Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-1.4011.534.2025.2.MKA
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-07-01
Teza: Wynagrodzenie za służebność drogi koniecznej.
Słowa kluczowe: grunty-grunt niezabudowany
przychód-przychody z innych źródeł
służebność-służebność gruntowa
zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Zwolnienia przedmiotowe.-Zwolnienia od podatku
dochodowego.-Z tytułu różnego rodzaju rekompensat.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Specyfika źródeł przychodów.-Inne
źródła.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 11-ust. 1
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 20-ust. 1
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 120

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

2 czerwca 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła
    go Pani pismem z 16 czerwca 2025 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest
    następująca:
    Opis stanu faktycznego (wynikający z wniosku i jego uzupełnienia)
    Odstąpiła Pani pas swojej działki na służebność drogi koniecznej. Z tego tytułu sąd w
    swoim postanowieniu zasądził wynagrodzenie, które Pani otrzymała. Na odstąpionym
    pasie działki jest poprowadzona sieć energetyczna i wodociągowa do budynku, na rzecz
    którego odstąpiona jest ta służebność. Działka nie wchodzi w skład gospodarstwa rolnego.

## Pytanie

Czy jest ono doliczane do dochodu i czy podlega opodatkowaniu?
    Pani stanowisko w sprawie
    W Pani ocenie, opłata jest formą odszkodowania i nie powinna podlegać opodatkowaniu.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Stosownie do treści art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Jak wynika z powyższego przepisu, katalog przychodów zaliczanych do tzw. innych źródeł
    jest katalogiem otwartym. Tym samym do tego źródła należy zaliczyć wszystkie inne
    przychody, które nie mogą być zakwalifikowane do pozostałych kategorii źródeł,
    szczegółowo wymienionych w treści art. 10 ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od
    osób fizycznych.
    Odnośnie służebności drogi koniecznej wskazuję, że stosowanie do art. 258 § 1 ustawy z
    dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):

      Nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości
      (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel
      nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości
      obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony
      w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym,
      że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych
      uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie
      przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa)
    W myśl natomiast art. 145 Kodeksu cywilnego:
      § 1. Jeżeli nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej lub do
      należących do tej nieruchomości budynków gospodarskich, właściciel może żądać od
      właścicieli gruntów sąsiednich ustanowienia za wynagrodzeniem potrzebnej
      służebności drogowej (droga konieczna).
      § 2. Przeprowadzenie drogi koniecznej nastąpi z uwzględnieniem potrzeb
      nieruchomości niemającej dostępu do drogi publicznej oraz z najmniejszym
      obciążeniem gruntów, przez które droga ma prowadzić. Jeżeli potrzeba ustanowienia
      drogi jest następstwem sprzedaży gruntu lub innej czynności prawnej, a między
      interesowanymi nie dojdzie do porozumienia, sąd zarządzi, o ile to jest możliwe,
      przeprowadzenie drogi przez grunty, które były przedmiotem tej czynności prawnej.
      § 3. Przeprowadzenie drogi koniecznej powinno uwzględniać interes społeczno-
      gospodarczy.
    W świetle powyżej przytoczonych przepisów prawa cywilnego należy zauważyć, że
    służebność gruntowa jest prawem ustanawianym na nieruchomości tzw. służebnej lub
    obciążonej, na rzecz każdoczesnego właściciela innej nieruchomości, tj. nieruchomości
    władnącej. Istotą służebności gruntowej jest zapewnienie trwałego korzystania przez
    każdoczesnego właściciela nieruchomości władnącej – w określonym zakresie – z
    nieruchomości obciążonej.
    Zgodnie natomiast z art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych:
      Wolne od podatku dochodowego są odszkodowania wypłacone, na podstawie
      wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w
      skład gospodarstwa rolnego, z tytułu:
        a) ustanowienia służebności gruntowej,
        b) rekultywacji gruntów,
        c) szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie
      - w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie
      odrębnych przepisów, inwestycji dotyczących budowy infrastruktury przesyłowej
      ropy naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej oraz budowy urządzeń
      infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21
      sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2024 r. poz. 1145, 1222,
      1717 i 1881).
    Z powyższego przepisu wynika, że odszkodowanie korzysta ze zwolnienia od podatku
    dochodowego, gdy spełnione są następujące warunki:
    - otrzymuje je posiadacz gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego;
    - odszkodowanie zostaje wypłacone z tytułu m.in. ustanowienia służebności gruntowej;
    - podmiot uprawniony na podstawie odrębnych przepisów prowadzi na gruntach
      wchodzących w skład gospodarstwa rolnego inwestycje dotyczące budowy

      infrastruktury przesyłowej ropy naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej oraz
      inwestycję związaną z budową urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa
      jest w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami;
    - źródłem odszkodowania jest wyrok sądowy lub umowa (ugoda) zawarta między
      stronami; w przypadku zawarcia umowy powinna ona mieć charakter umowy
      wzajemnej tzn., że każda ze stron według treści umowy jest zobowiązana do
      świadczenia wobec drugiej, uznawanego za odpowiednik tego co sama otrzymuje.
    W związku z powyższym nie można uznać, że otrzymane przez Panią wynagrodzenie za
    ustanowienie służebności drogi koniecznej wypełnia warunki do skorzystania z
    przedmiotowego zwolnienie, ponieważ – jak Pani wskazała – grunt, na którym
    ustanowiono służebność, nie wchodzi w skład gospodarstwa rolnego.
    Wobec powyższego, otrzymanego przez Panią wynagrodzenia nie można zakwalifikować
    do dochodów zwolnionych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 ww. ustawy, z uwagi na
    zakres objęty dyspozycją tego artykułu.
    Ponadto stwierdzam, że wynagrodzenie z tytułu ustanowienia służebności drogi
    koniecznej jest ceną za prawo korzystania z nieruchomości obciążonej, a nie
    odszkodowaniem. Co prawda ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie
    zawiera definicji szkody czy odszkodowania, jednakże dokonując jego wykładni nie należy
    odbiegać od jego rozumienia jakie temu pojęciu zostało nadane w systemie prawa
    cywilnego. O tym co stanowi szkodę oraz jakie są zasady i sposoby jej naprawienia
    decydują (generalnie) przepisy art. 361 i art. 363 Kodeksu cywilnego. Wynagrodzenie za
    ustanowienie służebności drogi koniecznej może mieć charakter świadczenia pieniężnego
    lub świadczenia w naturze – w obu przypadkach także okresowego. Wynagrodzenie za
    ustanowienie służebności drogi koniecznej, jakkolwiek może spełniać cele
    odszkodowawcze, jednakże nie posiada takiego charakteru prawnego.
    Ulgi i zwolnienia są wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania wynikającej z art.
    84 Konstytucji RP stanowiącego, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i
    świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. Oznacza to, że wszelkie
    odstępstwa od tej zasady muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być
    interpretowane ściśle z jego literą.
    Dlatego stwierdzam, że otrzymane przez Panią wynagrodzenie za ustanowienie drogi
    koniecznej stanowi przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w zw. z art.
    10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
    fizycznych.
    Wobec powyższego, Pani stanowisko uznałem za nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do
      interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.