilnego nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące
    odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub
    części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od
    gruntu przedmiot własności. Zgodnie zatem z ww. przepisami grunty spełniają definicję
    towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy VAT, a ich sprzedaż jest traktowana jako czynność
    odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju. Z przywołanego powyżej przepisu art. 7
    ust. 1 pkt 1 ustawy VAT wynika, iż przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub
    podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa
    własności towarów (nieruchomości) w zamian za odszkodowanie jest objęte podatkiem od
    towarów i usług (a więc także wówczas, gdy nie jest ono następstwem decyzji właściciela,
    lecz wynika z nakazu organu władzy publicznej lub z mocy samego prawa).
    Przepis powyższy określa szczególny przypadek dostawy towarów, który ma na celu
    wskazanie, że dostawą towarów jest nawet tak nietypowa sytuacja, jak władcze działanie
    organu lub samego przepisu prawa, w którym towar (także wbrew woli) zmienia
    właściciela za odszkodowaniem. Własność towaru nie jest tu najistotniejszą cechą
    opisanego przypadku, lecz nierówna pozycja stron takiej specyficznej dostawy, w której
    jedna niejako „zmuszona” jest poddać się określonym nakazom płynącym z organu lub z
    mocy prawa.
    Jeśli przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel następuje za
    odszkodowaniem, to wówczas stanowi ono odpłatną dostawę towarów i ze względu na
    przedmiot czynność taka jest objęta opodatkowaniem. W tym przypadku odszkodowanie

    pełni funkcję wynagrodzenia, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną objętą
    opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług. Zaznaczyć należy, iż opodatkowaniu
    podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące
    dostawę towarów przeniesienie własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenie
    przyjmujące formę odszkodowania. Zatem dostawę można uznać za dokonaną odpłatnie,
    dopiero gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie
    dostawcy towaru. Oznacza to, że przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów
    nabiera odpłatnego charakteru dopiero w momencie przyznania odszkodowania i
    ustalenia jego wysokości.
    Z powołanych przepisów wynika zatem, iż istotą wywłaszczenia jest pozbawienie lub
    ograniczenie m.in. prawa własności nieruchomości. Dokonuje się tego za
    odszkodowaniem wypłaconym na rzecz osoby (podmiotu) wywłaszczanego, co poprzedza
    wydanie aktu prawnego w randze decyzji. Nieruchomość objęta taką procedurą staje się z
    mocy prawa własnością Skarbu Państwa. Decyzję ustalającą wysokość odszkodowania
    wydaje właściwy wojewoda. Z tak określonych zapisów ustawowych wynika jasno, że
    podmiotem podejmującym cały katalog czynności prawnych jest organ administracji. Nie
    wymaga się tu współdziałania, czy jakiejkolwiek innej inicjatywy ze strony podmiotu
    wywłaszczanego.
    Tym samym wywłaszczenie stanowi czynność dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1
    pkt 1 ustawy VAT jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w
    tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego
    w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w
    zamian za odszkodowanie. Dalej wskażmy, że aby dana czynność podlegała
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi być wykonana przez podatnika.
    Zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza bowiem nie tylko czynnik przedmiotowy
    - opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług, ale
    także czynnik podmiotowy - czynności muszą być wykonywane przez podatnika.
    Stosownie do postanowień art. 15 ust. 1 ustawy VAT podatnikami są osoby prawne,
    jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące
    samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    W myśl art. 15 ust. 2 działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów,
    handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz
    rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza
    obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości
    niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
    Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot
    gruntowych wspólnotami gruntowymi podlegającymi zagospodarowaniu w trybie i na
    zasadach określonych w ustawie są nieruchomości rolne, leśne oraz obszary wodne:
    1. nadane w wyniku uwłaszczenia włościan i mieszczan-rolników na wspólną własność,
      we wspólne posiadanie lub do wspólnego użytkowania ogółowi, pewnej grupie lub
      niektórym mieszkańcom jednej albo kilku wsi,
    2. wydzielone tytułem wynagrodzenia za zniesione służebności, wynikające z urządzenia
      ziemskiego włościan i mieszczan-rolników, na wspólną własność, we wspólne
      posiadanie lub do wspólnego użytkowania gminie, miejscowości albo ogółowi
      uprawnionych do wykonywania służebności,
    3. powstałe w wyniku podziału pomiędzy zespoły mieszkańców poszczególnych wsi
      gruntów, które nadane zostały przy uwłaszczeniu włościan i mieszczan-rolników
      mieszkańcom kilku wsi na wspólną własność, we wspólne posiadanie lub do
      wspólnego użytkowania,
    4. użytkowane wspólnie przez mieszkańców dawnych okolic i zaścianków oraz należące
      do wspólnot urbarialnych i spółek szałaśniczych,

    5. otrzymane przez grupę mieszkańców jednej lub kilku wsi na wspólną własność i do
      wspólnego użytkowania w drodze przywilejów i darowizn bądź nabyte w takim celu,
    6. zapisane w księgach wieczystych (gruntowych) jako własność gminy (gromady), jeżeli w
      księgach tych istnieje wpis o uprawnieniu określonych grup mieszkańców gminy
      (gromady) do wieczystego użytkowania i pobierania pożytków z tych nieruchomości,
    7. stanowiące dobro gromadzkie (gminne) będące we wspólnym użytkowaniu na
      terenach województw (...).
    Zgodnie z art. 13 ust. 1 ww. ustawy zagospodarowanie wspólnot gruntowych
    użytkowanych rolniczo oraz nadających się do zagospodarowania rolniczego
    przeprowadza się w sposób przewidziany w niniejszej ustawie. W myśl art. 14 ust. 1 i 2
    ww. ustawy osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej powinny utworzyć
    spółkę do sprawowania zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania
    gruntów wchodzących w skład tej wspólnoty. Utworzenie spółki następuje w drodze
    uchwały powziętej większością głosów uprawnionych do udziału we wspólnocie przy
    obecności przynajmniej ich połowy.
    Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, spółka jest
    osobą prawną i działa na podstawie statutu. Jak stanowi art. 15 ust. 2 tej ustawy minister
    właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia, wzór statutu spółki,
    biorąc pod uwagę wymagania, o których mowa w art. 17. Z treści art. 14 ust. 1 ustawy o
    zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wynika, iż osoby uprawnione do udziału we
    wspólnocie gruntowej powinny utworzyć spółkę do sprawowania zarządu nad wspólnotą i
    do właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład tej wspólnoty. Powołana
    spółka ma charakter osoby prawnej i działa na podstawie statutu, który m.in. powinien
    określać prawa i obowiązki członków spółki oraz organy spółki, sposób powoływania i
    zakres ich działania (art. 15 ust. 1 i art. 17 ww. ustawy). Przepisy te wskazują na to, że
    powołanymi do zarządu, reprezentowania wspólnoty na zewnątrz, a więc również
    występowania w sprawach dotyczących nieruchomości wchodzących w skład wspólnoty,
    są wyłącznie przewidziane w statucie organy spółki. Z cyt. przepisów ustawy o
    zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wynika nadto, że wspólnota gruntowa może
    działać tylko w ramach utworzonej spółki. Skoro więc uprawnienie do działania na
    zewnątrz należy do statutowych organów spółki, zatem dostawy gruntów, w rozumieniu
    art. 7 ust. 1 ustawy o VAT dokonuje spółka, zaś zbywane nieruchomości gruntowe
    stanowią składnik majątku tej spółki związany z prowadzoną działalnością gospodarczą.
    Zgodnie z art. 20 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, za zobowiązania
    spółki odpowiada spółka całym swoim majątkiem. Podkreślenia wymaga fakt, iż Spółka
    zarządzająca realizuje cel w zakresie sprawowania zarządu nad Wspólnotą i racjonalnego
    zagospodarowania gruntów wchodzących w jej skład, a zatem dysponując określonym,
    przyznanym jej majątkiem, zarządza nim. Nie można jednak uznać, że otrzymanie
    odszkodowania za wywłaszczone grunty powoduje, że Spółka zarządzająca wykonuje
    działalność gospodarczą i jest podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy VAT.
    Dokonując rozstrzygnięcia kwestii będącej przedmiotem pytania Wnioskodawcy, trzeba
    mieć na uwadze stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 marca 2017 r. sygn.
    akt I FSK 1154/15 oraz stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z
    30 stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1835/14.
    Otóż WSA w Krakowie w wyroku z dnia 30.01.2015 r., I SA/Kr 1835/14 wskazał na szereg
    orzeczeń (wyrok NSA w składzie 7 sędziów z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3
    /07, czy też w wyrokach wydanych później np. wyrok NSA z dnia 27 października 2009 r.,
    sygn. akt I FSK 1043/08, wyrok NSA z dnia 27 maja 2014 r., sygn. akt I FSK 774/13, wyrok
    NSA z dnia 29 kwietnia 2014 r. (sygn. akt I FSK 621/13), które zawierają uniwersalne tezy
    wskazujące na kryteria jakim należy kierować się przy określeniu, czy i w jakich

    przypadkach mamy do czynienia z działalnością gospodarczą. Tezy z tych orzeczeń - w
    ocenie WSA w Krakowie - należy stosować również do przypadku Spółki zarządzającej
    wspólnotą gruntową.
    Zgodnie z zawartymi tam wskazaniami, przy ocenie czy dany podmiot zbywając
    nieruchomość działa w ramach działalności gospodarczej uwzględnić należy, że:
    - stwierdzenie, czy dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako
      podatnik podatku od towarów i usług wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do
      okoliczności faktycznych danej sprawy. W powyższym zakresie nie jest natomiast
      możliwe przyjęcie z góry konkretnych założeń, modelowego rozwiązania, mającego
      zastosowanie w każdym przypadku,
    - wykonanie danej czynności (w przypadku sprzedaży działki budowlanej lub
      przeznaczonej pod zabudowę) jednorazowo, jednakże w okolicznościach
      wskazujących na zamiar wykonywania jej w sposób częstotliwy, nie przesądza
      automatycznie, że z tego tylko powodu dany podmiot staje się podatnikiem VAT.
    Konieczne jest bowiem ustalenie, że w odniesieniu do tej czynności występował on w
    charakterze podatnika, tj. jako osoba angażująca środki podobne do wykorzystywanych
    przez handlowca, a nie osoba wykonująca prawo własności w stosunku to tego gruntu,
    - przyjęcie, że dana osoba, sprzedając działki budowlane, działa w charakterze podatnika
      prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga
      ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową
      (profesjonalną), czyli stałą (powtarzalność czynności i zamiar wykazany obiektywnymi
      dowodami ich kontynuacji), a w konsekwencji zorganizowaną; przesłanka „stałości”
      działalności gospodarczej wynika z porównania art. 9 i art. 12 Dyrektywy 112, gdyż
      skoro art. 12 wprowadza, jako zasadę szczególną, możliwość uznania za podatnika
      także podmiotów wykonujących działalność gospodarczą w sposób sporadyczny
      (okazjonalny), to oznacza, iż zasadą ogólną jest, by działalność gospodarcza musiała
      być wykonywana w sposób niesporadyczny (stały),
    - nie jest działalnością handlową sprzedaż majątku, który nie został nabyty w celach
      odsprzedaży (w celach handlowych), lecz spożytkowania w celach niehandlowych,
    - liczba i zakres transakcji sprzedaży gruntów nie może stanowić kryterium rozróżnienia
      między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem
      opodatkowania, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą,
    - okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w
      celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej sama z siebie nie jest decydująca.
    Nie ma takiego charakteru również długość okresu, w jakim te transakcje następowały, ani
    wysokość osiągniętych z nich przychodów. Całość powyższych elementów może bowiem
    odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego,
    - fakt podjęcia np. takich czynności jak uzbrojenie terenu, wydzielenie dróg
      wewnętrznych oraz działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek,
      wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, stanowią o takiej aktywności w zakresie
      obrotu nieruchomościami, które mogą wskazywać, że czynności sprzedającego
      przybierają formę zawodową (profesjonalną), a w konsekwencji zorganizowaną,
    - na taki rodzaj działalności wskazywać mogą także takie działania jak uzyskanie przed
      sprzedażą decyzji o warunkach zagospodarowania terenu (zabudowy), czy
      wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla
      sprzedawanego obszaru, zwłaszcza w sytuacji gdy sprzedawca jest już podatnikiem w

      zakresie usług budowlanych, developerskich czy innych tego rodzaju usług o
      zbliżonym charakterze,
    - analiza okoliczności faktycznych zamierzonej lub dokonanej przez podatnika sprzedaży
      musi wskazywać na tego rodzaju skalę aktywności podatnika w zakresie zbywanych
      nieruchomości, która jest porównywalna do działań podmiotów zajmujących się
      profesjonalnie tego rodzaju obrotem,
    - zachowania podatnika brane pod uwagę przy analizie okoliczności danej sprawy, muszą
      być rozpatrywane w kontekście wszystkich działań danej osoby i muszą składać się
      one na pewien ciąg zachowań. Fakt pojedynczych czy niepowiązanych zachowań nie
      przesądza o aktywności handlowca.
    Na brak możliwości przypisania Spółce zarządzającej wspólnotą gruntową statusu
    podatnika podatku VAT wskazuje treść interpretacji indywidualnej z dnia 4 października
    2017 r. nr IBPP1/443-347/14-1/MGO zmienionej po ponownym rozpatrzeniu sprawy w
    związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30
    stycznia 2015 r. sygn. akt I SA/Kr 1835/14 (data wpływu prawomocnego orzeczenia 20
    lipca 2017 r.) oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 marca 2017 r. sygn.
    akt I FSK 1154/15. W rezultacie otrzymanie odszkodowania w zamian za wywłaszczone
    decyzją wojewody grunty nie wskazuje aktywność zakresie obrotu nieruchomościami. W
    rezultacie Spółka zarządzająca Wspólnotą Gruntową nie działała w charakterze podatnika
    prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ustawy VAT. Tym samym
    odpłatne zbycie gruntów o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT nie podlega
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    Powyższe ma także odpowiednie uzasadnienie w orzeczeniach: WSA w Gliwicach z dnia 4
    lutego 2009 r. sygn. akt III SA/Gl 1334/08 oraz NSA z dnia 15 października 2008 r. sygn. akt
    I FSK 1249/07. Na potwierdzenie zasadności ww. należy wskazać na interpretację
    indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 29 marca 2011 r. znak IPPB5
    /423-40/11-4/AM i interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z
    dnia 20 maja 2010 r. znak IPPB2/415-110/10-4/MK.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które Państwo przedstawili we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.
    Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (...) podlegają odpłatna dostawa
      towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Stosownie do treści art. 2 pkt 6 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy
      oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
    Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży − rozumie się przez to odpłatną
      dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport
      towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
    Na mocy art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również
      przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w

      imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w
      zamian za odszkodowanie.
    Z przywołanego przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT wynika, iż przeniesienie z nakazu
    organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub
    przeniesienie z mocy prawa własności towarów (nieruchomości) w zamian za
    odszkodowanie jest objęte podatkiem od towarów i usług (a więc także wówczas, gdy nie
    jest ono następstwem decyzji właściciela, lecz wynika z nakazu organu władzy publicznej
    lub z mocy samego prawa).
    Przepis ten określa szczególny przypadek dostawy towarów, który ma na celu wskazanie,
    że dostawą towarów jest nawet tak nietypowa sytuacja, jak władcze działanie organu lub
    samego przepisu prawa, w którym towar (także wbrew woli) zmienia właściciela za
    odszkodowaniem. Własność towaru nie jest tu najistotniejszą cechą opisanego przypadku,
    lecz nierówna pozycja stron takiej specyficznej dostawy, w której jedna niejako
    „zmuszona” jest poddać się określonym nakazom płynącym z organu lub z mocy prawa.
    Zatem jeśli przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel następuje za
    odszkodowaniem, to wówczas stanowi ono odpłatną dostawę towarów i ze względu na
    przedmiot czynność taka jest objęta opodatkowaniem. W tym przypadku odszkodowanie
    pełni funkcję wynagrodzenia, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną objętą
    opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług. Ponadto opodatkowaniu podatkiem od
    towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów
    przeniesienie własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę
    odszkodowania.
    Zatem dostawę można uznać za dokonaną odpłatnie, dopiero gdy istnieje bezpośrednia i
    jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru. Oznacza to, że
    przeniesienie z mocy prawa własności towarów nabiera odpłatnego charakteru dopiero w
    momencie przyznania odszkodowania i ustalenia jego wysokości.
    Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ustawy
    podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność
    podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w
    związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
    Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Jak stanowi art. 15 ust. 2 ustawy:
      Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz
      rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność
      gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu
      towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły do celów
      zarobkowych.
    Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle
    powyższych przepisów, jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana
    czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od
    towarów i usług, po drugie - czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z
    jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
    Z opisu sprawy wynika, że są Państwo Spółką zarządzającą majątkiem wspólnoty
    gruntowej „(...)” spółką powołaną z mocy ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o
    zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. W myśl przedmiotowej ustawy Spółka posiada
    osobowość prawną oraz statut przyjęty przez zebranie ogólne i zatwierdzony przez

    prezydium rady nadzorczej. Powstanie, organizację i funkcjonowanie wspólnoty gruntowej
    oraz spółki powołanej do jej zarządzania regulują przepisy ustawy z dnia 29 czerwca 1963
    r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych. Rejestrem urzędowym zawierającym dane
    dotyczące wspólnoty gruntowej oraz spółki powołanej dla jej zarządzania jest ewidencja
    gruntów, co wynika wprost z art. 18 ust. 2 ustawy, a spółka posiada osobowość prawną z
    mocy art. 15 ust. 1 ustawy. Decyzją Wojewody (...) z dnia 30 sierpnia 2024 r. (...) otrzymała
    odszkodowanie za wywłaszczone nieruchomości będące własnością wspólnoty.
    Wywłaszczono 9 działek tj. działki nr 1 o powierzchni (...) ha, nr 2 o powierzchni (...) ha, nr 3
    o powierzchni (...) ha, nr 4 o powierzchni (...) ha, nr 5 o powierzchni (...) ha, nr 6 o
    powierzchni (...) ha, nr 7 o powierzchni (...) ha, nr 8 o powierzchni (...) ha, nr 9 o
    powierzchni (...) ha. Nieruchomości te były objęte decyzją Wojewody z dnia 5 stycznia 2024
    r., o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Wspólnota zamierza podjąć uchwałę o
    rozdzieleniu kwoty z odszkodowania na poszczególnych członków, przy czym część tego
    odszkodowania będzie pozostawiona w Spółce na bieżącą działalność, a pozostała większa
    część wypłacona członkom wspólnoty. Na dzień ostateczności decyzji wojewody o
    wywłaszczeniu grunty spełniały definicję terenów budowlanych o których mowa w art. 2
    pkt 33 ustawy VAT. Grunty te nigdy nie były zabudowane. Grunty nie były przedmiotem
    najmu, dzierżawy lub umowy o podobnym charakterze. Nie są Państwo czynnym
    zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT. Z tytułu nabycia działek nie przysługiwało
    Państwu prawo do obniżenia kwoty podatku o kwotę podatku naliczonego. Przyczynami
    był czas ich dokonywania, historycznie działki zostały nabyte w roku 1863 w okresie
    zaboru austriacko-węgierskiego w ramach tzw. uwłaszczenia poprzez wyłączenie z lasów
    hrabiego na tym terenie. Natomiast pod względem prawnym: działki wchodzące w skład
    wspólnoty zostały potwierdzone: Decyzją o ustaleniu nieruchomości stanowiących
    wspólnotę gruntową wydaną przez (...) Na działkach objętych zakresem wniosku
    prowadzona była działalność leśna. Wywłaszczone działki nie były wykorzystywane w
    działalności gospodarczej. Działki nie były i przedmiotem najmu, dzierżawy lub innej
    umowy o podobnym charakterze ani o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i
    zagospodarowania terenu. Dla działek będących przedmiotem wywłaszczenia nie
    występowali Państwo z wnioskiem o opracowanie lub zmianę miejscowego planu
    zagospodarowania przestrzennego ani nie występowali o wydanie decyzji o warunkach
    zabudowy i zagospodarowania terenu.
    Odnosząc się do Państwa wątpliwości wyjaśnić należy istotę i status prawny zarówno
    wspólnoty gruntowej (jej członków), jak i spółki powołanej do zarządzania taką wspólnotą.
    W piśmiennictwie podkreśla się (por. G. Bieniek, S. Rudnicki: Nieruchomości.
    Problematyka prawna, Lexis-Nexis Warszawa 2005, s. 742), że instytucja wspólnot
    gruntowych, będących reliktem uwłaszczenia włościan, przetrwała do dziś w ustawie z
    dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych w postaci
    szczególnego rodzaju współwłasności rządzącej się własnymi prawami. Wskazuje się, że
    ustawa o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, nie rozstrzygając wyraźnie charakteru
    podmiotowego wspólnoty gruntowej, nadała jej szczególną konstrukcję prawną, odrębną
    od przepisów kodeksu cywilnego o współwłasności. Zauważyć należy, że Sąd Najwyższy,
    rozważając m.in. w uchwale z 23 sierpnia 1968 r., sygn. akt III CZP 73/68, charakter
    wspólnoty gruntowej uznał, że choć wspólnota gruntowa zbliża się do współwłasności, to
    jednak jest to współwłasność szczególna, rządząca się własnymi przepisami. Istotą tej
    współwłasności jest uprawnienie do udziału we wspólnocie gruntowej w postaci
    korzystania z objętych nią gruntów zgodnie z przeznaczeniem, przysługujące osobom
    fizycznym lub prawnym posiadającym gospodarstwo rolne (por. uchwała SN z 9 grudnia
    1969 r., sygn. akt III CZP 89/69, OSNCP 10/70).
    Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot
    gruntowych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 140 ze zm.):
      Osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej powinny utworzyć spółkę
      do sprawowania zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania
      gruntów wchodzących w skład tej wspólnoty.

    Jak wskazuje art. 15 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych:
      Spółka jest osobą prawną i działa na podstawie statutu.
    Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych:
      Członkami spółki są osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej.
    W myśl art. 16 ust. 2 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych:
      Członkami spółki mogą być również posiadacze gruntów przyległych do wspólnoty
      gruntowej na warunkach określonych w statucie.
    Stosownie do art. 20 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych:
      Za zobowiązania spółki odpowiada spółka całym swoim majątkiem.
    Powyższe przepisy wskazują na to, że powołanymi do zarządu, reprezentowania
    wspólnoty na zewnątrz, a więc również do występowania w sprawach dotyczących
    nieruchomości wchodzących w skład wspólnoty, są wyłącznie przewidziane w statucie
    organy spółki.
    Z cytowanych przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wynika
    ponadto, że wspólnota gruntowa może działać tylko w ramach utworzonej spółki. Skoro
    więc uprawnienie do działania na zewnątrz należy do statutowych organów spółki, zatem
    dostawy gruntów, w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT dokonuje spółka, zaś zbywane
    nieruchomości gruntowe stanowią składnik majątku tej spółki, który związany jest z
    prowadzoną działalnością gospodarczą tej spółki.
    Podkreślenia wymaga fakt, iż spółka realizuje cel w zakresie sprawowania zarządu nad
    wspólnotą oraz racjonalnego zagospodarowania gruntów wchodzących w jej skład, a
    zatem dysponując określonym, przyznanym jej majątkiem, zarządza nim. Ponadto
    wspólnota posiada władztwo ekonomiczne nad powierzonymi jej gruntami, czyli działa jak
    właściciel. Wobec tego, podejmowane czynności wchodzą w zakres działalności
    gospodarczej, a Państwo są z tego tytułu podatnikiem w rozumieniu ustawy o VAT.
    Czynności zarządu sprawowane są przez Państwa w sposób stały bez względu na rezultat
    takiej działalności.
    Zatem wywłaszczenie w zamian za odszkodowanie 9 działek nr 1, nr 2, nr 3, nr 4, nr 5, nr
    6, nr 7, nr 8, nr 9, stanowi dostawę majątku związanego z Państwa działalnością
    gospodarczą i odbywa się w ramach prowadzonej przez Państwa działalności
    gospodarczej, gdyż prawo do rozporządzania towarami jak właściciel, czyli faktyczne
    władanie rzeczą, stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy należy zgodnie z ww. przepisem do
    Państwa. Opisane we wniosku przeniesienie prawa własności działek - wywłaszczenie w
    zamian za odszkodowanie, stanowi wobec tego odpłatną dostawę towarów, o której
    mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,
    a Państwo (spółka zarządzająca majątkiem wspólnoty gruntowej) dla tej czynności działają
    w charakterze podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy i sprzedaż ta będzie
    realizowana w ramach działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
    Podatnikiem podatku od towarów i usług zobowiązanym do rozliczenia podatku z tytułu
    przedmiotowego przeniesienia własności działek są Państwo, gdyż to Państwo, poprzez
    swoje organy, działają w imieniu wspólnoty gruntowej, realizując cele dla których zostali
    powołani tj. sprawują zarząd nad wspólnotą, gospodarują gruntami wchodzącymi w skład
    wspólnoty.
    Zatem Państwa stanowisko jest nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji wskazać należy, że interpretacje
    przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i

    niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących
    przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych oraz
    konkretnych stanów prawnych i nie mają mocy prawa powszechnie obowiązującego co
    oznacza, że należy je traktować indywidualnie (por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego w Łodzi z 27 marca 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 109/15). Ponadto
    zauważyć należy, że Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej na podstawie art. 14e § 1
    Ordynacji podatkowej przysługuje prawo zmiany z urzędu wydanej interpretacji, jeżeli
    stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów,
    Trybunału Konstytucyjnego lub Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
    Odnosząc się do powołanych w stanowisku wyroków sądu należy podkreślić, że nie mają
    one mocy powszechnie obowiązującej. Sąd wyrokiem lub postanowieniem rozstrzyga
    wyłącznie konkretną sprawę co do stwierdzenia naruszenia prawa i skutków prawnych
    tego naruszenia i jedynie w tej sprawie ma moc wiążącą. Ocena prawna i wskazania co do
    dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ,
    którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, o czym stanowi art. 153
    ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami
    administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.). Zatem powołane wyroki nie
    posiadają waloru wykładni powszechnej, co w praktyce oznacza, że nie stanowią one
    podstawy dla analogicznego rozstrzygnięcia przez organy podatkowe. Ponadto Organ nie
    podziela stanowiska wyrażonego w tych wyrokach.
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego
    obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
    Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji
    indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu
    faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we
    wniosku stanem faktycznym albo opisem zdarzenia przyszłego. Zainteresowany ponosi
    ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we
    wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna
    wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy
    będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego
    podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku
    zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona
    odpowiedź traci swą aktualność.
    Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie
    przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku
    postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie
    określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków
    prawnych.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
  - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie
    zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
  - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

    Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
    zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
    czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
  - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
    decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
    interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).
    Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji
    indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
      /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.