Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP3/443-879/10/PK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-02-09
Teza: opodatkowanie odszkodowania uzyskanego za zerwanie umowy.
Słowa kluczowe: odszkodowania; podatek-podatek od towarów i usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 9 listopada 2010r. (data wpływu 17 listopada 2010r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącego podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania odszkodowania uzyskanego za zerwanie umowy – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 listopada 2010r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącego podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania odszkodowania uzyskanego za zerwanie umowy.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca rozpoczął w maju 2007 roku odpłatne wykonywanie usług na rzecz podmiotu niemieckiego na mocy zawartej z nim umowy. Sprzedaż ta posiada następujące cechy:

1.  Usługi są wykonywane na mocy zawartej z niemieckim podmiotem gospodarczym z siedzibą w A. umowy powierniczego nabywania udziałów i nabywania wierzytelności z dnia 18 maja 2007, przedłużonej aneksem z dnia 15 kwietnia 2009 do 19 maja 2011 roku.
2.  Na mocy tej umowy za wykonywanie usług należy się Wnioskodawcy comiesięczny ryczał. Zapłata następuje po wystawieniu faktury VAT.
3.  W zakres usług wchodzi:

*   powiernicze nabywanie udziałów polskiej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. oraz wierzytelności, których dłużnikiem jest ta spółka,
*   Wnioskodawca (sprzedawca usług) nazywa się w tej umowie Prowadzącym - organizuje (prowadzi) wszystkie czynności, których celem jest nabywanie na rzecz firmy niemieckiej z siedzibą w A. (zwanej w umowie Powierzającym) udziałów wyżej wspomnianej spółki polskiej i jej wierzytelności. Jednak zgodnie z umową bezpośrednim nabywcą udziałów jest wybrana przez podmiot niemiecki osoba trzecia, zwany Powiernikiem, a osoba ta zamieszkuje w Polsce, mający przymiot bycia Wspólnikiem ww. firmy polskiej. Konstrukcja taka jest konieczna, ponieważ podmiot niemiecki ze względów prawnych nie może być bezpośrednim nabywcą tych udziałów. Ze względu na zapisy w umowie Spółki polskiej nabywcą jej udziałów, może być tylko Wspólnik.

5.  Zakup udziałów polskiej Sp. z o.o. w drodze umów przedwstępnych z notarialnie potwierdzonymi podpisami odbywa się przez Powiernika, a finansowany jest przez Prowadzącego ze środków powierzonych przez Powierzającego, a zdeponowanych na wydzielonych dla tego celu kontach bankowych Prowadzącego.

Wnioskodawca zakwalifikował te usługi, jako „pośrednictwo finansowe pozostałe, gdzie indziej nie sklasyfikowane” - 65.23 lub 67.13 w PKWiU, a miejsce tych usług określił jako tożsame z miejscem własnej siedziby - tym samym opodatkowała usługę w Polsce stawką 22%. W kwestii opodatkowania podatkiem VAT usług będących przedmiotem umowy z dnia 18 maja 2007 Powierzającym, Wnioskodawca występował z wnioskiem o interpretację podatkową do Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, którą to interpretację otrzymał dnia 16 listopada 2007 roku, znak sprawy: IBPP2/443-45/07/BM. Zgodnie z tym Podatnik wystawiał faktury VAT za wykonywane usługi od czerwca 2007 do października 2010 włącznie.

Z wykonywaniem tych usług wiąże się konieczność prowadzenia przez Wnioskodawcę dwóch wydzielonych kont bankowych do realizowania operacji na powierzonych przez podmiot niemiecki środkach pieniężnych, jedno w walucie EUR, a drugie w walucie PLN. Wpływy na tych kontach wynikają: albo z bezpośrednich przelewów wykonanych przez podmiot niemiecki, albo z otrzymanych zwrotów kosztów postępowań sądowych prowadzonych przeciwko Spółce polskiej w związku z powierniczym nabywaniem udziałów, albo też ze zwrotów ceny z tytułu zawartych umów przedwstępnych powierniczego nabywania udziałów polskiej Spółki od Wspólników, których termin ważności umowy przedwstępnej upłynął. Wydatki na tych kontach wynikają z nabywania udziałów polskiej spółki oraz kosztów obsługi prawnej wykonywania usługi nabywania udziałów. Kontom bankowym towarzyszą urządzenia księgowe do rejestrowania stanu zobowiązań względem podmiotu niemieckiego z tytułu obsługi powierzonych Środków pieniężnych.

Niestety z dniem 3 września 2010 roku Powierzający wypowiedział umowę przed czasem ze skutkiem natychmiastowym i zażądał między innymi zwrotu wszystkich dokumentów i korespondencji związanej z powierniczym zawieraniem umów przedwstępnych na nabywanie udziałów polskiej Spółki. Jednocześnie zabronił sporządzenia notarialnie potwierdzonych kopii tych umów. Rozwiązanie umowy także skutkuje szeregiem operacji księgowych, których potwierdzenie za pomocą ważnych dowodów księgowych leży w interesie bezpieczeństwa Wnioskodawcy.

Wnioskodawca (Prowadzący) w związku z przedterminowym rozwiązaniem umowy wzywa dnia 8 listopada 2010 roku Powierzającego do zapłaty należnego odszkodowania na mocy art. 746 § 1.k.c. w kwocie 49.000,- EUR. Wysokość tej szkody wynika z utraconego wynagrodzenia, jakie byłoby należne, gdyby umowa była wykonywana przez okres, na jaki została zawarta. Jednocześnie Wnioskodawca (Prowadzący) odmawia wydania oryginałów umów przedwstępnych, ponieważ stanowią one źródłowe dowody księgowe konieczne dla rejestrowania wykonywanych operacji, proponując Powierzającemu sporządzenie i przekazanie na jego koszt notarialnie poświadczonych odpisów umów przedwstępnych powierniczego nabywania udziałów Spółki polskiej. Odszkodowanie to Wnioskodawca zamierza potraktować jako przychód objęty podatkiem osób prawnych, nie objęty podatkiem od towarów i usług.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

*   Czy wynagrodzenie z tytułu naprawienia szkody za zerwanie umowy podlega opodatkowaniu VAT?
*   Jeżeli tak, to do jakiej kategorii wymienionej w art. 5 Ustawy o podatku od towarów i usług się kwalifikuje?

Zdaniem Wnioskodawcy, przychód z tytułu należnego odszkodowania za zerwanie umowy nie podlega opodatkowaniu VAT, bowiem nie kwalifikuje się do żadnej z kategorii wymienionej w art. 5 ustawy o podatku od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl postanowień art. 8 ust. 1 ww. ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub do podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z cytowanych wyżej przepisów ustawy wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu. Przy czym należy zwrócić uwagę w szczególności na przepis art. 8 ust. 1 pkt 2, który przez świadczenie usług nakazuje rozumieć także zobowiązanie do powstrzymania się do dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji.

W związku z powyższym uznać należy, iż pojęcie świadczenia – składającego się na istotę usługi – należy interpretować zgodnie z jego cywilistycznym rozumieniem. Zatem przez świadczenie należy rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej osoby. Na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Na świadczenie mogą się jednocześnie składać zachowania związane z działaniem, jak i zaniechaniem.

Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie. Zauważyć jednak należy, iż usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

Tak więc, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Mając powyższe na uwadze, aby ustalić czy przedmiotowe odszkodowanie, podlega opodatkowaniu niezbędne jest rozstrzygnięcie, czy wypłacający uzyskuje bezpośrednią korzyści.

Jak wynika z wniosku Wnioskodawca domaga się odszkodowania na podstawie art. 746 § 1 Kodeksu Cywilnego z dnia 23 kwietnia 1964r. (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) zgodnie którym dający zlecenie może je wypowiedzieć w każdym czasie. Powinien jednak zwrócić przyjmującemu zlecenie wydatki, które ten poczynił w celu należytego wykonania zlecenia; w razie odpłatnego zlecenia obowiązany jest uiścić przyjmującemu zlecenie część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom, a jeżeli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, powinien także naprawić szkodę.

Zakres odpowiedzialności strony wypowiadającej zlecenie odpłatne w razie braku ważnego powodu obejmuje szkodę wyrządzoną na skutek wypowiedzenia. Przesłanki odpowiedzialności stanowią więc: wypowiedzenie dokonane bez ważnego powodu, szkoda powstała w majątku drugiej strony oraz związek przyczynowy między takim wypowiedzeniem a szkodą. Szkoda obejmuje zarówno rzeczywistą stratę, jak i utracone korzyści (Z. Gawlik, A. Janiak, A. Kidyba, K. Kopaczyńska-Pieczniak, G. Kozieł, E. Niezbecka, T. Sokołowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania - część szczególna, LEX, 2010).

Należy zauważyć, że wypłata odszkodowania na podstawie powyższego przepisu nie przysparza wypłacającemu bezpośredniej korzyści z tego tytułu, a ma jedynie na celu naprawienie szkody. W konsekwencji należy uznać, iż powyższe odszkodowanie nie stanowi zapłaty za świadczenie ze strony Wnioskodawcy i jako takie nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

Ponadto tut. organ nie odniósł się do twierdzenia Wnioskodawcy, zawartego w opisie stanu faktycznego cyt. „Odszkodowanie to Wnioskodawca zamierza potraktować jako przychód objęty podatkiem osób prawnych (…)” ponieważ Wnioskodawca nie zadał pytania i nie zawarł stanowiska własnego w tym zakresie.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Dodatkowo informuje się, iż z dniem 1 stycznia 2010r. uległy zmianie przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, w związku z powyższym utraciła moc wskazana przez Wnioskodawcę interpretacja tut. organu IBPP2/443-45/07/BM z dnia 16 listopada 2007r.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.