Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDWPT.4011.92.2024.1.IL
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2024-06-25
Teza: Ustalenie czy odszkodowanie przyznane przez Ubezpieczyciela w związku z nienależytym wykonaniem zobowiązania przez doradcę podatkowego podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Słowa kluczowe: błąd; odszkodowania; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Zwolnienia przedmiotowe.-Zwolnienia od podatku dochodowego.-Odszkodowania i zadośćuczynienia.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 4a

**Interpretacja indywidualna**

**– stanowisko prawidłowe**

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

**Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej**

27 maja 2024 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Treść wniosku jest następująca:

**Opis stanu faktycznego**

Wskazał Pan, że zawarł z profesjonalistą - doradcą podatkowym umowę o świadczenie usług z zakresu doradztwa podatkowego. W dniu …2022 r. podjął Pan decyzję o zatrudnieniu pracownika, a przygotowanie wszelkiej dokumentacji zlecił prowadzącemu dokumentację księgową podmiotowi. Podmiot prowadzący księgowość nie udzielił Panu informacji o obowiązku wynikającym z przepisu art. 36 ust. 1 pkt 1 lit. b). Powziął Pan informację o obowiązkach wynikających z ww. przepisu oraz udał się do profesjonalnego pełnomocnika - radcy prawnego - który w Pana imieniu sporządził wniosek o przywrócenie terminu. Wniosek powyższy został doręczony do siedziby Pana Urzędu w dniu …2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu …2023 r. wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, w którym odmówił Panu przywrócenia terminu. Ponadto w Urzędzie w sprawie … prowadzone jest postępowanie w przedmiocie wydania decyzji o wygaszeniu decyzji ustalającej wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej. W związku z powyższym, zobowiązany był Pan do zapłaty podatku dochodowego na ogólnych zasadach za cały rok podatkowy 2022. Zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego rozliczanego na zasadach ogólnych zostało ustalone na kwotę…. W dniu … 2023 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego … wydał decyzję w sprawie…., na podstawie której rozłożył na … rat zapłatę podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu:

a) PIT-36 za 2022 r. w kwocie ….

b) odsetek stałych od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek dochodowy za …2022 r. w łącznej kwocie\`(...)\`

W opisie sprawy wskazał Pan, że wezwał do zapłaty doradcę podatkowego, żądając od niego odszkodowania za poniesioną szkodę. Doradca podatkowy zgłosił zdarzenie ubezpieczeniowe do ubezpieczyciela, u którego posiada polisę odpowiedzialności cywilnej. Ubezpieczyciel w dniu …2024 r. wydał decyzję, w której przyznał Panu odszkodowanie w kwocie\`(...)\` W uzasadnieniu decyzji o wypłacie odszkodowania Ubezpieczyciel wskazał, że wiadomością z dnia …. 2022 r. zlecił Ubezpieczonemu czynności związane z zatrudnieniem nowego pracownika. W związku z tym dokonano zgłoszenia pracownika do ZUS, założenia mu kartoteki osobowej oraz naliczenia listy płac. Podatnik podlegał opodatkowaniu w formie karty podatkowej na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego… z dnia ….2022 r. (na rok 2022) i z dnia …2023 r. (na rok 2023), co oznacza, że zatrudnienie pracownika należało zgłosić do Urzędu Skarbowego w terminie 7 dni. Ubezpieczony nie dokonał takiego zgłoszenia, w związku z czym Naczelnik Urzędu Skarbowego w …..decyzjami z dnia ….2023 r. stwierdził wygaśnięcie decyzji o rozliczeniu w formie karty podatkowej. Skutkiem była konieczność rozliczenia podatku dochodowego za 2022 r. na zasadach ogólnych. Z deklaracji PIT-36 za 2022 r. wynika, że kwota zobowiązania z tytułu podatku dochodowego za 2022 r. wynosi … wobec …. w przypadku rozliczenia w oparciu o kartę podatkową….. Zgłoszona szkoda obejmuje roszczenie w wysokości…., na które składają się należności z tytułu podatku dochodowego za 2022 r., z odsetkami od zaległości oraz tzw. …, które zostały przez Pana zapłacone w okresie od …2023 r. do … 2024 r. w ratach w związku z decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego …. z dnia … 2023 r. o rozłożeniu na raty zapłaty podatku.

**Pytanie**

Czy odszkodowanie przyznane przez Ubezpieczyciela w związku z nienależytym wykonaniem zobowiązania przez doradcę podatkowego podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

**Pana stanowisko w sprawie**

Kwota … wypłacona Panu przez zakład ubezpieczeń w ramach polisy odpowiedzialności cywilnej doradcy podatkowego jest wolna od podatku dochodowego zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, źródłem przychodów są inne źródła. Jednym ze źródeł przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza (art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy).

Jak stanowi art. 14 ust. 1 ww. ustawy, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Co do zasady przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej są wszelkie przysporzenia majątkowe, uzyskane w związku z tą działalnością, o ile ustawa nie wyłącza ich z tej kategorii.

W myśl art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy, przychodem z działalności gospodarczej są również otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej. Zatem otrzymane odszkodowania, jeżeli dotyczą składników majątku związanego z prowadzoną przez podatnika pozarolniczą działalnością gospodarczą, stanowią przychód z tej działalności. Jak stanowi art. 821 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 z późn. zm.), przedmiotem ubezpieczenia majątkowego może być każdy interes majątkowy, który nie jest sprzeczny z prawem i daje się ocenić w pieniądzu. Ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej jest szczególnym rodzajem ubezpieczenia majątkowego, jako ubezpieczenie obejmujące ochronę pasywów. Z art. 822 § 1 ww. Kodeksu wynika, że przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony. W myśl § 2 powołanego przepisu, jeżeli strony nie umówiły się inaczej, umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody, o jakich mowa w § 1, będące następstwem przewidzianego w umowie zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 4 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c.

Zatem odszkodowania, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 12 ww. ustawy, nie korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego. Odszkodowanie wypłacone Panu przez ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia majątkowego w związku z popełnionym błędem przez doradcę podatkowego, korzysta ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż mieści się w pojęciu kwot wypłacanych z tytułu ubezpieczeń osobowych i majątkowych, o których mowa w tym przepisie. Jednocześnie nie znajdzie zastosowania wyłączenie określone w lit. a), gdyż ww. odszkodowanie nie odnosi się do szkód dotyczących składników majątku związanych z prowadzoną przez Pana działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c ww. ustawy.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy:

Źródłem przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Na mocy art. 14 ust. 2 pkt 12 ww. ustawy:

Przychodem z działalności gospodarczej są również otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzona działalnością gospodarczą lub z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej.

Co do zasady, przychodem z pozarolniczej działalności gospodarczej są także przekazane przez ubezpieczyciela odszkodowania za szkody w składnikach majątku związanych z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą wskazane w art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy PIT, o ile nie znajdzie zastosowania przepis art. 14 ust. 3 pkt 3a ustawy PIT.

Przepis ten stanowi, że:

do przychodów, o których mowa w ust. 1 i 2, nie zalicza się kwoty zwróconych innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

Jednym z kolejnych źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są wskazane w pkt 9 tego przepisu – inne źródła.

Jak stanowi art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w omawianym przepisie.

Zatem, odszkodowanie stanowi – co do zasady – przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania podlegają opodatkowaniu.

Niektóre z nich – wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – korzystają ze zwolnienia od podatku. Jednak podkreślić należy, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem:

a) odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c,

b) dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15 i 15a.

Zasady ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej normują m.in. przepisy Kodeksu cywilnego.

Na podstawie art. 821 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610, ze zm.):

przedmiotem ubezpieczenia majątkowego może być każdy interes majątkowy, który nie jest sprzeczny z prawem i daje się ocenić w pieniądzu.

Z art. 822 § 1 i § 2 ustawy – Kodeks cywilny wynika, że:

Przez umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ubezpieczyciel zobowiązuje się do zapłacenia określonego w umowie odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, wobec których odpowiedzialność za szkodę ponosi ubezpieczający albo ubezpieczony.

Jeżeli strony nie umówiły się inaczej, umowa ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej obejmuje szkody, o jakich mowa w § 1, będące następstwem przewidzianego w umowie zdarzenia, które miało miejsce w okresie ubezpieczenia.

Wynikająca z Kodeksu cywilnego istota ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej sprowadza się do tego, że zakład ubezpieczeń zobowiązuje się do zapłacenia odszkodowania za szkody wyrządzone osobom trzecim, względem których odpowiedzialność za te szkody ponosi ubezpieczający albo osoba, na rzecz której zawarta została umowa ubezpieczenia.

Polisa, z której zostało wypłacono Panu odszkodowanie jest polisą odpowiedzialności cywilnej zawodowej dla doradcy podatkowego. Jest to rodzaj ubezpieczenia majątkowego (ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej jest szczególnym rodzajem ubezpieczenia majątkowego, jako ubezpieczenie obejmujące ochronę pasywów). Kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych bądź osobowych objęte są natomiast dyspozycją przepisu art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy PIT.

Tym samym, przepis art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy PIT, nie znajduje zastosowania, gdyż dotyczy on wyłącznie odszkodowań otrzymanych za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej.

W świetle powyższego, wypłacone Panu odszkodowanie przez ubezpieczyciela z tytułu ubezpieczenia majątkowego w związku z nienależytym wykonaniem zobowiązania przez doradcę podatkowego, stanowi przychód z innych źródeł, o którym mówi art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przy czym przychód ten korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 4 ustawy, gdyż ww. odszkodowanie nie odnosi się do szkody dotyczącej składników majątku związanych z prowadzoną przez Pana działalnością gospodarczą.

**Dodatkowe informacje**

**Informacja o zakresie rozstrzygnięcia**

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Pana i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Należy zastrzec, że interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku w kontekście zadanego pytania, natomiast nie rozstrzyga innych kwestii wynikających z opisu sprawy, które nie były przedmiotem pytania i własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej.

Organ podkreśla, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.) jest sam przepis prawa. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

**Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację**

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego….

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

**Podstawa prawna dla wydania interpretacji**

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).