Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB5/423-239/14-2/AJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-05-16
Teza: Czy z tytułu wpłaty przez Wnioskodawcę Papierami Wartościowymi wyemitowanymi przez SCSP za certyfikaty inwestycyjne emitowane przez FIZAN po stronie Wnioskodawcy powstanie przychód podlegający w Polsce opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych ?
Słowa kluczowe: certyfikaty-certyfikat inwestycyjny; papier-papiery wartościowe; przychód-powstanie przychodu
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1-art. 7; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 14

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 12 marca 2014 r. (data wpływu 12 marca 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych

*   w zakresie powstania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w wyniku przeniesienia własności papierów wartościowych emitowanych przez luksemburską spółkę (SCSP) na rzecz funduszu inwestycyjnego (FIZAN) w zamian za certyfikaty inwestycyjne – **jest nieprawidłowe,**
*   w zakresie opodatkowania w Polsce przychodu z przeniesienia własności papierów wartościowych emitowanych przez luksemburską spółkę (SCSP) na rzecz funduszu inwestycyjnego (FIZAN) w zamian za certyfikaty inwestycyjne – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12 marca 2014 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie skutków podatkowych przeniesienia własności papierów wartościowych emitowanych przez luksemburską spółkę (SCSP) na rzecz funduszu inwestycyjnego (FIZAN) w zamian za certyfikaty inwestycyjne.

We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Spółka z siedzibą w Holandii jest spółką prawa holenderskiego opodatkowaną od całości swoich przychodów w Holandii, tj. rezydentem podatkowym Holandii (dalej: „Wnioskodawca”). W wyniku restrukturyzacji grupy kapitałowej, do której należy Wnioskodawca, może on stać się wspólnikiem w spółce osobowej prawa luksemburskiego - Société en Commandite Spéciale (dalej: „SCSP”) w wyniku wniesienia przez Wnioskodawcę aportu do SCSP. Na gruncie prawa luksemburskiego, SCSP nie posiada osobowości prawnej i jest podmiotem tzw. transparentnym podatkowo. W przyszłości Wnioskodawca rozważa również inwestycję w certyfikaty inwestycyjne polskiego funduszu inwestycyjnego zamkniętego działającego na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych („FIZAN”).

W ramach tej inwestycji Wnioskodawca zamierza - zgodnie z art. 128 ustawy o funduszach inwestycyjnych - dokonać wpłaty na certyfikaty inwestycyjne wyemitowane przez FIZAN zbywalnymi papierami wartościowymi (w rozumieniu Dyrektywy 2004/39/WE Parlamentu Europejskiego i rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie rynków instrumentów finansowych, tzw. MiFID (Dz.U.UE.L.2004.145.1, z późn. zm) wyemitowanymi na rzecz Wnioskodawcy przez SCSP zgodnie z prawem luksemburskim i uprawniające do udziału w zyskach SCSP (dalej: „Papiery Wartościowe wyemitowane przez SCSP”). W wyniku takiej inwestycji Wnioskodawca stałby się posiadaczem certyfikatów Inwestycyjnych w FIZAN. Z kolei FIZAN stałby się wspólnikiem SCSP. Na dzień przeniesienia Papierów Wartościowych wyemitowanych przez SCSP do FIZAN ich rynkowa wartość odpowiadałaby rynkowej wartości certyfikatów Inwestycyjnych FIZAN wyemitowanych na rzecz Wnioskodawcy. Na dzień dokonania wpłaty na certyfikaty inwestycyjne FIZAN przez Wnioskodawcę Papierami Wartościowymi wyemitowanymi przez SCSP, SCSP może posiadać udziały w polskiej spółce kapitałowej lub być wspólnikiem spółki osobowej, której majątek składać się będzie głównie z nieruchomości położonych w Polsce.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy z tytułu wpłaty przez Wnioskodawcę Papierami Wartościowymi wyemitowanymi przez SCSP za certyfikaty inwestycyjne emitowane przez FIZAN po stronie Wnioskodawcy powstanie przychód podlegający w Polsce opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych ?

Zdaniem Wnioskodawcy, z tytułu wpłaty na certyfikaty inwestycyjne FIZAN Papierami Wartościowymi wyemitowanymi przez SCSP nie będzie on obowiązany rozpoznać przychodu podlegającego w Polsce opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Zgodnie art. 12 ust. 1 pkt 1 Ustawy CIT przychodami są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym różnice kursowe. Przepisy Ustawy CIT nie zawierają normatywnej definicji przychodu. Nie ulega jednak wątpliwości, że przychodem są jedynie faktyczne przysporzenia po stronie podatnika, które mają rzeczywisty, trwały oraz definitywny charakter. Jeżeli natomiast podatnik uzyskuje świadczenie, które nie spełnia jednego z powyższych kryteriów, tj. na przykład nie stanowi rzeczywistego przysporzenia wówczas nie uzyskuje przychodu podatkowego. Przykładowo w komentarzu do Ustawy CIT autorzy stwierdzają, iż: „przychód dla celów podatkowych powinien mieć charakter definitywny oraz jednoznacznie określony. Reasumując, przychód jest to taka zmiana stanu majątkowego, u której podstaw leży zamiar uzyskania przysporzenia i zmiana ta powinna cechować się definitywnością, być określona co do kwoty (bądź w inny wiarygodny sposób wyceniona), a uzyskujący przychód powinien w rezultacie mieć możliwość rozporządzania nim jak właściciel” (G. Dźwigała, Z. Huszcz, P. Karwat, R. Krasnodębski, M. Ślifirczyk, F. Świtała, Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych. Komentarz, Warszawa 2007, s. 177). Analogicznie pojęcie przychodu jest rozumiane w orzecznictwie sądów administracyjnych. Na przykład Naczelny Sąd Administracyjny („NSA”) w wyroku z 27 listopada 2003 r., (sygn. III SA 3382/02) jednoznacznie podkreślił, iż „zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 i 3 do przychodów zaliczyć można tylko takie wartości, które określają definitywny przyrost majątku podatnika”. W innym wyroku z dnia 14 maja 1998 r. (sygn. SA/Sz 1305/97) NSA zaznaczył, iż: „z istoty podatku dochodowego wynika, że jest on ciężarem publicznoprawnym od przyrostu majątkowego (dochodu), a zatem przychodem - jako źródłem dochodu - jest tylko taka wartość, która wchodząc do majątku podatnika może powiększyć jego aktywa. Otrzymanymi pieniędzmi lub wartościami pieniężnymi są zatem w rozumienia art. 12 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy tylko takie wartości, które powiększają aktywa majątkowe podatnika, a więc takie, którymi może on rozporządzać jak własnymi”.

Podobnie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 30 października 2007 r. (sygn I SA/ Wr 861/07). Podobno stanowisko prezentują organy podatkowe - por. m. in. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 24 września 2009 r. (nr IPPB3/423-474/09-2/GJ), oraz Naczelnik Urzędu Skarbowego w Lodzi w interpretacji z 17 stycznia 2006 r. (LUS112-423/133/05/JB), a także Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z 14 listopada 2008 r. (nr 1LPB3/423-506/08-2/EK).

Zatem, aby po stronie Wnioskodawcy powstał przychód podatkowy z tytułu uzyskania certyfikatów inwestycyjnych FIZAN, certyfikaty te muszą stanowić „wartości pieniężne” lub inną formę faktycznego przysporzenia uzyskanego przez Wnioskodawcę. Tymczasem, Wnioskodawca otrzymuje certyfikaty inwestycyjne w związku z wpłatą na te certyfikaty Papierami Wartościowymi wyemitowanymi przez SCSP, których rynkowa wartość na dzień ich przeniesienia do FIZAN będzie odpowiadała rynkowej wartości otrzymanych od EIZAN certyfikatów inwestycyjnych. Z ekonomicznego zatem punktu widzenia Wnioskodawca „zamienia” jedynie Papiery Wartościowe wyemitowane przez SCSP na certyfikaty inwestycyjne FIZAN. Z tego względu po stronie Wnioskodawcy nie powstanie jakiekolwiek przysporzenie majątkowe. Zdarzenie to nie będzie mieć bowiem rzeczywistego waloru ekonomicznego zwiększającego aktywa Wnioskodawcy, skoro Wnioskodawca aktywo w postaci Papierów Wartościowych wyemitowanych przez SCSP „zastępuje” niejako aktywem w postaci certyfikatów inwestycyjnych. Z ekonomicznego punktu widzenia nie dojdzie zatem do „przyrostu” majątku Wnioskodawcy.

Ponadto, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 8 marca 2013 r. (sygn. II FSK 1479/11): „pochodny instrument finansowy w postaci certyfikatu inwestycyjnego nie zastępuje pieniądza, nie stanowi postaci jego zamiennika czy substytutu, a więc nie jest wartością pieniężną, o której mowa w art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f.”. Nie można zatem uznać, że certyfikaty inwestycyjne stanowią wartość pieniężną również w rozumieniu przepisów art. 12 Ustawy CIT. W szczególności, w związku z przeniesieniem Papierów Wartościowych wyemitowanych przez SCSP tytułem wpłaty na certyfikaty inwestycyjne FIZAN nie powstanie po stronie Wnioskodawcy przychód z odpłatnego zbycia praw majątkowych, o którym mowa w art. 14 ust. 1 Ustawy CIT.

Po pierwsze, art. 14 ust. 1 Ustawy CIT miałby zastosowanie tylko w razie powstania po stronie Wnioskodawcy przychodu podatkowego w związku z przeniesieniem Papierów Wartościowych wyemitowanych przez SCSP do FIZAN, Przepis ten przewiduje bowiem jedynie szczególny sposób powstania przychodu podatkowego, o którym mowa w art, 12 ust. 1 Ustawy CIT, nie konstytuuje zaś osobnego źródła przychodu. Tymczasem jak wykazano w pkt 1-2 powyżej, Wnioskodawca nie uzyskuje jakiegokolwiek przysporzenia w związku z wpłatą na certyfikaty inwestycyjne Papierami Wartościowymi wyemitowanymi przez SCSP i uzyskaniem ww. certyfikatów inwestycyjnych FIZAN. Skoro zatem po stronie Wnioskodawcy nie powstanie przychód podatkowy w rozumieniu art. 12 Ustawy CIT, również art. 14 ust. 1 Ustawy CIT nie może mieć zastosowania.

Po drugie, zgodnie z językowym brzmieniem art. 14 ust. 1 Ustawy CIT sposób kalkulowania przychodu podatkowego, określonego w tym przepisie odnosi się do transakcji „odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych”. Tymczasem, wpłata na certyfikaty Papierami Wartościowymi wyemitowanymi przez SCSP nie stanowi odpłatnego zbycia praw majątkowych. Jest to specyficzna transakcja, która zawiera w sobie dwa elementy, tj. wpłatę (przeniesienie majątku) do FIZAN oraz nabycie certyfikatów inwestycyjnych. W szczególności, zgodnie z przepisami o funduszach inwestycyjnych, Wnioskodawcy nie będzie przysługiwać prawo do żądania od FIZAN zapłaty za Papiery Wartościowe wyemitowane przez SCSP (poza certyfikatami inwestycyjnymi).

Po trzecie, brak jest jakiegokolwiek przepisu przewidującego opodatkowanie uzyskania certyfikatów inwestycyjnych FIZAN w zamian za wpłatę w postaci wniesienia majątku rzeczowego. W szczególności, taka transakcja nie stanowi aportu, którego wniesienie skutkowałoby powstaniem przychodu na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 7 Ustawy CIT. Przychód w rozumieniu tego przepisu powstaje bowiem wyłącznie w razie objęcia udziałów/akcji w spółce będącej podatnikiem podatku dochodowego, zaś FIZAN jest osobą prawną która jednak nie ma formy prawnej spółki.

Wreszcie, w analizowanym przypadku nie można mówić o przychodzie należnym na dzień wpłaty na certyfikaty inwestycyjne FIZAN dokonane przez Wnioskodawcę poprzez przeniesienie Papierów Wartościowych wyemitowanych przez SCSP. Zgodnie bowiem z przepisami ustawy o funduszach inwestycyjnych roszczenie uczestnika funduszu o zapłatę powstaje dopiero z chwilą zbycia (umorzenia) certyfikatów, przeprowadzanego na warunkach i przy spełnieniu przesłanek określonych w statucie funduszu. Zatem należność ta nie ma związku z formą i sposobem dokonania wpłaty na certyfikaty inwestycyjne przez inwestora.

Powyższe stanowisko znajduje oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA). Przykładowo, jak wskazał NSA w wyroku z 8 marca 2013 r. (sygn. II FSK 1479/11) w którym NSA wskazał, iż „dokonywanie wpłat na certyfikaty inwestycyjne papierami wartościowymi lub udziałami w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością nie podlega opodatkowaniu na podstawie (\`(...)\`) ustawy o podatku dochodowym (\`(...)\`) ponieważ uzyskanie (objęcie) z tytułu tych wpłat certyfikatów inwestycyjnych nie stanowi przychodu podatkowego”.

W innym orzeczeniu z 19 października 2010 r. (sygn. II FSK 1047/09) NSA wskazał, iż: „trzeba - czego jak się wydaje nie dostrzega autorka skargi - pamiętać o różnicy pomiędzy zbyciem udziałów/papierów wartościowych za gotówkę i późniejszym nabyciem certyfikatów inwestycyjnych w zamian za uzyskane środki pieniężne, a ponadto - dystynkcji pomiędzy operacją wniesienia udziałów/papierów wartościowych w zamian za wydanie certyfikatów inwestycyjnych. W przypadku pierwszej, obejmującej niejako dwa elementy transakcji dochodzi do definitywnego przysporzenia po stronie inwestora w postaci otrzymanych środków pieniężnych. Druga z transakcji nie powoduje takiego przysporzenia (nie stanowią go certyfikaty inwestycyjne)”. W konsekwencji, NSA wskazał iż; „w momencie wniesienia udziałów/papierów wartościowych do funduszu inwestycyjnego zamkniętego, inwestor nie uzyskuje automatycznie realnego przysporzenia trwale powiększającego jego aktywa i stanowiącego przychód w rozumieniu art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. Przychód taki - zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego - powstaje dopiero na drugim etapie procesu inwestycji, tj. w razie umorzenia certyfikatów (także w przypadku likwidacji funduszu), zbycia certyfikatów na rzecz osoby trzeciej albo wyjątkowo - w następstwie wypłaty dochodów funduszu bez umarzania certyfikatów inwestycyjnych”. Analogicznie wypowiedział się NSA w wyroku z dnia 16 lipca 2012 r. (sygn. II FSK 447/09).

Również wojewódzkie sądy administracyjne potwierdzają powyższe stanowisko. Przykładowo jak wskazał WSA w Poznaniu w wyroku z 16 lutego 2011 r. (sygn. I SA/Po 43/11) odwołując się notabene do interpretacji organu podatkowego: „w tym miejscu powołać się godzi, choćby interpretację dokonaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa Wola, który w postanowieniu z dnia 25 września 2007 r. nr 1440/DF1/415-117380/111/20079 (publ. w Systemie Informacji podatkowej adres: http://sip.mf.gov.pl) uznał, za prawidłowe stanowisko wnioskodawcy, zgodnie z którym „objęcie certyfikatów inwestycyjnych za akcje jest zdarzeniem neutralnym podatkowo dla podatnika. W szczególności, nie powstanie po stronie podatnika przychód z tytułu objęcia certyfikatów w zamian za wniesione akcje\`(...)\`”. W ten sam sposób wypowiedział się WSA w Krakowie w wyroku z 7 czerwca 2013 r. (sygn. I SA/Kr 441/13), a także WSA w Poznaniu w wyroku z 17 lutego 2011 r. (sygn. i SA/Po 35/11).

W razie przyjęcia, że w związku z wpłatą na certyfikaty inwestycyjne FIZAN Papierami Wartościowymi wyemitowanymi przez SCSP, Wnioskodawca osiągnie jednak przychód podatkowy, to z uwagi na fakt, że Wnioskodawca jest rezydentem podatkowym Holandii, opodatkowania przedmiotowego przychodu Wnioskodawcy należy dokonać z uwzględnieniem przepisów Konwencji. Zgodnie zaś z art. 13 ust. 4 Konwencji, zyski z przeniesienia własności jakiegokolwiek majątku niewymienionego w ustępach 1,2 i 3 podlegają opodatkowaniu tylko w tym Umawiającym się Państwie, w którym przenoszący własność ma miejsce zamieszkania lub siedzibę. Zyski z przeniesienia własności udziałów/akcji w spółkach, w tym w spółkach osobowych (niebędących podatnikami podatku dochodowego) nie zostały wymienione w art. 13 ust. 1, 2 i 3 Konwencji. Przepisy Konwencji nie przewidują też tzw. klauzuli nieruchomościowej, uprawniające Państwo źródła do opodatkowania dochodów ze zbycia, w tym również pośrednio, udziałów/akcji w spółkach, których majątek składa się bezpośrednio lub pośrednio z nieruchomości. Zatem w analizowanym przypadku ewentualny przychód Wnioskodawcy z tytułu przeniesienia Papierów Wartościowych wyemitowanych przez SCSP tytułem wpłaty na certyfikaty inwestycyjne FIZAN, nie będzie podlegał podatkowi dochodowego w Polsce na podstawie art. 13 ust. 4 Konwencji.

Powyższe stanowisko w zakresie opodatkowania dochodów ze zbycia udziałów/akcji na gruncie art. 13 ust. 4 Konwencji znajduje potwierdzenie w praktyce interpretacyjnej organów podatkowych. Przykładowo, w interpretacji indywidualnej z dnia 27 stycznia 2011 r., nr IBPBI/2/423-1505/10/MO, Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach wskazał, że: „(\`(...)\`) Z przepisu art. 13 ust. 4 Konwencji wynika, iż zyski z przeniesienia własności jakiegokolwiek majątku niewymienionego w ustępach 1, 2 i 3 podlegają opodatkowaniu tylko w tym Umawiającym się Państwie, w którym przenoszący własność ma miejsce zamieszkania lub siedzibę. Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, iż skoro zyski z przeniesienia własności akcji w spółkach nie zostały wymienione w art. 13 ust. 1, 2 i 3 ww. Konwencji, to zgodnie z cytowanym powyżej art. 13 ust. 4 tej Konwencji będą one podlegały opodatkowaniu tylko w kraju, w którym przenoszący własność ma miejsce zamieszkania lub siedzibę (\`(...)\`)”.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego:

*   w zakresie powstania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w wyniku przeniesienia własności papierów wartościowych emitowanych przez luksemburską spółkę (SCSP) na rzecz funduszu inwestycyjnego (FIZAN) w zamian za certyfikaty inwestycyjne – **jest nieprawidłowe,**

*   w zakresie opodatkowania w Polsce przychodu z przeniesienia własności papierów wartościowych emitowanych przez luksemburską spółkę (SCSP) na rzecz funduszu inwestycyjnego (FIZAN) w zamian za certyfikaty inwestycyjne – **jest prawidłowe.**

Na wstępie tut. Organ podatkowy pragnie podkreślić, że w zakresie oceny prawnopodatkowych skutków przeniesienia własności udziałów lub papierów wartościowych na rzecz funduszu inwestycyjnego w zamian za certyfikaty inwestycyjne brak jest jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych. Stanowisko przeciwne do zaprezentowanego przez Wnioskodawcę (w tym także w powołanych przez niego orzeczeniach) zajął m. in. Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 6 kwietnia 2011 r. II FSK 2056/09 oraz z dnia 14 czerwca 2011 r. II FSK 189/10.

Tutejszy organ podatkowy w pełni akceptuje i podziela stanowisko zaprezentowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (dalej: Sąd) w wyroku z dnia 14 października 2011 r. I SA/Wr 987/11.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, z późn. zm., dalej także: „u.p.d.o.p.”) przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty, w wypadkach, o których mowa w art. 21 i art. 22 przedmiotem opodatkowania jest przychód. Dochodem ( z zastrzeżeniem art. 10 i 11 tej ustawy) jest nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Gdy koszty przekraczają przychód, różnica jest stratą (art. 7 ust. 2 u.p.d.o.p.). Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie definiuje zatem źródeł przychodów (odmiennie niż w przypadku podatku dochodowego od osób fizycznych). Zasadą jest zatem, że za źródło przychodu uznaje się każdy zindywidualizowany stosunek prawny, zdarzenie lub stan faktyczny, z którym wiąże się uzyskanie przychodu, a wyjątki od tej zasady wynikać muszą z konkretnego przepisu ustawy wyłączającego bądź zwalniającego konkretny dochód od opodatkowania. Podatek dochodowy od osób prawnych ma zatem cechy podatku globalnego ( powszechnego) obejmującego swoim zakresem przedmiotowym wszelkie uzyskiwane w ciągu roku podatkowego przysporzenia majątkowe o charakterze trwałym, bez względu na to, czy mają one charakter periodyczny czy jednorazowy (por. R. Pęk w: L. Błystak, B. Dauter, B. Gruszczyński, B. Hnatiuk, H. Łysikowska, E. Madej, A. Mudrecki, R. Pęk, K. Wujek, J. Zubrzycki, Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz, Wrocław 2003, s. 98-99, H. Kryszczak w: Komentarz do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, praca zbiorowa pod red. W. Nykiela i A. Mariańskiego, Gdańsk 2008, s. 98-99).

Mimo braku wyraźnego rozróżnienia w ustawie podatkowej źródeł przychodu, w każdym wypadku uzyskania przysporzenia majątkowego należy ustalić, jakie było źródło jego pozyskania. Ustawodawca przewiduje bowiem w odniesieniu do dochodu pozyskanego z niektórych źródeł szczególne zasady opodatkowania.

Definicja legalna przychodu, zawarta w u.p.d.o.p. jest definicją zakresową niepełną. Ustawodawca podał w art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. jedynie przykładowe rodzaje przysporzeń, uznawanych za przychód dla celów podatku dochodowego od osób prawnych (katalog ten nie jest katalogiem zamkniętym, o czym świadczy użycie słowa „w szczególności”), a jednocześnie w ust. 4 tego przepisu wskazał (tym razem stosując katalog zamknięty, nie podlegający wykładni rozszerzającej) przysporzenia, które są neutralne podatkowo. Pozwala to, jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 24 styczna 2011 r., II FPS 6/10 (opubl. w Lex pod nr 686104) na przyjęcie, że wszelkie przychody z wyłączeniem:

*   wymienionych w art. 12 ust. 4,
*   przychodów ze źródeł, z których dochody nie podlegają opodatkowaniu lub są wolne od podatku (art. 2 ust. 1 i art. 17 ust. 1 pkt 1-50),
*   przychodów ze źródeł, z których przedmiotem opodatkowania jest przychód (tzn. przychody opodatkowane zryczałtowanym podatkiem (art. 21 i art. 22),

\- stanowią przychody wpływające na wysokość dochodu do opodatkowania. Od ich sumy odlicza się koszty ich uzyskania i w rezultacie otrzymuje się kwotę dochodu osiągniętego w roku podatkowym, bądź kwotę straty, jeżeli przychody są niższe od tych kosztów. Przedmiot opodatkowania został zatem określony w ustawie w sposób jednoznaczny.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. przykładowym przychodem są otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym różnice kursowe. Ustawodawca nie definiuje pojęcia wartości pieniężnych. Przyjmuje się (por. L. Błystak, H. Łysikowska w: Podatek dochodowy od osób prawnych, op. cit. s.196), że pod pojęciem tym rozumieć należy aktywa finansowe, stanowiące substytut pieniądza, a więc przede wszystkim papiery wartościowe, a także środki płatnicze (jak weksle, czeki, akredytywy, przekazy). Przez papiery wartościowe rozumieć należy, zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183, poz. 1538) akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030, z późn. zm.), prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego, inne zbywalne prawa majątkowe, które powstają w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych lub wykonywane poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego (prawa pochodne). Wartościami pieniężnymi mogą być zatem zarówno akcje spółek handlowych, jak i certyfikaty inwestycyjne. Fakt zaliczenia certyfikatów inwestycyjnych do papierów wartościowych wynika zresztą także z art. 121 ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 157, dalej: u.f.i.)

Zauważyć także należy, iż w przypadku wniesienia do funduszu inwestycyjnego papierów wartościowych przedmiotem opodatkowania nie będzie w istocie nabycie certyfikatu, ale zbycie akcji lub udziałów.

Co do zasady w celu uzyskania certyfikatu (reprezentującego prawa majątkowe uczestników funduszu - art. 6 ust. 2 u.f.i.) należy dokonać wpłaty w formie pieniężnej (art. 7 ust. 1 u.f.i.). Do funduszu można jednak także wnieść papiery wartościowe (zdematerializowane i inne niż zdematerializowane) i udziały w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością, przy czym wniesienie tych papierów i udziałów zrównane jest z wpłatą (art. 7 ust. 2 i ust. 3 u.f.i.). W przypadku wniesienia papierów wartościowych innych niż zdematerializowane i udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością osoba zapisująca się na certyfikaty przenosi, w drodze umowy, zgodnie z odrębnymi przepisami, prawa z tych papierów lub udziałów na towarzystwo funduszy inwestycyjnych (art. 28 ust. 2 u.f.i.). Dokonuje zatem ich zbycia (wszelkie prawa wspólnika z papierów wartościowych przechodzą na Fundusz inwestycyjny reprezentowany przez TFI) i otrzymuje w zamian ekwiwalent w postaci certyfikatów. Certyfikaty te, będące papierami wartościowymi stanowią substrat pieniądza, a więc wartość pieniężną w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. Tym samym w momencie przeniesienia praw z akcji czy udziałów podatniczka otrzymuje przychód o określonej (dającej się wyrazić w pieniądzu) wartości ze zbycia akcji lub udziałów. Nie ma przy tym wątpliwości, że odpłatne zbycie akcji lub udziałów stanowi źródło przychodów. Wynika to choćby a contrario z art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p., pozwalającego pomniejszyć przychód ze zbycia akcji lub udziałów w spółkach kapitałowych o koszty jego uzyskania , czyli koszty związane z objęciem lub nabyciem akcji czy udziałów w spółce (art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p.). Ekwiwalentem w tym przypadku są otrzymane certyfikaty, reprezentujące prawa majątkowe uczestnika funduszu (art. 6 ust. 2 u.f.i.).

Na marginesie należy zauważyć, że Wnioskodawca może uzyskać przychód w wyniku dwóch odrębnych zdarzeń:

*   odpłatnego zbycia papierów wartościowych wyemitowanych przez SCSP,
*   zbycia certyfikatów inwestycyjnych FIZAN.

Dla każdego z tych zdarzeń należy ustalić odrębnie koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p.

Należy zatem stwierdzić, że wpłata na rzecz FIZAN papierów wartościowych emitowanych przez SCSP co do zasady implikuje powstanie przychodu określonego w art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p.

Jednakże z uwagi jednak na fakt, że Wnioskodawca jest rezydentem podatkowym Holandii, zastosowanie w niniejszej sprawie znajdą postanowienia Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Królestwem Niderlandów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, podpisanej w Warszawie dnia 13 lutego 2002 r. (Dz. U. z 2003 r. nr 216, poz. 2120, dalej „Konwencja”).

Zgodnie z art. 13 ust. 4 Konwencji, zyski z przeniesienia własności jakiegokolwiek majątku niewymienionego w ustępach 1, 2 i 3 podlegają opodatkowaniu tytko w tym Umawiającym się Państwie, w którym przenoszący własność ma miejsce zamieszkania lub siedzibę.

Zyski z przeniesienia własności papierów wartościowych nie zostały wymienione w art. 13 ust. 1, 2 i 3 Konwencji.

Przepisy Konwencji nie przewidują też tzw. klauzuli nieruchomościowej, uprawniającej państwo źródła do opodatkowania dochodów ze zbycia udziałów/akcji w spółkach, których majątek składa się bezpośrednio lub pośrednio z nieruchomości.

Zatem w analizowanym przypadku przychody Wnioskodawcy z tytułu wpłaty na certyfikaty inwestycyjne FIZAN Papierami Wartościowymi wyemitowanymi przez SCSP będą podlegały podatkowi dochodowemu wyłącznie w Holandii.

Podkreślić przy tym należy, że Konwencja jest zespołem norm kolizyjnych rozgraniczających prawo do opodatkowania danego przysporzenia przez jej strony, przy czym normy te mają pierwszeństwo przed postanowieniami prawa krajowego na podstawie art. 91 ust. 2 Konstytucji RP (w przypadku rozbieżności).

W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym z tytułu wpłaty na certyfikaty inwestycyjne FIZAN Papierami Wartościowymi wyemitowanymi przez SCSP nie będzie on obowiązany rozpoznać przychodu podlegającego w Polsce opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych – należy uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.