Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT3.4011.368.2018.2.WM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-10-25
Teza: Kiedy, w jakiej kwocie i czy w ogóle Wnioskodawca ma obowiązek zapłacić podatek dochodowy z tytułu otrzymanych płatności z tytułu zawartej ugody sądowej?
Słowa kluczowe: przychód; ugody-ugoda sądowa; usługi
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 6 sierpnia 2018 r. (data wpływu 14 sierpnia 2018 r.) uzupełnionym pismem z dnia 1 października 2018 r. (data wpływu 4 października 2018 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia przychodu z tytułu kwoty otrzymanej na podstawie ugody sądowej – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14 sierpnia 2018 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia przychodu z tytułu kwoty otrzymanej na podstawie ugody sądowej.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W 2014 r. została wykonana usługa w postaci sporządzenia projektu architektonicznego. Wystawiona została pierwsza faktura (za pierwszy etap prac), została ona zapłacona przez zleceniodawcę i wykazana przez Wnioskodawcę w przychodzie. W momencie zamiaru wystawienia faktury końcowej, zleceniodawca dał Wnioskodawcy jasny sygnał, że nie rozliczy się za wykonany projekt. W związku z tą deklaracją faktura końcowa – rozliczeniowa nie została wystawiona. Sprawa niedopełnienia umowy, tj. obowiązku zapłaty za wykonany projekt została skierowana do sądu. Przed sądem w 2017 r. została zawarta ugoda na kwotę mniejszą niż ta, która wynikała z zawartej umowy. Na podstawie zawartej ugody zleceniodawca miał spłacać należność w miesięcznych ratach, co aktualnie czyni. Ostatnia płatność przewidziana jest na listopad 2018 r.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, że jego usługa została wykonana zgodnie z umową oraz wykazany został dochód z wystawionej pierwszej (częściowej) faktury za wykonany projekt. Faktura rozliczająca nie została wystawiona w związku z informacją zleceniodawcy o odmowie zapłaty. Zleceniodawca nie miał uwag do projektu, stwierdził w sądzie, że projekt został wykonany dobrze, nie podał przyczyny niezapłacenia umówionej kwoty, stwierdził jedynie, że nie zapłaci.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Kiedy, w jakiej kwocie i czy w ogóle Wnioskodawca ma obowiązek zapłacić podatek dochodowy z tytułu otrzymanych płatności z tytułu zawartej ugody sądowej?

Zdaniem Wnioskodawcy, nie ma obowiązku zapłaty podatku dochodowego w związku z tym, że ww. płatności dotyczą ugody sądowej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1059 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 14 ust. 1 ww. ustawy, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Zauważyć w tym miejscu należy, że ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji pojęcia „należny”. Zatem, należy dokonać jego interpretacji zgodnie z powszechnie przyjętym rozumieniem, odwołując się do słownikowego rozumienia tego pojęcia.

Wg definicji słownikowej, należny to „przysługujący”, należący się komuś”. Z kolei czasownik „należeć się” oznacza tyle co „przysługiwać komuś”, „stanowić dług”, powinność”, zapłatę” (A. Bartosiewicz, R. Kubacki, Przychody należne – niejasność potrzebą zmian. Lex). Kwota należna najbardziej odpowiada określeniu długu (pieniężnego). Zatem kwota należna powstaje wówczas, gdy po stronie dłużnika powstaje obowiązek świadczenia. Od tego czasu możemy w zasadzie mówić o przychodzie (A. Bartosiewicz, R. Kubacki, Komentarz do art. 10, art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Lex).

Podobnie rozumiany jest zwrot "przychód należny" w orzecznictwie sądowym, zgodnie z którym nie można mówić o powstaniu przychodu, jeśli nie było podstawy prawnej, na mocy której podmiot (u którego ma powstać przychód) może się skutecznie domagać świadczenia od drugiego podmiotu. "Kwoty należne" są to te przychody, które wynikają ze źródła przychodów, jakie stanowi działalność gospodarcza i które w następstwie prowadzenia tej działalności stają się wymagalną wierzytelnością, choćby faktycznie środków z tego tytułu jeszcze nie uzyskano. Termin "kwota należna" jest w tym ujęciu tożsamy z pojęciem "wymagalne świadczenie (wierzytelność)".

W konsekwencji uznać należy, że przychodem, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych będą wyłącznie takie należności, co do których istnieje możliwość żądania zapłaty od dłużnika, tj. możliwość skutecznego dochodzenia zapłaty w drodze postępowania sądowego i egzekucyjnego.

W kontekście przedstawionego opisu stanu faktycznego należy stwierdzić, iż Wnioskodawca wykonał w ramach prowadzonej działalności gospodarczej usługę architektoniczną, która podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jednakże w przedmiotowych okolicznościach nie otrzymał z tego tytułu wynagrodzenia. Niemniej jednak ustawa nie uzależnia powstania przychodu z działalności gospodarczej od otrzymania zapłaty.

W myśl art. 14 ust. 1c ww. ustawy, za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 1, uważa się, z zastrzeżeniem ust. 1e, 1h-1j i 1n-1p, dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:

1.  wystawienia faktury albo
2.  uregulowania należności

Jeżeli strony ustalą, że usługa jest rozliczana w okresach rozliczeniowych, za datę powstania przychodu uznaje się ostatni dzień okresu rozliczeniowego określonego w umowie lub na wystawionej fakturze, nie rzadziej niż raz w roku (ust. 1e).

Przepis ust. 1e stosuje się odpowiednio do dostawy energii elektrycznej i cieplnej oraz gazu przewodowego (ust. 1h).

Zgodnie z ust. 1i, w przypadku otrzymania przychodu z działalności gospodarczej, do którego nie stosuje się ust. 1c, 1e i 1h, za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty.

Przepisy regulujące moment powstania przychodu należnego z pozarolniczej działalności gospodarczej odwołują się do zdarzeń o charakterze faktycznym – a więc: wystawienie faktury, uregulowanie należności (otrzymanie zapłaty), upływ okresu rozliczeniowego dla usług rozliczanych w okresach rozliczeniowych.

Jeżeli zatem doszło do faktycznej realizacji transakcji, przychód ustala się w momentach dokładnie określonych we wskazanych powyżej przepisach, istotne jest faktyczne wykonanie czynności, z której podatnik uzyskuje korzyści ekonomiczne.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w rozpatrywanym przypadku mamy do czynienia z odpłatnym świadczeniem usługi architektonicznej, usługa została wykonana zgodnie z warunkami umowy, co Wnioskodawca potwierdził w uzupełnieniu wniosku. Realizacja usługi architektonicznej świadczonej na podstawie niniejszej umowy udokumentowana została fakturą częściową, faktura rozliczeniowa nie została przez Wnioskodawcę wystawiona. Skoro zaś usługa została wykonana, a zapłata za nią była należna, wymagalna, to należy stwierdzić, że Wnioskodawca uzyskał przychód należny, o którym mowa w art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Momentem powstania przychodu należnego z tytułu wykonanej usługi architektonicznej - w myśl art. 14 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 1c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - jest dzień wykonania usługi.

Zatem Wnioskodawca zobowiązany był w momencie wykonania usługi, tj. w 2014 r. wykazać w księgach podatkowych przychód w wysokości wynikającej z zawartej umowy o świadczenie usługi architektonicznej.

Zawarta przed sądem w 2017 r. ugoda nie ma wpływu na moment powstania przychodu z tytułu wykonania usługi architektonicznej. Kwoty otrzymane w wykonaniu postanowień ugody nie stanowią też nowego przychodu. Zawarcie ugody jest natomiast zdarzeniem, które ma wpływ na wysokość przychodu powstałego w dacie wykonania umowy. Ze względu bowiem na to, że ugoda została zawarta na kwotę mniejszą niż wynikająca z pierwotnej umowy, przychód uzyskany z tytułu wykonania usługi architektonicznej ulega odpowiedniemu zmniejszeniu. Z dniem zawarcia ugody, która zmniejszyła kwotę przychodu należnego z tytułu wykonanej usługi, Wnioskodawca powinien zatem skorygować kwotę przychodu.

Reasumując, otrzymywane obecnie płatności wynikające z zawartej przed sądem ugody, nie stanowią dla Wnioskodawcy przychodu. Przychód z tytułu usługi architektonicznej powstał w dacie wykonania tej usługi, tj. w 2014 r. Jego wartość należało ustalić uwzględniając całą należną kwotę, a nie tylko jej część wynikającą z pierwszej faktury. W wyniku zawarcia w 2017 r. ugody sądowej została natomiast ostatecznie ustalona wysokość tego przychodu.

Biorąc zatem pod uwagę okoliczności sprawy, z których wynika, że Wnioskodawca, w przychodach z działalności gospodarczej nie wykazał pełnej kwoty należnej z tytułu zawartej i wykonanej umowy na usługę architektoniczną, stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym nie ma On obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, należało ocenić jako nieprawidłowe. Nieprawidłowość stanowiska polega na tym, że Wnioskodawca pominął fakt, że zaniżenie przychodu za rok 2014 może powodować obowiązek zapłaty podatku dochodowego za ten rok podatkowy.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.