Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP3/4512-284/15/MD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2015-09-07
Teza: Obowiązek opodatkowania „obciążenia” swojego dostawcy kosztami, które były następstwem wadliwości surowca oraz rozpoznania importu usług z tytułu „obciążenia” go podobnymi kosztami przez ostatecznego nabywcę wyrobu gotowego.
Słowa kluczowe: koszt-zwrot kosztów; odszkodowania
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) w zw. z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 8 czerwca 2015 r. (data wpływu 16 czerwca 2015 r.), uzupełnionym w dniu 25 sierpnia 2015 r. (data wpływu), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie obowiązku opodatkowania „obciążenia” swojego dostawcy kosztami, które były następstwem wadliwości surowca oraz rozpoznania importu usług z tytułu „obciążenia” go podobnymi kosztami przez ostatecznego nabywcę wyrobu gotowego – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16 czerwca 2015 r. został złożony ww. wniosek, uzupełniony w dniu 25 sierpnia 2015 r., o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie obowiązku opodatkowania „obciążenia” swojego dostawcy kosztami, które były następstwem wadliwości surowca oraz rozpoznania importu usług z tytułu „obciążenia” go podobnymi kosztami przez ostatecznego nabywcę wyrobu gotowego.

We wniosku oraz jego uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny.

… S.A. (dalej zwana „Spółką” lub „Wnioskodawcą”) jest jednym z największych producentów zamknięć aluminiowych (zakrywek) na świecie. Spółka jest zarejestrowanym podatnikiem VAT rozliczającym się miesięcznie i prowadzącym działalność gospodarczą, w ramach której wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W 2014 r. Spółka dokonała zakupu surowców do produkcji zakrywek. Dostawcą jednego z surowców była spółka polska, zarejestrowana jako podatnik podatku od towarów i usług (zwana dalej „Dostawcą”).

Po zakupie surowca od Dostawcy Spółka połączyła ten surowiec z innymi elementami, wyprodukowała produkt finalny/końcowy w postaci zakrywek i wysłała do swojego odbiorcy unijnego/odbiorcy finalnego (zwanego dalej „Odbiorcą”, który nie ma stałego miejsca prowadzenia działalności na terenie Polski oraz posiada siedzibę w kraju UE ) produkt końcowy. Odbiorca ww. produktów jest jednocześnie ich nabywcą i w chwili złożenia zamówienia zaakceptował Ogólne Warunki Sprzedaży Dostawcy, m.in.:„10. Prawo właściwe, rozstrzyganie sporów. 10.1 . Prawem właściwym w stosunkach pomiędzy … a Klientem będzie prawo polskie. 10.2. W przypadku wszelkich sporów sądami właściwymi będą polskie sądy powszechne właściwe ze względu na miejsce siedziby …”.

Po dostawie przez Wnioskodawcę finalnego produktu do Odbiorcy (stanowiącej WDT), Odbiorca ten złożył w Spółce reklamację, gdyż zakrywki dostarczone przez Wnioskodawcę okazały się wadliwe ze względu na złą jakość surowca dostarczonego przez Dostawcę. Spółka uznała tą reklamację i złożyła reklamację u Dostawcy na dostarczony surowiec do produkcji zakrywek. Dostawca nie kwestionował swej odpowiedzialności za złą jakość surowca dostarczonego do Spółki. Wnioskodawcę z Dostawcą łączy umowa, której zapisy bardzo lakonicznie regulują kwestię odpowiedzialności Dostawcy za wady surowca stwierdzając, że w przypadku, gdy reklamacja będzie uzasadniona to Spółka ma prawo do otrzymania produktu zastępczego. Na podstawie ustnego porozumienia i w celu szybszej obsługi reklamacji Odbiorca wadliwego produktu dokonał we własnym zakresie na terenie jednego z państw UE częściowej segregacji dostarczonych zakrywek, oddzielając wadliwe od niewadliwych. Część partii została przesegregowana przez oddelegowanych pracowników Spółki w siedzibie Odbiorcy. Po segregacji Odbiorca dokonał zwrotu wadliwych zakrywek do Wnioskodawcy, co zostało potwierdzone korektą faktury sprzedaży. Przetransportowano również od Odbiorcy do siedziby Spółki zakrywki, których nie udało się przebrać na miejscu u Odbiorcy. Zakrywki, które zwrócono do Wnioskodawcy zostały przebrane przez pracowników Spółki w jej siedzibie.

Kosztami obejmującymi: robociznę pracowników Odbiorcy oraz transport zwróconych zakrywek Odbiorca obciążył Wnioskodawcę wystawiając faktury. W związku ze złożoną, powyżej opisaną reklamacją u Dostawcy surowca, który ją uznał, Spółka dokonała obciążenia go ww. kosztami zarówno poniesionymi na rzecz Odbiorcę unijnego (transport i segregacja zakrywek przez pracowników Odbiorcy) jak i przebraniem zakrywek wykonanym we własnym zakresie przez pracowników Wnioskodawcy. Całością kosztów obciążono Dostawcę wystawiając fakturę VAT ze stawką podstawową. Obciążenie to stanowiło refakturę kosztów (bez naliczania marży). Rozliczenie kosztów reklamacji oraz zwrot wadliwych zakrywek miał miejsce w 2015 r. Obecnie Spółka powzięła wątpliwości co do prawidłowości takiego postępowania.

Zdaniem Spółki, obciążenie Dostawcy kosztami obsługi reklamacji (przebranie zakrywek, transport) stanowi typową rekompensatę za szkody spowodowane niewłaściwą jakością dostarczonego surowca, a więc zdarzenie to pozostaje poza zakresem regulacji ustawy o podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy obciążenie Dostawcy surowca kosztami segregacji i transportu wadliwych zakrywek wykonanymi przez finalnego Odbiorcę, jak i wykonanymi przez Wnioskodawcę podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
2.  Czy obciążenie Wnioskodawcy przez jego unijnego Odbiorcę kosztami segregacji oraz transportu zakrywek stanowi dla Spółki import usług?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad.1

Obciążenie Dostawcy wadliwego surowca kosztami segregacji wadliwych zakrywek i kosztami transportu do siedziby Wnioskodawcy nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Nie ma tu miejsca świadczenie usługi na rzecz obciążanego podmiotu (Dostawca nie odnosi żadnej korzyści bezpośredniej, czy pośredniej). Obciążenie ma stricte charakter rekompensaty za szkody spowodowane wadliwym surowcem sprzedanym Spółce, a obciążany podmiot nie jest odbiorcą ani towaru, ani usługi.

Stosownie do przepisu art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:

*   odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
*   eksport towarów;
*   import towarów;
*   wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
*   wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

*   przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
*   zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
*   świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z powołanych regulacji wynika, że usługą jest każde świadczenie wykonane przez podatnika w ramach działalności, które nie jest dostawą towarów, w tym m.in. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Zatem na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Jednakże w przypadku uznania danego świadczenia za usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, winien istnieć bezpośredni konsument, beneficjent świadczenia, odnoszący wymierną korzyść.

Tak też potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 listopada 2014 r. (sygn. akt. I FSK 1540/13):

1.  „Dychotomiczny podział czynności podlegających opodatkowaniu na dostawę towarów i świadczenie usług nie oznacza, iż każde przesunięcie, czy rozliczenie określonych wartości ekonomicznych pomiędzy dwoma różnymi podmiotami może zostać uznane za świadczenie usług jeśli nie stanowi dostawy towarów.
2.  Usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść (choćby potencjalną). Aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie usług, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Oznacza to, że musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym za nią wynagrodzeniem, które powinno stanowić wartość przekazaną w zamian za świadczenie usługi”.

W przedstawionej sprawie – w ocenie Spółki – nie można mieć do czynienia z usługą tak rozumianą na gruncie przepisów podatkowych, gdyż otrzymanie rekompensaty (odszkodowania) przez Wnioskodawcę od Dostawcy z tytułu dostawy wadliwego surowca nie wiąże się ze spełnieniem świadczenia wzajemnego, brakuje tu bowiem beneficjenta tegoż świadczenia.

Zgodnie z art. 566 Kodeksu cywilnego: „Jeżeli z powodu wady fizycznej rzeczy sprzedanej kupujący złożył oświadczenie o odstąpieniu od umowy albo obniżeniu ceny, może on żądać naprawienia szkody, którą poniósł przez to, że zawarł umowę, nie wiedząc o istnieniu wady, choćby szkoda była następstwem okoliczności, za które sprzedawca nie ponosi odpowiedzialności, a w szczególności może żądać zwrotu kosztów zawarcia umowy, kosztów odebrania, przewozu, przechowania i ubezpieczenia rzeczy oraz zwrotu dokonanych nakładów w takim zakresie, w jakim nie odniósł korzyści z tych nakładów. Nie uchybia to przepisom o obowiązku naprawienia szkody na zasadach ogólnych”.

Na podstawie ww. przepisu kupującemu (Wnioskodawcy) przysługuje roszczenie odszkodowawcze w stosunku do sprzedawcy (Dostawcy surowca) o naprawienie szkody, tj. pokrycie kosztów, jakie poniósł Wnioskodawca w związku z wadliwym surowcem, w tym przypadku kosztami tymi są koszty segregacji (przebrania) przez Spółkę i Odbiorcę finalnego i transportu wadliwych zakrywek. Dlatego też Dostawca surowca był jedynie zobowiązany pokryć koszty przebrania wadliwych zakrętek w ramach roszczeń odszkodowawczych zgodnie z art. 566 Kodeksu cywilnego, nie nawiązał się żaden stosunek prawny: świadczenia (zobowiązanie do czynienia) i wynagrodzenie za nie. W konsekwencji, skoro otrzymana zapłata powinna być skutkiem wykonania świadczenia, to w stanie faktycznym będącym przedmiotem wniosku o interpretację Dostawca surowca nie uzyskał żadnego świadczenia z tytułu dokonanych przez Spółkę czynności związanych z segregacją i transportem zakrywek.

Podatek od towarów i usług jest z założenia podatkiem nakładanym na konsumpcję towarów i usług, co oznacza, że zakresem jego opodatkowania mogą być objęte tylko takie transakcje, w ramach których występuje możliwy do zidentyfikowania konsument/beneficjent towarów i usług. Tym samym, nie można uznać za odpłatną dostawę towarów lub odpłatne świadczenie usług czynności, w ramach których jedna ze stron nie uzyskuje tego świadczenia wzajemnego. A więc obciążenie Dostawcy surowców kosztami segregacji (w związku z ich wadliwością) i transportu wadliwych zakrywek jest czynnością znajdującą się poza regulacjami VAT i nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Podobną opinię wyraził Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji z dnia 19 kwietnia 2013 r. nr IPTPP2/443-40/13-4/AW oraz z dnia 7 maja 2013 r., nr IPTPP2/443-60/13-4/AW, a także Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 19 sierpnia 2013 r. nr IPPP3/443-447/13-2/LK.

Jak wykazano powyżej, rekompensaty poniesionych kosztów (odszkodowania) nie podlegają opodatkowaniu VAT. Zdaniem Spółki, obciążenie Dostawcy wadliwego surowca kosztami segregacji i transportu, wypełnia przesłanki do uznania tego obciążenia jako odszkodowania. Odszkodowanie z kolei, z przyczyn wykazanych wyżej, znajduje się poza regulacjami podatku od towarów i usług i, jako że nie stanowi dostawy towarów ani świadczenia usług, nie może być opodatkowane podatkiem od towarów i usług.

Ad.2

Na podstawie powołanych wyżej przepisów obciążenie kosztami segregacji oraz transportu zakrywek przez kontrahenta unijnego (Odbiorcy produktu finalnego) nie będzie stanowiło dla Spółki importu usług. Nie ma tu miejsca świadczenie usługi na rzecz obciążanego podmiotu (nie odnosi on żadnej korzyści bezpośredniej, czy pośredniej). Obciążenie ma stricte charakter rekompensaty za straty, a obciążany podmiot nie jest odbiorcą ani towaru, ani usługi.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług stanowią, że czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć związek bezpośredni na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Otrzymanie rekompensaty (odszkodowania) nie wiąże się ze spełnieniem świadczenia wzajemnego.

Skoro otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia, to w stanie faktycznym będącym przedmiotem interpretacji Spółka nie uzyskała żadnego świadczenia z tytułu dokonanych przez Odbiorcę unijnego czynności związanych z segregacją i transportem zakrywek.

W związku z powyższym Spółka nie dokonała zakupu usługi, a tym samym nie jest obowiązana do rozpoznania importu usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.) – zwanej dalej „ustawą” – opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów na terytorium kraju;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 – w myśl art. 7 ust. 1 ustawy – rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Przepis art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W przepisie art. 8 ust. 1 ustawy wskazano, że przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie fakt, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do kategorii usług każde świadczenie niebędące dostawą towarów. Pojęcie świadczenia usług ma zatem bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Zatem opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług – zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania – podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.

W przytoczonych przepisach została zrealizowana zasada powszechności opodatkowania wyrażona w art. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 1, z późn. zm.) – dalej jako „Dyrektywa”. Definicja świadczenia usług stanowi dopełnienie definicji dostawy towarów. To pozwala stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wszystkie czynności odpłatnego obrotu profesjonalnego.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne (na co słusznie wskazała Spółka), musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

W świetle art. 8 ust. 2a ustawy, w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Jak stanowi art. 2 pkt 9 ustawy, przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4.

W świetle treści art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

1.  usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,
2.  usługobiorcą jest:

*   w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b – podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4,
*   w pozostałych przypadkach – podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.

Źródłem cytowanej powyżej regulacji prawa krajowego jest Dyrektywa. Według bowiem jej art. 196, do zapłaty VAT zobowiązany jest każdy podatnik lub osoba prawna niebędąca podatnikiem zidentyfikowana do celów VAT, na rzecz której świadczone są usługi objęte art. 44, jeżeli usługi te są świadczone przez podatnika niemającego siedziby na terytorium tego państwa członkowskiego.

W tym miejscu podkreślić należy, że podatek od towarów i usług jest daniną o charakterze terytorialnym. Opodatkowaniu w danym państwie (na terytorium) podlegają tylko te czynności, które zostaną uznane – na tle przepisów o miejscu świadczenia – za wykonane w tym państwie (na terytorium). Zatem określenie miejsca świadczenia determinuje miejsce opodatkowania. Ustalenie miejsca świadczenia jest szczególnie istotne w przypadku usług, które odbywa się pomiędzy podmiotami podlegającymi różnym jurysdykcjom podatkowym lub usług, które mają charakter transgraniczny.

Regulacje prawne obowiązujące w tym zakresie zostały zawarte m.in. w rozdziale 3 działu V ustawy.

W art. 28a ustawy wskazano, że na potrzeby stosowania niniejszego rozdziału:

1.  ilekroć jest mowa o podatniku – rozumie się przez to:
    1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
    2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2.  podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

Zgodnie z ogólną regułą wyrażoną w przepisie art. 28b ust. 1 ustawy, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.

W przypadku gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej (art. 28b ust. 2 ustawy).

Przytoczone przepisy ustawy są odzwierciedleniem treści art. 44 Dyrektywy, w myśl którego miejscem świadczenia usług na rzecz podatnika działającego w takim charakterze jest miejsce, w którym podatnik ten posiada siedzibę swojej działalności gospodarczej. Jeżeli jednak usługi te są świadczone na rzecz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika znajdującego się w miejscu innym niż jego siedziba działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. W przypadku braku takiej siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej miejscem świadczenia usług jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą ma stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu.

Ze złożonego wniosku wynika, że w 2014 r. Spółka (zarejestrowany podatnik VAT) nabyła od polskiej spółki (Dostawca) surowiec do produkcji zakrywek. Zakrywki wyprodukowane m.in. na bazie tego surowca okazały się wadliwe (zła jakość). Ich Odbiorca (kontrahent, który nie ma stałego miejsca prowadzenia działalności na terenie Polski oraz posiada siedzibę w kraju UE) zgłosił reklamację z tego tytuły do Spółki. Spółka uznała ją i złożyła reklamację u Dostawcy. Dostawca nie zakwestionował swej odpowiedzialności za złą jakość surowca. Na podstawie ustnego porozumienia i w celu szybszej obsługi reklamacji Odbiorca wadliwego produktu dokonał częściowej segregacji dostarczonych zakrywek, oddzielając wadliwe od niewadliwych. Część partii została przesegregowana przez oddelegowanych pracowników Spółki w siedzibie Odbiorcy. Po segregacji Odbiorca dokonał zwrotu wadliwych zakrywek do Wnioskodawcy. Od Odbiorcy do siedziby Spółki przetransportowano również zakrywki, których nie udało się przebrać na miejscu u Odbiorcy. Zakrywki, które zwrócono do Spółki, zostały przebrane przez pracowników Spółki w jej siedzibie. Kosztami obejmującymi robociznę pracowników Odbiorcy oraz transport zwróconych zakrywek Odbiorca obciążył Wnioskodawcę. Z kolei Spółka obciążyła Dostawcę zarówno kosztami poniesionymi na rzecz Odbiorcę unijnego, jak i przebraniem zakrywek wykonanym we własnym zakresie przez jej pracowników. Obciążenie stanowiło „refakturę kosztów” (bez naliczania marży). Rozliczenie kosztów reklamacji oraz zwrot wadliwych zakrywek miały miejsce w 2015 r. Prawem właściwym w stosunkach pomiędzy Spółką a Odbiorcą będzie prawo polskie.

Na tym tle Wnioskodawca powziął wątpliwość dotyczącą obowiązku opodatkowania „obciążenia” swojego dostawcy kosztami, które były następstwem wadliwości surowca oraz rozpoznania importu usług z tytułu „obciążenia” go podobnymi kosztami przez ostatecznego nabywcę wyrobu gotowego.

Biorąc pod uwagę przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz treść powołanych przepisów stwierdzić należy, że – co do zasady – Spółka poprawnie wskazała, iż „otrzymana zapłata powinna być skutkiem wykonania świadczenia”. Spółka uznała przy tym, że na gruncie sytuacji opisanej we wniosku wzajemne świadczenia nie wystąpiły, a przepływy finansowe jakie zrealizowano między poszczególnym podmiotami uczestniczącymi w obrocie surowcem, a potem wyrobem gotowym (zakrywkami) nazwała „odszkodowaniem”, „rekompensatą”, „zwrotem kosztów”. Na gruncie podatkowym nie sposób się zgodzić z taką kwalifikacją. Wprawdzie ostatecznie koszty wynikające z wadliwości wyboru gotowego poniósł Dostawca, to jednak wszystkie czynności, które te koszty wygenerowały wykonały niejako w zastępstwie (wykonanie zastępcze) podmioty niezobowiązane do świadczeń gwarancyjnych wobec Dostawcy, tj. Spółka i Odbiorca. Ponadto relacje gwarancyjne między Wnioskodawcą a Dostawcą mogły dotyczyć tylko surowca, a nie wyrobu gotowego, gdyż te ostatnie mogły łączyć już tylko Spółkę i Odbiorcę. Zatem Odbiorca (którego nie łączyły żadne relacje zobowiązaniowe z Dostawcą) wyręczył Spółkę (usługa) od części działań związanych z wadliwością wyrobu gotowego, a z kolei Spółka wyręczyła (usługa) w tym zakresie Dostawcę. W ślad za tymi działaniami zostały dokonane określone przesunięcia środków finansowych. Zatem transakcje te należy uznać za odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, podlegające opodatkowaniu tym podatkiem, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Istnieją bowiem beneficjenci (Spółka i Dostawca) szeregu działań zrealizowanych odpowiednio przez Odbiorcę i Spółkę. Tylko z okoliczności, że wykonanie czynności odbywa się za odpłatnością uznawaną za zwrot kosztów (tj. bez marży), nie można wnioskować, że świadczenie to nie miało charakteru odpłatnego.

W tym kontekście, skoro:

*   Spółka wykonała określone czynności na rzecz Dostawcy i zażądała za nie konkretnej zapłaty („obciążenie”), którą otrzymała, miała miejsce czynność podlegająca opodatkowaniu w postaci odpłatnego świadczenia usług;
*   Odbiorca (który nie posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskie siedziby, ani stałego miejsca prowadzenia działalności) wykonał na rzecz Spółki określone czynności, za które otrzymał od niej konkretne wynagrodzenie, Spółka powinna rozpoznać import usług (art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 2 pkt 9 ustawy), gdyż spełnione zostały wszystkie przesłanki podmiotowe i przedmiotowe znamionujące ten rodzaj czynności opodatkowanej.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.