Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-1128/12/BK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2013-03-12
Teza: Czy od spłaty spadku Wnioskodawczyni powinna zapłacić podatek dochodowy?
Słowa kluczowe: kodeks-kodeks cywilny; nieruchomości; spadek; spadek-dział spadku; spłata
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 36a ze zm. ) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 11 grudnia 2012 r. (data wpływu 12 grudnia 2012 r.) uzupełnieniowym pismem z dnia 7 marca 2013 r. (data wpływu 8 marca 2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania spłaty związanej z działem spadku - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12 grudnia 2012 r. został złożony ww. wniosek uzupełniony pismem z dnia 7 marca 2013 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania spłaty związanej z działem spadku.

We wniosku tym oraz jego uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny.

W marcu 2008 r. zmarła Halina Z., a spadek po niej, obejmujący prawo własności nieruchomości lokalowej położonej w K. o wartości 58.120 zł odziedziczyli: Zofia K., Róża N. i Grzegorz Z. w udziale po 1/3 każdy, co zostało potwierdzone postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Wszyscy spadkobiercy zaliczali się do kręgu spadkobierców ustawowych (wymienionych w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn) i po stwierdzeniu nabycia spadku złożyli we właściwym urzędzie skarbowym w ustawowym terminie stosowne zgłoszenie o nabyciu prawa objętego spadkiem.

W dniu 31 maja 2009 r. zmarł jeden ze spadkobierców - Grzegorz Z., po którym spadek, nabyły małżonka (Wnioskodawczyni) oraz córki: Julita Z. i Kamila S. w udziale po 1/3 części każdy. W skład spadku po mężu Wnioskodawczyni wchodził udział w wysokości 1/3 w spadku po Halinie Z. oraz udział w wysokości 1/2 we własności rzeczy ruchomej – samochodu marki Fiat 170. Spadkobiercy męża Wnioskodawczyni również zaliczali się do kręgu spadkobierców ustawowych (wymienionych w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn) i po stwierdzeniu nabycia spadku przez sąd, złożyli we właściwym urzędzie skarbowym, w ustawowym terminie stosowne zgłoszenia o nabyciu prawa objętego spadkiem (art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn).

W roku 2011 wszczęto postępowanie o dział spadku po Halinie Z., które zostało umorzone wobec zawarcia ugody sądowej (stanowiącej jednocześnie umowę o dział spadku), w której spadkobiercy oraz następcy prawni (spadkobiercy) męża Wnioskodawczyni dokonały działu spadku w ten sposób, że Róża N., posiadająca udział w wysokości 1/3 części oraz wyżej wymienieni spadkobiercy męża Wnioskodawczyni, z których każdy posiadał udział w wysokości 1/9 - przeniosły przysługujące im udziały w nieruchomości lokalowej - wchodzącej w skład spadku - na wyłączną własność Zofii K., która tytułem spłaty ich udziałów w spadku po Halinie Z. zobowiązała się zapłacić na rzecz Róży N. 18. 333 zł, a na rzecz Wnioskodawczyni oraz Julity Z. i Kamili S. kwot po 6.111 zł, co stanowi ekwiwalentną wartość przeniesionych udziałów.

Wobec powyższego zadano następujące pytanie.

Czy od spłaty spadku Wnioskodawczyni powinna zapłacić podatek dochodowy?

Zdaniem Wnioskodawczyni otrzymana spłata przeszła na nią tytułem dziedziczenia po mężu. W wyniku działu spadku Wnioskodawczyni nie uzyskała żadnego przyrostu majątkowego względem dziedziczonej ułamkowej części masy spadkowej.

W związku z powyższym nie będzie miała zastosowania ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych, w części dotyczącej zbycia nieruchomości uzyskanych w drodze spadków i darowizn .

Powyższe znajduje potwierdzenie w decyzjach wydanych przez:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 22 marca 2012 r. Nr ILPB2/415-243/11/12-S/WS
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Gdańsku z dnia 2 kwietnia 2008 r. BI/415-0771/07
oraz wyrokach:*   WSA w Szczecinie z dnia 5 maja 2011 r. I SA/Sz 93/11
*   WSA we Wrocławiu z dnia 4 sierpnia 2009 r. I SA/Wr 835/09.

Po otrzymaniu przez Wnioskodawczynię spłaty w kwocie 6.111 zł do uzyskanego z tego tytułu przychodu znajdzie zastosowanie wyłączenie zawarte w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Powołany przepis stanowi że „przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn”, a zatem, przychód ten nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym, a dodatkowo spłata taka nie stanowi źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego w zakresie opodatkowania podatkiem dochodowym spłaty związanej z działem spadku uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga fakt, iż zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), przepisów ww. ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn.

Na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej "podatkiem", podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1.  dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;
2.  darowizny, polecenia darczyńcy;
3.  zasiedzenia;
4.  nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5.  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6.  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Dział spadku, jako nie wymieniony w katalogu zawartym w art. 1 ust. 1 ww. ustawy i stanowiący odrębną od dziedziczenia instytucję prawną nie podlega opodatkowaniem podatkiem od spadków i darowizn. W konsekwencji, w niniejszej sprawie nie będzie miał zastosowania art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów zwolnionych na podstawie art. 21, 52, 52a i 52c wymienionej ustawy oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
4.  innych rzeczy,

*   jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) spadek stanowią prawa i obowiązki majątkowe zmarłego, które z chwilą jego śmierci przechodzą na jedną lub kilka osób, stosownie do przepisów niniejszej ustawy. W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Natomiast, zgodnie z art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego, prawomocne postanowienie sądu o nabyciu spadku, czy też akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza, potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

Zgodnie z art. 1035 ustawy Kodeks cywilny, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. W myśl art. 210 tej ustawy, każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

W myśl art. 211 i 212 Kodeksu cywilnego, zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić, przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych bądź przez podział cywilny, polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej i podziale uzyskanej ceny stosownie do wielkości udziałów współwłaścicieli. W rezultacie w wyniku zniesienia współwłasności dochodzi więc jedynie do nowego ukształtowania prawa własności poprzez odebrane temu prawu cechy wspólności.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w marcu 2008 r. zmarła Halina Z., a spadek po niej, obejmujący prawo własności nieruchomości lokalowej położonej w K. o wartości 58.120 zł odziedziczyli: Zofia K., Róża N. i Grzegorz Z. w udziale po 1/3 każdy, co zostało potwierdzone postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku. Wszyscy spadkobiercy zaliczali się do kręgu spadkobierców ustawowych (wymienionych w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn) i po stwierdzeniu nabycia spadku złożyli we właściwym urzędzie skarbowym w ustawowym terminie stosowne zgłoszenie o nabyciu prawa objętego spadkiem.

W dniu 31 maja 2009 r. zmarł jeden ze spadkobierców - Grzegorz Z., po którym spadek, nabyły małżonka (Wnioskodawczyni) oraz córki: Julita Z. i Kamila S. w udziale po 1/3 części każdy. W skład spadku po mężu Wnioskodawczyni wchodził udział w wysokości 1/3 w spadku po Halinie Z. oraz udział w wysokości 1/2 we własności rzeczy ruchomej – samochodu marki Fiat 170. Spadkobiercy męża Wnioskodawczyni również zaliczali się do kręgu spadkobierców ustawowych (wymienionych w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn) i po stwierdzeniu nabycia spadku przez sąd, złożyli we właściwym urzędzie skarbowym, w ustawowym terminie stosowne zgłoszenia o nabyciu prawa objętego spadkiem (art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn).

W roku 2011 wszczęto postępowanie o dział spadku po Halinie Z., które zostało umorzone wobec zawarcia ugody sądowej (stanowiącej jednocześnie umowę o dział spadku), w której spadkobiercy oraz następcy prawni (spadkobiercy) męża Wnioskodawczyni dokonały działu spadku w ten sposób, że Róża N., posiadająca udział w wysokości 1/3 części oraz wyżej wymienieni spadkobiercy męża Wnioskodawczyni, z których każdy posiadał udział w wysokości 1/9 - przeniosły przysługujące im udziały w nieruchomości lokalowej - wchodzącej w skład spadku - na wyłączną własność Zofii K., która tytułem spłaty ich udziałów w spadku po Halinie Z. zobowiązała się zapłacić na rzecz Róży N. 18. 333 zł, a na rzecz Wnioskodawczyni oraz Julity Z. i Kamili S. kwot po 6.111 zł, co stanowi ekwiwalentną wartość przeniesionych udziałów.

Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, iż otrzymanie przez Wnioskodawczynię w wyniku działu spadku, przedmiotem którego była nieruchomość lokalowa tytułem spłaty kwoty ekwiwalentnej do posiadanego udziału w spadku nie spowoduje powstania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Istotne znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że suma spłaty nie przekroczyła wartości przysługującego Wnioskodawczyni udziału spadkowego.

W konsekwencji, na Wnioskodawczyni nie ciąży obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Biorąc pod uwagę powyższe, za prawidłowe należy uznać stanowisko Wnioskodawczyni, że przychód związany z działem spadku nie podlega opodatkowaniu.

Odnosząc się do powołanych przez Wnioskodawczynię interpretacji indywidualnych oraz wyroków WSA - wskazać należy, iż orzeczenia te dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw w określonym stanie faktycznym i w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące. Natomiast organy podatkowe mimo, że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów podatkowych, to nie mają możliwości zastosowania ich wprost, z tego powodu, iż nie stanowią materialnego prawa podatkowego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.