Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT2-1.4011.513.2018.2.DJD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-11-15
Teza: Zwolnienie z opodatkowania uzyskanego odszkodowania za wywłaszczenie ziemi pod linię kolejową, wykorzystywanej w działalności gospodarczej.
Słowa kluczowe: działki; nieruchomości; odszkodowania; wywłaszczenie; środek-środek trwały
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 2 października 2018 r. (data wpływu 8 października 2018 r.), uzupełnionym pismem z dnia 26 października 2018 r. (data wpływu 31 października 2018 r.), o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania uzyskanego odszkodowania za wywłaszczenie ziemi pod linię kolejową – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 8 października 2018 r. do tutejszego Organu wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.

Pismem z dnia 26 października 2018 r. uzupełniono wniosek o adres zamieszkania Wnioskodawcy.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2018 r., poz. 646, z późn. zm). Jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, podlegającym w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Przeważającą działalnością gospodarczą Wnioskodawcy jest kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek.

Od 1995 r. do 1998 r. Wnioskodawca dzierżawił od miasta działkę i posadowiony na niej budynek (dalej: „Działka”, „Nieruchomość”, a w odniesieniu do budynku także „Budynek”). Od 1996 r. Nieruchomość jest wykorzystywana przez Wnioskodawcę do prowadzenia działalności gospodarczej. W 1998 r. Wnioskodawca nabył połowę udziału w Działce, a w 2004 r. drugą połowę udziału w Działce. Aktualnie od 2007 r. Nieruchomość jest wynajmowana w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej. W okresie od 1995 r. do 2017 r. Wnioskodawca czynił nakłady na Budynek w celu jego modernizacji i adaptacji. Nieruchomość jest ujawniona w ewidencji środków trwałych Wnioskodawcy.

W związku z postępowaniem mającym na celu ustalenie lokalizacji linii kolejowej z Działki wydzielono działkę Nr X, która została objęta decyzją Wojewody o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej w związku z realizacją inwestycji. Z dniem 15 grudnia 2017 r. działka Nr X stała się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa, a \`(...)\` S.A. nabyły z mocy prawa prawo użytkowania wieczystego.

Decyzją Wojewody z dnia 12 września 2018 r. ustalono odszkodowanie za wywłaszczoną działkę Nr X o powierzchni 0,1131 ha (dalej: „Odszkodowanie”). Odszkodowanie zostało ustalone na podstawie art. 9y ust. 1-4, art. 9x ust. 4, art. 9s ust. 4 oraz art. 9ad ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2017 r., poz. 2117, z późn. zm., dalej: „UTK”) w związku z art. 134 i art. 135 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121, z późn. zm., dalej: „UGN”) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, z późn. zm., dalej: „KPA”).

Całkowita cena nabycia Nieruchomości nie przekraczała 50% wartości ustalonego Odszkodowania.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy przychód z Odszkodowania podlega zwolnieniu z opodatkowania w oparciu o art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy, przychód z Odszkodowania podlega zwolnieniu z podatku w oparciu o art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r., poz.1509, z późn. zm), dalej: „ustawa PIT”.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy PIT, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. W konsekwencji, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych, bądź od których zaniechano poboru podatku.

Z kolei, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy PIT, źródłem przychodów jest pozarolnicza działalność gospodarcza. Zasady ustalania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej zostały określone w art. 14 ustawy PIT, gdzie w ust. 1 wskazano, że za przychód z działalności uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

W myśl art. 14 ust. 2 pkt 12 ustawy PIT, przychodem z działalności gospodarczej są również otrzymane odszkodowania za szkody dotyczące składników majątkowych związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej.

Wobec powyższego można uznać, że uzyskane odszkodowania, które mają związek z prowadzoną przez podatnika pozarolniczą działalnością gospodarczą, stanowią przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z tej działalności - chyba że zostały wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonych w ustawie.

Ustawa PIT przewiduje zamknięty katalog zwolnień przedmiotowych.

W myśl art. 21 ust. 1 pkt 29 cytowanej ustawy, wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami.

W dalszej części tego przepisu wskazano, że przedmiotowe zwolnienie nie będzie przysługiwało, jeżeli łącznie spełnione zostaną następujące warunki:

*   nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego lub odpłatnym zbyciem,

*   cena jej nabycia była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny zbycia.

Z uwagi na to, że wskazane wyżej zwolnienie ma charakter przedmiotowy, a nie podmiotowy, fakt wykorzystywania Nieruchomości do działalności gospodarczej pozostaje bez znaczenia. W konsekwencji okoliczność, że przychód z Odszkodowania stanowi przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej nie wpływa na możliwość skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy PIT.

Jak wskazano w opisie stanu faktycznego, całkowita cena nabycia Nieruchomości nie przekraczała 50% wartości ustalonego Odszkodowania. W opisanym stanie faktycznym spełniony zostaje jeden z warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy PIT. Tym niemniej, w ocenie Wnioskodawcy, przedmiotowe zwolnienie nie będzie przysługiwać wyłącznie, gdy ww. warunki będą spełnione łącznie. W przypadku, gdy spełniony będzie tylko jeden z nich albo nie będzie spełniony żaden z nich, zwolnienie przysługuje.

W konsekwencji, zdaniem Wnioskodawcy, fakt wypełnienia jednego z ww. warunków nie wpływa na możliwość zwolnienia przychodu wynikającego z uzyskania Odszkodowania w oparciu o art. 21 ust. 1 pkt 29.

Wnioskodawca zaznacza, że takie rozumienie wskazanego przepisu przyjmują również organy podatkowe w wydawanych przez siebie interpretacjach, m.in.:

1.  Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 3 sierpnia 2018 r., Nr 0113-KDIPT3.4011.261.2018.4.JR, w której wskazano, że: „\`(...)\`przedmiotowe zwolnienie nie będzie przysługiwało, jeżeli łącznie spełnione zostaną następujące warunki:
    *   nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego lub odpłatnym zbyciem,
    *   cena jej nabycia była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny zbycia.

Zatem zwolnienie nie będzie przysługiwać, gdy powyższe warunki dotyczące okresu sprzedaży (wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego) oraz ceny nabycia będą spełnione łącznie. W przypadku, gdy spełniony będzie tylko jeden z nich (albo nie będzie spełniony żaden z nich), wówczas zwolnienie będzie podatnikom przysługiwać”;

1.  Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 9 lipca 2018 r., Nr 0114-KDIP3-1.4011.251.2018.l.ES, potwierdzającej możliwość skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy PIT również w sytuacji, gdy uzyskane Odszkodowanie jest kwalifikowane jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, jak i wykładnię, zgodnie z którą w przypadku spełnienia jednego z warunków przewidzianych w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy PIT, zwolnienie będzie przysługiwać podatnikowi;
2.  Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 22 czerwca 2018 r., Nr 0114-KDIP3-1.4011.235.2018.l.MJ, potwierdzającej możliwość skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy PIT również w sytuacji, gdy uzyskane Odszkodowanie jest kwalifikowane jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, jak i wykładnię, zgodnie z którą w przypadku spełnienia jednego z warunków przewidzianych w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy PIT, zwolnienie będzie przysługiwać podatnikowi;
3.  Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 2 lutego 2018 r., Nr 0114-KDIP3-1.4011.450.2017.l.ES, w której wskazano, że: „\`(...)\`odszkodowania, jeżeli mają związek z prowadzoną przez podatnika pozarolniczą działalnością gospodarczą, stanowią podlegający opodatkowaniu przychód z tej działalności, chyba że wymienione są w katalogu zwolnień przedmiotowych określonych w art. 21 ust. 1 ustawy PIT. Wówczas odszkodowania te korzystają ze zwolnienia od podatku”, a także potwierdzono, że w przypadku spełnienia jednego z warunków przewidzianych w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy PIT, zwolnienie będzie przysługiwać podatnikowi;
4.  Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 20 października 2017 r., Nr 0115-KDIT3.4011.237.2017.1.DR, w której potwierdził możliwość skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy PIT również w sytuacji, gdy uzyskane Odszkodowanie jest kwalifikowane jako przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, a także wykładnię, zgodnie z którą w przypadku spełnienia jednego z warunków przewidzianych w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy PIT, zwolnienie będzie przysługiwać podatnikowi.

Ponadto zdaniem Wnioskodawcy, Odszkodowanie jest odszkodowaniem wypłacanym stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami w rozumieniu ustawy PIT. Należy bowiem podkreślić, że ustawa PIT w analizowanym przepisie wskazuje nie na samą UGN, a na przepisy o gospodarce nieruchomościami - co wydaje się być pojęciem szerszym i obejmującym również inne ustawy, których przepisy mogą dotyczyć gospodarki nieruchomościami. Mając to na względzie, Wnioskodawca wskazuje, że w stanie faktycznym, będącym przedmiotem niniejszego wniosku, Odszkodowanie zostało przyznane w oparciu o przepisy UTK w związku z przepisami UGN i w związku z przepisami KPA, a jego wysokość została ustalona w oparciu o art. 134 i art. 135 UGN.

W ocenie Wnioskodawcy, przepisy UTK w zakresie dotyczącym wywłaszczenia Nieruchomości i odszkodowania za to wywłaszczenie są przepisami o gospodarce nieruchomościami w rozumieniu ustawy PIT, co potwierdza brzmienie art. 2 pkt 10 UGN. zgodnie z którym przepisy UGN nie naruszają innych ustaw dotyczących gospodarki nieruchomościami, a w szczególności UTK. Ponadto, zgodnie z art. 9s ust. 4 UTK, do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania w przypadkach, o których mowa w art. 9s ust. 3 i 3a, stosuje się odpowiednio przepisy UGN, z zastrzeżeniem art. 9y i art. 9z. W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy, Odszkodowanie jest odszkodowaniem wypłacanym stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami w rozumieniu ustawy PIT.

Takie rozumienie przedmiotowego przepisu podzielają organy podatkowe w wydawanych indywidualnych interpretacjach podatkowych, przykładowo:

1.  Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 1 kwietnia 2016 r., Nr IBPB-1-1/4511-28/16/ZK, w której wskazano, że: „\`(...)\`ustawa o transporcie kolejowym określająca m in. szczegółowe zasady i warunki przygotowania inwestycji dotyczących linii kolejowych o znaczeniu państwowym, w tym warunki lokalizacji nabywania nieruchomości na ten cel oraz organy właściwe w tych sprawach, została wymieniona w art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r., poz. 1774), jako ustawa stanowiąca lex specialis do ustawy o gospodarce nieruchomościami. (\`(...)\`) Zgodnie z art. 9s ust. 4 ustawy o transporcie kolejowym, do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania w przypadkach, o których mowa w ust. 3 i 3a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 9y i 9z. (\`(...)\`) W związku z powyższym należy uznać, że opisane we wniosku odszkodowanie, zostało wypłacone stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami i w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych”, a także potwierdzono, że w przypadku spełnienia jednego z warunków przewidzianych w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy PIT, zwolnienie będzie przysługiwać podatnikowi;
2.  Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 21 lipca 2015 r., Nr IBPB-2-1/4511-198/15/AD;
3.  Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 2 czerwca 2014 r., Nr IBPBII/l/415/14/MZ.

Stanowisko to przyjmują również sądy administracyjne, przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II FSK 1117/11, w którym wskazano, że: „Każde odszkodowanie za odjęcie prawa własności na cel publiczny, którego zasady ustalania oraz wypłaty określają przepisy o gospodarce nieruchomościami, korzysta ze zwolnienia podatkowego po spełnieniu warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 29 u.p.d.o.f. Nie ma natomiast znaczenia, czy podstawa wypłacenia odszkodowania wynika z przejęcia nieruchomości z mocy prawa w trybie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, czy ustawy o gospodarce nieruchomościami i czy jest konsekwencją postępowania wywłaszczeniowego. Użyte w tym przepisie pojęcie postępowania wywłaszczeniowego nie zostało zawężone tylko i wyłącznie do rozumienia go w ujęciu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wywłaszczenie, w szerokim znaczeniu tego słowa, oznacza wszelkie formy ingerencji państwa w prawa własności przysługujące innym podmiotom.”

W świetle wyżej wskazanej argumentacji, w ocenie Wnioskodawcy, okoliczność wykorzystywania Nieruchomości do prowadzenia działalności gospodarczej, spełnienia przesłanki dotyczącej ceny nabycia Nieruchomości, która była o co najmniej 50% niższa od wysokości przyznanego Odszkodowania, przy braku jednoczesnego spełnienia drugiej przesłanki, tj. nabycia własności Nieruchomości w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, oraz że wywłaszczenia dokonano zasadniczo w oparciu o przepisy UTK (w związku z UGN), nie stanowi przeszkody do zastosowania zwolnienia przychodu z tytułu uzyskania Odszkodowania w świetle art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy PIT.

W konsekwencji, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że przychód z tytułu uzyskania Odszkodowania w związku z wywłaszczeniem Nieruchomości będzie podlegał zwolnieniu od podatku dochodowym od osób fizycznych w oparciu o art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy PIT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.), odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Końcowo należy zaznaczyć, że przy wydawaniu niniejszej interpretacji tutejszy Organ dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Tym samym, jeżeli przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie się różnić od stanu, który wystąpi w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji indywidualnej.

Zgodnie z art. 14na ustawy Ordynacja podatkowa, przepisów art. 14k - 14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.