Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/415-214/13-4/TR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2013-06-04
Teza: Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego.
Słowa kluczowe: franszyza; opodatkowanie; szkody; ubezpieczenia; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 1 marca 2013 r. (data wpływu: 4 marca 2013 r.), uzupełnionym pismem z dnia 22 maja 2013 r. (data wpływu: 23 maja 2013 r.) oraz pismem z dnia 28 maja 2013 r. (data wpływu: 28 maja 2013 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego – **jest:**

*   **nieprawidłowe** – odnośnie obowiązków płatnika w stosunku do użytkowników lokali otrzymujących kwoty wypłacane z tytułu franszyzy redukcyjnej w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
*   **prawidłowe** – w pozostałej części.

UZASADNIENIE

W dniu 4 marca 2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Spółdzielnia Mieszkaniowa (Wnioskodawca) ubezpiecza swój majątek na wypadek szkód powstałych na skutek zdarzeń losowych. Związana z tym polisa ubezpieczeniowa zawarta na 2012 r. ogranicza odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń – wypłacona przez ubezpieczyciela użytkownikom lokali kwota odszkodowania jest obniżona o tzw. franszyzę redukcyjną, tj. stałą kwotę, którą spółdzielnia jest zobowiązana wypłacić poszkodowanemu z własnych środków.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy wypłacone przez Spółdzielnię użytkownikom lokali kwoty wynikające z franszyzy redukcyjnej stanowią dla nich przysporzenie majątkowe podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a tym samym na Spółdzielni ciąży obowiązek wystawienia informacji PIT-8C?
2.  Czy o fakcie wystawienia informacji PIT-8C decyduje status prawny mieszkania (lokatorskie, własnościowe, odrębna własność) oraz fakt posiadania w Spółdzielni członkowstwa przez użytkowników lokali, którym Spółdzielnia wypłaciła kwoty wynikające z franszyzy redukcyjnej?

Zdaniem Wnioskodawcy:

1.  Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Wypłacane przez Spółdzielnię użytkownikom lokali kwoty z tytułu franszyzy redukcyjnej wynikają z zawartej między Spółdzielnią a ubezpieczycielem umowy. Źródłem wypłaty nie jest zatem przepis rangi ustawowej. W związku z powyższym wypłacana franszyza stanowi dla poszkodowanego przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a na spółdzielni ciąży obowiązek wystawienia informacji PIT-8C.
2.  Zarówno status prawny mieszkania (lokatorskie, własnościowe, odrębna własność), jak i fakt posiadania w Spółdzielni członkowstwa przez użytkowników lokali, którym Spółdzielnia wypłaciła kwoty wynikające z franszyzy redukcyjnej nie ma znaczenia dla faktu wystawienia przez Spółdzielnię informacji PIT-8C.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za:

*   **nieprawidłowe** – odnośnie obowiązków płatnika w stosunku do użytkowników lokali otrzymujących kwoty wypłacane z tytułu franszyzy redukcyjnej w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
*   **prawidłowe** – w pozostałej części.

Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, źródłami przychodów są inne źródła.

Natomiast stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Sformułowanie „w szczególności” dowodzi, iż definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i zasadnym jest, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na gruncie prawa podatkowego przychodem podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jest każda forma przysporzenia majątkowego (korzyść), tzn. zarówno pieniężna jak i niepieniężna.

Jednakże, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem:

1.  określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
2.  odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
3.  odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
4.  odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
5.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
6.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
7.  odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Z literalnego brzmienia powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że nie wszystkie odszkodowania otrzymane przez osoby fizyczne wolne są od podatku dochodowego. Ze zwolnienia przedmiotowego korzystają bowiem jedynie te odszkodowania, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów rangi ustawy lub aktów wykonawczych wydanych na ich podstawie, z wyjątkiem wyłączonych ze zwolnienia wolą ustawodawcy.

Ponadto, w myśl art. 21 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy wolne od podatku dochodowego są kwoty otrzymane z tytułu ubezpieczeń majątkowych i osobowych, z wyjątkiem:

1.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą lub prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane zgodnie z art. 27 ust. 1 lub art. 30c,
2.  dochodu, o którym mowa w art. 24 ust. 15.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, iż Spółdzielnia Mieszkaniowa (Wnioskodawca) ubezpiecza swój majątek na wypadek szkód powstałych na skutek zdarzeń losowych. Związana z tym polisa ubezpieczeniowa zawarta na 2012 r. ogranicza odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń – wypłacona przez ubezpieczyciela użytkownikom lokali kwota odszkodowania jest obniżona o tzw. franszyzę redukcyjną, tj. stałą kwotę, którą spółdzielnia jest zobowiązana wypłacić poszkodowanemu z własnych środków.

W tym miejscu należy wskazać, że środki wypłacone przez Wnioskodawcę tytułem franszyzy, nie korzystają ze zwolnienia określonego w cyt. art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem ani wysokość tego odszkodowania, ani zasady jego ustalania, nie wynikają wprost z przepisów rangi ustawy lub aktów wykonawczych wydanych na ich podstawie.

Przedmiotowe środki nie korzystają również ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, ponieważ nie są one wypłacane przez towarzystwo ubezpieczeniowe z tytułu zawartego ubezpieczenia. Franszyza (w tym przypadku redukcyjna, co wynika z informacji przedstawionych we wniosku) jest to kwota, o którą ubezpieczyciel, zgodnie z zawartą umową ubezpieczenia umniejsza odszkodowanie. Stanowi ona swego rodzaju ograniczenie zakładu ubezpieczeniowego za powstałą szkodę. Suma ta jest wypłacana poszkodowanemu przez ubezpieczonego sprawcę szkody, bezpośrednio z jego środków i do jej wypłaty nie dochodzi w ramach zawartej umowy ubezpieczenia.

Wypłacane przez Wnioskodawcę kwoty nie mieszczą się w żadnym ze zwolnień określonych w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Natomiast zakres obowiązków płatnika, ciążących na Wnioskodawcy zależy od kategorii osób, którym te środki wypłacono.

Jeżeli wypłacone odszkodowanie nie jest związane ze szkodami dotyczącymi składników majątku związanych z prowadzoną przez osoby fizyczne działalnością gospodarczą, uzyskane przez niego środki stanowią przychód z tytułu innych źródeł, określonych w art. 20 ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W tym przypadku – zgodnie z art. 42a ww. ustawy – osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52, art. 52a i art. 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów (tj. PIT-8C) i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

W pozostałych przypadkach na Wnioskodawcy nie ciążą obowiązki płatnika, zarówno w zakresie pobrania zaliczek na podatek jak i sporządzania informacji podatkowych.

Reasumując, stwierdzić należy, iż jeśli wypłacane kwoty z tytułu franszyzy redukcyjnej nie są związane ze szkodami dotyczącymi składników majątku związanych z prowadzoną przez użytkowników lokali działalnością gospodarczą, Wnioskodawca zobowiązany jest sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów (tj. PIT-8C) i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz właściwemu urzędowi skarbowemu.

Natomiast w przypadku, gdy analizowane kwoty wypłacone zostają w związku ze szkodami dotyczącymi składników majątku związanych z prowadzoną przez użytkowników lokali działalnością gospodarczą – na Wnioskodawcy nie ciążą obowiązki płatnika, a zatem nie musi On sporządzać dla tych osób informacji PIT-8C. Tym samym, w tej części stanowisko Zainteresowanego należało uznać za nieprawidłowe, bowiem skutki podatkowe wypłacenia wszystkich wskazanych kwot w swoim stanowisku potraktował ta samo, nie rozróżniając tych sytuacji.

Dla przedmiotowego rozstrzygnięcia bez znaczenia pozostaje zaś status prawny mieszkania (lokatorskie, własnościowe, odrębna własność) oraz fakt posiadania przez użytkownika lokalu członkostwa w Spółdzielni; na tle powyższego istotny jest bowiem związek otrzymanej kwoty z działalnością gospodarczą, bądź brak takiego związku.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.