Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-499/10-6/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-03-25
Teza: Przeniesienie na Spółkę bez dodatkowego wynagrodzenia wierzytelności, których opóźnienie w terminie płatności przekracza 4 miesiące nie należy do katalogu czynności cywilnoprawnych wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i tym samym nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem, pod warunkiem jednak, że umowa cesji nie przyjmie postaci którejkolwiek z umów wskazanych w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: najemcy; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; transakcja; usługi; wartość-wartość nominalna; wierzytelność
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 29.12.2010 r. (data wpływu 31.12.2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania nabycia wierzytelności - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 31.12.2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania nabycia wierzytelności.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenia przyszłego.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: „Spółka”, „Wnioskodawca”) jest podmiotem, którego działalność (zgodnie z rejestracją dokonaną w Krajowym Rejestrze Sądowym) obejmuje m.in. obsługę, zagospodarowywanie, kupno, sprzedaż oraz wynajem nieruchomości na własny rachunek. Spółka jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

W chwili obecnej Spółka rozważa nabycie szeregu aktywów w tym praw użytkowania wieczystego gruntu oraz praw własności budynków i budowli znajdujących się na przedmiotowym gruncie składających się na centrum handlowe (dalej łącznie: „Nieruchomość”).

Na nieruchomość składa się łącznie:

*   7 budynków,
*   Prawo użytkowania wieczystego 19 działek gruntu,
*   Szereg budowli, w tym m.in. parkingi, drogi dojazdowe, sieci wodociągowe, itp.

Powyższe elementy składające na Nieruchomość należą do dwóch właścicieli (użytkowników wieczystych w odniesieniu do gruntu), w taki sposób, iż do pierwszego z nich (w dalszej części wniosku będzie on określany jako „Sprzedający nr 1”) należy: 1 budynek (b), 1 budowla – parking naziemny, prawo użytkowania wieczystego 1 działki gruntu.

Powyższe elementy (należące do Sprzedającego nr 1) składające się na nabywaną przez Spółkę Nieruchomość będą w dalszej części wniosku opisywane jako Nieruchomość „I”.

Natomiast do drugiego właściciela (użytkownika wieczystego w odniesieniu do gruntu – w dalszej części wniosku będzie on określany jako „Sprzedający nr 2”) należy 6 budynków, szereg budowli oraz prawo użytkowania wieczystego 18 działek gruntu.

Powyższe elementy (należące do Sprzedającego nr 2) składające się na nabywaną przez Spółkę Nieruchomość będą w dalszej części wniosku opisywane jako Nieruchomość „II”.

Przedmiotowa Nieruchomość będzie przez Spółkę wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług (wynajem powierzchni w budynkach i budowlach składających się na centrum handlowe).

Strony ustaliły w przedwstępnej umowie sprzedaży Nieruchomości, że po upływie okresu określonego w umowie sprzedaży Nieruchomości, w ramach odrębnej transakcji objętej osobną ceną, Sprzedający nr 1 i Sprzedający nr 2 przeniosą na nabywcę należności (wierzytelności) przysługujące im w stosunku do najemców, które pozostaną nie zapłacone po upływie tego okresu.

Przedmiotowy pakiet wierzytelności może obejmować zarówno:

*   należności, których opóźnienie w płatności nie przekracza 4 miesięcy,
*   jak i takie, których opóźnienie w płatności przekracza okres 4 miesięcy (wyłącznie w stosunku do najemców pozostających w Centrum Handlowym).

Cena sprzedaży powyższych wierzytelności zostanie ustalona jako 80% wartości nominalnej tych wierzytelności (w przypadku wierzytelności, których opóźnienie w płatności nie przekracza 4 miesięcy), natomiast wierzytelności (w stosunku do najemców pozostających w Centrum Handlowym), których opóźnienie w płatności przekracza 4 miesiące zostaną przeniesione na nabywcę bez wynagrodzenia odrębnego od powyższego wynagrodzenia za wierzytelności, których opóźnienie w płatności nie przekracza 4 miesięcy.

Wszelkie niezapłacone należności, które po upływie dwóch miesięcy od zawarcia umowy sprzedaży Nieruchomości (w dniu rozliczenia) nieuregulowane są przez okres przekraczający 4 miesiące i które dotyczą Najemców, którzy już nie zajmują swoich lokali w budynkach lub wszelkie należności od najemców, którzy zostali uznani za niewypłacalnych lub wobec których ogłoszono upadłość, zostaną zatrzymane przez Sprzedającego nr 1 i Sprzedającego nr 2 i nie zostaną przelane na nabywającego Nieruchomość.

Pismem z dnia 10.03.2011 r. Nr IPPP2-443-995/10-2/AK oraz nr IPPB2/436-449/10-2/AF wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania poprzez wskazanie, których zdarzeń przyszłych dotyczy uiszczona kwota w wysokości 160,00 zł lub uiszczenie dodatkowej opłaty w wysokości 40,00 zł i przesłanie kserokopii dowodu uiszczenia opłaty. Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie dokonując wpłaty opłaty w wysokości 40,00 zł.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy opisana w stanie faktycznym transakcja nabycia przez Spółkę wierzytelności względem najemców, których opóźnienie w terminie płatności nie przekracza 4 miesięcy od Sprzedającego nr 1 oraz Sprzedającego nr 2 będzie stanowiła świadczenie przez Spółkę usług w rozumieniu Ustawy o VAT korzystających ze zwolnienia z opodatkowania VAT, a w konsekwencji na Spółce, jako nabywcy wierzytelności nie będzie ciążył obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych?
2.  Czy podstawą opodatkowania usług, o których mowa w pkt 1 powyżej będzie kwota dyskonta z tytułu nabytego pakietu wierzytelności, tj. różnica pomiędzy wartością nominalną wierzytelności (powiększoną o należne odsetki) a kwotą, którą Spółka zapłaci Sprzedającemu nr 1 lub Sprzedającemu nr 2 z tytułu nabycia tych wierzytelności?
3.  Czy przeniesienie na Spółkę bez dodatkowego wynagrodzenia wierzytelności, których opóźnienie w terminie płatności przekracza 4 miesiące nie będzie stanowiło świadczenia usług podlegających opodatkowaniu VAT?
4.  Czy przeniesienie na Spółkę bez dodatkowego wynagrodzenia wierzytelności, których opóźnienie w terminie płatności przekracza 4 miesiące nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Niniejsza interpretacja dotyczy pytania Nr 4 w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie pytania Nr 1 w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych została wydana odrębna interpretacja indywidualna Nr IPPB2/436-449/10-5/AF. W zakresie podatku od towarów i usług zostały wydane w dniu 24.03.2011 r. odrębne interpretacje indywidualne Nr IPPP2-443-995/10-5/AK, Nr IPPP2-443-995/10-6/AK oraz Nr IPPP2-443-955/10-7/AK.

Zdaniem Wnioskodawcy

Ad. 4

Przeniesienie na Spółkę bez dodatkowego wynagrodzenia wierzytelności, których opóźnienie w terminie płatności przekracza 4 miesiące nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Uzasadnienie

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych zawiera zamknięty katalog czynności, które, podlegają temu podatkowi. Katalog ten został zawarty w art. 1 ustawy o pcc, zgodnie z którym podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki.

Opisana przez Spółkę umowa cesji wierzytelności nie została bezpośrednio ujęta w powyższym katalogu czynności.

Na gruncie art. 509 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) wierzyciel może przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew) bez zgody dłużnika, chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.

Przy przelewie przedmiotem stosunku prawnego jest ogół uprawnień, które służą wierzycielowi wobec dłużnika, czyli wierzytelność. Ustawowe skutki przelewu polegają na tym, że wierzytelność przechodzi ze zbywcy na nabywcę, bez zmiany właściwości stosunku prawnego.

W omawianym stanie faktycznym, oznacza to, iż na mocy umowy cesji Spółka przejmie wierzytelności odpowiednio Sprzedającego nr 1 oraz Sprzedającego nr 2 wobec najemców odpowiednio Nieruchomości „I” oraz „II”. Z momentem przeniesienia wierzytelności najemcy Ci będą zobowiązani spłacić dług Spółce, nie zaś Sprzedającemu nr 1 oraz Sprzedającemu nr 2.

Cesja wierzytelności może przyjąć formy określone w art. 510 § 1 Kodeksu cywilnego, tj. umowy sprzedaży, zamiany, darowizny lub innej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności. W związku z tym, iż do wierzytelności tych nie będzie przypisane żadne wynagrodzenie, jakie Spółka zapłaci na rzecz Sprzedającego nr 1 oraz Sprzedającego nr 2, należy uznać, iż na gruncie prawa cywilnego cesja wierzytelności nie zostanie dokonana w formie umowy sprzedaży.

Ponadto, mając na uwadze fakt, iż ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych nie wymienia bezpłatnej cesji wierzytelności jako czynności podlegającej opodatkowaniu, w opinii Spółki przedmiotowa czynność nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Kwestię tą potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 14 listopada 2007 r., sygn. IPPB2/436-67/07-2/MZ, który wskazał, iż: „stwierdza się, iż nieodpłatne nabycie przez Spółkę wierzytelności, dokonane na podstawie umowy cesji nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych”.

W oparciu o przedstawione powyżej argumenty, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie swojego stanowiska.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki.

Instytucja zmiany wierzyciela uregulowana została w art. 509 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 94 ze zm.). Zgodnie z jego treścią wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. Stosownie do art. 510 wskazanej ustawy umowa o przeniesienie wierzytelności (cesji wierzytelności) przybrać może postać umowy sprzedaży, zamiany, darowizny lub innej, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej, albo że strony inaczej postanowiły. W ustawie przewidziano jednak sytuacje, w których czynność cywilnoprawna mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Podkreślić należy, iż ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych zawiera zamknięty katalog czynności objętych tym podatkiem. Oznacza to, że opodatkowaniu podlegają rodzaje umów wymienionych w regulacji art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.

Umowa cesji wierzytelności uregulowana została w art. 509 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z treścią tego przepisu wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania.

W myśl art. 510 § 1 Kodeksu cywilnego przelew wierzytelności może odbywać się na podstawie umowy sprzedaży, zamiany, darowizny lub innej umowy zobowiązującej do przeniesienia wierzytelności, a zatem umowa taka może należeć do kategorii umów, które podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych. Na skutek cesji wierzytelności zmienia się podmiot po stronie wierzyciela, natomiast przedmiot zobowiązania pozostaje ten sam. Jeżeli więc umowa cesji przyjęła postać którejkolwiek z umów wskazanych w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych to spowoduje obowiązek zapłaty tego podatku.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca jest podmiotem, którego działalność (zgodnie z rejestracja dokonana w Krajowym Rejestrze Sądowym) obejmuje m.in. obsługę, zagospodarowywanie, kupno, sprzedaż oraz wynajem nieruchomości na własny rachunek. Spółka jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W chwili obecnej Spółka rozważa nabycie szeregu aktywów w tym praw użytkowania wieczystego gruntu oraz praw własności budynków i budowli znajdujących się na przedmiotowym gruncie składających się na centrum handlowe (dalej łącznie: „Nieruchomość”). Strony ustaliły w przedwstępnej umowie sprzedaży Nieruchomości, że po upływie okresu określonego w umowie sprzedaży Nieruchomości, w ramach odrębnej transakcji objętej osobną ceną, Sprzedający nr 1 i Sprzedający nr 2 przeniosą na nabywcę należności (wierzytelności) przysługujące im w stosunku do najemców, które pozostaną nie zapłacone po upływie tego okresu. Przedmiotowy pakiet wierzytelności może obejmować zarówno należności, których opóźnienie w płatności nie przekracza 4 miesięcy, jak i takie, których opóźnienie w płatności przekracza okres 4 miesięcy (wyłącznie w stosunku do najemców pozostających w Centrum Handlowym). Cena sprzedaży powyższych wierzytelności zostanie ustalona jako 80% wartości nominalnej tych wierzytelności (w przypadku wierzytelności, których opóźnienie w płatności nie przekracza 4 miesięcy), natomiast wierzytelności (w stosunku do najemców pozostających w Centrum Handlowym), których opóźnienie w płatności przekracza 4 miesiące zostaną przeniesione na nabywcę bez wynagrodzenia odrębnego od powyższego wynagrodzenia za wierzytelności, których opóźnienie w płatności nie przekracza 4 miesięcy. Wszelkie niezapłacone należności, które po upływie dwóch miesięcy od zawarcia umowy sprzedaży Nieruchomości (w dniu rozliczenia) nieuregulowane są przez okres przekraczający 4 miesiące i które dotyczą Najemców, którzy już nie zajmują swoich lokali w budynkach lub wszelkie należności od najemców, którzy zostali uznani za niewypłacalnych lub wobec których ogłoszono upadłość, zostaną zatrzymane przez Sprzedającego nr 1 i Sprzedającego nr 2 i nie zostaną przelane na nabywającego Nieruchomość.

Reasumując należy stwierdzić, że przeniesienie na Spółkę bez dodatkowego wynagrodzenia wierzytelności, których opóźnienie w terminie płatności przekracza 4 miesiące nie należy do katalogu czynności cywilnoprawnych wymienionych w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i tym samym nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem, pod warunkiem jednak, że umowa cesji nie przyjmie postaci którejkolwiek z umów wskazanych w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.