Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB3/423-93/12-2/KJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2012-06-04
Teza: 1. Czy w wyniku nieodpłatnego zbycia udziałów Spółki przez Wnioskodawcę w celu ich umorzenia powstaje po Jego stronie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych? 2. Czy do transakcji nieodpłatnego zbycia udziałów Spółki przez Wnioskodawcę w celu ich umorzenia stosuje się przepisy o cenach transferowych (art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) oraz zasadę ustalania ceny rynkowej, o której mowa w art. 14 ww. ustawy?
Słowa kluczowe: przychód; przychód-powstanie przychodu; udział-umorzenie udziałów; zbycie
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1-art. 11 (uchylony); [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 14

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko (…) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, przedstawione we wniosku z dnia 14 marca 2012 r. (data wpływu 16 marca 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego zbycia udziałów w celu ich umorzenia – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16 marca 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego zbycia udziałów w celu ich umorzenia.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

W dniu 29 października 2003 r. na podstawie aktu notarialnego zawiązana została spółka C. z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: „Spółka”). Udziałowcami jej zostali: M. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: „Wnioskodawca” lub „Spółka M.”) oraz W. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: „ Spółka W.”). Spółka została zarejestrowana w KRS w dniu 13 listopada 2003 r. Następnie, w dniu 10 września 2007 r. Spółka na podstawie aktu notarialnego objęła udziały w Spółce M. jako nowy udziałowiec. Sąd zarejestrował nowego udziałowca w dniu 5 października 2007 r.

W wyniku ww. zmian w strukturze udziałowej, Spółka poprzez spółkę zależną – Spółkę M. - została swoim własnym wspólnikiem. Oznacza to sytuację niezgodną z dyspozycją art. 200 ust. 1 Kodeksu Spółek Handlowych (dalej: „KSH”), zgodnie z którym „spółka nie może obejmować lub nabywać ani przyjmować w zastaw własnych udziałów. Zakaz ten dotyczy także obejmowania lub nabywania udziałów bądź przyjmowania ich w zastaw przez spółkę zależną (\`(...)\`)”.

Ze względu na negatywne konsekwencje prawne mogące wystąpić z tego tytułu podjęto decyzję o zmianie struktury udziałowej ww. spółek, w taki sposób, aby uniezależnić Spółkę od jej dotychczasowego udziałowca (Spółka M.). W tym celu Spółka zamierza podwyższyć kapitał zakładowy i zaoferować udziały nowemu wspólnikowi - osobie fizycznej. Nowy wspólnik (będący jednocześnie prezesem jednoosobowego zarządu Spółki) obejmie udziały w Spółce w zamian za wkład pieniężny.

Następnie po zarejestrowaniu podwyższenia kapitału zakładowego planowane jest dokonanie dobrowolnego umorzenia udziałów dotychczasowego udziałowca, tj. Spółki M., bez wynagrodzenia. Umorzenie nastąpiłoby za zgodą wszystkich wspólników Spółki wyrażoną w formie uchwały oraz na podstawie umowy o zbyciu udziałów w celu umorzenia. Umorzenie połączone będzie z obniżeniem kapitału zakładowego Spółki, zaś wartość nominalna umorzonych udziałów zostanie przekazana na fundusz zapasowy lub fundusz rezerwowy Spółki.

Na skutek umorzenia udziałów udziałowcami Spółki staną się: Spółka W. oraz osoba fizyczna. Dzięki temu, struktura grupy zostanie uporządkowana oraz wyeliminowana zostanie niezgodność z regulacjami art. 200 ust. 1 KSH.

W związku z powyższym zostały zadane następujące pytania:

1.  Czy w wyniku nieodpłatnego zbycia udziałów Spółki przez Wnioskodawcę w celu ich umorzenia powstaje po Jego stronie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych?
2.  Czy do transakcji nieodpłatnego zbycia udziałów Spółki przez Wnioskodawcę w celu ich umorzenia stosuje się przepisy o cenach transferowych (art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) oraz zasadę ustalania ceny rynkowej, o której mowa w art. 14 ww. ustawy?

Zdaniem Wnioskodawcy, nieodpłatne zbycie udziałów Spółki przez Wnioskodawcę w celu umorzenia nie spowoduje powstania przychodu po stronie Wnioskodawcy w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Tryb umarzania udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością reguluje art. 199 KSH. Zgodnie z art. 199 § 1 zdanie 2 udział może być umorzony za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne). Stosownie do treści art. 199 § 2 zdanie 1 KSH umorzenie udziału wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, która powinna określać w szczególności podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział. Artykuł 199 § 3 KSH dopuszcza jednakże sytuację, w której za zgodą wspólnika umorzenie udziału może nastąpić bez wynagrodzenia.

W celu ustalenia skutków podatkowych Wnioskodawca wskazuje, iż nieodpłatne zbycie udziałów w celu ich umorzenia od dnia 1 stycznia 2011 r. nie mieści się w kategorii dochodów (przychodów) z udziału w zyskach osób prawnych. Z tego też względu, dla określenia konsekwencji podatkowych należy posługiwać się ogólnym pojęciem przychodów określonych w art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prwnych.

Artykuł 12 ust. 1 ww. ustawy zawiera otwarty katalog kategorii uznawanych za przychód dla potrzeb tego podatku. Jednak z przepisów tych wynika, że przychodami są - co do zasady - wszelkie przysporzenia o charakterze trwałym (faktycznie otrzymane lub należne). Tymczasem w przypadku umorzenia udziałów bez wynagrodzenia, w momencie umorzenia nie dochodzi do jakiegokolwiek przysporzenia po stronie Wnioskodawcy, będącego zbywcą udziałów (ani faktycznego, ani należnego). Tym samym należy uznać, iż w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób prwnych nie powstaje po Jego stronie przychód do opodatkowania. Ponadto, do takiej transakcji nie znajdą zastosowania przepisy art. 11 i art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Zgodnie z art. 11 ww. ustawy, jeżeli w wyniku powiązań, o których mowa w tym przepisie (m.in. kapitałowych) zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, i w wyniku tego podmiot nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały - dochody danego podmiotu oraz należny podatek określa się bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań. Natomiast wedle art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie. Jeżeli jednak cena bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej.

Wnioskodawca swoje stanowisko opiera w obu przypadkach na dwóch zasadniczych argumentach. Po pierwsze, skoro przepisy KSH dopuszczają umorzenie udziałów za wynagrodzeniem lub bez wynagrodzenia, to w razie skorzystania z możliwości umorzenia bez wynagrodzenia nie ma też podstaw do zastosowania przepisu art. 11 i art. 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - poprzez uznanie, iż mamy do czynienia z transakcją nierynkową, tj. niewystępującą w obrocie. Transakcje takie występują równie często jak transakcje odpłatne.

Po drugie, zbycie udziałów w celu umorzenia bez wynagrodzenia ze swej natury występuje jedynie pomiędzy spółką kapitałową a jej udziałowcem (udziałowcami). W konsekwencji, nie jest możliwe ustalenie czy transakcja umorzenia udziałów została przeprowadzona na warunkach rynkowych. Brak jest porównywalnych transakcji pomiędzy niezależnymi podmiotami.

Dodatkowo należy wskazać, że art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prwnych posługuje się pojęciem „ceny”, a art. 199 § 3 KSH, będący podstawą prawną umorzenia, mówi o „wynagrodzeniu”.

Zgodnie ze stanowiskiem Ministra Finansów wyrażonym w piśmie z dnia 18 lutego 2003 r. (sygn. LK-399/LM/BG/2003): „W przypadku, określonego w art. 199 Kodeksu spółek handlowych, nabycia od wspólnika udziałów przez spółkę w celu ich umorzenia występuje wynagrodzenie. Termin „wynagrodzenie” nie jest tożsamy z „ceną”. Artykuł 14 ustawy o podatku dochodowym od osób prwnych nie może zatem znajdować zastosowania w przedmiotowej sprawie”.

Podobne stanowisko prezentowane jest w indywidualnych interpretacjach Ministra Finansów, przykładowo: w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 6 czerwca 2011 r. (sygn. IPPB5/423-253/11-5/PS).

Tym samym, zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku nieodpłatnego zbycia udziałów Spółki przez Wnioskodawcę w celu ich umorzenia, nie powstaje po Jego stronie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Do przedmiotowej transakcji nie znajdą ponadto zastosowania przepisy o cenach transferowych (art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych) ani zasada ustalania ceny rynkowej, o której mowa w art. 14 ww. ustawy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Wskazać jedynie należy, iż obwieszczeniem Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 marca 2011 r. został ogłoszony jednolity tekst ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.).

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.