Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT2-3.4011.566.2021.4.SJ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-09-21
Teza: obowiązki płatnika
Słowa kluczowe: obowiązek-obowiązek płatnika; odszkodowania; przychód; wspólnoty-wspólnota gruntowa
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 8; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, z późn. zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku, który wpłynął w dniu 25 czerwca 2021 r., uzupełnionym pismem z dnia 2 września 2021 r. (data wpływu 3 września 2021 r.), o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 25 czerwca 2021 r. wpłynął do tutejszego Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku dochodowego od osób prawnych. Przedmiotowy wniosek uzupełniono pismem z dnia 2 września 2021 r. (data wpływu 3 września 2021 r.).

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny/zdarzenie przyszłe:

Spółka (…) jest nietypowym podmiotem praw i obowiązków dotąd nieznanym prawu cywilnemu, prawu handlowemu, Krajowemu Rejestrowi Sądowemu. Jest Spółką dla (…). Aktem prawnym regulującym zasady funkcjonowania Wspólnoty i formę prawną, podział dochodów Wnioskodawcy jest ustawa z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. Nr 28, poz. 169, z późn. zm.). Ustawa ta nie nadaje Wspólnocie (…) formy prawnej jak stowarzyszeniu i fundacji, lecz nakazuje do celów zarządczych gruntami Wspólnoty powołanie Spółki, przy czym nie wskazując żadnej ze spółek prawa handlowego jako organizacji prawnej. Spółka nie ma obowiązku i możliwości rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym, ponieważ enumeratywny wykaz KRS nie wymienia jako podmiotu wspólnoty gruntowej. Nadzór nad Spółką sprawuje (…).

Spółka działa wyłącznie na podstawie i w ramach ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych stanowiąc jedynie zarząd nad majątkiem wspólnoty gruntowej. Wspólnota (…) powstała na podstawie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, a jej art. 1 ust. 1 określa, że wspólnotami podlegającymi zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie są nieruchomości rolne, leśne oraz obszary wodne o określonych przymiotach.

W oparciu o powyższą ustawę utworzono wspólnotę gruntową (…). Wysokość udziałów członków wspólnoty została określona Decyzją (…). Utworzona została Spółka zarządzająca wspólnotą gruntową. Za datę powstania Spółki uważa się datę podpisania statutu, tj. 28 marca 1980 r.

Poprzedni Zarząd w 2009 r. wystąpił o indywidualną interpretację prawa w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych dotyczącego opodatkowania dochodu uzyskanego za sprzedaży nieruchomości (nr ITPB3/423-313c/09/DK z dnia 31 sierpnia 2009 r. oraz nr ITPB3/423-313b/09/DK z dnia 31 sierpnia 2009 r. wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy). Zarząd przedstawił we wniosku błędny stan faktyczny stwierdzając, że Spółka posiada działki – ziemię o powierzchni 12,5375 ha położone na terenie miasta (…). Z takim stwierdzeniem nie zgadza się obecny zarząd Spółki.

Zgodnie z art. 15 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, spółka jest osobą prawną, działa na podstawie statutu i pełni jedynie funkcję zarządczą. Osobą prawną, w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, jest (…). Jednakże analiza przepisów ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych wyraźnie wskazuje, że nie można przyjąć analogii prawnej pomiędzy spółką utworzoną do sprawowania zarządu nad majątkiem wspólnoty a spółką prawa handlowego. Spółka posiada osobowość prawną, lecz nie jest właścicielem majątku wyodrębnionym od współużytkowników przedsiębiorców.

W momencie powołania Spółka nie staje się właścicielem majątku Wspólnoty lecz pełni tylko funkcję zarządczą. Kompetencje spółki zarządzającej wspólnotą sprowadzają się tylko i wyłącznie do sprawowania zarządu nad wspólnotą i właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład tej wspólnoty (art. 14 ustawy). Spółka utworzona do sprawowania zarządu nad gruntami mimo tego, że posiada osobowość prawną, to nie jest właścicielem gruntu. Grunty Wspólnoty stanowią przedmiot współwłasności osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, a przychód uzyskany z tytułu zarządzania przez Spółkę majątkiem wspólnoty jest wyłącznie własnością członków. Po powołaniu Spółki majątek, którym zarządza Spółka nadal pozostaje odrębnym przedmiotem własności osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie (…).

Wspólnota zbliża się do współwłasności, stanowi jednak współwłasność o cechach niepodlegających podziałowi, rządzącymi się odrębnymi zasadami. Istotą współwłasności jest uprawnienie do udziału we Wspólnocie (…) w postaci korzystania z przyjętych przez nią gruntów zgodnie z ich przeznaczeniem, które przysługuje osobom fizycznym lub prawnym posiadającym gospodarstwo rolne na obszarze na którym Wspólnota działa.

Decyzją (…), ustalono wysokość odszkodowania za nieruchomość oznaczoną jako działka nr (…), położoną w obrębie (…), na rzecz Wspólnoty (…) w wysokości 864 930 zł. Odszkodowanie za grunt przejęty na realizację celu publicznego wpłynęło na rachunek bankowy.

W decyzji (…) podaje się, że wywłaszczenie, jak i należne z tego tytułu odszkodowanie przyznaje się na rzecz Wspólnoty (…), a nie na rzecz Spółki powołanej do zarządu tą Wspólnotą.

Obecny zarząd Spółki ma wątpliwości, czy Spółka powinna podlegać ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych oraz czy Spółka powinna być podatnikiem i płatnikiem tego podatku.

W piśmie z dnia 2 września 2021 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, Wnioskodawca wskazał, że pieniądze z odszkodowania zostaną wypłacone na rzecz osób uprawnionych po uzyskaniu przez Spółkę indywidualnej interpretacji podatkowej w tym zakresie.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania

(ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku):

1.  Czy wpływy uzyskiwane z tytułu działalności statutowej, sprzedaży gruntu czy z odszkodowania za grunt przez Wspólnotę (…) zarządzaną przez Spółkę podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych i w związku z tym Spółka, czy ma obowiązek składania corocznie deklaracji CIT-8 i sprawozdania finansowego do właściwego Urzędu Skarbowego?
2.  Czy w związku z planowaną wypłatą na rzecz osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie gruntowej, zgodnie z ich udziałem, z tytułu odszkodowania pomniejszonego o koszty wypłaty odszkodowania, Spółka będzie zobowiązana pobrać od kwot wypłaconych z tego tytułu osobom uprawnionym do udziału we Wspólnocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu udziału w zyskach osób prawnych na podstawie art. 30a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 41 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
3.  Czy Spółka jest płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z otrzymaniem przez Wspólnotę (…) środków pieniężnych z tytułu odszkodowania w momencie ich wypłaty na rzecz uprawnionych członków?

Przedmiotem niniejszej interpretacji indywidualnej jest odpowiedź na pytania w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych (oznaczone we wniosku nr 2 i nr 3). Natomiast w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcie.

Zdaniem Wnioskodawcy (po uzupełnieniu),

Ad 2 i Ad 3

Wnioskodawca twierdzi, że Spółka nie ma obowiązku zapłaty podatku od dywidend w wysokości 19% zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych w momencie podziału i wypłaty środków pieniężnych z tytułu otrzymanego odszkodowania za grunt pomiędzy członków Spółki.

Zdaniem Wnioskodawcy, nie jest On płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z otrzymaniem środków pieniężnych z tytułu odszkodowania, pomniejszonych o koszty z tytułu zarządzania wspólnotą przez Spółkę wypłaconego na rzecz uprawnionych członków Wspólnoty.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Wspólnoty gruntowe to podmioty o swoistym statusie prawnym opartym na uregulowaniach zawartych w ustawie z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 703). Z definicji zawartej w tej ustawie wynika, że wspólnotami gruntowymi podlegającymi zagospodarowaniu w trybie i na zasadach określonych w tej ustawie są nieruchomości rolne, leśne oraz obszary wodne – o określonych przymiotach (art. 1 ust. 1 ww. ustawy). Uprawnionymi do udziału we wspólnocie są osoby fizyczne lub prawne posiadające gospodarstwa rolne, jeżeli w ciągu ostatniego roku przed dniem wejścia w życie ustawy faktycznie korzystały z tej wspólnoty (art. 6 ust. 1 ww. ustawy). Udziały poszczególnych uprawnionych we wspólnocie określa się w ułamkowych częściach w sposób wymieniony w art. 9 tej ustawy.

Zgodnie z art. 14 ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych, osoby uprawnione do udziału we wspólnocie gruntowej powinny utworzyć spółkę do sprawowania zarządu nad wspólnotą i do właściwego zagospodarowania gruntów wchodzących w skład wspólnoty. Natomiast z art. 15 ust. 1 ww. ustawy wynika, że spółka jest osobą prawną i działa na podstawie statutu.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że Wspólnota Gruntowa nie jest osobą fizyczną, a stanowi zespół nieruchomości, nad którymi zarząd sprawuje Spółka, utworzona specjalnie w tym celu przez osoby uprawnione do udziału.

Zauważyć należy, że Spółka dla zagospodarowania wspólnoty gruntowej w momencie jej powołania nie staje się właścicielem majątku Wspólnoty, lecz pełni tylko funkcje zarządcze. Majątek ten stanowi w dalszym ciągu przedmiot własności osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie Gruntowej.

Wspólnota gruntowa, aczkolwiek zbliża się do współwłasności, stanowi jednak współwłasność o szczególnych cechach, niepodlegającą podziałowi, rządzącą się odrębnymi zasadami. Istotą współwłasności jest uprawnienie do udziału we Wspólnocie Gruntowej w postaci korzystania z objętych nią gruntów zgodnie z ich przeznaczeniem, które przysługuje osobom fizycznym lub prawnym. Spółka Wspólnoty Gruntowej ma za zadanie wyłącznie zarządzać majątkiem Wspólnoty, nie uzyskuje z tego tytułu żadnych dochodów. Przychody, które Spółka uzyskuje jako zarządca majątku Wspólnoty, po ich pomniejszeniu o koszty zarządu Spółki, stanowią dochód, będący dochodem osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie Gruntowej.

Przenosząc powyższe na grunt ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, należy wskazać, że przychody Spółki z tytułu odszkodowania pomniejszone o koszty zarządu Spółki nie stanowią dochodu Spółki, lecz osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie Gruntowej.

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1128, z późn. zm.), przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku (udziału) oraz, z zastrzeżeniem ust. 1a, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od uzyskanych dochodów (przychodów) pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a z dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18, osobom określonym w art. 3 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy, stosując do dokonywanego świadczenia, pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1.

Stosownie do art. 41 ust. 4 cytowanej ustawy, płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 29, art. 30 ust. 1 pkt 2, 4-5a, 13-16 oraz art. 30a ust. 1 pkt 1-11 oraz 11b-12, z zastrzeżeniem ust. 4d, 5, 10, 12 i 21.

Jak już powyżej wskazano, wszelkiego rodzaju przychody uzyskane przez Wspólnotę stanowią dochód, będący wyłączną własnością jej członków.

Zatem w związku z planowaną wypłatą na rzecz osób uprawnionych do udziału we Wspólnocie gruntowej zgodnie z ich udziałem z tytułu odszkodowania pomniejszonego o koszty wypłaty odszkodowania Spółka nie będzie zobowiązana pobrać od kwot wypłaconych z tego tytułu osobom uprawnionym do udziału we Wspólnocie podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu udziału w zyskach osób prawnych na podstawie art. 30a ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 41 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ponadto, Spółka nie jest płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z otrzymaniem przez Wspólnotę (…) środków pieniężnych z tytułu odszkodowania w momencie ich wypłaty na rzecz uprawnionych członków.

Organ podatkowy wskazuje, że niniejsza interpretacja zawiera ocenę stanowiska Wnioskodawcy wyłącznie w zakresie obowiązków płatnika ciążących na Spółce w odniesieniu do zadanego pytania nr 2 i nr 3, natomiast organ podatkowy nie odniósł się do kwestii dotyczącej obowiązków podatkowych ciążących na członkach Wspólnoty w związku z podziałem i wypłatą dochodów na ich rzecz przez Spółkę.

W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2 i nr 3 uznano za prawidłowe.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Końcowo należy wskazać, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretację opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego podanego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe jest zgodne ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. Pełna weryfikacja prawidłowości stanowiska Wnioskodawcy może być dokonana jedynie w toku ewentualnego postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego organu kontroli celno-skarbowej, będącego poza zakresem instytucji interpretacji indywidualnej, do której zastosowanie mają przepisy określone w art. 14h (w zamkniętym katalogu) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, z późn. zm.).

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14na § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 ustawy Ordynacja podatkowa). Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 2193, z późn. zm.), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm.). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP.