Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/436-158/10-2/WS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2010-10-20
Teza: Darowizna udziałów w spółce z o.o. od ojca.
Słowa kluczowe: darowizna; udział; zwolnienie
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 20 lipca 2010 r. (data wpływu 22 lipca 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania darowizny – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 22 lipca 2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania darowizny.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Ojciec Wnioskodawcy posiada udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, które w najbliższym czasie zamierza w całości darować na Jego rzecz. Umowa darowizny udziałów zostanie zawarta, bądź w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi stosownie do art. 180 k.s.h., bądź w formie aktu notarialnego. Pomiędzy rodzicami Zainteresowanego istnieje ustrój wspólności majątkowej. Darowane udziały zostaną przekazane do majątku odrębnego Wnioskodawcy.

Wartość rynkowa udziałów zostanie określona z uwzględnieniem opinii biegłego rzeczoznawcy. W przypadku, gdy umowa darowizny udziałów zostanie zawarta w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi, wówczas w terminie 6 miesięcy Zainteresowany dokona zgłoszenia nabytych praw majątkowych na formularzu SD-Z2 w celu skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Wypełniając formularz Zainteresowany dokona wypełnienia poszczególnych pozycji formularza zgłoszeniowego SD-Z2 w ten sposób, że:

*   w pozycji „wartość rynkowa” zostanie wpisana wartość wynikająca z wyceny dokonanej przez biegłego rzeczoznawcę,

*   w pozycji „wielkość udziałów” zostanie wskazane, że chodzi o 100% udziałów,

*   w pozycji „miejsce położenia rzeczy lub wykonywania prawa majątkowego” zostanie wskazany adres siedziby spółki z o.o., której udziały zostały nabyte.

Przed przyjęciem darowizny Wnioskodawca chciałby potwierdzić, czy prawidłowo rozpoznał skutki podatkowe związane z przyjęciem darowizny udziałów oraz jej opodatkowaniem w zakresie podatku od spadków i darowizn.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy darowizna udziałów w spółce z o.o., którą Wnioskodawca otrzyma od ojca będzie korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, przy zachowaniu przewidzianych we wskazanym przepisie warunków?
2.  Czy prawidłowe będzie określenie poszczególnych pozycji formularza zgłoszeniowego SD-Z2 w ten sposób, że:
    1.  w pozycji „wartość rynkowa” zostanie wskazana wartość wynikająca z wyceny dokonanej przez biegłego rzeczoznawcę,
    2.  w pozycji „wielkość udziałów” zostanie wskazane, że chodzi o 100% udziałów,
    3.  w pozycji „miejsce położenia rzeczy lub wykonywania prawa majątkowego” zostanie wskazany adres siedziby spółki z o.o., której udziały zostały nabyte?

Zdaniem Wnioskodawcy, w odniesieniu do pytania 1, zgodnie z treścią art. 4a ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2004 r., Nr 142, poz. 1514 ze zm.), dalej u.p.s.d., zwolnione z podatku od spadków i darowizn jest nabycie własności rzeczy i praw majątkowych przez zstępnych (czyli m.in. przez syna), jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, którym w przypadku nabycia w formie darowizny jest, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 u.p.s.d. chwila złożenia oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy — z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia. W przypadku, gdy ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczenia obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń. Podstawą opodatkowania, w przypadku nabycia udziałów w formie darowizny będzie wartość rynkowa udziałów z dnia powstania obowiązku podatkowego (art. 7 ust. 1 u.p.s.d.). Wskazane nabycie udziałów przez Wnioskodawcę jako zstępnego będzie korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ust. 1 u.p.s.d. pod warunkiem spełnienia wymogu dotyczącego dokonania, w odpowiednim terminie, zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych.

Zdaniem Wnioskodawcy, w odniesieniu do pytania 2, zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych, które jest warunkiem skorzystania ze zwolnienia z podatku, o którym mowa w art. 4a u.p.s.d. powinno zostać dokonane na formularzu określonym w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 grudnia 2006 r. Wartość nabytych rzeczy lub praw majątkowych należy wskazać na formularzu SD-Z2, w którym w rubryce:

1.  wartość rynkowa nabytej rzeczy lub nabytego prawa należy wskazać wartość rynkową udziałów na dzień powstania obowiązku podatkowego. Jakkolwiek dzień dokonania wyceny przez rzeczoznawcę nie będzie tożsamy z dniem powstania obowiązku podatkowego, to w ocenie Zainteresowanego nie ma przeszkód, aby przy określaniu wartości rynkowej nabytych praw majątkowych posiłkować się wyceną dokonaną na potrzeby umowy darowizny, przy założeniu, że pomiędzy dniem dokonania wyceny a dniem powstania obowiązku podatkowego nie zaistnieją żadne okoliczności rzutujące na wartość rynkową przedmiotu darowizny;
2.  wielkość udziału nabytego w rzeczy lub w prawie majątkowym należy zaznaczyć wartość 100%. Nabycie udziałów w drodze darowizny w sytuacji opisanej we wniosku prowadzi do nabycia tych udziałów w całości, czyli 100% wartości;
3.  miejsce położenia rzeczy lub wykonywania prawa majątkowego należy podać adres siedziby spółki z o.o. której udziały zostały nabyte.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. darowizny.

Art. 5 ww. ustawy stanowi, iż obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Natomiast na podstawie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy obowiązek podatkowy powstaje – przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Według art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę wolną w wysokości 9 637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej. W myśl art. 14 ust. 2 ww. ustawy, zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe. Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

Jednakże zgodnie z art. 4a ust.1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 (tj. dla I grupy podatkowej 9 637 zł) - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, przedmiotowe nabycie podlega opodatkowaniu na ogólnych zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej - art. 4a ust. 3 ww. ustawy.

Z kolei w myśl art. 4a ust. 4 przedmiotowej ustawy, obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

W cytowanych przepisach nie zostały wyszczególnione ani rodzaj, czy charakter darowanych składników majątku objętych zwolnieniem, ani sposób, czy czas ich użytkowania jak również ich maksymalna wartość. Dla skorzystania ze zwolnienia nie ma więc znaczenia wartość majątku jaki będzie przedmiotem darowizny.

Z uwagi na to, iż we wniosku Zainteresowany wskazał, że ma otrzymać udziały w darowiźnie od ojca, natomiast między rodzicami istnieje ustrój wspólności majątkowej, należy zastrzec, że jeżeli przedmiot darowizny, pochodzi z majątku wspólnego darczyńcy i jego współmałżonka, to dla ważności umowy darowizny, z wyjątkiem drobnych darowizn zwyczajowo przyjętych, wymagana jest w myśl art. 37 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 ze zm.) zgoda drugiego małżonka, przy czym w sytuacji, gdy umowa została zawarta przez jednego z małżonków bez wymaganej zgody drugiego jej ważność zależy od potwierdzenia umowy przez drugiego małżonka (art. 37 § 2). Nadto, ustawodawca w art. 37 § 4 ustawy jednoznacznie stwierdza nieważność jednostronnej czynności prawnej dokonanej bez wymaganej zgody drugiego małżonka. Jednakże przez fakt wyrażenia takiej zgody drugi współmałżonek nie staje się stroną umowy darowizny.

Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych – w sytuacji gdy podatnik chce skorzystać ze zwolnienia określonego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn -winno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz. U. Nr 243, poz. 1762 ze zm.).

W powyższym zgłoszeniu należy wskazać m.in. wielkość udziału nabytego w rzeczy lub w prawie majątkowym, miejsce położenia rzeczy lub wykonywania prawa majątkowego (adres), a także wartość rynkową nabytej rzeczy lub nabytego prawa majątkowego (udziału) w dniu powstania obowiązku podatkowego (w zł).

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, iż ojciec Wnioskodawcy posiada udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością, które w najbliższym czasie zamierza w całości darować na Jego rzecz. W związku z powyższym prawidłowym będzie wskazanie przez Zainteresowanego w pozycji „wielkość udziałów” 100 %, natomiast w pozycji miejsce położenia rzeczy lub wykonywania prawa majątkowego” – adres siedziby spółki, której udziały zostaną nabyte.

Natomiast odnośnie pozycji „wartość rynkową nabytej rzeczy lub nabytego prawa majątkowego (udziału) w dniu powstania obowiązku podatkowego (w zł)” należy wskazać, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego (…).

Na podstawie art. 8 ust. 1 i ust. 3 ww. ustawy, wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy i praw (…). Z kolei wartość rynkową rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia powstania obowiązku podatkowego.

Natomiast jeżeli nabywca nie określił wartości nabytych rzeczy lub praw majątkowych albo wartość określona przez niego nie odpowiada, według oceny naczelnika urzędu skarbowego wartości rynkowej, organ ten wezwie nabywcę do jej określenia, podwyższenia lub obniżenia, w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania, podając jednocześnie wartość według własnej, wstępnej oceny. Jeżeli nabywca, pomimo wezwania, nie określił wartości lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, naczelnik urzędu skarbowego dokona jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez nabywcę wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33 % od wartości podanej przez nabywcę, koszty opinii biegłego ponosi nabywca (art. 8 ust. 4 ww. ustawy).

Zatem to na podatniku (obdarowanym) w pierwszej kolejności spoczywa obowiązek dokonania wyceny otrzymanego w darowiźnie majątku lub prawa majątkowego pod kątem wartości rynkowej (art. 8 ust. 3 ustawy). Powyższe nie oznacza jednak, że podatnik jest zobligowany do określenia wartości rynkowej nabytej rzeczy lub prawa majątkowego w oparciu o opinię rzeczoznawcy (może się jednak nią posiłkować). Ustawodawca w przytoczonym wyżej art. 8 ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn nałożył jedynie na organ podatkowy obowiązek uwzględnienia przedłożonej przez stronę, w toku postępowania podatkowego w sprawie podatku od spadków i darowizn, wyceny rzeczoznawcy, gdy wartość rynkowa przedmiotu umowy, według oceny organu podatkowego nie odpowiada wartości rynkowej zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy.

Innymi słowy, wartość udziałów wskazana przez Wnioskodawcę, w umowie darowizny będzie odpowiadała wartości rynkowej, jeżeli zostanie określona z uwzględnieniem zapisów ww. art. 8 ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Reasumując, opisana we wniosku darowizna udziałów w spółce z o.o. będzie korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn po spełnieniu warunków wymienionych w tym przepisie.

W sytuacji, gdy darowizna nie będzie dokonana w formie aktu notarialnego, w składanym przez Wnioskodawcę zgłoszeniu SD-Z2 prawidłowym będzie wskazanie w pozycji „wielkość udziałów” 100%, natomiast w pozycji miejsce położenia rzeczy lub wykonywania prawa majątkowego” – adres siedziby spółki, której udziały zostaną nabyte. Natomiast wartość rynkowa nabytego prawa majątkowego, powinna zostać określona z uwzględnieniem art. 8 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.