Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/436-225/11/AA
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-07-28
Teza: Czy przekazanie w formie darowizny samochodu osobowego z majątku spółki do majątku osobistego wspólników rodzi obowiązek zapłaty podatku od spadków i darowizn? W razie braku zwolnienia z obowiązku zapłaty ww. podatku, czy jest możliwość zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 4a ustawy w związku z dokonaną samym sobie darowizną samochodu?
Słowa kluczowe: darowizna; obowiązek-obowiązek podatkowy; spółki-spółka jawna; zwolnienie; środek-środek trwały
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 14 kwietnia 2011r. (data wpływu do tut. Biura – 18 kwietnia 2011r.), uzupełnionym w dniu 30 czerwca 2011r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych przekazania w formie darowizny samochodu osobowego z majątku spółki jawnej do majątku osobistego wspólnika - **jest nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 18 kwietnia 2011r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych przekazania w formie darowizny samochodu osobowego z majątku spółki jawnej do majątku osobistego wspólnika.

Z uwagi na braki formalne wniosku, pismem z dnia 13 czerwca 2011r. wezwano wnioskodawczynię do jego uzupełnienia. Przedmiotowy wniosek uzupełniono w dniu 30 czerwca 2011r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawczyni wraz z mężem prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki jawnej. W marcu 2010r. wnioskodawczyni wraz z mężem - jako wspólnicy spółki - zakupili samochód osobowy, który został zakwalifikowany jako składnik majątkowy przedsiębiorstwa niebędący środkiem trwałym. Przed upływem roku od jego użytkowania, tj. 14 marca 2011r. przedmiotowy samochód został przekazany wnioskodawczyni oraz jej mężowi na potrzeby własne w drodze umowy darowizny.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy przekazanie w formie darowizny samochodu osobowego z majątku spółki, której jedynymi wspólnikami są wnioskodawczyni oraz jej małżonek do majątku osobistego małżonków rodzi obowiązek zapłaty podatku od spadków i darowizn?
2.  W razie braku zwolnienia z obowiązku zapłaty ww. podatku, czy wnioskodawczyni oraz jej małżonek mogą skorzystać ze zwolnienia przewidzianego w art. 4a ustawy w związku z dokonaną samym sobie darowizną samochodu?

Zdaniem wnioskodawczyni, darowizna nie będzie rodziła obowiązku zapłaty podatku od spadków i darowizn, a przynajmniej będzie korzystała z przywileju zwolnienia na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Wnioskodawczyni wskazała, iż spółka jawna jest podstawową spółką z katalogu osobowych spółek handlowych wzorowaną na konstrukcji spółki cywilnej. Jej wspólnicy połączeni są wspólnością łączną majątku należącego do spółki. Ważną różnicę stanowi fakt podmiotowości spółki jawnej. Jak zauważa wnioskodawczyni, właścicielem majątku jest spółka a właścicielami spółki są wspólnicy. A zatem własność majątku spółki przysługuje de facto wspólnikom spółki. W związku z tym, w przypadku dokonania darowizny składnika majątku przez wspólników samym sobie, należy uznać, iż zdarzenie to nie rodzi obowiązku zapłaty podatku i podlega pod warunki przepisu zwalniającego z podatku od spadków i darowizn.

Poparciem powyższej tezy, w ocenie wnioskodawczyni, jest założenie, iż osobowa spółka handlowa nie jest podatnikiem podatków dochodowych lecz są nim wspólnicy spółki. Fakt darowania samochodu ze spółki jawnej do majątku osobistego wspólników nie spowoduje powstania przychodu w rozumieniu przepisów art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ale jego odpłatne zbycie, przed upływem sześciu lat, spowoduje powstanie przychodu z działalności gospodarczej (przychód spółki). Zdaniem wnioskodawczyni, to wspólnicy będą zobowiązani do zapłaty tego podatku. W związku z faktem, iż ww. ustawa nakłada obowiązek zapłaty podatku dochodowego przez wspólników z osiągniętego przychodu ze sprzedaży wycofanego samochodu to zapłata przez nich podatku od spadków i darowizn stałaby w sprzeczności z istotą tego podatku.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam co następuje:

Na wstępie zaznacza się, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska wnioskodawczyni tylko w zakresie podatku od spadków i darowizn, zgodnie z wolą wnioskodawczyni wyrażoną w odpowiedzi na wezwanie Organu. Jednocześnie wyjaśnia się, że w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz w zakresie skutków podatkowych wynikających dla męża wnioskodawczyni a związanych z przekazaniem samochodu w formie darowizny zostały wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (tj. Dz. U. z 2009r. Nr 93, poz. 768) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułem darowizny.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera pojęcia „darowizna”, dlatego należy w tym zakresie odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Powyższe oznacza, że darowizna musi wzbogacić obdarowanego, a darczyńca nie może w zamian uzyskać jakiegokolwiek ekwiwalentu ani w chwili darowizny ani w przyszłości.

Zgodnie z art. 5 ww. ustawy obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku o podatku od spadków i darowizn, według którego obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Stosownie do art. 4a ust.1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 (tj. dla i grupy podatkowej 9 637 zł) - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, przedmiotowe nabycie podlega opodatkowaniu na ogólnych zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej - art. 4a ust. 3 ww. ustawy.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż wnioskodawczyni wraz z mężem prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki jawnej. W marcu 2010r. jako wspólnicy spółki zakupili samochód osobowy, który został zakwalifikowany jako składnik majątkowy przedsiębiorstwa. W marcu 2011r. przedmiotowy samochód został przekazany w drodze umowy darowizny na rzecz wnioskodawczyni i jej męża.

Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, iż skoro właścicielem majątku jest spółka a właścicielami spółki są wspólnicy, to własność majątku spółki przysługuje de facto wspólnikom spółki. W związku z tym, w przypadku dokonania darowizny składnika majątku przez wspólników samym sobie, należy uznać, iż zdarzenie to nie rodzi obowiązku zapłaty podatku i podlega pod warunki przepisu zwalniającego z podatku od spadków i darowizn.

Z przedstawionym stanowiskiem nie można się zgodzić, należy bowiem wyjaśnić, iż zgodnie z art. 8 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000r., Nr 94, poz. 1037 ze zm.) spółka osobowa może we własnym imieniu nabywać prawa, w tym własność nieruchomości i inne prawa rzeczowe, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Z kolei na podstawie art. 22 § 1 K.s.h. spółka jawna jest spółką osobową, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą, a nie jest inną spółką handlową. W myśl przepisu art. 28 K.s.h majątek spółki stanowi wszelkie mienie wniesione jako wkład lub nabyte przez spółkę w czasie jej istnienia.

Z powyższego wynika więc, że spółki osobowe, w tym spółka jawna, są podmiotami prawa, a więc mają zdolność prawną. Oznacza to, że mogą w pełnym zakresie uczestniczyć w obrocie gospodarczym, być podmiotami stosunków prawnych. Na podstawowe atrybuty podmiotowości prawnej składają się: nabywanie przez spółkę praw, zaciąganie zobowiązań (we własnym imieniu), co oznacza, że spółka ma zdolność do czynności prawnych. Możliwość nabywania praw i zaciągania zobowiązań skutkuje dopuszczeniem spółki jawnej do udziału w obrocie prawnym i gospodarczym. Spółka osobowa prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą. Wynika z tego, że warunkiem istnienia spółek osobowych jest prowadzenie przedsiębiorstwa, a to musi się odbywać pod własną, czyli spółki, firmą. Spółka osobowa ma wyodrębnienie organizacyjne i majątkowe. Oznacza to, że stanowi odrębną od wspólników strukturę pod względem organizacyjnym i majątkowym, podobnie jak osoby prawne.

W przedstawionym we wniosku opisie stanu faktycznego darczyńcą była spółka jawna z kolei obdarowanymi byli wnioskodawczyni oraz jej mąż. Nie można zatem mówić tutaj o tożsamości podmiotowej i majątkowej stron zawartej umowy darowizny. Należy bowiem odróżnić podmiotowość i odrębność majątkową spółki jawnej jako jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej od podmiotowości i odrębności majątkowej osoby fizycznej będącej wspólnikiem spółki osobowej. Skoro zatem mamy do czynienia z odrębnymi podmiotami należy mieć na uwadze możliwość zawierania między nimi skutecznych umów cywilnoprawnych np. umowy darowizny.

Z treści art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że określając przedmiot opodatkowania (nieodpłatne nabycie majątku) ustawodawca wprowadził tylko jedno ograniczenie, co do zakresu podmiotowego ustawy, a mianowicie objął podatkiem tylko te przypadki, w których następuje nabycie przez osobę fizyczną. Nie wprowadził natomiast żadnych ograniczeń w odniesieniu do podmiotów, które dokonują nieodpłatnego zbycia. W konsekwencji, w przypadku nabycia tytułem darmym, opodatkowaniu podlegają wszystkie dopuszczalne w świetle prawa umowy darowizny, pod warunkiem, że obdarowanym będzie osoba fizyczna. Zatem spółka jawna choć nie posiada osobowości prawnej ma zdolność prawną i zdolność do czynności prawnych, umożliwiającą jej zawarcie prawnie skutecznej umowy darowizny. Odmiennego zakresu podmiotowego czynności podlegających opodatkowaniu nie można wywodzić z treści art. 9 ust. 1 ustawy, który określa jedynie zasady dokonywania kumulacji wartości majątku, w przypadkach, w których nabycie od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz oraz kwoty nadwyżki, które podlegają opodatkowaniu. Wykładnia tego przepisu nie może zatem służyć zawężeniu zakresu opodatkowania wyłącznie do przypadków, gdy zbywcą jest osoba fizyczna lub osoba prawna. Użyte w tym przepisie pojęcie „osoba” nie może być interpretowane wyłącznie w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego, a w oderwaniu od pozostałych przepisów o podatku od spadków i darowizn. W związku z powyższym, przez osobę w rozumieniu art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, należy rozumieć spółkę jawną, a nie wspólników spółki.

W świetle powyższej argumentacji zawarta umowa darowizny rodzi obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn. Powołane przez wnioskodawczynię zwolnienie z art. 4a ustawy nie będzie miało w opisanym przypadku zastosowania, gdyż spółka jawna nie może być zaliczona do wymienionego w tym artykule kręgu osób najbliższych.

W konsekwencji w przedmiotowej sprawie znajdzie zastosowanie art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zgodnie z którym opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę wolną w wysokości 4.902 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej. Jak również art. 14 ust. 2 ww. ustawy, w myśl którego zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe oraz art. 14 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy, według którego do III grupy podatkowej zalicza się innych nabywców w tym osoby w ogóle ze sobą niespokrewnione. Na wnioskodawczyni jako na nabywcy ciąży zatem obowiązek podatkowy zgodnie z ogólnymi zasadami określonymi dla nabywców zaliczonych do III grupy podatkowej.

Biorąc powyższe pod uwagę stanowisko wnioskodawczyni należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.