Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-1.4011.42.2025.2.MB
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-03-05
Teza: Skutki podatkowe wypłaty określonej kwoty w związku z zawarciem ugody z bankiem dotyczącej kredytu mieszkaniowego.
Słowa kluczowe: banki; kredyt-kredyt mieszkaniowy; małżonek; nadpłata; ugody
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11-ust. 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

dłowe
    Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

20 stycznia 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 17 stycznia 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 23 stycznia 2025 r. (wpływ 23 stycznia 2025 r.) –
    w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    W dniu (...) października 2006 r. zawarliście Państwo umowę o kredyt hipoteczny dla osób
    fizycznych waloryzowany kursem CHF nr (...) z bankiem, z siedzibą w W.
    Kredyt został udzielony w złotych w kwocie stanowiącej równowartość (...) CHF, co
    stanowiło (...) PLN. Kredyt przeznaczony został na nabycie własnościowego spółdzielczego
    prawa do lokalu mieszkalnego, refinansowanie poniesionych kosztów na ww. inwestycję
    oraz sfinansowanie opłat okołokredytowych. Przedmiotem kredytowania była
    nieruchomość położona (...).
    W dniu (...) marca 2017 r. wykonaliście Państwo Umowę, całkowicie spłacając kredyt:
    - tytułem rat kapitałowo-odsetkowych, w kwocie (...) PLN i (...) CHF ;
    - oraz tytułem innych świadczeń pieniężnych w kwocie (...) PLN.
    Wobec całkowitej spłaty kredytu postanowiliście Państwo dochodzić zwrotu świadczenia
    nienależnego i złożyliście pozew z dnia (...) lutego 2024 r. o ustalenie, że ww. umowa
    kredytu jest od początku nieważna w całości, ponieważ szereg postanowień tej umowy
    jest nieważnych i stanowi klauzule niedozwolone, wielokrotnie stwierdzone orzeczeniami
    sądowymi w innych sprawach.
    Ponadto wnieśliście Państwo o zapłatę kwoty (...) PLN oraz (...) CHF tytułem zwrotu całości
    świadczenia nienależnego przyjmując, że kwota wpłacona do banku w trakcie spłaty
    kredytu hipotecznego wyniosła łącznie (...).
    Sprawa rozpatrywana była przed Sądem Okręgowym.
    Celem polubownego zakończenia sporu, w dniu (...) października 2024 r. zawarliście
    Państwo Ugodę, z bankiem. Wynikiem tego było wydanie w dniu (...) października 2024 r.
    przez Sąd Okręgowy.
    Na skutek Ugody Bank zobowiązał się do wypłaty, w terminie 30 dni od daty jej
    podpisania, kwoty w wysokości (...) PLN, na wskazany rachunek Kredytobiorcy.
    Jednocześnie wskazano, iż przyjmujecie Państwo do wiadomości, że „Bank wystąpił do
    Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie indywidualnej interpretacji
    podatkowej w zakresie stanu faktycznego powstałego w wyniku zawarcia tej Ugody, co do
    tego czy po stronie kredytobiorca/y powstaje przychód w związku ze zwrotem wskazanym
    w ugodzie, a tym samym na Banku nie ciąży wyżej wskazany obowiązek informacyjny (...)”.
    Strony Ugody oświadczyły, że zawarta Ugoda wyczerpuje wzajemne roszczenia.
    Pytanie ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku
    Czy jako podatnik jest Pan zobowiązany zapłacić podatek dochodowy od osób
    fizycznych od kwoty (...) PLN, którą otrzymaliście wraz z żoną od banku w wyniku
    zawarcia ugody?
    Pana stanowisko w sprawie wynikające z uzupełnienia wniosku
    W Pana ocenie, powołując się na obowiązujące przepisy prawa przyjmuje Pan, że kwota w
    wysokości (...) PLN otrzymana od Banku wskutek zawarcia Ugody nie stanowi przychodu
    dla Pana i Pana żony, w związku z czym nie powstanie obowiązek zapłaty podatku
    dochodowego od osób fizycznych.
    Ustawodawca w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej:
    „u.p.d.o.f.”) wymienia źródła przychodów, z których przychód (dochód) podlega
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

    W wyniku zawarcia w Umowie przez Bank klauzul abuzywnych pozwalających Bankowi na
    dowolność ustalania kursu CHF, uiszczana przez Państwa na rzecz Banku kwota, na skutek
    abuzywności Umowy stanowi świadczenie nienależne.
    W rozumieniu przyjętym w art. 410 w zw. z art. 405 Kodeksu Cywilnego, nienależne
    świadczenie nie zostało wymienione jako źródło przychodów w ww. art. 10 ust. 1 u.p.d.o.f.
    Ponadto mając na uwadze fakt, iż w Ugodzie nie została wskazana podstawa, na jakiej
    Bank zobowiązał się do zwrotu (...) PLN, kwota ta tym bardziej nie powinna podlegać
    opodatkowaniu.
    Kwota wpłacona do banku w trakcie spłaty kredytu hipotecznego wyniosła (...) PLN oraz
    (...) CHF, co po przeliczeniu wg. tabeli wynosi (...) PLN, a zatem łącznie (...) zł, plus
    dodatkowe opłaty w wysokości (...) PLN. Zatem kwota w wysokości (...) PLN mieści się w
    kwocie wpłaconej przez Państwa do banku, podczas spłaty kredytu hipotecznego, i
    stanowi:
    - nadwyżkę w odniesieniu do kwoty otrzymanego kredytu w wysokości (...) PLN ,
    - zwrot części kosztu, jaki ponieśliście Państwo w związku z zawarciem z Bankiem wadliwej
    Umowy, oraz nie stanowi dla Państwa żadnej dodatkowej korzyści, a jedynie prowadzi do
    rozliczenia, w następstwie pozbawienia Umowy kredytu jej abuzywnych postanowień.
    Z uwagi na to, że nie ma możliwości przyporządkowania danego świadczenia do
    jakiegokolwiek źródła przychodu (w tym również do „innych źródeł przychodu”, o których
    mowa w art. 20 u.p.d.o.f.), to nie można go uznać za przychód podatkowy, choćby nawet
    odpowiadał ogólnej definicji przychodu zawartego w przepisach art. 11 u.p.d.o.f.
    Ponadto, ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych określa dochód jako
    nadwyżkę przychodów nad kosztami ich uzyskania (art. 9 ust. 2 u.p.d.o.f.). Przychód
    podatkowy warunkuje możliwość powstania dochodu podatkowego w tym znaczeniu, że
    dopóki nie mamy do czynienia z przychodem w sensie podatkowym, dopóty nie może
    powstać dochód podatkowy.
    Otrzymanego zwrotu nie można traktować w kategorii przychodu podatkowego w
    rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z zasadami
    wynikającymi z art. 11 u.p.d.o.f., ponieważ w tej sytuacji nie następuje po Państwa stronie
    żadne przysporzenie majątkowe.
    Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w
    umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po Państwa stronie pojawiłby się w
    przypadku umorzenia kredytu, jego części lub odsetek.
    Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad
    kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu.
    Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub
    postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości
    pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych
    świadczeń.
    Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą
    być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym
    (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze
    definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.
    Utrzymuje Pan stanowisko, że wiążąca Państwa z Bankiem Umowa Kredytu zawierała
    postanowienia abuzywne, co potwierdza bogate orzecznictwo sądów powszechnych i
    orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

    Jako kredytobiorcy wpłaciliście Państwo do banku kwotę dużo wyższą niż tę proponowaną
    w ramach Umowy Kredytu, zaś w następstwie zawarcia Ugody otrzymaliście jedynie
    nadpłacone przez Państwa środki, co nie stanowi żadnej dodatkowej korzyści i nie
    powoduje faktycznego przyrostu Państwa majątku.
    Natomiast zgodnie z art. 917 k.c. poprzez zawarcie Ugody doszło do wzajemnych
    ustępstw, zakończenia istniejącego sporu i rozliczenie z Bankiem.
    Tożsame stanowisko można zaobserwować w wielu interpretacjach podatkowych
    wydawanych w oparciu o analogiczny stan faktyczny jak w niniejszej sprawie, m.in. w
    interpretacji z dnia 20 grudnia 2024 r. nr 0115-KDIT1.4011.700.2024.2.MST, z której
    wynika, że „Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie
    kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w
    przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem
    kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy
    o podatku dochodowym od osób fizycznych). W przedmiotowej sprawie – wobec przyjęcia
    ugody zaproponowanej przez bank (...) wypłacono (...) kwotę. (...), kwota ta mieści się w
    kwocie wpłaconej do banku (...) podczas spłaty kredytu hipotecznego. Wobec powyższego,
    (...) jej otrzymanie nie powoduje (...) dodatkowego przysporzenia majątkowego. W
    konsekwencji pieniądze te nie są (...) przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie skutkuje (...) obowiązkiem
    zapłaty podatku dochodowego.”
    Mając na uwadze powyższe, podtrzymuje Pan swoje stanowisko, że kwota (...) PLN
    otrzymana od Banku wskutek zawarcia Ugody nie stanowi przychodu dla Pana i żony, w
    związku z czym nie powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób
    fizycznych.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym
    od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych
    podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie
    natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.
    Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest
    definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika
    pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych
    nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne
    świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie
    zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem
    jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

    Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko
    takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym
    aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter.
    O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych
    można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych
    wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych
    nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje
    zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone
    przysporzenie majątkowe.
    Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła
    przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
    Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.
    W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów
    z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć
    również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z
    innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne
    korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.
    Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
    Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
    Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na
      czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony
      cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych
      w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych
      terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w
    umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia
    się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy
    bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w
    rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
    Wobec powyższego, skoro kwota, którą otrzymał Pan od banku w wyniku zawartej ugody,
    jak Pan wskazał we wniosku, mieści się w kwocie wpłacanej przez Pana podczas spłaty
    kredytu to jej otrzymanie nie powoduje po Pana stronie dodatkowego przysporzenia
    majątkowego. W konsekwencji pieniądze te nie są Pana przychodem w rozumieniu art. 11
    ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i ich uzyskanie nie skutkuje po
    Pana stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Zgodnie ze wskazaniem we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Pan jest
    wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Tym samym wystąpił Pan o interpretację przepisów
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako jeden ze współkredytobiorców.
    Dlatego niniejsza interpretacja stanowi odpowiedź na pytanie w niej zawarte tylko w
    odniesieniu do Pana osoby. Nie wywiera ona skutku prawnego dla Pana żony.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do
    interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.