Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4015.314.2024.5.BD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-03-26
Teza: Przekazanie udziału do nieruchomości w zamian za
zaspokojenie roszczenia o zachowek oraz otrzymania spłaty.
Słowa kluczowe: nieruchomości
roszczenia
spłata
udział
zachowek
Zagadnienia: Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 1. Przedmiot
opodatkowania-Zakres opodatkowania
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział
1-art. 1-ust. 1
[PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział
1-art. 1-ust. 2

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

27 listopada 2024 r. wpłynął Pani wniosek z 26 listopada 2024 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Wniosek dotyczy m.in. podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków

    podatkowych przekazania udziału do nieruchomości w zamian za zaspokojenie roszczenia
    o zachowek oraz otrzymania spłaty. Uzupełniła go Pani pismami z 9 i 12 marca 2025 r. – w
    odpowiedzi na wezwania. Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Przebieg wydarzeń jaki przedstawiono we wniosku.
    1. Akt Notarialny Rep. (...) – testament Pana K. (Pani ojca) do całego spadku powołał Panią
      (...) – Wnioskodawczynię (PESEL: (...)).
    2. Odpis skrócony aktu zgonu Pani ojca, nr (...). Data zgonu (...) (...) (szpital), PESEL Pani
      ojca: (...).
    3. Sąd Rejonowy w (...) Wydział Cywilny – wniosek o otwarcie i ogłoszenie testamentu – (...).
    4. (...), Sąd Rejonowy w (...) sygn. sprawy (...) – wezwanie na pierwszą rozprawę
      postępowania spadkowego.
    5. Sąd Rejonowy w (...) (...) Wydział Cywilny – (...) (...) potwierdził nabycie spadku. Nabyła
      Pani spadek w całości z dobrodziejstwem inwentarza.
    6. SD-Z2 zgłoszenie nabycia spadku przez Panią w Urzędzie Skarbowym w (...) – (...)
    7. Wezwanie do zapłaty zachowku w kwocie (...) zł (...) Pani A. (...) (Pani macosze) –
      odpowiedź Radcy Prawnego, którego Pani zatrudniła.
    8. Dostarczenie Pani kopi cesji wierzytelności z (...) pomiędzy Panią A. (...) (Pani macochą)
      legitymująca się dowodem osobistym: seria i numer (...), a Panem W. zam. ul. (...)
      legitymującym się dowodem osobistym numer: (...).
    9. Ponowne wezwanie do zapłaty zachowku.
    10. (...) doręczenie pozwu o zapłatę zachowku na rzecz Pana W. z Sądu Okręgowego w (...)
      Wydział Cywilny ul. (...), sygn. akt (...).
    11. Postanowieniem Sądu Okręgowego w (...) Wydział Cywilny sygn. akt (...) z (...) po
      posiedzeniu niejawnym skierowano ww. Strony do mediacji.
    12. Odbyły się dwa spotkania mediacyjne – protokół z mediacji sygn. akt (...) – strony
      zawarły ugodę.
      - Roszczenie o zachowek zostało zaspokojone poprzez przeniesienie przez pozwaną
        (Panią) przysługującego Pani udziału w nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny
        numer (...), położony przy ulicy (...) na powoda Pana W., które zostało objęte Aktem
        Notarialnym Rep. (...) przez notariusza i mediatora Pana (...) w (...) – (...).
      - Pan W. w wyniku przeniesienia własności, o której mowa, dokonał spłaty na Pani rzecz
        w kwocie (...) zł (...).
      - Pani ojciec (...) wiele lat budował dom w (...). Zameldował się w nim w 2003 r.
        Wcześniej mieszkał w mieszkaniu w (...). Lokal kupił w 2006 r. (...).
    W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że w wyniku mediacji dot. pozwu o zapłatę
    zachowku, którego była Pani Pozwaną, (...) miało miejsce ostatnie ugodowe spotkanie.
    Notariusz poinformował Panią, że powinna Pani udać się do Urzędu Skarbowego w celu
    ustalenia jaki podatek powinna Pani zapłacić od czynności. Po czym udała się Pani do
    Urzędu Skarbowego w (...) w celu otrzymania odpowiedzi, jednak Urząd poprosił Panią o
    wystąpienie o interpretację indywidualną w zakresie podatku od spadku i darowizn oraz
    podatku dochodowego od osób fizycznych do Państwa Instytucji. Wniosek o wydanie
    interpretacji indywidualnej wniosła Pani wraz z podwojoną opłatą uwzględniającą dwie
    możliwe podstawy podatkowe.
    Wobec Pani został złożony pozew o zapłatę zachowku. Powodem był Pan W., tj. syn drugiej
    żony Pani zmarłego ojca. Sąd Okręgowy w (...) skierował sprawę na mediację. W wyniku
    mediacji, zgodziła się Pani na przeniesienie udziałów w mieszkaniu (nabytych w spadku po

    ojcu) na Powoda tytułem spłaty zachowku. W wyniku różnicy wartości udziału w
    nieruchomości, którą nabyła Pani w spadku po ojcu, a wskazanej wysokości zachowku,
    otrzymała Pani od Powoda (...) zł. Spłatę w wysokości (...) zł otrzymała Pani od Pana W.
    tytułem różnicy wartości między udziałem w nieruchomości, którą nabyła Pani w spadku
    po ojcu a wskazaną wysokością zachowku podczas mediacji dot. pozwu o zapłatę
    zachowku. Otrzymana spłata wynikała z różnicy jaka powstała pomiędzy wartością
    przekazanego Powodowi udziału do nieruchomości a wysokością roszczenia o zachowek.
    Odrębne postępowanie o podział spadku, toczące się przed Sądem Rejonowym w (...),
    zostało obecnie zawieszone ze względu na zgon drugiej żony Pani ojca (matki Powoda).
    Pani intencją jest otrzymać interpretację indywidualną w zakresie zaspokojenia roszczenia
    o zachowek i dokonania na Pani rzecz spłaty.
    W ramach wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej chciałaby Pani otrzymać
    informację w zakresie podatku od spadków i darowizn, z jakiego tytułu powinna Pani
    zapłacić podatek lub czy jest Pani z niego zwolniona.
    Organ zaznacza, że przywołując za Panią treść opisu stanu faktycznego pominięto tę jego
    część, która znajduje się w treści uzupełnienia i odnosi się do zagadnienia dotyczącego
    podatku dochodowego od osób fizycznych.
    Pytanie w zakresie podatku od spadków i darowizn – ostatecznie sformułowane w
    uzupełnieniu wniosku
    Czy otrzymana spłata wynikającą z różnicy jaka powstała pomiędzy wartością
    przekazanego Powodowi udziału do nieruchomości a wysokością roszczenia o zachowek
    podlega opodatkowaniu ze względu na czynność dokonaną przed upływem okresu 5 lat
    od nabycia przez Panią udziału w nieruchomości po zmarłym ojcu?
    Pani stanowisko w sprawie – ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku
    Przekazanie udziału do nieruchomości Powodowi w zamian za zaspokojenie roszczenia o
    zachowek wraz z zapłatą różnicy wartości przez Powoda na rzecz Pani (Pozwanej) jako
    czynności nie dotyczącej kupna-sprzedaży nieruchomości nie zobowiązuje Panią do
    zapłaty podatku od otrzymanej kwoty.
    Z uwagi na zakres tej interpretacji, przywołaliśmy powyżej tylko tę część Pani stanowiska,
    która odnosi się do zagadnienia dotyczącego podatku od spadków i darowizn.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j.
    Dz. U. z 2024 r., poz. 596 ze zm.):
    Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez
    osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
    lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
      1) dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia
        testamentowego;
      2) darowizny, polecenia darczyńcy;
      3) zasiedzenia;
      4) nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
      5) zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez
        spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
      6) nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

    Stosownie do art. 1 ust. 2 ww. ustawy:
    Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie
    dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na
    podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo
    specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.
    Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że katalog tytułu nabycia podlegającego
    opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn określony w art. 1 ust. 1 i 2 cyt. ustawy
    jest katalogiem zamkniętym. Wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw
    majątkowych stanowią jedyne przypadki podlegające opodatkowaniu tym podatkiem.
    Zgodnie z art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
    Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
    Z opisu sprawy wynika, że Pani ojciec zmarł (...). W testamencie powołał Panią do całego
    spadku. Nabyła Pani spadek w całości z dobrodziejstwem inwentarza. Następnie
    otrzymała Pani wezwanie do zapłaty zachowku w kwocie (...) zł na rzecz Pani A. (...) (Pani
    macosze). Otrzymała Pani kopię cesji wierzytelności z (...) pomiędzy Panią A. (...) (Pani
    macochą) a Panem W. (...) (synem drugiej żony Pani zmarłego ojca). Sąd po posiedzeniu
    niejawnym skierował ww. Strony do mediacji. W drodze mediacji Strony zawarły ugodę.
    Roszczenie o zachowek zostało zaspokojone (...) poprzez przeniesienie przez Panią
    przysługującego Pani udziału w nieruchomości stanowiącej lokal mieszkalny na powoda
    Pana W. (...). Z kolei Pan W., dokonał na Pan rzecz spłaty w wysokości (...) zł, w wyniku
    różnicy jaka powstała z wartości udziału w nieruchomości, którą nabyła Pani w spadku po
    ojcu a wskazanej wysokości zachowku podczas mediacji dot. pozwu o zapłatę zachowku.
    Otrzymana spłata wynikała z różnicy jaka powstała pomiędzy wartością przekazanego
    Powodowi udziału do nieruchomości a wysokością roszczenia o zachowek.
    Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz powołane powyżej przepisy prawa
    należy stwierdzić, że zawarcie ugody, na podstawie której dokonała Pani przeniesienia
    własność udziału w nieruchomości tytułem zaspokojenia roszczenia o zachowek nie
    skutkuje powstaniem u Pani obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn.
    Jak wskazano powyżej – obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw
    majątkowych; czyli na osobie, która ten zachowek otrzymała.
    Odnośnie otrzymania przez Panią od Powoda spłaty w wysokości (...) zł, należy wskazać, że
    jakiekolwiek spłaty nie zostały objęte katalogiem, który zawiera tytuły nabycia rzeczy i
    praw majątkowych podlegające opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, o
    których mowa w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
    Zatem, otrzymana przez Panią spłata w wysokości (...) zł, która powstała z różnicy
    pomiędzy wartością przekazanego Powodowi udziału do nieruchomości a wysokością
    roszczenia o zachowek – jest traktowana jako zwykłe rozliczenie się stron uczestniczących
    w tym zdarzeniu.
    Biorąc pod uwagę przywołane powyżej przepisy prawa, należy stwierdzić, iż otrzymana
    przez Panią spłata, jako czynność niewymieniona w art. 1 ustawy o podatku od spadków i
    darowizn nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Tym samym, z
    tytułu otrzymanej spłaty nie powstanie dla Pani obowiązek podatkowy w podatku od
    spadków i darowizn.
    Pani stanowisko – w kontekście zadanego pytania w podatku od spadków i darowizn –
    należało uznać za prawidłowe, jednakże z nieco inną argumentacją niż ta, którą
    przedstawiła Pani w swoim stanowisku.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Ta interpretacja stanowi ocenę Pani stanowiska wyłącznie w zakresie przepisów ustawy o
    podatku od spadków i darowizn. W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych
    wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
    zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
    czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z
        dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach
    wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
    interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.