Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-1.4011.64.2025.1.MKA
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-02-26
Teza: Opodatkowanie kwoty otrzymanej na podstawie ugody bankowej.
Słowa kluczowe: banki; kredyt-kredyt bankowy; kredyt-kredyt hipoteczny; kredyt-kredyt mieszkaniowy; kredyt-przewalutowanie kredytu; przychód-przychody z innych źródeł; ugody; zwrot-zwrot należności
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.-Specyfika źródeł przychodów.-Inne źródła.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

22 stycznia 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 18 stycznia 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    2 marca 2005 r. zawarła Pani z bankiem (...) umowę kredytu mieszkaniowego. Kredyt
    udzielony został w całości na finansowanie celu mieszkaniowego. Kredyt denominowany
    był do waluty obcej tj. franka szwajcarskiego. Spłata kredytu następowała na podstawie §
    13 Umowy poprzez potrącenie przez Bank swoich wierzytelności bezpośrednio z Pani
    rachunku, prowadzonego w walucie PLN. Wpłaty dokonywane w walucie PLN były
    przeliczane przez bank na walutę kredytu, przy zastosowaniu kursów sprzedaży/kupna
    walut.
    W związku z tym, że umowa zawierała niedozwolone zapisy umowne, złożyła Pani pozew
    do Sądu o unieważnienie Umowy oraz o zapłatę rat wpłacanych na poczet Umowy. 17
    kwietnia 2024 r. zapadł wyrok sądu I instancji, unieważniający umowę z 22 marca 2005 r. i
    nakazujący bankowi zwrot wpłaconych przez Panią środków (rat) wraz z odsetkami.
    W toku prowadzonego sporu (przed uprawomocnieniem się wyroku i ewentualnym
    skierowaniem sprawy przez Bank do sądu II instancji) Bank zaproponował zawarcie ugody.
    Propozycję tę Pani przyjęła. Ugoda została zawarta 28 października 2024 r. Celem ugody
    było zakończenie sporu oraz uchylenia stanu niepewności co do roszczeń wynikających z
    Umowy, na podstawie której udzielony został Kredyt.
    Ugoda stanowi, że kredyt udzielony na podstawie Umowy zostanie rozliczony tak, że od
    daty zawarcia Umowy stanowił kredyt złotowy. Po zmianie waluty zadłużenia na PLN, w
    wyniku przeprowadzonych negocjacji Strony uzgodniły, że pozostałe do spłaty Pani
    (Kredytobiorcy) zadłużenie wobec banku z tytułu umowy, na dzień zawarcia Ugody wynosi
    0,00 (słownie: zero) złotych. W Ugodzie postanowiono, że bank nie będzie zgłaszał
    roszczeń wobec Kredytobiorcy. Na mocy ugody Bank zwolnił Kredytobiorcę z długu, a na
    kwotę zwolnienia z długu składało się zadłużenie z tytułu kapitału, odsetek
    skapitalizowanych, odsetek zapadłych niespłaconych, odsetek od zadłużenia
    przeterminowanego, odsetek zawieszonych, odsetek bieżących.
    Niezależnie od wartości umorzonego długu na podstawie Ugody otrzymała Pani od Banku
    tzw. kwotę dodatkową, bez wskazania podstawy jej otrzymania. Jednocześnie wskazano,
    że Kredytobiorca przyjmuje do wiadomości, że w związku z wypłatą ww. kwoty powstaje
    po jego stronie przychód, a na Banku ciąży wypełnienie obowiązku informacyjnego (tj.
    sporządzenie informacji PIT-11).
    Na mocy rozporządzenia Ministra Finansów wprowadzono zwolnienie podatkowe
    dotyczące ugód w sprawie kredytów frankowych w przypadku spełnienia określonych
    warunków, jednak dotyczy ono kwoty umorzonej, a nie zwróconej. Wątpliwości budzi
    zatem kwestia obowiązku zapłaty podatku od kwoty zwróconej.
    Na skutek dokonania zwrotu kwoty dodatkowej nie doszło jednak do sytuacji, w której
    uiszczono na rzecz Banku kwotę niższą, niż kwota finansowania otrzymana od Banku w
    PLN (kwota kapitału kredytu).
    Kwota Kredytu (kapitał) wyniosła (...) PLN. W okresie od 22 marca 2005 r. (data zawarcia
    Umowy) do 28 października 2024 r. (data zawarcia Ugody) spłaciła Pani łącznie kwotę (...)
    PLN.
    Wypłacona „kwota dodatkowa” wyniosła (...) PLN zatem była niższa od nadpłaconych przez
    Panią na rzecz Banku środków ponad udzieloną kwotę kapitału Kredytu.
    „Kwota dodatkowa” nie stanowiła zatem dla Pani realnego przysporzenia, lecz była niższa
    od poniesionych kosztów z tytułu zawarcia wadliwej Umowy.

## Pytanie

Czy wypłacone przez Bank w ramach ugody środki pod tytułem „kwota dodatkowa”
    stanowiące w istocie zwrot należności wpłaconych w ramach umowy kredytu
    hipotecznego są przychodem podatnika i czy powstał po Pani stronie obowiązek zapłaty
    podatku dochodowego od osób fizycznych w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26
    lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych?
    Pani stanowisko w sprawie
    W Pani ocenie, w związku z otrzymaniem „kwoty dodatkowej” na podstawie ugody nie
    powstał przychód podatkowy w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym
    od osób fizycznych (dalej: updof). Zgodnie z art. 9 ust. 1 updof opodatkowaniu podatkiem
    dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem
    dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie
    przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Stosownie do art. 9 ust. 2
    updof, dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 20o, art. 23u, art.24-24b, art.
    24c, art.30ca, art.30da oraz art.30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów
    z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty
    uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
    Z treści przytoczonych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych podlega każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie
    natomiast z definicją dochodu - jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami
    jego uzyskania.
    O uzyskaniu przychodu w rozumieniu updof można mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik
    uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
    W związku z zawarciem Ugody, Bank dokonał jedynie rozliczenia wpłaconych przez Panią
    należności z własnym roszczeniem o zwrot nadpłaconego kapitału – otrzymała Pani zwrot
    środków pieniężnych wpłaconych wcześniej - w formie spłaty kredytu - do Banku na
    podstawie kwestionowanej Umowy zmienionej ostatecznie Ugodą. W przedmiotowej
    sprawie nie doszło u Pani do przysporzenia majątkowego w związku z otrzymaniem od
    Banku „kwoty dodatkowej” - świadczenie to jest zwrotem wydatków, uprzednio
    poniesionych z Pani własnych, już opodatkowanych środków. W związku powyższym
    wypłata „kwoty dodatkowej" nie stanowi dla Pani źródła przychodu w rozumieniu art. 11
    ust. 1 updof i jako taka nie podlega opodatkowaniu.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym
    od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych
    podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie
    natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.
    Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest
    definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

    Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika
    pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych
    nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne
    świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie
    zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem
    jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
    Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko
    takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym
    aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter.
    O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych
    można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych
    wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych
    nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje
    zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone
    przysporzenie majątkowe.
    Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła
    przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
    Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.
    W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów
    z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć
    również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z
    innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne
    korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.
    Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
    Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
    Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na
      czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na
      ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach
      określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w
      oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w
    umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia
    się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy
    bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w
    rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
    W opisie sprawy wskazała Pani, że złożyła Pani pozew do Sądu o unieważnienie umowy
    kredytu mieszkaniowego. Po wyroku sądu I instancji, unieważniającym umowę kredytową

    i nakazującym bankowi zwrot wpłaconych przez Panią środków (rat) wraz z odsetkami,
    Bank zaproponował zawarcie ugody. Propozycję tę Pani przyjęła. Ugoda stanowi, że kredyt
    udzielony na podstawie Umowy zostanie rozliczony tak, że od daty zawarcia Umowy
    stanowił kredyt złotowy. Po zmianie waluty zadłużenie na PLN, w wyniku
    przeprowadzonych negocjacji Strony uzgodniły, że pozostałe do spłaty Pani zadłużenie
    wobec banku z tytułu umowy, na dzień zawarcia Ugody wynosi 0,00 złotych. Na mocy
    ugody Bank zwolnił Panią z długu. Ponadto otrzymała Pani od Banku tzw. kwotę
    dodatkową, bez wskazania podstawy jej otrzymania. Na skutek zwrotu kwoty dodatkowej
    nie doszło do sytuacji, w której uiszczono na rzecz Banku kwotę niższą, niż kwota
    finansowania otrzymana od Banku w PLN (kwota kapitału kredytu). Wypłacona „kwota
    dodatkowa” była niższa od nadpłaconych przez Panią na rzecz Banku środków ponad
    udzieloną kwotę kapitału kredytu.
    Wobec powyższego, skoro kwota, którą otrzymała Pani od banku w wyniku zawartej
    ugody, mieści się w kwocie wpłacanej przez Panią podczas spłaty kredytu mieszkaniowego
    jej otrzymanie nie powoduje po Pani stronie dodatkowego przysporzenia majątkowego.
    Wypłata ta będzie dla Pani neutralna podatkowo.
    Dlatego stwierdzam, że wypłacona przez bank w ramach ugody kwota, nie będzie
    stanowiła dla Pani przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym
    od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw.
    z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych. Zatem nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od
    osób fizycznych od tej kwoty.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Wydając interpretacje indywidualne nie odnoszę się do kwot i nie dokonuje wyliczeń.
    Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie
    podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek określenia podstawy opodatkowania, a
    prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w
    postępowaniu podatkowym.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do
      interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.