Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB1/4511-522/15-3/MAP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2015-11-06
Teza: realizacja praw wynikających z akcji fantomowych
Słowa kluczowe: instrumenty-pochodne instrumenty finansowe; kapitał-kapitały pieniężne; programy-program motywacyjny
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 17; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 29 ; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30a; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30b; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30c; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30d (uchylony)

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 21 sierpnia 2015 r. (data wpływu 26 sierpnia 2015 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków uczestnictwa w programie motywacyjnym - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 26 sierpnia 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca pełni funkcję Członka Zarządu X Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością („Spółka”). W okresie od dnia 1 sierpnia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. Wnioskodawca był zatrudniony przez Spółkę na podstawie kontraktu menedżerskiego. Od dnia 1 stycznia 2015 r. otrzymuje On wynagrodzenie za pełnienie funkcji Członka Zarządu na podstawę umowy o pracę zawartej ze Spółką. Spółka wchodzi w skład Grupy X (dalej: „Grupa”), której centrala, Spółka X AG, mieści się w N.

W 2013 r. X AG wprowadziła program motywacyjny L. T. I. P. (dalej: „Program”) dla kluczowych pracowników Grupy X, w tym wybranych osób zatrudnionych w Spółce („Uczestnicy”), włączając Wnioskodawcę.

Celem Programu jest m.in. zmotywowanie pracowników do osiągnięcia coraz lepszych wyników finansowych Grupy oraz zatrzymanie w Grupie najbardziej utalentowanego i wykwalifikowanego personelu. Program jest zarządzany centralnie przez Zarząd Spółki niemieckiej X AG, który ustala zasady i wysokość wypłat oraz kryteria kwalifikacji Uczestników do Programu.

Każdego roku Zarząd X AG ustala krąg osób, które mają prawo uczestniczenia w Programie. Uczestnictwo w Programie w danym roku nie gwarantuje jednak zakwalifikowania do Programu w kolejnych latach oraz nie stanowi podstawy do takiego roszczenia.

W momencie zakwalifikowania do Programu Uczestnik otrzymuje List Udziału. W Liście Udziału Uczestnik zostaje poinformowany o możliwości udziału w Programie w danym roku finansowym (uczestnictwo w Programie jest dobrowolne). Pracownik wyraża zgodę na udział w Programie poprzez podpisanie Listu Udziału. Program dzieli się na roczne okresy realizacji („Okres Realizacji”). W każdym Okresie Realizacji ustalana jest wartość wskaźnika EBITDA Grupy („EBITDA”), która jest podstawą wyliczenia funduszu Programu. Środki zgromadzone w Funduszu Programu są następnie zamieniane na akcje fantomowe Grupy. Akcja fantomowa nie jest papierem wartościowym, czyli akcją w rozumieniu Kodeksu spółek handlowych oraz nie daje uprawnień akcjonariusza, w tym prawa głosu, czy prawa do pobierania dywidendy.

Fundusz Programu ustala się w następujący sposób:

W przypadku, w którym faktyczna wartość EBITDA przekroczy ustaloną na potrzeby Programu wartość tego wskaźnika, za każdy 1% powyżej ustalonej wartości 0,1% faktycznej wartości EBITDA jest przekazywane do funduszu Programu. Wartość kontrybucji nie może jednak przekroczyć 0,675% faktycznej EBITDA.

Fundusz bonusowy wylicza się w oparciu o poniższy wzór:

fundusz Planu = faktyczna EBITDA /10 x \[( faktyczna EBITDA/ ustalona EBIDTA)-1\]

Ustalony wskaźnik EBITDA może być skorygowany przez Zarząd X AG po upływie Okresu Realizacji o kursy wymiany, czy też mające miejsce przejęcia lub nadzwyczajne okoliczności. Po upływie Okresu Realizacji Uczestnik otrzymuje List Informacyjny, w którym zostaje poinformowany o faktycznej wysokości wskaźnika EBITDA w danym Okresie Rozliczeniowym, o ewentualnej korekcie ustalonej wysokości wskaźnika EBITDA, a także o wartości oraz ilości przyznanych mu akcji fantomowych. List Informacyjny Uczestnik otrzymuje w ciągu pierwszych czterech miesięcy roku następującego po Okresie Realizacji. Liczba akcji fantomowych przyznawanych Uczestnikom w danym Okresie Realizacji jest ustalana w oparciu o: (i) wysokość funduszu Programu, (ii) proporcję rocznego wynagrodzenia za pracę danego Uczestnika w porównaniu do sumy rocznego wynagrodzenia za pracę wszystkich Uczestników biorących udział w Programie oraz (iii) średnią cenę akcji X AG w okresie trzech miesięcy danego roku, zgodnie z poniższym wzorem:

ilość akcji fantomowych = (fundusz Planu x proporcja wynagrodzenia za pracę)/ średnia cena akcji

Przyznane akcje fantomowe są zaokrąglane do pełnych akcji w górę. Wartość akcji fantomowych ustalana jest w oparciu o kurs akcji X AG, zgodnie z zasadami przewidzianymi w Programie. Akcje fantomowe przyznawane są Uczestnikom nieodpłatnie. Prawo Uczestnika do dysponowania akcjami fantomowymi jest ograniczone. Uczestnik nie ma prawa do rozporządzania nimi do momentu upływu okresu restrykcji („Okres Restrykcji”). Okres Restrykcji kończy się w momencie wypłaty pieniężnej z Programu. W Okresie Restrykcji Uczestnik nie może bowiem zrealizować praw związanych z ich posiadaniem. Przede wszystkim Uczestnik nie ma w tym czasie prawa zbycia akcji fantomowych ani praw z nich wynikających. Akcje fantomowe nie uprawniają również do faktycznego udziału w kapitale Grupy. Uczestnikowi posiadającemu akcje fantomowe nie przysługują prawa korporacyjne i majątkowe, w szczególności akcje fantomowe nie dają mu prawa głosu, ani nie upoważniają do pobierania dywidendy.

Warunkiem otrzymania wypłaty z Programu jest m.in. kontynuacja zatrudnienia przez określony czas w jednej ze spółek z Grupy. Generalnie, w momencie, w którym Uczestnik przestaje być zatrudniony w Grupie, jego akcje fantomowe przepadają, w związku z czym traci on prawo do wypłaty z Programu. W takiej sytuacji, brak jest jakichkolwiek gwarancji co do otrzymania przez Uczestników wypłaty z Programu. Prawo to jest zatem warunkowe. Program przewiduje jednak pewne wyjątki od ww. zasady, związane z przejściem na emeryturę, niepełnosprawnością lub śmiercią uczestnika.

Wartość akcji fantomowych jest ustalona w oparciu o średni kurs akcji X AG w okresie ostatnich trzech miesięcy Okresu Restrykcji. Łączna kwota wypłat nie może przekroczyć 250% wartości początkowej akcji fantomowych. Wypłata z Programu jest wypłatą brutto, Uczestnicy ponoszą koszt ewentualnych obciążeń publiczno-prawnych.

W ciągu pierwszych dwóch i pół miesiąca po Okresie Restrykcji Uczestnik otrzymuje List Wypłaty, w którym informowany jest o liczbie posiadanych akcji fantomowych, nieobjętych Okresem Restrykcji. Dodatkowo, Uczestnik informowany jest o wysokości wypłaty, jaką otrzyma z Programu. Wypłata następuje w ciągu pierwszych dwóch i pół miesięcy roku następującego po roku, w którym upłynął Okres Restrykcji akcji fantomowych. Co do zasady, akcje fantomowe są objęte 3 - letnim Okresem Restrykcji. Program przewiduje również specyficzne warunki dla 2013 r. i 2014 r. Akcje fantomowe przyznane w 2013 r. objęte były rocznym Okresem Restrykcji, a wypłata gotówkowa z Programu nastąpi w 2015 r. Dodatkowo, decyzją Zarządu X AG, fundusz Programu dotyczący 2013 r. został powiększony o dodatkowe środki, które następnie zostały zamienione na akcje fantomowe. Natomiast akcje fantomowe przyznane w 2014 r. objęte są 2 - letnim Okresem Restrykcji, co w konsekwencji oznacza, że wypłata gotówkowa z Programu nastąpi w 2017 r.

List Udziału, List Informacyjny oraz List Wypłaty są podpisywane bezpośrednio między X AG a Uczestnikiem Programu. Spółka nie jest stroną Programu. Co więcej, zawarte między Uczestnikiem a Spółką umowy (m.in. umowy o pracę, kontrakty menadżerskie), nie zawierały/nie zawierają postanowień określających zasady i warunki uczestnictwa w Programie, Spółka nie ma wpływu na wybór osób, które zostały/zostaną wytypowane do udziału w Programie. Decyzję w tej sprawie podejmuje Zarząd niemieckiej Spółki X AG. Roszczenie o przyznanie akcji fantomowych oraz o wypłatę nie będzie mogło być skierowane do Spółki, ale do X AG.

Zgodnie z postanowieniami Programu, wypłata Uczestnikom określonych kwot w polskich złotych jest realizowana przez Spółkę w imieniu X AG. Spółka działa w tym zakresie jako pośrednik, przekazując jedynie środki z Programu wskazanym Uczestnikom. Zgodnie z Umową o Podziale Kosztów, zawartą między X AG oraz innymi Spółkami z Grupy, koszty Programu mają być refakturowane na poszczególne podmioty, w których zatrudnieni są Uczestnicy Programu.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy przyznanie Wnioskodawcy akcji fantomowych spowoduje powstanie po Jego stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu w momencie realizacji praw wynikających z akcji mfantomowych, czyli w momencie, w którym wypłata z Programu stanie się należna (a nie na żadnym wcześniejszym etapie), który w konsekwencji stanowić będzie przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu z zastosowaniem 19% stawki podatkowej, zgodnie z art. 30b ust. 1 ww. ustawy i zadeklarowaniu, zgodnie z art. 30b ust. 6 (tj. w zeznaniu podatkowym Wnioskodawcy)?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska Wnioskodawcy w zakresie przedstawionego stanu faktycznego, natomiast w zakresie zdarzenia przyszłego zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zdaniem Wnioskodawcy, przyznanie Uczestnikom akcji fantomowych spowoduje powstanie po ich stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu dopiero w momencie realizacji praw wynikających z akcji fantomowych, czyli w momencie w którym wypłata z Programu stanie się należna (a nie na żadnym wcześniejszym etapie), który w konsekwencji stanowić będzie przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu z zastosowaniem 19% stawki podatkowej, zgodnie z art. 30b ust. 1 ww. ustawy i zadeklarowaniu, zgodnie z art. 30b ust. 6 (tj. w zeznaniu podatkowym Wnioskodawcy).

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W opinii Wnioskodawcy, przychód po stronie Uczestników nie powstanie zatem w momencie przyznania akcji fantomowych, gdyż na tym etapie nie otrzymują oni jeszcze środków pieniężnych. Przyznanie takich akcji stanowi jedynie zobowiązanie wypłaty pieniężnego ekwiwalentu wartości akcji X AG w przyszłości. Przysporzenie, które otrzymuje Uczestnik w chwili przyznania mu akcji fantomowych jest więc jedynie potencjalne i warunkowe. Prawo do realizacji prawa z akcji fantomowych może przepaść, jeśli Uczestnik nie spełnia określonych w Programie warunków, tj. przestanie być zatrudniony w Grupie. Cechą takich akcji jest bowiem to, że generują one przychód dopiero w przypadku realizacji praw z nich wynikających. Dodatkowo, w momencie przyznania akcji fantomowych nie można stwierdzić, czy ich realizacja przyniesie Uczestnikowi wymierne korzyści ekonomiczne, a tym bardziej oszacować wartości tej korzyści.

Należy podkreślić, że prawo Uczestnika do dysponowania akcjami fantomowymi jest ograniczone. W Okresie Restrykcji Uczestnik nie może bowiem zrealizować praw związanych z ich posiadaniem. Przede wszystkim Uczestnik nie ma w tym czasie prawa zbycia akcji fantomowych ani praw z nich wynikających. Akcje fantomowe nie uprawniają również do faktycznego udziału w kapitale Grupy. Uczestnikowi posiadającemu akcje fantomowe nie przysługują prawa korporacyjne i majątkowe, w szczególności akcje fantomowe nie dają mu prawa głosu, ani nie upoważniają do pobierania dywidendy.

W rezultacie, po stronie Wnioskodawcy nie powstanie przychód w chwili przyznania akcji fantomowych.

Wnioskodawca podkreśla, że Spółka uzyskała interpretacje indywidualne wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi dnia 19 czerwca 2015 r., Nr IPTPB1/4511-199/15-2/MD i Nr IPTPB1/4511-199/15-3/MD, w odniesieniu do przedmiotowego Programu, w których potwierdzono prawidłowość stanowiska Spółki w zakresie momentu powstania i sposobu klasyfikacji przychodu z tytułu uczestnictwa w Przedmiotowym programie, tj. przyznanie akcji fantomowych spowoduje powstanie po stronie uczestników przychodu podlegającego opodatkowaniu w momencie realizacji praw z nich wynikających (a nie na żadnym wcześniejszym etapie), który w konsekwencji stanowić będzie przychód z kapitałów pieniężnych, w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu z zastosowaniem 19% stawki podatkowej, zgodnie z art. 30b ust. 1 ww. ustawy, a także braku obowiązków płatnika dla Spółki z tego tytułu.

Stanowisko to potwierdzają przytoczone poniżej interpretacje Ministra Finansów wydane w podobnych stanach faktycznych:

1.  interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 19 lutego 2015 r., Nr IPPB2/415-918/14-4/MK, w której stwierdzono, że: „(\`(...)\`) w przypadku zrealizowania przez Uprawnionych pracowników Banku praw wynikających z akcji fantomowych stanowiących pochodny instrument finansowy w drodze rozliczenia pieniężnego, przysporzenie w postaci odroczonej premii pieniężnej, jakie uzyskają pracownicy Banku uczestniczący w Polityce, na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy zakwalifikować do źródła przychodów, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy. Zgodnie bowiem z tym przepisem, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się m.in. przychody z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych (\`(...)\`)”.
2.  interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 16 września 2014 r., Nr IPPB2/415-497/14-2/MK1, w której stwierdzono, że: „Tym samym stwierdzić należy, że samo przyznanie pracownikom akcji fantomowych nie rodzi skutku w postaci powstania przychodu. Przyznanie akcji fantomowych w ramach programu motywacyjnego nie stanowi nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie jest bowiem związane z jakimkolwiek przysporzeniem w majątku osoby nabywającej akcje fantomowe. Jak wynika z wniosku, w momencie przyznania akcji fantomowych nie można stwierdzić, czy ich realizacja przyniesie pracownikowi wymierne korzyści ekonomiczne, a tym bardziej oszacować wartości tej korzyści. Przyznanie akcji jedynie stwarza pracownikom potencjalną możliwość uzyskania w przyszłości korzyści majątkowych. Brak konkretnego wymiaru finansowego akcji fantomowych w momencie ich przyznania Osobom Uprawnionym, uniemożliwia traktowanie ich w kategorii przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 11 ww. ustawy. Tym samym nie mamy do czynienia z nieodpłatnym świadczeniem na gruncie ustawy o PIT”.
3.  interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 23 kwietnia 2014 r., Nr IPPB2/415-88/14-2/MG, w której stwierdzono, że: „Tym samym stwierdzić należy, że samo przyznanie pracownikom akcji fantomowych nie rodzi skutku w postaci powstania po ich stronie przychodu. Przyznanie akcji fantomowych nie stanowi nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie jest bowiem związane z jakimkolwiek przysporzeniem w majątku osoby nabywającej akcje fantomowe. Brak konkretnego wymiaru finansowego akcji fantomowych w momencie przyznania ich pracownikom, uniemożliwia traktowanie ich w kategorii przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym nie mamy do czynienia z nieodpłatnym świadczeniem na gruncie ustawy podatkowej”.

Zdaniem Wnioskodawcy, akcje fantomowe mają charakter pochodnych instrumentów finansowych, o których mowa w art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem, pochodnymi instrumentami finansowymi są instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2014 r., poz. 94, z późn. zm.), z wyłączeniem tytułów uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania oraz instrumentów rynku pieniężnego.

Według art. 3 pkt 28a ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, przez pochodne instrumenty finansowe należy rozumieć opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne prawa majątkowe, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny lub wartości instrumentów finansowych, walut, stóp procentowych, rentowności, indeksów finansowych, wskaźników finansowych, towarów, zmian klimatycznych, stawek frachtowych, poziomów emisji, stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, a także innych aktywów, praw, zobowiązań, indeksów lub wskaźników (instrumentów bazowych) oraz instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, instrumentami finansowymi są m.in. niebędące papierami wartościowymi opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne.

Zdaniem Wnioskodawcy, akcje fantomowe kwalifikują się zarówno jako instrument pochodny w rozumieniu art. 3 pkt 28a ustawy o obrocie instrumentami finansowymi ze względu na to, że są prawami majątkowymi, których wartość zależy bezpośrednio od ceny akcji X AG, jak również jako instrument finansowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, dla którego instrumentem bazowym są akcje X AG, i który jest wykonywany przez rozliczenie pieniężne. Zgodnie z zasadami Programu wdrożonego przez Spółkę, Uczestnik z tytułu posiadania akcji fantomowych jest uprawniony do uzyskania świadczenia, zaś Wnioskodawca będzie zobowiązany do realizacji zobowiązania, w określonym terminie i na określonych warunkach. Tym samym akcje fantomowe posiadają wszystkie elementy charakterystyczne dla pochodnych instrumentów finansowych oraz (odpowiednio) nabywcy i wystawcy instrumentów finansowych.

Przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających stanowią zaś - w myśl art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - przychody z kapitałów pieniężnych. Przychód z kapitałów pieniężnych powstaje dopiero w momencie realizacji praw wynikających z instrumentów pochodnych (zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Dopiero moment realizacji praw wynikających z akcji fantomowych przez Uczestnika jest momentem, w którym możliwe jest określenie konkretnej wielkości osiągniętego dochodu. Stąd korzyść jaką osiągnie Uczestnik w związku z nieodpłatnym otrzymaniem akcji fantomowych powinna zostać uwzględniona na etapie realizacji praw z nich wynikających. W rezultacie, przychód uzyskany z transakcji realizacji praw wynikających z akcji fantomowych powinien zostać zaliczony do kategorii kapitałów pieniężnych.

Jednocześnie, zgodnie z treścią art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodów uzyskanych m.in. z odpłatnego zbycia papierów finansowych lub pochodnych instrumentów finansowych, w tym z realizacji praw wynikających z tych instrumentów i z realizacji praw z nich wynikających, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu. Uzyskane w roku podatkowym dochody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających, zgodnie z treścią art. 30b ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podatnik obowiązany jest wykazać w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. la pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, po zakończeniu roku podatkowego, tj. do 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, w którym powstał przychód podatkowy.

Stanowisko to potwierdzają przytoczone poniżej interpretacje Ministra Finansów wydane w podobnych stanach faktycznych:

1.  interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 29 września 2014 r., Nr ITPB2/415-677/14/IB, w której stwierdzono, że: „Z chwilą realizacji praw wynikających z ww. pochodnych instrumentów finansowych, powstaje przychód w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy i dochód podlega opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30b ww. ustawy. Stosownie do art. 30b ust. 6 i art. 45 ust. la pkt 1 ww. ustawy, po zakończeniu roku podatkowego podatnik (pracownik) będzie samodzielnie zobowiązany w zeznaniu podatkowym wykazać dochody uzyskane w roku podatkowym oraz obliczyć należny podatek dochodowy”.
2.  interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 4 czerwca 2014 r., Nr ILPB2/415-274/14-2/WS, w której stwierdzono, że: „W momencie realizacji praw wynikających z akcji fantomowych powstaje przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu z zastosowaniem 19% stawki podatkowej, zgodnie z art. 30b ust. 1 ww. ustawy. Do rozliczenia uzyskanego przychodu z ww. tytułu, w tym złożenia zeznania i zapłaty zryczałtowanego 19% podatku, zobowiązani są wyłącznie pracownicy”.
3.  interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 20 marca 2014 r., Nr IPPB2/415-883/13-4/MK, w której stwierdzono, że: „W przypadku zrealizowania przez Uprawnionych pracowników Banku praw wynikających z akcji fantomowych stanowiących pochodny instrument finansowy w drodze rozliczenia pieniężnego, przysporzenie w postaci odroczonej premii pieniężnej, jakie uzyskają pracownicy Banku uczestniczący w Polityce, na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy zakwalifikować do źródła przychodów, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy. Tym samym przychód ten nie będzie stanowił dla Uprawnionych przychodu ze stosunku pracy, innych źródeł, ani też przychodu z działalności wykonywanej osobiście”.

Wobec powyższego, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że przyznanie Mu akcji fantomowych spowoduje powstanie po Jego stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu dopiero w momencie realizacji praw z nich wynikających (a nie na żadnym wcześniejszym etapie), który w konsekwencji stanowić będzie przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu z zastosowaniem 19% stawki podatkowej, zgodnie z art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i zadeklarowaniu, zgodnie z art. 30b ust. 6 (tj. w zeznaniu podatkowym Wnioskodawcy).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, jednym ze źródeł przychodów są m.in. kapitały pieniężne.

Stosownie do treści art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 10 cyt. ustawy, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających.

Zgodnie z art. 17 ust. 1b ww. ustawy, za datę powstania przychodu z tytułu realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych uważa się moment realizacji tych praw.

Sposób opodatkowania przychodów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych został uregulowany w art. 30b ust. 1 ww. ustawy, zgodnie z którym od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia m.in. pochodnych instrumentów finansowych, w tym z realizacji praw wynikających z tych instrumentów podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.

Podstawą opodatkowania, stosownie do art. 30b ust. 2 pkt 3 tej ustawy jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38a - osiągnięta w roku podatkowym.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych - do czasu realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo rezygnacji z realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo ich odpłatnego zbycia – o ile wydatki te, stosownie do art. 22g ust. 3 i 4, nie powiększają wartości początkowej środka trwałego oraz wartości niematerialnych i prawnych.

W myśl art. 30b ust. 5 ww. ustawy, dochodów, o których mowa w ust. 1, nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 oraz art. 30c.

Stosownie do art. 30b ust. 6 ww. ustawy, rozliczenie ww. dochodów następuje na zasadzie samoopodatkowania, tj. po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, składanym do końca kwietnia roku następnego po roku podatkowym (PIT-38), wykazać dochody uzyskane w roku podatkowym m.in. z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych i obliczyć należny podatek dochodowy.

Zgodnie z treścią art. 45 ust. 1a pkt 1 cytowanej ustawy, w terminie określonym w ust. 1 podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym odrębne zeznania, według ustalonych wzorów, o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (poniesionej straty) z kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b ww. ustawy.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca pełni funkcję Członka Zarządu X Polska Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością („Spółka”). W okresie od dnia 1 sierpnia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2014 r. Wnioskodawca był zatrudniony przez Spółkę na podstawie kontraktu menedżerskiego. Od dnia 1 stycznia 2015 r. otrzymuje On wynagrodzenie za pełnienie funkcji Członka Zarządu na podstawę umowy o pracę, zawartej ze Spółką. Spółka wchodzi w skład Grupy X (dalej: „Grupa”), której centrala, Spółka X AG, mieści się w N. W 2013 r. X AG wprowadziła program motywacyjny L. T. I. P. (dalej: „Program”) dla kluczowych pracowników Grupy X, w tym wybranych osób zatrudnionych w Spółce („Uczestnicy”), włączając Wnioskodawcę. Celem Programu jest m.in. zmotywowanie pracowników do osiągnięcia coraz lepszych wyników finansowych Grupy oraz zatrzymanie w Grupie najbardziej utalentowanego i wykwalifikowanego personelu. Program jest zarządzany centralnie przez Zarząd Spółki niemieckiej X AG, który ustala zasady i wysokość wypłat oraz kryteria kwalifikacji Uczestników do Programu. Każdego roku Zarząd X AG ustala krąg osób, które mają prawo uczestniczenia w Programie. Wartość akcji fantomowych ustalana jest w oparciu o kurs akcji X AG, zgodnie z zasadami przewidzianymi w Programie. Akcje fantomowe przyznawane są Uczestnikom nieodpłatnie. Prawo Uczestnika do dysponowania akcjami fantomowymi jest ograniczone. Uczestnik nie ma prawa do rozporządzania nimi do momentu upływu okresu restrykcji („Okres Restrykcji”). Okres Restrykcji kończy się w momencie wypłaty pieniężnej z Programu. W Okresie Restrykcji Uczestnik nie może bowiem zrealizować praw związanych z ich posiadaniem. Przede wszystkim Uczestnik nie ma w tym czasie prawa zbycia akcji fantomowych, ani praw z nich wynikających. Akcje fantomowe nie uprawniają również do faktycznego udziału w kapitale Grupy. Uczestnikowi posiadającemu akcje fantomowe nie przysługują prawa korporacyjne i majątkowe, w szczególności akcje fantomowe nie dają mu prawa głosu, ani nie upoważniają do pobierania dywidendy. Warunkiem otrzymania wypłaty z Programu jest m.in. kontynuacja zatrudnienia przez określony czas w jednej ze spółek z Grupy.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że samo przyznanie Wnioskodawcy akcji fantomowych, które stanowią pochodny instrument finansowy uprawniający do otrzymania w przyszłości środków pieniężnych, nie skutkuje po Jego stronie powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przyznanie akcji fantomowych w ramach systemu motywacyjnego nie stanowi nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie jest bowiem związane z jakimkolwiek przysporzeniem w majątku osoby nabywającej akcje fantomowe. W momencie przyznania akcji fantomowych nie można stwierdzić, czy ich realizacja przyniesie wymierne korzyści ekonomiczne, a tym bardziej oszacować wartości tej korzyści. Przyznanie akcji fantomowych jedynie stwarza Wnioskodawcy potencjalną możliwość uzyskania w przyszłości korzyści majątkowych. Akcje fantomowe są niezbywalne i nie są notowane na giełdzie. Ponadto, nie dają one prawa głosu i nie upoważniają Wnioskodawcy do pobierania dywidendy.

Brak konkretnego wymiaru finansowego akcji fantomowych w momencie ich przyznania uniemożliwia traktowanie ich w kategorii przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 11 ww. ustawy. Tym samym nie mamy do czynienia z nieodpłatnym świadczeniem na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, w momencie otrzymania przez Wnioskodawcę akcji fantomowych, uprawniających do otrzymania w przyszłości wypłaty pieniężnej, stanowiących pochodny instrument finansowy, po Jego stronie nie wystąpi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Przez pochodne instrumenty finansowe, zgodnie z definicją zawartą w art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, rozumie się instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2014 r., poz. 94, z późn. zm.), z wyłączeniem tytułów uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania oraz instrumentów rynku pieniężnego.

Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są niebędące papierami wartościowymi:

1.  tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania,
2.  instrumenty rynku pieniężnego,
3.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne,
4.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar, i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron,
5.  opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar, i które są wykonywane przez dostawę, pod warunkiem, że są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu,
6.  niedopuszczone do obrotu na rynku regulowanym, ani w alternatywnym systemie obrotu opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar, które mogą być wykonane przez dostawę, które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych,
7.  instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego,
8.  kontrakty na różnicę,
9.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych, uprawnień do emisji oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także wszelkiego rodzaju inne instrumenty pochodne odnoszące się do aktywów, praw, zobowiązań, indeksów oraz innych wskaźników, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych.

Z kolei, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 149, poz. 1674), instrument pochodny - instrument finansowy, to taki, którego:

1.  wartość jest zależna od zmiany wartości instrumentu bazowego, to jest określonej stopy procentowej, ceny papieru wartościowego lub towaru, kursu wymiany walut, indeksu cen lub stóp, oceny wiarygodności kredytowej lub indeksu kredytowego albo innej podobnej wielkości i
2.  nabycie nie powoduje poniesienia żadnych wydatków początkowych albo wartość netto tych wydatków jest niska w porównaniu do wartości innych rodzajów kontraktów, których cena podobnie zależy od zmiany warunków rynkowych, i
3.  rozliczenie nastąpi w przyszłości.

Cechą pochodnych instrumentów finansowych jest to, że ich wartość uzależniona jest od wartości instrumentów bazowych, czyli np. wartości akcji, obligacji, wartości indeksu giełdowego itp.

Z wyżej przywołanych uregulowań prawnych wynika, że akcje fantomowe stanowią pochodny instrument finansowy, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, w stosunku do którego instrumentem bazowym jest akcja.

O powyższym przesądza fakt, że w rozumieniu ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030, z późn. zm.), akcja fantomowa nie jest papierem wartościowym, ani akcją, w szczególności nie daje prawa głosu, ani nie uprawnia do pobierania dywidendy.

Zatem stwierdzić należy, że w przypadku zrealizowania przez Wnioskodawcę praw wynikających z akcji fantomowych stanowiących pochodny instrument finansowy w drodze wypłaty pieniężnej, przysporzenie, jakie uzyska, należy zakwalifikować do źródła przychodów, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy. Zgodnie bowiem z tym przepisem, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się m.in. przychody z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych.

Z uwagi na powyższe, po stronie Wnioskodawcy, z tytułu realizacji praw wynikających z akcji fantomowych, stanowiących pochodny instrument finansowy, powstanie przychód podlegający opodatkowaniu w momencie realizacji nabytego prawa, który stanowi przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym, zgodnie z art. 30b ust. 1 ww. ustawy i wykazaniu w zeznaniu podatkowym składanym przez Niego, stosownie do art. 30b ust. 6 ww. ustawy.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji organów podatkowych należy stwierdzić, że zapadły one w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla Organu wydającego przedmiotową interpretację.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.