Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/415-586/14/BD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-10-14
Teza: Czy kwota emerytury (tylko za pracę w Niemczech) jest wolna od podatku w Polsce? Czy kwota renty wdowiej jest wolna od podatku w Polsce?
Słowa kluczowe: emerytura; Niemcy; renta; umowa-umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770, ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku, który wpłynął do Biura – 14 lipca 2014 r., uzupełnionym 1 października 2014 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia obowiązku podatkowego w Polsce od otrzymywanej z Niemiec emerytury oraz renty wdowiej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14 lipca 2014 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych m.in. w zakresie ustalenia obowiązku podatkowego w Polsce od otrzymywanej z Niemiec emerytury oraz renty wdowiej.

Z uwagi na braki formalne wniosku, piśmie z 22 września 2014 r. znak: IBPB II/1/415-586/14/BD, IBPB II/1/415-762/14/BD wezwano Wnioskodawczynię do jego uzupełnienia. Wniosek uzupełniono 1 października 2014 r.

W przedmiotowym wniosku oraz jego uzupełnieniu został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawczyni obecnie mieszka w Polsce i posiada tylko obywatelstwo polskie. Świadczenia w postaci emerytury i renty wdowiej wypłacane są Wnioskodawczyni z obowiązkowe systemu ubezpieczeń socjalnych w Niemczech.

W przekazanej Wnioskodawczyni przez Bank X, informacji o dochodach PIT-11, w rubryce Emerytury – renty zagraniczne wpisano kwotę 20.831 zł za 2013 r.

Kwota ta pochodzi od dwóch płatników i dotyczy różnych świadczeń, tj.:

1.  świadczenia emerytalnego przekazywanego przez Niemiecką Federalną Instytucję Ubezpieczeń Rentowych w wysokości 15.871 zł, na którą składa się emerytura Wnioskodawczyni za pracę w Niemczech (aktualnie jest to 230,04 euro) oraz renta wdowia po zmarłym mężu (w wysokości 195,24 euro miesięcznie),
2.  pozostała kwota w wysokości 4.960 zł (1.240 euro), została Wnioskodawczyni przekazana przez Bank Y.

Świadczenia dotyczące emerytury i renty wypłacane są z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych w Niemczech.

Natomiast świadczenia wypłacane przez Bank Y dotyczą lokaty terminowej.

Wnioskodawczyni wraz z mężem założyła lokatę terminową na okres trzech lat w wysokości 5.000 euro w Banku Z. Były to oszczędności Wnioskodawczyni i jej męża wypracowane podczas ich pobytu w Niemczech. Pieniądze te Bank Z ulokował w papiery wartościowe amerykańskiej firmy, która po pewnym czasie ogłosiła upadłość, co wiązało się z faktem, że zainwestowane pieniądze (m.in. Wnioskodawczyni i jej męża) „przepadły”. W międzyczasie pogorszyła się kondycja finansowa banku i połączył się on z Bankiem Y. Po upływie terminu lokaty Wnioskodawczyni wraz z mężem otrzymała informację, że Bank nie wypłaci oprocentowania z lokaty tylko kapitał i to w ratach do 2025 r. Poszkodowane osoby wniosły pozew zbiorowy i obecnie Bank Y zaczął zwracać drobne kwoty poszkodowanym. Przyjęto plan dotyczący niewypłacalności w przypadku Wnioskodawczyni do 1 stycznia 2025 r. W wyniku wykonywania tego planu w 2013 r. Wnioskodawczyni otrzymała 1.240 euro w częściowych kwotach. Wnioskodawczyni nie otrzyma nawet 100% wpłaconej kwoty (5.000 euro), bowiem z każdej przesłanej kwoty odliczane są kwoty kosztów manipulacyjnych oraz prowizja za przelew. Otrzymana przez Wnioskodawczynię kwota 1.240 euro w 2013 r. jest częścią kapitału wpłaconego na lokatę w Banku Z (bez oprocentowania).

Lokata w wysokości 5.000 euro, założona przez Wnioskodawczynię i jej męża w całości przeszła na osobę Wnioskodawczyni po śmierci jej męża w 2011 r. – jako spuścizna po nim. Wnioskodawczyni została do tego uprawniona na podstawie dyspozycji dokonanej w przeszłości przez jej męża przy zakładaniu przedmiotowej lokaty. Dlatego też środki pieniężne otrzymane przez Wnioskodawczynię z Banku Y są jej środkami i nie pochodzą z tytułu spadku po mężu. W chwili śmierci męża Wnioskodawczyni była obywatelką Polski i miała miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

Wnioskodawczyni pobiera również emeryturę w Polsce za 30 lat pracy. Organ rentowy ZUS składa do właściwego urzędu skarbowego PIT-40A. Z przychodu pobierana jest zaliczka na podatek oraz składka na ubezpieczenie zdrowotne.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytania:

1.  Czy kwota emerytury (tylko za pracę w Niemczech) jest wolna od podatku w Polsce?
2.  Czy kwota renty wdowiej jest wolna od podatku w Polsce?

Wnioskodawczyni wskazała, że otrzymuje emeryturę za pracę w Niemczech, a także rentę wdowią z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych w Niemczech. W 2013 r. otrzymała również kwotę 1240 euro, która jest częścią wkładu lokaty zwracanej Wnioskodawczyni w ratach przez Bank Y, bez oprocentowania.

Wszystkie wyżej wymienione przychody z zagranicy zostały zsumowane przez Bank w Polsce i podane w deklaracji PIT-11 jako przychód do opodatkowania. Obliczony podatek z tej kwoty Wnioskodawczyni musiała wpłacić do Urzędu Skarbowego. Tymczasem, zgodnie z art. 18 ust. 1 umowy o zapobieganiu podwójnemu opodatkowaniu pomiędzy Polską i Niemcami z dnia 15 maja 2004 r., emerytury i renty otrzymywane z Niemiec pochodzące z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce, podlegają opodatkowaniu tylko w Niemczech. Dlatego też Wnioskodawczyni uważa, że podatek, który zapłaciła w Polsce z jej renty i emerytury nigdy nie powinien zostać jej naliczony.

Z kolei wypłaty z Banku Y w wysokości 1.240 euro, nie powinny być uwzględniane jako jej przychód, gdyż jest to zwrot jej kapitału jaki został powierzony na lokacie, a nie jest to kwota z oprocentowania. Banki naliczają i odprowadzają podatek od kwoty z oprocentowania, a nie od środków własnych. Nasuwa się więc wniosek, że kwota 1.240 euro otrzymana przez Wnioskodawczynię nie powinna być zaliczona do opodatkowania, a zapłacony podatek powinien być zwrócony.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie zaznaczyć należy, iż niniejsza interpretacja indywidualna stanowi interpretację przepisów prawa podatkowego dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia obowiązku podatkowego w Polsce od otrzymywanej z Niemiec emerytury oraz renty wdowiej. Natomiast w pozostałym zakresie wydane zostało odrębne rozstrzygnięcie.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Na podstawie art. 3 ust. 1a ww. ustawy, za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

1.  posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2.  przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

W myśl art. 4a cyt. ustawy, przepis art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawczyni obecnie mieszka w Polsce i posiada tylko obywatelstwo polskie. Świadczenia w postaci emerytury za pracę w Niemczech i renty wdowiej po śmierci jej męża wypłacane są Wnioskodawczyni z obowiązkowe systemu ubezpieczeń socjalnych w Niemczech.

W związku z tym, że emerytura i renta wdowia otrzymywana jest z Niemiec, w przedmiotowej sprawie, zastosowanie będzie miała umowa w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawarta między Polską a Republiką Federalną Niemiec.

Stosownie do art. 18 ust. 1 umowy z dnia 14 maja 2003 r. między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku (Dz.U. z 2005 r. Nr 12, poz. 90), emerytury i podobne świadczenia lub renty, otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie (Polska) z drugiego Umawiającego się Państwa (Niemcy), podlegają opodatkowaniu tylko w tym pierwszym Państwie (Polska).

Natomiast, zgodnie z art. 18 ust. 2 ww. umowy, bez względu na postanowienia ustępu 1 niniejszego artykułu płatności otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w jednym Umawiającym się Państwie (Polsce) z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych drugiego Umawiającego się Państwa (Niemcy), podlegają opodatkowaniu tylko w tym drugim Państwie (Niemcy).

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż emerytury i renty otrzymywane z Niemiec, wypłacane osobom mającym miejsce zamieszkania w Polsce podlegają opodatkowaniu w Polsce. Wyjątek dotyczy jednak sytuacji gdy świadczenia (płatności) są wypłacane z niemieckiego obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych Republiki Federalnej Niemiec, bowiem wówczas, stosownie do powołanego art. 18 ust. 2 ww. umowy, płatności takie podlegają opodatkowaniu tylko w państwie źródła, tj. w Niemczech.

Jak wynika z informacji niemieckiego Federalnego Ministerstwa Finansów niemieckie ubezpieczenie społeczne składa się z pięciu działów:

*   ustawowe ubezpieczenie na wypadek bezrobocia,
*   ustawowe ubezpieczenie emerytalne,
*   ustawowe ubezpieczenie zdrowotne,
*   ustawowe ubezpieczenie od następstw wypadków oraz
*   ustawowe ubezpieczenie pielęgnacyjne.

Świadczenia pochodzące z wszystkich pięciu działów niemieckiego ustawowego ubezpieczenia społecznego, które wypłaca się osobom mającym miejsce zamieszkania w Polsce, zgodnie z art. 18 ust. 2 umowy, podlegają opodatkowaniu wyłącznie w Niemczech.

Uwzględniając zatem przedstawiony stan faktyczny oraz obowiązujące uregulowania prawne stwierdzić należy, że opisane we wniosku świadczenia, tj. emerytura za pracę w Niemczech oraz renta wdowia po śmierci męża Wnioskodawczyni, wypłacane z niemieckiego obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych podlegają opodatkowaniu zgodnie z powołanym art. 18 ust. 2 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania tylko w Niemczech i tym samym nie podlegają opodatkowaniu w Polsce. Ponadto, nie ma zastosowania w tym przypadku metoda unikania podwójnego opodatkowania, bowiem przedmiotowe dochody, zgodnie z cytowaną umową podlegają opodatkowaniu tylko w Niemczech. W konsekwencji od dochodów tych nie ma obowiązku odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy, jak również nie należy wykazywać ich w zeznaniu podatkowym, ani uwzględniać dla celów progresji, tj. do ustalenia stopy podatkowej mającej zastosowanie do dochodów podlegających opodatkowaniu w Polsce.

Powyższe oznacza, że w przedmiotowej sprawie stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

W związku z dołączonym do wniosku plikiem dokumentów należy zauważyć, że wydając interpretacje w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działający w imieniu Ministra Finansów nie przeprowadza postępowania dowodowego w związku z czym nie jest obowiązany, ani uprawniony do ich oceny; jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionym przez Wnioskodawczynię i jej stanowiskiem.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.