Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-1-3/4510-675/15/TS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2016-02-04
Teza: Czy w przypadku zbycia pod dowolnym tytułem gruntów, których właścicielem nie jest Wnioskodawca, lecz członkowie Wspólnoty Gruntowej, wystąpi u Wnioskodawcy obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych?
Słowa kluczowe: grunty-sprzedaż gruntów; odszkodowania; przychód; wspólnoty-wspólnota gruntowa; wspólnoty-wspólnota gruntowo-leśna; wywłaszczenie; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) oraz § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 25 listopada 2015 r. (data wpływu do tut. BKIP 1 grudnia 2015 r.), uzupełnionym 26 stycznia 2016 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie ustalenia, czy w przypadku zbycia pod dowolnym tytułem gruntów, których właścicielem nie jest Wnioskodawca, lecz członkowie Wspólnoty Gruntowej, wystąpi u Wnioskodawcy obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 1 grudnia 2015 r. wpłynął do tut. BKIP wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy w przypadku zbycia pod dowolnym tytułem gruntów, których właścicielem nie jest Wnioskodawca, lecz członkowie Wspólnoty Gruntowej, wystąpi u Wnioskodawcy obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych. Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z 14 stycznia 2016 r. Znak: IBPB-1-3/4510-675/15/TS, wezwano do ich uzupełnienia. Uzupełnienia wniosku dokonano 26 stycznia 2016 r.

We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Aktem prawnym regulującym zasady funkcjonowania, formę prawną, podział dochodów Wnioskodawcy (dalej również jako: „Spółka”) jest ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. Nr 28, poz. 169 ze zm.). Ustawa ta nie nadaje Wspólnocie gruntowej formy prawnej stowarzyszenia, lecz nakazuje do celów zarządczych gruntami wspólnoty powołanie spółki, nie wskazując jednak żadnej ze spółek z kodeksu spółek handlowych jako formy organizacyjno-prawnej.

Spółka nie ma obowiązku rejestracji w KRS. Spółka działa więc na podstawie i w ramach ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych i jest jedynie administratorem (zarządcą) majątku wspólnoty gruntowej.

Wspólnota Gruntowa zorganizowana została na podstawie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot

gruntowych. Art. 1 ust. 1 tej ustawy określa, że wspólnotami gruntowymi podlegającymi zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie są nieruchomości rolne, leśne oraz obszary wodne o określonych przymiotach.

W oparciu o tę ustawę, członkowie Wspólnoty mający swój udział we Wspólnocie (rozumianej zgodnie z art. 1 ust. 1 ww. ustawy) utworzyli Wspólnotę Gruntową, jak i powołana do życia została Spółka zarządzająca Wspólnotą. Zgodnie z art. 15 ww. ustawy, Spółka jest osobą prawną i działa na podstawie statutu. Z tytułu swych funkcji jedynie zarządczych, Spółka nie może uzyskiwać własnych dochodów. Dochód ze sprawowanego zarządu jest dochodem członków Wspólnoty jako właścicieli gruntów. Spółka może być dystrybutorem uzyskanej nadwyżki przychodów nad kosztami na rzecz członków Wspólnoty, o ile walne zgromadzenie taką uchwałę podejmie. Na Spółce nie ciążą też żadne obowiązki w zakresie opodatkowania wypłaconej nadwyżki na rzecz osób fizycznych (rolników) i prawnych, będących członkami Wspólnoty.

Wspólnota gruntowa została w 2013 r. wywłaszczona z części gruntów za odszkodowaniem, które otrzymał organ reprezentujący Wspólnotę, czyli Spółka dla zagospodarowania tej Wspólnoty – Wnioskodawca. Powstał wówczas problem ewentualnego opodatkowania takiej transakcji, jak i wątpliwości co do tego, czy przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w ogóle obejmują Wnioskodawcę.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w przypadku zbycia pod dowolnym tytułem gruntów, których właścicielem nie jest Wnioskodawca, lecz członkowie Wspólnoty Gruntowej, wystąpi u Wnioskodawcy obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób prawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, z uzyskanych przychodów ma prawo pokrywać jedynie koszty funkcjonowania, a ewentualna nadwyżka przychodów nad kosztami stanowi dochód członków wspólnoty, a nie Wnioskodawcy. Konsekwencją tego faktu jest to, że Wnioskodawca nigdy nie będzie posiadał dochodu do opodatkowania.

W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawcy, nie jest on podatnikiem ani płatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych.

Wnioskodawca uważa, że z tytułu zbycia gruntów, których nie był właścicielem, a którego właścicielami byli członkowie wspólnoty gruntowej, nie powstał u niego obowiązek w podatku dochodowym od osób prawnych, bowiem Wnioskodawca nie jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych.

Stanowisko takie, zdaniem Wnioskodawcy, potwierdzają nie tylko przepisy prawa, lecz również wydane interpretacje indywidualne, jak np. interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 6 maja 2011 r., nr IPPB5/423-40/11-4/AM, w której organ ten orzekł: „Reasumując, do przychodów Spółki dla Zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej, powołanej wyłącznie w celu zarządzania majątkiem Wspólnoty, ze względu na jej specyficzny status nie będą miały zastosowania przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Spółka nie jest właścicielem gruntu Wspólnoty lecz pełni tylko funkcje zarządcze, jako administrator aktywów, które nie są jej własnością. W konsekwencji, Wnioskodawca nie będzie miał obowiązku składania do Urzędu Skarbowego zeznania podatkowego CIT-8, CIT-O czy też sprawozdania finansowego. Obowiązek złożenia deklaracji podatkowej i uiszczenia podatku ciąży na każdej osobie fizycznej uprawnionej do udziału we Wspólnocie Gruntowej”.

Kolejną interpretację w identycznej sprawie wydał 13 marca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, sygn. IBPBI/2/423-1576/13/BG.

Podsumowując, zdaniem Wnioskodawcy, przychody Wspólnoty Gruntowej z tytułu zbycia jej gruntów tj. objętych wspólnotą gruntową, a przekazane do zarządcy tej wspólnoty, czyli Wnioskodawcy, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie konsekwencji podatkowych dla Spółki dla zagospodarowania Wspólnoty Gruntowej w związku ze zbyciem pod dowolnym tytułem gruntów będących własnością Wspólnoty, w związku z tym tut. Organ nie odniósł się w niej do ewentualnych konsekwencji podatkowych dla członków Wspólnoty.

Wspólnoty gruntowe to podmioty o swoistym statusie prawnym opartym na uregulowaniach zawartych w ustawie z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz.U. Nr 28, poz. 169 ze zm.). Z definicji zawartej w tej ustawie wynika, że wspólnotami gruntowymi podlegającymi zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych w tej ustawie są nieruchomości rolne, leśne oraz obszary wodne - o określonych przymiotach. Uprawnionymi do udziału we wspólnocie są osoby fizyczne lub prawne posiadające gospodarstwa rolne, jeżeli w ciągu ostatniego roku przed dniem wejścia w życie ustawy faktycznie korzystały z tej wspólnoty (art. 6 ust. 1 ww. ustawy). Udziały poszczególnych uprawnionych we wspólnocie określa się w ułamkowych częściach w sposób wymieniony w art. 9 tej ustawy. Zgodnie z art. 14 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej powinny utworzyć spółkę do sprawowania zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład wspólnoty. Natomiast, z art. 15 ust. 1 ww. ustawy wynika, że spółka jest osobą prawną i działa na podstawie statutu. Zbycie, zamiana, jak również przeznaczenie na cele publiczne lub społeczne wspólnot gruntowych lub ich części oraz zaciąganie pożyczek pieniężnych przez spółkę może nastąpić tylko za zgodą właściwego wójta, burmistrza, prezydenta miasta (art. 26 ww. ustawy).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 851, dalej: „updop”), ustawa reguluje opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób prawnych i spółek kapitałowych w organizacji. Przepisy ustawy mają również zastosowanie do jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, z wyjątkiem spółek niemających osobowości prawnej, z zastrzeżeniem ust. 1 i 3.

Stosownie do art. 1 ust. 3 przepisy ustawy mają również zastosowanie do:

1.  spółek komandytowo-akcyjnych mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
2.  spółek niemających osobowości prawnej mających siedzibę lub zarząd w innym państwie, jeżeli zgodnie z przepisami prawa podatkowego tego innego państwa są traktowane jak osoby prawne i podlegają w tym państwie opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania.

Stosownie do art. 3 ust. 1 updop, podatnicy, jeżeli mają siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania.

Wspólnota Gruntowa nie jest osobą prawną, a stanowi zespół nieruchomości, nad którymi zarząd sprawuje Spółka, utworzona specjalnie w tym celu przez osoby uprawnione do udziału, dlatego też Wspólnota nie będzie podlegała obowiązkowi podatkowemu wynikającemu z przepisów updop. Osobą prawną w rozumieniu updop jest spółka dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej.

Jednakże, analiza przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wyraźnie wskazuje, że nie można przyjąć analogii prawnej pomiędzy spółką utworzoną do sprawowania zarządu nad majątkiem wspólnoty a spółką prawa handlowego. Spółka dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej, aczkolwiek posiada osobowość prawną, nie jest właścicielem majątku lub odrębnym od współużytkowników przedsiębiorcą.

Zauważyć należy, że Spółka w momencie jej powołania nie staje się właścicielem majątku wspólnoty, lecz pełni tylko funkcje zarządcze. Majątek ten stanowi w dalszym ciągu przedmiot własności osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej. Oznacza to, że przychód z tytułu zbycia gruntów pod dowolnym tytułem nie będzie podlegał opodatkowaniu na podstawie updop.

Wspólnota Gruntowa, aczkolwiek zbliża się do współwłasności, stanowi jednak współwłasność o szczególnych cechach, niepodlegającą podziałowi, rządzącą się odrębnymi zasadami. Istotą współwłasności jest uprawnienie do udziału we wspólnocie gruntowej w postaci korzystania z objętych nią gruntów zgodnie z ich przeznaczeniem, które przysługuje osobom fizycznym lub prawnym posiadającym gospodarstwa rolne.

Spółka dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej ma za zadanie wyłącznie zarządzać majątkiem wspólnoty, nie uzyskuje z tego tytułu żadnych dochodów. Przychody, które uzyskuje jako zarządca majątku Wspólnoty, po ich pomniejszeniu o koszty zarządu Spółki, stanowią dochód, będący dochodem osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej.

Reasumując, z uwagi na fakt, że Spółka nie jest właścicielem majątku Wspólnoty lecz pełni tylko funkcje zarządcze, jako administrator aktywów, które nie są jej własnością, dochód uzyskany ze zbycia gruntów pod dowolnym tytułem nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych jako dochód Spółki dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.