Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPP3/4512-298/15-5/UNR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2015-10-16
Teza: Czy w związku z otrzymaniem nieruchomości przez ustępującego Wspólnika, na zasadzie - datio in solutum, który będzie ja wykorzystywał w swojej działalności gospodarczej, jest zobowiązany do zapłaty podatku od towarów i usług lub czy jest zwolniony z tego podatku ( działalność gospodarcza - firma osoby fizycznej którą prowadzi samodzielnie jest czynnym podatnikiem VAT)?
Słowa kluczowe: nieruchomości-nabycie nieruchomości; opodatkowanie; spółki-wystąpienie ze spółki
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 16 lipca 2015 r. (data wpływu 27 lipca 2015 r.), uzupełnionym pismem z dnia 8 października 2015 r. (data wpływu), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania podatkiem VAT czynności otrzymania nieruchomości przez występującego ze spółki wspólnika– **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27 lipca 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania podatkiem VAT czynności otrzymania nieruchomości przez występującego ze spółki wspólnika oraz podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku od czynności cywilnoprawnych.

Przedmiotowy wniosek został uzupełniony pismem z dnia 8 października 2015 r. (data wpływu) w zakresie doprecyzowania opisu sprawy oraz przeformułowanie pytania.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Do dnia 13.05.2015 r. Wnioskodawca był wspólnikiem spółki cywilnej „xx”.

Z dniem 13.05.2015r. Wnioskodawca wystąpił ze spółki cywilnej, za zgodą pozostałych wspólników.

Spółka cywilna została utworzona 13 października 1995r. Obecnie była czynnym podatnikiem podatku VAT, z podatku dochodowego od osób fizycznych rozliczała się wg stawki 19% - podatek liniowy.

Cały majątek spółki, to nieruchomość składająca się z działek: 92/1 pow. 988 m2, 92/2 o pow. 1473 m2, zabudowanych - budynkami o pow. użytkowej ok. 1443,86 m2, z prawem wieczystego użytkowania do 2089r. Wartość rynkowa tej nieruchomości to ok. 3.177.000 zł.

Prawo użytkowania wieczystego opisanej wyżej działki gruntu nr 92 (po podziale: 92/1 i 92/2) wraz z prawem własności znajdujących się na niej budynków stanowiących odrębne nieruchomości i urządzeń ówcześni wspólnicy spółki cywilnej na zasadach wspólności łącznej kupili na podstawie aktów notarialnych - warunkowej umowy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego działki gruntu oraz własności budynków stanowiących odrębną nieruchomość z dnia 29 marca 2005 roku, za rep. A nr 1231/2005 oraz umowy przeniesienia prawa użytkowania wieczystego działki gruntu oraz własności budynków stanowiących odrębną nieruchomość z dnia 12 maja 2005 roku, za rep. A nr 2076/2005, obu sporządzonych przez M. notariusza, za kwotę 280.539,30 zł plus 13.532,70 zł. Budynek poddano modernizacji w 2005 roku na kwotę 31.644,88 zł. Spółka cywilna zarówno przy zakupie jak i modernizacji nie odliczała podatku VAT. Na zakup ww. nieruchomości wspólnicy spółki cywilnej zaciągnęli kredyty bankowe, które do dnia dzisiejszego w całości spłacili. Wraz z upływem lat wartość rynkowa tej nieruchomości rosła.

Poza prawem pierwokupu gminy - prawo użytkowania wieczystego działek gruntu nr 92/1 i 92/2 z własnością budynków stanowiących odrębne nieruchomości i urządzeń nie jest obciążone ograniczonymi prawami rzeczowymi, roszczeniami osób trzecich, długami ani ograniczeniami.

Opisane wyżej działki gruntu nr 92/1 i 92/2 zabudowane są wpisanym do rejestru zabytków pod nr A/361 tzw. Z. obejmującym w całości osiedle robotnicze K. budynkiem głównym wzniesionym około 1918 roku wykorzystywanym na cele handlowe, magazynowe i administracyjne, w części parterowym, w 1/3 części podpiwniczonym ze strychem użytkowym, murowanym o powierzchni użytkowej 1.443,86 m2, wyposażonym w instalacje wodnokanalizacyjną, gazową, elektryczną siły i światła, centralnego ogrzewania oraz zabudowana budynkiem gospodarczym.

W spółce cywilnej Wnioskodawca posiadał 40 % udziałów. Spółka ww. obecnie prowadziła działalność gospodarczą w zakresie wynajmu nieruchomości, której była właścicielem i użytkownikiem wieczystym (grunty).

W ramach rozliczenia, na podstawie uchwały wspólników, w związku z art. 871 ustawy kodeks cywilny Wnioskodawca ma otrzymać kwotę 1.270.000 zł -środki pieniężne. Ponadto wypłata tych środków pieniężnych na rzecz Wnioskodawcy zostanie zabezpieczona hipoteką w dziale IV księgi wieczystej …(na rzecz ustępującego wspólnika…). Zabezpieczenie zadziała w wypadku kiedy pozostali wspólnicy spółki cywilnej w oznaczonym terminie nie wypłacą ustępującemu wspólnikowi nw. środków pieniężnych lub zadziała konstrukcja określona jako datio in solutum (świadczenie w miejsce wypełnienia) została uregulowana w art. 453 kodeksu cywilnego. Jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, to zobowiązanie wygasa (art. 453 zdanie pierwsze kodeksu cywilnego). Celem datio in solutum jest zatem wygaśnięcie istniejących pomiędzy stronami zobowiązań poprzez spełnienie przez dłużnika świadczenia innego niż określone w treści pierwotnej umowy. Należna kwota ze spółki ustępującemu wspólnikowi jest równa wartości jednej z nieruchomości (dz. 92/1 z naniesieniami i prawem wieczystego użytkowania).

Środki pieniężne należne wspólnikowi (1,270.000 zł) - obejmują:

*   150 zł - wkład podstawowy wspólnika do spółki cywilnej,

*   1.269.850 zł zysk zatrzymany w spółce z lat poprzednich (przypadający na wspólnika - zakup nieruchomości z zysku po opodatkowaniu plus wzrost jej wartości rynkowej),

*   zysk z roku bieżącego- rozliczony-jest to zysk roku bieżącego, rozliczony między wspólnikami.

Wnioskodawca w dacie zawiązania spółki cywilnej, wg wiedzy na dzień dzisiejszy, nie ponosił dodatkowych wydatków związanych z nabyciem i objęciem praw i udziałów w spółce cywilnej oprócz wydatków na objęcie udziałów w wysokości 150 zł. Obecnie prowadzi działalność gospodarczą -opodatkowanie - podatek liniowy + VAT, prowadzi pkpir. Nieruchomość zamierza wykorzystywać w dotychczas prowadzonej działalności gospodarczej. Nie zamierza sprzedawać ww. nieruchomości.

Pomimo wcześniejszych deklaracji pozostających w spółce wspólników, świadczenie wypłaty środków pieniężnych nie zostało do dzisiaj spełnione. Strony rozważają podpisanie ugody oraz podpisanie umowy przeniesienia prawa użytkowania wieczystego działki gruntu nr 92/1, prawa własności budynku stanowiącego odrębną nieruchomość w celu zwolnienia się z zobowiązania wobec ustępującego wspólnika (…). Co do art. 14 ust. 3 pkt 11 w związku z art. 8 uo pdof. to Wnioskodawca się organu pyta czy nie powstanie dochód do opodatkowania z zysku zatrzymanego w spółce w latach wcześniejszych i wzrostu wartości rynkowej nieruchomości – a nie organ nas.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.(ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku, oznaczone we wniosku jako pytanie nr 3)

Czy w związku z otrzymaniem nieruchomości przez ustępującego Wspólnika, na zasadzie - datio in solutum, który będzie ją wykorzystywał w swojej działalności gospodarczej, jest zobowiązany do zapłaty podatku od towarów i usług lub czy jest zwolniony z tego podatku ( działalność gospodarcza - firma osoby fizycznej którą prowadzi samodzielnie jest czynnym podatnikiem VAT)?

Zdaniem Wnioskodawcy: ustępujący wspólnik od nabytej nieruchomości w ramach rozliczenia (…), nie powinien zapłacić podatku VAT ponieważ przy zakupie jak i modernizacji podatek ten nie był odliczany.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają m. in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy. Zgodnie z zapisem zawartym w tym przepisie, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Natomiast przez świadczenie usług, w świetle art. 8 ust. 1 ustawy, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wtedy, gdy są dokonywane przez podmiot o statusie podatnika działającego w takim charakterze w odniesieniu do tych czynności. Zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wyznacza czynnik przedmiotowy, opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług oraz czynnik podmiotowy, czynności muszą być wykonywane przez podatnika działającego w takim charakterze.

Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza, jak stanowi ust. 2 powołanego artykułu, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

Z opisu sprawy wynika, że do dnia 13.05.2015 r. Wnioskodawca był wspólnikiem spółki cywilnej. Z dniem 13.05.2015r. Wnioskodawca wystąpił ze spółki cywilnej, za zgodą pozostałych wspólników. Cały majątek spółki, to nieruchomość składająca się z działek: 92/1 pow. 988 m2, 92/2 o pow. 1473 m2, zabudowanych - budynkami o pow. użytkowej ok. 1443,86 m2, z prawem wieczystego użytkowania co 2089r. Wartość rynkowa tej nieruchomości to ok. 3.177.000 zł. W spółce cywilnej Wnioskodawca posiadał 40 % udziałów. Spółka prowadziła działalność gospodarczą w zakresie wynajmu nieruchomości, której była właścicielem i użytkownikiem wieczystym (grunty). W ramach rozliczenia, na podstawie uchwały wspólników, w związku z art. 871 ustawy kodeks cywilny Wnioskodawca ma otrzymać kwotę 1.270.000 zł -środki pieniężne. Świadczenie wypłaty środków pieniężnych nie zostało do dzisiaj spełnione. Strony rozważają podpisanie ugody oraz podpisanie umowy przeniesienia prawa użytkowania wieczystego działki gruntu nr 92/1, prawa własności budynku stanowiącego odrębną nieruchomość w celu zwolnienia się z zobowiązania wobec ustępującego wspólnika (DATIO IN SOLUTUM). Wnioskodawca obecnie prowadzi działalność gospodarczą. Nieruchomość zamierza wykorzystywać w dotychczas prowadzonej działalności gospodarczej.

Z powołanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 15 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy, wynika, że warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek:

*   po pierwsze – dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług,

*   po drugie – czynność wykonana jest przez podmiot, który w ramach tej czynności występuje w charakterze podatnika podatku VAT.

Podstawy prawne funkcjonowania spółki cywilnej określają przepisy art. 860-875 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.).

Na gruncie prawa cywilnego spółka cywilna nie posiada osobowości prawnej, zaś podmiotami praw i obowiązków są wspólnicy. Rozwiązanie spółki cywilnej może nastąpić na dwa sposoby:

*   poprzez podjęcie przez wspólników decyzji o zaprzestaniu prowadzenia działalności,

*   z mocy prawa.

Podmioty zawierające umowę spółki cywilnej zobowiązują się do podejmowania działań (w szczególności wniesienia wkładu) zmierzających do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego. Ponieważ majątek wniesiony i wypracowany przez wspólników w ramach zawiązanej spółki stanowi wspólność łączną, żaden ze wspólników nie jest uprawniony do rozporządzania swoim udziałem we wspólnym majątku, nie może także występować z żądaniem podziału tego majątku w czasie trwania spółki. Jedynym sposobem „odzyskania” przez wspólnika wkładu wniesionego do spółki przed jej rozwiązaniem, jest wypowiedzenie umowy.

Rozwiązanie spółki cywilnej z mocy prawa następuje w przypadkach, gdy na skutek wystąpienia wspólnika spółki cywilnej pozostaje tylko jeden członek. Rozwiązanie dwuosobowej spółki cywilnej w wyniku wystąpienia wspólnika prowadzi do ustania bytu prawno-podatkowego, którym jest spółka cywilna i zmianie ulegnie forma organizacyjno-prawna prowadzonej działalności. W konsekwencji nastąpi zmiana podmiotu podatkowego w podatku od towarów i usług.

Prawne konsekwencje wystąpienia wspólnika ze spółki reguluje art. 871 § 1 ww. Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym wspólnikowi występującemu ze spółki zwraca się w naturze rzeczy, które wniósł do spółki do używania, oraz wypłaca się w pieniądzu wartość jego wkładu oznaczoną w umowie spółki, a w braku takiego oznaczenia - wartość, którą wkład ten miał w chwili wniesienia. Nie ulega zwrotowi wartość wkładu polegającego na świadczeniu usług albo na używaniu przez spółkę rzeczy należących do wspólnika. Zgodnie z § 2 tego artykułu, występującemu wspólnikowi wypłaca się również w pieniądzu taką część wartości wspólnego majątku pozostałego po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników, jaka odpowiada stosunkowi, w którym występujący wspólnik uczestniczył w zyskach spółki.

Zgodnie z art. 453 ustawy Kodeks cywilny, jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa. Jednakże gdy przedmiot świadczenia ma wady, dłużnik obowiązany jest do rękojmi według przepisów o rękojmi przy sprzedaży.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nabycie przez Wnioskodawcę nieruchomości w ramach rozliczenia dokonanego w trybie art. 453 Kodeksu cywilnego, w związku z wystąpieniem Wnioskodawcy ze spółki cywilnej, nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy, ani też świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy. Wobec powyższego, przedmiotowa czynność nabycia nieruchomości nie mieści się w katalogu czynności wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, zatem nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Pomimo, iż Wnioskodawca wywiódł prawidłowy skutek prawny, to ze względu na odmienną argumentację od przedstawionej w niniejszej interpretacji, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Niniejszą interpretacją załatwiono wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania podatkiem VAT czynności otrzymania nieruchomości przez występującego ze spółki wspólnika. Natomiast wniosek w części dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku od czynności cywilnoprawnych zostanie/został rozpatrzony odrębnymi rozstrzygnięciami.

Tut. Organ informuje, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanego. Inne kwestie, które nie zostały objęte pytaniem wskazanym we wniosku, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Zaznaczenia wymaga, że organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Podkreślenia wymaga, iż interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.