Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB3/423-705/08/PS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2009-02-18
Teza: Czy w stosunku do odsetek wypłacanych przez uczestnika cash poolingu będącego posiadaczem salda ujemnego, uczestnikowi cash poolingu będącemu posiadaczem salda dodatniego, znajdują zastosowanie ograniczenia w zakresie uznawania odsetek za koszty uzyskania przychodu, wynikające z przepisów o niedostatecznej kapitalizacji zawartych w art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Słowa kluczowe: cash pooling; kapitalizacja-niedostateczna kapitalizacja; koszt-koszty uzyskania przychodów; kredyt; odsetki; podmiot-podmioty powiązane; pożyczka; usługi-usługi bankowe; usługi-usługi finansowe
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 1 grudnia 2008 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej między innymi podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy płacone przez Spółkę odsetki w związku z uczestnictwem w systemie cash pooling, będą podlegać ograniczeniom w zakresie niedostatecznej kapitalizacji, wynikającym z art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 3 grudnia 2008 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej między innymi podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy płacone przez Spółkę odsetki w związku z uczestnictwem w systemie cash pooling, będą podlegać ograniczeniom w zakresie niedostatecznej kapitalizacji, wynikającym z art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka zamierza zawrzeć z bankiem umowę prowadzenia rachunków w systemie "cash pool" one-way, tzn. umowy, na mocy której bank zapewni usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową grupy podmiotów powiązanych, posiadających w tym banku rachunki bankowe. Celem takiej umowy będzie zapewnienie efektywnego zarządzania środkami pieniężnymi oraz poprawa płynności finansowej grupy podmiotów. Spółka oraz podmioty powiązane, tj. spółka "F.", spółka "P." oraz spółka "A." będą posiadały rachunki bankowe, które będą brały udział w realizacji operacji objętych umową. Jeden z uczestników, tj. spółka "A." (będąca akcjonariuszem Spółki) będzie pełnił w tej strukturze rolę uczestnika - agenta. Uczestnik - agent będzie posiadał rachunek główny agenta, poza tym bank założy także rachunek pomocniczy agenta, przeznaczony tylko i wyłącznie do realizacji operacji przewidzianych w umowie. Operacje na poszczególnych rachunkach będą mogły być realizowane do momentu, w którym dostępne saldo na rachunku danego uczestnika zostanie wykorzystane w całości. Bank nie zrealizuje w myśl umowy żadnej dyspozycji, jeżeli miałoby to spowodować przekroczenie salda danego uczestnika. Jednakże bank uwzględni w strukturze limity zadłużenia lub linie kredytowe przyznane uczestnikom na podstawie odrębnej umowy. Każdego dnia roboczego bank przeprowadzi kolejno po sobie następujące czynności jako ostatnie operacje wykonane na rachunkach w danym dniu roboczym:

1.  ustali saldo uczestnika (stan rachunku uczestnika) dla każdego z uczestników z osobna;
2.  ustali sumę sald dodatnich (suma sald uczestników, których salda uczestnika mają wartość dodatnią) oraz sumę sald ujemnych (suma sald uczestników, których salda uczestnika mają wartość ujemną);
3.  dokona obliczenia kwoty stanowiącej sumę (kwota stanowiąca sumę sumy sald dodatnich oraz sumy sald ujemnych);
4.  w przypadku gdy suma ma wartość:
    1.  ujemną: bank, w oparciu o upoważnienie określone w umowie, dokona transferu środków pieniężnych stanowiących równowartość sumy z rachunku głównego agenta na rachunek pomocniczy agenta;
    2.  dodatnią: bank, w oparciu o upoważnienie określone w umowie, dokona transferu środków pieniężnych stanowiących równowartość sumy z rachunku pomocniczego agenta na rachunek główny agenta;
5.  w przypadku gdy suma ma wartość równą zeru: operacje, o których mowa w lit. d), nie będą dokonywane, a bank przystąpi bezpośrednio do realizacji operacji, o których mowa w artykule 6 umowy.

Po dokonaniu wyżej opisanych czynności bank dokona transferów środków pieniężnych pomiędzy rachunkami uczestników i rachunkiem pomocniczym agenta w taki sposób, żeby na koniec dnia roboczego salda wszystkich rachunków były równe zeru. Podstawą prawną takich transferów będzie subrogacja określona w art. 518 Kodeksu cywilnego, tzn. wstąpienie w prawa zaspokojonego wierzyciela.

Tak więc, jeżeli na koniec dnia roboczego:

1.  co najmniej jeden uczestnik niebędący agentem jest uczestnikiem dodatnim, a co najmniej jeden uczestnik niebędący agentem jest uczestnikiem ujemnym, to wówczas agent, po dokonaniu czynności, o których mowa w artykule 5 umowy, z wykorzystaniem środków pieniężnych dostępnych w jego rachunku pomocniczym, spłaci zobowiązania uczestników ujemnych względem banku i wstąpi tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. banku względem uczestnika ujemnego do wysokości dokonanej spłaty, w trybie art. 518 § 1 ust. 3 Kodeksu cywilnego. Następnie uczestnicy dodatni niebędący agentem, z wykorzystaniem środków pieniężnych zgromadzonych na ich rachunkach, spłacą zobowiązania agenta, istniejące w rachunku pomocniczym agenta, względem banku i wstąpią tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. banku względem agenta do wysokości dokonanej spłaty w trybie art. 518 § 1 ust. 3 Kodeksu cywilnego;
2.  każdy z uczestników innych niż agent jest uczestnikiem dodatnim lub saldo uczestnika jest równe zeru, to wówczas uczestnicy dodatni, z wykorzystaniem środków pieniężnych zgromadzonych na ich rachunkach, spłacą zobowiązania agenta, istniejące w rachunku pomocniczym agenta, względem banku i wstąpią tym samym w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. banku względem agenta do wysokości dokonanej spłaty w trybie art. 518 § 1 ust. 3 Kodeksu cywilnego;
3.  każdy z uczestników innych niż agent jest uczestnikiem ujemnym lub saldo uczestnika jest równe zeru, to wówczas agent, z wykorzystaniem środków pieniężnych dostępnych w jego rachunku pomocniczym, spłaci zobowiązania uczestników ujemnych względem banku i wstąpi w ten sposób w prawa zaspokojonego wierzyciela, tj. banku względem uczestników ujemnych do wysokości dokonanej spłaty, w trybie art. 518 § 1 ust. 3 Kodeksu cywilnego.

Spłaty banku dokonywane przez agenta, jak również spłaty banku dokonywane przez uczestników dodatnich, następować będą na podstawie zgody wyrażonej przez uczestników, bez konieczności udzielania takiej zgody w odniesieniu do każdej z transakcji z osobna.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy z tytułu uczestnictwa w opisanym wyżej mechanizmie świadczonej przez bank usługi cash poolingu Spółka będzie podatnikiem podatku od towarów i usług?
2.  Czy umowa prowadzenia rachunków bankowych w systemie cash pool, tj. kompleksowa usługa cash poolingu świadczona na rzecz Spółki, oparta na subrogacji, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?
3.  Czy w stosunku do odsetek wypłacanych przez uczestnika cash poolingu będącego posiadaczem salda ujemnego, uczestnikowi cash poolingu będącemu posiadaczem salda dodatniego, znajdują zastosowanie ograniczenia w zakresie uznawania odsetek za koszty uzyskania przychodu, wynikające z przepisów o niedostatecznej kapitalizacji zawartych w art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

Przedmiot niniejszej interpretacji indywidualnej stanowi odpowiedź na pytanie trzecie. Wniosek Spółki w zakresie pytania pierwszego i drugiego zostanie rozpatrzony odrębnymi interpretacjami indywidualnymi.

Spółka wskazuje, iż w strukturze kompleksowego zarządzania płynnością finansową będą mogły uczestniczyć również podmioty z nią powiązane w sposób określony w art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Spółka "A." (pełniąca w strukturze rolę uczestnika - agenta) jest akcjonariuszem Wnioskodawcy Jednakże powołane przepisy w opisanej strukturze nie powinny mieć zastosowania, z uwagi na niespełnienie jednej z przesłanek wskazanej w tych przepisach: podstawą dokonywanych transferów w ramach struktury nie będą bowiem pożyczki, o których mowa w tych przepisach, lecz subrogacja w myśl art. 518 § 1 ust. 3 kodeksu cywilnego. Zgodnie z art. 16 ust. 7b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przez pożyczkę rozumie się każdą umowę, w której dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, a biorący pożyczkę zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy; przez pożyczkę rozumie się także emisję papierów wartościowych o charakterze dłużnym, depozyt nieprawidłowy lub lokatę.

Jednocześnie, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 ustawy, nie zalicza się do kosztów podatkowych odsetek od pożyczek (kredytów), udzielonych przez określone w tym przepisie podmioty, jeżeli wartość zadłużenia spółki otrzymującej pożyczkę wobec określonych podmiotów, osiągnie łącznie trzykrotność kapitału zakładowego spółki - w części, w jakiej pożyczka przekracza tę wartość zadłużenia. Zdaniem Spółki, umowa prowadzenia rachunków w systemie cash pool nie może być uznana za pożyczkę w takim rozumieniu, ponieważ żadna ze stron nie zobowiązuje się do przeniesienia na własność drugiej strony określonej ilości pieniędzy, a także żadna ze stron nie zobowiązuje się do ich zwrotu. Wszelkie transfery środków będą wykonywane na podstawie subrogacji, w sposób automatyczny. Pomiędzy poszczególnymi uczestnikami nie wystąpi stosunek zobowiązaniowy pożyczki, ponieważ uczestnicy mający na koniec dnia roboczego saldo ujemne na swoich rachunkach, nie będą wiedzieć, ze środków pieniężnych którego uczestnika został zbilansowany ich rachunek.

Na potwierdzenie prezentowanego stanowiska Spółka powołuje interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 15 stycznia 2008 r. (sygn. lP-PB3-423-339/07-3/MS), interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 26 września 2008 r. (sygn. ILPB3/423-403/08-4/DS) oraz interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 7 lipca 2008 roku (sygn. IPPB3/423-565/08-2/MK).

W związku z powyższym, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie, że odsetki płatne przez Spółkę - uczestnika w związku z umową prowadzenia rachunków w systemie cash pool nie podlegają ograniczeniom z art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych dotyczącym niedostatecznej kapitalizacji.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie jej datowania.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, ul. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.