Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-44/10/MM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2010-04-14
Teza: Czy Sąd może zastosować 18% zryczałtowany podatek dochodowy do należności wypłacanych biegłym, adwokatom, tłumaczom, kuratorom, ławnikom występującym w postępowaniu sądowym, gdy suma kwot do zapłaty w miesiącu, liczona wartością postanowień, które będą płacone w danym miesiącu, nie przekroczy 200 zł?
Słowa kluczowe: adwokat; biegły; działalność-działalność wykonywana osobiście; kuratorzy; obowiązek-obowiązek płatnika; opodatkowanie; podatek-podatek dochodowy-zryczałtowany podatek dochodowy; przychód; płatnik; tłumacz; wynagrodzenia; ławnik; świadek
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 13; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 29 ; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30a; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30b; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30c; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30d (uchylony)

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Sądu, przedstawione we wniosku z dnia 13 stycznia 2010 r. (data wpływu – 18 stycznia 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania 18% zryczałtowanym podatkiem dochodowym należności wypłacanych biegłym, adwokatom, tłumaczom, kuratorom i ławnikom - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 stycznia 2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania 18% zryczałtowanym podatkiem dochodowym należności wypłacanych biegłym, adwokatom, tłumaczom, kuratorom, ławnikom.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenia przyszłe.

Sąd Okręgowy wykonując obowiązki płatnika rozlicza należności biegłych, kuratorów, ławników, adwokatów i tłumaczy uczestniczących w postępowaniu sądowym. Powyższe należności są przyznawane postanowieniem sądu o przyznaniu należności zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami:

1.  biegłym – na podstawie dekretu o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym (Dz. U. z 1950 r. Nr 49, poz. 445 ze zm.),
2.  tłumaczom – na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie wynagradzania za czynności tłumaczy przysięgłych (Dz. U. z 2007 r. Nr 41, poz. 265),
3.  adwokatom – na podstawie ustawy prawo o adwokaturze (Dz. U. z 1982 r. Nr 123, poz. 1058),
4.  kuratorom – na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 sierpnia 1982 r. w sprawie stawek, warunków przyznawania i wypłaty ryczałtu przysługującego sędziom i pracownikom sądowym za dokonanie oględzin oraz stawek należności kuratorów (Dz. U. Nr 27, poz. 197),
5.  ławnikom – na podstawie ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070).

Po wprowadzeniu – od dnia 1 stycznia 2009 r. – zryczałtowanego podatku dochodowego w wysokości 18% zrodziła się wątpliwość, czy podatek ten może mieć zastosowanie do wypłaty należności dla wymienionych wyżej osób.

Sąd wypłaca należności według zasad określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, traktując je jako przychody wymienione w art. 13 pkt 6 tej ustawy, tj. jako przychody z działalności wykonywanej osobiście, którym organ władzy, sąd – na podstawie właściwych przepisów zlecił wykonanie określonych czynności. Na podstawie art. 30 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychody o których mowa w art. 13 pkt 2 i 5-9 zostały objęte zryczałtowanym podatkiem w wysokości 18%.

W związku z powyższym powstała wątpliwość wynikająca z faktu, iż:

1.  Sąd nie zawiera umów cywilno prawnych z wymienionymi, powyżej osobami,
2.  Sąd nie prowadzi ewidencji udzielonych zleceń do wykonania opinii, wyznaczania do obrony z urzędu czy powołania ławnika lub kuratora do sprawy, a jedynie księgowość sądu prowadzi ewidencję otrzymanych do zapłaty w danym miesiącu postanowień.

Wnioskodawca wskazuje, iż Ministerstwo Finansów udzieliło odpowiedzi dla Wydawnictwa Gofin, iż pojęcie umowy należy rozumieć szeroko, a nie wyłącznie jako stosunek prawny mający charakter umowy cywilnoprawnej.

Powołanie wymienionych osób do wykonania czynności odbywa się z wyprzedzeniem w stosunku do terminu wydania postanowienia, np. dla ławników przynajmniej 2 tygodnie przed terminem posiedzenia, w którym ławnik ma uczestniczyć, natomiast postanowienie o wypłacie świadczenia zapada dopiero po wykonaniu zleconej czynności.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy Sąd może zastosować 18% zryczałtowany podatek dochodowy do należności wypłacanych biegłym, adwokatom, tłumaczom, kuratorom, ławnikom występującym w postępowaniu sądowym, gdy suma kwot do zapłaty w miesiącu liczona wartością postanowień, które będą płacone w danym miesiącu nie przekroczy 200 zł?

Zdaniem Wnioskodawcy, z uwagi na fakt, iż ustawodawca szeroko rozumie pojęcie umowy, nie ograniczając jej do umowy cywilnoprawnej oraz uwzględniając pojęcie należności jako kwoty, która faktycznie została przyznana prawomocnym orzeczeniem sądu i postawiona do dyspozycji usługobiorcy (biegłego, ławnika, itp.) w danym miesiącu, wymienione w pytaniu należności tych osób winny być objęte do kwoty 200 zł zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 18%. W ocenie Wnioskodawcy – gdyby intencją ustawodawcy było wykluczenie powyższych osób z podatku zryczałtowanego, stosowny zapis byłby w ustawie osobno wskazany.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Stosownie do przepisu art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów zwolnionych na podstawie art. 21, 52, 52a i 52c wymienionej ustawy oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Ustawodawca w art. 10 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy identyfikuje jako osobne źródło przychodu działalność wykonywaną osobiście.

Do tej kategorii przychodów stosownie do treści art. 13 pkt 5 ww. ustawy należy zakwalifikować przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7, w tym przychody ławników sądowych.

Stosownie natomiast do art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9.

Zakwalifikowanie przychodów do działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 13 pkt 5 lub 6 ww. ustawy powoduje, iż na sądach, prokuraturach, czy też organach władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, jako płatnikach dokonujących wypłat z powyższego tytułu ciąży obowiązek określony w art. 41 ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl tego przepisu, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18, osobom określonym w art. 3 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy, stosując do dokonywanego świadczenia, pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b), najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. Zaliczkę od dochodów, o których mowa w ust. 1, obliczoną w sposób określony w tym przepisie zmniejsza się o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w art. 27b, pobranej ze środków podatnika przez płatnika, o którym mowa w ust. 1 (art. 41 ust. 1a ww. ustawy).

Jednakże, w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2009 r., ustawodawca ukonstytuował w art. 30 ust. 1 pkt 5a ww. ustawy odmienne zasady opodatkowania dla przychodów z działalności wykonywanej osobiście spełniających określone warunki. Zgodnie z tym przepisem od dochodów (przychodów) z tytułu, o którym mowa w art. 13 pkt 2 lub 5-9, jeżeli suma należności określonych w umowie lub w umowach zawartych z osobą niebędącą pracownikiem płatnika z tego samego tytułu nie przekracza miesięcznie od tego samego płatnika kwoty 200 zł pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy w wysokości 18% przychodu. Zryczałtowany podatek od przychodów wymienionych wyżej pobierany jest bez pomniejszania tych przychodów o koszty ich uzyskania (art. 30 ust. 3 ustawy). Dodatkowo, przychody te nie łączą się z dochodami podlegającymi opodatkowaniu według skali podatkowej, co wynika z art. 30 ust. 8 ustawy. Z kolei, przepis art. 41 ust. 4 ustawy obliguje płatnika do poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z ww. tytułu. Płatnik przekazuje kwoty zryczałtowanego podatku dochodowego w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano podatek na rachunek urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę, miejsce prowadzenia działalności lub miejsce zamieszkania płatnika (art. 42 ust. 1 ustawy). Dodatkowo, płatnik do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym przesyła deklarację roczną o zryczałtowanym podatku dochodowym do urzędu skarbowego właściwego ze względu na siedzibę, miejsce prowadzenia działalności lub miejsce zamieszkania płatnika, co bezpośrednio wynika z art. 42 ust. 1a ustawy.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Sąd jest płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu należności wypłacanych biegłym sądowym, adwokatom, tłumaczom, kuratorom i ławnikom występującym w postępowaniu sądowym.

Świadczenia dla ww. osób nie są określone w stałej wysokości, są one zmienne i wypłacane po wydaniu przez Sąd prawomocnego postanowienia o wypłacie. Ich wysokość nie wynika z umowy, ww. osoby wykonują czynności każdorazowo na zlecenie Sądu.

Analiza normy wyrażonej w art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy wykazuje, że opodatkowanie zryczałtowanym podatkiem dochodowym ma miejsce gdy:

*   suma należności określona w umowie lub umowach z tego samego tytułu nie przekracza miesięcznie od tego samego płatnika kwoty 200 zł oraz

*   umowa lub umowy zawarte są z osobą niebędącą pracownikiem płatnika.

Przepis ten może mieć zastosowanie do dochodów z tytułów określonych w art. 13 pkt 2 lub pkt 5-9 cytowanej ustawy, zatem przy spełnieniu wskazanych warunków mógłby obejmować również dochody o których mowa w pkt 5 i pkt 6 art. 13 ustawy. Ponadto, mimo iż Wnioskodawca nie zawiera umowy z biegłymi, kuratorami, ławnikami, adwokatami i tłumaczami, to jednak zleca im wykonanie określonych czynności lub wzięcie udziału w posiedzeniu sądu. Niemniej jednak, skoro z tych zleceń nie wynika należność określona za miesiąc, to oznacza, że nie są spełnione warunki do zastosowania opodatkowania zryczałtowanego na podstawie tego przepisu.

W kontekście przedstawionego we wniosku stanu faktycznego oznacza to, że przepis art. 30 ust. 1 pkt 5a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie będzie miał zastosowania do wypłat dokonywanych na rzecz biegłych sądowych, adwokatów, tłumaczy, kuratorów i ławników.

W konsekwencji, na Wnioskodawcy ciąży obowiązek określony w art. 41 ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.