Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP3/4512-1-137/15-5/TK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2015-12-21
Teza: Podatek od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT wykazanego w fakturach dokumentujących wydatki ponoszone w związku z budową budynku mieszkalnego.
Słowa kluczowe: budowa-budowa budynków; budynek; działalność; faktura; odliczenia; odliczenia-odliczenie podatku; odliczenia-prawo do odliczenia; usługi; usługi-usługi agroturystyczne; wydatek; zakwaterowanie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106m; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106p; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106q

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani przedstawione we wniosku z dnia 3 września 2015 r. (data wpływu 9 września 2015 r.) uzupełnionym pismem z dnia 3 grudnia 2015 r. (data wpływu 9 grudnia 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT wykazanego w fakturach dokumentujących wydatki ponoszone w związku z budową budynku mieszkalnego – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 9 września 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT wykazanego w fakturach dokumentujących wydatki ponoszone w związku z budową budynku mieszkalnego. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 3 grudnia 2015 r. (data wpływu 9 grudnia 2015 r.) o doprecyzowanie opisu sprawy oraz dopłatę.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest osobą fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą. Zainteresowany jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług jak również był czynnym podatnikiem VAT w momencie ponoszenia wydatków związanych z budową wskazanego poniżej budynku.

W latach 2012-2014 Wnioskodawca ponosił wydatki związane z budową budynku mieszkalnego – domu. Ww. wydatki dokumentowane były fakturami. W treści faktur, jako nabywca wskazany został Zainteresowany – wskazane zostało imię i nazwisko Wnioskodawcy, adres zamieszkania (jednocześnie adres prowadzenia działalności) oraz numer PESEL.

Zainteresowany od początku prowadzenia inwestycji planował wykorzystanie jej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Jednak dopiero obecnie podjął decyzję co do sposobu wykorzystania ww. inwestycji w tej działalności. Wnioskodawca zdecydował, że będzie wykorzystywał budynek na potrzeby indywidualnej działalności gospodarczej w zakresie świadczenia usług agroturystycznych oraz usług zakwaterowania w cyklach dziennych i tygodniowych. Zainteresowany zwiększy zakres prowadzonej działalności o usługi agroturystyczne i usługi zakwaterowania w cyklach dziennych i tygodniowych. Według Wnioskodawcy działalność ta sklasyfikowana jest wg PKWiU 2008 w grupowaniu 55 „USŁUGI ZWIĄZANE Z ZAKWATEROWANIEM”.

Budynek ten zostanie w przyszłości przekazany na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej i ujęty w ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, a następnie będzie wykorzystywany do indywidualnej działalności gospodarczej. Jak wskazano powyżej przedmiotem ww. indywidualnej działalności gospodarczej są usługi agroturystyczne, zakwaterowania oraz najem pokoi świadczony w cyklach dziennych i tygodniowych. Budynek wykorzystywany będzie w ramach ww. działalności. Zainteresowany wystawi również do faktur, zawierających m.in. numer PESEL, noty korygujące, którymi uzupełni numer NIP nabywcy (własny NIP) w treści faktur.

W uzupełnieniu Wnioskodawca wskazał, że:

*   zrezygnował ze zwolnienia podmiotowego (art. 113 ustawy o VAT) i jest czynnym podatnikiem VAT od dnia 1 czerwca 2012 r.;
*   usługi które zamierza świadczyć sklasyfikowane są wg PKWiU 2008 w grupowaniu 55 „USŁUGI ZWIĄZANE Z ZAKWATEROWANIEM”;
*   budynek będzie w całości wykorzystywany przez niego do świadczenia usług sklasyfikowanych wg PKWiU 2008 w grupowaniu 55 „USŁUGI ZWIĄZANE Z ZAKWATEROWANIEM”;
*   budynek był budowany z zamiarem świadczenia przy jego wykorzystaniu usług związanych z zakwaterowaniem;
*   budynek został oddany do używania w dniu 18 czerwca 2014 r. Do tej chwili budynek nie jest jeszcze wykorzystywany – obecnie trwa proces jego wyposażenia na potrzeby planowanej działalności;
*   nie mieszka i nie mieszkał w przedmiotowym budynku;
*   budynek ten przystosowany jest do prowadzenia w nim planowanej działalności gospodarczej (przykładowo posiada 6 pokoi na pierwszym piętrze), nadal prowadzony jest proces jego wyposażenia na potrzeby tej działalności gospodarczej;
*   przyczyną nieodliczenia podatku VAT był brak świadomości Zainteresowanego w zakresie możliwości odliczenia VAT od wydatków związanych z planowaną przez niego działalnością w zakresie świadczenia usług zakwaterowania. Wnioskodawca nie wiedział, iż ww. usługi podlegają opodatkowaniu VAT (nie są zwolnione z VAT).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy Wnioskodawca ma prawo odliczyć podatek VAT wykazany na fakturach dokumentujących wydatki ponoszone w związku z ww. inwestycją?
2.  Czy Wnioskodawca ma prawo odliczyć podatek VAT wykazany na fakturach dokumentujących wydatki ponoszone w związku z ww. inwestycją w okresie rozliczeniowym, w którym otrzymał ww. faktury lub z jednym z dwóch kolejnych okresów rozliczeniowych?

Zdaniem Wnioskodawcy:

1.  Ma on prawo odliczyć podatek VAT wykazany na fakturach dokumentujących wydatki ponoszone w związku z ww. inwestycją.
2.  Ma on prawo odliczyć podatek VAT wykazany na fakturach dokumentujących wydatki ponoszone w związku z ww. inwestycją w okresie rozliczeniowym, w którym otrzymał ww. faktury lub w jednym z dwóch kolejnych okresów rozliczeniowych.

Ad 1

W myśl art. 86 ust. 1 ustawy, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Z cyt. wyżej przepisu wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług, a towary i usługi, przy nabyciu których podatek został naliczony, są lub będą w przyszłości wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Zatem warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Jednocześnie przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Stosownie do treści art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r. stanowi, że kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

1.  z tytułu nabycia towarów i usług,
2.  dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Z kolei, w myśl art. 86 ust. 10 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy (brzmienie obowiązujące od 1 stycznia 2014 r.).

Przepis art. 86 ust. 11 ustawy od 1 stycznia 2014 r. brzmi następująco: „Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowy”.

Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 10d, 10e i 11, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 13a - art. 86 ust. 13 ustawy (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r.).

Dla określenia, czy Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku wynikającego z faktur dokumentujących zakupy, niezwykle istotny jest charakter związku występującego między tymi zakupami, a planowaną przez niego działalnością gospodarczą. Związek ten może mieć charakter bezpośredni, pośredni, jak również może dotyczyć takich czynności, które są niezbędne do funkcjonowania przedsiębiorstwa.

Ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w określonych terminach, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, m.in. tego że zakupy będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Stosownie do postanowień art. 88 ust. 4 ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r. – obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Ww. art. 96 w ust. 1 stanowi, że podmioty, o których mowa w art. 15, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3.

Zgodnie z art. 96 ust. 3 ustawy (brzmienie obowiązujące od 1 stycznia 2014 r.) podmioty wymienione w art. 15, u których sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 lub wykonujące wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, mogą złożyć zgłoszenie rejestracyjne.

Art. 96 ust. 4 ustawy stanowi, że naczelnik urzędu skarbowego rejestruje podatnika i potwierdza jego zarejestrowanie jako „podatnika VAT czynnego” lub w przypadku podatników, o których mowa w ust. 3 – jako „podatnika VAT zwolnionego”.

Zgodnie z art. 99 ust. 1 ustawy, podatnicy o których mowa w art. 15, są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu, z zastrzeżeniem ust. 2-10 i art. 133.

Mali podatnicy, którzy wybrali metodę kasową, składają w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy kwartalne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym kwartale (art. 99 ust. 2 ustawy).

Według indywidualnej interpretacji ILPP1/443-757/13-3/HW wydanej w dniu 20 listopada 2013 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w przypadku. gdy wszystkie niezbędne dane nabywcy na fakturze zostały zawarte, a przeoczona została jedynie informacja o NIP. wówczas jest to wada techniczna. W praktyce nie ma ona wpływu na prawidłowe określenie nabywcy towaru. wysokości zobowiązania podatkowego oraz zweryfikowanie zaistnienia zdarzenia gospodarczego. W tej sytuacji podatnik mógł zatem odliczyć podatek VAT – pod warunkiem, że zakupy miały związek z czynnościami opodatkowanymi z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z art. 88 ustawy. Ponadto w przypadku braku NIP-u niezbędne jest skorygowanie faktury zakupu notą korygującą.

Podsumowując, w ocenie Wnioskodawcy, po uzupełnieniu treści faktury o numer NIP spełnione będą wymogi formalne co do treści faktury, a co za tym idzie będzie miał on prawo do odliczenia podatku VAT wykazanego na ww. fakturach zakupowych.

W związku z powyższym, mając na uwadze zasadę neutralności podatku VAT stwierdzić należy, że skoro wszystkie ponoszone przez Wnioskodawcę wydatki na budowę ww. domu, który wykorzystywany będzie do prowadzenia działalności, a tym samym do celu przyszłego osiągania przychodów z działalności gospodarczej opodatkowanej podatkiem od towarów i usług. Wnioskodawcy przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT dokumentujących poniesione wydatki.

Ad 2

Wnioskodawca uprawniony będzie do odliczenia podatku VAT w deklaracjach składanych za okresy rozliczeniowe, w których w odniesieniu do nabytych przez Wnioskodawcę towarów i usług powstał obowiązek podatkowy podatnik oraz Wnioskodawca otrzymał faktury VAT dokumentujące zakup towarów i usług związanych z ww. inwestycja w postaci budowy domu, lub odpowiednio za dwa kolejne okresy rozliczeniowe – zgodnie z art. 86 ust. 10 i 11 ustawy o VAT. W związku z powyższym Wnioskodawca winien skorygować uprzednio złożone deklaracje za ww. okresy rozliczeniowe, o podatek VAT naliczony wykazany na fakturach wskazanych w stanie faktycznym, dokumentujących wydatki związany z przedmiotową inwestycją w postaci budowy ww. domu.

Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości jej stanowiska w opisanej powyżej sprawie.

Prawo do obniżenia podatku należnego powstaje u wszystkich podatników, o ile wykażą, że zakupy były związane z bieżącą albo przyszłą działalnością opodatkowaną. Należy podkreślić, że jedną z fundamentalnych zasad konstrukcji podatku od towarów i usług jest prawo podatnika do odliczenia podatku zapłaconego w cenie przy nabyciu towarów i usług związanych z działalnością gospodarczą. Podstawowa zasada wspólnotowego systemu VAT, jaką jest zasada neutralności podatku, jest rozumiana jako stosowanie podatku od towarów i usług na wszystkich etapach obrotu gospodarczego z równoczesnym prawem do potrącenia podatku zawartego w poprzedniej fazie obrotu. Wszelkie ograniczenia prawa do odliczenia podatku naliczonego wpływają na neutralność tego podatku i mogą wynikać jedynie z wyraźnej regulacji ustawowej. Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca w 2015 r. zamierza rozpocząć działalność gospodarczą w charakterze agroturystyki/wynajmu okazjonalnego.

W świetle przedstawionego stanu prawnego stwierdzić należy, że ustawa nie pozbawia podatnika prawa do dokonania odliczenia podatku VAT od zakupów poczynionych przed podjęciem decyzji o wykorzystaniu danych nakładów do czynności opodatkowanych VAT. Ustawa daje prawo do odliczenia o ile występują przesłanki, że zakupione towary i usługi będą wykorzystywane do wykonywania bieżącej lub przyszłej działalności opodatkowanej. Zatem zdaniem Wnioskodawcy nabył on prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur otrzymanych przed podjęciem ww. decyzji jeśli ww. nabycia były związane wyłącznie z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Prawo to można zrealizować na zasadach określonych w cyt. przepisach art. 86 ust. 10, 11 i 13 ustawy, o ile nie zachodzą inne wyłączenia wskazane w art. 88 ustawy.

W analizowanym przypadku przedmiotowy budynek wykorzystywany będzie do wykonywania czynności opodatkowanych, tj. usług agroturystyki/związanych z zakwaterowaniem, które świadczone są w cyklach dziennych lub tygodniowych. Nie zajdą tu również wyłączenia wskazane w art. 88 ustawy.

Wnioskodawca jest zdania, że jeśli stwierdzono brak NIP na fakturze, wówczas mamy do czynienia z błędem formalnym. który co do zasady nie powinien mieć wpływu na prawo do odliczenia podatku VAT. Jak stanowi art. 88 ust. 3a ustawy o VAT, brak numeru NIP nie oznacza, że przedsiębiorca traci prawo do odliczenia podatku VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą.

W myśl tego przepisu, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do treści art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

1.  nabycia towarów i usług,
2.  dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Z powyższego wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Należy zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.

Zatem w podatku od towarów i usług obowiązuje zasada tzw. „niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego”. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia, nie musi czekać, aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.

W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowoprawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.

Warunkowość realizacji określonego w art. 86 ust. 1 ustawy prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony powoduje, że nieziszczenie się warunku pozytywnego, jakim jest wykorzystanie towaru (usługi) do realizacji czynności opodatkowanej – np. towar został częściowo wykorzystany do czynności zwolnionych od VAT lub niepodlegających VAT powoduje konieczność weryfikacji odliczenia podatku naliczonego.

Jak wynika z art. 86 ust. 10 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.

Na mocy art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a – powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.

Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych (art. 86 ust. 11 ustawy).

W świetle art. 86 ust. 13 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2014 r., jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 10d, 10e i 11, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 13a.

Należy podkreślić, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

W świetle art. 88 ust. 4 ustawy, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Zgodnie z powyższą regulacją, z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Stosownie do postanowień art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 ustawy).

Na mocy art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Jak stanowi art. 2 pkt 31 ustawy, ilekroć w jej przepisach jest mowa o fakturze – rozumie się przez to dokument w formie papierowej lub w formie elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie.

Podkreślić należy, że w systemie podatku od towarów i usług faktury są dokumentami sformalizowanymi potwierdzającymi rzeczywiste transakcje gospodarcze dokonywane przez podatnika. Prawidłowość materialnoprawna faktury zachodzi wówczas, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze, czyli w istocie stwierdza fakt nabycia określonych towarów lub usług. Wystawienie faktury należy rozumieć jako sporządzenie dokumentu oraz jego przekazanie innemu podmiotowi, a przez to wprowadzenie faktury do obrotu prawnego. Faktura pełni szczególną rolę dowodową w prawidłowym wymiarze podatku VAT dlatego też niezwykle istotne jest prawidłowe oznaczenie wszystkich elementów faktury.

W ocenie tut. Organu, przez wystawienie faktury należy rozumieć sporządzenie wyżej wymienionego dokumentu oraz jego przekazanie innemu podmiotowi (nabywcy towaru lub usługi), a także przez to wprowadzenie faktury do obrotu prawnego.

Stosownie do art. 106e ust. 1 ustawy, faktura powinna zawierać między innymi:

1.  datę wystawienia;
2.  kolejny numer nadany w ramach jednej lub więcej serii, który w sposób jednoznaczny identyfikuje fakturę;
3.  imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy;
4.  numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. a;
5.  numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej, pod którym otrzymał on towary lub usługi, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. b;
6.  datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi lub datę otrzymania zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, o ile taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury;
7.  nazwę (rodzaj) towaru lub usługi;
8.  miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług;
9.  cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto);
10.  kwoty wszelkich opustów lub obniżek cen, w tym w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty, o ile nie zostały one uwzględnione w cenie jednostkowej netto;
11.  wartość dostarczonych towarów lub wykonanych usług, objętych transakcją, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto);
12.  stawkę podatku;
13.  sumę wartości sprzedaży netto, z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku;
14.  kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku;
15.  kwotę należności ogółem;

(…).

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jest osobą fizyczną prowadzącą jednoosobową działalność gospodarczą. Zainteresowany jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług jak również był czynnym podatnikiem VAT w momencie ponoszenia wydatków związanych z budową wskazanego poniżej budynku (zrezygnował ze zwolnienia podmiotowego od dnia 1 czerwca 2012 r.).

W latach 2012-2014 Wnioskodawca ponosił wydatki związane z budową budynku mieszkalnego – domu. Ww. wydatki dokumentowane były fakturami. Budynek został oddany do używania w dniu 18 czerwca 2014 r. Do tej chwili budynek nie jest jeszcze wykorzystywany – obecnie trwa proces jego wyposażenia na potrzeby planowanej działalności.

Budynek ten zostanie w przyszłości przekazany na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej i ujęty w ewidencji środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, a następnie będzie wykorzystywany do indywidualnej działalności gospodarczej.

Zainteresowany zamierza wystawić do faktur, zawierających m.in. numer PESEL, noty korygujące, którymi uzupełni numer NIP nabywcy (własny NIP) w treści faktur.

Przyczyną nieodliczenia podatku VAT był brak świadomości Zainteresowanego w zakresie możliwości odliczenia VAT od wydatków związanych z planowaną przez niego działalnością w zakresie świadczenia usług zakwaterowania. Wnioskodawca nie wiedział, że ww. usługi podlegają opodatkowaniu VAT (nie są zwolnione z VAT).

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą tego czy w przedstawionym przypadku ma prawo odliczyć podatek VAT wykazany na fakturach dokumentujących wydatki ponoszone w związku z ww. inwestycją oraz czy Zainteresowany ma prawo odliczyć podatek VAT wykazany na fakturach dokumentujących wydatki ponoszone w związku z ww. inwestycją w okresie rozliczeniowym, w którym otrzymał ww. faktury lub z jednym z dwóch kolejnych okresów rozliczeniowych.

Jak już wskazano, podstawową zasadą obowiązującą w podatku od towarów i usług, określoną w powołanym wyżej art. 86 ust. 1 ustawy, jest prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Ponadto z art. 88 ust. 4 ustawy wynika, że uprawnionym do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jest podmiot, który posiada status zarejestrowanego podatnika VAT czynnego.

Zatem podatnik może dokonać odliczenia podatku naliczonego w momencie otrzymania faktury, lecz aby uprawnienie to zrealizować musi posiadać status podatnika VAT czynnego. Prawo to podatnik może zrealizować dopiero w dniu złożenia rozliczenia (deklaracji) dla podatku od towarów i usług w obowiązującym do jej złożenia terminie.

W konsekwencji prawo do obniżenia podatku należnego może być realizowane przez podatnika w ściśle określonym czasie, pod warunkiem spełnienia przez niego przesłanek pozytywnych, tj. istnienia związku między zakupami i prowadzoną działalnością.

W tym miejscu należy wskazać na orzeczenie w sprawie C-97/90 Lennartz, w którym TSUE stwierdził, że prawo do odliczeń powstaje w momencie, gdy podlegający odliczeniu podatek staje się wymagalny. W konsekwencji o istnieniu tego prawa do odliczeń może zadecydować jedynie charakter, w jakim osoba występuje w danym czasie. Zgodnie z art. 17 (2) szóstej dyrektywy, o ile podatnik, działający w tym charakterze, używa towarów dla celów czynności podlegających opodatkowaniu, jest on uprawniony do odliczania podatku należnego lub zapłaconego od takich towarów. Jeżeli towary nie są używane do celów działalności gospodarczej podatnika w rozumieniu art. 4, lecz do celów prywatnej konsumpcji, nie powstaje żadne prawo do odliczeń (pkt 8-9).

W kontekście opisu stanu sprawy należy powołać również wyrok TSUE w sprawie C-378/02 Waterschap Zeeuws Vlaanderen. W wyroku tym TSUE stwierdził, że art. 17 szóstej dyrektywy określa moment powstania prawa do odliczenia i stanowi, że jedynie charakter, w jakim podmiot działał w chwili nabycia dobra, determinuje istnienie prawa do odliczenia.

Oznacza to, że jeżeli w momencie nabycia towarów podmiot nie działał w charakterze podatnika VAT, wtedy takiemu podmiotowi nie przysługuje w żadnym momencie prawo do odliczenia VAT naliczonego. Zgodnie bowiem z obowiązującym obecnie art. 167 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE.L. Nr 347, str. 1, z późn. zm.), prawo do odliczenia powstaje w momencie, gdy podatek, który podlega odliczeniu, staje się wymagalny. Późniejsza zmiana przeznaczenia takich towarów z działalności niedającej prawa do odliczenia na działalność dającą takie prawo, nie będzie skutkowała dla podatnika nabyciem prawa do odliczenia VAT. Powyższa teza wyroku w sprawie C-378/02 zachowuje aktualność również w odniesieniu do odpowiadającej jej przepisów Dyrektywy 2006/112/WE (art. 167-168 oraz art. 184-192).

Uwzględniając powyższe, na wstępie rozpatrywanej sprawy należy wyjaśnić, czy Wnioskodawca w chwili ponoszenia wydatków (lata 2012-2014) działał w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. Przesłanką wskazującą, że Zainteresowany w momencie nabycia działał jako podatnik jest fakt nabycia ww. towaru do celów działalności gospodarczej i dochowanie staranności w tym zakresie, poprzez prawidłowe udokumentowanie tego zakupu fakturą z danymi Wnioskodawcy, jako podatnika podatku od towarów i usług.

W niniejszej sprawie Wnioskodawca wskazał, że zamierza dopiero zwiększyć zakres prowadzonej działalności o usługi agroturystyczne i usługi zakwaterowania w cyklach dziennych i tygodniowych (PKWiU z 2008 w grupowaniu 55 „USŁUGI ZWIĄZANE Z ZAKWATEROWANIEM”).

Z kolei wydatki były ponoszone w latach 2012-2014 i budynek został oddany do używania w dniu 18 czerwca 2014 r.

Na tle powyższych obiektywnych okoliczności Zainteresowany dowodzi jednak, że od początku prowadzenia inwestycji planował wykorzystanie jej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Należy stwierdzić, że ww. obiektywne okoliczności przeczą tak przedstawionemu zamiarowi. Wskazuje na to fakt, że Wnioskodawca: „dopiero obecnie podjął decyzję co do sposobu wykorzystania ww. inwestycji”. Inną, przeczącą temu informacją jest to, że: „budynek był budowany z zamiarem świadczenia przy jego wykorzystaniu usług związanych z zakwaterowaniem”.

Co więcej, Zainteresowany nie prowadził w momencie ponoszenia wydatków działalności gospodarczej w istotnym dla prawa do odliczenia zakresie (opodatkowanych usług związanych z zakwaterowaniem), gdyż te zamierza dopiero podjąć. Równocześnie czynnym podatnikiem podatku VAT był jednak już w momencie dokonywania wydatków.

Niewzruszalnym argumentem uniemożliwiającym nabycie przez Zainteresowanego prawa do odliczenia jest zatem brak posiadania faktury dokumentującej ponoszenie wydatków w celu prowadzenia działalności gospodarczej i w związku z nią. Brak jest ścisłego i bezpośredniego związku ponoszenia wydatków z tą konkretna działalnością gospodarczą (de facto dopiero podejmowaną).

Stąd podmiotem dokonującym nabycia towarów i usług nie był Wnioskodawca prowadzący działalność gospodarczą. Dom stanowi na dzień dzisiejszy wyłącznie jego majątek osobisty. Świadczą o tym jednoznacznie faktury wystawione na imię i nazwisko, adres zamieszkania (dodatkowo adres prowadzenia działalności) oraz numer PESEL Zainteresowanego.

Tym samym Wnioskodawca dokonując inwestycji nie dokonywał tego w ramach prowadzonej już działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy i nie występował jako podatnik podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, dla ww. transakcji.

Mając na uwadze tak przedstawione okoliczności sprawy oraz przywołane powyżej przepisy prawa i orzeczenia TSUE należy stwierdzić, że skoro dokonywane wydatki inwestycyjne w latach 2012-2014 Wnioskodawca nie dokonał jako podatnik podatku VAT i w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, to w tej sytuacji nie przysługuje mu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących ww. transakcje.

Podsumowując, Wnioskodawca nie ma prawa do odliczenia podatku VAT wykazanego na fakturach dokumentujących wydatki ponoszone w związku z ww. inwestycją.

W związku z rozstrzygnięciem tut. Organu, że stanowisko Wnioskodawcy w odniesieniu do pytania oznaczonego we wniosku nr 1 jest nieprawidłowe, pytanie oznaczone we wniosku nr 2 w analizowanej sytuacji stało się bezprzedmiotowe.

Interpretacja dotyczy:

*   zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia,
*   zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zaznaczenia wymaga również, że organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu sprawy. Podkreślenia wymaga, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Tut. Organ informuje ponadto, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytań) Zainteresowanego. Inne kwestie przedstawione w opisie sprawy, które nie zostały objęte pytaniami – nie mogą być zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Ponadto zaznacza się, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT wykazanego w fakturach dokumentujących wydatki ponoszone w związku z budową budynku mieszkalnego, natomiast w części dotyczącej stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w zakresie stawki podatku VAT, została wydana odrębna interpretacja nr ILPP3/4512-1-137/15-4/TK z dnia 21 grudnia 2015 r.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.