Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4014.241.2024.1.ASZ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2024-07-12
Teza: Możliwość skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: nieruchomości-nabycie nieruchomości; sprzedaż-sprzedaż zwolniona; umowa-umowa sprzedaży
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 4. Zwolnienia od podatku-Zwolnienia przedmiotowe-Umowa sprzedaży-Pozostałe 
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 4-art. 9-pkt 17

**Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe**

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

**Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej**

12 maja 2024 r. wpłynął Pana wniosek z 12 maja 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 9 pkt 17 ustawy.

Treść wniosku jest następująca:

**Opis zdarzenia przyszłego**

W dniu 17 kwietnia 2024 r. nabył Pan drogą kupna (na rynku wtórnym) 50% udziału w lokalu mieszkalnym nr (…), położonym przy ulicy (…) (Kw numer (…)). Lokal mieszkalny nabył Pan wraz z A.W., której udziały wynoszą również 50% własności. Wraz z zakupem mieszkania nabyli Państwo w równych częściach prawa do garażu, znajdującego się przy tym samym adresie, stanowiącego odrębną własność (Kw numer (…)).

Zakup został dokonany na podstawie umowy sprzedaży − akt notarialny (Repertorium A numer (…)), sporządzony przez Kancelarię Notarialną (…) (znajdującą się na ulicy (…)). Wraz z A.W. stanowią Państwo niezależne podmioty fizyczne, nie posiadają wspólnoty majątkowej, jak również nie są Państwo małżeństwem − obecnie łączy Państwa nieformalny związek partnerski. Dotychczas nie był Pan właścicielem żadnej nieruchomości, ani nie posiadał udziałów w żadnych nieruchomościach. Był to Pana pierwszy zakup. A.W. posiadała na dzień podpisywania umowy zakupu ww. mieszkania własność lokalu mieszkalnego nr (…) przy ulicy (…) (Kw (…)), do którego to lokalu posiada pełne prawa własności.

Na dzień podpisywania aktu notarialnego, Notariusz nie potrafił określić wprost, czy przysługuje Panu zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych w przypadku zakupu mieszkania. W związku z powyższym podatek został pobrany od obojga kupujących przy zawieraniu umowy w wysokości 2% od kwoty mieszkania wynoszącej 520 tysięcy złotych (5200 zł podatku od czynności cywilnoprawnych od każdej ze stron). Dodatkowo w akcie notarialnym uwzględniono 2% podatku od wartości garażu, wynoszącej 50 tysięcy złotych, co stanowiło dodatkowo 1 tysiąc złotych podatku od czynności cywilnoprawnych (500 zł podatku od czynności cywilnoprawnych od każdej ze stron).

**Pytanie**

Czy podatek od czynności cywilnoprawnych od zakupu mieszkania został słusznie pobrany w Pana przypadku? Czy na podstawie przedstawionej sytuacji przysługuje Panu zwolnienie (zwrot) opłaconego przez Pana podatku (połowy kwoty pobranej przez Notariusza z całości kwoty pobranej na poczet podatku od czynności cywilnoprawnych) z uwagi na brak wcześniejszych własności lokali mieszkalnych, jak i nieruchomości?

**Pana stanowisko w sprawie**

Pana zdaniem, z uwagi na brak wspólnoty majątkowej oraz fakt, iż każda z osób będąca stroną w zakupie lokalu mieszkalnego jest odrębnym podmiotem fizycznym względem prawa, przepisy prawa powinny zostać rozpatrzone niezależnie dla każdej ze stron.

Wobec powyższego, przy zawarciu zakupu lokalu mieszkalnego, zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych określone w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych powinno mieć zastosowanie dla jednej ze stron (Pana) i skutkować zwrotem wcześniej pobranego podatku od czynności cywilnoprawnych przez Notariusza. Podatek od czynności cywilnoprawnych powinien zostać pobrany tylko od 50% kwoty zakupu mieszkania, z racji na 50% własności lokalu przez osobę niepodlegającą zwolnieniu z podatku od czynności cywilnoprawnych (A.W.).

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 295):

Podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne: umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy:

Obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 5, ciąży – przy umowie sprzedaży – na kupującym.

Stosownie do art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Obowiązek zapłaty podatku ciąży na podatnikach tego podatku.

Jeżeli obowiązek podatkowy ciąży na kilku podmiotach albo na stronach umowy zamiany, albo wspólnikach spółki cywilnej, zobowiązanymi solidarnie do zapłaty podatku są odpowiednio te podmioty, strony umowy zamiany albo wspólnicy spółki cywilnej.

W oparciu o art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Podstawę opodatkowania stanowi – przy umowie sprzedaży – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego.

Wartość rynkową określa się na zasadach wskazanych w art. 6 ust. 2 ww. ustawy, w myśl którego:

Wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.

Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych:

Stawki podatku wynoszą od umowy sprzedaży nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym − 2%.

Umowa sprzedaży rzeczy i praw majątkowych podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a obowiązek uiszczenia podatku ciąży na kupującym. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W myśl art. 9 pkt 17 ww. ustawy:

Zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

Zgodnie z powołanym powyżej przepisem, zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych jest sprzedaż, której przedmiotem jest:

\- prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość,

\- prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego,

\- spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego,

jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach. W przypadku, w którym kupującemu przysługuje lub przysługiwał udział w opisywanych prawach nabyty tytułem dziedziczenia − by mogło być zastosowane zwolnienie − wielkość przysługującego mu udziału nie może przekroczyć 50%.

Przy czym w przypadku, gdy budynek mieszkalny jednorodzinny lub lokal stanowiący odrębną nieruchomość albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego nabywany jest na współwłasność (w udziałach), to każdy z kupujących (małżonkowie, rodzice z dzieckiem, rodzeństwo, osoby obce) musi spełniać warunek nieposiadania wcześniej m.in. lokalu mieszkalnego lub udziału w nim, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że nabył Pan na rynku wtórnym 50% udziału w lokalu mieszkalnym. Udział nabyty przez Pana partnerkę również wynosi 50% własności w ww. lokalu mieszkalnym. Wraz z zakupem mieszkania nabyli Państwo w równych częściach prawa do garażu, znajdującego się przy tym samym adresie, stanowiącego odrębną własność. Dotychczas nie był Pan właścicielem żadnej nieruchomości, ani nie posiadał udziałów w żadnych nieruchomościach. Był to Pana pierwszy zakup. Pana partnerka posiadała na dzień podpisywania umowy zakupu ww. mieszkania własność lokalu mieszkalnego, do którego to lokalu posiada pełne prawa własności. Notariusz pobrał podatek od obojga kupujących przy zawieraniu umowy w wysokości 2% od kwoty mieszkania wynoszącej 520 tysięcy złotych (5200 zł podatku od czynności cywilnoprawnych od każdej ze stron). Dodatkowo w akcie notarialnym uwzględniono 2% podatku od wartości garażu, wynoszącej 50 tysięcy złotych, co stanowiło dodatkowo 1 tysiąc złotych podatku od czynności cywilnoprawnych (500 zł podatku od czynności cywilnoprawnych od każdej ze stron).

Uważa Pan, że z tytułu zakupu lokalu mieszkalnego zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych określone w art. 9 pkt 17 powinno mieć zastosowanie dla jednej ze stron (Pana) i skutkować zwrotem wcześniej pobranego podatku od czynności cywilnoprawnych przez Notariusza.

Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.

Analizowany przepis jednoznacznie wskazuje jakie mają być spełnione warunki do zastosowania zwolnienia.

Jednym z warunków jest, by w wyniku umowy sprzedaży został nabyty cały lokal mieszkalny. Przepis brzmi bowiem, że: zwalnia się od podatku sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Ustawodawca nie wskazał więc, że zwolnieniem ma być objęta sprzedaż, której przedmiotem jest udział w takim prawie. Gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie umowy sprzedaży udziału w prawach wymienionych tym przepisem, to wskazałby to wyraźnie w treści zwolnienia. Przepis normujący zwolnienie w swojej treści jest jasny i jednoznaczny. Nie można więc interpretować go w sposób inny niż jego literalne brzmienie.

W przypadku opisanej przez Pana, zawartej umowy sprzedaży ww. przesłanka do zwolnienia zostałaby spełniona, bowiem przedmiotem sprzedaży będzie cały lokal. Kupił go bowiem Pan na współwłasność – Pan 50% udziału a Pana partnerka 50%.

Jednakże w omawianej sytuacji nie jest spełniona przesłanka dotycząca nieposiadania przez obojga kupujących żadnych z praw czy udziałów w tych prawach, ściśle w przepisie określonych, a więc, że każdy z kupujących nie może być właścicielem m.in. lokalu mieszkalnego, za wyjątkiem nabycia udziału nieprzekraczającego 50% na podstawie dziedziczenia.

Pana partnerka, z którą nabył Pan lokal mieszkalny na współwłasność, jest już właścicielem innej nieruchomości.

Zatem, przy zawarciu opisanej umowy sprzedaży, nie mógł Pan skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Fakt, iż każda z osób kupujących jest odrębnym podmiotem fizycznym oraz to, że nie jest Pan z partnerką objęty wspólnotą majątkową nie ma znaczenia. Omawiane zwolnienie, jak wynika z jego brzmienia, adresowane jest do umowy sprzedaży całej nieruchomości (lokalu mieszkalnego) a nie do umowy sprzedaży udziału. Zatem, żeby zwolnienie mogło być zastosowane wszyscy kupujący muszą spełniać warunki w nim określone.

Tym samym w analizowanym stanie faktycznym podatek od czynności cywilnoprawnych został przez notariusza słusznie naliczony i pobrany.

**Dodatkowe informacje**

**Informacja o zakresie rozstrzygnięcia**

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Przedmiotowa interpretacja – zgodnie ze złożonym wnioskiem, została wydana wyłącznie dla Pana. Stosownie bowiem do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zatem, tylko Pan może czerpać z wydanej interpretacji ochronę prawną. Interpretacja ta stanowi ocenę Pana stanowiska wyłącznie w zakresie powstania po Pana stronie skutków podatkowych w podatku od czynności cywilnoprawnych.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

\- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

\- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

\- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

**Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację**

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

\- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

\- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

**Podstawa prawna dla wydania interpretacji**

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.