Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB1/415-489/13/DP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2013-07-19
Teza: Czy Wnioskodawca podlega obowiązkowi odprowadzenia podatku dochodowego z tytułu wzięcia w użytkowanie lokalu mieszkalnego? Jeżeli tak, to jaka jest wysokość podstawy opodatkowania? W jaki sposób ustalić należność, jaką Wnioskodawca opłacałby, jeżeli przedmiotowe mieszkanie by wynajmował? Jak uniknąć posądzenia o zaniżanie kwoty uzyskanego przychodu wykazanego w rocznym zeznaniu podatkowym?
Słowa kluczowe: lokal-lokal mieszkalny; umowa-umowa użyczenia; użyczenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 25 kwietnia 2013 r. (data wpływu 26 kwietnia 2013 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu z tytułu udostępnienia lokalu mieszkalnego - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 26 kwietnia 2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu z tytułu udostępnienia lokalu mieszkalnego.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca jest biorącym w użytkowanie lokal mieszkalny na podstawie umowy użyczenia. Lokal o powierzchni 38 m2, zlokalizowany jest w bloku zbudowanym w latach 70-tych, jest we względnie dobrym stanie technicznym. Użyczającym jest osoba, z którą Wnioskodawca nie jest spokrewniony ani nie pozostaje z nią w stosunku pracy. Zapisy ww. umowy przewidują m.in., że:

*   użyczający oddaje biorącemu do bezpłatnego używania lokal mieszkalny na czas określony,
*   biorący nie może oddać przedmiotowego mieszkania do używania osobie trzeciej.

Na mocy ww. umowy, Wnioskodawca jako biorący zobowiązał się do:

*   utrzymywania w niepogorszonym stanie technicznym lokalu i jego wyposażenia,
*   ponoszenia w razie konieczności nakładów na przedmiotowy lokal, takich jak naprawa i konserwacja,
*   niedokonywania zmian stałych elementów mieszkania,
*   terminowego ponoszenia wszelkich kosztów związanych z korzystaniem z przedmiotowego lokalu mieszkalnego i urządzeń w nim zainstalowanych,
*   ponoszenia kosztów eksploatacji mieszkania.

Użyczający zobowiązał się zaś do ponoszenia w razie konieczności nakładów na przedmiotowy lokal, innych niż określono w punkcie umowy stanowiącym, że „biorący zobowiązuje się do ponoszenia w razie konieczności nakładów na przedmiotowy lokal, takich jak naprawa i konserwacja”.

Ponadto umowa stanowi, że w sprawach nią nieuregulowanych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego i innych obowiązujących ustaw.

W związku z zawartą umową Wnioskodawca ponosi opłaty za: prąd, gaz, Internet, telewizję, telefon oraz czynsz. Dodatkowych kosztów (np. remontu) Wnioskodawca nie poniósł, gdyż nie było takiej potrzeby.

Bezpłatne użyczenie miało miejsce, ponieważ z użyczającym Wnioskodawcę łączy relacja znajomości, a osoba dotychczas zajmująca lokal wyjechała na dłuższy okres za granicę, celem odbycia studiów doktoranckich. W trakcie jej nieobecności Wnioskodawca zobowiązał się do opieki nad przedmiotowym lokalem.

Wnioskodawca składa zeznanie roczne P1T-36.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy Wnioskodawca podlega obowiązkowi odprowadzenia podatku dochodowego z tytułu wzięcia w użytkowanie lokalu mieszkalnego? Jeżeli tak, to jaka jest wysokość podstawy opodatkowania? W jaki sposób ustalić należność, jaką Wnioskodawca opłacałby, jeżeli przedmiotowe mieszkanie by wynajmował? Jak uniknąć posądzenia o zaniżanie kwoty uzyskanego przychodu wykazanego w rocznym zeznaniu podatkowym?

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że zgodnie z art. 11 ust. 2a pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku, wartość pieniężną tego nieodpłatnego świadczenia ustala się według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku.

W związku z tym, że Wnioskodawca ponosi koszty eksploatacyjne mieszkania (czynsz, opłata za prąd, gaz, multimedia) oraz nie uzyskuje żadnego materialnego przychodu wynikającego z faktu zajmowania przedmiotowego lokalu, Wnioskodawca uważa, że nie ciąży na Nim obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu opisanego w niniejszym wniosku stanu faktycznego.

Celem uniknięcia posądzenia o oszustwo podatkowe, Wnioskodawca w zeznaniu rocznym PIT - 36 za 2012 rok wykazał dochód z tytułu przedmiotowej umowy w wysokości 1.000 zł miesięcznie. W przypadku, gdy w wyniku wnioskowanej interpretacji indywidualnej potwierdzone lub niepotwierdzone zostanie Jego stanowisko, Wnioskodawca złoży korektę zeznania rocznego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca jest biorącym w użytkowanie lokal mieszkalny na podstawie umowy użyczenia. Użyczającym jest osoba, z którą Wnioskodawca nie jest spokrewniony ani nie pozostaje z nią w stosunku pracy. W związku z zawartą umową Wnioskodawca ponosi opłaty za: prąd, gaz, Internet, telewizję, telefon oraz czynsz. Dodatkowych kosztów (np. remontu) Wnioskodawca nie poniósł, gdyż nie było takiej potrzeby.

Użyczenie jest uregulowane w art. 710-719 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.). Przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nie oznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy w zakresie przewidzianym umową i przepisami prawa.

Cechą charakterystyczną użyczenia jest nieodpłatność oraz motyw bezinteresowności.

Z uwagi na fakt, że z tytułu umowy użyczenia zobowiązanym do spełnienia świadczenia jest tylko użyczający, umowę tę należy uznać za jednostronnie zobowiązującą. Użyczenie nie jest też umową wzajemną.

Biorący do używania ponosi zwykłe koszty utrzymania rzeczy użyczonej i nie może żądać zwrotu kosztów od użyczającego. Zwykłe koszty utrzymania rzeczy to wydatki i nakłady pozwalające zachować rzecz w stanie niepogorszonym, utrwalającym jej właściwości i przeznaczenie, np. koszty konserwacji, bieżących remontów, drobnych napraw itp.

Za zwykłe koszty utrzymania rzeczy nie można uznać kosztów obciążających dłużnika niezależnie od istnienia stosunku użyczenia (np. podatków, kosztów ubezpieczenia rzeczy, opłat i innych publiczno i prywatnoprawnych ciężarów związanych zwykle z własnością lub posiadaniem rzeczy).

Art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymienia źródła przychodów m. in. w pkt 9 inne źródła.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Wskazany przez ustawodawcę art. 20 ust. 1 ww. ustawy, katalog przychodów zaliczanych do innych źródeł nie stanowi katalogu zamkniętego, zawiera on jedynie przykładowe wskazanie przychodów zaliczanych do innych źródeł.

Jednocześnie, stosownie do treści art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Stosownie do art. 11 ust. 2a ww. ustawy, wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

1.  jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców;
2.  jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu;
3.  jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku;
4.  w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Ustawodawca, stanowiąc o wartości otrzymanych nieodpłatnych świadczeń jako o przychodzie kształtującym podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym, nie sprecyzował bliżej, co należy rozumieć przez użyte w cytowanym przepisie pojęcie nieodpłatnego świadczenia. Ograniczył się w tym względzie jedynie do wskazania w art. 11 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, sposobu i kryteriów ustalania ich wartości. Przyjmuje się, że przez nieodpłatne świadczenie należy rozumieć te wszystkie zdarzenia, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Świadczenia nieodpłatne to szczególnego rodzaju świadczenia, w przypadku których otrzymujący odnosi określoną korzyść pod tytułem darmym, co oznacza, że nie świadczy nic w zamian. Ustawodawca stanowi o nieodpłatnych świadczeniach innych niż świadczenia w naturze. Przedmiotem tych świadczeń nie są więc rzeczy, lecz usługi.

Świadczenie ma charakter nieodpłatny tylko wówczas, gdy otrzymujący w związku z wykonanym na jego rzecz świadczeniem nie świadczy niczego w zamian ani obecnie, ani też w przyszłości.

Mając na uwadze przedstawiony we wniosku opis stanu faktycznego oraz obowiązujące uregulowania prawne stwierdzić należy, że po stronie Wnioskodawcy, tj. osoby korzystającej z lokalu mieszkalnego na podstawie umowy użyczenia nie powstanie przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia, bowiem Wnioskodawca opłaca czynsz za właściciela lokalu mieszkalnego oraz opłaty należne operatorom dostarczającym media (prąd, gaz, Internet, telewizję, telefon).

Reasumując, w sytuacji przedstawionej we wniosku nieodpłatne używanie lokalu mieszkalnego – na podstawie umowy użyczenia – nie stanowi dla Wnioskodawcy nieodpłatnego świadczenia. Zatem Wnioskodawca nie podlega obowiązkowi odprowadzania podatku dochodowego z tytułu użytkowania użyczonego lokalu mieszkalnego.

Ze względu na fakt, iż tutejszy organ uznał stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania pierwszego za prawidłowe, pozostałe pytania stały się bezprzedmiotowe.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.