Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB3/423-105/09-2/AG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-05-07
Teza: podatkowe skutki transakcji wymiany udziałów dla wnioskodawcy, jako spółki nabywającej
Słowa kluczowe: koszt; przychód; spółki; transakcja; udział; wkład-wkłady niepieniężne
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 11.02.2009 r. (data wpływu 16.02.2009r.) w sprawie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie podatkowych skutków transakcji wymiany udziałów dla wnioskodawcy, jako spółki nabywającej (pytanie oznaczone numerem 1 - w części dotyczącej wnioskodawcy oraz pytania oznaczone numerami 2 i 3) - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16.02.2009r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie podatkowych skutków transakcji wymiany udziałów m.in. dla wnioskodawcy, jako spółki nabywającej.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka Nabywająca zamierza objąć udziały w polskiej spółce kapitałowej („Spółka Zbywana”) posiadającej nieruchomość o znacznej wartości rynkowej. Właścicielem Spółki Zbywanej jest podmiot będący spółką kapitałową podlegającą w kraju siedziby należącym do obszaru Unii Europejskiej opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania („Spółka Zbywająca”). Ponadto, Spółka Zbywająca posiada bezwzględną większość praw głosu w Spółce Zbywanej.

Zgodnie z zamierzeniami biznesowymi kontrahentów, Spółka Nabywająca obejmie udziały w Spółce Zbywanej w drodze wymiany udziałów. W wyniku wspomnianej wymiany udziałów, Spółka Zbywająca wniesie do Spółki Nabywającej wkład niepieniężny w postaci udziałów posiadanych w Spółce Zbywanej, a w zamian za wniesiony wkład niepieniężny Spółka Nabywająca wyda spółce wnoszącej (Spółce Zbywającej) wyemitowane udziały we własnym kapitale, który zostanie podwyższony wskutek wniesienia wkładu. Wskutek wymiany udziałów Spółka Nabywająca uzyska bezwzględną większość praw głosu w Spółce Zbywanej.

Spółka Nabywająca nie wyklucza, że w przyszłości dokona sprzedaży udziałów otrzymanych w ramach wymiany.

W związku z powyższym, spółka wniosła o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1.  Czy w momencie dokonania transakcji wymiany udziałów (\`(...)\`) Spółka Nabywająca, nie będzie zobligowana do rozpoznania przychodu z tytułu otrzymanych udziałów w Spółce Zbywanej?
2.  W jakim momencie Spółka Nabywająca będzie mogła rozpoznać koszt podatkowy z tytułu objęcia udziałów w ramach transakcji wymiany udziałów?
3.  W jakiej wysokości Spółka Nabywająca będzie mogła ustalić koszt podatkowy na moment potencjalnego zbycia udziałów objętych w ramach wkładu niepieniężnego wskutek transakcji wymiany udziałów?

Stanowisko wnioskodawcy, w zakresie objętym wskazanymi wyżej pytaniami.

Ad. 1

Ustawa z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) zawiera w art. 12 ust. 4d oraz art. 16 ust. 1 pkt 8d uregulowania dotyczące zasad opodatkowania odpowiednio przychodów i kosztów powstających w ramach transakcji wymiany udziałów.

Zgodnie z art. 12 ust. 4d tej ustawy, w przypadku podatników dokonujących zbycia udziałów jednej spółki kapitałowej innej spółce kapitałowej, jeżeli spółka nabywająca oraz spółka zbywająca (obejmująca), podlegają w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania oraz w zamian za zbywane udziały spółka zbywająca otrzyma udziały spółki nabywającej, a także, jeżeli w wyniku nabycia udziałów spółka nabywająca uzyska bezwzględną większość praw głosu w spółce, której udziały są zbywane, to wówczas do przychodów nie zalicza się wartości otrzymanych udziałów w spółce zbywającej i w spółce nabywającej.

W przedstawionym stanie faktycznym dojdzie do wymiany udziałów pomiędzy dwiema spółkami podlegającymi w Państwie Członkowskim Unii Europejskiej opodatkowaniu od całości swoich dochodów (bez względu na miejsce ich osiągania). Co więcej, w wyniku planowanej transakcji wymiany Spółka Zbywająca w zamian za udziały w Spółce Zbywanej otrzyma udziały w Spółce Nabywającej. Natomiast ta ostatnia otrzyma taką ilość udziałów, która zapewni jej bezwzględną większość praw głosu w Spółce Zbywanej.

Wobec powyższego, skoro zostaną spełnione przesłanki art. 12 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, to wówczas, zdaniem wnioskodawcy, wobec literalnego brzmienia ww. przepisu, na moment transakcji zamiany udziałów Spółka Nabywająca, nie rozpozna przychodu z tytułu otrzymanych udziałów w Spółce Zbywanej.

Obowiązek podatkowy powstanie jednakże dla ww. podmiotów w przypadku dalszego odpłatnego zbycia udziałów objętych w wyniku transakcji zamiany.

Ad. 2

Zdaniem wnioskodawcy, ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych przewiduje szczególne regulacje dotyczące określania momentu rozpoznania kosztu podatkowego w przypadku transakcji wymiany jedynie w stosunku do Spółki Zbywającej. W szczególności, na mocy art. 16 ust. 1 pkt 8d, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na nabycie lub objęcie udziałów (w Spółce Zbywanej) przekazywanych innej spółce (tj. Spółce Nabywającej) w ramach transakcji wymiany - wydatki te stanowią jednakże koszt uzyskania przychodów w przypadku odpłatnego zbycia otrzymanych za nie udziałów (tj. zbycia przez Spółkę Zbywającą udziałów w Spółce Nabywającej).

Przepis art. 16 ust. 1 pkt 8d referując do transakcji wymiany udziałów (o której mowa w art. 12 ust. 4d ww. ustawy) wskazuje jedynie, w jaki sposób powinien zostać ustalony moment rozpoznania kosztu podatkowego w stosunku do udziałów, które są przekazywane na rzecz Spółki Nabywającej - a więc obejmuje swoją dyspozycją wyłącznie wydatki związane z pierwotnym nabyciem przez Spółkę Zbywającą udziałów w Spółce Zbywanej. W konsekwencji, literalna dyspozycja art. 16 ust. 1 pkt 8d nie odnosi się, zdaniem wnioskodawcy, do ustalenia momentu rozpoznania kosztu podatkowego w stosunku do tych udziałów w Spółce Nabywającej przekazywanych Spółce Zbywającej.

Wobec braku szczególnych unormowań, w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdą więc, zdaniem Wnioskującej, regulacje ogólne zawarte w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z cytowanym przepisem, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Z kolei stosownie do generalnej zasady wyrażonej w art. 16 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo akcji w spółce. Natomiast wydatki takie są kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów i akcji.

W świetle powyższego przepisu, zdaniem wnioskodawcy, Spółka Nabywająca nie będzie więc zobligowana do rozpoznania kosztów podatkowych na moment obejmowania udziałów w Spółce Zbywanej wnoszonych aportem przez Spółkę Zbywającą.

Jednakże, zdaniem Wnioskującej, biorąc pod uwagę dalszą dyspozycję zawartą w art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wydatki poniesione przez Spółkę Nabywającą na objęcie przedmiotowych udziałów w ramach transakcji wymiany będą stanowiły koszt uzyskania przychodu w momencie odpłatnego zbycia tych udziałów.

Należy przy tym wskazać, iż powyższy przepis art. 16 ust. 1 pkt 8 ani też żaden inny przepis ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie precyzują, w jakiej wysokości należy ustalić koszty uzyskania przychodów w przypadku sprzedaży udziałów (akcji), które zostały wniesione jako wkład niepieniężny do spółki (jak ma to miejsce m.in. w przypadku spółki obejmującej aport w ramach transakcji wymiany udziałów).

Ad. 3

Jak wskazano wyżej, ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawiera specyficznych uregulowań dotyczących ustalania wysokości kosztów uzyskania przychodów związanych z objęciem udziałów w drodze zamiany (oraz związanych z ich późniejszą sprzedażą) z perspektywy Spółki Nabywającej. Dlatego też, wnioskodawca stoi na stanowisku, iż do określenia powyższych kosztów dla Spółki Nabywającej należy stosować zasady ogólne przewidziane w ww. ustawie dla takiego samego typu transakcji, jakie dokonywane są przez tę spółkę w ramach wymiany udziałów (min. objęcie udziałów wniesionych aportem).

Spółka Nabywająca stoi na stanowisku, iż koszty uzyskania przychodów na dzień zbycia otrzymanych aportem udziałów powinny zostać ustalone w oparciu o faktyczny wydatek, jaki poniosła ona w celu uzyskania przedmiotu aportu.

Zastosowanie transakcji zamiany udziałów wymaga wydania przez Spółkę Nabywającą wkład niepieniężny udziałów we własnym kapitale zakładowym. Innymi słowy, Spółka Zbywająca zamiast zapłaty gotówkowej za akcje Spółki Zbywanej otrzymuje zapłatę w postaci udziałów w Spółce Nabywającej. Ekonomiczny charakter wydania udziałów własnych Spółki Nabywającej Spółce Zbywającej jest tożsamy ze spłatą zobowiązania pierwszego podmiotu wobec drugiego z tytułu otrzymania wkładu niepieniężnego (w postaci udziałów Spółki Zbywanej). W rezultacie faktycznym wydatkiem spółki obejmującej aport (w postaci udziałów Spółki Zbywanej) dokonanym w celu uzyskania tego aportu będzie wydanie nowych udziałów w podwyższonym kapitale Spółki Nabywającej. Konsekwentnie, zdaniem Spółki Nabywającej, kosztem uzyskania przychodów na dzień zbycia udziałów otrzymanych aportem będzie więc wartość nominalna udziałów własnych wydanych przez Spółkę Nabywającą w zamian za otrzymany uprzednio wkład niepieniężny w postaci tych zbywanych udziałów.

Podobne stanowisko zajął również Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w decyzji z dnia 1 sierpnia 2007 r. (sygn. 1401/BP-II/4210-52/07/ZO). Jego zdaniem, możliwe jest przyjęcie, że wartość nominalna własnych udziałów wydanych przez spółkę w zamian za nabyte akcje stanowi w momencie odpłatnego zbycia akcji wydatek na ich nabycie nawet, jeśli nie wynika to explicite z ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W cytowanej decyzji, organ odwoławczy powołał się na analogiczne stanowisko Ministra Finansów w odpowiedzi z dnia 13 marca 2003 r. nr PB4/AK-060-SWCI-602-82/03 na zapytanie poselskie odnośnie sposobu ustalania kosztów podatkowych w przypadku zbycia akcji przez spółkę, do której akcje te zostały wniesione jako wkład niepieniężny. W uzasadnieniu powołanej decyzji Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie argumentował, że „jeżeli jako aport wniesiono akcje, za które wydano udziały o określonej wartości nominalnej, to zdaniem Ministra Finansów w przypadku, gdy akcje te są sprzedawane, koszt ich nabycia stanowi wartość nominalna udziałów, jakie w zamian za zbywane akcje zostały wydane. Dlatego też słuszne jest stanowisko Podatnika, że wydane własne udziały stanowią zapłatę za otrzymane akcje ‚„M” i jako takie powinny stanowić koszt podatkowy przy ustalaniu dochodu ze zbycia akcji. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem doktryny prawa podatkowego, zasadniczo podzielanym przez sądy administracyjne oraz organy podatkowe, kosztem uzyskania przychodów jest nie tylko koszt faktycznie zrealizowany, ale także >>każdy faktycznie dokonany odpis niebędący wydatkiem, powodujący zmianę w strukturze aktywów lub pasywów osoby prawnej<<. W rezultacie można uznać, że wydatkiem mogą być także wyemitowane udziały w zamian za akcje (\`(...)\`). Udziały dają prawo do zysków Spółki; jak i majątku Spółki w razie jej likwidacji; i są formą ekwiwalentu ze strony Spółki na rzecz Banku w sytuacji, gdy Spółka nabyła te akcje bez stosownej zapłaty w gotówce.”

W świetle powyższego, zdaniem Spółki Nabywającej, aby określić koszt uzyskania przychodów na dzień potencjalnego zbycia przez nią udziałów otrzymanych aportem, powinna ona ustalić, jaką wartość reprezentowały udziały własne wydane przez nią w zamian za otrzymany wkład niepieniężny w postaci tych zbywanych udziałów.

Emisja nowych udziałów w spółce nabywającej aport jest z kolei możliwa w wyniku podniesienia kapitału zakładowego tej spółki o wartość obejmowanego wkładu niepieniężnego. W rezultacie (o ile aport zostanie w całości odniesiony na kapitał zakładowy — bez agio), wartość nominalna nowo wyemitowanych udziałów na dzień objęcia aportu będzie tożsama z wartością przedmiotu aportu, czyli z wartością udziałów Spółki Zbywanej objętych w ramach wkładu niepieniężnego.

W konsekwencji, zdaniem Wnioskującej, wydatkiem Spółki Nabywającej (jako spółki otrzymującej aport) dokonanym w celu objęcia aportu w postaci udziałów w Spółce Zbywanej, będzie wartość udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym Spółki Nabywającej wydanych w zamian za ten aport, a więc w wysokości odzwierciedlającej jednocześnie wartość udziałów Spółki Zbywanej objętych w ramach aportu.

Prawidłowość ustalenia wartości udziałów w powyższy sposób potwierdzona została w interpretacji przepisów podatkowych przez Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 11 kwietnia 2007 r., nr DPB-1.25-4230-01/07. Dyrektor stwierdził w nim, „(\`(...)\`) iż wartość nominalna własnych udziałów wydanych w zamian za otrzymane udziały stanowi wydatek na nabycie udziałów w rozumieniu zacytowanego przepisu art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a więc w momencie zbycia - koszt uzyskania przychodów. Zatem, (..) w sytuacji gdy sprzedawane udziały zostały wcześniej uzyskane jako wkład niepieniężny, kosztem podatkowym powinna być wartość nominalna udziałów własnych wydanych jako ekwiwalent za otrzymane i następnie aportowane udziały.”

Jednocześnie, jak wskazano wyżej, skoro brak jest w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych odpowiedniego przepisu precyzującego, jaką wartość należy przypisać udziałom obejmowanym jako wkład niepieniężny w ramach transakcji zamiany udziałów (nominalną, rynkową, czy też ustalić wartość udziałów w jeszcze inny sposób), zdaniem wnioskodawcy należy uznać, iż możliwe jest przyjęcie na potrzeby niniejszej transakcji takiej wartości obejmowanych udziałów, jaką przyjęto by w przypadku zwykłej transakcji nabycia. W przypadku zaś transakcji nabycia udziałów, należałoby, w ocenie wnioskodawcy, przyjąć wartość rynkową nabywanych praw majątkowych (udziałów). Zgodnie, bowiem, z ogólną zasadą wyrażoną w art. 14 ww. ustawy, po stronie zbywającego przychodem z odpłatnego zbycia praw majątkowych, powinna być, co do zasady, wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, nieodbiegająca jednakże znacznie od wartości rynkowej. Z kolei, zdaniem wnioskodawcy, o ile ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie przewiduje szczególnej metody ustalania kosztu uzyskania przychodu dla danej transakcji, można przyjąć, iż powinien on również zostać rozpoznawany w wysokości ceny określonej w umowie, która nie powinna odbiegać od ceny rynkowej.

W świetle powyższego, oraz wobec faktu, iż ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie precyzuje specyficznego mechanizmu ustalania wartości w stosunku do udziałów Spółki Zbywanej wnoszonych do Spółki Nabywającej w ramach transakcji wymiany udziałów, wnioskodawca stoi na stanowisku, że nie istnieją prawne przeciwwskazania do przyjęcia dla potrzeb opisywanej transakcji wartości udziałów Spółki Zbywanej odpowiadającej ich wartości rynkowej wskazanej w akcie notarialnym zawieranym; na moment wniesienia tych udziałów do Spółki Nabywającej. W konsekwencji, wartość nominalna udziałów wydanych Spółce Zbywającej przez Spółkę Nabywającą w jej podwyższonym kapitale powinna odzwierciedlać wartość rynkową udziałów objętych w Spółce Zbywanej w ramach aportu. Tym samym, zastosowanie rynkowej ceny udziałów dla potrzeb opisywanej transakcji polegałoby na zamianie przez Spółkę Zbywającą udziałów w Spółce Zbywanej o danej wartości rynkowej w zamian za udziały w Spółce Nabywającej o wartości nominalnej, która będzie jednocześnie odpowiadać wartości rynkowej udziałów otrzymanych aportem przez Spółkę Nabywającą.

W rezultacie, skoro w ramach transakcji wymiany:

*   Spółka Nabywająca wydałaby w zamian za aportowane do niej udziały Spółki Zbywanej wszystkie własne nowo wyemitowane udziały w podwyższonym kapitale,
*   podczas, gdy kapitał Spółki Nabywającej zostałby w ramach aportu podwyższony o wartość udziałów Spółki Zbywanej stanowiących przedmiot tego aportu,
*   a wartość udziałów stanowiących przedmiot aportu zostałaby określona zgodnie z ich wartością rynkową wynikającą z aktu notarialnego, - to wówczas Spółka Nabywająca poniosłaby faktyczny wydatek na objęcie aportu w wysokości równej wartości podwyższenia kapitału, a więc w wartości rynkowej udziałów Spółki Zbywanej wniesionych do Spółki Nabywającej w ramach aportu.

Reasumując zdaniem wnioskodawcy, w świetle powyższej argumentacji oraz dyspozycji art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, kosztem uzyskania przychodów Spółki Nabywającej w przypadku odpłatnego zbycia udziałów Spółki Zbywanej objętych aportem w ramach transakcji wymiany będzie wartość nominalna udziałów wydanych przez Spółkę Nabywającą w podwyższonym wskutek aportu kapitale. Powyższa wartość nominalna, z kolei, powinna, zdaniem wnioskodawcy, odpowiadać wartości rynkowej otrzymanych w ramach aportu udziałów Spółki Zbywanej, określonej w akcie notarialnym zawieranym na moment wniesienia tych udziałów do Spółki Nabywającej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego, odnośnie skutków występujących po jego stronie (jako spółki nabywającej), tj. w zakresie pytań oznaczonych we wniosku numerami 1 (w części dotyczącej wnioskodawcy), 2 i 3 uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej w tym zakresie oceny stanowiska wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.