Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP3/4512-521/15/JC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2015-12-22
Teza: Świadczenie usług opieki nad osobami niepełnosprawnymi lub osobami w podeszłym wieku w miejscu ich zamieszkania - art. 43 ust. 1 pkt 23 ustawy.
Słowa kluczowe: limit; niepełnosprawni; opieka; zwolnienie-zwolnienie podmiotowe; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XII-Rozdział 1-art. 113

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 24 września 2015 r. (data wpływu 2 października 2015 r.), uzupełnionym w dniach 3 i 14 grudnia 2015 r. (daty wpływu), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku świadczenia usług opieki nad osobami niepełnosprawnymi lub osobami w podeszłym wieku w miejscu ich zamieszkania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 23 ustawy, w przypadku przekroczenia limitu, o którym mowa w art. 113 ustawy - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 2 października 2015 r. został złożony ww. wniosek, uzupełniony w dniach 3 i 14 grudnia 2015 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku świadczenia usług opieki nad osobami niepełnosprawnymi lub osobami w podeszłym wieku w miejscu ich zamieszkania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 23 ustawy, w przypadku przekroczenia limitu, o którym mowa w art. 113 ustawy.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Świadczone usługi (na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 23 usługi opieki nad osobami w podeszłym wieku, niepełnosprawnymi lub przewlekle chorymi) korzystają ze zwolnienia od opodatkowania podatkiem VAT. Spółdzielnia socjalna świadczy usługi opieki wg. wpisu PKD 88.10.Z - pomoc społeczna bez zakwaterowania dla osób w podeszłym wieku i osób niepełnosprawnych i jest to jej przedmiot przeważającej działalności. Pomoc taka jest świadczona w domach podopiecznych i polega na przygotowywaniu posiłków, wykonywaniu zakupów w celu ich przygotowania, pomocy przy ubieraniu się i rozbieraniu, odwiedzeniu i ewentualnie towarzyszeniu w krótkich spacerach, utrzymywaniu czystości oraz innych drobnych czynnościach umożliwiających pozostawanie tym osobom we własnych domach, mieszkaniach gdzie dobrze się czują. W ramach prowadzonej działalności Spółdzielnia planuje również wynajęcie pokoi dla podopiecznych w domu jednorodzinnym. Wynajmowane pokoje będą dla podopiecznych jedynym oraz stałym ich miejscem pobytu i wykorzystywane będą one wyłącznie na ich cele mieszkalne. W tych pokojach będą świadczone usługi opiekuńcze na rzecz osób w podeszłym wieku, niepełnosprawnych i przewlekle chorych, które dokonają wynajęcia pokoju. Opisana usługa opieki nad osobami starszymi w podeszłym wieku, przewlekle chorymi będzie prowadzona kompleksowo, a więc składać się będzie na nią pobyt w domu opieki dziennej w czasie jego funkcjonowania, wyżywienie, opieka ogólna, pielęgniarska i medyczna w ramach domu opieki dziennej, wypełnienie czasu wolnego - spacery, telewizja, biblioteka. Firma nie posiada zezwolenia wojewody tj. wpisu do rejestru prowadzonego przez wojewodę. Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 23 usługi te też korzystają ze zwolnienia od podatku VAT. W tym roku w Spółdzielni może nastąpić przekroczenie kwoty 150 tys. obrotu.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy w związku z planowanym wynajęciem pokoi dla podopiecznych usługi opieki korzystają ze zwolnienia od podatku VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 23 ustawy jako usługi opiekuńcze świadczone w miejscu ich zamieszkania?
2.  Czy w związku z przewidywanym przekroczeniem obrotu 150 tys. zł Spółdzielnia ma dalej prawo korzystać ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie wymienionego artykułu ustawy o VAT czyli art. 43 ust.1 pkt 23 oraz art. 132 ust. 1 lit. g Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej ( Dz.U. UE L Nr 347, str.1 ze zm.)?

Zdaniem wnioskodawcy Spółdzielnia może dalej korzystać ze zwolnienia z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 23 ustawy na podstawie obowiązującego od dnia 1 stycznia 2011 r. przepisu, gdzie ustawodawca zwolnił od podatku usługi opieki nad osobami niepełnosprawnymi, przewlekle chorymi lub osobami w podeszłym wieku, które są świadczone w miejscu ich zamieszkania i przebywania przez podmioty inne niż wymienione w pkt 22, oraz dostawę towarów ścisłe z tymi usługami związaną. Również na podstawie art. 132 ust. 1 lit. g Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L Nr 347, str.1 ze zm.), państwa członkowskie zwalniają świadczenie usług i dostawę towarów ściśle związanych z opieką i pomocą społeczną, wraz z usługami świadczonymi przez domy spokojnej starości, dokonywane przez podmioty prawa publicznego lub inne podmioty uznane za podmioty o charakterze społecznym przez dane państwo członkowskie. W świetle powyższego Spółdzielnia uważa, że dalej może korzystać ze zwolnienia od podatku VAT za świadczone usługi opieki nad osobami przewlekle chorymi, niepełnosprawnymi i osobami w podeszłym wieku pomimo być może przekroczenia obrotu 150.000 zł.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r., o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Stawka podatku, zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 ustawy, wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 grudnia 2013 r., w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednakże w treści ustawy, jak i przepisów wykonawczych do niej przewidziano opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

Na mocy art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy, zwalnia się od podatku usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej oraz usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, a także dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, na rzecz beneficjenta tej pomocy, wykonywane przez:

1.  regionalne ośrodki polityki społecznej, powiatowe centra pomocy rodzinie, ośrodki pomocy społecznej, rodzinne domy pomocy, ośrodki wsparcia i ośrodki interwencji kryzysowej,
2.  wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę:

1.   domy pomocy społecznej prowadzone przez podmioty posiadające zezwolenie wojewody, 
2.  placówki opiekuńczo-wychowawcze i ośrodki adopcyjno-opiekuńcze,

4.  placówki specjalistycznego poradnictwa,
5.  inne niż wymienione w lit. a-c placówki zapewniające całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku na podstawie zezwolenia wojewody, wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę,
6.  specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 23 ustawy, zwalnia się od podatku usługi opieki nad osobami niepełnosprawnymi, przewlekle chorymi lub osobami w podeszłym wieku, świadczone w miejscu ich zamieszkania przez podmioty inne niż wymienione w pkt 22, oraz dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną.

W myśl art. 43 ust. 17 ustawy – zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:

1.  nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a lub
2.  ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Jak stanowi art. 43 ust. 17a ustawy – zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18a, 23, 26, 28, 29 i 33 lit. a, mają zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe.

Zgodnie z art. art. 113 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2014 r. zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150.000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku.

Na podstawie art. 113 ust. 2 ustawy do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się:

1.  wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju oraz sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju;
2.  odpłatnej dostawy towarów oraz odpłatnego świadczenia usług zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem:

1.  transakcji związanych z nieruchomościami,
2.  usług, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41,
3.  usług ubezpieczeniowych - jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych;

3\. odpłatnej dostawy towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

W myśl art. 113 ust. 5 ww. ustawy, jeżeli wartość sprzedaży u podatników zwolnionych od podatku na podstawie ust. 1 przekroczy kwotę, o której mowa w ust. 1, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.

Przepis ten odpowiada prawu unijnemu i reguluje w sposób precyzyjny stosowanie zwolnień od podatku VAT dla drobnych przedsiębiorców, których wartość sprzedaży w skali roku nie przekracza 150.000 zł.

Zgodnie z art. 288 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 1, z późn. zm.), kwota obrotu stanowiąca punkt odniesienia dla zastosowania procedury przewidzianej w niniejszej sekcji obejmuje następujące kwoty, z wyłączeniem VAT:

1.  wartość dostaw towarów i świadczenia usług, o ile są one opodatkowane;
2.  wartość transakcji zwolnionych z prawem do odliczenia VAT zapłaconego na poprzednim etapie zgodnie z art. 110 i 111, art. 125 ust. 1, art. 127 i art. 128 ust. 1;
3.  wartość transakcji zwolnionych zgodnie z art. 146-149 oraz art. 151, 152 i 153;
4.  wartość transakcji związanych z nieruchomościami, transakcji finansowych, o których mowa w art. 135 ust. 1 lit. b) g) oraz usług ubezpieczeniowych, chyba że transakcje te mają charakter transakcji pomocniczych.

Zgodnie z art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 z późn. zm.), miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą uznania świadczonych usług opieki w pokojach wynajmowanych przez podopiecznych za usługi opieki świadczone w miejscu zamieszkania tych osób, które korzystają ze zwolnienia od podatku VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 23 ustawy.

Z przedstawionych we wniosku okoliczności sprawy wynika, że Spółdzielnia planuje wynajęcie pokoi dla podopiecznych w domu jednorodzinnym. Wynajmowane pokoje będą dla podopiecznych jedynym oraz stałym ich miejscem pobytu i wykorzystywane będą one wyłącznie na ich cele mieszkalne. W tych pokojach będą przez Spółdzielnie świadczone usługi opiekuńcze na rzecz osób w podeszłym wieku, niepełnosprawnych i przewlekle chorych, które dokonają wynajęcia pokoju.

W konsekwencji mając na uwadze art. 25 Kodeksu cywilnego miejscem zamieszkania osób na rzecz których będą świadczone usługi związane z opieką, będzie miejscowość, w której znajduje się dom jednorodzinnym w którym podopieczni wynajmują pokoje.

Zatem mając na względzie przedstawione okoliczności sprawy oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa podatkowego należy stwierdzić, że usługi opieki świadczone przez Wnioskodawcę w wynajmowanych przez podopiecznych pokojach będą świadczone w miejscu ich zamieszkania, a zatem będą korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 23 ustawy.

Analizując możliwość zastosowania zwolnienia z opodatkowania świadczonych przez dany podmiot usług w zakresie opieki nad osobami niepełnosprawnymi, przewlekle chorymi lub osobami w podeszłym wieku – świadczone w miejscu ich zamieszkania – należy w pierwszej kolejności zbadać, czy w sprawie zachodzą okoliczności o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy, ponieważ w przypadku zastosowania zwolnienia w oparciu o ww. przepis brak jest podstaw do dalszego badania spełnienia bądź nie warunków określonych w przepisie art. 43 ust. 1 pkt 23 ustawy (odnosi się on do usług świadczonych przez podmioty inne niż wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy). Jednak biorąc pod uwagę opis sprawy (warunki podmiotowe-brak wpisu do rejestru Wojewody) oraz wskazany wyżej stan prawny należy stwierdzić, że Wnioskodawca świadczy usługi opieki nad osobami niepełnosprawnymi, przewlekle chorymi lub osobami w podeszłym wieku w miejscu ich zamieszkania zwolnione na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 23 ustawy o VAT, a nie na podstawie w art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy. Zatem przedmiotowe usługi mając na uwadze brzmienie art. 113 ust. 2 ustawy o VAT, zgodnie z którym do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się m.in. odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, nie będą wliczane do wartości sprzedaży, o której mowa w art. 113 ust. 1 ustawy o VAT. Znaczy to więc, że wartość sprzedaży tych usług nie będzie wliczana do limitu 150.000 zł uprawniającego do korzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 113 ust. 1 ustawy.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.