Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB4/423-151/12-5/MC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2012-08-02
Teza: Czy w odniesieniu do opisanego systemu cash poolingu zastosowanie mają regulacje w zakresie cen transferowych zawarte w art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz czy w związku z uczestnictwem przez Spółkę w tym systemie, zaistnieje obowiązek sporządzenia dokumentacji cen transferowych, zgodnie z wymogami art. 9a tej ustawy?
Słowa kluczowe: cash pooling; cena-ceny transferowe; dokumentacja-dokumentacja podatkowa; dokumentacja-dokumentacja podatkowa-obowiązek sporządzania dokumentacji podatkowej; podmiot-podmioty powiązane
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1-art. 11 (uchylony); [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1-art. 9a (uchylony)

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością reprezentowanej przez Pełnomocnika, przedstawione we wniosku z dnia 27 kwietnia 2012 r. (data wpływu 02 maja 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zastosowania art. 11 i art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w odniesieniu do opisanego systemu cash poolingu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 02 maja 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie:

*   kosztów uzyskania przychodów w związku z zawartą umową cash poolingu,
*   zastosowania przepisów dot. niedostatecznej kapitalizacji do wypłaty odsetek w systemie cash poolingu,
*   zastosowania art. 11 i art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w odniesieniu do opisanego systemu cash poolingu,
*   obowiązku poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od odsetek wypłacanych na rachunek pool leadera,
*   możliwości skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący opis zdarzenia przyszłego.

Wnioskodawca jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym - spółką z ograniczoną odpowiedzialnością. Należy On do międzynarodowej grupy kapitałowej i zamierza zawrzeć wewnątrzgrupową umowę, której przedmiotem jest zarządzanie środkami pieniężnymi (cash pooling). Umowy zostaną zawarte przez Wnioskodawcę z belgijską spółką, która jest Jego dominującym (81%) udziałowcem posiadającym swe udziały przez okres ponad 2 lat (zwana dalej „Liderem”) oraz bankami. Uczestnikami systemu zarządzania środkami pieniężnymi, do którego Spółka i bank mający siedzibę w Polsce zamierzają przystąpić są już inni członkowie grupy kapitałowej oraz bank mający siedzibę w Belgii.

Wnioskodawca będzie stroną 3 głównych porozumień, które będą stanowić podstawę systemu zarządzania środkami pieniężnymi:

*   „Umowa Centralizacji Środków Pieniężnych dla Jednego Podmiotu zawarta przez Spółkę z Bankiem Zagranicznym oraz Bankiem Krajowym”, której stronami będą Spółka, bank mający siedzibę w Polsce oraz bank mający siedzibę w Belgii - na podstawie tej umowy, Spółka wyrazi zgodę na transfer środków pieniężnych pomiędzy bankiem mającym siedzibę w Polsce oraz bankiem mającym siedzibę w Belgii (z Jej rachunku w banku mającym siedzibę w Polsce na Jej rachunek w banku mającym siedzibę w Belgii),
*   „Umowa o Centralizacji Środków Pieniężnych zawarta przez Lidera i Bank Zagraniczny oraz Spółkę”, której stronami będą Spółka, Lider oraz bank mający siedzibę w Belgii - na podstawie tej umowy, Spółka wyrazi zgodę na transfer nadwyżki (saldo dodatnie) środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym Spółki w banku mającym siedzibę w Belgii na rachunek bankowy Lidera (przelewy będą odbywać się w euro oraz złotych polskich), natomiast Lider zobowiązuje się do pokrycia ewentualnego debetu (saldo ujemne) środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym Spółki w banku mającym siedzibę w Belgii,
*   „Umowa Zarządzania Płynnością Finansową zawarta przez Spółkę i Lidera”, której stronami będą Spółka oraz Lider - na podstawie tej umowy, strony określają sposób i wysokość odsetek należnych Spółce.

Wnioskodawca będzie uiszczać na rzecz Lidera oraz ww. banków wynagrodzenie za świadczone usługi (także w formie należnych odsetek), a ponadto Wnioskodawcy przysługiwać będą odsetki od różnicy środków przelanych i otrzymanych na rachunku bankowym Lidera.

Efektem zawarcia ww. umów będzie powstanie przedmiotowego systemu zarządzania środkami pieniężnymi, który będzie polegał na tym, że:

*   w przypadku nadwyżki na rachunku bankowym Spółki w banku mającym siedzibę w Polsce pod koniec każdego dnia roboczego nadwyżka Jej środków pieniężnych na rachunku bankowym w banku mającym siedzibę w Polsce zostanie przelana na Jej rachunek bankowy w banku mającym siedzibę w Belgii, a następnie na rachunek bankowy Lidera,
*   w przypadku debetu (salda ujemnego) na rachunku bankowym Spółki w banku mającym siedzibę w Polsce - w celu likwidacji debetu pod koniec każdego dnia roboczego z rachunku bankowego Lidera zostanie przelana kwota na Jej rachunek bankowy w banku mającym siedzibę w Belgii, a następnie na Jej rachunek bankowy w banku mającym siedzibę w Polsce,
*   na zakończenie każdego dnia roboczego na rachunku bankowym Spółki w banku mającym siedzibę w Polsce saldo powinno wynosić 0.

W stworzonym systemie zarządzania środkami pieniężnymi kontrahenci Wnioskodawcy będą pełnili następujące role:

*   bank mający siedzibę w Polsce oraz bank mający siedzibę w Belgii - zapewnią niezbędne oprogramowanie oraz automatyczny transfer środków pieniężnych pomiędzy rachunkami bankowymi Wnioskodawcy w banku mającym siedzibę w Polsce oraz banku mającym siedzibę w Belgii, a także rachunku bankowym Lidera,
*   Lider - będzie określać kwoty mające zostać przelane pomiędzy rachunkami bankowymi Wnioskodawcy w banku mającym siedzibę w Polsce oraz banku mającym siedzibę w Belgii, a także rachunku bankowym Lidera; będzie naliczać należne odsetki; zapewni stosowną dokumentację. Odpowiedzialność z tytułu ujemnego salda na rachunku bankowym Lidera będzie ponosić Lider. Lider ma prawo do swobodnego rozporządzania środkami zgromadzonymi na Jego rachunku bankowym, jednak dopiero po zrealizowaniu wszelkich zobowiązań wynikających z umów stanowiących podstawę systemu cash - poolingu. Lider zobowiązany jest jednocześnie uwzględnić prognozy przepływów środków pieniężnych (cash flow), gdyż rozporządzanie środkami zgromadzonymi na rachunku bankowym Lidera w celu innym niż wykonanie zobowiązań wynikających z umów, będących podstawą systemu zarządzania środkami pieniężnymi, nie może mieć wpływu na wykonywanie zobowiązań Lidera wynikających z ww. umów (np. likwidacji debetu na rachunku bankowym Wnioskodawcy w banku mającym siedzibę w Polsce).

W związku z powyższym zadano następujące pytania w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych.

1.  Czy wynagrodzenie zapłacone przez Spółkę na rzecz banków mających siedzibę w Polsce, Belgii oraz Lidera, a także ewentualne odsetki zapłacone od salda ujemnego, będą stanowiły dla Niej koszt uzyskania przychodów?
2.  Czy do odsetek wypłaconych w ramach systemu cash poolingu mają zastosowanie przepisy dotyczące niedostatecznej kapitalizacji art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
3.  Czy w odniesieniu do opisanego systemu cash poolingu zastosowanie mają regulacje w zakresie cen transferowych zawarte w art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz czy w związku z uczestnictwem przez Spółkę w tym systemie, zaistnieje obowiązek sporządzenia dokumentacji cen transferowych, zgodnie z wymogami art. 9a tej ustawy?
4.  Czy w związku z zapłatą przez Spółkę na rzecz Lidera należnych odsetek z tytułu zawartych umów systemu cash poolingu powstanie obowiązek zapłaty, i w jakiej wysokości, podatku dochodowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a na Spółce będą ciążyć obowiązki płatnika podatku dochodowego, o których mowa w art. 26 ust. 1 tej ustawy?
5.  Czy Spółka, jako płatnik podatku dochodowego będzie mogła zastosować 5% stawkę podatkową (a od 1 lipca 2013 r. zwolnienie spod opodatkowania) w zakresie opodatkowania przychodów Lidera określonych w art. 21 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, które Lider osiągnie w ramach systemu Cash poolingu, jeżeli Lider przedstawi certyfikat rezydencji, w którego treści nie będzie wskazania co do okresu jego ważności, a stan faktyczny (rezydencja podatkowa) w nim określony nie uległ zmianie?

Przedmiotem niniejszej interpretacji indywidualnej jest odpowiedź na pytanie nr 3. Wniosek Spółki w zakresie pytań nr 1 i 2 został rozpatrzony odrębnymi interpretacjami indywidualnymi wydanymi w dniu 02 sierpnia 2012 r. nr ILPB4/423-151/12-3/MC oraz nr ILPB4/423-151/12-4/MC. Natomiast w pozostałym zakresie zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia w terminie określonym w art. 14d z uwzględnieniem art. 139 § 4 Ordynacji podatkowej.

Zdaniem Wnioskodawcy, art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zawiera regulacje dotyczące transakcji zawieranych przez podmioty powiązane (ceny transferowe).

Art. 9a tej ustawy zawiera regulacje dotyczące dokumentacji, jaką powinny sporządzić podmioty ze sobą powiązane w przypadku zawierania pomiędzy sobą transakcji.

Zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym, obsługa transakcji dokonywanych w ramach systemu cash pooling należy do banków mających siedzibę w Polsce i Belgii, które nie są podmiotami powiązanymi z Wnioskodawcą wedle art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Z kolei, Wnioskodawca i Lider są niewątpliwie podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W ramach stworzonego systemu cash pooling, Lider świadczyć będzie na rzecz Wnioskodawcy usługi określone w ww. stanie faktycznym.

Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, że:

*   Wnioskodawca i banki, mające siedzibę w Polsce i Belgii, nie są podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, dlatego z tytułu usług świadczonych przez ww. banki na rzecz Wnioskodawcy w ramach systemu cash poolingu nie powstanie obowiązek sporządzenia dokumentacji, o której mowa w art. 9a tej ustawy,
*   Wnioskodawca i Lider są podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, dlatego z tytułu usług świadczonych przez Lidera na rzecz Wnioskodawcy w ramach systemu cash poolingu powstanie obowiązek sporządzenia dokumentacji, o której mowa w art. 9a tej ustawy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9a ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.), podatnicy dokonujący transakcji z podmiotami powiązanymi z tymi podatnikami - w rozumieniu art. 11 ust. 1 i 4 - lub transakcji, w związku z którymi zapłata należności wynikających z takich transakcji dokonywana jest bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, są obowiązani do sporządzenia dokumentacji podatkowej takiej (takich) transakcji, obejmującej:

1.  określenie funkcji, jakie spełniać będą podmioty uczestniczące w transakcji (uwzględniając użyte aktywa i podejmowane ryzyko),
2.  określenie wszystkich przewidywanych kosztów związanych z transakcją oraz formę i termin zapłaty,
3.  metodę i sposób kalkulacji zysków oraz określenie ceny przedmiotu transakcji,
4.  określenie strategii gospodarczej oraz innych działań w jej ramach - w przypadku gdy na wartość transakcji miała wpływ strategia przyjęta przez podmiot,
5.  wskazanie innych czynników - w przypadku gdy w celu określenia wartości przedmiotu transakcji przez podmioty uczestniczące w transakcji uwzględnione zostały te inne czynniki,
6.  określenie oczekiwanych przez podmiot obowiązany do sporządzenia dokumentacji korzyści związanych z uzyskaniem świadczeń - w przypadku umów dotyczących świadczeń (w tym usług) o charakterze niematerialnym.

Powyższy obowiązek, na podstawie art. 9a ust. 2 ww. ustawy, obejmuje transakcję lub transakcje między podmiotami powiązanymi, w których łączna kwota (lub jej równowartość) wynikająca z umowy lub rzeczywiście zapłacona w roku podatkowym łączna kwota wymagalnych w roku podatkowym świadczeń przekracza równowartość:

1.  100.000 EURO - jeżeli wartość transakcji nie przekracza 20% kapitału zakładowego, określonego zgodnie z art. 16 ust. 7, albo
2.  30.000 EURO - w przypadku świadczenia usług, sprzedaży lub udostępnienia wartości niematerialnych i prawnych, albo
3.  50.000 EURO - w pozostałych przypadkach.

Definicja podmiotów powiązanych została umieszczona w art. 11 ust. 1 i 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. I tak, jeżeli:

1.  podatnik podatku dochodowego mający siedzibę (zarząd) lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwany dalej „podmiotem krajowym”, bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębiorstwem położonym za granicą lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego przedsiębiorstwa, albo
2.  osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania albo siedzibę (zarząd) za granicą, zwana dalej „podmiotem zagranicznym”, bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego podmiotu krajowego, albo
3.  te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotem krajowym i podmiotem zagranicznym lub w ich kontroli albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów, albo
4.  podmiot krajowy bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu innym podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale innego podmiotu krajowego, albo
5.  te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotami krajowymi lub w ich kontroli albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów

\- i jeżeli w wyniku takich powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, i w wyniku tego podmiot nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały - dochody danego podmiotu oraz należny podatek określa się bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań.

Z powyższego wyraźnie wynika, iż aby mógł powstać wymóg sporządzania wspomnianej dokumentacji podatkowej, konieczne jest jednoczesne ziszczenie się dwóch warunków. Po pierwsze, musimy mieć do czynienia z transakcją oraz po drugie, taka transakcja musi mieć miejsce pomiędzy podmiotami powiązanymi.

Pojęcie „transakcja” nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa podatkowego ani cywilnego, zatem można uznać, iż nie posiada ono definicji legalnej. W takim przypadku należy posłużyć się znaczeniem słownikowym, w myśl którego (według Internetowego Słownika Języka Polskiego - http://sjp.pwn.pl), transakcja to operacja handlowa dotycząca kupna lub sprzedaży towarów lub usług lub umowa handlowa na kupno lub sprzedaż towarów lub usług, też zawarcie takiej umowy.

Z okoliczności przedstawionych we wniosku wynika, iż Wnioskodawca, należący do międzynarodowej grupy kapitałowej, zamierza zawrzeć wewnątrzgrupową umowę, której przedmiotem jest zarządzanie środkami pieniężnymi (cash pooling). Umowy zostaną zawarte przez Wnioskodawcę z belgijską spółką, która jest Jego dominującym (81%) udziałowcem posiadającym swe udziały przez okres ponad 2 lat (zwana dalej „Liderem”) oraz bankami z siedzibą w Polsce i Belgii.

Odnosząc powyższe uregulowania prawne do opisanego zdarzenia przyszłego stwierdzić należy, iż z pewnością mianem transakcji określić będzie można usługę cash poolingu świadczoną Spółce przez banki z siedzibą w Polsce i Belgii. Jednak banki (będące stroną transakcji) nie są powiązane, w rozumieniu art. 11 ust. 1 i 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, z Wnioskodawcą (czyli z drugą stroną transakcji). Zatem, nie zostanie spełniony drugi z dwóch wspomnianych wyżej warunków, od których spełnienia zależy obowiązek sporządzenia dokumentacji podatkowej.

Za transakcję należy również uznać usługę zarządzania płynnością finansową świadczoną przez Lidera na podstawie zawartej z Wnioskodawcą umowy, za którą należne jest Liderowi wynagrodzenie. Lider i Wnioskodawca są podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11 ust. 1 i 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (czyli z drugą stroną transakcji). Zatem, zostanie spełniony drugi z dwóch wspomnianych wyżej warunków, od którego zaistnienia zależy obowiązek sporządzenia dokumentacji podatkowej, o której mowa w art. 9a ust. 1 ww. ustawy, z tytułu wynagrodzenia za świadczoną na rzecz Wnioskodawcy usługę zarządzania płynnością finansową. Tym samym, obowiązek sporządzenia dokumentacji podatkowej, o której mowa w art. 9a ww. ustawy wystąpi tylko w zakresie wynagrodzenia dla Lidera za świadczoną na rzecz Spółki usługę zarządzania płynnością finansową, o ile nastąpi wypełnienie przesłanki dotyczącej przekroczenia rocznej wartości zawieranych transakcji, o której mowa w art. 9a ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (30 tys. Euro).

Reasumując, Wnioskodawca i banki, mające siedzibę w Polsce i Belgii, nie są podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11 ust. 1 i 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w związku z czym z tytułu usług świadczonych przez ww. banki na rzecz Wnioskodawcy w ramach systemu cash poolingu, nie będzie On zobowiązany do sporządzania dokumentacji cen transferowych, o której mowa w art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Z kolei, Wnioskodawcę i Lidera należy uznać za podmioty powiązane na podstawie art. 11 ust. 1 i 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, dlatego z tytułu usług świadczonych przez Lidera na rzecz Wnioskodawcy w ramach systemu cash poolingu powstanie obowiązek sporządzenia dokumentacji, o której mowa w art. 9a tej ustawy, o ile roczna kwota transakcji przekroczy 30 tys. Euro.

Jednocześnie nadmienia się, iż wniosek Spółki w zakresie podatku od towarów i usług został oraz zostanie rozpatrzony odrębnymi rozstrzygnięciami. Natomiast w części dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych przedmiotowy wniosek został rozpatrzony odrębnym rozstrzygnięciem.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.