Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP2/4512-247/15/AK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2015-05-20
Teza: Prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki związane z wprowadzeniem akcji Spółki do obrotu na GPW.
Słowa kluczowe: akcja-emisja akcji; odliczenia-odliczenie podatku od towarów i usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 23 lutego 2015 r. (data wpływu 3 marca 2015 r.), uzupełnionym w dniu 11 maja 2015 r. (data wpływu), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki związane z wprowadzeniem akcji Spółki do obrotu na GPW – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 3 marca 2015 r. został złożony ww. wniosek, uzupełniony w dniu 11 maja 2015 r., o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących wydatki związane z wprowadzeniem akcji Spółki do obrotu na GPW.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe.

Spółka prowadzi działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług leasingu pojazdów samochodowych oraz zarządzania flotą samochodową.

W związku z procesem pierwszej oferty publicznej (IPO) akcji Spółki na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie (GPW), Spółka jest zobowiązana do poniesienia kosztów tego procesu.

Celem wprowadzenia Spółki na giełdę jest wzrost udziału w rynku usług zarządzania flotą zapewniający utrzymanie wiodącej pozycji na rynku w Polsce, wzrost udziału usług leasingowych w koszyku oferowanych usług, dalsza poprawa efektywności operacyjnej a także umocnienie wizerunku Spółki oraz podniesienie jej wiarygodności w oczach inwestorów, jak również zbudowanie stabilnego i zarazem rozproszonego akcjonariatu. W ramach oferty publicznej nie były emitowane nowe akcje Spółki, a także nie nastąpiło podwyższenie kapitału zakładowego Spółki. Zamiast tego dotychczasowy większościowy akcjonariusz sprzedał część posiadanych akcji.

Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1382, z późn. zm.), Spółka jako emitent jest zobowiązana sporządzić i udostępnić prospekt emisyjny, który następnie podlega zatwierdzeniu przez Komisję Nadzoru Finansowego. Przygotowanie prospektu emisyjnego pociąga za sobą obowiązek sporządzenia szeregu analiz finansowych, prawnych oraz rynkowych. Dlatego poza kosztami przygotowania prospektu emisyjnego, Spółka ponosiła także koszty ww. analiz.

Oprócz ww. kosztów przygotowania prospektu emisyjnego oraz towarzyszących mu analiz, Spółka ponosiła/będzie ponosić szereg wydatków związanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem publicznej emisji akcji, między innymi:

1.  koszty wynagrodzenia podmiotu kierującego emisją akcji;
2.  koszty związane z dopuszczeniem akcji do obrotu na GPW, w tym:
    1.  opłata za udostępnienie systemu informatycznego GPW w celu przeprowadzenia subskrypcji i przydziału akcji Spółki;
    2.  koszty tłumaczeń komunikatów bieżących na język angielski;
3.  koszty promocji oferty publicznej (tj. koszty działań promocyjnych i kampanii reklamowej) a także koszty druku i dystrybucji prospektu i materiałów promocyjnych;
4.  koszty audytora oraz koszty tłumaczenia sprawozdania finansowego Spółki na potrzeby promocji IPO wśród angielskojęzycznych inwestorów;
5.  koszty szkoleń dla kadry zarządzającej w zakresie wypełniania obowiązków informacyjnych przez spółki notowane na GPW, przygotowania odpowiednich procedur oraz dokumentacji oraz koszty asysty w zakresie wypełniania tych obowiązków;
6.  koszty doradztwa prawnego związanego z procesem IPO.

Opisane powyżej wydatki, podlegające opodatkowaniu VAT, są/zostaną udokumentowane fakturami VAT.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym Spółka ma możliwość odliczenia naliczonego podatku VAT, wynikającego z faktur dokumentujących wydatki związane z wprowadzeniem akcji Spółki do obrotu na GPW (opisane w stanie faktycznym)?

Zdaniem Wnioskodawcy, ma prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT, wynikającego z faktur dokumentujących wydatki, związane z wprowadzeniem akcji Spółki do obrotu na GPW.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty należnego podatku VAT o kwotę naliczonego podatku VAT.

A zatem związek wydatku ze sprzedażą opodatkowaną VAT przesądza o możliwości odliczenia naliczonego podatku VAT. Oznacza to, że odliczenie podatku naliczonego jest możliwe, jeżeli nabyte towary lub usługi służą czynnościom opodatkowanym VAT (tj. takim, które generują należny podatek VAT).

Jednocześnie, w ocenie Spółki, prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT jest związane z zasadą neutralności podatku VAT. Zgodnie z nią podatek VAT nie powinien obciążać podatnika VAT (przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą), ale ostatecznego obiorcę - konsumenta i powinien zawierać się w cenie sprzedawanych towarów lub świadczonej usługi. Jest to możliwe poprzez umożliwienie podatnikowi odliczenia naliczonego podatku VAT i pomniejszenie w ten sposób swojego zobowiązania w podatku należnym. W konsekwencji, ciężar ekonomiczny jest przerzucany na obiorcę świadczenia, który w zależności od swojego statusu (konsument vs. przedsiębiorca) poniesienie jego ciężar lub przerzuci go na odbiorcę swojego świadczenia. Zasada neutralności podatku VAT jest fundamentalną zasadą systemu VAT, ponieważ przesądza o kształcie tego podatku. Tylko jej pełna implementacja w ustawodawstwach państw członkowskich Unii Europejskiej (z wyjątkami wskazanymi w Dyrektywie VAT) pozwala na prawidłowe funkcjonowanie systemu podatku VAT.

Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w literaturze przedmiotu: „(\`(...)\`) ponieważ podatek ten obciąża konsumpcję, powinien być neutralny dla nie konsumentów, czyli podatników. Wynikająca z tego przepisu zasada neutralności stanowi fundament systemu VAT. Powinna ona być uwzględniona w procesie wykładni przepisów o podatku VAT – w przypadku możliwości różnorakiej interpretacji przepisu, zasadniczo za właściwą należy uznać tę, która najpełniej urzeczywistnia zasadę neutralności" (J. Martini, P. Skorupa, M. Wojda, VAT 2010, wyd. 2, Warszawa 2010).

Obowiązek realizacji tej zasady jest szczególnie akcentowany przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE"). Przykładowo w orzeczeniu z dnia 19 września 2000 r. w połączonych sprawach C-177/99 Ampafrance SA i C-181/99 Synthelabo TSUE wskazał, iż z prawa do odliczenia podatnik powinien skorzystać niezwłocznie w odniesieniu do całej kwoty podatku naliczonego związanego z dokonanymi zakupami. Jakiekolwiek ograniczenie prawa do odliczenia ma wpływ na poziom obciążenia podatkowego i musi być stosowane w podobny sposób we wszystkich państwach członkowskich. Zatem odstępstwa od zasady ogólnej dotyczącej neutralności podatku od wartości dodanej są dopuszczalne wyłącznie, gdy przewidują je wprost przepisy Dyrektywy.

Jednak możliwość odliczenia naliczonego podatku VAT jest warunkowana jego związkiem z czynnościami opodatkowanymi VAT (tj. wykazanie, iż istnieje związek pomiędzy poniesionym wydatkiem a działalnością gospodarczą opodatkowaną VAT).

Związek ten może mieć charakter bezpośredni (np. zakup materiałów do wytworzenia produktu, którego sprzedaż jest opodatkowana VAT) lub pośredni (ogólne koszty działalności gospodarczej).

Ustawa o VAT nie precyzuje bowiem, jak ścisły powinien być wspomniany związek, aby podatnik mógł dokonać odliczenia podatku naliczonego. W orzecznictwie TSUE podnosi się, że dla celów przyznania prawa do odliczenia naliczonego podatku VAT, związek ten może mieć charakter wyłącznie pośredni.

W szczególności, Spółka zwraca uwagę na wyrok TSUE z dnia 22 lutego 2001 r. w sprawie C-408/98 Abbey National plc, gdzie Trybunał wskazał, że brak bezpośredniego związku z konkretną czynnością podlegającą opodatkowaniu nie wyklucza prawa do odliczenia naliczonego podatku VAT związanego z tzw. kosztami ogólnymi działalności. Koszty te mogą, bowiem być przypisane do działalności podatnika opodatkowanej VAT (wpływają na podwyższenie wartości sprzedaży opodatkowanej VAT), a zatem powinny być odliczalne dla potrzeb VAT.

Czynność wprowadzenia akcji Spółki do obrotu na GPW sama w sobie nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT (tj. nie może być zaklasyfikowana jako świadczenie usług lub dostawa towarów podlegająca VAT). Zgodnie jednak z powyższymi komentarzami, Spółce powinno przysługiwać prawo do odliczenia naliczonego podatku VAT wynikającego z wydatków związanych z wprowadzeniem akcji Spółki do obrotu na GPW, ze względu na pośredni związek tych wydatków z działalnością opodatkowaną VAT.

Spółka zwraca uwagę, iż obecnie prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną podatkiem VAT (z wyjątkiem refaktury usług ubezpieczeniowych, która jest zwolniona z tego podatku). Tymczasem wprowadzenie akcji Spółki do obrotu na GPW będzie mieć wpływ na wzrost osiąganych obrotów opodatkowanych VAT.

Status podmiotu giełdowego ma bowiem znaczenie przy współpracy z klientami, ponieważ notowanie akcji na GPW zapewnia stabilność i prestiż. Oznacza ono poddanie się sformalizowanym giełdowym procedurom przekazywania informacji o sytuacji finansowej, a co za tym idzie większą przejrzystość funkcjonowania Spółki. Wejście na giełdę wpływa na rozpoznawalność Spółki, co pozwala na osiągnięcie lepszych efektów marketingowych, przekładających się na łatwiejsze pozyskanie nowych klientów, co z kolei powoduje wyższą sprzedaż opodatkowaną VAT.

Poza tym, obecność na giełdzie na ogół umożliwia łatwiejsze pozyskanie kapitałów, poprzez obniżenie kosztów zaciągania kredytów bankowych. Wynika to z faktu, iż spółki giełdowe postrzegane są jako cieszące się większym zaufaniem kontrahentów i większym prestiżem, a ich kondycja jest odwzorowana w kursie akcji. Sprawia to, iż uzyskanie finansowania od podmiotu zewnętrznego przez taką spółkę jest łatwiejsze, niż w przypadku spółki nienotowanej na giełdzie. W konsekwencji, notowanie na giełdzie umożliwia łatwiejsze uzyskania środków finansowych do prowadzenia działalności gospodarczej opodatkowanej VAT, a więc wpływa na wzrost sprzedaży opodatkowanej VAT.

Wszystkie wymienione wyżej okoliczności wpłyną na zwiększenie sprzedaży opodatkowanej VAT. Zatem wydatki związane z wprowadzeniem akcji Spółki do obrotu na GPW - choć pośrednio - mają wpływ na raportowaną przez Spółkę sprzedaż opodatkowaną VAT.

Stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych wydanych przez organy podatkowe. Przykładowo należy wskazać na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 29 sierpnia 2011 r. nr IBPP2/443-614/11/WN, gdzie w podobnym stanie faktycznym organy podatkowe wskazały, iż: „Zatem w rozpatrywanej sprawie Wnioskodawcy przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od zakupów towarów i usług związanych z wydatkami (tj. usługi związane z doradztwem, pomocą prawną marketingiem, sporządzeniem prospektu, opłaty skarbowe itp.) poniesionymi w związku z wejściem Spółki na giełdę, jednakże wyłącznie w części, w jakiej wykorzystywane są one do wykonywania czynności opodatkowanych".

Podobne stanowisko (w zbliżonym stanie faktycznym) zostało wyrażone w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 10 października 2008 r. nr IBPP2/443-664/08/BM: „(\`(...)\`) należy zgodzić się ze stanowiskiem Wnioskodawcy, iż jest on uprawniony do odliczenia podatku naliczonego związanego z ww. wydatkami poniesionymi w związku z wejściem i obecnością na rynku NewConnect”.

Podobne stanowisko zostało również wyrażone w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 5 marca 2008 r. nr ILPP2/443-187/07-5/IM.

Podsumowując, Spółka zauważa, iż poniesienie przez nią wydatków związanych z wprowadzeniem akcji Spółki do obrotu na GPW ma na celu zwiększenie sprzedaży opodatkowanej VAT. W szczególności, dzięki wejściu na giełdę Spółka podniesie swój prestiż oraz osiągnie lepsze efekty marketingowe, co pozwali jej łatwiej zdobywać klientów i kontrahentów, a w konsekwencji osiągnąć wyższą sprzedaż podlegającą opodatkowaniu VAT. W konsekwencji, należy uznać, iż poniesione przez Spółkę wydatki (opisane w stanie faktycznym) są związane ze sprzedażą opodatkowaną VAT. A zatem Spółce powinno przysługiwać prawo do odliczenia związanego z nimi naliczonego podatku VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

W myśl art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do treści art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ww. ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Powyższa regulacja wskazuje, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bezpośredni i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi. Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług wynika, że dla realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego niezbędne jest istnienie związku między dokonywanymi zakupami towarów i usług a prowadzoną działalnością, przy czym związek ten może mieć charakter bezpośredni lub pośredni. O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą można mówić wówczas, gdy nabywane towary lub usługi służą np. dalszej odsprzedaży lub też są niezbędne do wytworzenia towarów lub wykonania usług będących przedmiotem sprzedaży. Bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi, wykonywanymi przez podatnika. Natomiast o związku pośrednim można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa – mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganymi przez podatnika przychodami.

Aby jednak można było uznać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do obrotu osiąganego przez podatnika, np. poprzez odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości.

Podkreślić należy, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Stosownie do art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku nie stosuje się do nabywanych przez podatnika usług noclegowych i gastronomicznych , z wyjątkiem:

1.  (uchylona);
2.  nabycia gotowych posiłków przeznaczonych dla pasażerów przez podatników świadczących usługi przewozu osób.

W myśl ust. 1a tego artykułu, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do wydatków, o których mowa w art. 29a ust. 7 pkt 3.

Na podstawie ust. 3a tego artykułu, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy:

1.  sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi:
    1.  wystawionymi przez podmiot nieistniejący;
    2.  (uchylona);
2.  transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku;
3.  (uchylona);
4.  wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne:
    1.  stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności,
    2.  podają kwoty niezgodne z rzeczywistością – w części dotyczącej tych pozycji, dla których podane zostały kwoty niezgodne z rzeczywistością,
    3.  potwierdzają czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego – w części dotyczącej tych czynności.
5.  faktury, faktury korygujące wystawione przez nabywcę zgodnie z odrębnymi przepisami nie zostały zaakceptowane przez sprzedającego;
6.  (uchylony);
7.  wystawiono faktury, w których została wykazana kwota podatku w stosunku do czynności opodatkowanych, dla których nie wykazuje się kwoty podatku na fakturze – w części dotyczącej tych czynności.

Analiza okoliczności faktycznych sprawy w kontekście obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa pozwala stwierdzić, że w zakresie w jakim nabyte towary i usługi związane z wprowadzeniem akcji Spółki do obrotu na GPW wykorzystywane są/będą do czynności opodatkowanych, zgodnie z dyspozycją art. 86 ust. 1 ustawy, przysługuje/będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury dokumentującej ich nabycie, o ile nie zachodzą/nie zajdą okoliczności wyłączające to prawo, wynikające z art. 88 ww. ustawy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu zaistnienia zdarzenia, a w przypadku zdarzenia przyszłego – stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.