Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-2.4012.539.2025.1.MŻA
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-09-05
Teza: Brak prawa do odliczenia podatku VAT od wydatków
związanych z realizacją projektu.
Słowa kluczowe: gmina
odliczenia-brak prawa do odliczenia
projekt
straż-straż pożarna-Ochotnicza Staż Pożarna
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX. Odliczenie
i zwrot podatku. Odliczenie częściowe-Rozdział 1.
Odliczenie i zwrot podatku-Odliczenie podatku
naliczonego-Odliczenie podatku naliczonego z tytułu
nabycia towarów i usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-
Rozdział 1-art. 86-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,
    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

24 lipca 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 24 lipca 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy braku prawa do odliczenia podatku VAT od wydatków
    związanych z realizacją projektu pt. „(...)”. Treść wniosku jest następująca:

    Opis stanu faktycznego
    Gmina (...) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
    Na podstawie art. 7 ust. 1 pkt. 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym (t.j.
    Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm.) do obligatoryjnych zadań własnych gminy należą m.in.
    sprawy z zakresu porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony
    przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej. Ponadto zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z 1
    dnia 17 grudnia 2021 r. o ochotniczych strażach pożarnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 244)
    gmina jest odpowiedzialna za utrzymanie bojowe jednostek Ochotniczych Straży
    Pożarnych. W ramach realizacji zadania własnego gmina zapewnia tym jednostkom
    obiekty, pojazdy i sprzęt specjalistyczny, środki ochrony indywidualnej, umundurowanie,
    w tym umundurowanie wyjściowe, środki łączności oraz ich utrzymanie.
    Gmina (...) realizuje projekt pn. „(...)” finansowany z Funduszy Europejskich dla (...) 2021-
    2027. 22 maja 2024 r. została zawarta umowa o partnerstwie, na podstawie którego
    Liderem projektu jest Województwo (...) z siedzibą w (...) a Gmina (...) jest partnerem
    projektu. Partnerstwo ustanowiono na rzecz realizacji Projektu pn. „(...)” polegającego na
    zakupie nowych średnich samochodów ratowniczo-gaśniczych dla jednostek ochotniczych
    straży pożarnych z obszaru województwa (...).
    Porozumienie określa obowiązki i prawa stron umowy. Lider projektu w imieniu Partnera
    odpowiedzialny jest za kontakty z (...) oraz osobami trzecimi, w tym także do zawarcia
    umowy z Wykonawcą w imieniu Partnerów, którzy udzielili jej stosownych uprawnień (w
    tym Gmina (...) jako strona porozumienia).
    Województwo (...) przeprowadziło postępowanie na podstawie przepisów ustawy Prawa
    zamówień publicznych w celu wyboru najkorzystniejszej oferty na zakup średnich
    samochodów ratowniczo-gaśniczych (wynagrodzenie za dostawę samochodu marki (...)
    dla Gminy (...) wynosi (...) zł, dofinansowanie ze środków unijnych wynosi (...) zł co stanowi
    65 % kosztów kwalifikowanych, wkład własny Gminy (...) wynosi (...) zł). Samochód ten
    zostanie użyczony Ochotniczej Straży Pożarnej w (...), która jest włączona do Krajowego
    Systemu Ratowniczo-Gaśniczego. Termin dostawy i protokolarnego odbioru samochodu
    planowany jest na 29 lipca 2025 r. Po odbiorze samochodu Wykonawca dostarczy fakturę
    wystawioną na Gminę (...) (Nabywca). Do realizacji projektu unijnego został wyodrębniony
    rachunek bankowy, z którego nastąpi zapłata za fakturę i wpłynie dofinansowanie.
    Przedmiot projektu nie będzie w żadnym zakresie wykorzystywany do czynności
    opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Gmina realizuje zadanie z zakresu
    ochrony przeciwpożarowej w ramach swojej działalności statutowej. Zadanie to jest
    obligatoryjnym zadaniem publicznym, wykonywanym w imieniu własnym i na własną
    odpowiedzialność i nie stanowi przedmiotu działalności gospodarczej.
    Stosowanie do art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług, nie uznaje się za
    podatników organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie
    realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których
    zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie umów
    cywilnoprawnych.
    Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są
    podatnikami podatku od towarów i usług tylko przy czynnościach realizowanych w sferze
    ich aktywności cywilnoprawnej, mającej charakter odpłatnej działalności gospodarczej np.
    sprzedaż, wynajem, dzierżawa, świadczenie odpłatnych usług itd. Zakupiony samochód
    strażacki nie będzie wykorzystywany do działalności odpłatnej. Tylko będzie służył do
    ratowania ludzi i dóbr naturalnych i materialnych podczas klęsk żywiołowych, tj. pożar,
    powódź, wypadek itd. Za te działania Gmina nie będzie pobierała żadnych opłat, tylko
    będzie w powyższym zakresie realizowała zadania publiczne. Gmina wykonuje powyższe
    zadania za pośrednictwem ochotniczych straży pożarnych i za ich utrzymanie bojowe
    ponosi odpowiedzialność Gmina.

    Ochotnicza Straż Pożarna w (...) działa jako stowarzyszenie i nie prowadzi działalności
    gospodarczej w powyższym zakresie. Użyczony przedmiot projektu będzie
    wykorzystywany tylko do działalności związanej z ochroną przeciwpożarową i
    przeciwpowodziową, która jest jej działalnością statutową i nieodpłatną. Efekt projektu
    będzie wykorzystywany zatem tylko do ochrony życia i zdrowia mieszkańców oraz
    środowiska naturalnego.

## Pytanie

Czy Gminie (...) przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w
    związku z realizacją projektu pn. „(...)” finansowanego z Funduszy Europejskich dla (...)
    2021-2027?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Zgodnie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane
    do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15,
    przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
    Dla oceny przysługującego prawa do odliczenia podatku VAT konieczne jest ustalenie, czy
    nabywane towary i usługi zostały nabyte przez podatnika VAT oraz czy są związane z
    dokonywanymi przez niego czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT.
    W przedstawionej wyżej sytuacji, Gmina nie działa jako podmiot działalności gospodarczej
    i nie pobiera z tego tytułu opłat, lecz występuje jako podmiot publiczny realizujący zadania
    obligatoryjne.
    Zakres tej działalności to sfera publiczna, nieodpłatna, związana z realizacją własnych
    zadań publicznych w zakresie ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej. Średni
    samochód pożarniczo-gaśniczy marki (...) (efekt projektu) będzie przeznaczony dla
    jednostki Ochotniczej Straży Pożarnej w (...), która jest włączona do Krajowego Systemu
    Ratowniczo-Gaśniczego i do jej zadań należy: prowadzenie działań ratowniczy,
    zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożarów, klęsk żywiołowych, wyjazdy
    alarmowe do miejscowych zagrożeń m.in. wypadków komunikacyjnych, rolniczych,
    wykonywanie pierwszej pomocy oraz kwalifikowanej pierwszej pomocy osobom
    poszkodowanym, zabezpieczenie obszaru chronionego właściwej jednostki ratowniczo-
    gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej, określonego w powiatowym planie ratowniczym.
    OSP (...) będzie wykorzystywała samochód tylko do celów realizacji zadań
    przeciwpożarowych (nieodpłatnie), na podstawie umowy użyczenia zawartej z Gminą (...).
    Efekt projektu nie będzie wykorzystywany do odpłatnej działalności przez Ochotniczą
    Straż Pożarną w (...), tylko do realizacji obligatoryjnych zadań własnych Gminy (...).
    Reasumując zadanie jest realizowane przez Gminę (...) w ramach jej działalności
    statutowej - jest ono zadaniem publicznym nałożonym odrębnymi przepisami,
    wykonywanym w imieniu własnym i na jej własną odpowiedzialność (zgodnie z art. 7 ust.1
    pkt. 14 ustawy o samorządzie gminnym) i nie stanowi przedmiotu działalności
    gospodarczej.
    Przedstawiona sytuacja wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku
    należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, ponieważ
    produkt projektu nie będzie wykorzystywany do wykonywania czynności opodatkowanych.
    W związku z powyższym Gmina (...) uważa, że nie przysługuje jej prawo do obniżenia
    podatku należnego o podatek naliczony w związku z zakupem średniego samochodu
    pożarniczo-gaśniczego marki (...), który ma być użyczony na podstawie umowy użyczenia
    Ochotniczej Straży Pożarnej w (...).
    Indywidualna Interpretacja Izby Skarbowej jest wymagana do realizacji projektu. (Uchwała
    Nr (...) Zarządu Województwa (...) z dnia 3 czerwca 2025 r. w załączniku nr 14.)

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.
    Dz. U. z 2025 r. poz. 775), zwanej dalej „ustawą”:
      w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności
      opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do
      obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem
      art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
    Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
      kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur
      otrzymanych przez podatnika z tytułu:
      a) nabycia towarów i usług,
      b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem
      usługi.
    Na podstawie art. 88 ust. 4 ustawy:
      obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do
      podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art.
      96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
    Z powyższych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o
    kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone
    warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy
    towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do
    wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest
    określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
    Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty
    podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które
    nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich
    wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu
    podatkowi.
    Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia
    podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego
    zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia
    przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków,
    które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę
    podatku naliczonego.
    Odliczenia podatku naliczonego, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, może więc dokonać
    zarejestrowany czynny podatnik podatku VAT pod warunkiem, że nabyte towary i usługi
    są lub będą związane z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez tego
    podatnika.
    Na zakres prawa do odliczeń w sposób bezpośredni wpływa również pojmowanie statusu
    danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług wykonującego czynności
    opodatkowane. Tylko podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia
    podatku naliczonego. Co do zasady status podatnika związany jest z prowadzeniem przez
    dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.
    Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy:
      podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

    Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy:
      działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz
      rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność
      gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu
      towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów
      zarobkowych.
    W myśl art. 15 ust. 6 ustawy:
      nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących
      te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa,
      dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych
      na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
    Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28
    listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE
    L z dnia 11 grudnia 2006 r. Nr 347 str. 1 ze zm.), zgodnie z którym:
      krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego
      nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub
      transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają
      należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub
      transakcjami.
      Jednakże w przypadku gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich
      transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji,
      gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń
      konkurencji.
      W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników
      w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych
      działań sprawia, że mogą być one pominięte.
    Z powołanych przepisów wynika, że organy władzy publicznej nie będą podatnikami
    podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty
    prawa publicznego, nawet jeśli pobierają należności, opłaty lub składki. Organy te, będą
    natomiast podatnikami podatku od towarów i usług, w przypadku wykonywanych przez
    nie czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
    Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze
    publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o
    charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku
    od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie
    usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.
    Dz. U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm.):
      gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
    Jak stanowi art. 6 ust. 1 powołanej ustawy:
      do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym,
      niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
    Katalog zadań własnych gminy został określony w art. 7 ustawy o samorządzie gminnym.
    Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 14 ustawy o samorządzie gminnym:

      zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W
      szczególności zadania własne obejmują sprawy porządku publicznego i
      bezpieczeństwa obywateli oraz ochrony przeciwpożarowej i przeciwpowodziowej, w
      tym wyposażenia i utrzymania gminnego magazynu przeciwpowodziowego.
    W tym miejscu należy wskazać, że stosownie do treści art. 710 ustawy z dnia 23 kwietnia
    1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):
      przez umowę użyczenia użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas
      oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy.
    Zatem umowa użyczenia jest z natury umową nieodpłatną. Umowa użyczenia nie przenosi
    własności rzeczy. Powyższe oznacza, że oddanie do bezpłatnego używania na podstawie
    umowy użyczenia jest nieodpłatnym świadczeniem usług.
    Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy przysługuje Państwu prawo do obniżenia
    podatku należnego o podatek naliczony w związku z realizacją projektu pn. „(...)”
    finansowanego z Funduszy Europejskich dla (...) 2021-2027.
    Jak wynika z powołanych powyżej przepisów prawa, odliczenie podatku VAT naliczonego
    na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane
    towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika
    podatku VAT, w ramach działalności gospodarczej, do wykonywania czynności
    opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
    W omawianej sprawie podstawowy warunek uprawniający do odliczenia podatku VAT
    naliczonego, jakim jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami
    opodatkowanymi, nie został spełniony. Jak wskazali Państwo, przedmiot projektu nie
    będzie w żadnym zakresie wykorzystywany do czynności opodatkowanych podatkiem od
    towarów i usług. Zakupiony samochód strażacki udokumentowany fakturą wystawioną na
    Gminę nie będzie wykorzystywany do działalności odpłatnej, zostanie użyczony
    Ochotniczej Straży Pożarnej w (...) i będzie służył do ratowania ludzi i dóbr naturalnych i
    materialnych podczas klęsk żywiołowych, tj. pożar, powódź, wypadek itd. Za te działania
    nie będą Państwo pobierać żadnych opłat.
    Zatem, nie mają Państwo prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku
    naliczonego z faktury zakupowej wystawionej na Państwa, dokumentującej nabycie
    samochodu strażackiego w ramach wydatków na realizację projektu pn.: „(...)”.
    W konsekwencji, Państwa stanowisko należało uznać za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie
      zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;

      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje
    ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.