Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL1-2.4012.646.2020.1.NF
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-03-19
Teza: Stosowanie faktur elektronicznych i prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury papierowej.
Słowa kluczowe: faktura; faktura-akceptacja faktury; faktura-faktura elektroniczna
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 19 listopada 2020 r. (data wpływu 21 grudnia 2020 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie stosowania faktur elektronicznych i prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury papierowej – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 21 grudnia 2020 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie stosowania faktur elektronicznych i prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktury papierowej.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Firma Usługowa (…) (dalej: Podatnik, Wnioskodawca) jest czynnym podatnikiem podatku VAT.

W roku 2018 doszło do dwukrotnego, następującego po sobie uszkodzenia pojazdu samochodowego podatnika użytkowanego wyłącznie w działalności gospodarczej (…). Do obu uszkodzeń doszło z winy osób trzecich kierujących innym pojazdami samochodowymi.

Podatnik zlecił wykonanie naprawy w firmie (…), przy czym koszty związane z naprawą miały zostać pokryte z polisy OC sprawców (odpowiednio (…)). Ponieważ naprawiany samochód był użytkowany wyłącznie w działalności gospodarczej, przeto podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od dokonanej naprawy w pełnej wysokości. W takim wypadku ubezpieczyciele zapłacili jedynie kwoty netto faktur z tytułu naprawy. Podatnik jako poszkodowany, który miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, winien zapłacić za wykonaną usługę podatek VAT.

Po wykonaniu naprawy drogą elektroniczną zostały w dniu 13 kwietnia 2018 r. przesłane podatnikowi faktury VAT w formie elektronicznej o następujących numerach: (…) oraz (…).

Firma (…) Spółka Jawna przesyłając przedmiotowe faktury wskazała co następuje:

„Witam

Przysyłam fakturę za likwidację szkody (…).

Proszę o zapłatę kwoty Vat z Faktur.

Wysłać oryginały pocztą, czy wystarczy Państwu faktura w PDF?”.

W odpowiedzi Podatnik w dniu 16 kwietnia 2018 r. wysłał następującego e-maila:

„W odpowiedzi na mejla w związku z brakiem jakiejkolwiek informacji tj. brak wyceny, brak protokołów szkody, Firma Usługowa (…) jako poszkodowany przez sprawcę nie akceptuje załączonych faktur. Rozliczenia należy dokonać między sprawcą a ubezpieczycielem. Skoro vat jest zapłaty to winien stratę ponieść sprawca a nie poszkodowany – jak przedstawiono w informacji mejlowej”.

W kolejnym mailu z dnia 16 kwietnia 2018 r. pracownik (…) Spółka Jawna odpisał:

„Witam

W oświadczeniu które otrzymałem od Państwa, firma ma możliwość odliczenia kwoty Vat od naprawy samochodu. W związku z powyższym to Państwo jesteście zobowiązani do zapłaty kwoty Vat od naprawy, a następnie możecie ten Vat odzyskać. Zakład ubezpieczeniowy płaci kwotę netto. Proszę o przesłanie potwierdzenia zapłaty”.

Podatnik w takiej sytuacji uznał, iż faktura wystawiona elektronicznie bez wymaganej akceptacji takiej formy jej wystawienia, nie zostanie ujęta w ewidencji zakupów VAT, albowiem podatnik nie może odliczyć podatku VAT z powyższej faktury.

Dopiero w styczniu 2019 r. po zażądaniu przez Podatnika przedstawienia faktur w formie papierowej w dniu 29 stycznia 2019 r. takie faktury otrzymał. Po otrzymaniu powyższych faktur Podatnik ujął je w ewidencji zakupów VAT i skorzystał z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

Czy wystawione w roku 2018 przez firmę (…) Spółka Jawna faktury w formie elektronicznej zostały wystawione zgodnie z art. 106n ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, w konsekwencji czy podatnikowi od takich faktur VAT przysługuje prawo obniżenia podatku VAT o wartość podatku naliczonego zgodnie z art. 86 i następne ustawy o podatku od towarów i usług? Czy dopiero wystawienie w styczniu 2019 r. faktur w formie papierowej uprawniało podatnika do ujęcia faktur w ewidencji zakupów VAT, a tym samym do obniżenia podatku należnego o wartość podatku naliczonego wynikającego z powyższych faktur?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 2 pkt 31 ustawy o podatku od towarów i usług, ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o fakturze – rozumie się przez to dokument w formie papierowej lub w formie elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie.

Zgodnie za art. 106n ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, stosowanie faktur elektronicznych wymaga akceptacji odbiorcy faktury.

Wymieniona pomiędzy stronami korespondencja w formie e-mailowej nie pozwala na przyjęcie, iż podatnik akceptował stosowanie przez (…) Spółka Jawna faktur w formie elektronicznej. W takim wypadku wystawione przez (…) Spółka Jawna faktury elektroniczne były niezgodne z art. 106n ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Brak wystawienia przez (…) Spółka Jawna w prawidłowej formie (papierowej) skutkuje brakiem możliwości ujęcia powyższych faktur w ewidencji zakupu podatku VAT i nieuzyskaniem przez podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zgodnie z art. 86 i następne ustawy o podatku od towarów i usług.

Dopiero otrzymanie przez podatnika w dniu 29 stycznia 2019 r. faktury w formie papierowej dało podatnikowi prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Stosownie do art. 2 pkt 31 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r., poz. 106, z późn. zm.) zwanej dalej ustawą, przez fakturę rozumie się dokument w formie papierowej lub w formie elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie.

Natomiast fakturą elektroniczną w myśl art. 2 pkt 32 ustawy, jest faktura w formie elektronicznej wystawiona i otrzymana w dowolnym formacie elektronicznym.

Stosownie do art. 106n ust. 1 ustawy, stosowanie faktur elektronicznych wymaga akceptacji odbiorcy faktury.

Zatem stosowanie przesyłu elektronicznego faktur wymaga uprzedniej akceptacji przez odbiorcę dla takiego sposobu przekazywania tego dokumentu. Jednocześnie należy wskazać, że nie istnieją żadne szczególne wymogi dotyczące samej formy i treści akceptacji wysyłania, w tym udostępniania faktur w formie elektronicznej przez odbiorcę faktur. Szczegółowe kwestie w zakresie sposobu wyrażenia lub cofnięcia zgody przez odbiorcę na przesyłanie faktur w formie elektronicznej pozostają w gestii stron i stanowią element umowy przez nie zawartej.

Przykładowo, za akceptację można uznać zgodę przyszłego odbiorcy faktur, której efektem będzie np. przyjęcie przez podatnika w formie elektronicznej faktury do realizacji, w tym do uregulowania płatności z niej wynikającej. Należy przy tym mieć na względzie, że wymóg akceptacji przez odbiorcę przesyłania faktur w formie elektronicznej, w tym udostępniania, które to faktury zostaną otrzymane przez odbiorcę wyłącznie w formie elektronicznej, znajduje swoje uzasadnienie głównie w technicznych wymogach koniecznych dla odbioru faktury przesłanej w formie elektronicznej i – w przypadku podatników będących odbiorcami tych faktur – w możliwości zapewnienia przez nich autentyczności, integralności oraz czytelności treści faktury. Te techniczne wymogi powinny być ustalone, aby móc odbierać faktury w formie elektronicznej, z czym nie mamy do czynienia w zakresie faktur w formie papierowej.

W każdym przypadku decyzja o stosowaniu faktur elektronicznych pozostaje ostatecznie kwestią porozumienia między stronami transakcji.

Zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Jak stanowi art. 106g ust. 1 ustawy, faktury wystawia się co najmniej w dwóch egzemplarzach, z których jeden otrzymuje nabywca, a drugi zachowuje w swojej dokumentacji podatnik dokonujący sprzedaży.

Stosownie do art. 106g ust. 3 pkt 1 ustawy, w przypadku faktur przesyłanych w formie elektronicznej podatnik dokonujący sprzedaży lub upoważniona przez niego do wystawiania faktur osoba trzecia przesyła je lub udostępnia nabywcy – zachowując je jednocześnie w swojej dokumentacji.

W myśl art. 106m ust. 1-4 ustawy, podatnik określa sposób zapewnienia autentyczności pochodzenia, integralności treści i czytelności faktury. Przez autentyczność pochodzenia faktury rozumie się pewność co do tożsamości dokonującego dostawy towarów lub usługodawcy albo wystawcy faktury. Przez integralność treści faktury rozumie się, że w fakturze nie zmieniono danych, które powinna zawierać faktura. Autentyczność pochodzenia, integralność treści oraz czytelność faktury można zapewnić za pomocą dowolnych kontroli biznesowych, które ustalają wiarygodną ścieżkę audytu między fakturą a dostawą towarów lub świadczeniem usług.

Zgodnie z art. 106m ust. 5 ustawy, poza wykorzystaniem kontroli biznesowych, określonych w ust. 4, autentyczność pochodzenia i integralność treści faktury elektronicznej są zachowane, w szczególności, w przypadku wykorzystania:

1.  kwalifikowanego podpisu elektronicznego lub
2.  elektronicznej wymiany danych (EDI) zgodnie z umową w sprawie europejskiego modelu wymiany danych elektronicznych, jeżeli zawarta umowa dotycząca tej wymiany przewiduje stosowanie procedur gwarantujących autentyczność pochodzenia faktury i integralność jej danych.

Z opis sprawy wynika, że Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku VAT. W roku 2018 doszło do dwukrotnego, następującego po sobie uszkodzenia pojazdu samochodowego podatnika użytkowanego wyłącznie w działalności gospodarczej (…). Po wykonaniu naprawy drogą elektroniczną zostały w dniu 13 kwietnia 2018 r. przesłane podatnikowi faktury VAT w formie elektronicznej o następujących numerach: (…) oraz (…). Podatnik w takiej sytuacji uznał, iż faktura wystawiona elektronicznie bez wymaganej akceptacji takiej formy jej wystawienia, nie zostanie ujęta w ewidencji zakupów VAT, albowiem podatnik nie może odliczyć podatku VAT z powyższej faktury. Dopiero w styczniu 2019 r. po zażądaniu przez Podatnika przedstawienia faktur w formie papierowej w dniu 29 stycznia 2019 r. takie faktury otrzymał. Po otrzymaniu powyższych faktur Podatnik ujął je w ewidencji zakupów VAT i skorzystał z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Wnioskodawca powziął wątpliwości w zakresie ustalenia, że faktury wystawione w roku 2018 w formie elektronicznej zostały wystawione zgodnie z art. 106n ust. 1 ustawy, i czy wystawienie faktur w formie papierowej uprawniało Wnioskodawcę do ujęcia ich w ewidencji zakupów oraz dało prawo obniżenia podatku VAT o wartość podatku naliczonego.

W odniesieniu do wątpliwości Wnioskodawcy w pierwszej kolejności należy wskazać, że faktura elektroniczna to faktura w formie elektronicznej wystawiona i otrzymana w dowolnym formacie elektronicznym. Jednocześnie stosowanie faktur elektronicznych wymaga akceptacji odbiorcy faktury. Akceptacja ta może być – jak wskazano powyżej – wyrażona także w sposób dorozumiany. Jeśli odbiorca w sposób wyraźny nie zaakceptuje faktury elektronicznej, to nie będą one mogły być stosowane.

Z przedstawionych okoliczności wynika, że faktura VAT w formie elektronicznej (PDF) została przesłana do Wnioskodawcy w dniu 13 kwietnia 2018 r. Wnioskodawca jednoznacznie wskazał – w przedstawionym opisie sprawy – że nie wyraził akceptacji na stosowanie faktur elektronicznych.

Jeżeli zatem, w przedmiotowej sprawie Wnioskodawca nie zgodził się na elektroniczną formę wystawienia i wysyłania faktur oraz została do obrotu wprowadzona w styczniu 2019 r. wersja papierowa, to w tym przypadku otrzymanie wersji papierowej faktur wywołuje skutki podatkowe.

Ponadto, kwestie prawa do odliczenia podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

1.  nabycia towarów i usług,
2.  dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Z powyższego wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Zgodnie z art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a – powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.

Ponadto podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

W myśl art. 88 ust. 4 ustawy, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Odpowiadając na zadane pytania w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skoro Wnioskodawca nie wyraził akceptacji na stosowanie faktur elektronicznych to nie powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wystawionych w roku 2018 faktur w formie elektronicznej.

Z kolei, jeżeli Wnioskodawca otrzymał fakturę papierową w dniu 29 stycznia 2019 r. to mając na uwadze zapis art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstało w rozliczeniu za ten okres. Przy czym prawo do odliczenia podatku VAT powstało przy założeniu spełnienia pozytywnych warunków odliczenia podatku naliczonego, określonych w obecnie w art. 86 ust. 1 ustawy oraz braku negatywnych warunków odliczenia podatku naliczonego, o których mowa w art. 88 ustawy.

Tym samym, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

W związku z powyższym tut. Organ informuje, że wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (pytań) Wnioskodawcy. Inne kwestie przedstawione w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, bądź we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Przy czym niniejsza interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawne wyłącznie dla Wnioskodawcy i zaznacza się, że nie wywiera skutków podatkowych dla kontrahenta Wnioskodawcy, który wystawił faktury.

Tut. Organ zauważa również, że Wnioskodawca w opisie sprawy użył zwrotu: ,,Po wykonaniu naprawy drogą elektroniczną zostały w dniu 13 kwietnia 2020 r. przesłane podatnikowi faktury VAT w formie elektronicznej (…)”. Jednakże, mając na uwadze merytoryczną treść przedmiotowego wniosku, a w szczególności opis sprawy, tut. Organ przyjął powyższe jako oczywistą omyłkę pisarską.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193, z późn. zm.), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…) za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm.). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP. W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.