Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-2.4012.428.2023.2.MMA
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2023-09-21
Teza: Zwolnienie od podatku świadczonych usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego realizowane przez Pana (jako wykonawcę oraz podwykonawcę) w formie kompleksu szkoleń oraz inne usługi ściśle z nimi związane, w tym usługi doradztwa zawodowego oraz pośrednictwa pracy, doradztwa psychologicznego, grupowych warsztatów z doradcą zawodowym, coachingu finansowane w co najmniej 70% ze środków publicznych.
Słowa kluczowe: podwykonawstwo; usługi-usługi przekwalifikowania zawodowego ; wykonawca
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII. Wysokość opodatkowania -Rozdział 2. Zwolnienia 
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43-ust. 1-pkt 29-lit. c

**Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe**

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

31 lipca 2023 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy zwolnienia od podatku świadczonych usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego realizowane przez Pana (jako wykonawcę oraz podwykonawcę) w formie kompleksu szkoleń oraz inne usługi ściśle z nimi związane, w tym usługi doradztwa zawodowego oraz pośrednictwa pracy, doradztwa psychologicznego, grupowych warsztatów z doradcą zawodowym, coachingu finansowane w co najmniej 70% ze środków publicznych, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o podatku od towarów i usług. Uzupełnił Pan wniosek - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 14 września 2023 r. (wpływ 14 września 2023 r.).

**Opis zdarzenia przyszłego**

Prowadzi Pan jednoosobową pozarolniczą działalność gospodarczą od 1 października 2016 r., pod nazwą (…), NIP (…). Działalność jest prowadzona głównie w zakresie: PKD 85.59.B Pozostałe pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane.

Dochody uzyskiwane z działalności gospodarczej opodatkowane są podatkiem liniowym. Zapisów księgowych dokonuję na zasadzie książki przychodów i rozchodów. Jest Pan czynnym płatnikiem podatku VAT.

Przedsiębiorstwo nie jest jednostką objętą systemem oświaty w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, nie posiada też statusu uczelni, jednostki naukowej Polskiej Akademii Nauk, ani instytutu badawczego.

Przedsiębiorstwo zajmuje się w ramach swojej działalności głównie realizacją szkoleń na rynku komercyjnym, ale także realizacją szkoleń zawodowych, warsztatów komunikacji interpersonalnej, jak i indywidualnych spotkań z doradcą zawodowym i psychologiem, coachem, pośrednikiem pracy w ramach projektów unijnych tzw. projektów aktywizacji zawodowych.

Bierze Pan udział w przetargach zamieszczanych na stronie https://bazakonkurencyjnosci.funduszeeuropejskie.gov.pl, gdzie firmy realizujące projekty aktywizacji zawodowej zobligowane są wystawiać zapytania ofertowe do poszczególnych etapów np. szkolenia zawodowe, doradztwo psychologiczne, coaching, pośrednictwo pracy czy spotkania z doradcą zawodowym.

W ramach swojej działalności realizował Pan projekty jako podwykonawca, jak również jako wykonawca. W przyszłości będzie Pan realizował projekty w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Mazowieckiego na lata 2021-2027, oraz inne regionalne w ramach perspektywy 2021-2027.

Wynagrodzenie Wykonawcy współfinansowane jest ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego. W ramach zamówień na poszczególnych etapach obok prowadzenia szkoleń/kursów, warsztatów nakierowanych na wprowadzenie danych osób na rynek pracy realizowane są także działania przygotowujące, wspierające i monitorujące główną usługę, obserwacja zmian zachodzących u osób bezrobotnych po odbyciu szkoleń, job coaching, wsparcie motywacyjne na etapie poszukiwania pracy, pośrednictwo pracy, monitorowanie sytuacji zawodowej bezrobotnych, czyli tego, na ile uczestnik Projektu wykorzystuje w pracy zdobyte w procesie szkoleniowym kwalifikacje zawodowe i kompetencje społeczne.

Projekty aktywizacji zawodowej finansowane ze środków UE polegają na aktywizacji poprzez określony cykl szkoleń i kursów, zarówno zawodowych, jak i z zakresu kompetencji społecznych, spotkań ze specjalistami, tj. psychologiem, doradcą zawodowym, pośrednikiem pracy, czy coachem.

Przeprowadzane szkolenia dotyczą zarówno umiejętności zawodowych sensu stricto, jak również umiejętności społecznych, koniecznych do funkcjonowania w organizacji jakim jest zakład pracy lub do prowadzenia działalności gospodarczej.

Koncepcja działań aktywizacyjnych oparta jest na przeprowadzeniu szkoleń i warsztatów, zawodowych oraz nakierowanych na uzyskanie kompetencji społecznych niezbędnych na rynku pracy, jak również mających na celu zmotywowanie osób bezrobotnych do podjęcia aktywności zawodowej.

Aktywizacja osób bezrobotnych polega w szczególności na wyposażeniu tych osób zarówno w kwalifikacje zawodowe zgodne z potrzebami rynku, jak i kompetencje społeczne, które pozwolą takim osobom na trwały powrót na rynek pracy. Pozwolą im nie tylko na zdobycie pracy, ale także utrzymanie lub - w razie potrzeby - samodzielną zmianę zatrudnienia.

W ramach poszczególnych etapów realizacji Projektu, oprócz prowadzenia szkoleń jako głównej metody aktywizacji osób bezrobotnych wykonywane są inne działania, o charakterze towarzyszącym, które mają służyć jak najlepszemu i najefektywniejszemu osiągnięciu zamierzonego rezultatu.

Projekty zwykle dzielą się na etapy:

1) w pierwszym z nich badany jest potencjał zatrudnieniowy konkretnej osoby bezrobotnej (diagnoza), wykonywana aby określić możliwości, kompetencje, braki danej osoby i ułożyć dla niej najbardziej efektywny schemat szkoleń - zazwyczaj jest to spotkanie z doradcą zawodowym i psychologiem;

2) drugi stanowi realizację edukacyjnych działań aktywizacyjnych z poszczególnymi osobami według autorskiej koncepcji aktywizacji;

3) trzeci zakłada szkolenia zawodowe zgodnie z wcześniejszą diagnozą wykonaną przez specjalistów: doradcę zawodowego lub psychologa;

4) czwarty zakłada wsparcie bezrobotnego - przygotowanego już do powrotu na rynek pracy, wyposażonego w kompetencje społeczne i zawodowe w poszukiwaniu zatrudnienia poprzez monitoring i oferowanie działań mających pomóc danej osobie w utrzymaniu zatrudnienia. Na tym etapie możliwe jest realizowanie szkoleń potrzebnych zgodnie z zapotrzebowaniem zgłaszanym przez samego bezrobotnego, pracodawcę lub opiekuna. Zakres działań dostosowany jest do danej osoby do której są one kierowane.

Na etapie diagnozy osoby bezrobotnej wykonywane są czynności takie jak wywiad diagnostyczny, obserwacja diagnostyczna osoby bezrobotnej w trakcie rozmowy doradczej i konsultacje specjalistyczne. Tego rodzaju czynności na etapie diagnozy osoby bezrobotnej konieczne są do ustalenia jej kwalifikacji oraz indywidualnych predyspozycji oraz preferencji - tak aby na kolejnym etapie możliwe było zaproponowanie najlepszego zestawu działań aktywizacyjnych w postaci szkoleń, warsztatów i kursów i określenie wachlarza działań, jaki jest konieczny do przeprowadzenia dla danej osoby. Diagnozę przeprowadza doradca zawodowy wraz z psychologiem. W ramach tego etapu odbywają się również warsztaty grupowe z doradcą zawodowym z zakresu poszukiwania pracy i z zakresu znajomości rynku pracy, jak również warsztaty motywacyjne.

Wyniki diagnozy pozwolą na określenie potrzeb w zakresie rozwoju dalszego wsparcia, tj. wsparcia psychologicznego, coachingowego, poradnictwa zawodowego, pośrednictwa pracy, wsparcia szkoleniowego. Na podstawie wyników diagnozy bezrobotni są kierowani na kursy/szkolenia zawodowe oraz z zakresu umiejętności społecznych dobrane na podstawie zgromadzonych informacji oraz indywidualnych preferencji i określonych możliwości danej osoby bezrobotnej.

Kursy/szkolenia zawodowe z zakresu umiejętności społecznych niezbędnych w pracy są główną i podstawową częścią Projektu aktywizacji zawodowej. Szkolenia takie są wykonywane zarówno w salach wykładowych i podobnych miejscach jak również w konkretnych zakładach pracy (szkolenie „pod potrzeby konkretnego pracodawcy” lub w celu uzyskania umiejętności zawodowych praktycznych wymagających obecności np. w hali produkcyjnej), a także jako kursy w formie zdalnej.

W skład wykonywanych szkoleń i kursów na tym etapie wchodzą również szkolenia z zakresu umiejętności społecznych niezbędnych do wykonywania określonej pracy. Po zakończonym etapie działań aktywizacyjnych w postaci kursów i szkoleń zawodowych z zakresu kompetencji społecznych często realizowane są wsparcia w poszukiwaniu zatrudnienia poprzez wsparcie w wyszukaniu miejsca pracy, które odpowiadałoby udoskonalonemu/zmodyfikowanemu przygotowaniu zawodowemu osoby. Są to spotkania z pośrednikiem pracy.

W ramach Zamówień na poszczególnych etapach obok prowadzenia szkoleń/kursów, warsztatów nakierowanych na wprowadzenie danych osób na rynek pracy realizowane będą także działania przygotowujące, wspierające i monitorujące główną usługę, obserwacja zmian zachodzących u osób bezrobotnych po odbyciu szkoleń, job coaching, wsparcie motywacyjne na etapie poszukiwania pracy, pośrednictwo pracy, monitorowanie sytuacji zawodowej bezrobotnych, czyli tego, na ile uczestnik Projektu wykorzystuje w pracy zdobyte w procesie szkoleniowym kwalifikacje zawodowe i kompetencje społeczne.

Cały kompleks składający się z usługi głównej i usług ją wspomagających ma na celu przekwalifikowanie osób bezrobotnych oraz ich aktywizację zawodową. Wykonywana w ramach Zamówień usługa ma umożliwiać nabycie wiedzy związanej z danym zawodem, opanowanie metod i form pracy, rozwinięcie zainteresowań i uzdolnień przydatnych w związku z wykonywaniem zawodu, zmotywowanie osób do pracy i odkrycie i zmianę ich nastawienia do podjęcia pracy lub działalności gospodarczej. Usługi dodatkowe wykonywane na każdym z etapów są usługami wspomagającymi usługę główną, jaką jest kształcenie i przekwalifikowanie zawodowe, tak aby przedmiotowa usługa główna mogła zostać w optymalny sposób wykorzystana oraz aby umożliwić zmierzenie stopnia skuteczności Projektu rozumianego jako aktywizacja osób bezrobotnych.

W ramach jednego projektu aktywizacji zawodowej realizuje Pan doradztwo zawodowe, doradztwo psychologiczne, pośrednictwo pracy, coaching i szkolenia zawodowe w ramach wygranego przetargu, ale może być też tak, że wygra Pan tylko jeden z etapów Projektu i realizuje wtedy tylko ten jeden element całego procesu aktywizacji zawodowej np. prowadzenie doradztwa personalnego, doradztwa zawodowego, pośrednictwa pracy czy indywidualne wsparcie psychologiczne dla uczestników projektu aktywizacji zawodowej.

Podsumowując, realizowane w ramach projektu/zamówienia usługi stanowią usługę podstawową, a pozostałe usługi są ściśle z nią związane. Wszystkie dodatkowe usługi są niezbędne do realizacji Projektu i są niezbędne do realizacji usługi podstawowej.

W przypadku, gdy będzie Pan Beneficjentem, dofinansowanie otrzymuje Pan bezpośrednio, natomiast w przypadku, gdy zadania realizowane są dla innego podmiotu, który pełni rolę Beneficjenta, wtedy jako podwykonawca otrzymuje Pan środki od Beneficjenta. Otrzymane środki publiczne są wydatkowane tylko na realizację danego Projektu w tym usługi szkoleniowe.

Szkolenia te finansowane są ze środków publicznych, a celem wszelkich świadczeń dodatkowych, innych niż usługi szkoleniowe, ściśle związanych z tymi usługami i wykonywanych przez Pana w ramach Projektów nie jest osiągnięcie dodatkowego dochodu, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników nie korzystających z takiego zwolnienia, ale efektywne wykonanie całości Projektów, stanowiących jeden kompleks ściśle powiązanych zadań.

Wszystkie wykonywane usługi są finansowane w co najmniej 70% ze środków publicznych. Posiada Pan stosowną dokumentację potwierdzającą, że źródłem finansowania usług będących przedmiotem wniosku są środki publiczne.

Świadczone przez Beneficjenta usługi, do których Pana firma jako podwykonawca wyświadcza usługi dodatkowe, mają charakter usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego inne niż wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy o VAT, które korzystają ze zwolnienia od podatku.

Jako podwykonawca będzie Pan świadczył usługi związane z realizacją projektów dla instytucji rynku pracy finansowanych ze środków publicznych, których celem jest ukształtowanie postaw osób trwale bezrobotnych, mające na celu ich aktywizację zawodową (przywrócenie na rynek pracy) poprzez prowadzenie szkoleń i kursów zarówno zawodowych, jak i z zakresu kompetencji społecznych oraz poprzez wykonanie usług towarzyszących usługom z zakresu kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zawodowego - takich jak obserwacja diagnostyczna bezrobotnego, wywiad służący diagnozie możliwości zawodowych danej osoby, doradztwo i konsultacje specjalistyczne dla osoby bezrobotnej oraz wsparcie na kolejnym etapie osoby bezrobotnej w poszukiwaniu pracy, monitoring takiej osoby i udzielanie koniecznej pomocy w zakresie poszukiwania i utrzymania pracy.

Usługi te podlegają zwolnieniu z opodatkowania jako usługi z zakresu kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zawodowego o jakich mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT.

Zgodnie bowiem, z treścią art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, inne niż wymienione w pkt 26, finansowane w całości ze środków publicznych oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane.

Zwolnienia, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT, stosuje się również do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi dokonywanych przez podmioty świadczące usługę podstawową, pod warunkiem że:

a. są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej,

b. ich głównym celem nie jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (Dz. U. z 2020 r. poz. 1983 ze zm.): zwalnia się od podatku usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, finansowane w co najmniej 70% ze środków publicznych oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane.

Usługi, jakie będzie Pan wykonywał w celu realizacji Zamówień, należą do katalogu usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, a wszelkie usługi i dostawy towarów im towarzyszące w celu wykonania w sposób właściwy Projektu aktywizacji zawodowej finansowanego ze środków UE są ściśle z nimi związane.

Z tego względu, w Pana ocenie, na mocy art. 43 ust. 1 pkt 29 tiret 1 ustawy o VAT również te działania, które same nie stanowią usług kształcenia lub przekwalifikowania zawodowego w sensie ścisłym, podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem VAT - na mocy cytowanego przepisu ustawy o VAT, zgodnie z którym zwalnia się z podatku nie tylko usługi kształcenia lub przekwalifikowania zawodowego, ale również świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane. Wszelkie działania przygotowujące, wspierające i monitorujące główną usługę, obserwacja zmian zachodzących u bezrobotnych po odbyciu szkoleń, job coaching, wsparcie motywacyjne na etapie poszukiwania pracy, pośrednictwo pracy, monitorowanie sytuacji zawodowej bezrobotnych są niezbędne do wykonania usługi podstawowej (usługi szkolenia). Bez usług ściśle związanych ze świadczeniem głównym jakim jest szkolenie, nie byłoby możliwe osiągnięcie celów i założeń projektów, czyli aktywizacji bezrobotnych. Projekty aktywizacji zawodowej finansowane ze środków UE polegają na aktywizacji poprzez określony cykl szkoleń i kursów, zarówno zawodowych, jak i z zakresu kompetencji społecznych, spotkań ze specjalistami tj. psychologiem, doradcą zawodowym, pośrednikiem pracy czy coachem.

Przeprowadzane szkolenia dotyczą zarówno umiejętności zawodowych sensu stricto, jak również umiejętności społecznych, koniecznych do funkcjonowania w organizacji jakim jest zakład pracy lub do prowadzenia działalności gospodarczej. Koncepcja działań aktywizacyjnych oparta jest na przeprowadzeniu szkoleń i warsztatów zawodowych oraz nakierowanych na uzyskanie kompetencji społecznych, niezbędnych na rynku pracy, jak również mających na celu zmotywowanie osób bezrobotnych do podjęcia aktywności zawodowej.

Aktywizacja osób bezrobotnych polega w szczególności na wyposażeniu tych osób zarówno w kwalifikacje zawodowe zgodne z potrzebami rynku, jak i kompetencje społeczne, które pozwolą takim osobom na trwały powrót na rynek pracy. Pozwolą im nie tylko na zdobycie pracy, ale także utrzymanie lub - w razie potrzeby - samodzielną zmianę zatrudnienia. W ramach poszczególnych etapów realizacji Projektu, oprócz prowadzenia szkoleń jako głównej metody aktywizacji osób bezrobotnych wykonywane są inne działania, o charakterze towarzyszącym, które mają służyć jak najlepszemu i najefektywniejszemu osiągnięciu zamierzonego rezultatu. Jeżeli chodzi o zależność, to projekty aktywizacji zawodowej finansowane z UE są tak skonstruowane, że przystąpienie do szkolenia zawodowego jest możliwe jedynie jeśli bezrobotny przejdzie spotkania indywidualne z doradcą zawodowym i psychologiem, którzy określą w planie rozwoju kształt i tematykę szkolenia zawodowego, a także spotkania grupowe w formie warsztatów interpersonalnych. Szkolenia motywacyjne, warsztaty z zakresu rynku pracy, szkolenia zawodowe twarde i miękkie to trzon wykonywanych usług. Aby były skuteczne i celowe oraz, aby osiągnąć efektywność wykonywanych działań muszą być one dobrze zaplanowane poprzez przeprowadzenie diagnozy, a następnie monitorowane. Podobnie, aby zakończyć proces działań edukacyjnych w zakresie szkolenia i przekwalifikowywania zawodowego osoby bezrobotnej, konieczne jest wsparcie jej w poszukiwaniu pracy. Pomiędzy usługami istnieje relacja o charakterze wskazującym na nieodzowność tych ostatnich dla prawidłowego przebiegu podstawowej usługi. Zgodnie więc, z art. 43 ust. 1 pkt 29 tiret 1 ustawy o VAT, który zakłada zwolnienie z opodatkowania dostaw towarów i świadczenia usług ściśle związanych z usługami szkolenia i przekwalifikowania zawodowego, wszystkie pozostałe działania w tym monitorowanie postępów osoby bezrobotnej oraz wsparcie w szukaniu pracy podlegają zwolnieniu z opodatkowania.

Usługi np. doradztwa psychologicznego, doradztwa zawodowego, pośrednictwa pracy, czy też indywidualnego wsparcia psychologicznego dla uczestników projektu aktywizacji zawodowej, które wykonuje Pan jako podwykonawca, są ściśle związane ze świadczoną przez Beneficjenta (zleceniodawcę) usługą kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego.

Wszelkie świadczenia poboczne doradztwo zawodowe, doradztwo psychologiczne, pośrednictwo pracy, indywidualne wsparcie dla uczestników projektu aktywizacji zawodowej stanowią środki służące najlepszemu skorzystaniu ze świadczenia głównego. Bez usług ściśle związanych ze świadczeniem głównym jakim jest szkolenie nie byłoby możliwe osiągnięcie celów i założeń projektów, czyli aktywizacji bezrobotnych. Powyższe usługi są ściśle związane z usługą kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego oraz są niezbędne do wykonania usługi podstawowej. Z tego także względu, usługi te podlegają zwolnieniu z opodatkowania jako usługi z zakresu kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zawodowego o jakich mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT oraz usługi ściśle z nimi związane.

**Pytanie nr 1**

Czy świadczone przez Pana usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego realizowane (przez Pana jako wykonawcę) w formie kompleksu szkoleń oraz inne usługi ściśle z nimi związane, w tym usługi doradztwa zawodowego oraz pośrednictwa pracy, doradztwa psychologicznego, grupowych warsztatów z doradcą zawodowym , coachingu finansowane w co najmniej 70% ze środków publicznych, są zwolnione z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o podatku od towarów i usług w związku z § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1983 ze zm.)?

**Pana stanowisko w sprawie**

Zgodnie z treścią art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, inne niż wymienione w pkt 26, finansowane w całości ze środków publicznych oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane.

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 14 Rozporządzenia zwalnia się od podatku usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, finansowane w co najmniej 70% ze środków publicznych oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane.

Usługi, jakie będzie Pan wykonywał w celu realizacji Zamówień, należą do katalogu usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, a wszelkie usługi i dostawy towarów im towarzyszące w celu wykonania w sposób właściwy Projektu są ściśle z nimi związane. Z tego względu, w Pana ocenie, na mocy art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT, również te działania, które same nie stanowią usług kształcenia lub przekwalifikowania zawodowego w sensie ścisłym, podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem VAT - na mocy cytowanego przepisu ustawy o VAT, zgodnie z którym zwalnia się z podatku nie tylko usługi kształcenia lub przekwalifikowania zawodowego, ale również świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane.

Bez usług ściśle związanych ze świadczeniem głównym, jakim jest szkolenie, nie byłoby możliwe osiągnięcie celów i założeń projektów, czyli aktywizacji bezrobotnych.

Wszelkie świadczenia poboczne (doradztwo zawodowe, konsultacje ze specjalistami czy elementy pośrednictwa pracy) stanowią środki służące najlepszemu skorzystaniu ze świadczenia głównego.

Jak stanowi art. 43 ust. 17 ustawy o VAT, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:

a) nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 18,18a, 22-24, 26, 28 29, 31, 32 i 33 lit. a lub

b) ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Ponadto przepisem art. 43 ust. 17a ustawy o VAT ustawodawca doprecyzował zwolnienie dotyczące dostawy towarów i świadczenia usług związanych z wymienionymi wyżej usługami, wskazując, że zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18a, 23, 26, 28, 29 i 33 lit. a, mają zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe.

Bez usług ściśle związanych ze świadczeniem głównym, jakim jest szkolenie, nie byłoby możliwe osiągnięcie celów i założeń projektów, czyli aktywizacji bezrobotnych.

Szkolenia motywacyjne, warsztaty z zakresu rynku pracy, szkolenia zawodowe twarde i miękkie, to trzon wykonywanych usług. Aby były skuteczne i celowe oraz, aby osiągnąć efektywność wykonywanych działań muszą być one dobrze zaplanowane poprzez przeprowadzenie diagnozy, a następnie monitorowane.

Podobnie, aby zakończyć proces działań edukacyjnych w zakresie szkolenia i przekwalifikowywania zawodowego osoby bezrobotnej, konieczne jest wsparcie jej w poszukiwaniu pracy.

W Pana ocenie pomiędzy usługami istnieje relacja o charakterze wskazującym na nieodzowność tych ostatnich dla prawidłowego przebiegu podstawowej usługi.

Z tego względu, w mojej ocenie na mocy art. 43 ust. 1 pkt 29 tiret 1 ustawy o VAT, który zakłada zwolnienie z opodatkowania dostaw towarów i świadczenia usług ściśle związanych z usługami szkolenia i przekwalifikowania zawodowego, wszystkie pozostałe działania w tym monitorowanie postępów osoby bezrobotnej oraz wsparcie w szukaniu pracy podlegają zwolnieniu z opodatkowania.

Należy podkreślić, iż, jak wspomniano powyżej, art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o VAT przewiduje, że zwolnieniu od podatku podlega także świadczenie usług i dostawa towarów ściśle związane z samymi usługami edukacyjnymi.

Ustawodawca nie wprowadził żadnych ograniczeń dotyczących nabywcy usług (towarów), co oznacza, że co do zasady wystarczające są: świadczenie usług (dostawa towarów) przez podmiot świadczący usługę podstawową oraz ów ścisły związek z usługą zasadniczą, aby zwolnienie mogło zostać zastosowane.

Zwolnienia, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT, stosuje się również do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi dokonywanych przez podmioty świadczące usługę podstawową, pod warunkiem że:

a) są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej,

b) ich głównym celem nie jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Dodatkowo zaznacza Pan, że usługi wykonywane przez Pana będą korzystały ze zwolnienia z VAT również w świetle przepisów unijnych. Stosownie bowiem do art. 44 Rozporządzenia Rady usługi w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania świadczone na warunkach określonych w art. 132 ust. 1 lit. i dyrektywy 2006/112/WE obejmują nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, jak również nauczanie mające na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozstrzygnął, iż świadczenie usług lub dostawa towarów mogą być uznane za „ściśle związane” z działalnością edukacyjną a przez to traktowane tak samo na gruncie podatkowym zgodnie z art. 13 część A ust. 1 lit. i Szóstej Dyrektywy (obecnie art. 132 ust. 1 lit. i) dyrektywy 2006/112/WE) tylko, gdy mają one rzeczywiście charakter pomocniczy w stosunku do działalności edukacyjnej stanowiącej świadczenie główne (wyrok w sprawie Horizon College C-434/05). Z orzecznictwa Trybunału wynika, że określone świadczenie może być uznane za pomocnicze względem świadczenia głównego, jeżeli nie stanowi celu samego w sobie, lecz środek służący jak najlepszemu skorzystaniu ze świadczenia głównego.

Zgodnie z ww. regulacjami zwolnienia dotyczące dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi (przykładowo szkoleniowymi) mają zastosowanie, jeżeli:

a. usługi te są wykonywane przez podmiot korzystający ze zwolnienia przy świadczeniu usługi podstawowej,

b. usługi te są niezbędne do wykonania usługi podstawowej,

c. usługa finansowana jest ze środków publicznych,

d. ich głównym celem nie jest osiągnięcie dodatkowego dochodu, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Bez usług ściśle związanych ze świadczeniem głównym jakim jest szkolenie nie byłoby możliwe osiągnięcie celów i założeń projektów, czyli aktywizacji bezrobotnych. Wszelkie świadczenia poboczne (wsparcie bezrobotnego w poszukiwaniu pracy, doradztwo zawodowe, konsultacje ze specjalistami) stanowią środki służące najlepszemu skorzystaniu ze świadczenia głównego.

W konsekwencji, świadczone usługi, inne niż szkolenia należy uznać za „wykonawcze” i pomocnicze w stosunku do usług edukacji zawodowej.

Między tymi usługami zachodzi związek o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c tiret 1 - i to związek na tyle ścisły, że działania te powinny również korzystać ze zwolnienia z opodatkowania.

Jak zostało to wskazane w stanie faktycznym, świadczy Pan usługi w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, w ramach których świadczy również usługi polegające na wsparciu bezrobotnych poprzez pośrednictwo pracy, monitorowanie sytuacji bezrobotnego i pomoc w utrzymaniu zatrudnienia. Usługi są usługami ściśle związanymi z usługami podstawowymi świadczonymi przez Pana i są niezbędne do wykonania usługi kształcenia zawodowego.

Świadczone usługi powinny być więc rozpatrywane w kontekście celu, jakiemu mają służyć, niezależnie od tego, jakie poszczególne elementy składają się na dane świadczenie przez Pana oferowane. Skoro bowiem celem wykonywanych działań jest aktywizacja osób bezrobotnych, to po pierwsze działania takie powinny być jednolicie traktowane, a z uwzględnieniem celu ich wykonywania - w całości uznane za zwolnione z opodatkowania jako usługi kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zawodowego.

Zgodnie z ugruntowanym poglądem prezentowanym w interpretacjach podatkowych, tzw. szkolenia miękkie (motywacyjne, z zakresu wizerunku i podobne) przez Pana oferowane, jeżeli ich celem jest wzmocnienie potencjału zatrudnieniowego osoby z nich korzystającej, powinny być uznane za szkolenia zawodowe i podlegać zwolnieniu z opodatkowania. Pogląd taki został zaprezentowany w np. w interpretacjach prawa podatkowego:

*   ITPP2/443-1262/13/AD;
*   IPPP2/443-118/14-2/BH;
*   KDIB3-2.4012.171.2021.3.ASZ.

Reasumując świadczone przez Pana w ramach Projektu usługi szkoleniowe w zakresie aktywizacji osób bezrobotnych, podlegają zwolnieniu od podatku VAT jako usługi szkoleniowe, w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego.

Natomiast czynności dodatkowe w tym m.in. konsultacje ze specjalistami, doradztwo zawodowe, czy też udzielanie bezrobotnym wsparcia w poszukiwaniu zatrudnienia a następnie w utrzymaniu zatrudnienia podlegają zwolnieniu od podatku VAT jako usługi ściśle związane z usługą kształcenia zawodowego i niezbędne do wykonania usługi podstawowej.

W związku z tym, że usługi te są finansowane ze środków publicznych, to w konsekwencji podlegają zwolnieniu od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy.

Powyższe nie wyklucza fakt, wykonywania tych usług w charakterze podwykonawcy.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1570 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (\`(...)\`).

Zaznaczyć należy, że dokonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług może albo być opodatkowana właściwą stawką podatku, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy:

Zwalnia się od podatku usługi świadczone przez

a) jednostki objęte systemem oświaty w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, w zakresie kształcenia i wychowania,

b) uczelnie, jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk oraz instytuty badawcze, w zakresie kształcenia

\- oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane.

Z uregulowania zawartego w wyżej cytowanym art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. a ustawy wynika, że zwolnienie od podatku od towarów i usług obejmuje usługi w zakresie kształcenia i wychowania świadczone przez jednostki objęte systemem oświaty w rozumieniu przepisów ustawy Prawo oświatowe oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane.

Ze zwolnienia wskazanego w art. 43 ust. 1 pkt 26 lit. b ustawy, mogą korzystać uczelnie, jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk oraz instytuty badawcze, o ile świadczone przez te podmioty usługi są usługami kształcenia.

Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy:

Zwalnia się od podatku usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, inne niż wymienione w pkt 26

a. prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach, lub

b. świadczone przez podmioty, które uzyskały akredytację w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe – wyłącznie w zakresie usług objętych akredytacją, lub

c. finansowane w całości ze środków publicznych

oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane.

Według regulacji art. 43 ust. 17 ustawy:

Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:

1) nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a lub

2) ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Zgodnie z art. 43 ust. 17a ustawy:

Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18a, 23, 26, 28, 29 i 33 lit. a, mają zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe.

Określenie „ścisły związek” oznacza, że do wykonania usługi podstawowej niezbędna jest dostawa towarów lub świadczenie usług pomocniczych, przy czym nie może to być jakikolwiek związek, lecz relacja o charakterze wskazującym na nieodzowność tych ostatnich dla prawidłowego przebiegu podstawowej usługi.

Jednocześnie z powołanych przepisów art. 43 ust. 17 i art. 43 ust. 17a ustawy wynika, że zwolnienia określone w art. 43 ust. 1 pkt 26 i art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a-c ustawy mają zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe, jeżeli: są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, a ich głównym celem nie jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Jak wynika z § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 955):

Zwalnia się od podatku od towarów i usług usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, finansowane w co najmniej 70% ze środków publicznych, oraz świadczenie usług i dostawa towarów ściśle z tymi usługami związane.

Stosownie do treści § 3 ust. 8 ww. rozporządzenia:

Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 13, 14, 18 i 19, stosuje się do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe.

W świetle § 3 ust. 9 rozporządzenia:

Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 13, 14, 18 i 19, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:

1) nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 13, 14, 18 i 19, lub

2) ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Wskazane wyżej regulacje stanowią implementację prawa unijnego, gdyż w świetle art. 132 ust. 1 lit. i) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. str. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady:

Państwa członkowskie zwalniają kształcenie dzieci lub młodzieży, kształcenie powszechne lub wyższe, kształcenie zawodowe lub przekwalifikowanie, łącznie ze świadczeniem usług i dostawą towarów ściśle z taką działalnością związanych, prowadzone przez odpowiednie podmioty prawa publicznego lub inne instytucje działające w tej dziedzinie, których cele uznane są za podobne przez dane państwo członkowskie.

Cytowany przepis umiejscowiony został w rozdziale 2 tego aktu, zatytułowanym „Zwolnienia dotyczące określonych czynności wykonywanych w interesie publicznym”, co oznacza, że usługi szkoleniowe na gruncie Dyrektywy 2006/112/WE Rady podlegają zwolnieniu od podatku wyłącznie, gdy są wykonywane w interesie publicznym, tzn. wypełniają obowiązki, jakie ciążą na danym państwie wobec jego obywateli.

Należy także zauważyć, że z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wynika, że zwolnienia stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, które służą unikaniu rozbieżności w stosowaniu systemu VAT, w poszczególnych państwach członkowskich i które należy postrzegać w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT (wyrok C-473/08 w sprawie Eulitz, pkt 25). Ponadto, jak również wielokrotnie podkreślał TSUE w swym orzecznictwie, pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w art. 13 VI Dyrektywy (obecnie art. 132 Dyrektywy 2006/112/WE Rady) powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowią one odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika (przykładowo wyrok Trybunału z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawie C-461/08 Don Bosco Onroerend Goed BV).

Jednakże interpretacja tych pojęć powinna być zgodna z celami, do jakich dążą owe zwolnienia, oraz powinna spełniać wymogi zasady neutralności podatkowej, na której zasadza się wspólny system VAT. Zatem powyższa zasada ścisłej interpretacji nie oznacza, że pojęcia użyte w celu opisania zwolnień z art. 13 (art. 132 Dyrektywy 2006/112/WE) powinny być interpretowane w sposób, który uniemożliwiałby osiągnięcie zakładanych przez nie skutków (pkt 27 ww. wyroku).

Definicja kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zawodowego została zawarta w art. 44 rozporządzenia Rady (UE) nr 282/2011 z 15 marca 2011 r. ustanawiającym środki wykonawcze do Dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 77 str. 1). Rozporządzenie to wiąże wszystkie państwa członkowskie i jest stosowane bezpośrednio.

W myśl ww. art. 44 rozporządzenia,

Usługi w zakresie kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zapewniane na warunkach określonych w art. 132 ust. 1 lit. i dyrektywy 2006/112/WE, obejmują nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, jak również nauczanie mające na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych. Czas trwania kursu w zakresie kształcenia zawodowego bądź przekwalifikowania nie ma w tym przypadku znaczenia.

Możliwość skorzystania ze zwolnienia w odniesieniu do świadczenia usługi (ale też i dostawy towarów) ściśle związanej z usługą kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego wymaga spełnienia określonych warunków, na które wskazuje TSUE m.in. w sprawie Horizon College C-434/05. Po pierwsze, zarówno główna działalność edukacyjna, jak i dostawa towarów lub świadczenie usług ściśle związane z tą działalnością muszą być wykonywane przez jeden z podmiotów, o których mowa w art. 132 ust. 1 lit. i Dyrektywy 2006/112/WE. Po drugie, świadczenie usług lub dostawa towarów ściśle związanych z czynnościami głównymi muszą być konieczne do wykonywania transakcji podlegających zwolnieniu. Po trzecie, świadczenie usług i dostawa towarów są wyłączone z zakresu zwolnienia, jeżeli ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu poprzez dokonywanie transakcji stanowiących bezpośrednią konkurencję w stosunku do działalności przedsiębiorstw wykonujących działalność gospodarczą, objętej VAT (por. pkt 42 wyroku Horizon College).

W świetle ww. wyroku zastosowanie zwolnienia z tytułu świadczenia usług lub dostawy towarów ściśle związanych z kształceniem zawodowym lub przekwalifikowaniem zawodowym wymaga w szczególności tego, ażeby podmiot dokonujący tej czynności można było uznać za odpowiedni podmiot prawa publicznego lub inną instytucję działającą w tej dziedzinie, której cele są uznane za podobne przez dane państwo członkowskie (w rozumieniu art. 132 ust. 1 lit. i dyrektywy 2006/112/WE). Podmiotem takim może być także podmiot, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 26 oraz w pkt 29 lit. a-c ustawy lub § 3 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r.

Zatem, zwolnienia dotyczące dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi kształcenia mają zastosowanie, jeżeli:

1) usługi te są niezbędne do wykonania usługi podstawowej,

2) podwykonawca jest podmiotem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 26 lub 29 ustawy o VAT lub § 3 ust. 1 pkt 13 lub 14 rozporządzenia Ministra Finansów z 20 grudnia 2013 r.,

3) głównym celem wykonania usług nie jest osiągnięcie dodatkowego dochodu, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Podkreślić należy, że dla zastosowania zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy, istotne jest - w pierwszej kolejności - uznanie danej usługi za usługę kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania, a następnie spełnienie dodatkowych warunków wynikających z niniejszego przepisu, tj. prowadzenie danego szkolenia w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach lub uzyskanie akredytacji na dany rodzaj szkolenia lub finansowanie danego szkolenia w całości ze środków publicznych.

Mając na uwadze powyższe, dokonując wykładni ww. przepisów przez pryzmat definicji usługi kształcenia zawodowego i przekwalifikowania, określonej w art. 44 Rozporządzenia Wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r. należy mieć na uwadze dosłowne brzmienie tych przepisów.

Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego PWN (dostępnym w Internecie), użyte w art. 44 rozporządzenia słowo „bezpośredni” oznacza „dotyczący kogoś lub czegoś wprost”, słowo „branża” oznacza „gałąź produkcji lub handlu obejmująca towary lub usługi jednego rodzaju”, natomiast słowo „zawód” oznacza „wyuczone zajęcie wykonywane w celach zarobkowych”.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że przez kształcenie zawodowe lub przekwalifikowanie zawodowe, o których mowa w ww. przepisach, obejmujące nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, należy rozumieć takie kształcenie, w wyniku którego dana osoba podnosi swoje kwalifikacje, a bezpośrednio po jej ukończeniu jest w stanie podjąć pracę zarobkową, lub wykonywać określony zawód.

Jak wyżej wskazano przepisy prawa podatkowego przewidują zwolnienie dla usług kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego prowadzonych w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach lub świadczone przez podmioty, które uzyskały akredytację w rozumieniu przepisów Prawo oświatowe wyłącznie w zakresie usług objętych akredytacją lub finansowane w całości lub w części ze środków publicznych.

Przy czym odesłanie w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy do „odrębnych przepisów” odnosić się może wyłącznie do przepisów, które określają formy i zasady usług szkoleniowych w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego.

Natomiast zastosowanie zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. b ustawy, względem usługi, która stanowi usługę kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, ma zastosowanie pod warunkiem, że usługa ta jest świadczona przez podmiot, który uzyskał akredytację w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe.

Należy zwrócić uwagę, że przewidziany w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy oraz w § 3 ust. 1 pkt 14 ww. rozporządzenia Ministra Finansów z 20 grudnia 2013 r. wymóg finansowania usług w określonej wysokości ze środków publicznych jest spełniony w przypadku, gdy rzeczywistym (w znaczeniu ekonomicznym) źródłem finansowania tej usługi są środki publiczne.

W myśl art. 5 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1270 ze zm.):

1\. Środkami publicznymi są:

1) dochody publiczne;

2) środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA);

2a) środki, o których mowa w art. 3b ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2023 r. poz. 225 i 412);

2b) środki, o których mowa w art. 202 ust. 4;

3) środki pochodzące ze źródeł zagranicznych niepodlegające zwrotowi, inne niż wymienione w pkt 2;

4) przychody budżetu państwa i budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz innych jednostek sektora finansów publicznych pochodzące:

a) ze sprzedaży papierów wartościowych,

b) z prywatyzacji majątku Skarbu Państwa oraz majątku jednostek samorządu terytorialnego,

c) ze spłat pożyczek i kredytów udzielonych ze środków publicznych,

d) z otrzymanych pożyczek i kredytów,

e) z innych operacji finansowych;

5) przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z prowadzonej przez nie działalności oraz pochodzące z innych źródeł.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ww. ustawy,:

Przepisy ustawy stosuje się do:

1) jednostek sektora finansów publicznych;

2) innych podmiotów w zakresie, w jakim wykorzystują środki publiczne lub dysponują tymi środkami.

Powyższe przepisy zaliczają zatem do środków publicznych dochody publiczne, środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej oraz wskazane przychody budżetu państwa, budżetu jednostek samorządu terytorialnego oraz przychody jednostek sektora finansów publicznych pochodzące z różnych źródeł. Środkami publicznymi są również środki pochodzące z funduszy strukturalnych.

Jak już wyżej wskazano, dla zastosowania zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy istotne jest uznanie danej usługi za usługę kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego inną niż wymienione w pkt 26, a następnie spełnienie dodatkowych warunków wynikających z niniejszego przepisu.

W przedstawionym opisie sprawy podał Pan, że przedsiębiorstwo nie jest jednostką objętą systemem oświaty w rozumieniu przepisów ustawy z 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, nie posiada też statusu uczelni, jednostki naukowej Polskiej Akademii Nauk, ani instytutu badawczego.

Zatem świadczone przez Pana usługi nie stanowią usług w zakresie kształcenia i wychowania, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy.

Wątpliwości dotyczą ustalenia, czy usługi świadczone przez Pana (jako wykonawcę) będą zwolnione od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT.

Odnosząc się do powyższego, aby w ogóle można było rozpatrywać realizowane przez Pana czynności w kategoriach zwolnienia od podatku w kontekście art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT należy rozstrzygnąć, czy mamy do czynienia z usługami kształcenia lub przekwalifikowania zawodowego, co stanowi podstawową przesłankę warunkującą zastosowanie tego zwolnienia.

Kierując się wskazówkami ww. rozporządzenia Rady UE, zawierającymi definicję kształcenia zawodowego, należy stwierdzić, że kształcenie zawodowe jest procesem mającym na celu nauczenie, przekazanie wiedzy z określonej dziedziny, które ma posłużyć zdobyciu bądź uaktualnieniu wiedzy obecnie posiadanej przez uczestnika takiego szkolenia. Dodatkowo szkolenia muszą być finansowane w całości ze środków publicznych.

Zauważyć w tym miejscu należy, że definicja usług kształcenia zawodowego i przekwalifikowania, zawarta w ww. rozporządzeniu, kładzie nacisk na „bezpośredni” związek nauczania z daną branżą lub zawodem, co narzuca stosowanie specyficznego programu nauczania dla skonkretyzowanego odbiorcy.

W analizowanej sprawie, zostaną spełnione wszystkie przesłanki wskazane w art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o VAT uprawniające do skorzystania ze zwolnienie od podatku świadczonych przez Pana usług.

Wskazał Pan we wniosku, że w ramach zamówień na poszczególnych etapach obok prowadzenia szkoleń/kursów, warsztatów nakierowanych na wprowadzenie danych osób na rynek pracy realizowane są także działania przygotowujące, wspierające i monitorujące główną usługę, obserwacja zmian zachodzących u osób bezrobotnych po odbyciu szkoleń, job coaching, wsparcie motywacyjne na etapie poszukiwania pracy, pośrednictwo pracy, monitorowanie sytuacji zawodowej bezrobotnych, czyli tego, na ile uczestnik Projektu wykorzystuje w pracy zdobyte w procesie szkoleniowym kwalifikacje zawodowe i kompetencje społeczne.

Projekty aktywizacji zawodowej finansowane ze środków UE polegają na aktywizacji poprzez określony cykl szkoleń i kursów, zarówno zawodowych, jak i z zakresu kompetencji społecznych, spotkań ze specjalistami tj. psychologiem, doradcą zawodowym, pośrednikiem pracy, czy coachem.

Przeprowadzane szkolenia dotyczą zarówno umiejętności zawodowych sensu stricto, jak również umiejętności społecznych, koniecznych do funkcjonowania w organizacji jakim jest zakład pracy lub do prowadzenia działalności gospodarczej.

Koncepcja działań aktywizacyjnych oparta jest na przeprowadzeniu szkoleń i warsztatów, zawodowych oraz nakierowanych na uzyskanie kompetencji społecznych niezbędnych na rynku pracy, jak również mających na celu zmotywowanie osób bezrobotnych do podjęcia aktywności zawodowej.

Aktywizacja osób bezrobotnych polega w szczególności na wyposażeniu tych osób zarówno w kwalifikacje zawodowe zgodne z potrzebami rynku, jak i kompetencje społeczne, które pozwolą takim osobom na trwały powrót na rynek pracy. Pozwolą im nie tylko na zdobycie pracy, ale także utrzymanie lub - w razie potrzeby - samodzielną zmianę zatrudnienia.

W ramach poszczególnych etapów realizacji Projektu, oprócz prowadzenia szkoleń jako głównej metody aktywizacji osób bezrobotnych wykonywane są inne działania, o charakterze towarzyszącym, które mają służyć jak najlepszemu i najefektywniejszemu osiągnięciu zamierzonego rezultatu.

Projekty zwykle dzielą się na etapy:

1) w pierwszym z nich badany jest potencjał zatrudnieniowy konkretnej osoby bezrobotnej (diagnoza), wykonywana aby określić możliwości, kompetencje, braki danej osoby i ułożyć dla niej najbardziej efektywny schemat szkoleń - zazwyczaj jest to spotkanie z doradcą zawodowym i psychologiem;

2) drugi stanowi realizację edukacyjnych działań aktywizacyjnych z poszczególnymi osobami według autorskiej koncepcji aktywizacji;

3) trzeci zakłada szkolenia zawodowe zgodnie z wcześniejszą diagnozą wykonaną przez specjalistów: doradcę zawodowego lub psychologa;

4) czwarty zakłada wsparcie bezrobotnego - przygotowanego już do powrotu na rynek pracy, wyposażonego w kompetencje społeczne i zawodowe w poszukiwaniu zatrudnienia poprzez monitoring i oferowanie działań mających pomóc danej osobie w utrzymaniu zatrudnienia. Na tym etapie możliwe jest realizowanie szkoleń potrzebnych zgodnie z zapotrzebowaniem zgłaszanym przez samego bezrobotnego, pracodawcę lub opiekuna. Zakres działań dostosowany jest do danej osoby do której są one kierowane.

Na etapie diagnozy osoby bezrobotnej wykonywane są czynności takie jak wywiad diagnostyczny, obserwacja diagnostyczna osoby bezrobotnej w trakcie rozmowy doradczej i konsultacje specjalistyczne. Tego rodzaju czynności na etapie diagnozy osoby bezrobotnej konieczne są do ustalenia jej kwalifikacji oraz indywidualnych predyspozycji oraz preferencji - tak aby na kolejnym etapie możliwe było zaproponowanie najlepszego zestawu działań aktywizacyjnych w postaci szkoleń, warsztatów i kursów i określenie wachlarza działań, jaki jest konieczny do przeprowadzenia dla danej osoby. Diagnozę przeprowadza doradca zawodowy wraz z psychologiem. W ramach tego etapu odbywają się również warsztaty grupowe z doradcą zawodowym z zakresu poszukiwania pracy i z zakresu znajomości rynku pracy, jak również warsztaty motywacyjne.

Wyniki diagnozy pozwolą na określenie potrzeb w zakresie rozwoju dalszego wsparcia, tj. wsparcia psychologicznego, coachingowego, poradnictwa zawodowego, pośrednictwa pracy, wsparcia szkoleniowego. Na podstawie wyników diagnozy bezrobotni są kierowani na kursy/szkolenia zawodowe oraz z zakresu umiejętności społecznych dobrane na podstawie zgromadzonych informacji oraz indywidualnych preferencji i określonych możliwości danej osoby bezrobotnej.

Wskazał Pan, że kursy/szkolenia zawodowe z zakresu umiejętności społecznych niezbędnych w pracy są główną i podstawową częścią Projektu aktywizacji zawodowej. Szkolenia takie są wykonywane zarówno w salach wykładowych i podobnych miejscach jak również w konkretnych zakładach pracy (szkolenie „pod potrzeby konkretnego pracodawcy” lub w celu uzyskania umiejętności zawodowych praktycznych wymagających obecności np. w hali produkcyjnej), a także jako kursy w formie zdalnej.

W skład wykonywanych szkoleń i kursów na tym etapie wchodzą również szkolenia z zakresu umiejętności społecznych niezbędnych do wykonywania określonej pracy. Po zakończonym etapie działań aktywizacyjnych w postaci kursów i szkoleń zawodowych z zakresu kompetencji społecznych często realizowane są wsparcia w poszukiwaniu zatrudnienia poprzez wsparcie w wyszukaniu miejsca pracy, które odpowiadałoby udoskonalonemu/zmodyfikowanemu przygotowaniu zawodowemu osoby. Są to spotkania z pośrednikiem pracy.

W ramach Zamówień na poszczególnych etapach obok prowadzenia szkoleń/kursów, warsztatów nakierowanych na wprowadzenie danych osób na rynek pracy realizowane będą także działania przygotowujące, wspierające i monitorujące główną usługę, obserwacja zmian zachodzących u osób bezrobotnych po odbyciu szkoleń, job coaching, wsparcie motywacyjne na etapie poszukiwania pracy, pośrednictwo pracy, monitorowanie sytuacji zawodowej bezrobotnych, czyli tego, na ile uczestnik Projektu wykorzystuje w pracy zdobyte w procesie szkoleniowym kwalifikacje zawodowe i kompetencje społeczne.

Wskazał Pan, że cały kompleks składający się z usługi głównej i usług ją wspomagających ma na celu przekwalifikowanie osób bezrobotnych oraz ich aktywizację zawodową. Wykonywana w ramach Zamówień usługa ma umożliwiać nabycie wiedzy związanej z danym zawodem, opanowanie metod i form pracy, rozwinięcie zainteresowań i uzdolnień przydatnych w związku z wykonywaniem zawodu, zmotywowanie osób do pracy i odkrycie i zmianę ich nastawienia do podjęcia pracy lub działalności gospodarczej. Usługi dodatkowe wykonywane na każdym z etapów są usługami wspomagającymi usługę główną, jaką jest kształcenie i przekwalifikowanie zawodowe, tak aby przedmiotowa usługa główna mogła zostać w optymalny sposób wykorzystana oraz aby umożliwić zmierzenie stopnia skuteczności Projektu rozumianego jako aktywizacja osób bezrobotnych.

W ramach jednego projektu aktywizacji zawodowej realizuje Pan doradztwo zawodowe, doradztwo psychologiczne, pośrednictwo pracy, coaching i szkolenia zawodowe w ramach wygranego przetargu, ale może być też tak, że wygram tylko jeden z etapów Projektu i realizuje wtedy tylko ten jeden element całego procesu aktywizacji zawodowej np. prowadzenie doradztwa personalnego, doradztwa zawodowego, pośrednictwa pracy czy indywidualne wsparcie psychologiczne dla uczestników projektu aktywizacji zawodowej.

Reasumując realizowane przez Pana w ramach projektu/zamówienia usługi stanowią usługę podstawową, a pozostałe usługi są ściśle z nią związane. Wszystkie dodatkowe usługi są niezbędne do realizacji Projektu i są niezbędne do realizacji usługi podstawowej.

W przypadku, gdy będzie Pan Beneficjentem, dofinansowanie otrzymuje Pan bezpośrednio, natomiast w przypadku, gdy zadania realizowane są dla innego podmiotu, który pełni rolę Beneficjenta, wtedy jako podwykonawca otrzymuje Pan środki od Beneficjenta. Otrzymane środki publiczne są wydatkowane tylko na realizację danego Projektu w tym usługi szkoleniowe.

Szkolenia te finansowane są ze środków publicznych, a celem wszelkich świadczeń dodatkowych, innych niż usługi szkoleniowe, ściśle związanych z tymi usługami i wykonywanych przeze mnie w ramach Projektów nie jest osiągnięcie dodatkowego dochodu, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników nie korzystających z takiego zwolnienia, ale efektywne wykonanie całości Projektów, stanowiących jeden kompleks ściśle powiązanych zadań.

Wszystkie wykonywane usługi są finansowane w co najmniej 70% ze środków publicznych. Posiada Pan stosowną dokumentację potwierdzającą, że źródłem finansowania usług będących przedmiotem wniosku są środki publiczne.

Zatem świadczone przez Pana, usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego realizowane (przez Pana jako wykonawcę) w formie kompleksu szkoleń oraz inne usługi ściśle z nimi związane, w tym usługi doradztwa zawodowego oraz pośrednictwa pracy, doradztwa psychologicznego, grupowych warsztatów z doradcą zawodowym, coachingu finansowane w co najmniej 70% ze środków publicznych, są zwolnione od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy o podatku od towarów i usług.

Zatem Pana stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku **nr 1** uznano za **prawidłowe.**

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Pana i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena Pana stanowiska w zakresie pytania nr 1. Natomiast w zakresie pytania nr 2, wniosek został rozpatrzony odrębnie.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

*   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
*   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

*   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

*   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
*   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.).