Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT1.4011.766.2024.2.DB
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-01-31
Teza: Skutki podatkowe otrzymania kwoty zwrotu wpłaconego kapitału w wyniku ugody z bankiem.
Słowa kluczowe: banki; kredyt-kredyt hipoteczny; nadpłata-zwrot nadpłaty; ugody
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.-Specyfika źródeł przychodów.-Inne źródła.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

łowe
    Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 listopada 2024 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.
    Uzupełnił Pan wniosek – na wezwanie organu – pismem z 27 grudnia 2024 r. (data wpływu
    7 stycznia 2025 r.). Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego

    Wnioskodawca A.B., PESEL (...) nie prowadzi działalności gospodarczej, mieszka przy ul.
    (...). Wnioskodawca ma nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce w rozumieniu art.
    3 ust. 1 oraz ust. 1a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 z późn. zm. – dalej: ustawa o PIT). Wnioskodawca
    nie jest czynnym podatnikiem VAT.
    Wnioskodawca wraz z żoną (C.D., PESEL (...)) zawarł umowę kredytu (...) hipoteczny 27
    maja 2005 r. z X S.A. z siedzibą w (...). Jest to podmiot, którego działalność podlega
    nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego.
    W ramach zaciągniętego kredytu denominowanego wypłacono małżonkom 75.410 CHF z
    przeznaczeniem na budowę domu w A., przy ul. B., który miał zaspokajać potrzeby
    mieszkaniowe Kredytobiorców.
    Wnioskodawca rozwiódł się z żoną 28 czerwca 2011 r. Od tamtego momentu nie
    funkcjonuje między nimi ustawowa wspólność majątkowa małżeńska.
    24 kwietnia 2017 r. Kredytobiorcy dokonali spłaty całego kredytu.
    W kwietniu 2024 r. zostało wytoczone powództwo przeciwko bankowi o zapłatę kwoty
    480.772 zł tytułem zwrotu otrzymanych od Kredytobiorców nienależnych świadczeń
    spełnionych na rzecz Banku w okresie od 27 maja 2005 r. do 24 kwietnia 2017 r.
    Wnioskodawca wraz z byłą żoną zawarli z bankiem ugodę 22 października 2024 r., na
    mocy której bank zobowiązał się do wypłaty Kredytobiorcom kwoty 171.760,01 zł, z czego:
    a) kwota 85.880,01 zł trafi do byłej żony,
    b) kwota 85.880 zł trafi do Wnioskodawcy.
    Między bankiem a Kredytobiorcami toczyła się sprawa sądowa przed Sądem Okręgowym
    w (...) (z powództwa Kredytobiorców) przeciwko bankowi. Wyżej opisana ugoda zakończyła
    jednocześnie spór przed sądem między stronami.
    Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
    Wnioskodawca podkreśla na wstępie, iż ugoda z bankiem została zawarta na rozprawie
    przed sądem i ma moc ugody sądowej. W treści ugody bank pominął wprost wskazanie z
    jakiego tytułu zostaje wypłacona kwota 171.760,01 zł – wskazał jedynie, że jest to wypłata
    „dodatkowej kwoty”. Niemniej jednak z całej treści ugody oraz okoliczności sprawy wynika,
    iż jest to kwota wypłacona tytułem nienależnego świadczenia otrzymanego przez bank
    tytułem spłaconych przez Kredytobiorców rat kapitałowo-odsetkowych i innych opłat.
    Przede wszystkim zawarta ugoda jest ugodą sądową, a więc jest związana z konkretną
    sprawą toczącą się przed sądem powszechnym. Kredytobiorcy wytaczając powództwo
    przeciwko bankowi mieli tylko jedno roszczenie – o zwrot nienależnie pobranych przez
    bank świadczeń. Innymi słowy, o zwrot zapłaconych przez Kredytobiorców rat kapitałowo-
    odsetkowych.
    W treści ugody, dokładnie w punkcie 3 preambuły, bank wskazuje, iż Kredytobiorcy z
    dniem 24 kwietnia 2017 r. spłacili cały kredyt. Nie mieli oni zatem innych roszczeń wobec
    banku poza zwrotem całości lub części spłaconej kwoty.
    W punkcie 4 preambuły bank wskazuje, że jego zamiarem jest polubowne zakończenie
    sporu i uchylenie stanu niepewności co do roszczeń wynikających ze spłaconej umowy
    kredytowej.
    Wyżej zostało wskazane w jakim zakresie zostało wytoczone powództwo i powstał spór,
    zatem tylko w tym zakresie mogła nastąpić zapłata na rzecz Kredytobiorców. W związku z
    wytoczonym powództwem powstają również koszty sądowe, które także zostały w ramach
    tej ugody zwrócone kredytobiorcom. Poza tym nie istniały żadne inne roszczenia
    Kredytobiorców wobec banku.

    Bank w § 3 punkcie 1 ugody wskazuje, że „Zawarcie Ugody nie stanowi odnowienia w
    rozumieniu art. 506 Kodeksu cywilnego”. Wskutek odnowienia powstaje nowe
    zobowiązanie w miejsce poprzedniego. Z taką sytuacją nie mamy dotyczenia, co
    potwierdza sam bank, zatem jest to potwierdzenie, że należy poruszać się jedynie w
    zakresie przedmiotu sporu wytoczonego przed sądem, czyli o zapłatę nienależnego
    świadczenia otrzymanego przez bank od kredytobiorców.
    Kredytobiorcy w pozwie zarzucali abuzywność postanowień umowy kredytowej, w
    szczególności co do zasad rozliczenia Umowy w zakresie waluty, wysokości i zasad spłaty
    wierzytelności kredytowej wynikającej z Umowy. Celem zawarcia Ugody jest zakończenie
    wszelkich sporów dotyczących abuzywności klauzul umownych i ważności Umowy,
    uwzględniając przyjęty przez Strony w Ugodzie sposób rozliczenia Umowy. Zatem
    wypłacona przez Bank ww. kwota dodatkowa wynika z rozliczenia Umowy.
    Kredytobiorcy wnosili przeciwko bankowi łącznie o zapłatę na ich rzecz kwoty 480.722 zł,
    zatem spłata z tytułu ugody obejmuje jedynie część tego roszczenia.
    Podsumowując:
    1) z uwagi na zawarcie Umowy kredytu powiązanego z walutą CHF i zawarciem w
      umowie klauzul niedozwolonych Kredytobiorca mógł wystąpić do Sądu z pozwem o
      zapłatę z uwagi na tzw. przesłankową nieważność umowy. Z uwagi na akcję banków w
      kwestii zawierania ugód (rozwiązanie korzystne dla banku, bo obniża koszty
      postępowania po jego stronie) Bank wystąpił z propozycją zawarcia Ugody, na mocy
      której wypłacił Kredytobiorcom ustaloną kwotę;
    2) przedmiotem Ugody jest zakończenie sporu oraz uchylenie niepewności co do
      roszczeń wynikających z Umowy, między innymi poprzez zmianę zasad rozliczenia
      Umowy w zakresie waluty, wysokości i zasad spłaty wierzytelności kredytowej
      wynikającej z Umowy;
    3) gdyby nie powstała kwota nadpłaty kredytu to Bank nie zaproponowałby wypłaty
      ustalonej kwoty (Bank natomiast nie precyzuje z czego ta kwota wynika);
    4) celem zawarcia Ugody jest zakończenie wszelkich sporów dotyczących abuzywności
      klauzul umownych i ważności Umowy, uwzględniając przyjęty przez Strony w Ugodzie
      sposób rozliczenia Umowy. Zatem wypłacona przez Bank ww. kwota dodatkowa
      wynika z rozliczenia Umowy;
    5) powstała kwota nadpłaty jest wartością większą niż kwota dodatkowa, do której
      zapłaty zobowiązał się Bank. Ujmując to innymi słowy, suma wpłat dokonanych przez
      Kredytobiorców na rzecz Banku z tytułu umowy kredytu mieszkaniowego
      pomniejszona o ww. kwotę otrzymaną z Banku nie jest mniejsza niż kwota uzyskanego
      przez Kredytobiorcę kapitału z tytułu umowy kredytu mieszkaniowego;
    6) Ugoda pozwala na szybsze zakończenie procesu i kwota wypłacana na mocy ugody
      jest częścią nadpłaconego kredytu, ponieważ Bank nie zaproponowałby wypłaty
      ustalonej kwoty, gdyby nie powstała kwota nadpłaty – nadpłaconych środków
      zapłaconych przez Kredytobiorców w czasie trwania Umowy;
    7) Bank poinformował Kredytobiorców, że w związku z wypłatą ww. kwoty powstaje po
      jego stronie przychód, a na Banku ciąży wypełnienie obowiązku informacyjnego (tj.
      sporządzenie informacji PIT-11).
    W opisanym powyżej stanie faktycznym, w kontekście wystąpienia przez Bank z
    propozycją zawarcia Ugody, na mocy której wypłaci Kredytobiorcom ustaloną kwotę (Bank
    nie precyzuje z czego ta kwota wynika), natomiast gdyby nie powstała kwota nadpłaty
    kredytu to Bank nie zaproponowałby wypłaty ustalonej kwoty i powstała kwota nadpłaty
    jest wartością większą, niż kwota dodatkowa, do której zapłaty zobowiązał się Bank.

## Pytanie

Czy w świetle opisanego stanu faktycznego Wnioskodawca jest zobowiązany zapłacić
    podatek dochodowy od osób fizycznych od kwoty 85.880 zł, którą otrzymał od banku w
    wyniku ugody?
    Pana stanowisko w sprawie
    W ocenie Wnioskodawcy, kwota wypłacona przez bank nie stanowi przychodu do
    opodatkowania w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy. Rozliczając się z kredytobiorcą – w
    wyniku ugody – bank zdecydował dobrowolnie bez procesu sądowego dokonać zwrotu
    części kapitału ustalonej z kredytobiorcą. To pozwoliło zakończyć spór. Niemniej
    Wnioskodawca uważa, że do tej sytuacji należy stosować takie same zasady, jak do kwot
    zasądzanych przez sąd i zwracanych kredytobiorcom. Z dostępnych interpretacji wynika,
    że takie kwoty stanowiące zwrot wpłaconego przez kredytobiorcę kapitału nie stanowią
    przychodu i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
    W rozpatrywanej sytuacji otrzymana kwota nie przysporzyła w efekcie majątku dla
    podatnika. Wnioskodawca wpłacił bowiem wcześniej do banku kwotę dużo wyższą niż
    otrzymał w ramach umowy kredytu.
    Przechodząc do analizy prawnej Wnioskodawca wskazuje, że zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy
    z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2024 r. poz.
    226 z późn. zm ), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju
    dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
    których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z
    wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień
    przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie bądź, od których zaniechano poboru
    podatku.
    Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochodem
    ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art.
    30ca, art 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego
    źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania
    przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
    W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1
    pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów
    finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub
    postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości
    pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych
    świadczeń.
    Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno
    formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez
    podatnika.
    Przepis art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog źródeł
    przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
    Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy źródłem przychodów są inne źródła.
    Jak stanowi art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za
    przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
    szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego
    wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu
    przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu
    zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z
    indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz
    osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z
    ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o

    pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty,
    nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-
    14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania "w szczególności" wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 tej
    ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym
    przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
    Na podmiotach dokonujących świadczeń z innych źródeł ciążą natomiast obowiązki
    informacyjne wynikające z art. 42a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych. Na mocy tego przepisu osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą,
    osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające
    osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w
    art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art.
    52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej
    zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek
    lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według
    ustalonego wzoru o wysokości przychodów i przesłać ją podatnikowi oraz urzędowi
    skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według
    miejsca zamieszkania podatnika wykonuje swoje zadania, a w przypadku podatników, o
    których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, przy pomocy którego naczelnik
    urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje
    swoje zadania.
    Wyjaśnić należy, że – jak wynika z zacytowanych przepisów – opodatkowaniu podatkiem
    dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez
    osobę fizyczną.
    Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad
    kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu.
    Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako
    otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i
    wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych
    świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody
    podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem
    majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
    O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych
    można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania
    określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też
    innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia
    powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje
    określone przysporzenie majątkowe.
    Zatem w niniejszej sprawie nie doszło do powstania przysporzenia majątkowego. W
    związku z zawarciem ugody Wnioskodawca otrzymał zwrot środków pieniężnych, które
    wcześniej na mocy umowy przekazał na rzecz banku w ramach spłaty części rat
    udzielonego kredytu mieszkaniowego. A zatem Wnioskodawca otrzymał środki będące
    ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione przez niego z własnych
    środków. Kwota otrzymana na podstawie ugody z bankiem nie spowoduje więc
    faktycznego przyrostu w majątku Wnioskodawcy. Wypłata ta będzie dla niego neutralna
    podatkowo.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
    Odstępuję od uzasadnienia prawnego tej oceny.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Ta interpretacja dotyczy tylko Pana sytuacji prawnopodatkowej i nie wywołuje skutków
    prawnych dla Pana byłej żony.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do
    interpretacji.
    • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
        ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    • Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.

    Podstawą prawną dla odstąpienia od uzasadnienia interpretacji jest art. 14c § 1 Ordynacji
    podatkowej.