Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-1-2/4510-699/15/BKD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2016-01-04
Teza: czy dobrowolne albo automatyczne umorzenie udziałów za wynagrodzeniem niższym niż wartość rynkowa udziałów spowoduje po stronie Spółki powstanie przychodu, a w szczególności przychodu z tytułu nieodpłatnych albo częściowo odpłatnych świadczeń
Słowa kluczowe: nabycie; przychód; udział; umorzenie
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) oraz § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 13 października 2015 r. (data wpływu do tut. BKIP 20 października 2015 r.), uzupełnionym 21 grudnia 2015 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych m.in. w zakresie ustalenia, czy dobrowolne albo automatyczne umorzenie udziałów za wynagrodzeniem niższym niż wartość rynkowa udziałów spowoduje po stronie Spółki powstanie przychodu, a w szczególności przychodu z tytułu nieodpłatnych albo częściowo odpłatnych świadczeń (pytanie oznaczone we wniosku nr 1) – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20 października 2015 r. wpłynął do tut. BKIP wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych m.in. w zakresie ustalenia, czy dobrowolne albo automatyczne umorzenie udziałów za wynagrodzeniem niższym niż wartość rynkowa udziałów spowoduje po stronie Spółki powstanie przychodu, a w szczególności przychodu z tytułu nieodpłatnych albo częściowo odpłatnych świadczeń. Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z 15 grudnia 2015 r. Znak IBPB-1-2/4510-699/15/BKD wezwano Wnioskodawcę do ich uzupełnienia. Uzupełnienia dokonano 21 grudnia 2015 r.

We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca (dalej zwany: „Spółką”) może być w przyszłości stroną transakcji wymiany udziałów. W związku z taką transakcją Spółka wyda swoje udziały wspólnikom spółki A w zamian za wniesienie przez tych wspólników do Spółki wkładu niepieniężnego w postaci udziałów spółki A. Transakcja będzie spełniała warunki uznania jej za wymianę udziałów w rozumieniu art. 12 ust. 4d ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm., dalej w skrócie: „updop”).

W przyszłości może się zdarzyć, że dokonane zostanie dobrowolne albo automatyczne umorzenie udziałów w Spółce (objętych wcześniej przez wspólników Spółki w drodze wymiany udziałów). Wynagrodzenie za umarzane udziały może zostać określone na poziomie niższym od wartości rynkowej tych udziałów. W razie umorzenia udziałów porozumienie między Spółką a wspólnikiem albo uchwała zgromadzenia wspólników o umorzeniu mogą przewidywać, że część wynagrodzenia z tego tytułu zostanie wypłacona w ratach (np. przez okres 36 miesięcy). Spółka, której udziały będą umarzane, posiada siedzibę w Polsce i podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy dobrowolne albo automatyczne umorzenie udziałów za wynagrodzeniem niższym niż wartość rynkowa udziałów spowoduje po stronie Spółki powstanie przychodu, a w szczególności przychodu z tytułu nieodpłatnych albo częściowo odpłatnych świadczeń? (pytanie oznaczone we wniosku nr 1).

Zdaniem Wnioskodawcy, kwestie umorzenia udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością reguluje art. 199 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm., dalej w skrócie: „ksh”). Zgodnie z art. 199 § 1 ksh, udział może być umorzony jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi. Udział może być umorzony za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) albo bez zgody wspólnika (umorzenie przymusowe). Przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa umowa spółki. Natomiast zgodnie z art. 199 § 4 ksh, umowa spółki może stanowić, że udział ulega umorzeniu w razie ziszczenia się określonego zdarzenia bez powzięcia uchwały zgromadzenia wspólników. Stosuje się wówczas przepisy o umorzeniu przymusowym. Umorzenie dobrowolne stanowi zatem umorzenie za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziałów przez spółkę, zaś umorzenie automatyczne to umorzenie w związku z zaistnieniem określonego zdarzenia. Skutkiem umorzenia jest prawne unicestwianie, tj. wygaśnięcie wszelkich praw wynikających z udziałów, zarówno tych o charakterze majątkowym, jak też tych o charakterze korporacyjnym. Zasadą jest umorzenie udziałów za wynagrodzeniem, ale za zgodą wspólnika umorzenie udziałów może nastąpić bez wynagrodzenia (art. 199 § 3 ksh). Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 updop, przychodem są otrzymane pieniądze lub wartości pieniężne. Natomiast zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 updop, przychodem jest wartość otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń. Wartość otrzymanych rzeczy lub praw, w tym otrzymanych nieodpłatnie, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania (art. 12 ust. 5 updop). Natomiast wartością rzeczy lub praw częściowo odpłatnych stanowiącą przychód podatnika jest różnica między wartością tych rzeczy lub praw, ustaloną według zasad określonych w art. 12 ust. 5 updop, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika (art. 12 ust. 5a updop). Podobne zasady dotyczą nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń w naturze (art. 12 ust. 6 i ust. 6a updop). Na tle powyższych przepisów należy podkreślić, że zgodnie z utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie poglądem, przychodem jest uzyskane przez podatnika przysporzenie majątkowe o charakterze trwałym. Korzyść ta musi mieć konkretny wymiar finansowy. Przychód, to powiększenie majątku podatnika poprzez aktywne włączenie do tego majątku określonych wartości albo też poprzez wyłączenie z tego majątku zobowiązań obciążających dotychczas ten majątek. Wobec powyższego nie sposób uznać, że Spółka uzyskuje przychód w związku nabyciem udziałów własnych w celu umorzenia za wynagrodzeniem poniżej wartości rynkowej lub w związku z automatycznym umorzeniem udziałów za wynagrodzeniem poniżej wartości rynkowej. Po pierwsze, żaden przepis art. 12 updop zawierającego katalog przychodów nie przewiduje powstania przychodu w takiej sytuacji. W szczególności nie można utożsamiać umorzenia udziałów z umorzeniem zobowiązań (art. 12 ust. 1 pkt 3 updop). Po drugie, Spółka nie otrzyma w związku z tym żadnych pieniędzy lub wartości pieniężnych (art. 12 ust. 1 pkt 1 updop). Po trzecie, nie ma także podstaw do uznania, że Spółka uzyska przychód z tytułu nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń (art. 12 ust. 1 pkt 2 updop). W wyniku umorzenia Spółka nie uzyska bowiem żadnego realnego przysporzenia majątkowego, żadnej korzyści o charakterze finansowym. W sensie ekonomicznym, w wyniku umorzenia udziałów, Spółka nic nie uzyska. Po czwarte, nie ma tutaj zastosowania art. 10 ust. 1 pkt 1 updop, który do przychodów z udziału w zyskach osób prawnych zalicza także dochód z umorzenia udziałów, ponieważ przepis ten dotyczy przychodu po stronie wspólnika którego udziały są umarzane, a nie Spółki. Stanowisko Spółki odnośnie braku przychodu w przypadku umorzenia udziałów (dobrowolnego albo automatycznego) za wynagrodzeniem niższym niż wartość rynkowa udziałów znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach organów podatkowych wydanych w zbliżonych stanach faktycznych. Spółka ma świadomość, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach podatników, niemniej jednak zawierają one cenne wskazówki dotyczące wykładni przepisów, które można również odnosić do przedstawionej sytuacji.

Tytułem przykładu można tutaj wskazać na interpretację wydaną przez:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach 30 września 2015 r. sygn. IBPBI-1-3/4510-185/15/ WLK;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach 21 lipca 2015 r. sygn. IBPB-1-3/4510-41/15/WLK;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach 2 lipca 2015 r. sygn. IBPB-1-3/4510-5/15/APO;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach 1 kwietnia 2015 r. sygn. IBPBI/2/4510-19/15/MO;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie 16 stycznia 2015 r. sygn. IPPB3/423-1110/14-2/MC;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu 31 grudnia 2014 r. sygn. ILPB3/423-537/14-2/PR.

Reasumując, Spółka uważa, że dobrowolne albo automatyczne umorzenie udziałów za wynagrodzeniem niższym niż wartość rynkowa udziałów nie spowoduje po stronie Spółki powstania przychodu, a w szczególności przychodu z tytułu nieodpłatnych albo częściowo odpłatnych świadczeń.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania interpretacji.

W zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 2 i 3 wydano odrębne rozstrzygnięcia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78-79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz.U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.