Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP2/443-1040/10/ICz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-03-25
Teza: Prawidłowość określenia nabywcy w fakturze VAT dokumentującej otrzymaną zaliczkę z tytułu świadczenia usług o kształcenie.
Słowa kluczowe: dokumentowanie; faktura; faktura-wystawienie faktury; fakturowanie; zaliczka
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 8 grudnia 2010r. (data wpływu 13 grudnia 2010r.), uzupełnionym pismem z dnia 9 marca 2011r. (data wpływu 14 marca 2011r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawidłowości określenia nabywcy w fakturze VAT dokumentującej otrzymaną zaliczkę z tytułu świadczenia usług o kształcenie – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 13 grudnia 2010r. został złożony ww. wniosek, uzupełniony pismem z dnia 9 marca 2011r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawidłowości określenia nabywcy w fakturze VAT dokumentującej otrzymaną zaliczkę z tytułu świadczenia usług o kształcenie.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący zaistniały stan faktyczny:

Uniwersytet Pedagogiczny kształci studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych. Organizuje również inne formy kształcenia, m.in. kursy, szkolenia, studia podyplomowe. W przypadku studiów niestacjonarnych zawiera ze studentem umowę o kształcenie, określającą prawa i obowiązki studenta. Uniwersytet otrzymuje wpłaty z tytułu odpłatności za powyższe usługi. Wpłaty dokonywane są zarówno przez osoby fizyczne (nie prowadzące lub prowadzące działalność gospodarczą), urzędy pracy, jak i przez zakłady pracy kierujące swoich pracowników na studia i finansujące koszty edukacji.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie (oznaczone we wniosku nr 1):

Czy na fakturze VAT, potwierdzającej otrzymanie płatności w formie zaliczki, w miejscu nabywca, Wnioskodawca może umieścić dane zakładu pracy, urzędu pracy lub firmy jeśli:

*   wpłata pochodzi z rachunku firmowego studenta prowadzącego działalność gospodarcza
*   wpłaty dokonuje zakład pracy kierujący pracownika na studia,
*   wpłaty dokonuje student (osoba fizyczna nie prowadząca działalności gospodarczej),
*   wpłaty dokonuje Urząd Pracy na podstawie indywidualnej umowy o sfinansowanie kosztów studiów zawartej z osobą bezrobotną kierowaną na studia.

Zdaniem Wnioskodawcy, w sytuacji, gdy opłaty czesnego dokonuje firma, Urząd Pracy łub student prowadzący działalność gospodarczą z własnego rachunku bankowego to możliwe jest wystawienie faktury VAT i wpisanie danego podmiotu jako nabywcy usługi. W ocenie Wnioskodawcy nabywcą usługi edukacyjnej jest ten kto faktycznie dokonał płatności np.: zakład pracy kierujący studenta na studia.

W piśmie uzupełniającym z dnia 9 marca 2011r. Wnioskodawca doprecyzował własne stanowisko i stwierdzi, iż nabywcą usługi edukacyjnej jest ten kto faktycznie dokonał płatności. W sytuacji, gdy student ma zawartą umową z uczelnią o kształcenie a opłaty czesnego dokonuje firma, Urząd Pracy lub student prowadzący działalność gospodarczą z własnego rachunku bankowego to możliwe jest wystawienie faktury VAT i wpisanie danego podmiotu jako nabywcy usługi:

*   gdy wpłata pochodzi z rachunku firmowego studenta prowadzącego działalność gospodarczą wówczas na fakturze jako nabywca może figurować firma studenta,
*   gdy wpłaty dokonuje zakład pracy kierujący pracownika na studia, wówczas na fakturze jako nabywca może figurować zakład pracy studenta,
*   gdy wpłaty dokonuje student (osoba fizyczna nie prowadząca działalności gospodarczej) wówczas na fakturze jako nabywca powinien figurować student,
*   gdy wpłaty dokonuje Urząd Pracy na podstawie indywidualnej umowy o sfinansowanie kosztów studiów zawartej z osobą bezrobotną kierowaną na studia, wówczas na fakturze jako nabywca może figurować Urząd Pracy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zaistniałego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej również ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 powołanej ustawy, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Zatem przez pojęcie świadczenia, zdefiniowane w art. 8 ust. 1 ww. ustawy o podatku od towarów i usług, należy rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej osoby. Świadczenie, o którym mowa powyżej zakłada istnienie podmiotu będącego odbiorcą usługi (nabywcą, konsumentem).

Zatem w pojęciu świadczenia na rzecz, mieszczą się świadczenia na rzecz podmiotów i osób trzecich. Europejski Trybunał Sprawiedliwości w wyroku w sprawie C-16/93 R.J. Tolsma v. Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden orzekł, iż usługi są świadczone „za wynagrodzeniem” w rozumieniu art. 2 (1) VI Dyrektywy, a w konsekwencji podlegają opodatkowaniu, wyłącznie jeżeli istnieje stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a jej odbiorcą, na mocy którego występuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez świadczącego usługę stanowi wartość przekazywaną w istocie w zamian za usługę wyświadczoną jej odbiorcy.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że zaistnienie czynności opodatkowanej ma miejsce wyłącznie wówczas, gdy istnieje ścisły związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymywanego wynagrodzenia oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami i jednocześnie strony umowy określiły wynagrodzenie należne z tytułu danego świadczenia.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Podstawowy obowiązek dokumentowania obrotu dla potrzeb podatku od towarów i usług, fakturami VAT przez podatników tego podatku został określony w art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, w myśl którego podatnicy, o których mowa w art. 15, mają obowiązek wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

W myśl art. 106 ust. 3 ustawy, powyższy przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do części należności otrzymywanych przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi.

Zgodnie z art. 106 ust. 4 ustawy, podatnicy, o których mowa w ust. 1-3, nie mają obowiązku wystawiania faktur, o których mowa w ust. 1 i 2, osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej. Jednakże na żądanie tych osób podatnicy są obowiązani do wystawienia faktury.

W świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, faktury VAT są dokumentami potwierdzającymi rzeczywiste transakcje gospodarcze dokonywane przez podatnika. Faktura pełni szczególną rolę dowodową w prawidłowym wymiarze podatku VAT, dlatego też niezwykle istotne jest prawidłowe oznaczenie wszystkich elementów faktury.

Zasady wystawiania faktur VAT i innych dokumentów z nimi zrównanych uregulowane zostały szczegółowo w przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1337 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem.

Stosownie do § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia, faktura stwierdzająca dokonanie sprzedaży powinna zawierać co najmniej:

1.  imiona i nazwiska lub nazwy bądź nazwy skrócone sprzedawcy i nabywcy oraz ich adresy;
2.  numery identyfikacji podatkowej sprzedawcy i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 10 i 11;
3.  numer kolejny faktury oznaczonej jako "FAKTURA VAT";
4.  dzień, miesiąc i rok wystawienia faktury, a w przypadku, gdy data ta różni się od daty sprzedaży, również datę sprzedaży; w przypadku sprzedaży o charakterze ciągłym podatnik może podać na fakturze miesiąc i rok dokonania sprzedaży, pod warunkiem podania daty wystawienia faktury;
5.  nazwę (rodzaj) towaru lub usługi;
6.  miarę i ilość sprzedanych towarów lub zakres wykonanych usług;
7.  cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto);
8.  wartość towarów lub wykonanych usług, których dotyczy sprzedaż, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto);
9.  stawki podatku;
10.  sumę wartości sprzedaży netto towarów lub wykonanych usług z podziałem na poszczególne stawki podatku i zwolnionych od podatku oraz niepodlegających opodatkowaniu;
11.  kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto towarów (usług), z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku;
12.  kwotę należności ogółem wraz z należnym podatkiem.

Jak wynika z cytowanego przepisu § 5 ust. 1 faktura winna zawierać m.in. imiona i nazwiska lub nazwy bądź nazwy skrócone sprzedawcy (usługi lub towaru) i nabywcy (usługi lub towaru) oraz ich adresy.

Zgodnie z § 9 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, fakturę wystawia się nie później niż siódmego dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem § 10-12.

Z opisu zaistniałego stanu faktycznego wynika, iż Uniwersytet kształci studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych. Organizuje również inne formy kształcenia, m.in. kursy, szkolenia, studia podyplomowe. W przypadku studiów niestacjonarnych zawiera ze studentem umowę o kształcenie, określającą prawa i obowiązki studenta. Otrzymuje wpłaty z tytułu odpłatności za powyższe usługi. Wpłaty dokonywane są zarówno przez osoby fizyczne (nie prowadzące lub prowadzące działalność gospodarczą), urzędy pracy, jak i przez zakłady pracy kierujące swoich pracowników na studia i finansujące koszty edukacji.

Wobec powyższego Wnioskodawca wniósł o rozstrzygnięcie czy na fakturze VAT, potwierdzającej otrzymanie płatności w formie zaliczki, w miejscu nabywca, Wnioskodawca może umieścić np. dane zakładu pracy, urzędu pracy lub firmy studenta

Mając na uwadze przedstawiony stan prawny oraz opis stanu faktycznego, należy stwierdzić, skoro Uczelnia zawiera umowę cywilnoprawną ze studentem, to ów student jest nabywcą usługi o kształcenie (usługi edukacyjnej), zatem to jego dane winny zostać wpisane w miejscu określenia nabywcy, na fakturze VAT dokumentującej otrzymaną zaliczkę.

Bez znaczenia natomiast w przedmiotowej sprawie pozostaje fakt, iż płatności dokonuje inna osoba fizyczna lub inny podmiot.

Wskazać również należy, iż nie ma przy tym przeszkód, aby na fakturze była zawarta informacja o płatniku (jako dodatkowy element faktury). Zawarcie takiej informacji nie powoduje wadliwości faktury VAT, gdyż § 5 ust. 1 powołanego rozporządzenia wskazuje enumeratywnie wymienione elementy, jakie powinna zawierać faktura, przy czym sformułowanie „co najmniej” oznacza, iż nie stanowi on katalogu zamkniętego.

Wobec powyższego w przypadku gdy wpłata jest dokonana:

*   z rachunku firmowego studenta prowadzącego działalność gospodarczą,
*   przez zakład pracy kierującego pracownika na studia,
*   przez studenta (osoba fizyczna nie prowadząca działalności gospodarczej),
*   przez Urząd Pracy na podstawie indywidualnej umowy o sfinansowanie kosztów studiów zawartej z osobą bezrobotną kierowaną na studia,

w każdym z wyżej wymienionych przypadków na fakturze VAT, dokumentującej wpłatę zaliczki, w miejscu nabywcy należy wpisać imię i nazwisko studenta, który zawarł z Uniwersytetem umowę o kształcenie.

Zatem Stanowisko Wnioskodawcy, iż nabywcą usługi edukacyjnej jest ten kto faktycznie dokonał płatności np.: zakład pracy kierujący studenta na studia, należało uznać za nieprawidłowe.

Ocena stanowiska Wnioskodawcy dotycząca zagadnień objętych pytaniem nr 2 i 3 będzie przedmiotem odrębnych rozstrzygnięć

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.