Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB2/4511-481/15-2/Akr
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2015-10-06
Teza: Czy w związku z objęciem przez Wnioskodawcę funkcji Trustee (powiernika testamentu) u Wnioskodawcy powstaje obowiązek podatkowy w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: dziedziczenie-dziedziczenie testamentowe; opodatkowanie; spadek; spadkobiercy; testament
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 5 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 15 lipca 2015 r. (data wpływu 17 lipca 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych objęcia funkcji wykonawcy testamentu - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 lipca 2015 r. do Izby Skarbowej w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej wpłynął wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych objęcia funkcji wykonawcy testamentu. Przy piśmie z dnia 5 sierpnia 2015 r., IBPB-2-1/4515-63/15/ASz, stosownie do art. 170 § 1 i art. 171 § 1 zdanie pierwsze w zw. z art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613), powyższy wniosek w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych został przekazany, celem załatwienia zgodnie z właściwością, do Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim (data wpływu 10 sierpnia 2015 r.).

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca jest polskim obywatelem i jest jednym z uprawnionych do otrzymania środków finansowych po H. I. N. (dalej jako: „Zmarła”), obywatelki Wielkiej Brytanii, która zmarła w dniu 20 stycznia 2004 r. Zmarła na mocy testamentu sporządzonego w dniu 26 września 2000 r. postanowiła, że zarząd majątkiem spadkowym będzie sprawowany przez M. J. i A. N. (dalej jako „Trustees”). Pełnienie obowiązku Trustee polega na sprawowaniu zarządu masą spadkową zgodnie z wolą Zmarłej i odpowiednimi przepisami prawa Wielkiej Brytanii (dalej jako „prawo UK”). W testamencie, I.H. N. szczegółowo opisała w jaki sposób pragnie, aby Trustees rozdysponowali zgromadzony po niej majątek. W szczególności, na stronie 2 testamentu wskazała, aby wykonawcy testamentu zarządzali masą spadkową i przekazywali Wnioskodawcy, odsetki jakie generować będzie masa spadkowa.

Testament podlegał wykonaniu zgodnie z prawem UK (tj. na podstawie woli Zmarłej oraz na podstawie następujących aktów prawnych Wielkiej Brytanii: Trustee Act 1925, Trusts of Land and Appointment of Trustees Act 1996, Trustee Act 2000, Inheritance and Trustees Powers Act 2014), zgodnie z którym Wnioskodawca nie był spadkobiercą I.H. N., a był upoważniony do otrzymania od zarządców masy spadkowej przychodu, tylko jeśli został on przez masę spadkową wygenerowany (np. poprzez naliczenie odsetek bankowych). Równocześnie, zgodnie z wolą Zmarłej masa spadkowa (po dokonaniu pozostałych rozporządzeń) po śmierci Wnioskodawcy ma zostać w całości przekazana Jego synowi, M. N. („I give free of tax to my Trustees such sum as at my death equals the maximum amount which could be given to them on the trusts of this clause without inheritance tax becoming payable in respect of the gift to hold the sum on trust to pay the income therefrom to my Nephew J. N. pf Poland during his lifetime and thereafter to pay or transfer the same to my Great Nephew M. N. absolutely”).

Oprócz powyższego zapisu Zmarła dokonała w Testamencie szeregu innych rozporządzeń swoim majątkiem na rzecz podmiotów prawa UK.

Następnie, na mocy umowy z dnia 17 czerwca 2015 r. doszło do zmiany powierników testamentu w ten sposób, że w miejsce dotychczasowych Trustees wstąpili Wnioskodawca wraz ze swoim synem M. N. Z tytułu pełnionej funkcji Trustee Wnioskodawca nie pobiera wynagrodzenia, odsetek ani żadnych innych dochodów, czy świadczeń. Pełnienie przez Wnioskodawcę funkcji Trustee nie powoduje, ani też nie powodowało wobec Niego nabycia własności rzeczy ruchomych, czy też nieruchomości lub praw majątkowych znajdujących się lub wykonywanych zarówno w Rzeczypospolitej Polskiej, jak również za granicą. W związku z umową z dnia 17 czerwca 2015 r., środki pieniężne zarządzane przez Trust zostały przekazane z rachunku bankowego prowadzonego w Wielkiej Brytanii na rachunek bankowy prowadzony w Polsce.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy w związku z objęciem przez Wnioskodawcę funkcji Trustee (powiernika testamentu) u Wnioskodawcy powstaje obowiązek podatkowy w zakresie podatku spadków i darowizn?
2.  Czy w związku z objęciem przez Wnioskodawcę funkcji Trustee (powiernika testamentu) u Wnioskodawcy powstaje obowiązek podatkowy w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie oznaczone nr 2 dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych. W zakresie pytania oznaczonego nr 1 dotyczącego podatku od spadków i darowizn zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zdaniem Wnioskodawcy, objęcie przez Niego funkcji Trustee (powiernika testamentu) jest równoznaczne z ustanowieniem Go wykonawcą testamentu, zgodnie z art. 986 Kodeksu cywilnego i samo w sobie nie spowoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatkiem takim objęte mogło by być faktycznie otrzymane wynagrodzenie pobierane przez Trustee w związku z pełnieniem tej funkcji.

Według Wnioskodawcy, w pierwszej kolejności należy odnieść się do charakteru prawnego instytucji trustu. Trust jest instytucją prawną wykształconą w systemach prawnych typu common law (w szczególności anglosaskich, takich jak Wielka Brytania czy Stany Zjednoczone Ameryki Północnej) nieznaną prawu polskiemu, zarówno cywilnemu, jak i podatkowemu. Należy wskazać, że trust jest oparty o stosunek powierniczy. W tradycyjnym ujęciu trust jest określany jako wynikające z zasad equity zobowiązanie (equitable obligation) obciążające osobę zwaną właścicielem powierniczym (trustem) do takiego postępowania z pozostającym pod jego kontrolą majątkiem trustowym, aby korzyści z niego przypadały innemu podmiotowi lub podmiotom (beneficjentom), przy czym właściciel powierniczy może być także beneficjentem.

Beneficjenci trustu mogą domagać się wykonania tego zobowiązania na mocy samej umowy trustu (vide: M. Zacharasiewicz, „Trust w praktyce polskich sądów i notariatu”; Rejent 03-04/2004). Trust należy definiować jako relację, w której osoba fizyczna lub prawna (powiernik) zgadza się wziąć w zarząd powierniczy tytuł prawny do określonego majątku (majątek lub kapitał przekazany w zarząd powierniczy) na wniosek drugiej strony (osoby przekazującej majątek lub kapitał), przy założeniu, że na mocy zobowiązania powierniczego osoba biorąca majątek w zarząd powierniczy ma wykonywać kontrolę prawną na wyłączną korzyść jednej lub kilku osób (beneficjentów), którzy pozostają właścicielami praw do korzyści lub tytułu prawnego opartego na prawie słuszności (vide: D.L. Hill, Tomasz Kardach, „Trust i prywatna fundacja jako narzędzia planowania podatkowego - wybrane zagadnienia (1)”, Przegląd Podatkowy 05/2007).

Zdaniem Wnioskodawcy, nieznaną prawu polskiemu funkcję trustee, należy tłumaczyć jako powiernik testamentu. Jest ona zbliżona do przewidzianej przepisami Kodeksu cywilnego funkcji wykonawcy testamentu. Zgodnie z art. 986 Kodeksu cywilnego, spadkodawca może w testamencie powołać wykonawcę testamentu. Natomiast stosownie do art. 988 Kodeksu cywilnego, jeżeli spadkodawca nie postanowił inaczej, wykonawca testamentu powinien zarządzać majątkiem spadkowym, spłacić długi spadkowe, w szczególności wykonać zapisy i polecenia, a następnie wydać spadkobiercom majątek spadkowy zgodnie z wolą spadkodawcy i z ustawą. Pomimo posiadania dużego zakresu swobody w odniesieniu do sposobu zarządzania majątkiem spadkowym, w tym rozporządzania przedmiotami wchodzącymi w jego skład, w czasie pełnienia swoich obowiązków Trustee kieruje się celem dokonania przysporzeń na rzecz wskazanych w testamencie osób. Podobnie jak wykonawca testamentu, Trustee zarządza powierzonym mu majątkiem we własnym imieniu, lecz w interesie spadkobierców, mając na celu jak najwierniejsze zrealizowanie woli spadkodawcy. Do zadań wykonawcy testamentu należy zatem czuwanie nad wypełnieniem i uszanowaniem ostatniej woli spadkodawcy.

Wnioskodawca wskazuje, że takie też rozumienie funkcji trustee zostało potwierdzone m. in. w indywidualnej interpretacji podatkowej o sygn. IPPB2/436-424/13-2/MZ z dnia 30 września 2013 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie.

Zdaniem Wnioskodawcy, sam fakt zarządzania majątkiem (środkami pieniężnymi) Trustu nie stanowi podstawy do opodatkowania podatkiem dochodowym, gdyż z formalnego punktu widzenia, z tytułu pełnienia obowiązków Trustee, Wnioskodawca nie otrzymał żadnego przysporzenia majątkowego.

W przypadku, gdyby Wnioskodawca pobierał wynagrodzenie z tytułu pełnienia obowiązków Trustee, wówczas przychód taki powinien być opodatkowany zgodnie z ustawą z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.- (dalej jako: „PDOF”) jako przysporzenie majątkowe stanowiące podstawę do opodatkowania tym podatkiem, jako inne źródła przychodu, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 PDOF. Przychodami z „innych źródeł” będą więc wszelkie przychody, które nie pochodzą z pozostałych źródeł określonych w art. 10 ust. 1 PDOF, a jednocześnie stanowią przychód w rozumieniu tej ustawy. Wprowadzanie niedookreślonej kategorii „innych źródeł przychodu” ma zapewnić realizację zasady powszechności opodatkowania, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powinien się wiązać z osiąganiem jakichkolwiek przychodów, z wyjątkiem przychodów wyraźnie wyłączonych w ustawie.

W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawcy, ewentualne wynagrodzenie za pełnienie obowiązków Trustee powinno być opodatkowane jako przychód z innych źródeł na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 PDOF. Wnioskodawca podkreślił, że stanowisko takie zostało potwierdzone w indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego wydanej przez Ministra Finansów z dnia 8 sierpnia 2011 r. (ITPB2/415-488/11/TJ; ITPB2/436-78/11/TJ). Jednocześnie, co istotne, przychód taki musi wiązać się z faktycznym przysporzeniem majątkowym podatnika. W związku z powyższym, Wnioskodawca byłby zobowiązany do uregulowania podatku dochodowego od osób fizycznych w sytuacji, gdy za pełnienie obowiązków Trustee pobierałby jakiekolwiek wynagrodzenie.

W przedmiotowej sprawie Wnioskodawca nie otrzymał tytułem sprawowania funkcji Trustee żadnych dochodów czy świadczeń oraz nie zamierza pobierać z tego tytułu żadnego wynagrodzenia czy odsetek w przyszłości, wobec czego nie powstał ani nie powstanie wobec Niego obowiązek podatkowy w rozumieniu PDOF. W związku z brakiem przychodów, bez znaczenia w przedmiotowej sprawie będzie regulacja dotycząca unikania podwójnego opodatkowania pomiędzy Polską a Wielką Brytanią. Według Wnioskodawcy, sam fakt objęcia do zarządzania środków należących do Trustu nie stanowi zdarzania powodującego powstanie obowiązku podatkowego w PDOF.

W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawcy sam fakt objęcia i pełnienia przez Niego funkcji Trustee bez faktycznego pobrania wynagrodzenia nie spowodowało powstania wobec Niego obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613), odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Jednocześnie Organ zauważa, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy Ordynacja podatkowa jest sam przepis prawa. Jeżeli zatem przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy w zakresie rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.