Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/436-20/14-2/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-04-14
Teza: Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym planowana pożyczka będzie podlegała opodatkowaniu PCC?
Słowa kluczowe: opodatkowanie; podatek-podatek od towarów i usług; pożyczka; wyłączenie
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością przedstawione we wniosku z dnia 13 stycznia 2014 r. (data wpływu 14 stycznia 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy pożyczki - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14 stycznia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy pożyczki.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Sp. o.o. (dalej: Wnioskodawca) jest spółką kapitałową wpisaną do Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Jedynym udziałowcem Wnioskodawcy jest spółka kapitałowa; S.A. (dalej: Udziałowiec). Wnioskodawca podlega w Polsce obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania (tzw. nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu). Wnioskodawca należy do grupy kapitałowej (dalej: Grupa). W ramach Grupy planowana jest restrukturyzacja, która ma umożliwić osiągnięcie bardziej efektywnego modelu biznesowego. Celem procesu będzie osiągnięcie struktury Grupy, która odzwierciedli aktualne potrzeby biznesowe, a w szczególności umożliwi przeniesienie praw ochronnych do znaku towarowego (dalej: Prawa) w rozumieniu artykułu 121 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej, (tj. Dz.U. z 2003 r., Nr 119, poz. 1117 ze zm.) do Wnioskodawcy, której działalność obejmować będzie zarządzanie Prawami, w tym udzielanie licencji do tych Praw podmiotom z Grupy. Obecnie właścicielem Praw jest S.A.W ramach restrukturyzacji, która ma mieć miejsce w 2014 r., planowane jest wniesienie w ramach aportu Praw do nowoutworzonej spółki komandytowo-akcyjnej (dalej: SKA). Następnie planuje się, że SKA dokona sprzedaży Praw do Wnioskodawcy. Wszystkie sprzedane przez SKA Prawa na rzecz Wnioskodawcy będą wykorzystywane przez Wnioskodawcę w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej polegającej m.in. na odpłatnym udzielaniu licencji na korzystanie z Praw. Planowane jest również, że Wnioskodawca zaciągnie pożyczkę od SKA - dalej: Pożyczkodawca. Obie strony umowy pożyczki będą zarejestrowanymi podatnikami VAT w Polsce. Przedmiotowa pożyczka zostanie udzielona w ramach prowadzonej przez Pożyczkodawcę działalności gospodarczej. Zgodnie z zapisami statutu Pożyczkodawcy oraz zakresem działalności zarejestrowanym w KRS, jego działalność obejmuje działalność finansową w zakresie udzielania pożyczek podmiotom z grupy Pozostałe pośrednictwo pieniężne (PKD.64.19.Z) oraz Pozostałe formy udzielania kredytów (PKO 64.92.Z). W zależności od uwarunkowań biznesowych, Pożyczkodawca może udzielić lub też nie kolejnych pożyczek innym podmiotom z Grupy. Pożyczka zostanie udzielona odpłatnie - zgodnie z umową pożyczki Pożyczkodawca będzie uprawniony do wynagrodzenia w formie odsetek. Pożyczkodawca będzie traktował usługę udzielenia pożyczki jako świadczenie usługi finansowej zwolnionej z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT. Podstawę opodatkowania dla celów VAT Pożyczkodawcy będą stanowić odsetki, tj. wynagrodzenie z tytułu udzielonej pożyczki. W związku z powyższym, na dzień płatności odsetek, Pożyczkodawca będzie wystawiać na Wnioskodawcę faktury z tytułu odsetek ze wskazaniem, że jest to usługa zwolniona z VAT. Wnioskodawca (jak również SKA) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT w Polsce i niezależnie od dalszych kroków w ramach przeprowadzanej restrukturyzacji pozostanie tym podatnikiem na gruncie ustawy o VAT. Wnioskodawca składa niniejszy wniosek w celu potwierdzenia ewentualnych konsekwencji podatkowych w zakresie podatku PCC, w związku z planowaną czynnością zaciągnięcia od Pożyczkodawcy pożyczki. Wnioskodawca informuje, że również Pożyczkodawca wystąpił z wnioskiem o interpretację indywidualną w celu potwierdzenia prawidłowości opisanego wyżej traktowania transakcji na gruncie VAT.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym planowana pożyczka będzie podlegała opodatkowaniu PCC?

Zdaniem Wnioskodawcy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym planowana pożyczka nie będzie podlegała opodatkowaniu PCC, w związku z czym na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek zapłaty PCC z tego tytułu.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o PCC podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają m.in. umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku. Z kolei na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 4 pkt 7 ww. ustawy, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej i przy umowie pożyczki ciąży na biorącym pożyczkę. W ustawie o PCC przewidziano sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy, np. umowy pożyczki, jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o PCC podatkowi nie podlegają czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron tytułu dokonania tej czynności jest: (a) opodatkowana podatkiem od towarów i usług, (b) zwolniona podatku od towarów usług (z wyjątkami, które nie małą zastosowania w opisanym zdarzeniu przyszłym). Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym Pożyczkodawca udzieli przedmiotowej pożyczki w ramach działalności gospodarczej. W związku z tym Pożyczkodawca będzie działał jako podatnik VAT. Zatem czynność udzielenia pożyczki będzie podlegała przepisom ustawy o VAT, ale będzie zwolniona z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 tej ustawy z uwagi na fakt, że udzielenie pożyczki na rzecz Wnioskodawcy będzie usługą wyświadczoną przez Pożyczkodawcę odpłatnie (za wynagrodzeniem w formie odsetek), w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności udzielania pożyczek w sposób częstotliwy. W konsekwencji, w świetle art. 2 pkt 4 ustawy o PCC, pożyczka udzielona na rzecz Wnioskodawcy nie będzie podlegała opodatkowaniu PCC.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie w praktyce organów podatkowych. Przykładowo wskazać można:

*   interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 13 września 2013 r., sygn. IPTPB2/436-83/13-2/KK.
*   interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 12 lipca 2013 r., sygn. IPTPB2/436-391/13-4/KK,
*   interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. ILPB2/436-270/12-4/MK.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w przedstawionym zdarzeniu przyszłym planowana pożyczka nie będzie podlegała opodatkowaniu PCC w związku z czym na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek zapłaty PCC z tego tytułu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 4 pkt 7 obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej i ciąży na biorącym pożyczkę.

Art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121) stanowi, że przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Do elementów znamionujących umowę pożyczki należy obowiązek jej zwrotu. Przy czym, nie tyle dotyczy to oznaczenia terminu zwrotu, ile zaznaczenia samego obowiązku zwrotu - który, jak wskazuje się w orzecznictwie, w myśl art. 720 § 1 ww. ustawy, jest elementem przedmiotowo istotnym dla tego rodzaju umowy, bez którego nie ma umowy pożyczki. W zależności od tego, jak zostanie ukształtowana przez strony umowa pożyczki, może ona przyjąć postać umowy nieodpłatnej bądź też odpłatnej, gdzie pożyczkobiorca zobowiązany będzie do zapłaty odsetek. Umowa pożyczki jest umową konsensualną. Dochodzi do skutku poprzez zgodne oświadczenia woli.

Ponadto, zauważyć również należy, że stosownie do ww. art. 720 Kodeksu cywilnego przedmiotem umowy pożyczki są tylko pieniądze i rzeczy oznaczone co do gatunku. Przepis ten nie ustanowił zatem praw majątkowych jako przedmiotu pożyczki, a skoro tak, należy przyjąć, że pieniądze to rzeczy o szczególnych właściwościach. Zgodnie bowiem z powszechnym w orzecznictwie poglądem pieniądze to rzeczy o szczególnych właściwościach, których wartość nie wynika z właściwości fizycznych, lecz z określenia i gwarancji państwa, uznających je za prawny środek płatniczy. W rezultacie przedmiotem umowy pożyczki pieniężnej są rzeczy o szczególnym charakterze (pieniądze). Ani wydanie przedmiotu pożyczki, ani prawo dochodzenia jego wydania nie zmienia konsensualnego charakteru umowy pożyczki, zatem forma przekazania przedmiotu umowy nie wpływa na ważność zawartej umowy. Umowa pożyczki jest ważna i podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych niezależnie od wydania pieniędzy.

Jednakże w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano sytuacje, w których czynność mieszcząca się zakresie przedmiotowym ustawy, np. umowa pożyczki jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych stanowi bowiem, że nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:
    *   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    *   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Z kolei według definicji zawartej w art. 1a pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych przez „podatek od towarów i usług” rozumie się podatek nakładany ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm.) lub podatek od wartości dodanej pobierany na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich. Z kolei stosownie do art. 1a pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych „państwo członkowskie” to państwo członkowskie Unii Europejskiej lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - strona umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

Jednakże o wyłączeniu czynności spod działania przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy są podatnikami podatku od towarów i usług, lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest zwolniona z tego podatku.

W związku z tym należy podkreślić, że jakkolwiek zapytanie Wnioskodawcy dotyczy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych umowy pożyczki, to jednak w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia, czy powyższa transakcja podlega regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia jej podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Objęcie tej czynności podatkiem od towarów i usług może skutkować wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ww. ustawy. Zatem w przypadku nie objęcia powyższej czynności zakresem ustawy o podatku od towarów i usług powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych.

W stanie faktycznym sprawy wskazano, że obie strony umowy pożyczki będą zarejestrowanymi podatnikami VAT w Polsce. Przedmiotowa pożyczka zostanie udzielona w ramach prowadzonej przez Pożyczkodawcę działalności gospodarczej. Zgodnie z zapisami statutu Pożyczkodawcy oraz zakresem działalności zarejestrowanym w KRS, jego działalność obejmuje działalność finansową w zakresie udzielania pożyczek podmiotom z grupy Pozostałe pośrednictwo pieniężne (PKD.64.19.Z) oraz Pozostałe formy udzielania kredytów (PKO 64.92.Z). W zależności od uwarunkowań biznesowych, Pożyczkodawca może udzielić lub też nie kolejnych pożyczek innym podmiotom z Grupy. Pożyczka zostanie udzielona odpłatnie - zgodnie z umową pożyczki Pożyczkodawca będzie uprawniony do wynagrodzenia w formie odsetek. Pożyczkodawca będzie traktował usługę udzielenia pożyczki jako świadczenie usługi finansowej zwolnionej z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT. Podstawę opodatkowania dla celów VAT Pożyczkodawcy będą stanowić odsetki, tj. wynagrodzenie z tytułu udzielonej pożyczki. W związku z powyższym, na dzień płatności odsetek, Pożyczkodawca będzie wystawiać na Wnioskodawcę faktury z tytułu odsetek ze wskazaniem, że jest to usługa zwolniona VAT.

Przechodząc na grunt ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych należy stwierdzić, że w analizowanej sprawie znajdą zastosowanie postanowienia art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W konsekwencji, opisana we wniosku umowa pożyczki nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.