Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/415-760/08-4/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2008-08-14
Teza: Na jakiej podstawie, z jakiego tytułu Wnioskodawczyni i małżonek mają płacić odsetki od umorzonych ugodą kwot? Dlaczego uznano, że kwota, która została umorzona stanowi przychód? Dlaczego mają płacić dwukrotnie podatek, tj. raz w formie należnych odsetek, a drugi raz jako podatek od otrzymanego umorzenia?
Słowa kluczowe: kredyt-kredyt.kredyt bankowy; odsetki; podatek-podatek dochodowy-podatek dochodowy od osób fizycznych; przychód; umorzenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani przedstawione we wniosku z dnia 30 kwietnia 2008r. (data wpływu do tut. BKIP 05 maja 2008r.) uzupełnionym w dniu 05 sierpnia 2008r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie sposobu opodatkowania umorzonych w 2007r. odsetek od kredytu bankowego - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 05 maja 2008r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie sposobu opodatkowania umorzonych w 2007r. odsetek od kredytu bankowego.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego pismem z dnia 21 lipca 2008r. wezwano o jego uzupełnienie. W dniu 05 sierpnia 2008r. wpłynęło uzupełnienie ww. wniosku.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Chcąc zakupić mieszkanie Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem zaciągnęli kredyt w dniu 29 października 1993r. w Banku na kwotę 277.000.000 starych zł, przy czym był to kredyt podstawowy oraz kredyt uzupełniający w kwocie 92.000.000 zł. Spłata zaciągniętego kredytu została rozłożona na kilkadziesiąt lat. Po spłaceniu kredytu podstawowego oraz po spłaceniu uzupełniającego kredytu, w oparciu o nowe przepisy, istniała możliwość umorzenia odsetek pod warunkiem, że odsetki te zostaną spłacone w wyznaczonym terminie. Wnioskodawczyni wraz z małżonkiem zaciągnęli następny kredyt w kwocie 32.640 zł, który w całości przekazano do Banku. W chwili obecnej Wnioskodawczyni i małżonek otrzymali PIT gdzie kwota umorzonych odsetek w wysokości 84.809,08zł została uznała, jako dochód od którego należy zapłacić podatek. Wnioskodawczyni uważa, że taka rozszerzająca interpretacja nie jest prawidłowa. W ocenie Wnioskodawcy doszłoby do sytuacji, w której za otrzymany kredyt zapłaciłby dwukrotnie podatek. Raz w formie należnych odsetek i po raz drugi jako podatek z tytułu rzekomo otrzymanego umorzenia. W dniu 20 lipca 2007r. została zawarta ugoda z Bankiem na podstawie której Bank zaprzestał dalszego naliczania odsetek, zmieniono kwotę spłaty i po dokonaniu należnej kwoty wnioskodawca i małżonek zostali zwolnieni z pozostałego zadłużenia.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Na jakiej podstawie, z jakiego tytułu Wnioskodawczyni i małżonek mają płacić odsetki od umorzonych ugodą kwot? Dlaczego uznano, że kwota, która została umorzona stanowi przychód? Dlaczego mają płacić dwukrotnie podatek, tj. raz w formie należnych odsetek, a drugi raz jako podatek od otrzymanego umorzenia?

Zdaniem Wnioskodawczyni do umorzenia odsetek doszło na podstawie przepisów prawa. Bank podpisując ugodę zaprzestał dalszego naliczania odsetek. Wnioskodawczyni nie może pogodzić się z faktem, że uznano umorzoną kwotę za przychód. W ocenie Wnioskodawczyni gdyby doszło do sytuacji, w której zostałby naliczony podatek od tych kwot, to doprowadziłoby do sytuacji, w której wpadną w pułapkę zadłużeniową, w której kwota odsetek przerośnie kwotę główną. Zdaniem Wnioskodawczyni, jeżeli do tego dojdzie, to zostanie naruszony art. 7 Kpa, który stwierdza, że w toku postępowania organ administracji państwowej stoi na straży praworządności i podejmuje wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do przepisu art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. l pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 2002r. Nr 72, poz. 665, ze zm.) przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Podkreślić należy, iż otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej jest obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu lub jego części, wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód).

Odmiennie należy traktować odsetki, które są opłatą za korzystanie ze środków finansowych kredytodawcy. Wysokość odsetek (w sposób niebudzący wątpliwości, co do wysokości), jak i zasady oraz terminy spłaty kredytu wraz z odsetkami określone są w umowie kredytowej. Zmiana wysokości odsetek od kredytów w stosunku do pierwotnej umowy kredytowej mieści się w zasadzie swobody kształtowania umów kredytowych i nie wywołuje skutków podatkowych. Dotyczy to zarówno odsetek od kredytu za okres przypadający po zmianie warunków naliczania odsetek, jak również za okres przed zmianą warunków umowy, ale takich, których w dniu zmiany wysokości odsetek termin płatności jeszcze nie nastąpił (odsetek należnych, ale niewymagalnych).

Natomiast umorzenie kwot niezapłaconych odsetek od kredytu zaciągniętego przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej, których termin płatności upłynął - jest przysporzeniem, skutkującym powstaniem dochodu podlegającego opodatkowaniu. Dotyczy to zarówno odsetek skapitalizowanych (które de facto po skapitalizowaniu stają się kwotą długu), jak i odsetek wymagalnych, czyli takich, których w myśl postanowień umowy kredytowej termin płatności upłynął.

Tzw. odsetki karne, czyli przypadające od nieterminowo regulowanych zobowiązań wynikających z umowy należy rozpatrywać w zależności od treści umowy i szczegółowego określenia sposobu ich naliczania. Jeżeli umowa kredytowa jednoznacznie określa zasady naliczania podwyższonych odsetek od nieterminowych spłat rat kredytu i wiąże nimi strony umowy, wówczas odsetki te należy traktować w sposób analogiczny jak odsetki wymagalne. Natomiast, jeżeli umowa kredytowa daje wierzycielowi jednostronne prawo, z którego może skorzystać lub nie, do naliczania podwyższonych odsetek od nieterminowych spłat kredytów - wówczas odstąpienie przez wierzyciela od naliczania takich odsetek nie stanowi przysporzenia dla kredytobiorcy. Także odstąpienie przez wierzyciela od dochodzenia od dłużnika odsetek należnych na podstawie art. 481 § 2 i 482 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) nie wywołuje skutków podatkowych, gdyż przepisy te dają prawo dochodzenia ustawowych odsetek i nie skorzystanie z tego prawa przez wierzyciela nie stanowi przysporzenia dla dłużnika.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że w ramach ugody zawartej z wnioskodawczynią i jej małżonkiem, Bank zobowiązał się do umorzenia odsetek należnych do 19 lipca 2007r. oraz do zaprzestania od dnia 20 lipca 2007r. dalszego naliczania odsetek. Oznacza to, iż umarzając niezapłacone a należne czy wymagalne za okres do dnia 19 lipca 2007r. odsetki Bank zrezygnował ze swoich należności, a kredytobiorca uzyskał przysporzenie majątkowe odpowiadające kwocie tych odsetek, które musiałby zapłacić gdyby mu ich nie umorzono. Potwierdza to wystawiony przez Bank PIT-8C. Tym samym brak podstaw aby traktować umorzenie tych odsetek przez Bank jako zmianę umowy kredytu. Zatem wartość umorzonych wymagalnych odsetek od udzielonego kredytu, jako przysporzenie kredytobiorcy stanowi podlegający opodatkowaniu przychód z „innych źródeł”, o którym mowa w art. 20 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast zaprzestanie dalszego naliczania odsetek od dnia 20 lipca 2007r. traktować należy jako zmianę umowy kredytowej; wysokość tych niewymagalnych odsetek nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Do wniosku dołączono plik dokumentów. Należy jednak zauważyć, że wydając interpretacje w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów nie przeprowadza postępowania dowodowego w związku z czym nie jest obowiązany, ani uprawniony do ich oceny; jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionym przez wnioskodawcę i jego stanowiskiem.

Dodatkowo wyjaśnia się, że organy podatkowe nie działają w oparciu o Kodeks postępowania administracyjnego lecz w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

Przepisy Ordynacji podatkowej w art. 67a § 1 przewidują, że organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

1.  odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;
2.  odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a;
3.  umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Powyższe uprawnia osoby zobowiązane do zapłaty należności podatkowych a będące w trudnej sytuacji finansowej do wystąpienia ze stosownym wnioskiem do właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawców i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzeniaw przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.