Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP2/443-1192/13/ICz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-03-21
Teza: Czy Spółka realizując wykładnię art. 89b ustawy o podatku od towarów i usług postąpiła prawidłowo oraz jak Spółka powinna postąpić w momencie dokonania korekty podatku należnego przez Partnerów?
Słowa kluczowe: dług; dłużnik; korekta-korekta podatku; umowa; wierzyciel; wierzytelność-wierzytelności nieściągalne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1a-art. 89a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 19 grudnia 2013r. (data wpływu 23 grudnia 2013r.), uzupełnionym pismem z 5 marca 2014r. (data wpływu 10 marca 2014r.), o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania czy Spółka realizując wykładnię art. 89b ustawy o podatku od towarów i usług postąpiła prawidłowo oraz jak Spółka powinna postąpić w momencie dokonania korekty podatku należnego przez Partnerów - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 23 grudnia 2013r. wpłynął ww. wniosek, uzupełniony pismem z 5 marca 2014r., o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania czy Spółka realizując wykładnię art. 89b ustawy o podatku od towarów i usług postąpiła prawidłowo oraz jak Spółka powinna postąpić w momencie dokonania korekty podatku należnego przez Partnerów.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący zaistniały stan faktyczny/zdarzenie przyszłe:

E.SA zawarła umowę konsorcjum z firmami Q. SA i Przedsiębiorstwem „A." S.A. celem współdziałania zapewniającego złożenie wspólnej oferty na realizację zadania inwestycyjnego pod nazwą: „ \`(...)\`”. W związku z wyborem oferty współdziałanie stron dotyczyło również realizacji wyżej wymienionej inwestycji. Pozycję lidera w konsorcjum strony powierzyły spółce E. SA, która posiada prawo prowadzenia spraw i reprezentację konsorcjum wobec Zamawiającego i wobec osób trzecich. Umowa konsorcjum reguluje warunki fakturowania i płatności pomiędzy Liderem a Partnerami umowy.

§ 6 ust. 1 umowy stanowi, że:

„Rozliczanie i fakturowanie wykonanych robót z Zamawiającym będzie dokonywane przez Lidera Konsorcjum, na podstawie dostarczanych przez Partnerów Konsorcjum wszelkich informacji i materiałów niezbędnych do ich wystawienia oraz dokumentujących postępy prac, zgodnie z warunkami Kontraktu i wzorami dokumentów rozliczeniowych uzgodnionych z Zamawiającym. Zamawiający będzie dokonywał płatności na rachunek bankowy Lidera Konsorcjum zgodnie z poleceniem zapłaty każdorazowo załączonym do faktury oraz kopią faktury, o której mowa w ust. 2”;

§ 6 ust. 2 umowy stanowi, że:

„Płatności na rzecz Partnera Konsorcjum dokonywane będą na podstawie faktur wystawionych na Lidera Konsorcjum w terminach zgodnych z fakturowaniem według Kontraktu, odpowiednio do zakresu wykonanych przez Partnera Konsorcjum robót z uwzględnieniem cen robót określonych w Kosztorysie ofertowym o którym mowa w § 2 ust. 2. Lider po otrzymaniu płatności od Zamawiającego, przekaże kwoty należne Partnerowi w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania środków pieniężnych od Zamawiającego”

E.SA otrzymała faktury VAT od Partnerów konsorcjum za wykonane usługi ze wskazaniem terminu płatności niezgodnym z warunkami umowy, o których mowa powyżej. E. SA, jako Lider konsorcjum, do dnia dzisiejszego nie otrzymała płatności za wykonane usługi od Zamawiającego i z tego też względu nie dokonała płatności na rzecz Partnerów konsorcjum, ponieważ zgodnie z zapisami umowy termin płatności jeszcze nie zapadł. Spółka nie znajdując podstawy prawnej nie dokonała korekty podatku naliczonego w myśl art. 89b ustawy o podatku od towarów i usług. Spółka ma zamiar zawierać umowy na podobnych warunkach w przyszłości.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy Spółka realizując wykładnię art. 89b ustawy o podatku od towarów i usług postąpiła prawidłowo?

Jak Spółka powinna postąpić w momencie dokonania korekty podatku należnego przez Partnerów?

Stanowisko Wnioskodawcy:

Zdaniem Spółki nie ma podstaw do dokonania korekty podatku naliczonego wynikającego z nieuregulowanych faktur VAT wobec Partnerów konsorcjum z uwagi na brak zapłaty ze strony Zamawiającego. Termin płatności faktur wystawionych przez Partnerów konsorcjum uwarunkowany jest dniem zapłaty przez Zamawiającego na rzecz Lidera. Według Spółki termin wymagalności zapłaty należności wynikających z faktur wystawionych przez Partnerów konsorcjum jeszcze nie upłynął, dlatego też brak podstaw do dokonania korekty podatku naliczonego po stronie Lidera, jak również podatku należnego po stronie Partnerów w myśl art. 89b ustawy o podatku od towarów i usług. Treść umowy odzwierciedla dokonane między stronami ustalenia w zakresie ułożenia stosunków handlowych, a faktura jest jedynie dokumentem księgowych, będącym wyrazem realizacji podpisanej umowy.

Ponadto w piśmie z 5 marca 2014r. Wnioskodawca uzupełnił własne stanowisko i wskazał, że E. SA realizując wykładnie art. 89b ustawy stoi na stanowisku, że w momencie dokonania korekty podatku należnego przez partnerów nie powinna dokonywać korekty podatku naliczonego. Zgodnie z podpisaną umową konsorcjum oraz w myśl art. 89b ustawy termin wymagalności należności wynikających z faktur wystawionych przez Partnerów jeszcze nie upłynął, dlatego też brak podstaw do dokonania korekty podatku naliczonego po stronie E. SA.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zaistniałego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zasady rozliczenia podatku w odniesieniu do nieściągalnych wierzytelności zostały określone w przepisach art. 89a i art. 89b ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawą o VAT.

Zgodnie z art. 89b ust. 1 ustawy, w przypadku nieuregulowania należności wynikającej z faktury dokumentującej dostawę towarów lub świadczenie usług na terytorium kraju w terminie 150 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze, dłużnik jest obowiązany do korekty odliczonej kwoty podatku wynikającej z tej faktury, w rozliczeniu za okres, w którym upłynął 150 dzień od dnia upływu terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze.

Natomiast w oparciu o art. 89b ust. 1a ustawy, przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli dłużnik uregulował należność najpóźniej w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego, w którym upłynął 150 dzień od dnia upływu terminu płatności tej należności.

W przypadku częściowego uregulowania należności w terminie 150 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze, korekta dotyczy podatku naliczonego przypadającego na nieuregulowaną część należności. Przepis ust. 1a stosuje się odpowiednio (art. 89b ust. 2 ustawy).

W świetle art. 89b ust. 4 ustawy, w przypadku uregulowania należności po dokonaniu korekty, o której mowa w ust. 1, podatnik ma prawo do zwiększenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym należność uregulowano, o kwotę podatku, o której mowa w ust. 1. W przypadku częściowego uregulowania należności podatek naliczony może zostać zwiększony w odniesieniu do tej części.

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca zawarł umowę konsorcjum z firmami Q. SA i Przedsiębiorstwem „A." S.A. celem współdziałania zapewniającego złożenie wspólnej oferty na realizację zadania inwestycyjnego pod nazwą: „…”. W związku z wyborem oferty współdziałanie stron dotyczyło również realizacji wyżej wymienionej inwestycji. Pozycję lidera w konsorcjum strony powierzyły spółce E. SA, która posiada prawo prowadzenia spraw i reprezentację konsorcjum wobec Zamawiającego i wobec osób trzecich. Umowa konsorcjum reguluje warunki fakturowania i płatności pomiędzy Liderem a Partnerami umowy.

§ 6 ust. 1 umowy stanowi, że:

„Rozliczanie i fakturowanie wykonanych robót z Zamawiającym będzie dokonywane przez Lidera Konsorcjum, na podstawie dostarczanych przez Partnerów Konsorcjum wszelkich informacji i materiałów niezbędnych do ich wystawienia oraz dokumentujących postępy prac, zgodnie z warunkami Kontraktu i wzorami dokumentów rozliczeniowych uzgodnionych z Zamawiającym. Zamawiający będzie dokonywał płatności na rachunek bankowy Lidera Konsorcjum zgodnie z poleceniem zapłaty każdorazowo załączonym do faktury oraz kopią faktury, o której mowa w ust. 2”;

§ 6 ust. 2 umowy stanowi, że:

„Płatności na rzecz Partnera Konsorcjum dokonywane będą na podstawie faktur wystawionych na Lidera Konsorcjum w terminach zgodnych z fakturowaniem według Kontraktu, odpowiednio do zakresu wykonanych przez Partnera Konsorcjum robót z uwzględnieniem cen robót określonych w Kosztorysie ofertowym o którym mowa w § 2 ust. 2. Lider po otrzymaniu płatności od Zamawiającego, przekaże kwoty należne Partnerowi w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania środków pieniężnych od Zamawiającego”

E.SA otrzymała faktury VAT od Partnerów konsorcjum za wykonane usługi ze wskazaniem terminu płatności niezgodnym z warunkami umowy, o których mowa powyżej. E. SA, jako Lider konsorcjum, do dnia dzisiejszego nie otrzymała płatności za wykonane usługi od Zamawiającego i z tego też względu nie dokonała płatności na rzecz Partnerów konsorcjum, ponieważ zgodnie z zapisami umowy termin płatności jeszcze nie zapadł. Spółka nie znajdując podstawy prawnej nie dokonała korekty podatku naliczonego w myśl art. 89b ustawy o podatku od towarów i usług.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą ustalenia, czy w opisanej sytuacji ma on obowiązek korygowania podatku naliczonego w oparciu o art. 89b ust. 1 ustawy po upływie 150 dni od daty wystawienia faktur dokumentujących wykonane roboty związane z realizacją zadania inwestycyjnego przez Partnerów na rzecz Wnioskodawcy, jeśli w tym terminie nie wpłynęła zapłata za wykonane roboty przez Zamawiającego.

W odniesieniu do powyższego w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na przepisy dotyczące swobody zawierania umów cywilnych.

Zgodnie z przepisem art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2014r., poz. 121) - strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Swoboda umów zobowiązaniowych – zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego - jest jednym z przejawów szerszego zjawiska nazywanego autonomią woli. Polega ono na stworzonej przez system prawny możliwości regulowania przez podmioty prawa ich stosunków cywilnoprawnych według ich własnej woli za pomocą narzędzia, jakim jest czynność prawna.

Prawa i obowiązki strony regulują według swojej woli dopóty, dopóki nie naruszają prawa, zasad współżycia społecznego, ani właściwości (natury) stosunku prawnego

Umową, jak już wspomniano, jest czynność prawna, w której dokonaniu uczestniczą dwie lub więcej stron i która dochodzi do skutku w wyniku złożenia przez wszystkie strony zgodnych oświadczeń woli.

Zatem w rozpatrywanej sprawie należy mieć na uwadze zapisy umowy zawartej pomiędzy Wnioskodawcą a Partnerami Konsorcjum w zakresie dokonywania rozliczeń pomiędzy stronami. Zapisy te są wiążące dla obu stron.

W § 6 ust. 2 umowy zawarto, że płatności na rzecz Partnera Konsorcjum dokonywane będą na podstawie faktur wystawionych na rzecz Lidera Konsorcjum w terminach zgodnych z fakturowaniem według Kontraktu. Lider po otrzymaniu płatności od Zamawiającego, przekaże kwoty należne Partnerowi w terminie 5 dni roboczych od dnia otrzymania środków pieniężnych od Zamawiającego.

Z zapisów umowy wynika, że w przypadku braku zapłaty przez Zamawiającego na rzecz Wnioskodawcy termin zapłaty faktur wystawionych przez Partnerów Konsorcjum jeszcze nie zapadł, bowiem jest on zgodnie z zawartą umową uzależniony od zapłaty Zamawiającego.

Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz powołane przepisy prawa należy stwierdzić, że termin 150-dniowy należy każdorazowo liczyć od dnia, w którym upływa termin płatności określony w fakturze lub umowie. Podkreślić jednakże należy, że ustalony przez strony termin zapłaty jest obustronną wolą stron transakcji zawartej w ramach stosunku cywilnoprawnego. Jeżeli zatem poszczególne terminy zapłaty faktur, jak wynika z wniosku, są określone w umowie (Kontrakcie), zawartej pomiędzy stronami, to 150-dniowy okres, o którym mowa w art. 89b ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług należy liczyć od poszczególnych terminów płatności ustalonych przez strony transakcji, w tym przypadku od terminów płatności określonych w zawartej umowie konsorcjum (Kontrakcie).

Wobec powyższego mając na uwadze zapisy umowy przedstawione we wniosku należy stwierdzić, że Wnioskodawca nie jest zobowiązany do korekty podatku naliczonego w związku z art. 89b ust. 1 ustawy o VAT, ponieważ na podstawie wiążących zapisów umowy pomiędzy stronami termin płatności faktur nie zapadł (Wnioskodawca nie otrzymał zapłaty od Zamawiającego).

W tym miejscu należy również wyraźnie podkreślić, że przepisy art. 89a i art. 89b ustawy o VAT, to dwie niezależne względem siebie normy prawne. Przepis art. 89a dotyczy korekty podatku należnego przez wierzyciela i stanowi dla niego prawo, z którego może skorzystać na warunkach określonych w tym przepisie. Natomiast z przepisu art. 89b cyt. ustawy dla dłużnika wynika obowiązek skorygowania podatku naliczonego w przypadku nieuregulowania należności wynikającej z faktury dokumentującej dostawę towarów lub świadczonych usług na terytorium kraju w terminie 150 dni od dnia upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze. Tym samym w świetle art. 89b ust. 1 cyt. ustawy zachowanie dłużnika, czyli obowiązek skorygowania podatku naliczonego nie jest uzależniony od zachowania wierzyciela, a mianowicie od korekty podatku należnego, lecz wynika wprost z ww. przepisu, który wskazuje na obowiązek dłużnika do skorygowania podatku naliczonego w związku z nieuregulowaniem należności w terminie określonym w tym przepisie.

Podsumowując Wnioskodawca nie ma obowiązku skorygowania podatku naliczonego, skoro z zapisów umowy wynika, że termin płatności faktur jeszcze nie zapadł, jednakże podkreślić należy że obowiązku skorygowania podatku naliczonego Wnioskodawca nie może uzależniać od korekty podatku należnego przez Partnerów Konsorcjum, gdyż Partnerzy Konsorcjum mają prawo do korekty podatku należnego na warunkach określonych w przepisie art. 89a, zaś Wnioskodawca ma obowiązek korekty podatku naliczonego w związku z art. 89b ustawy o VAT w przypadku nieuregulowania należności w terminie określonym w ww. przepisie.

W związku z powyższym, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie obu pytań należało uznać za prawidłowe, jednakże prawidłowość stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2 wynika z innych okoliczności aniżeli wskazał Wnioskodawca.

Niniejsza interpretacja traci ważność w przypadku zmiany jakiegokolwiek elementu przedstawionego przez Wnioskodawcę stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) lub zmiany stanu prawnego.

Zauważyć również należy, iż zgodnie z art. 14b § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 ustawa - Ordynacja podatkowa). Zatem wniosek o wydanie interpretacji może być złożony tylko w indywidualnej sprawie zainteresowanego. Z tych też względów – z uwagi na indywidualny charakter interpretacji przepisów prawa podatkowego - zaznacza się, iż niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy jedynie Wnioskodawcy, nie dotyczy natomiast pozostałych Partnerów umowy Konsorcjum. Uwzględniając powyższe wskazać zatem należy, iż interpretacja nie wywołuje skutków prawnych dla pozostałych „Partnerów”.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, a w części dotyczącej zdarzenia przyszłego – stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.