Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT2-3.4011.980.2021.1.MS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2022-01-26
Teza: zwrot składki ubezpieczenia w związku z rozwiązaniem umowy ubezpieczenia na życie.
Słowa kluczowe: składki; ubezpieczenia-ubezpieczenia majątkowe; ubezpieczenia-ubezpieczenia osobowe; zwrot
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3-art. 21; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3-art. 21-ust. 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 4; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 5-art. 24; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 5-art. 24-ust. 15

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
==================================================

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

26 października 2021 r. wpłynął Pana wniosek z 26 października 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy zwrotu składki ubezpieczenia w związku z rozwiązaniem umowy ubezpieczenia na życie.

Treść wniosku jest następująca:

**Opis stanu faktycznego**

Wnioskodawca zawarł z Towarzystwem Ubezpieczeń \`(...)\` z siedzibą w (…)pod adresem: ul. (…), nr KRS: (…) (dalej zwanym: Ubezpieczycielem) umowę ubezpieczenia na życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym ze Składką Jednorazową „(…)”, w wyniku której została wystawiona polisa nr (…) w dniu (…) 2016 r. (dalej zwaną: Umową Ubezpieczenia). Na podstawie Umowy Ubezpieczenia Wnioskodawca wpłacił składkę jednorazową w wysokości (…) zł (Umowa Ubezpieczenia zakładała zapłatę tylko składki jednorazowej, a nie wielu składek). Z tej kwoty Ubezpieczyciel pobrał kwotę (…) zł tytułem opłaty wstępnej, a reszta kwoty w wysokości (…) zł stanowiła składkę zainwestowaną. Zapłacona składka zainwestowana alokowana była w Ubezpieczeniowy Fundusz Kapitałowy „(…)” poprzez jej zamianę na Jednostki Uczestnictwa UFK. Czas trwania okresu ubezpieczenia był oznaczony jako bezterminowy. Umowa Ubezpieczenia miała charakter ubezpieczeniowy i inwestycyjny. Zgodnie z Umową Ubezpieczenia, Ubezpieczyciel był zobowiązany do wypłaty świadczenia ubezpieczeniowego w przypadku zgonu Wnioskodawcy. W przypadku wzrostu wartości Jednostek Uczestnictwa UFK, w które alokowano składkę zainwestowaną, Wnioskodawca miał osiągnąć zysk. Konstrukcja Umowy Ubezpieczenia nie wskazywała na podział składki na część ubezpieczeniową (ochronną) i część inwestycyjną (oszczędnościową).

W związku z tym, że jednostki uczestnictwa, w jakie alokowano składkę zainwestowaną nie przynosiły zysku, Ubezpieczony wypowiedział Umowę Ubezpieczenia. Na skutek powyższego Umowa Ubezpieczenia pomiędzy Wnioskodawcą a Ubezpieczycielem uległa rozwiązaniu z dniem(…) 2019 r. W sytuacji wypowiedzenia Umowy Ubezpieczenia – zgodnie z postanowieniami Regulaminu stosowanego do Umowy Ubezpieczenia – Ubezpieczyciel był zobowiązany wypłacić ubezpieczającemu Świadczenie Wykupu. Całkowity wykup miał nastąpić według Wartości Jednostki Uczestnictwa UFK. Świadczenie Wykupu w związku z wypowiedzeniem Umowy Ubezpieczenia przez Ubezpieczającego miało wynosić 100%\*Wartość Rachunku w Dacie Umorzenia pomniejszonej o opłatę administracyjną oraz o opłatę za ryzyko, naliczonych za okres ochrony oraz pomniejszonej o stosowny podatek dochodowy od osób fizycznych, w przypadku osiągnięcia dochodu z tytułu Inwestowania Składki Zainwestowanej.

Po rozwiązaniu Umowy Ubezpieczenia Ubezpieczyciel poinformował jednak Wnioskodawcę, że dyspozycja wypłaty środków po rozwiązaniu Umowy Ubezpieczenia uległa zawieszeniu, co jest spowodowane brakiem odpowiedniego poziomu aktywów płynnych w UFK (…), pozwalającego na bieżącą obsługę wykupów. Ubezpieczyciel zaznaczył, że w przypadku gdy sytuacja ulegnie zmianie niezwłocznie poinformuje o tym Wnioskodawcę oraz przedstawi aktualny stan realizacji dyspozycji.

Wobec braku otrzymania środków po rozwiązaniu Umowy Ubezpieczenia Wnioskodawca skierował powództwo do sądu, w ramach którego domagał się zwrotu kwoty (…) zł z wpłaconej kwoty składki (…) zł (kwota dochodzonego w sądzie roszczenia wynikała z tego, że w czasie trwania Umowy Ubezpieczenia Ubezpieczyciel wypłacił Wnioskodawcy kwoty: (…) zł). W czasie trwania postępowania sądowego Ubezpieczyciel dokonał na rzecz Wnioskodawcy dwóch wpłat tytułem Wykupu Całkowitego z rozwiązanej Umowy Ubezpieczenia, tj. kwoty (…) zł oraz kwoty (…) zł. Ostatecznie jednak doszło do zawarcia pozasądowej ugody pomiędzy Wnioskodawcą oraz Ubezpieczycielem, na mocy której Ubezpieczyciel zwrócił Wnioskodawcy kwotę (…) zł (…) tytułem zwrotu składki wpłaconej przez Wnioskodawcę na poczet Umowy Ubezpieczenia. Powyższa kwota została uznana na rachunku Wnioskodawcy w dniu (…) 2021 r. Ubezpieczyciel wypłacił, więc świadczenie z tytułu Umowy Ubezpieczenia dokonując tym samym ostatecznego rozliczenia Umowy Ubezpieczenia. W konsekwencji Wnioskodawca cofnął pozew z Sądu przeciwko Ubezpieczycielowi i postępowanie sądowe uległo umorzeniu.

Ostatecznie z tytułu Umowy Ubezpieczenia Wnioskodawca otrzymał od Ubezpieczyciela łącznie kwotę (…)zł, co oznacza, że jest to kwota niższa niż kwota składki jednorazowej wpłaconej przez Wnioskodawcę na poczet tego Ubezpieczenia – (…) zł w tym części zainwestowanej z tej składki, tj. przekazanej na fundusz kapitałowy w wysokości (…) zł. W konsekwencji Wnioskodawca z Umowy Ubezpieczenia nie uzyskał żadnego zysku, tylko stratę.

### Pytanie

Czy wypłacona przez Ubezpieczyciela na rzecz Wnioskodawcy kwota w wysokości (…) zł jako zwrot składki ubezpieczenia w związku z rozwiązaniem umowy ubezpieczenia na życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym ze Składką Jednorazową (na skutek wypowiedzenia złożonego przez Wnioskodawcę) podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

**Pana stanowisko w sprawie**

Zdaniem Wnioskodawcy, z racji tego, że kwota wypłacona przez Ubezpieczyciela w wysokości (…) zł jako zwrot składki z tytułu rozwiązania Umowy Ubezpieczenia (umowy ubezpieczenia na życie z UFK ze Składką Jednorazową) w sumie z pozostałymi wypłatami przez Ubezpieczyciela z Umowy Ubezpieczenia w kwotach: (…) zł, (…) zł, (…) zł oraz (…) zł nie przewyższa kwoty składki jednorazowej wpłaconej przez Wnioskodawcę na poczet Umowy Ubezpieczenia (tj. kwoty …zł) w tym części zainwestowanej z tej składki (tj. przekazanej na fundusz kapitałowy w wysokości … zł) – kwota … zł podlega zwolnieniu z opodatkowania na mocy art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.o.f.).

W świetle art. 9 ust. 1 ustawy u.p.d.o.f., opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21,52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f., wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem:

a) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c,

b) dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15 i 15a.

Zgodnie z art. 24 ust. 15 u.p.d.o.f., dochodem z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową ubezpieczenia zawartą na podstawie przepisów o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, w przypadku ubezpieczeń związanych z funduszami kapitałowymi, jest różnica między wypłaconą kwotą świadczenia a sumą składek wpłaconych do zakładu ubezpieczeń, które zostały przekazane na fundusz kapitałowy.

Natomiast, stosownie do art. 24 ust. 15a ww. ustawy, dochodem z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową ubezpieczenia na życie lub dożycie, zawartą na podstawie odrębnych przepisów, w której świadczenie zakładu ubezpieczeń z tytułu dożycia jest:

1) ustalane na podstawie określonych indeksów lub innych wartości bazowych albo

2) równe składce ubezpieczeniowej powiększonej o określony w umowie ubezpieczenia wskaźnik

– jest różnica między wypłaconą kwotą świadczenia a składką wpłaconą do zakładu ubezpieczeń.

Ubezpieczenie na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, to ubezpieczenie osobowe, które łączy w sobie element ochronny z inwestycyjnym. Oznacza to, że składka wpłacana przez ubezpieczonego na poczet ubezpieczenia przeznaczana jest na dwa cele. Składka ta służy ochronie ubezpieczeniowej i wypłacie świadczenia pieniężnego zagwarantowanego w przypadku wystąpienia określonych w umowie zdarzeń, np. śmierci ubezpieczającego. Po drugie składka inwestowana jest w ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe. Wartość funduszu przeliczana jest na jednostki uczestnictwa, a środki w nim zgromadzone przeznaczane są na zakup instrumentów finansowych.

Zestawiając powyższy stan prawny ze stanem faktycznym w niniejszej sprawie należy w szczególności zauważyć, że Wnioskodawca łącznie z tytułu Umowy Ubezpieczenia (będącego ubezpieczeniem osobowym) otrzymał od Ubezpieczyciela świadczenie na kwotę (…) zł (na którą składa się także kwota (…)zł wypłacona Wnioskodawcy na mocy ugody z Ubezpieczycielem tytułem zwrotu Wnioskodawcy składki ubezpieczeniowej). Kwota składki zapłaconej przez Wnioskodawcę wynosiła (…) zł, w tym część przekazana na fundusz kapitałowy wynosiła – (…) zł (kwota (…) zł została pobrana przez Ubezpieczyciela jako opłata wstępna). W konsekwencji Wnioskodawca nie osiągnął zysku z Umowy Ubezpieczenia, a jedynie stratę. Dlatego wypłacona w wysokości (…) zł kwota stanowi świadczenie z tytułu umowy ubezpieczenia osobowego i na podstawie 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. podlega ona zwolnieniu od podatku dochodowego.

Powyższego wniosku nie zmienia treść art. 24 ust. 15 i 15a u.p.d.o.f., ponieważ w tym przypadku wysokość świadczenia Ubezpieczyciela (z tytułu inwestowania składki ubezpieczeniowej w związku z umową ubezpieczenia na życie zawartej na podstawie Ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej) nie przewyższa składki jednorazowej zapłaconej przez Wnioskodawcę w tym części tej składki, która została zainwestowana.

Powyższy tok rozumowania Wnioskodawcy potwierdza Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt I SA/Łd 726/17, w którym wskazano co następuje: „W przypadku otrzymania świadczenia z polisy, ale o szczególnym charakterze, stanowiącym różnicę między otrzymaną kwotą świadczenia a sumą składek, a więc w postaci zysku z tej polisy, właśnie on podlega opodatkowaniu jako dochód. A contrario jeśli nie dojdzie do powstania tak rozumianego dochodu, wypłacone środki nie będą podlegały opodatkowaniu. Art. 21 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. nie różnicuje, czy wolna od podatku jest kwota otrzymana z tytułu ubezpieczenia w związku z realizacją funkcji ochronnej czy też inwestycyjnej. Wskazuje natomiast wyraźnie, że zwolnieniu nie podlega wyłącznie dochód, o którym mowa m.in. w art. 24 ust. 15 u.p.d.o.f.”.

Tożsame stanowisko zostało przedstawione w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 marca 2018 r., nr 0113-KDIPT3.4011.404.2017.1.JR, w którym po rozwiązaniu umowy ubezpieczenia na życie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym, na skutek rezygnacji z tego ubezpieczenia przez ubezpieczoną, ubezpieczona otrzymała od ubezpieczyciela świadczenie niższe niż suma składek zapłaconych przez ubezpieczoną na poczet tego ubezpieczenia.

Zatem w świetle art. 24 ust. 1 pkt 4 u.p.d.o.f. nie wystąpi dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych co do kwoty (…) zł.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Odstępuję od uzasadnienia prawnego tej oceny.

Dodatkowe informacje
--------------------

Nadmienia się przy tym, że na dzień wydania niniejszej interpretacji obowiązuje tekst jednolity ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.).

W uzasadnieniu własnego stanowiska w poz. 76, w części I, zdanie pierwsze od końca powołał Pan przepis art. 24 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tutejszy Organ uznał, że jest to oczywista omyłka pisarska, niemającą wpływu na rozstrzygnięcie wniosku, a intencją Pana było powołanie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem rzeczywistym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Końcowo należy wskazać, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretację opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego podanego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe jest zgodne ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. Pełna weryfikacja prawidłowości stanowiska Wnioskodawcy może być dokonana jedynie w toku ewentualnego postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub postępowania kontrolnego organu kontroli celno-skarbowej, będącego poza zakresem instytucji interpretacji indywidualnej, do której zastosowanie mają przepisy określone w art. 14h (w zamkniętym katalogu) ustawy Ordynacja podatkowa.

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).

Podstawą prawną dla odstąpienia od uzasadnienia interpretacji jest art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej.