Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB4/4511-528/16/JS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2016-08-16
Teza: Skutki podatkowe odpłatnego działu spadku i zniesienia współwłasności.
Słowa kluczowe: ekwiwalentność; spadek; spadek-dział spadku; spłata; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 6 czerwca 2016 r. (data wpływu 21 czerwca 2016 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego działu spadku i zniesienia współwłasności- **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21 czerwca 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego działu spadku i zniesienia współwłasności.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący zaistniały stan faktyczny.

W dniu 28 kwietnia 2014 r. zmarł ojciec Wnioskodawczyni. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2014 r. Sąd Rejonowy w K. Wydział Cywilny, sygn. akt xx, stwierdził nabycie spadku po zmarłym na podstawie testamentu notarialnego przez spadkobierczynie: Wnioskodawczynię w 1/2 części oraz pasierbicę w 1/2 części. Postanowienie Sądu uprawomocniło się 11 grudnia 2014 r.

Na podstawie powołanego wyżej prawomocnego Postanowienia Sądu o stwierdzeniu nabycia spadku Wnioskodawczyni nabyła:

*   udział 1/2 w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego położonym w K., objętym księgą wieczystą nr x,
*   udział 1/4 w nieruchomości objętej księgą wieczystą nr x1 położonej w Ł., działce nr x1,
*   udział 1/2 w nieruchomości - działce nr x2 o pow. 2700m2 położonej w Ł.,
*   udział 1/2 w nieruchomości - działce nr x3 o pow. 1200m2 położonej w Ł.

Nabycie udziału we współwłasności wyżej opisanych przedmiotów majątkowych wchodzących w skład spadku zostało zgłoszone we właściwym terminie, właściwemu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w K., który zaświadczeniem z dnia 16 lutego 2016 r. potwierdził zwolnienie z podatku od spadków i darowizn w zakresie nabytych praw współwłasności opisanych wyżej praw do nieruchomości. Zgodnie ze zgłoszeniem do Naczelnika Urzędu Skarbowego wartość udziału spadkowego Wnioskodawczyni odpowiada łącznie kwocie 62.250 zł na którą składają się kwota 60.000 zł (udział 1/2 w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego położonego w K., objętym księgą wieczystą nr x), kwota 300 zł (udział 1/4 w nieruchomości objętej księgą wieczystą nr x1 - działce nr x1), kwota 1350 zł (udział 1/2 w nieruchomości działce nr x2) i kwota 600 zł (udział 1/2 w nieruchomości działce nr x3 położonej w Ł.).

Następnie w wyniku ustaleń pomiędzy spadkobierczyniami- Wnioskodawczynią i pasierbicą - postanowiono dokonać częściowego działu spadku celem zniesienia współwłasności majątku spadkowego w zakresie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego położonego w K. oraz rozliczenia dotyczącego udziału 1/2 w nieruchomości objętej księgą wieczystą nr x1 (działce nr x1 położonej w Ł.).

Spadkobierczynie ustaliły, że spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w K. objęte księgą wieczystą nr x oraz udział 1/2 w nieruchomości objętej księgą wieczystą nr x1 - (działce nr x1 położonej w Ł.) staną się własnością spadkobierczyni - pasierbicy, która zobowiązała się dokonać spłaty z tego tytułu na rzecz Wnioskodawczyni w kwocie 60.000 zł.

W wykonaniu powyższych ustaleń spadkobierczynie zawarły w dniu 22 lutego 2016 r. umowę o częściowy dział spadku w formie aktu notarialnego obejmującego spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w K. objętego księgą wieczystą nr x oraz udział 1/2 w nieruchomości objętej księgą wieczystą nr x1 (działce nr x1 położonej w Ł.). Wartość przedmiotu umowy określono na 120.000 zł.

Na podstawie postanowień umowy o częściowy dział spadku spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w K. objętego księgą wieczystą nr x oraz udział 1/2 w nieruchomości objętej księgą wieczystą nr x1 (działce nr x1 położonej w Ł.) stały się własnością pasierbicy, która dokonała spłaty z tego tytułu na rzecz Wnioskodawczyni kwoty 60.000 zł.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy w opisanym stanie faktycznym spłatę dokonaną przez pasierbicę na rzecz Wnioskodawczyni w wyniku częściowego działu spadku odziedziczonych w spadku udziałów w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego położonego w K. objętego księgą wieczystą nr x oraz udziału 1/2 w nieruchomości objętej księgą wieczystą nr x1 (działce nr x1 położonej w Ł.), po zmarłym ojcu Wnioskodawczyni, należy traktować jako odpłatne zbycie określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) i b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i przychód ten opodatkować zgodnie z tą ustawą, czy też spłata otrzymana przez Wnioskodawczynię nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawczyni, w opisanym stanie faktycznym dokonanie umownego częściowego działu spadku po zmarłym ojcu Wnioskodawczyni, polegającego na tym, że pasierbica stała się właścicielką lokalu mieszkalnego (spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego) położonego w K. objętego księgą wieczystą nr x oraz udziału ½ w nieruchomości objętej księgą wieczystą nr x1 (działce nr x1 położonej w Ł.) z obowiązkiem spłaty na rzecz Wnioskodawczyni kwoty 60.000 zł, to spłata ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Dla uzasadnienia tego stanowiska Wnioskodawczyni wskazuje, że wartość praw majątkowych objętych przedmiotem częściowego działu spadku określono w umowie o częściowy dział spadku na kwotę 120.000 zł, a kwota spłaty dla Wnioskodawczyni wyniosła 60.000 zł. Otrzymana przez Wnioskodawczynię kwota spłaty związanej z częściowym działem spadku nie przekroczyła wartości nabytego udziału w spadku określonego w zgłoszeniu złożonym do Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zgodnie ze zgłoszeniem do Naczelnika Urzędu Skarbowego wartość udziału spadkowego Wnioskodawczyni w zakresie przedmiotów objętych działem spadku ustalona została na kwotę 60.300 zł na którą składa się kwota 60.000 zł odpowiadająca udziałowi 1/2 w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, objętego księgą wieczystą nr x oraz kwota 300 zł odpowiadająca udziałowi 1/4 w nieruchomości objętej księgą wieczystą nr x1 (działce nr x1 położonej w Ł.).

W konsekwencji spłata otrzymana przez Wnioskodawczynię nie przekracza wartości przysługującego Wnioskodawczyni w tym zakresie udziału spadkowego i dlatego też zdaniem Wnioskodawczyni nie spowoduje powstania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W analizowanej sytuacji spłata dla Wnioskodawczyni jest ekwiwalentna do posiadanego przez Wnioskodawczynię udziału w spadku w związku z czym Wnioskodawczyni nie uzyskała w ramach częściowego działu spadku żadnego przysporzenia majątkowego względem odziedziczonej ułamkowej części masy spadkowej.

W przedstawionym stanie faktycznym, w którym spłata dla Wnioskodawczyni w związku z częściowym działem spadku - przedmiotem którego były spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w K. objętego księgą wieczystą nr x oraz udział ½ w nieruchomości objętej księgą wieczystą nr x1 (działce nr x1 położonej w Ł.) - nie przekroczyła wartości udziału w spadku, to w opisanej sytuacji zdaniem Wnioskodawczyni nie powstanie dla niej przychód, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji zdaniem Wnioskodawczyni kwota spłaty związanej z częściowym działem spadku nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zaistniałego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów zwolnionych na podstawie art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
4.  innych rzeczy
    1.  jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

W świetle powyższego, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub ww. praw majątkowych następuje przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie zostaje dokonane w wykonywaniu działalności gospodarczej stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz.121 z późn. zm.) prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej. W myśl art. 926 Kodeksu cywilnego powołanie do spadku wynika z ustawy albo z testamentu. Z kolei art. 925 stanowi, że spadkobierca nabywa spadek z chwila otwarcia spadku, co następuje z chwilą śmierci spadkodawcy (art. 924 k.c.).

Natomiast, zgodnie z art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego, prawomocne postanowienie Sądu o nabyciu spadku, czy też akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza, potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

Stosownie do art. 1035 Kodeksu cywilnego, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego stosuje się przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych.

Art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi natomiast, że dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców.

W myśl art. 210 Kodeksu cywilnego, każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Do momentu zniesienia współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

Natomiast zgodnie z art. 211 i art. 212 Kodeksu cywilnego zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić, przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych bądź przez podział cywilny, polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej i podziale uzyskanej ceny stosownie do wielkości udziałów współwłaścicieli.

Odnosząc się do powyższego wyjaśnić należy, że okoliczność, iż dział spadku, którego przedmiotem jest nieruchomość następuje ze spłatami na rzecz pozostałych spadkobierców powoduje, że umowa ta ma charakter odpłatny. Nie jest to jednak równoznaczne z obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego z tytułu takiego zbycia.

Jeżeli suma spłaty nie przekracza wartości przysługującego spadkobiercy udziału spadkowego, to nie powstaje przychód z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym w sytuacji, w której spłata jest ekwiwalentna do posiadanego przez podatnika udziału w spadku, podatnik nie uzyskuje w związku z czynnością działu spadku żadnego przysporzenia majątkowego względem odziedziczonej ułamkowej części masy spadkowej. W takim przypadku brak jest podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty spłaty otrzymanej w wyniku działu spadku.

Podsumowując, stwierdzić należy, że skoro – jak wskazano w treści wniosku – wartość spłaty, którą otrzymała Wnioskodawczyni na skutek częściowego działu spadku po zmarłym ojcu, odpowiada wartości udziału, jaki przysługiwał Wnioskodawczyni w spadku, to jej otrzymanie nie spowoduje powstania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który mógłby podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Należy przy tym zastrzec, iż przy wydawaniu niniejszej interpretacji tutejszy organ dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku.

W niniejszej interpretacji indywidualnej nie odniesiono się do przedstawionych kwot z uwagi na fakt, że przepis art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) nakłada na Ministra Finansów obowiązek wydania interpretacji przepisów prawa podatkowego. Zatem, liczbowe przykłady nie podlegają urzędowej interpretacji. Szczegółowe ustalenia w tym zakresie mogą być poczynione wyłącznie w ramach prowadzonego przez właściwy organ podatkowy postępowania podatkowego. Ponadto należy dodać, że w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego, to na podatniku spoczywa obowiązek udowodnienia w toku postępowania podatkowego okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego. Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Ponadto informuje się, że stosownie do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Oznacza to, że niniejsza interpretacja została wydana wyłącznie w indywidualnej sprawie Wnioskodawcy i nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R., po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016, poz. 718 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.