Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-2-1/4514-386/15/MCZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2016-01-07
Teza: Skutki podatkowe nabycia akcji za pośrednictwem domu maklerskiego
Słowa kluczowe: akcja; instrumenty-instrumenty finansowe; obowiązek-obowiązek podatkowy; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; pośrednictwo-pośrednictwo finansowe
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 4-art. 9

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, ze zm.) oraz § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U., poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 14 października 2015 r. (data wpływu do Biura – 20 października 2015 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nabycia akcji za pośrednictwem domu maklerskiego – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20 października 2015 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nabycia akcji za pośrednictwem domu maklerskiego.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: „Wnioskodawca”, „Spółka”) z siedzibą w Polsce. Spółka posiada aktualnie blisko 100% certyfikatów inwestycyjnych w polskim funduszu inwestycyjnym zamkniętym (dalej „Fundusz”). Fundusz jest z kolei akcjonariuszem kilku spółek komandytowo-akcyjnych z siedzibą w Polsce (dalej: „SKA”) oraz akcjonariuszem spółki akcyjnej z siedzibą w Polsce (dalej „SA”).

Wnioskodawca planuje nabyć całość lub część akcji SKA oraz SA od Funduszu, przy czym strony transakcji rozważają zaangażowanie w jej przeprowadzenie domu maklerskiego, banku prowadzącego działalność maklerską lub też innego podmiotu wymienionego w art. 3 pkt 32 lub pkt 33 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (dalej „Dom Maklerski”). Dom Maklerski na zlecenie Spółki kupi akcje od Funduszu w imieniu własnym lecz na rachunek Wnioskodawcy oraz dokona przeniesienia ich własności na rzecz Spółki.

Zakres czynności, które w ramach transakcji miałyby być wykonane przez Dom Maklerski w związku z planowanym nabyciem akcji SKA oraz SA, na podstawie umowy o pośrednictwo w nabyciu papierów wartościowych zawartej ze Spółką, obejmowałby przede wszystkim:

*   zawarcie umowy sprzedaży akcji z Funduszem, na podstawie której akcje zostaną nabyte przez Dom Maklerski działający we własnym imieniu ale na rachunek Spółki (na podstawie zlecenia nabycia akcji SKA oraz SA złożonego Domowi Maklerskiemu przez Spółkę);
*   zawarcie ze Spółką umowy przeniesienia akcji, na podstawie której własność akcji SKA oraz SA zostanie przeniesiona na Spółkę w wykonaniu umowy pośrednictwa (oraz zlecenia otrzymanego od Spółki),
*   rozliczenie nabycia akcji poprzez podjęcie czynności mających na celu przeniesienie akcji (w tym przyjęcie dokumentów akcji od Funduszu oraz ich przekazanie na rzecz Spółki);
*   wsparcie w przygotowaniu dokumentacji transakcji, itp.

Czynności wykonywane przez Dom Maklerski nie będą obejmować analizy rynku, czy znalezienia podmiotu gotowego do sprzedaży akcji SKA oraz SA, gdyż podmiot ten będzie Spółce znany. W zamian za wykonane czynności Dom Maklerski otrzyma wynegocjowane z Wnioskodawcą wynagrodzenie (Wnioskodawca oraz Dom Maklerski nie będą podmiotami powiązanymi).

Dla uniknięcia wątpliwości Spółka zaznacza, że nabycie akcji SKA oraz SA nastąpi poza obrotem zorganizowanym.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy sprzedaż przez Fundusz akcji SKA oraz SA na rzecz Spółki dokonana z udziałem Domu Maklerskiego, który nabędzie akcje SKA oraz SA we własnym imieniu, lecz na rachunek Spółki, w sposób opisany w zdarzeniu przyszłym, będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że sprzedaż przez Fundusz akcji SKA oraz SA na rzecz Spółki dokonana z udziałem Domu Maklerskiego, który nabędzie akcje SKA oraz SA we własnym imieniu, lecz na rachunek Spółki, w sposób opisany w zdarzeniu przyszłym, będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 626, ze zm.).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) tej ustawy podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy sprzedaży rzeczy i praw majątkowych (w tym akcji).

Na podstawie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 4 pkt 1 tejże ustawy, obowiązek podatkowy oraz obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu sprzedaży akcji ciąży na kupującym.

Jednakże, w myśl art. 9 pkt 9 lit. b) ww. ustawy, zwalnia się od podatku m.in. sprzedaż praw majątkowych, będących instrumentami finansowymi dokonywaną za pośrednictwem firm inwestycyjnych lub zagranicznych firm inwestycyjnych w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.

Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2014 r., poz. 94, ze zm.), instrumentami finansowymi są papiery wartościowe.

Natomiast art. 3 pkt 1 lit. a) tej ustawy stanowi, że papierami wartościowymi są: akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 1030, ze zm.), prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego.

Tak więc nie budzi wątpliwości, że akcje SKA oraz SA są instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi i w konsekwencji na potrzeby stosowania art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 3 pkt 33 ww. o obrocie instrumentami finansowymi, ilekroć jest w niej mowa o firmie inwestycyjnej – rozumie się przez to dom maklerski, bank prowadzący działalność maklerską, zagraniczną firmę inwestycyjną prowadzącą działalność maklerską na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zagraniczną osobę prawną z siedzibą na terytorium państwa należącego do OECD lub WTO, prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność maklerską.

Tak więc biorąc pod uwagę przedstawione zdarzenie przyszłe, Dom Maklerski jest firmą inwestycyjną w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami i w konsekwencji na potrzeby stosowania art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wykładnia językowa wskazuje, że pośrednictwo firmy inwestycyjnej dotyczyć musi sprzedaży, a nie innej czynności dokonywanej w związku ze sprzedażą, np. w celu jej wykonania. Zatem w celu wyjaśnienia przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia, jak należy rozumieć wyrażenie „sprzedaż za pośrednictwem”.

Za sprzedaż praw majątkowych, będących instrumentami finansowymi (w tym akcji SKA oraz SA), należy uznać umowę zobowiązującą jedną stronę czynności do przeniesienia praw wynikających z papierów wartości (ewentualnie także innych czynności – np. wydania papierów wartościowych istniejących w formie dokumentów), a drugą stronę do zapłaty ceny (ewentualnie także innych czynności – np. odbioru papierów wartościowych istniejących w formie dokumentów).

Natomiast z uwagi na fakt, iż brak jest jednolitej wykładni pojęcia „pośrednictwo”, zgodnie z powszechnie przyjętymi zasadami wykładni przepisów prawa podatkowego, w celu interpretacji tego terminu należy odnieść się do jego potocznego rozumienia opartego na definicji zawartej w słowniku języka polskiego. Dlatego też Spółka stwierdza, iż zgodnie z definicją słowa „pośrednictwo” zawartą w Słowniku Języka Polskiego PWN (pod red. Mieczysława Szymczaka, wyd. PWN 1998), według którego przez pośrednictwo należy rozumieć:

*   działalność osoby trzeciej mającą na celu porozumienie się między stronami lub załatwianie jakichś spraw dotyczących obu stron,
*   występowanie w roli łącznika,
*   załatwianie dla zarobku różnego rodzaju transakcji handlowych między dwiema stronami.

Biorąc pod uwagę powyższe, podkreślenia wymaga, że pojęcie „sprzedaż za pośrednictwem” nie może jednak obejmować czynności niezwiązanych z czynnością prawną (zawieraniem umowy sprzedaży), w szczególności czynności faktycznych, dotyczących przedmiotu umowy sprzedaży. W rezultacie pojęcie pośrednictwa obejmuje w szczególności zawarcie umowy sprzedaży przez Dom Maklerski w imieniu jednej ze stron transakcji, a także czynności maklerskie, o których mowa w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi, tj. m.in.:

*   wykonywanie zleceń nabycia lub zbycia papierów wartościowych, na rachunek dającego zlecenie (art. 69 ust. 2 pkt 2 w wz. z pkt 1),
*   doradztwo inwestycyjne ( art. 69 ust. 2 pkt 5),
*   przechowywanie lub rejestrowanie instrumentów finansowych, w tym prowadzenie rachunków papierów wartościowych i rachunków zbiorczych, oraz prowadzenie rachunków pieniężnych (art. 69 ust. 4 pkt 1),
*   doradztwo i inne usługi w zakresie łączenia, podziału oraz przejmowania przedsiębiorstw (art. 69 ust. 4 pkt 4),
*   sporządzanie analiz inwestycyjnych, analiz finansowych oraz innych rekomendacji o charakterze ogólnym dotyczących transakcji w zakresie instrumentów finansowych (art. 69 ust. 4 pkt 6).

Zdaniem Spółki, biorąc pod uwagę zakres czynności wykonywanych przez Dom Maklerski, tj. w szczególności zawarcie umowy sprzedaży akcji w imieniu własnym na rachunek Wnioskodawcy, a także potencjalnie inne czynności związane bezpośrednio z transakcją sprzedaży akcji, Dom Maklerski trzeba uznać za podmiot występujący w roli pośrednika pomiędzy Wnioskodawcą a Funduszem i działający w celu przeniesienia własności akcji (ich sprzedaży) pomiędzy tymi podmiotami na wspólnie ustalonych warunkach.

Również wykładnia organów podatkowych potwierdza, zdaniem Wnioskodawcy, że sprzedaż/kupno przez firmę inwestycyjną papierów wartościowych w imieniu sprzedającego lub nabywcy lub w imieniu własnym i na rachunek nabywcy jest podstawowym czynnikiem świadczącym o zawarciu umowy za pośrednictwem firmy inwestycyjnej. Tytułem przykładu Wnioskodawca wskazał liczne interpretacje indywidualne wydane przez Dyrektorów Izb Skarbowych w imieniu Ministra Finansów w tym m.in.:

*   interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 14 lutego 2013 r., znak: IPPB2/436-629/12-2/LS, w której organ podatkowy wskazał, iż: „Pośrednictwo przy zawieraniu umowy sprzedaży akcji ma miejsce w sytuacji, gdy firma inwestycyjna prowadząca działalność maklerską uczestniczy przy dokonywaniu tejże umowy. Pojęcie pośrednictwa obejmuje zatem przykładowo zawarcie umowy przez firmę inwestycyjną w imieniu jednej ze stron transakcji, a także czynności maklerskie, o których mowa w art. 69 ust. 2 pkt 2 w zw. z pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, tj. wykonywanie zleceń nabycia lub zbycia papierów wartościowych, na rachunek dającego zlecenie.”
*   interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 23 listopada 2012 r., znak: ILPB2/436-232/12-2/MK, w której organ podatkowy wskazał, iż: „\[..\] pojęcie „sprzedaż za pośrednictwem” nie może jednak obejmować czynności niezwiązanych z czynnością prawną (zawieraniem umowy sprzedaży), w szczególności czynności faktycznych, dotyczących przedmiotu umowy sprzedaży. W rezultacie pojęcie pośrednictwa obejmuje zatem przykładowo zawarcie umowy sprzedaży przez Dom Maklerski w imieniu jednej ze stron transakcji, a także czynności maklerskie, o których mowa w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi, tj. m.in.: wykonywanie zleceń nabycia lub zbycia papierów wartościowych, na rachunek dającego zlecenie (art. 69 ust. 2 pkt 2 w zw. z pkt 1) \[\`(...)\`\]”.
*   interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 2 lipca 2012 r., znak: IPPB2/436-150/12-4/AF, w której organ podatkowy wskazał, iż: „Pojęcie pośrednictwa obejmuje zatem przykładowo zawarcie umowy przez firmę inwestycyjną w imieniu jednej ze stron transakcji, a także czynności maklerskie, o których mowa w art. 69 ust. 2 pkt 2 w zw. z pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, tj. wykonywanie zleceń nabycia lub zbycia papierów wartościowych, na rachunek dającego zlecenie.”

Reasumując, zdaniem Spółki, w związku z tym, iż jak wykazano powyżej w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, zostaną spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych warunkujące prawo do zastosowania zwolnienia z opodatkowania transakcji podatkiem od czynności cywilnoprawnych, transakcja nabycia akcji SKA oraz SA przez Wnioskodawcę, dokonana za pośrednictwem Domu Maklerskiego, będzie korzystała ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych wskazanego w art. 9 pkt 9 lit. b) tej ustawy.

Tym samym, na Spółce nie będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu dokonania ww. transakcji.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej – interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy w powyższym zakresie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Jednocześnie wskazuje się, iż organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w granicach zdarzenia przedstawionego we wniosku przez wnioskodawcę. Organ podatkowy nie ocenia zgodności opisu zdarzenia przedstawionego we wniosku z rzeczywistością. Jeżeli zdarzenie przedstawione we wniosku nie odpowiada rzeczywistości, wówczas interpretacja nie wywołuje skutków prawnych.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.