Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1/4512-450/15-2/AS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-07-10
Teza: Opodatkowanie opłat stanowiących zwrot kosztów poniesionych przez Wnioskodawcę w związku z przedterminowym rozwiązaniem umowy leasingu z winy leasingobiorcy.
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; koszt-zwrot kosztów; leasing
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 6 maja 2015 r. (data wpływu 13 maja 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania opłat stanowiących zwrot kosztów poniesionych przez Wnioskodawcę w związku z przedterminowym rozwiązaniem umowy leasingu z winy leasingobiorcy – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 13 maja 2015 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opłat stanowiących zwrot kosztów poniesionych przez Wnioskodawcę w związku z przedterminowym rozwiązaniem umowy leasingu z winy leasingobiorcy.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Sp. z o.o. (dalej Spółka) prowadzi działalność leasingową. W ramach prowadzonej działalności Spółka działając jako finansujący, zawiera umowy leasingu z Korzystającymi. Przedmiotem umów są środki trwałe z wyłączeniem nieruchomości. Są to przede wszystkim maszyny marki C., głównie maszyny budowlane (np. koparki, ładowarki), drogowe ( np. walce, frezarki, równiarki, itp) a także wózki widłowe, agregaty i inne urządzenia. Zgodnie z załącznikiem do zawieranych umów leasingu i najmu Korzystający zobowiązują się, aby w chwili zwrotu urządzenie znajdowało się w dobrym stanie technicznym i mechanicznym. Dobry stan techniczny i mechaniczny urządzenia oznacza przykładowo, że urządzenie powinno być gotowe do normalnej eksploatacji, żadna z szyb nie może być rozbita ani pęknięta. Szczegółowe warunki są opisane w załączniku do zawieranej umowy.

W przypadku, gdy Korzystający nie regulują należności wynikających z umowy leasingu, Spółka wzywa do zwrotu przedmiotu leasingu, a w przypadku braku zwrotu na podstawie zapisów umownych korzystając z firm zewnętrznych dokonuje odbioru przedmiotu leasingu/najmu i obciąża Korzystających dodatkowymi opłatami wynikającymi z umowy.

Są to następujące rodzaje opłat:

*   opłata za zwrot kosztów weryfikacji stanu technicznego urządzenia- w przypadku rozwiązania umowy leasingu z winy Korzystającego i zwrotu przedmiotu leasingu , Spółka korzysta z usług zewnętrznych firm w celu wyceny wartości rynkowej przedmiotu leasingu oraz oceny stanu technicznego. Spółka odlicza VAT naliczony z faktur za usługę dokonanej inspekcji a kwotę netto ujmuje jako koszt uzyskania przychodów. Następnie Spółka występuje wobec dłużnika z żądaniem zwrotu poniesionych kosztów weryfikacji stanu technicznego. Sprawdzane są między innymi: zużycie opon, ubytki i zniszczenia blachy, stopień eksploatacji podwozia.
*   opłata za zwrot kosztów transportu, logistyki, załadunku i rozładunku - w przypadku rozwiązania umowy leasingu z winy Korzystającego i konieczności odbioru przedmiotu leasingu przez Spółkę, Spółka ponosi koszty transportu, logistyki, załadunku i rozładunku przedmiotu leasingu. Usługi te są wykonywane przez firmę zewnętrzną, która za ich wykonanie wystawia fakturę. Spółka odlicza podatek VAT z otrzymanych faktur, a wartość netto zalicza do kosztów uzyskania przychodów. Następnie Spółka występuje do dłużnika z żądaniem zwrotu poniesionych kosztów.
*   opłata za zwrot kosztów pozostałych związanych z odbiorem urządzenia np. wynajem żurawia w celu dokonania przemieszczenia urządzenia zgodnie z wytycznymi, za usunięcie ewentualnych szkód spowodowanych wyciekiem oleju itp.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy w myśl ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podatkiem VAT podlegają kwoty, które Spółka otrzymuje od Korzystającego tytułem:

1.  Zwrotu kosztów weryfikacji stanu technicznego;
2.  Zwrotu kosztów transportu, logistyki, załadunku i rozładunku;
3.  Zwrotu pozostałych kosztów związanych z odbiorem urządzenia od Korzystającego?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zgodnie z art. 8 ust 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z powyższej definicji wynika, ze usługę w rozumieniu ustawy o VAT stanowi każde świadczenie nie będące dostawą towarów.

Jednakże „świadczenie” należy rozumieć jako działanie przynoszące drugiej stronie (beneficjentowi) korzyści. Aby transakcję można było uznać za świadczenie usług, wymagane jest istnienie zidentyfikowanego odbiorcy świadczenia (konsumenta), rozumianego jako podmiot, który uzyskuje określoną korzyść z tytułu wykonania danego świadczenia. Ponadto stosunek prawny łączący strony musi wiązać się ze świadczeniem wzajemnym.

Powyższe stanowisko jest zgodne z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. I FSK 94/06 z dnia 6 lutego 2007 r.).

Zgodnie z załącznikiem do umów leasingu/najmu zawieranych przez Spółkę, Korzystający zobowiązuje się, aby w chwili zwrotu urządzenie odpowiadało określonym warunkom. Jeśli stan urządzenia nie spełnia wymagań, Spółka ma prawo żądać kwot tytułem naprawienia szkody. Aby ocenić, czy dane urządzenie warunki te spełnia, Spółka korzysta z usług zewnętrznych firm w celu przeprowadzenia weryfikacji stanu technicznego urządzenia, obsługi serwisowej, niezbędnych do wykonania napraw w celu przywrócenia stanu technicznego odpowiadającego warunkom przewidzianym w umowie, transportu urządzenia Jego załadunku i rozładunku oraz pozostałych kosztów, które są związane z odbiorem urządzenia od Korzystającego np. wynajem żurawia oraz usunięcie ewentualnych skutków wycieku oleju Spółka odlicza podatek VAT z faktur wystawionych przez te firmy a następnie występuje do dłużnika z żądaniem zwrotu poniesionych kosztów.

W sytuacji, gdy dłużnik zwraca kwotę kosztów weryfikacji stanu technicznego urządzenia,, kosztów napraw, transportu, załadunku i rozładunku oraz kosztów pozostałych, takich jak wynajem żurawia lub zwrot kosztów za usunięcie wycieków oleju, taki zwrot nie ma charakteru opłaty za świadczoną usługę. W takim przypadku nie jest realizowana zasadnicza przesłanka – Korzystający w zamian za przedmiotową opłatę nie otrzymują świadczenia wzajemnego. Wyżej wymienione opłaty wynikają z rozwiązania umowy przez Wnioskującego z winy Korzystającego z powodu braku płatności, co skutkuje odebraniem maszyny, jej wyceną, weryfikacją stanu technicznego, a także w przypadku, gdy Korzystający nie dostarczy urządzenia Spółce, transportem, załadunkiem i rozładunkiem zorganizowanym przez Spółkę. Zatem kwoty te nie są ekwiwalentem za działanie przynoszące korzyść Korzystającemu, w związku z czym w opisanej sytuacji nie występuje beneficjent.

Potwierdzeniem takiego stanowiska są przykładowo interpretacje indywidualne wydane przez Dyrektora izby Skarbowej w Warszawie sygnatura akt IPPP1-443-1317/09-2/PR oraz IPPP3/443-1244/11-4/MK oraz IPPP1/443-1083/14-3/AW.

Zdaniem Spółki kwoty, które Spółka otrzymuje z tytułu:

1.  Zwrotu kosztów oceny stanu technicznego
2.  Zwrotu kosztów transportu, logistyki, załadunku i rozładunku
3.  Zwrotu pozostałych kosztów, takich jak za wynajem żurawia i/lub za usunięcie szkód związanych z ochroną środowiska nie mieszczą się w katalogu czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

W związku z powyższym przedmiotowe należności nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów na terytorium kraju;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Na podstawie art. 29a ust. 1 ustawy podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz z art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Z wyżej cyt. przepisów ustawy wynika, że co do zasady każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Jednak muszą być przy tym łącznie spełnione następujące warunki:

*   w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
*   świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

W myśl art. 471 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121) dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Natomiast zgodnie z art. 483 § 1 Kodeksu cywilnego można zastrzec w umowie, że naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę określonej sumy (kara umowna).

Z treści art. 471 i art. 483 ustawy Kodeks cywilny wynika, że kara umowna (rekompensata) jest następstwem niewykonania zobowiązania jakie powstało w wyniku umowy pomiędzy sprzedawcą a nabywcą. Karze umownej nie odpowiada świadczenie wzajemne ze strony sprzedawcy. Otrzymanie więc rekompensaty nie wiąże się ani z dostawą towarów, ani świadczeniem usług.

Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że Spółka w ramach prowadzonej działalności zawiera umowy leasingu z korzystającymi. Przedmiotem umów są środki trwałe z wyłączeniem nieruchomości. Są to przede wszystkim maszyny marki C., głównie maszyny budowlane, drogowe, a także wózki widłowe, agregaty i inne urządzenia. Zgodnie z załącznikiem do zawieranych umów leasingu i najmu korzystający zobowiązują się, aby w chwili zwrotu urządzenie znajdowało się w dobrym stanie technicznym i mechanicznym. W przypadku, gdy korzystający nie regulują należności wynikających z umowy leasingu, Spółka wzywa do zwrotu przedmiotu leasingu, a w przypadku braku zwrotu na podstawie zapisów umownych korzystając z firm zewnętrznych dokonuje odbioru przedmiotu leasingu/najmu i obciąża korzystających dodatkowymi opłatami wynikającymi z umowy. Są to następujące rodzaje opłat: opłata za zwrot kosztów weryfikacji stanu technicznego urządzenia, opłata za zwrot kosztów transportu, logistyki, załadunku i rozładunku, opłata za zwrot kosztów pozostałych związanych z odbiorem urządzenia, np. wynajem żurawia w celu dokonania przemieszczenia urządzenia zgodnie z wytycznymi, za usunięcie ewentualnych szkód spowodowanych wyciekiem oleju itp.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą opodatkowania podatkiem od towarów i usług ww. opłat z tytułu zwrotu kosztów, powstałych w wyniku rozwiązania umowy leasingu z winy korzystającego.

Z uwagi na cyt. wyżej przepisy prawa podatkowego zauważyć należy, że aby dana czynność (dostawa towarów, czy też usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego. Otrzymana zapłata powinna być zatem konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

Analiza przedstawionych we wniosku okoliczności prowadzi do wniosku, że w przypadku zwrotu przez dłużnika opisanych kosztów nie występuje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy czynnościami opodatkowanymi a zapłatą za świadczenie. Obowiązek uiszczenia tych opłat wynika bowiem z faktu niedotrzymania warunków umowy leasingu i nie stanowi zapłaty za wykonaną usługę. Opłaty te nie są częścią kwoty należnej z tytułu dostawy towarów, czy świadczenia usług, ani też nie mają wpływu na cenę dostarczanych towarów bądź świadczonych usług, w związku z czym nie stanowią zapłaty i nie mają wpływu na podstawę opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy. Wobec powyższego nie sposób uznać, że opisane opłaty będące zwrotem kosztów z tytułu weryfikacji stanu technicznego urządzenia, transportu, logistyki, załadunku i rozładunku, kosztów związanych z odbiorem urządzenia stanowią świadczenie ekwiwalentne, wypłacane z tytułu wykonania usługi lub dostawy towaru.

W analizowanym przypadku nie jest spełniona zasadnicza przesłanka określająca świadczenie usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług – świadczenie wzajemne w zamian za wynagrodzenie. Zatem kwoty otrzymywane przez Wnioskodawcę z tytułu zwrotu opisanych kosztów mają wyłącznie charakter rekompensaty za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, natomiast płatności te nie stanowią wynagrodzenia z uwagi na brak świadczenia wzajemnego ze strony Spółki.

W konsekwencji należy stwierdzić, że kwoty z tytułu zwrotu kosztów weryfikacji stanu technicznego urządzenia, transportu, logistyki, załadunku i rozładunku, zwrotu kosztów związanych z odbiorem urządzenia, uzyskiwane przez Spółkę od leasingobiorców w przypadku przedterminowego rozwiązania umowy z winy korzystających, nie stanowią odpłatności za czynność określoną w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, a zatem nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy jest prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.