Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB2/436-43/14-2/KK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2014-06-26
Teza: Czy ustanowienie nieodpłatnie służebności gruntowej na rzecz każdorazowego właściciela nieruchomości zobowiązuje Wnioskodawcę do zapłaty podatku od spadków i darowizn?
Słowa kluczowe: drogi-drogi publiczne; służebność-służebność gruntowa; służebność-służebność osobista
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 27 marca 2014 r. (data wpływu 31 marca 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania ustanowienia nieodpłatnej służebności gruntowej  **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 31 marca 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania ustanowienia nieodpłatnej służebności gruntowej.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Pani B Z oraz Pan M Z są współwłaścicielami po 1/2 udziału działek o nr ewid. 688/13 i 688/18. M R (Wnioskodawczyni) jest właścicielką działek o nr ewid. 688/27 i 688/26. Pani B Z jest bratową Wnioskodawczyni, natomiast Pan M Z jest bratankiem Wnioskodawczyni.

Działce o nr ewid. 688/27 należy zapewnić dostęp do drogi publicznej częściowo poprzez działki o nr ewid. 688/26,688/13 i 688/18. Zatem, w celu zwiększenia użyteczności działki o nr ewid. 688/27 (nieruchomość władnąca), Pani B Z oraz Pan M Z mają zamiar ustanowić na rzecz każdoczesnego właściciela tej działki (nr ewid. 688/27) na nieruchomościach stanowiących działki o nr ewid. 688/13 i 688/18 (nieruchomości obciążone) prawo nieodpłatnej i na czas nieoznaczony służebności gruntowej polegające na prawie przejazdu i przechodu przez oznaczoną część tych działek (nr ewid. 688/13 i 688/18).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy na gruncie powyższego stanu faktycznego ustanowienie nieodpłatnie i na czas nieoznaczony na nieruchomościach (nieruchomości obciążone - działki o nr ewid. 688/13 i 688/18) służebności gruntowej polegającej na prawie przejazdu i przechodu do działki sąsiedniej na rzecz każdorazowego właściciela nieruchomości władnącej (działka o nr ewid. 688/27), będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn?

Zdaniem Wnioskodawczyni, zgodnie z treścią art. 1 ust 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2009 r., Nr 93, poz. 768, z późn. zm.), podatkowi od spadków i darowizn, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1.  dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, polecenia testamentowego;
2.  darowizny, polecenia darczyńcy;
3.  zasiedzenia;
4.  nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5.  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6.  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Zgodnie z systematyką przyjętą przez ustawę z dnia z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121, dalej: k.c.), rozróżniamy służebności gruntowe i osobiste. Służebność gruntowa (art. 285 k.c.) jest prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności. Służebność gruntowa może mieć jedynie na celu zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej lub jej oznaczonej części. Natomiast, zgodnie z treścią art. 296 § 1 k.c., nieruchomość można obciążyć na rzecz oznaczonej osoby fizycznej prawem, którego treść odpowiada treści służebności gruntowej (służebność osobista).

Zatem służebność osobista jest obciążeniem nieruchomości, aczkolwiek ustanawiana jest na rzecz oznaczonej osoby fizycznej. Natomiast służebność gruntowa służy jedynie zwiększeniu użyteczności nieruchomości władnącej lub jej oznaczonej części.

Reasumując, zdaniem Wnioskodawczyni, tylko służebność osobista ma charakter podmiotowy, co w konsekwencji powoduje, że nabycie takiej służebności przez konkretną osobę może powodować obowiązek zapłaty podatku od spadków i darowizn. Natomiast odmiennie kształtuje się sytuacja w przypadku nieodpłatnego i na czas nieograniczony nabycia służebności gruntowej, z którą mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie, albowiem niniejsze nabycie służebności, gruntowej polegającej na prawie do przechodzenia oraz do przejazdu ustanowionym na rzecz każdoczesnego właściciela działki o nr ewid. 688/27, podlega wyłącznie na zwiększeniu użyteczności tej działki, co w konsekwencji powoduje, że taka czynność nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Wnioskodawczyni wskazuje, że Jej stanowisko zostało potwierdzone w licznych interpretacjach indywidualnych, takich jak m.in:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy, znak ITPB1/436-1/07/RS,

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, znak IBPB2/436-111 /08/MZ,

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, znak IBPB2/436-115/08/MZ,

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, znak IBPB2/436-169/08/HK,

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, znak IPPB2/436-2/09-4/AF,

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, znak IBPBII/1/436-6/10/MZ,

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, znak IBPBII/1/436-7/10/MZ.

Nadto analogiczne stanowisko zostało zajęte przez Ministra Finansów w piśmie z dnia 26 stycznia 2007 r., które to było odpowiedzią na zapytanie Przewodniczącego Krajowej Rady Notarialnej w sprawie zmian wprowadzonych ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, który to w sposób jednoznaczny i stanowczy stwierdził, że: „Mając na uwadze przepisy art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zgodnie z którymi podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie rzeczy lub praw majątkowych przez osoby fizyczne, należy stwierdzić, że nabycie prawa nieodpłatnej służebności podlega temu podatkowi wówczas, jeżeli służebność ma charakter osobisty. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego służebność osobista różni się zasadniczo od służebności gruntowej. W konstrukcji stosunku prawnego tych praw należy zaznaczyć zarówno odrębność ich charakteru, jak i funkcji. Służebność osobista jakkolwiek jest obciążeniem nieruchomości, niemniej ustanawiana jest na rzecz oznaczonej osoby fizycznej (nie można jej ustanowić na rzecz osoby prawnej). Służebność gruntowa służy natomiast zwiększeniu użyteczności nieruchomości władnącej. Tylko służebność osobista ma charakter podmiotowy, a zatem jedynie nabycie takiej służebności przez zindywidualizowaną osobę powodować może konsekwencje w zakresie podatku od spadków i darowizn.”

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.), odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawczyni.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zauważyć należy również, że zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). A zatem wniosek o wydanie interpretacji może być złożony tylko w indywidualnej sprawie zainteresowanego. Z tych też względów - z uwagi na indywidualny charakter interpretacji przepisów prawa podatkowego - zaznacza się, że niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy jedynie Wnioskodawczyni, nie zaś pozostałych stron ustanowienia służebności.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.