Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-880/08-2/AI
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2008-12-09
Teza: Czy czynność przeniesienia części majątku spółki obejmującego całe przedsiębiorstwo ze spółki dzielonej na spółkę nowo zawiązaną podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?
Słowa kluczowe: opodatkowanie; przedsiębiorstwa-zorganizowana część przedsiębiorstwa
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 6

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością reprezentowanej przez pełnomocnika, przedstawione we wniosku z dnia 11 września 2008 r. (data wpływu 18 września 2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT przeniesienia części majątku na spółkę nowo zawiązaną – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 września 2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT przeniesienia części majątku na spółkę nowo zawiązaną.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca (Spółka z o.o. „X”) zamierza dokonać podziału Spółki (dalej „spółka dzielona") poprzez przeniesienie części majątku Spółki dzielonej stanowiącego przedsiębiorstwo, na spółkę nowo zawiązaną (Y Spółka z o.o. – dalej „spółka nowo zawiązana").

Spółka nowo zawiązana powstała w związku z podziałem, wstępuje z dniem wydzielenia w prawa i obowiązki spółki dzielonej – określone w planie podziału. Wydzielone składniki majątku stanowią całość pod względem gospodarczym, organizacyjnym i majątkowym. Przedsiębiorstwo w spółce nowo zawiązanej będzie wykonywać dalej własne zadania gospodarcze (odrębne od zadań przedsiębiorstwa pozostającego w strukturze Wnioskodawcy). Ponadto przedsiębiorstwo wniesione do spółki nowo zawiązanej w spółce dzielonej wykonywało odrębne zadania, posiadało wyodrębnioną strukturę organizacyjną. Posiada i dalej posiadać będzie zorganizowany zespół ludzi oraz strukturę organizacyjną, umożliwiające samodzielne prowadzenie działalności gospodarczej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy czynność przeniesienia części majątku spółki obejmującego całe przedsiębiorstwo ze spółki dzielonej na spółkę nowo zawiązaną podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, w ustawie o podatku od towarów i usług ustawodawca nie zawarł wyraźnej regulacji w przedmiocie opodatkowania podatkiem od towarów i usług czynności podziału spółki kapitałowej. By móc uznać, że czynność podziału spółki (przez wydzielenie jej majątku i przeniesienie go na spółkę nowo zawiązaną) podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, niezbędne jest stwierdzenie, czy jest to czynność odpłatna – odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług – zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Odpłatność ta polegałaby na tym, że w zamian za przeniesienie części majątku spółki dzielonej – Wnioskodawcy – otrzyma ona zapłatę. Jednak – zgodnie z art. 529 § 1 pkt 4 oraz § 3 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.) – w wyniku dokonania podziału przez wydzielenie następuje przeniesienie części majątku spółki dzielonej na spółkę nowo zawiązaną, a wspólnicy spółki dzielonej otrzymują udziały spółki nowo zawiązanej. Spółka nowo zawiązana wstępuje z dniem wydzielenia w prawa i w obowiązki spółki dzielonej, określone w planie podziału. Spółka nowo zawiązana w zamian za otrzymane składniki majątkowe płaci osobom trzecim, tj. udziałowcom spółki dzielonej.

Wnioskodawca odnosi się do orzeczeń Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości: z dnia 18 lipca 2007 r. w sprawie C-277/05 (…), z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 (…), z dnia 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 (…), z dnia 21 marca 2002 r. w sprawie C-174/00 (…) oraz z dnia 23 marca 2006 r. w sprawie C-210/04 (…), w których stwierdzono, że o odpłatności można mówić wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych.

W przypadku podziału przez wydzielenie spółki kapitałowej do takich czynności nie dochodzi.

Majątek spółki dzielonej jest majątkiem odrębnym od majątku wspólnika. Wspólnik ma jedynie udziały w spółce dzielonej. Ponadto w chwili wydania udziałów przez spółkę nowo zawiązaną udziałowcom spółki dzielonej następuje umorzenie z mocy prawa części udziałów w spółce dzielonej. Z punktu widzenia udziałowca spółki dzielonej to czynność techniczna, administracyjna. Nie można zatem uznać, że zapłata spółki nowo zawiązanej, która przejmuje majątek, na rzecz wspólników spółki dzielonej następuje w związku z przekazaniem przez tych wspólników części majątku spółki dzielonej na rzecz spółki nowo zawiązanej.

Wnioskodawca powołuje się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lutego 2008 r., którego istotą było wyodrębnienie z przedsiębiorstwa części działalności tworząc nową spółkę.

W oparciu o powyższy wyrok Zainteresowany wskazuje, iż każdy zespół składników majątkowych, dający się wyodrębnić poprzez funkcjonalne powiązanie polegające na przydatności do realizacji określonego działania gospodarczego – bez względu na jego organizacyjne wyodrębnienie w postaci zakładu czy też oddziału – będzie przedsiębiorstwem w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego Takie rozumienie definicji przedsiębiorstwa spełnia wymogi art. 5 ust. 8 VI Dyrektywy i art. 19 Dyrektywy 112 i w związku z tym, definicja ta może być stosowana przy wykładni pojęcia „przedsiębiorstwo" ujętego w art. 6 pkt 1 ustawy o VAT.

Wnioskodawca odnosi się do art. 5 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 269, poz. 2681 ze zm.), który stanowi, iż podatnicy obowiązani są do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego; zgłoszenia identyfikacyjnego dokonuje się jednokrotnie, bez względu na rodzaj oraz liczbę opłacanych przez podatnika podatków, formę opodatkowania, liczbę oraz rodzaje prowadzonej działalności gospodarczej oraz liczbę prowadzonych przedsiębiorstw. Zatem według ustawy, która stanowi podstawę do całego systemu ewidencji podatników w Polsce, podatnik może mieć więcej niż jedno przedsiębiorstwo. Można uznać (wykładnia systemowa zewnętrzna), iż pojęcia w niej zawarte mają zastosowanie także do innych ustaw podatkowych.

Z kolei z punktu widzenia cywilnoprawnego przedsiębiorstwo jest całością pod względem gospodarczym, organizacyjnym i majątkowym.

Jedność gospodarcza przedsiębiorstwa przejawia się w wykonywaniu własnych zadań gospodarczych jako pewien zamknięty proces gospodarczy. Na całość pod względem organizacyjnym składa się odpowiednio zorganizowany kolektyw ludzki oraz autonomiczna struktura organizacyjna. Całość majątkowa oznacza, że przedsiębiorstwo opiera swoją działalność na wyodrębnionym kompleksie środków majątkowych. Tak pojęte przedsiębiorstwo jest przedmiotem własności osoby fizycznej lub osoby prawnej. Wreszcie ta sama osoba fizyczna lub prawna może mieć kilka przedsiębiorstw (E. Norek „Przedsiębiorstwo w obrocie gospodarczym" wyd. LexisNexis, Warszawa 2007 r.).

Z prawa cywilnego, Dyrektywy VAT oraz ustawy o identyfikacji podatkowej podatników i płatników jasno wynika, że ta sama osoba może posiadać kilka przedsiębiorstw. Ponadto ustawodawca nie zawarł w ustawie o VAT definicji przedsiębiorstwa. Wskazuje to na konieczność odwołania się do prawa cywilnego, także do wskazanej już ustawy o identyfikacji podatkowej podatników i płatników. Zatem jest dopuszczalna sytuacja, gdy Wnioskodawca – spółka dzielona – przekaże spółce nowo zawiązanej całe przedsiębiorstwo, w oparciu o które spółka nowo zawiązana będzie prowadziła działalność gospodarczą. Warunkiem jest jedynie, aby przekazany kompleks majątkowy stanowił całość pod względem gospodarczym, organizacyjnym i majątkowym, co niewątpliwie w przypadku przekazania części swojego majątku przez Wnioskodawcę na spółkę nowo zawiązaną ma miejsce, ponieważ otrzymane przedsiębiorstwo w spółce nowo zawiązanej będzie kontynuowało działalność gospodarczą.

Tak więc, zdaniem Wnioskodawcy czynność przekazania części majątku spółki dzielonej na nowo zawiązaną w postaci przedsiębiorstwa nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT z następujących powodów:

1.  Podział spółki kapitałowej nie jest czynnością odpłatną w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, a tylko taka czynność w analizowanym przypadku mogłaby podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT;
2.  Wskutek zaimplementowania do polskiej ustawy o podatku od towarów i usług wynikającej z art. 5 ust. 8 i art. 6 ust. 5 VI Dyrektywy Rady (77/388/EWG) z dnia 17 maja 1977 r. zasady braku dostawy, w odniesieniu do każdego przeniesienia przedsiębiorstwa lub samodzielnej jego części, włączając składniki rzeczowe i w razie konieczności inne, łącznie stanowiące przedsiębiorstwo lub jego część o ile nabywca zamierza dalej prowadzić nabyte przedsiębiorstwo lub jego część, i nieskorzystania przez ustawodawcę polskiego z możliwości ograniczenia zakresu implementowanego przepisu z uwagi na zapobieżenie zakłóceniom konkurencji bądź też uchylaniu się od opodatkowania lub unikaniu opodatkowania przez wykorzystanie zasady braku dostawy czynność przeniesienia części majątku Spółki Wnioskodawcy obejmującego całe przedsiębiorstwo ze „spółki dzielonej” na „spółkę nowo zawiązaną” nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT;
3.  W rozumieniu prawa cywilnego oraz podatkowego osoba fizyczna lub osoba prawna może posiadać kilka przedsiębiorstw, pod warunkiem że stanowią one wyodrębnione całości pod względem gospodarczym, organizacyjnym i majątkowym, co w przypadku podziału Spółki Wnioskodawcy przez wydzielenie jednego z jej przedsiębiorstw ma miejsce.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Przepisy regulujące prawną instytucję podziału spółek stanowią treść tytułu IV działu II ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.). Zgodnie z art. 529 § 1 Kodeksu spółek handlowych (zwanego dalej k.s.h.) wyróżniono cztery sposoby dokonania podziału spółek kapitałowych.

Podział może być dokonany przez:

1.  przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na inne spółki za udziały lub akcje spółki przejmującej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie),
2.  zawiązanie nowych spółek, na które przechodzi cały majątek spółki dzielonej za udziały lub akcje nowych spółek (podział przez zawiązanie nowych spółek),
3.  przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na istniejącą i na nowo zawiązaną spółkę lub spółki (podział przez przejęcie i zawiązanie nowej spółki),
4.  przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub na spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie).

Do podziału przez wydzielenie stosuje się przepisy o podziale spółek dotyczące odpowiednio spółki przejmującej lub spółki nowo zawiązanej (art. 529 § 2 k.s.h.). Podział przez wydzielenie jest instytucją prawa handlowego będącą jedną z form restrukturyzacji, polegającą na rozdrobnieniu majątku spółki dzielonej, które polega na przekazaniu składników majątkowych (pasywów i aktywów) spółki dzielonej bez przeprowadzenia likwidacji do spółek nowo tworzonych. Instytucję podziału spółek regulują przepisy art. 528 - 550 k.s.h.

Art. 532 § 1 k.s.h. wprost stanowi, że do podziału spółki stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące powstania właściwego typu spółki przejmującej albo nowo zawiązanej, z wyłączeniem przepisów o wkładach niepieniężnych.

Istotą podziału przez wydzielenie w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych jest to, że przy takim trybie podziału nie dochodzi do wniesienia aportu do nowopowstałej spółki.

Wskazane wyżej przepisy Kodeksu spółek handlowych regulują także warunki oraz skutki dokonania podziału danej osoby prawnej w powyższej formie. W świetle owych regulacji można wyodrębnić m. in. następujące specyficzne cechy tej instytucji prawnej:

*   podział spółki polega na bezpośrednim podzieleniu m. in. części majątku danej spółki oraz przeniesieniu go na inne podmioty, których udziałowcami (akcjonariuszami) stają się udziałowcy (akcjonariusze) spółki dzielonej bez konieczności dokonywania dodatkowych czynności prawnych rozporządzających (np. sprzedaży, darowizny, zamiany) pomiędzy podmiotami biorącymi udział w podziale,
*   spółka przejmująca wstępuje we wszystkie przydzielone jej w planie podziału prawa i obowiązki spółki dzielonej z dniem oznaczonym przez ustawodawcę jako dzień podziału (wydzielenia), na co wskazuje bezpośrednio treść art. 531 § 1 Kodeksu spółek handlowych. Tym samym w przypadku podziału przejście majątku spółki dzielonej na inną spółkę uczestniczącą w podziale następuje na mocy jednego zdarzenia prawnego, jakim jest uchwała zgromadzenia wspólników o podziale, w drodze sukcesji uniwersalnej,
*   wspólnicy (akcjonariusze) spółki dzielonej, zgodnie z art. 529 § 3 Kodeksu spółek handlowych, mogą otrzymać udziały lub akcje spółek przejmujących, jak również dopłaty w gotówce.

Z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca zamierza dokonać podziału spółki poprzez wydzielenie części jej majątku i przeniesienie go na inną spółkę (tzw. podział przez wydzielenie), na zasadach określonych przepisami art. 529 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks spółek handlowych.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W art. 7 ust. 1 ustawy postanowiono, iż przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…). Przez dostawę towarów rozumie się również – zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy - przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem, w szczególności:

1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, 2) wszelkie inne przekazanie towarów bez wynagrodzenia, w szczególności darowizny - jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tych czynności, w całości lub w części.

Przez świadczenie usług natomiast – w myśl art. 8 ust. 1 ustawy – rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również m. in. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę w jakiej dokonano czynności prawnej. Z kolei art. 8 ust. 2 ustawy stanowi, iż nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części, traktuje się jak odpłatne świadczenie usług.

Ze względu na treść powołanych wyżej przepisów stwierdzić należy, iż przeniesienie w drodze sukcesji części majątku Spółki przejmowanej na spółkę przejmującą może stanowić dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 2 (w zakresie przeniesienia prawa do rozporządzania towarami) lub świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 (w zakresie przeniesienia praw do wartości niematerialnych i prawnych) ustawy o VAT. W wyniku podziału przez wydzielenie dokonane zostanie przeniesienie przez Spółkę prawa do rozporządzania towarem jak właściciel lub przeniesienie prawa do wartości niematerialnych lub prawnych. Czynność ta dla Spółki dzielonej jest nieodpłatna, nie otrzymuje ona bowiem od spółki przejmującej żadnego ekwiwalentu. Spółka dzielona wręcz wyzbywa się majątku i dochodzi do zmniejszenia jej kapitału. Ekwiwalentność czynności dotyczy udziałowców (akcjonariuszy), którzy otrzymują nowe udziały (akcje) w spółce przejmującej. Z powyższego wynika, iż podział przez wydzielenie, jako czynność nieodpłatna, zrównana jednakże z czynnościami odpłatnymi (zgodnie z art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy), podlega opodatkowaniu, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy o VAT.

Na mocy art. 6 cyt. ustawy z zakresu opodatkowania podatkiem VAT wyłączono pewne określone czynności. Wskazany przepis, w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 listopada 2008 r., do czynności tych – z uwagi na treść pkt 1 powołanego przepisu, zaliczał transakcje zbycia przedsiębiorstwa lub zakładu (oddziału) samodzielnie sporządzającego bilans.

Z powyższego wynika, iż czynność polegająca na przeniesieniu części majątku Wnioskodawcy na nowoutworzoną spółkę (podział przez wydzielenie) mogłaby być wyłączona z opodatkowania, gdyby wyłączenie takie wynikało wprost z ustawy.

Jednakże, w związku z wejściem w życie z dniem 1 grudnia 2008 r. (z wyjątkami określonymi w art. 15 tej ustawy) ustawy z dnia 7 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1320), na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

W przedmiotowej sprawie zatem kwestią wymagającą interpretacji jest ustalenie istnienia lub nieistnienia podstaw do zastosowania art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług (według starego i nowego przepisu) stanowiącego, iż przepisów tej ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zakładu (oddziału) samodzielnie sporządzającego bilans lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

W związku ze zmianą treści art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, od dnia 1 grudnia 2008 r. w art. 2 dodany został pkt 27e, zawierający definicję zorganizowanej części przedsiębiorstwa. W myśl tego przepisu, organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania, stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

Z powyższego wynika, że zorganizowaną cześć przedsiębiorstwa musi charakteryzować niezależność finansowa i organizacyjna. Część przedsiębiorstwa po wydzieleniu musi stanowić niezależne przedsiębiorstwo i muszą być spełnione łącznie trzy warunki, aby można było uznać, że jest to zorganizowana część przedsiębiorstwa. Mianowicie:

1.  zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązania) musi być organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie; o wyodrębnieniu finansowym może świadczyć nie tylko samodzielne sporządzanie bilansu przez oddział, ale każde wyodrębnienie, na podstawie którego możemy poznać sytuację finansową części przedsiębiorstwa, które będzie przedmiotem sprzedaży, aportu, darowizny;
2.  wyodrębnione składniki muszą być przeznaczone do realizacji określonych zadań gospodarczych;
3.  po wyodrębnieniu część przedsiębiorstwa musi być niezależnym przedsiębiorstwem samodzielnie realizującym te zadania.

Natomiast, z uwagi na fakt, iż przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisy wykonawcze do niej nie definiują pojęć: "przedsiębiorstwo" oraz "zakład (oddział) samodzielnie sporządzający bilans", należy odwołać się odpowiednio do przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) oraz ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j. t. Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.).

Podkreślić należy, iż ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, winien być on interpretowany ściśle, co oznacza, że ma on zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub oddziału (w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej) samodzielnie sporządzającego bilans, od 1 grudnia 2008 r. również w przypadku zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Zgodnie z art. 551 Kodeksu cywilnego, przedsiębiorstwo stanowi zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczony do prowadzenia działalności gospodarczej, który obejmuje w szczególności:

1.  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2.  własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3.  prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4.  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5.  koncesje, licencje i zezwolenia;
6.  patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7.  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8.  tajemnice przedsiębiorstwa;
9.  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Powyższa definicja opisuje przedsiębiorstwo w ujęciu przedmiotowym jako zespół niematerialnych i materialnych składników stanowiący przedmiot prawa w szerokim znaczeniu.

Przedsiębiorstwo jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, iż najistotniejsze dla przedmiotowego zagadnienia jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, iż zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. W tym miejscu należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 552 Kodeksu cywilnego, czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo ¬obejmuje wszystko co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych. Przepis ten odgrywa szczególnie istotną rolę, gdyż konstytuuje on zasadę, iż przedsiębiorstwo może stanowić przedmiot obrotu prawnego jako jednolita całość.

W brzmieniu obowiązującym do dnia 30 listopada 2008 r. ustawodawca wyłączył z opodatkowania – obok zbycia całego przedsiębiorstwa – jedynie transakcję mającą za przedmiot jego część, będącą zakładem (oddziałem) samodzielnie sporządzającym bilans.

Ustawa o podatku od towarów i usług nie definiuje również pojęcia "zakładu (oddziału) samodzielnie sporządzającego bilans".

W celu zdefiniowania tego pojęcia można odwołać się do definicji zawartej w art. 5 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (j. t. Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.), w rozumieniu której "oddziałem" jest wyodrębniona i samodzielna organizacyjnie część działalności gospodarczej wykonywana przez przedsiębiorcę poza siedzibą przedsiębiorcy lub głównym miejscem wykonywania działalności. Oddział lub zakład nigdy nie jest zatem bytem samodzielnym – zawsze stanowi element większej całości.

W przypadku zbycia części majątku przedsiębiorstwa, mając na uwadze art. 6 pkt 1 ustawy obowiązujący do dnia 30 listopada 2008 r., wyłączenie z VAT ma miejsce tylko wówczas, kiedy spełnione są łącznie następujące warunki:

*   całe przedsiębiorstwo podlega przepisom ustawy o rachunkowości,
*   przedmiotem zbycia jest jego zakład (oddział) inny niż zakład główny,
*   zakład (oddział) ten samodzielnie sporządza bilans.

Z danych zwartych we wniosku wynika, iż Spółka nowo zawiązana powstała w związku z podziałem, wstępuje z dniem wydzielenia w prawa i obowiązki spółki dzielonej – określone w planie podziału. Wydzielone składniki majątku stanowią całość pod względem gospodarczym, organizacyjnym i majątkowym. Przedsiębiorstwo w spółce nowo zawiązanej będzie wykonywać dalej własne zadania gospodarcze (odrębne od zadania przedsiębiorstwa pozostającego w strukturze Wnioskodawcy). Ponadto przedsiębiorstwo wniesione do spółki nowo zawiązanej w spółce dzielonej wykonywało odrębne zadania, posiadało wyodrębnioną strukturę organizacyjną. Posiada i dalej posiadać będzie zorganizowany zespół ludzi oraz strukturę organizacyjną, umożliwiające samodzielne prowadzenie działalności gospodarczej.

W świetle komentowanych wyżej przepisów Kodeksu cywilnego, brak jest podstaw do stwierdzenia, iż mamy do czynienia ze zbyciem przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego, jak również, że zbywany zespół składników majątkowych Spółki będzie zakładem (oddziałem) samodzielnie sporządzającym bilans w rozumieniu cyt. wyżej przepisów (stan prawny do 30 listopada 2008 r.).

Bez znaczenia w sprawie pozostaje, iż przekazywana część przedsiębiorstwa potencjalnie może stanowić u sprzedającego odrębne przedsiębiorstwo oraz, że nabyta część przedsiębiorstwa może stanowić u kupującego przedsiębiorstwo, najistotniejszym jest bowiem, czy jest w istocie przedsiębiorstwem w chwili przekazania. Czynnością zbycia przedsiębiorstwa nie jest bowiem przekazanie pewnych jego składników majątkowych, nawet jeśli stanowiłyby one taką część przedsiębiorstwa, która umożliwia wykonywanie działalności gospodarczej samodzielnie.

Mając na względzie przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe nie można jednoznacznie stwierdzić, iż przedmiotowe przeniesienie nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Jeżeli przenoszone składniki majątku będą spełniać definicję zorganizowanej części przedsiębiorstwa (dodanej do ustawy od dnia 1 grudnia 2008 r.), to na mocy art. 6 pkt 1 ustawy (w brzmieniu obowiązującym od 1 grudnia 2008 r.), przedmiotowe przeniesienie będzie wyłączone z opodatkowania.

Reasumując, Wnioskodawca przy czynności przeniesienia części majątku spółki ze spółki dzielonej na spółkę nowo zawiązaną, może zastosować wyłączenie, o którym mowa w art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług pod warunkiem, że czynność realizowana będzie po 30 listopada 2008 r. i zbywany zespół składników majątkowych stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, na mocy przepisów obowiązujących po tej dacie.

Natomiast w stanie prawnym obowiązującym do 30 listopada 2008 r., stwierdzić należy, iż zbywany zespół składników majątkowych Spółki nie jest przedsiębiorstwem w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego lub zakładem (oddziałem) samodzielnie sporządzającym bilans w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej, dlatego nie było możliwe zastosowanie wyłączenia z opodatkowania.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.