Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-3.4012.459.2021.4.MAT
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-10-12
Teza: wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej skutków podatkowych uczestnictwa w systemie cash pooling
Słowa kluczowe: cash pooling
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i świadczenie usług -Świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8-ust. 1

**INTERPRETACJA INDYWIDUALNA**

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 29 czerwca 2021 r. (data wpływu 29 czerwca 2021 r.), uzupełnionym pismem z 30 września 2021 r. (data wpływu 30 września 2021 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. Organu z 16 września 2021 r. (doręczone 23 września 2021 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie skutków podatkowych uczestnictwa w systemie cash pooling - **jest prawidłowe.**

**UZASADNIENIE**

29 czerwca 2021 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie skutków podatkowych uczestnictwa w systemie cash pooling. Przedmiotowy wniosek został uzupełniony pismem z 30 września 2021 r. (data wpływu 30 września 2021 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. Organu z 16 września 2021 r. (doręczone 23 września 2021 r.).

**We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe ostatecznie sprecyzowane w nadesłanym uzupełnieniu:**

(…) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: Wnioskodawca) należy do międzynarodowej grupy kapitałowej (dalej: Grupa Kapitałowa) specjalizującej się w produkcji materiałów na bazie drewna stosowanych w meblarstwie, przemyśle wnętrzarskim i budownictwie.

(…) GmbH jest spółką z siedzibą w Niemczech (…), niemieckim rezydentem dla potrzeb podatku dochodowego od osób prawnych, która również należy do Grupy Kapitałowej.

Wnioskodawca zamierza stać się uczestnikiem systemu zarządzania płynnością finansową (dalej: System Cash Poolingu), którego uczestnikami są (…) oraz inne spółki z Grupy Kapitałowej. System Cash Poolingu jest organizowany dla spółek z Grupy Kapitałowej przez niemiecki bank – (…) (dalej: Bank) z siedzibą główną w Niemczech (…).

Podstawą do funkcjonowania Wnioskodawcy w Systemie Cash Poolingu będą dwie umowy:

\- umowa zawarta pomiędzy Wnioskodawcą a (…) dotycząca uczestnictwa Wnioskodawcy w Systemie Cash Poolingu (w tym upoważnienie do reprezentowania Wnioskodawcy wobec Banku) i regulująca najważniejsze kwestie uczestnictwa Wnioskodawcy w Systemie Cash Poolingu, oraz

\- umowa zawarta pomiędzy Wnioskodawcą, (…) oraz Bankiem regulująca funkcjonowanie Systemu Cash Poolingu (dalej łącznie: Umowy).

Celem Systemu Cash Poolingu jest zwiększenie efektywności zarządzania środkami finansowymi uczestników Systemu Cash Poolingu. System Cash Poolingu jest tzw. cash poolingiem rzeczywistym.

System Cash Poolingu działa na niżej opisanych zasadach:

(…) pełni funkcję tzw. cash pool leadera i jest upoważniony przez pozostałych uczestników do ich reprezentowania w zakresie umowy z Bankiem.

(…), jak również pozostali uczestnicy posiadają dodatkowe techniczne rachunki rozliczeniowe (dalej: „Rachunek rozliczeniowy”) w systemie księgowym każdego uczestnika w celu rejestrowania transakcji dokonywanych w ramach Systemu Cash Poolingu.

Bank prowadzi dla uczestników rachunki bankowe, które są używane przez uczestników w ciągu każdego dnia roboczego do realizacji transakcji płatniczych (dalej: Rachunki operacyjne).

Bank prowadzi dla (\`(...)\`) rachunek bankowy (dalej: Rachunek główny), który jest wykorzystywany dla celów „zerowania” (bilansowania) Rachunków operacyjnych uczestników na koniec każdego dnia roboczego.

Na koniec każdego dnia roboczego Bank dokonuje faktycznego „zerowania” (bilansowania) sald wszystkich Rachunków operacyjnych poprzez:

*   faktyczny transfer środków z Rachunków operacyjnych wykazujących w danym dniu saldo dodatnie na Rachunek główny oraz
*   faktyczny transfer środków z Rachunku głównego na Rachunki operacyjne wykazujące w danym dniu saldo ujemne.

W przypadku jeśli na koniec danego dnia po przeniesieniu sald z Rachunków operacyjnych na Rachunek główny:

*   saldo Rachunku głównego jest dodatnie, Bank nalicza na rzecz (\`(...)\`) odsetki należne od Banku od kwoty stanowiącej dodatnie saldo Rachunku głównego;
*   saldo Rachunku głównego jest ujemne, Bank nalicza (\`(...)\`) odsetki należne na rzecz Banku od kwoty stanowiącej ujemne saldo Rachunku głównego.

Rozliczenie, o którym mowa powyżej następuje pomiędzy Bankiem a (\`(...)\`), tj. formalnoprawnym właścicielem Rachunku głównego.

Na początku każdego kolejnego dnia roboczego nie dochodzi do automatycznego zwrotu środków (sald dodatnich/ujemnych) na Rachunki operacyjne poszczególnych uczestników z Rachunku głównego. W konsekwencji, dzienne salda każdego uczestnika podlegają kumulacji w czasie na Rachunku głównym.

W wyniku realizacji mechanizmu „zerowania” (bilansowania) sald Rachunków operacyjnych (\`(...)\`) może posiadać:

*   wierzytelności wobec pozostałych uczestników, których zakumulowane saldo środków na Rachunku głównym jest ujemne, lub
*   zobowiązania wobec uczestników, których zakumulowane saldo środków na Rachunku głównym jest dodatnie.

Od salda środków poszczególnych uczestników Systemu Cash Poolingu, innych niż (\`(...)\`), zakumulowanych na Rachunku głównym kalkulowane są odsetki:

*   należne danemu uczestnikowi od (\`(...)\`) – w przypadku, jeżeli zakumulowane saldo danego uczestnika na Rachunku głównym jest dodatnie,
*   należne na rzecz (\`(...)\`) od danego uczestnika – w przypadku, jeżeli zakumulowane saldo danego uczestnika na Rachunku głównym jest ujemne.

Naliczenie i rozliczenie odsetek pomiędzy (\`(...)\`) i pozostałymi uczestnikami odbywa się wyłącznie w ujęciu wewnętrznym w ewidencji księgowej Grupy Kapitałowej. Odsetki oparte są na dziennych saldach Kont rozliczeniowych i rozliczane są w okresach miesięcznych.

Kalkulacja odsetek, o których mowa wyżej następuje w oparciu o stopy procentowe uzgodnione pomiędzy (\`(...)\`) a pozostałymi uczestnikami Systemu Cash Poolingu. Stawka debetowa odsetek może różnić się od stawki kredytowej odsetek.

W celu wyliczenia zakumulowanego salda środków na Rachunku głównym danego uczestnika oraz kwoty należnych z tego tytułu odsetek, (\`(...)\`) prowadzi dla każdego uczestnika Rachunek rozliczeniowy, na którym rejestrowane są wszystkie transfery środków realizowane w ramach mechanizmu „zerowania” (bilansowania) sald Rachunków operacyjnych. Na Rachunku rozliczeniowym są widoczne wszystkie realizowane transakcje i tym samym jest możliwe ujęcie na każdy moment rzeczywistej sytuacji finansowej każdego z uczestników Systemu Cash Poolingu (tj. określenie jego salda na Rachunku głównym).

W okresach co najmniej miesięcznych uzgadniane są salda na Kontach Rozliczeniowych w systemach księgowych (\`(...)\`) oraz pozostałych uczestników.

Uczestnicy (poza (\`(...)\`)) są solidarnie odpowiedzialni z (\`(...)\`) za ewentualne saldo debetowe, które może powstać na Rachunku Głównym oraz za zobowiązania wynikające z odpowiedzialności (\`(...)\`) za ewentualne roszczenia Banku wobec spółek opuszczających System Cash Poolingu w zakresie, w jakim powstanie wspomnianego salda debetowego może być im przypisane.

W ramach Systemu Cash Poolingu, poza odsetkami od ewentualnego ujemnego salda Rachunku operacyjnego, Bank może naliczać odrębne opłaty związane z prowadzeniem Systemu Cash Poolingu (dalej: Opłaty z tytułu cash poolingu), w praktyce może to być:

*   comiesięczna opłata za prowadzenie Systemu Cash Poolingu oraz prowadzenie rachunków w tym systemie,
*   jednorazowa opłata za wdrożenie danego uczestnika do Systemu Cash Poolingu.

Opłatami z tytułu cash poolingu Bank obciąża (\`(...)\`) jako cash pool leadera, a następnie (\`(...)\`) obciąża tymi opłatami poszczególnych uczestników Systemu Cash Poolingu. (\`(...)\`) nie pobiera od Banku ani od pozostałych uczestników żadnego wynagrodzenia za pełnienie funkcji cash pool leadera w ramach Systemu Cash Poolingu.

W świetle przedstawionego powyżej mechanizmu działania Systemu Cash Poolingu, w związku z przystąpieniem Wnioskodawcy do tego systemu, po stronie Wnioskodawcy wystąpią między innymi następujące zdarzenia:

*   Wnioskodawca będzie posiadał Rachunek operacyjny funkcjonujący w Systemie Cash Poolingu, który będzie mógł być wykorzystywany do realizacji płatności wynikających z prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej,
*   Rachunek operacyjny Wnioskodawcy w ramach Systemu Cash Poolingu będzie prowadzony w walucie EUR. Wnioskodawca jednocześnie nie wyklucza, że w przyszłości do Systemu Cash Poolingu zostanie włączony również drugi Rachunek operacyjny prowadzony w walucie PLN,
*   Na koniec każdego dnia roboczego Bank będzie dokonywał faktycznego „zerowania” (bilansowania) salda Rachunku operacyjnego Wnioskodawcy poprzez:

*   faktyczny transfer środków z Rachunku operacyjnego na Rachunek główny – w przypadku gdy na Rachunku operacyjnym w danym dniu wystąpi saldo dodatnie, lub
*   faktyczny transfer środków z Rachunku Głównego na Rachunek operacyjny – w przypadku gdy na Rachunku operacyjnym w danym dniu wystąpi saldo ujemne.

W wyniku zastosowania powyższego mechanizmu „zerowania” (bilansowania) saldo na Rachunku operacyjnym Wnioskodawcy będzie na koniec każdego dnia roboczego wynosiło zero. Od salda środków Wnioskodawcy zakumulowanych na Rachunku głównym kalkulowane będą odsetki:

*   należne Wnioskodawcy od (\`(...)\`) – w przypadku, jeżeli zakumulowane saldo Wnioskodawcy na Rachunku głównym będzie dodatnie,
*   należne na rzecz (\`(...)\`) od Wnioskodawcy – w przypadku, jeżeli zakumulowane saldo Wnioskodawcy na Rachunku głównym będzie ujemne.

Kalkulacja należnych odsetek z tytułu salda środków Wnioskodawcy na Rachunku głównym będzie dokonywana przez (\`(...)\`) na bazie dziennej, podczas gdy samo ich rozliczenie następować będzie w okresach miesięcznych. W konsekwencji, na koniec każdego miesiąca Wnioskodawca będzie albo zobowiązany do zapłaty odsetek na rzecz (\`(...)\`) (w przypadku ujemnego salda zakumulowanych środków na Rachunku głównym) lub uprawniony do otrzymania odsetek od (\`(...)\`) (w przypadku dodatniego salda zakumulowanych środków na Rachunku głównym).

Rozliczenie odsetek (zapłata) na koniec miesiąca będzie dokonywana poprzez kapitalizację tych odsetek do salda zakumulowanych środków Wnioskodawcy na Rachunku głównym (zwiększenie dodatniego salda o należną Wnioskodawcy kwotę odsetek lub zwiększenie ujemnego salda Wnioskodawcy o kwotę odsetek należnych na rzecz (\`(...)\`)).

Rozliczenia w zakresie odsetek w Systemie Cash Poolingu po stronie Wnioskodawcy będą miały następujące cechy:

*   Wnioskodawca płaci lub otrzymuje odsetki z tytułu zakumulowanego salda środków na Rachunku głównym, którego posiadaczem jest (\`(...)\`).
*   Zakumulowane saldo będące podstawą kalkulacji oraz płatności odsetek jest wynikiem dokonywania codziennych transferów środków finansowych pomiędzy Rachunkiem głównym (\`(...)\`) oraz Rachunkiem operacyjnym.
*   W ramach transferu sald dodatnich lub ujemnych pomiędzy rachunkami (\`(...)\`) oraz Wnioskodawcy dochodzi do odpowiedniego przejęcia przez (\`(...)\`) zobowiązań lub należności Wnioskodawcy wobec Banku.
*   W przypadku wystąpienia na Rachunku głównym dodatniego zakumulowanego salda Wnioskodawcy na koniec miesiąca – (\`(...)\`) będzie zobowiązany do zapłaty odsetek na rzecz Wnioskodawcy.
*   W przypadku wystąpienia na Rachunku głównym ujemnego zakumulowanego salda Wnioskodawcy na koniec miesiąca – Wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty należnej kwoty odsetek na rzecz (\`(...)\`).
*   Zapłata należnych odsetek od strony technicznej będzie dokonywana poprzez ich kapitalizację.
*   Wszystkie realizowane transakcje i rozliczenia w ramach Systemu Cash Poolingu będą dokonywane przez Wnioskodawcę wyłącznie z (\`(...)\`).
*   W ramach Systemu Cash Poolingu Wnioskodawca nie dokonuje żadnych transakcji i rozliczeń z pozostałymi uczestnikami (poza (\`(...)\`)).
*   Wnioskodawca nie posiada informacji w zakresie rozliczeń dokonywanych przez (\`(...)\`) z innymi uczestnikami Systemu Cash Poolingu, a w szczególności nie posiada wiedzy:

*   w jaki sposób (\`(...)\`) wykorzystuje dodatnie salda innych uczestników, które pojawiają się na Rachunku głównym,
*   czy i w jakim zakresie dodatnie salda pozostałych uczestników są wykorzystywane do pokrycia ewentualnego ujemnego salda Wnioskodawcy występującego na Rachunku operacyjnym.
*   Spółka będzie posiadała ważny certyfikat rezydencji (\`(...)\`) potwierdzający, że (\`(...)\`) jest rezydentem dla celów podatku dochodowego od osób prawnych w Niemczech.
*   Uczestnicy Systemu Cash Poolingu (poza Wnioskodawcą) są podmiotami posiadającymi siedzibę działalności gospodarczej poza terytorium Polski i nie są rezydentami podatkowymi w Polsce. Uczestnicy Systemu Cash Poolingu są podmiotami powiązanymi. Bank nie jest podmiotem powiązanym z Wnioskodawcą oraz pozostałymi uczestnikami.
*   Wnioskodawca stosuje tzw. podatkową metodę rozliczania różnic kursowych dla celów podatku dochodowego od osób prawnych (dalej: podatek CIT) (tj. w oparciu o przepisy art. 15a ustawy o CIT), (Ustawa z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U z 2020 r. poz. 1406 ze zm. Dalej: ustawa o CIT).
*   Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT.

Manualny System Cash Poolingu

Przedstawiony powyżej System Cash Poolingu opiera się na tzw. automatycznym mechanizmie „zerowania” (bilansowania) sald rachunków – Bank dokonuje automatycznego „zerowania” (bilansowania) rachunków uczestników na koniec każdego dnia roboczego.

Wnioskodawca oraz (\`(...)\`) przewidują, że w okresie przejściowym do czasu przystąpienia przez Wnioskodawcę do opisanego powyżej Systemu Cash Poolingu, Wnioskodawca będzie uczestniczył w tzw. manualnym systemie cash poolingu (dalej: Manualny Cash Pooling) organizowanym wewnętrznie w ramach Grupy Kapitałowej.

Manualny Cash Pooling opiera się na takich samych zasadach jak opisany powyżej System Cash Poolingu z tą różnicą, że nie dochodzi w nim do automatycznego „zerowania” (bilansowania) Rachunku Operacyjnego Wnioskodawcy, a jest ono wykonywane wewnętrznie albo na żądanie (\`(...)\`) lub Wnioskodawcy.

Analogicznie, jak w przypadku Systemu Cash Poolingu, transakcje dokonywane w ramach Manualnego Cash Poolingu są rejestrowane na Rachunkach rozliczeniowych i Wnioskodawca może otrzymać od (\`(...)\`) odsetki (w przypadku wystąpienia dodatniego salda Wnioskodawcy na Rachunku głównym) lub dokonać zapłaty odsetek (w przypadku wystąpienia ujemnego salda Wnioskodawcy na Rachunku głównym).

W uzupełnieniu wniosku, Wnioskodawca wskazał, że w ramach Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu), Wnioskodawca będzie posiadał jedynie Rachunek operacyjny wykorzystywany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, za pośrednictwem którego realizowane będą wpływy i wypływy środków finansowych.

Wnioskodawca, jako uczestnik Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu) nie będzie wykonywał żadnych konkretnych czynności faktycznych na rzecz lub dla cash pool leadera, Banku lub innych uczestników Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu), innych aniżeli wskazane powyżej posiadanie przez Wnioskodawcę Rachunku operacyjnego. To Bank wykonuje czynności polegające na zapewnieniu funkcjonowania Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu), tj. obsłudze technicznej systemu, zapewnieniu infrastruktury informatycznej niezbędnej do jego funkcjonowania oraz dokonywania na koniec każdego dnia roboczego faktycznego „zerowania” (bilansowania) sald wszystkich Rachunków operacyjnych.

Wnioskodawca nie będzie również otrzymywał żadnego wynagrodzenia za jakąkolwiek konkretną czynność w związku z jego uczestnictwem w Systemie Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu). Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, w ramach Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu) Wnioskodawca może jedynie otrzymywać odsetki, jeżeli zakumulowane saldo Wnioskodawcy na Rachunku głównym będzie dodatnie (w przypadku posiadania salda ujemnego na Rachunku Głównym Wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odsetek).

(\`(...)\`) (tj. cash pool leader) nie jest podatnikiem posiadającym siedzibę działalności gospodarczej bądź stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju (Polski). Pool Leader jest w Polsce zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym.

**W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:**

1.  (oznaczone we wniosku nr 2) Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym Wnioskodawca, w ramach Systemu Cash Poolingu (w tym Manualnego Cash Poolingu) będzie wykonywał czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
2.  (oznaczone we wniosku nr 3) Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym, w ramach Systemu Cash Poolingu (w tym Manualnego Cash Poolingu) Wnioskodawca będzie nabywał usługi podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (poza świadczeniami, za które Wnioskodawca będzie uiszczał Opłaty z tytułu cash poolingu) i w związku z tym Wnioskodawca będzie miał obowiązek wykazania importu usług w VAT?

**Zdaniem Wnioskodawcy:**

1.  W ramach Systemu Cash Poolingu (w tym Manualnego Cash Poolingu) Wnioskodawca nie będzie wykonywał czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
2.  W ramach Systemu Cash Poolingu (w tym Manualnego Cash Poolingu) Wnioskodawca nie będzie nabywał usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (poza świadczeniami, za które Wnioskodawca będzie uiszczał Opłaty z tytułu cash poolingu), w związku z czym Wnioskodawca nie będzie miał obowiązku wykazania importu usług w VAT z tego tytułu.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Ad. 1 i 2

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT (Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 685 ze zm.)) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (dalej: VAT) podlegają „odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju”.

Przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT). Jako, że w ramach Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu) nie dochodzi do dostawy towarów, przepisy te nie znajdują zastosowania w opisanym zdarzeniu przyszłym.

Przez świadczenie usług natomiast rozumie się (art. 8 ust. 1 ustawy o VAT), cyt.: „każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1\. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2\. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3\. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.”

Powołana definicja odpłatnego świadczenia usług zawarta w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT jest bardzo szeroka i określa zakres przedmiotowy opodatkowania w VAT w sposób dopełniający definicję dostawy towarów. Nie oznacza to jednak, że obejmuje ona swoim zakresem wszystkie sytuacje gospodarcze zaistniałe pomiędzy kontrahentami. Potwierdza to linia interpretacyjna, np.:

*   interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 10 kwietnia 2017 r., sygn. 0461-ITPP1.4512.125.2017.1.RH, cyt.: „Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.”
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 8 grudnia 2016 r. nr 2461-IBPP3.4512.5812.2016.2.EJ, cyt.: „Usługa jest czynnością opodatkowaną - co do zasady - w sytuacji kiedy jest odpłatna. Związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Pod pojęciem odpłatności rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).”
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 2 listopada 2016 r. nr 0461-ITPP1.4512.624.2016.1.DM. cyt.: „(\`(...)\`) z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą, a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia”.
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 1 sierpnia 2014 r., nr IPPP1/443-607/14-2/MP, cyt.: „Pod pojęciem usługi (świadczenia) w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innego podmiotu), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Nie oznacza to jednak, że powyższa definicja obejmuje swoim zakresem wszystkie sytuacje gospodarcze zaistniałe pomiędzy kontrahentami, których efektem jest powstanie przysporzenia pieniężnego po jednej stronie na skutek określonego działania bądź zaniechania drugiej strony. Przesłanką dla uznania danego działania, powstrzymania się od działania bądź tolerowania czynności lub sytuacji za usługę, w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, jest łącznie spełnienie następujących warunków:

\- w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

\- świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy przy tym podkreślić, ze oba wyżej wymienione warunki winny być spełnione łącznie, aby dane świadczenie stanowiło usługę podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Tak więc, dane czynności podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, gdy:

\- istnieje bezpośredni związek pomiędzy wykonaniem czynności a otrzymanym świadczeniem wzajemnym w ten sposób, że otrzymane kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego i są wypłacane w konsekwencji wykonania świadczenia, lub

\- dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych.

W związku z tym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można było powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie”.

Powyższe stanowisko potwierdza również linia orzecznicza sądów administracyjnych, np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 października 2014 r., sygn. akt I FSK 1493/13 „(\`(...)\`) dychotomiczny podział na gruncie ustawy o VAT na świadczenie usług i dostawę towarów nie oznacza, że wypełnia on wszelkie przejawy aktywności podmiotów gospodarczych, a każdy przepływ środków finansowych, odbywający się w ramach relacji pomiędzy podatnikami VAT musi być przyporządkowany świadczeniu usług lub dostawie towarów. Nie można bowiem przyjąć, że świadczeniem usług jest każda czynność czy zdarzenie, którego efektem jest odpłatne przysporzenie jednej ze stron na skutek działania bądź zaniechania innej strony. Z powyższych uregulowań ustawy o VAT wynika bowiem, że usługą jest każde, co do zasady, odpłatne świadczenie, które nie jest dostawą towarów i które przejawia się tym, że świadczeniobiorca (będący konsumentem danej usługi) odnosi z niego, choćby nawet potencjalną korzyść. W szeregu orzeczeń (np. C-498/99, publ. LEX nr 83900, C-16/93, publ. LEX nr 83886, C-89/81, publ. www.curia.europa.eu, czy C-154/80, publ. www.curia.europa.eu), istotnych z punktu widzenia spornej w tej sprawie kwestii Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, wyraził pogląd, że za świadczenie usług za wynagrodzeniem, a więc czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

1\. istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,

2\. wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,

3\. istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,

4\. odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,

5\. istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego”.

Mając na uwadze powyższe, aby dana czynność była uznana za świadczenie usług opodatkowane VAT, musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy otrzymaną płatnością a wykonaną usługą - otrzymana zapłata musi być konsekwencją wykonania świadczenia na rzecz nabywcy.

W ramach Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu) Bank będzie wykonywał na rzecz Wnioskodawcy oraz pozostałych uczestników tego systemu szereg czynności. Bank, będzie w pełni odpowiedzialny m.in. za:

*   prowadzenie dla Wnioskodawcy oraz pozostałych uczestników Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu) Rachunków operacyjnych oraz Rachunku głównego dla (\`(...)\`),
*   dokonywanie na koniec każdego dnia roboczego faktycznego „zerowania” (bilansowania) sald wszystkich Rachunków operacyjnych tj. przeprowadzenie transferów środków pomiędzy rachunkami bankowymi prowadzonymi na potrzeby Systemu Cash Poolingu,
*   kalkulowanie odsetek na Rachunku Głównym oraz dokonywanie ich rozliczenia w okresach miesięcznych,
*   wszelkie inne kwestie związane z utrzymaniem Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu) oraz kwestie związane z jego techniczną obsługą.

Beneficjentami tych czynności będą wszyscy uczestnicy Systemu Cash Poolingu, w tym Wnioskodawca.

Za wykonane przez siebie czynności w ramach Systemu Cash Poolingu, Bank będzie pobierał wynagrodzenie w postaci Opłat z tytułu cash poolingu, będące bezpośrednim następstwem wykonanych przez Bank czynności. Opłaty z tytułu cash poolingu będą pobierane bezpośrednio od (\`(...)\`) (cash pool leadera), a następnie (\`(...)\`) dokona ich przeniesienia na Wnioskodawcę w formie refakturowania.

W efekcie w zdarzeniu przyszłym Bank, jako podmiot dokonujący za wynagrodzeniem w postaci Opłat z tytułu cash poolingu operacje zerowania sald Rachunków operacyjnych, będzie świadczył na rzecz Wnioskodawcy usługi w rozumieniu przepisów art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Natomiast rola Wnioskodawcy, jako uczestnika Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu), jest bierna i sprowadza się do posiadania przez Wnioskodawcę Rachunków operacyjnych.

Wnioskodawca, jako uczestnik, nie pełni w tej strukturze aktywnej roli, w szczególności nie wykonuje konkretnych czynności faktycznych, które można by uznać za świadczenia wykonane na rzecz innych podmiotów. To Bank wykonuje czynności polegające na zapewnieniu funkcjonowania Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu), tj. obsłudze technicznej systemu, zapewnieniu infrastruktury informatycznej niezbędnej do jego funkcjonowania oraz dokonywania na koniec każdego dnia roboczego faktycznego „zerowania” (bilansowania) sald wszystkich Rachunków operacyjnych. W szczególności należy podkreślić, iż nie można uznać za odpłatne świadczenie usług czynności polegających na udostępnianiu przez Wnioskodawcę własnych środków pieniężnych umożliwiających dokonywanie transferów w ramach Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu). Czynności takie stanowią wyłącznie element pomocniczy i konieczny dla efektywnego świadczenia przez Bank usług prowadzenia Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu). Jednocześnie, z tytułu żadnej z czynności dokonywanych przez Wnioskodawcę w ramach uczestnictwa w Systemie Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu), Wnioskodawcy nie przysługuje jakiekolwiek ustalone wynagrodzenie.

W opisanym zdarzeniu przyszłym wszelkie czynności podejmowane przez Wnioskodawcę w ramach Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu), jako czynności o charakterze pomocniczym i niezbędnym dla umożliwienia Bankowi prowadzenia Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu), z tytułu których Wnioskodawcy nie przysługuje żadne wynagrodzenie, nie stanowią czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, w tym w szczególności odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu przepisów art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Jednocześnie, również wszelkie czynności podejmowane przez (\`(...)\`) (jako cash pool leadera) w ramach Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu) np. reprezentowanie Wnioskodawcy oraz pozostałych uczestników w zakresie umowy z Bankiem, czy też kalkulowanie na bazie dziennej należnych odsetek z tytułu salda środków Wnioskodawcy oraz pozostałych uczestników na Rachunku głównym – będą wykonywane wyłącznie w celu umożliwienia Bankowi wykonania usług w zakresie prowadzenia Systemu Cash Poolingu na rzecz wszystkich uczestników. Czynności wykonywane przez (\`(...)\`) (o których mowa powyżej) będą miały zatem również charakter pomocniczy (techniczny) w stosunku do usług świadczonych przez Bank na rzecz Wnioskodawcy oraz pozostałych uczestników w ramach Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu).

Należy jednocześnie wskazać, iż (\`(...)\`) z tytułu wskazanych wyżej czynności wykonywanych w ramach Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu), nie będzie otrzymywał od Spółki żadnego wynagrodzenia.

Ponadto, jak zostało powyżej wskazane, (\`(...)\`) dokonywać będzie przeniesienia na Wnioskodawcę przypadających na niego Opłat z tytułu cash poolingu (w formie refakturowania), którymi uprzednio będzie obciążany przez Bank. Przy czym Wnioskodawca wskazuje, iż świadczenia, z tytułu których ponoszone są Opłaty z tytułu cash poolingu pozostają poza zakresem sformułowanego przez Wnioskodawcę we Wniosku pytania oznaczonego numerem 3.

Wskazać ponadto należy, że również pozostali uczestnicy Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu) nie będą wykonywać na rzecz Wnioskodawcy żadnych czynności, które można by uznać za podlegające opodatkowaniu VAT. Ich rola, podobnie jak w przypadku Wnioskodawcy, będzie miała bierny charakter i będzie sprowadzała się przede wszystkim do udostępniania własnych środków pieniężnych celem dokonywania transferów w ramach Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu).

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że w analizowanym przypadku Wnioskodawca, w ramach Systemu Cash Poolingu (w tym Manualnego Cash Poolingu), nie będzie nabywał usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (poza świadczeniami, za które Wnioskodawca będzie uiszczał Opłaty z tytułu cash poolingu) i w związku z tym Wnioskodawca nie będzie miał obowiązku wykazania importu usług w VAT z tego tytułu.

Prawidłowość stanowiska Wnioskodawcy potwierdzają wydawane przez organy podatkowe indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego, m.in.:

\- interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 15 marca 2021 r., nr 0114-KDIP4-3.4012.682.2020.3.RK, w której organ podatkowy wskazał, że cyt.: „Usługa cash poolingu jest zatem usługą zazwyczaj wykonywaną przez bank. Natomiast uczestnictwo w strukturze cash poolingu nie jest żadnym świadczeniem. Należy pamiętać, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów/świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi bowiem być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonywaniem działa jako podatnik podatku VAT.

Mając na uwadze powyższe oraz przedstawiony opis sprawy należy stwierdzić, że czynności wykonywane przez Zainteresowanych - Posiadaczy Rachunków jako uczestników systemu cash poolingu, polegające jedynie na udostępnianiu własnych środków pieniężnych (umożliwiających dokonywanie transferów w ramach Systemu), nie stanowią odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy lecz jedynie elementy pomocnicze, konieczne dla efektywnego świadczenia przez inny podmiot usługi cash poolingu.Posiadaczom Rachunków nie przysługuje wynagrodzenie za wykonywanie czynności w ramach Systemu, zatem z tytułu wykonywania ww. czynności, nie działają w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy. Również czynności wykonywane przez Agenta w ramach Systemu nie stanowią odpłatnego świadczenia usług w myśl art. 8 ust. 1 ustawy. (…) Podsumowując, w przedstawionym opisie sprawy Agent oraz pozostali Uczestnicy Systemu cash poolingu - Posiadacze rachunków, nie wykonują czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W niniejszej sprawie w roli usługodawcy występuje jedynie Bank, który będzie obsługiwał Umowę cash poolingu.”

\- interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 25 lutego 2021 r., nr 0114-KDIP4-3.4012.736.2020.3.DM, w której organ podatkowy wskazał, że cyt.: „Z uwagi na cechy charakterystyczne systemu cash poolingu należy zauważyć, że w niniejszej sprawie, w roli usługodawcy występuje jedynie Bank, który będzie obsługiwał umowę cash poolingu. To Bank wykonuje na rzecz Wnioskodawcy, jako uczestnika, szereg czynności składających się łącznie na jedną usługę w postaci kompleksowej usługi zarządzania płynnością finansową, czyli cash poolingu. W praktyce więc, to Bank jako usługodawca, a więc podmiot organizujący operacje konsolidacji środków pieniężnych podmiotów uczestniczących w strukturze cash poolingu, dla tych usług jest podatnikiem VAT.

Wnioskodawca jako Uczestnik niebędący Koordynującym w systemie cash poolingu nie będzie świadczyć usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z wniosku, Wnioskodawca jako Uczestnik systemu cash poolingu nie będzie wykonywał jakichkolwiek czynności na potrzeby realizacji umowy cash poolingu, oraz w związku z wykonywaniem umowy cash poolingu. Wnioskodawca jako Uczestnik umowy cash poolingu, upoważni wyłącznie koordynującego do wykonywania czynności administracyjnych związanych z realizacją umowy cash poolingu. (…) Zatem należy stwierdzić, że w świetle art. 5 ust. 1 ustawy, z perspektywy Wnioskodawcy jako Uczestnika umowy zarządzania płynnością finansową, czynności wykonywane przez niego w ramach tej umowy, pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług.(…) W przypadku, gdy Wnioskodawca pełnić będzie funkcję Koordynującego nie przewiduje się świadczenia na rzecz innych Uczestników jakichkolwiek usług związanych z realizacją umowy cash-poolingu. Wnioskodawca jako Koordynujący planuje wykonywać wyłącznie czynności zarezerwowane dla Koordynującego.(…) Zatem należy stwierdzić, że w świetle art. 5 ust. 1 ustawy, z perspektywy Wnioskodawcy jako uczestnika umowy zarządzania płynnością finansową, pełniącego funkcję Koordynatora, czynności wykonywane przez niego w ramach tej umowy, pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług.”

\- interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 21 lutego 2020 r., nr 0114-KDIP4-2.4012.81.2019.4.AS, w której organ podatkowy wskazał, że cyt.: „Wnioskodawca uczestnicząc w systemie cash-poolingu organizowanym przez Bank, nie będzie świadczyć usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, lecz będzie jedynie wykonywać elementy pomocnicze, konieczne dla efektywnego wyświadczenia przez Bank usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z wniosku, w ramach opisanej struktury cash-poolingu Wnioskodawca, jako uczestnik tej struktury, nie będzie zawierał odrębnych transakcji z innymi uczestnikami, jak też nie będzie świadczył na rzecz pozostałych uczestników, w tym na rzecz Koordynatora, innych usług (a w konsekwencji nie będzie otrzymywał z tego tytułu wynagrodzenia). Rola Wnioskodawcy jako Uczestnika w opisanym systemie jest bierna. Podejmowane przez Wnioskodawcę czynności w ramach opisanej umowy nie będą również stanowiły nieodpłatnego świadczenia usług zrównanego z opłatnym świadczeniem usługi, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy, gdyż treść wniosku nie wskazuje, by miały one służyć do celów innych niż działalność gospodarcza Wnioskodawcy. Zatem należy stwierdzić, że w świetle art. 5 ust. 1 ustawy, z perspektywy Wnioskodawcy jako uczestnika umowy zarządzania płynnością finansową, czynności wykonywane przez niego w ramach tej umowy, pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług.”

\- interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 14 stycznia 2021 r., nr 0112- KDIL1-3.4012.433.2020.2.MR, w której organ podatkowy wskazał, że cyt.: „Co prawda, jak wynika z wniosku, w ramach przedstawionego systemu również inne podmioty tj. Wnioskodawca oraz Master wykonują wskazane w opisie czynności, jednak brak jest przesłanek do uznania tych czynności za usługi w rozumieniu powołanych wcześniej przepisów o podatku VAT z uwagi na brak odpłatności za ich wykonanie. (…) Zatem w analizowanym przypadku, w związku z czynnościami wykonywanymi w ramach umowy CBCC Master nie świadczy na rzecz Wnioskodawcy odpłatnej usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy, i w związku z tym Wnioskodawca nie ma obowiązku wykazania importu usług w tym zakresie.”

\- interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 12 lutego 2020 r., nr 0114-KDIP4-1.4012.66.2019.4.MK, w której organ podatkowy wskazał, że cyt.: „Usługa cash-poolingu jest usługą wykonywaną przez Bank. Natomiast uczestnictwo w strukturze cash-poolingu nie jest żadnym świadczeniem. (…) Tym samym Wnioskodawca uczestnicząc w systemie cash-poolingu organizowanym przez Bank nie świadczy/nie będzie świadczyć usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, a zatem otrzymane odsetki od nadwyżek środków pieniężnych na rachunku nie stanowią/nie będą stanowiły wynagrodzenia z tytułu świadczenia usług podlegających opodatkowaniu VAT.”

\- interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 30 marca 2017 r., nr 0113-KDIPT1-2.4012.10.2017.1.KT, w której organ podatkowy wskazał, że cyt.: „Należy wskazać, że usługa cash pooling oferowana przez banki, nie została uregulowana prawnie przez polskiego ustawodawcę, dlatego jej zasady tworzone są w oparciu o zasadę swobody kontraktowania. Bank będzie wykonywał na rzecz Uczestników szereg czynności składających się łącznie na jedną usługę w postaci kompleksowej usługi zarządzania płynnością finansową, czyli cash pooling. W praktyce więc, to Bank jako usługodawca, a więc podmiot organizujący operacje konsolidacji środków pieniężnych podmiotów uczestniczących w strukturze cash poolingu, dla tych usług jest podatnikiem VAT. Usługa cash poolingu jest zatem usługą wykonywaną przez Bank. Natomiast uczestnictwo w strukturze cash poolingu nie jest żadnym świadczeniem. Należy pamiętać, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów/świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi bowiem być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonywaniem działa jako podatnik podatku VAT. Z uwagi na cechy charakterystyczne zaprezentowanego systemu należy zauważyć, że w niniejszej sprawie, w roli usługodawcy występuje Bank, który będzie wykonywał wszystkie czynności wchodzące w skład kompleksowej usługi bankowej i będzie pobierał opłatę z tytułu wykonywania świadczenia tej usługi, w tym Wnioskodawcy. Mając zatem na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony opis sprawy stwierdzić należy, że Wnioskodawca uczestnicząc w systemie cash poolingu organizowanym przez Bank, nie będzie świadczyć usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 i 2 ustawy, lecz jedynie elementy pomocnicze, konieczne dla efektywnego wyświadczenia przez bank usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową. W konsekwencji stwierdzić należy, że w świetle art. 5 ust. 1 ustawy, z perspektywy Wnioskodawcy jako Uczestnika umowy zarządzania wspólną płynnością finansową, wykonywane przez niego czynności w ramach tej umowy, pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Tym samym, Wnioskodawca z tytułu uczestnictwa w strukturze cash poolingu nie będzie działał w charakterze podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.”

\- interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 4 stycznia 2017 r., sygn. 3063-ILPP1-3.4512.112.2016.2.JN, w której organ podatkowy wskazał, że cyt.: „Biorąc pod uwagę cechy charakterystyczne ww. Umowy należy stwierdzić, że czynności wykonywane przez Wnioskodawcę jako uczestnika w ramach Umowy Płynności nie będą stanowiły odpłatnego świadczenia przez niego usług, lecz jedynie będą stanowiły elementy pomocnicze, konieczne dla efektywnego świadczenia przez inny podmiot (Bank) usługi cash poolingu. W związku z powyższym nie będą one podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym samym Wnioskodawca z tego tytułu nie będzie działał w charakterze podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy. (\`(...)\`) z tytułu uczestnictwa w przedstawionej strukturze cash poolingu - w Umowie Koncentracji Gotówki i/lub w Umowie Płynności - oferowanej przez Bank, Wnioskodawca nie będzie podatnikiem podatku od towarów i usług.”

\- interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 14 listopada 2016 r., sygn. 3063- ILPP1-3.4512.89.2016.1.KB, w której organ podatkowy odstępując od uzasadnienia prawnego potwierdził prawidłowość stanowiska Wnioskodawcy, zgodnie z którym cyt.: „Mając na uwadze powyższe nie można uznać, iż w ramach Umowy którykolwiek z Uczestników wykonuje usługę w rozumieniu ustawy o VAT na rzecz drugiego Uczestnika, czy też na rzecz Banku. Kwalifikacji tej nie zmienia fakt, iż Bank dokonuje przelewów sald dodatnich i sald ujemnych z Rachunków Uczestników na Rachunek Pool Leadera. Dokonywanie takich przelewów jest warunkiem koniecznym do funkcjonowania cash poolingu opartego na przelewach rzeczywistych - wykonywane są one pomocniczo, w ramach i w celu świadczenia przez Bank usługi zarządzania płynnością finansową Uczestników, w tym Pool Leadera.”

\- interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 28 lipca 2016 r., sygn. IPPP1/4512-487/16-4/MP, w której organ podatkowy wskazał, że cyt.: „Z uwagi na cechy charakterystyczne zaprezentowanej umowy cash poolingu należy stwierdzić, że w analizowanej sprawie czynności wykonywane przez Spółkę, jako uczestnika przedmiotowej usługi, umożliwiające bankowi dokonywanie odpowiednich transferów środków finansowych w ramach struktury cash poolingu, nie będą stanowić odrębnego (odpłatnego) świadczenia przez Spółkę usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, lecz jedynie elementy pomocnicze, konieczne dla efektywnego wyświadczenia przez bank usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową. Ponadto, Wnioskodawca nie będzie uzyskiwał żadnego wynagrodzenia z tego tytułu. W konsekwencji stwierdzić należy, że w świetle art. 5 ust. 1 ustawy, z perspektywy Wnioskodawcy jako Uczestnika umowy zarządzania wspólną płynnością finansową, wykonywane przez niego czynności w ramach tej umowy, pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Tym samym, uczestnicząc w opisanej strukturze cash-poolingu Wnioskodawca nie będzie działał w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.”

Wnioski:

\- W ramach Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu), to Bank, jako podmiot świadczący za wynagrodzeniem usługę prowadzenia Systemu Cash Poolingu, jest jedynym podmiotem wykonującym w ramach tego systemu usługi w rozumieniu przepisów art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

\- Czynności podejmowane przez Wnioskodawcę w ramach Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu), jako czynności o charakterze pomocniczym dla prowadzenia przez Bank Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu), z tytułu których Wnioskodawcy nie przysługuje wynagrodzenie, nie będą stanowiły czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

\- W ramach Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu) Wnioskodawca nie będzie również nabywał usług podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT (poza świadczeniami, za które Wnioskodawca będzie uiszczał Opłaty z tytułu cash poolingu). W związku z tym Wnioskodawca nie będzie miał obowiązku wykazania importu usług w VAT z tego tytułu.

\- Prawidłowość powyższego stanowiska potwierdza aktualna linia interpretacyjna organów podatkowych, co potwierdzają m.in. liczne wskazane wyżej tytułem przykładu indywidualne interpretacje przepisów prawa podatkowego.

**W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe**.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 685 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” – opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zakres tych czynności sformułowany został odpowiednio w art. 7 i w art. 8 ww. ustawy.

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy – przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Przy czym towarami są rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii (art. 2 pkt 6 ustawy).

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy – przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Pod pojęciem usługi należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą towarów w myśl art. 7 ustawy. Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi zatem co do zasady usługę w rozumieniu ustawy, niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

· w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, nabywca jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

· świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT. Przy czym z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 cyt. ustawy).

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.

Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Zatem za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

· istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,

· wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,

· istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,

· odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,

· istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Ponadto, zgodnie z unormowaniami zawartymi w art. 8 ust. 2 ustawy, w pewnych, ściśle określonych przypadkach, również nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnego świadczenia usług.

W myśl art. 8 ust. 2 ustawy - za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1.  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2.  nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Z powyższych zapisów wynika, że aby nieodpłatne świadczenie usług podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, muszą być spełnione określone warunki:

*   w przypadku użycia towarów stanowiących część przedsiębiorstwa - użycie ich do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika oraz istnienie prawa podatnika do odliczenia - w całości lub w części - podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tych towarów (warunki te muszą być spełnione łącznie),
*   w przypadku świadczenia usług - świadczenie ich do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Zatem dla ustalenia, czy konkretna, nieodpłatna czynność podlega opodatkowaniu w związku z uznaniem jej za odpłatne świadczenie usług, istotny jest cel jej świadczenia. Jeżeli nieodpłatne świadczenie wpisuje się w cel prowadzonej działalności gospodarczej, wtedy przesłanka uznania takiej nieodpłatnej czynności za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu nie zostanie spełniona. Stwierdzenie takie uzależnione jednak jest od konkretnych okoliczności jakie w danej sprawie występują.

Należy wskazać, że zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza nie tylko czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług, ale także czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika.

Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku VAT. Wnioskodawca należy do międzynarodowej grupy kapitałowej specjalizującej się w produkcji materiałów na bazie drewna stosowanych w meblarstwie, przemyśle wnętrzarskim i budownictwie. (\`(...)\`) jest spółką z siedzibą w Niemczech, niemieckim rezydentem dla potrzeb podatku dochodowego od osób prawnych, która również należy do Grupy Kapitałowej. (\`(...)\`) nie jest podatnikiem posiadającym siedzibę działalności gospodarczej bądź stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski. Pool Leader jest w Polsce zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym. Wnioskodawca zamierza stać się uczestnikiem systemu zarządzania płynnością finansową którego uczestnikami są (\`(...)\`) oraz inne spółki z Grupy Kapitałowej. System Cash Poolingu jest organizowany dla spółek z Grupy Kapitałowej przez niemiecki bank z siedzibą główną w Niemczech.

Podstawą do funkcjonowania Wnioskodawcy w Systemie Cash Poolingu będą dwie umowy:

\- umowa zawarta pomiędzy Wnioskodawcą a (\`(...)\`) dotycząca uczestnictwa Wnioskodawcy w Systemie Cash Poolingu (w tym upoważnienie do reprezentowania Wnioskodawcy wobec Banku) i regulująca najważniejsze kwestie uczestnictwa Wnioskodawcy w Systemie Cash Poolingu, oraz

\- umowa zawarta pomiędzy Wnioskodawcą, (\`(...)\`) oraz Bankiem regulująca funkcjonowanie Systemu Cash Poolingu (łącznie: Umowy).

Celem Systemu Cash Poolingu jest zwiększenie efektywności zarządzania środkami finansowymi uczestników Systemu Cash Poolingu. System Cash Poolingu jest tzw. cash poolingiem rzeczywistym.

(\`(...)\`) pełni funkcję tzw. cash pool leadera i jest upoważniony przez pozostałych uczestników do ich reprezentowania w zakresie umowy z Bankiem. (\`(...)\`), jak również pozostali uczestnicy posiadają dodatkowe techniczne rachunki rozliczeniowe w systemie księgowym każdego uczestnika w celu rejestrowania transakcji dokonywanych w ramach Systemu Cash Poolingu. Bank prowadzi dla uczestników rachunki bankowe, które są używane przez uczestników w ciągu każdego dnia roboczego do realizacji transakcji płatniczych. Bank prowadzi dla (\`(...)\`) rachunek główny, który jest wykorzystywany dla celów „zerowania” Rachunków operacyjnych uczestników na koniec każdego dnia roboczego. Na koniec każdego dnia roboczego Bank dokonuje faktycznego „zerowania” (bilansowania) sald wszystkich Rachunków operacyjnych.

Na początku każdego kolejnego dnia roboczego nie dochodzi do automatycznego zwrotu środków (sald dodatnich/ujemnych) na Rachunki operacyjne poszczególnych uczestników z Rachunku głównego. W konsekwencji, dzienne salda każdego uczestnika podlegają kumulacji w czasie na Rachunku głównym. W wyniku realizacji mechanizmu „zerowania” sald Rachunków operacyjnych (\`(...)\`) może posiadać wierzytelności wobec pozostałych uczestników, których zakumulowane saldo środków na Rachunku głównym jest ujemne, lub zobowiązania wobec uczestników, których zakumulowane saldo środków na Rachunku głównym jest dodatnie.

Od salda środków poszczególnych uczestników Systemu Cash Poolingu, innych niż (\`(...)\`), zakumulowanych na Rachunku głównym kalkulowane są odsetki. Naliczenie i rozliczenie odsetek pomiędzy (\`(...)\`) i pozostałymi uczestnikami odbywa się wyłącznie w ujęciu wewnętrznym w ewidencji księgowej Grupy Kapitałowej. Odsetki oparte są na dziennych saldach Kont rozliczeniowych i rozliczane są w okresach miesięcznych. Kalkulacja odsetek następuje w oparciu o stopy procentowe uzgodnione pomiędzy (\`(...)\`) a pozostałymi uczestnikami Systemu Cash Poolingu. Stawka debetowa odsetek może różnić się od stawki kredytowej odsetek. W celu wyliczenia zakumulowanego salda środków na Rachunku głównym danego uczestnika oraz kwoty należnych z tego tytułu odsetek, (\`(...)\`) prowadzi dla każdego uczestnika Rachunek rozliczeniowy, na którym rejestrowane są wszystkie transfery środków realizowane w ramach mechanizmu „zerowania” sald Rachunków operacyjnych. Na Rachunku rozliczeniowym są widoczne wszystkie realizowane transakcje i tym samym jest możliwe ujęcie na każdy moment rzeczywistej sytuacji finansowej każdego z uczestników Systemu Cash Poolingu.

Uczestnicy (poza (\`(...)\`)) są solidarnie odpowiedzialni z (\`(...)\`) za ewentualne saldo debetowe, które może powstać na Rachunku Głównym oraz za zobowiązania wynikające z odpowiedzialności (\`(...)\`) za ewentualne roszczenia Banku wobec spółek opuszczających System Cash Poolingu w zakresie, w jakim powstanie wspomnianego salda debetowego może być im przypisane.

W ramach Systemu Cash Poolingu, poza odsetkami od ewentualnego ujemnego salda Rachunku operacyjnego, Bank może naliczać odrębne opłaty związane z prowadzeniem Systemu Cash Poolingu. Opłatami z tytułu cash poolingu Bank obciąża (\`(...)\`) jako cash pool leadera, a następnie (\`(...)\`) obciąża tymi opłatami poszczególnych uczestników Systemu. (\`(...)\`) nie pobiera od Banku ani od pozostałych uczestników żadnego wynagrodzenia za pełnienie funkcji cash pool leadera w ramach Systemu Cash Poolingu.

W świetle przedstawionego powyżej mechanizmu działania Systemu Cash Poolingu, w związku z przystąpieniem Wnioskodawcy do tego systemu, po stronie Wnioskodawcy wystąpią między innymi następujące zdarzenia:

*   Wnioskodawca będzie posiadał Rachunek operacyjny funkcjonujący w Systemie Cash Poolingu, który będzie mógł być wykorzystywany do realizacji płatności wynikających z prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej.
*   Rachunek operacyjny Wnioskodawcy w ramach Systemu Cash Poolingu będzie prowadzony w walucie EUR. Wnioskodawca jednocześnie nie wyklucza, że w przyszłości do Systemu Cash Poolingu zostanie włączony również drugi Rachunek operacyjny prowadzony w walucie PLN.
*   Na koniec każdego dnia roboczego Bank będzie dokonywał faktycznego „zerowania” (bilansowania) salda Rachunku operacyjnego Wnioskodawcy poprzez:

*   faktyczny transfer środków z Rachunku operacyjnego na Rachunek główny – w przypadku gdy na Rachunku operacyjnym w danym dniu wystąpi saldo dodatnie, lub
*   faktyczny transfer środków z Rachunku Głównego na Rachunek operacyjny – w przypadku gdy na Rachunku operacyjnym w danym dniu wystąpi saldo ujemne.

W wyniku zastosowania powyższego mechanizmu „zerowania” (bilansowania) saldo na Rachunku operacyjnym Wnioskodawcy będzie na koniec każdego dnia roboczego wynosiło zero.

Od salda środków Wnioskodawcy zakumulowanych na Rachunku głównym kalkulowane będą odsetki. Kalkulacja należnych odsetek z tytułu salda środków Wnioskodawcy na Rachunku głównym będzie dokonywana przez (\`(...)\`) na bazie dziennej, podczas gdy samo ich rozliczenie następować będzie w okresach miesięcznych. W konsekwencji, na koniec każdego miesiąca Wnioskodawca będzie albo zobowiązany do zapłaty odsetek na rzecz (\`(...)\`) lub uprawniony do otrzymania odsetek od (\`(...)\`). Rozliczenie odsetek (zapłata) na koniec miesiąca będzie dokonywana poprzez kapitalizację tych odsetek do salda zakumulowanych środków Wnioskodawcy na Rachunku głównym (zwiększenie dodatniego salda o należną Wnioskodawcy kwotę odsetek lub zwiększenie ujemnego salda Wnioskodawcy o kwotę odsetek należnych na rzecz (\`(...)\`)).

Rozliczenia w zakresie odsetek w Systemie Cash Poolingu po stronie Wnioskodawcy będą miały następujące cechy:

*   Wnioskodawca płaci lub otrzymuje odsetki z tytułu zakumulowanego salda środków na Rachunku głównym, którego posiadaczem jest (\`(...)\`).
*   Zakumulowane saldo będące podstawą kalkulacji oraz płatności odsetek jest wynikiem dokonywania codziennych transferów środków finansowych pomiędzy Rachunkiem głównym (\`(...)\`) oraz Rachunkiem operacyjnym.
*   W ramach transferu sald dodatnich lub ujemnych pomiędzy rachunkami (\`(...)\`) oraz Wnioskodawcy dochodzi do odpowiedniego przejęcia przez (\`(...)\`) zobowiązań lub należności Wnioskodawcy wobec Banku.
*   W przypadku wystąpienia na Rachunku głównym dodatniego zakumulowanego salda Wnioskodawcy na koniec miesiąca – (\`(...)\`) będzie zobowiązany do zapłaty odsetek na rzecz Wnioskodawcy.
*   W przypadku wystąpienia na Rachunku głównym ujemnego zakumulowanego salda Wnioskodawcy na koniec miesiąca – Wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty należnej kwoty odsetek na rzecz (\`(...)\`).
*   Zapłata należnych odsetek od strony technicznej będzie dokonywana poprzez ich kapitalizację.
*   Wszystkie realizowane transakcje i rozliczenia w ramach Systemu Cash Poolingu będą dokonywane przez Wnioskodawcę wyłącznie z (\`(...)\`).
*   W ramach Systemu Cash Poolingu Wnioskodawca nie dokonuje żadnych transakcji i rozliczeń z pozostałymi uczestnikami (poza (\`(...)\`)).

Przedstawiony powyżej System Cash Poolingu opiera się na tzw. automatycznym mechanizmie „zerowania” sald rachunków – Bank dokonuje automatycznego „zerowania” rachunków uczestników na koniec każdego dnia roboczego. Wnioskodawca oraz (\`(...)\`) przewidują, że w okresie przejściowym do czasu przystąpienia przez Wnioskodawcę do opisanego powyżej Systemu Cash Poolingu, Wnioskodawca będzie uczestniczył w tzw. manualnym systemie cash poolingu wewnętrznie w ramach Grupy Kapitałowej. Manualny Cash Pooling opiera się na takich samych zasadach jak opisany powyżej System Cash Poolingu z tą różnicą, że nie dochodzi w nim do automatycznego „zerowania” Rachunku Operacyjnego Wnioskodawcy, a jest ono wykonywane wewnętrznie albo na żądanie (\`(...)\`) lub Wnioskodawcy. Analogicznie, jak w przypadku Systemu Cash Poolingu, transakcje dokonywane w ramach Manualnego Cash Poolingu są rejestrowane na Rachunkach rozliczeniowych i Wnioskodawca może otrzymać od (\`(...)\`) odsetki lub dokonać zapłaty odsetek. W ramach Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu), Wnioskodawca będzie posiadał jedynie Rachunek operacyjny wykorzystywany w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, za pośrednictwem którego realizowane będą wpływy i wypływy środków finansowych. Wnioskodawca, jako uczestnik Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu) nie będzie wykonywał żadnych konkretnych czynności faktycznych na rzecz lub dla cash pool leadera, Banku lub innych uczestników Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu), innych aniżeli wskazane powyżej posiadanie przez Wnioskodawcę Rachunku operacyjnego. To Bank wykonuje czynności polegające na zapewnieniu funkcjonowania Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu), tj. obsłudze technicznej systemu, zapewnieniu infrastruktury informatycznej niezbędnej do jego funkcjonowania oraz dokonywania na koniec każdego dnia roboczego faktycznego „zerowania” (bilansowania) sald wszystkich Rachunków operacyjnych. Wnioskodawca nie będzie również otrzymywał żadnego wynagrodzenia za jakąkolwiek konkretną czynność w związku z jego uczestnictwem w Systemie Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu). W ramach Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu) Wnioskodawca może jedynie otrzymywać odsetki, jeżeli zakumulowane saldo Wnioskodawcy na Rachunku głównym będzie dodatnie (w przypadku posiadania salda ujemnego na Rachunku Głównym Wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odsetek).

W związku z tak przedstawionym opisem sprawy wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą określenia, czy wykonywane przez Niego czynności w ramach Umowy cash poolingu pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Należy zauważyć, że polskie przepisy podatkowe nie zawierają regulacji dotyczących umowy cash poolingu. Występująca w obrocie prawnym jako umowa nienazwana – umowa cash poolingu porównywana jest często z umową pożyczki. Chociaż umowa ta do pewnego stopnia przypomina w swym charakterze uregulowaną w polskim prawie umowę pożyczki, jednak nie wyczerpuje istotnych jej znamion. Nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot.

Umowa „cash-poolingu” jest formą efektywnego zarządzania środkami finansowymi, stosowaną przez podmioty należące do jednej grupy kapitałowej, lub podmioty powiązane ekonomicznie w jakikolwiek inny sposób. Sprowadza się ona do koncentrowania środków pieniężnych z jednostkowych rachunków poszczególnych podmiotów na wspólnym rachunku grupy i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą, przy wykorzystaniu korzyści skali. Pozwala to na kompensowanie przejściowych nadwyżek, wykazywanych przez jedne z podmiotów, z przejściowymi niedoborami zaistniałymi u innych podmiotów. Dzięki temu dochodzi do minimalizowania kosztów kredytowania działalności podmiotów z grupy poprzez kredytowanie się przy wykorzystaniu środków własnych grupy. W ramach porozumienia cash-poolingu uczestnicy wskazują podmiot organizujący cash pooling i zarządzający systemem. Zarządzający systemem w ramach umowy zapewnia dla wszystkich uczestników systemu środki finansowe na pokrycie sald ujemnych, a w przypadku wystąpienia sald dodatnich na rachunkach uczestników, to na jego rachunek trafiają środki finansowe.

Usługa cash poolingu jest zatem usługą zazwyczaj wykonywaną przez bank. Natomiast uczestnictwo w strukturze cash poolingu nie jest żadnym świadczeniem. Należy pamiętać, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów/świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi bowiem być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonywaniem działa jako podatnik podatku VAT.

Mając na uwadze powyższe oraz przedstawiony opis sprawy należy stwierdzić, że czynności wykonywane przez Wnioskodawcę jako uczestnika Systemu Cash Poolingu (w tym Manualnego Cash Poolingu), polegające jedynie na posiadaniu Rachunku operacyjnego wykorzystywanego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, za pośrednictwem którego realizowane będą wpływy i wypływy środków finansowych nie będą stanowić odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy lecz jedynie elementy pomocnicze, konieczne dla efektywnego świadczenia przez inny podmiot usługi cash poolingu. Wnioskodawca nie będzie otrzymywał żadnego wynagrodzenia za jakąkolwiek konkretną czynność w związku z jego uczestnictwem w Systemie Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu). Wnioskodawca może jedynie otrzymywać odsetki, jeżeli zakumulowane saldo Wnioskodawcy na Rachunku głównym będzie dodatnie (w przypadku posiadania salda ujemnego na Rachunku Głównym Wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty odsetek). Zatem z tytułu wykonywania ww. czynności, Wnioskodawca nie działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy. Tym samym czynności Wnioskodawcy wykonywane w ramach Systemu Cash Poolingu nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Podsumowując, w przedstawionym opisie sprawy Wnioskodawca nie będzie wykonywał czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W niniejszej sprawie w roli usługodawcy występuje jedynie Bank, który będzie obsługiwał Umowę cash poolingu.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy, w kwestii objętej pytaniem oznaczonym we wniosku nr 2 należało uznać za **prawidłowe**.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą również ustalenia, czy w opisanym zdarzeniu przyszłym, Wnioskodawca będzie nabywał usługi podlegające opodatkowaniu i w związku z tym będzie miał obowiązek wykazania importu usług.

Należy pamiętać, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów/świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi bowiem być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonywaniem działa jako podatnik podatku VAT.

Ponadto należy wskazać, że w przypadku świadczenia usług gdy jeden z kontrahentów posiada siedzibę poza terytorium kraju, istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dana usługa podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.

W myśl art. 28a ustawy, na potrzeby stosowania przepisów regulujących miejsce świadczenia przy świadczeniu usług:

1) ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:

a) podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,

b) osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;

2) podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

W oparciu o zasadę ogólną zawartą w art. 28b ust. 1 ustawy, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.

Stosownie do art. 2 pkt 9 ustawy, przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4.

W myśl art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy – podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

a) usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,

b) usługobiorcą jest:

\- w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4,

\- w przypadku transferu bonów jednego przeznaczenia, w przypadku których miejscem świadczenia usług, których te bony dotyczą, jest terytorium kraju - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15,

\- w pozostałych przypadkach - podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.

Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy, w przypadkach wymienionych w ust. 1 pkt 4 i 5, usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego.

Ponadto, w myśl art. 17 ust. 1a ustawy, przepisy ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 2 stosuje się również, w przypadku gdy usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, przy czym to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej lub inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów, jeżeli usługodawca lub dokonujący dostawy towarów posiada takie inne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, nie uczestniczy w tych transakcjach.

Z okoliczności przedstawionych w niniejszej sprawie wynika, że Bank wykonuje czynności polegające na zapewnieniu funkcjonowania Systemu Cash Poolingu (Manualnego Cash Poolingu), tj. obsłudze technicznej systemu, zapewnieniu infrastruktury informatycznej niezbędnej do jego funkcjonowania oraz dokonywania na koniec każdego dnia roboczego faktycznego „zerowania” (bilansowania) sald wszystkich Rachunków operacyjnych poprzez faktyczny transfer środków z Rachunków operacyjnych na Rachunek główny (prowadzony przez Bank dla Pool Leadera) – w przypadku gdy na Rachunku operacyjnym w danym dniu wystąpi saldo dodatnie, lub faktyczny transfer środków z Rachunku Głównego na Rachunki operacyjne – w przypadku gdy na Rachunku operacyjnym w danym dniu wystąpi saldo ujemne.

W przypadku jeśli na koniec danego dnia po przeniesieniu sald z Rachunków operacyjnych na Rachunek główny saldo Rachunku głównego jest dodatnie, Bank nalicza na rzecz Pool Leadera odsetki należne od Banku od kwoty stanowiącej dodatnie saldo Rachunku głównego; natomiast gdy saldo Rachunku głównego jest ujemne - Bank nalicza Pool Leaderowi odsetki należne na rzecz Banku od kwoty stanowiącej ujemne saldo Rachunku głównego.

Rozliczenie, o którym mowa powyżej następuje pomiędzy Bankiem a Pool Leaderem, tj. formalnoprawnym właścicielem Rachunku głównego.

W ramach Systemu Cash Poolingu, poza odsetkami od ewentualnego ujemnego salda Rachunku operacyjnego, Bank może naliczać odrębne opłaty związane z prowadzeniem Systemu Cash Poolingu, w praktyce może to być comiesięczna opłata za prowadzenie Systemu Cash Poolingu oraz prowadzenie rachunków w tym systemie bądź jednorazowa opłata za wdrożenie danego uczestnika do Systemu Cash Poolingu. Opłatami z tytułu cash poolingu Bank obciąża cash pool leadera, a następnie cash pool leader obciąża tymi opłatami poszczególnych uczestników Systemu.

Pool Leader nie pobiera od Banku ani od pozostałych uczestników żadnego wynagrodzenia za pełnienie funkcji cash pool leadera w ramach Systemu Cash Poolingu. Z tytułu wykonywanych czynności Pool Leader będzie otrzymywać jedynie należne odsetki.

Wszystkie realizowane transakcje i rozliczenia w ramach Systemu Cash Poolingu będą dokonywane przez Wnioskodawcę wyłącznie z Pool Leaderem.

Mając na uwadze powyższe okoliczności sprawy oraz cytowane wyżej przepisy należy stwierdzić, że w analizowanym przypadku Pool Leader w ramach uczestnictwa we wskazanym systemie zarzadzania płynnością finansową cash-poolingu nie świadczy usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy. Co prawda, Pool Leader reprezentuje pozostałych uczestników w zakresie umowy z Bankiem oraz będzie kalkulować i obliczać należne odsetki z tytułu salda środków Wnioskodawcy na Rachunku głównym, jednak z tytułu wykonywania tych czynności, Pool Leader nie będzie otrzymywać odrębnego wynagrodzenia. Pool Leader będzie otrzymywać jedynie należne odsetki.

Ponadto, jak już wcześniej wskazano, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega tylko taka czynność, która wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym, związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie. Zatem, aby ustalić zasady opodatkowania danej czynności dokonywanej w zamian za opłatę, niezbędne jest rozstrzygnięcie, czy czynności te skutkują uzyskaniem bezpośrednich korzyści przez wypłacającego.

Mając na uwadze informacje wskazane w opisie sprawy należy stwierdzić, że w związku z uczestnictwem we wskazanym systemie zarzadzania płynnością finansową Cash Poolingu, Wnioskodawca nie będzie nabywać od Pool Leadera usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy. Pool Leader nie będzie świadczył na rzecz Wnioskodawcy odpłatnej usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 ustawy, i w związku z tym Wnioskodawca nie ma obowiązku wykazania importu usług w tym zakresie.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy, w kwestii objętej pytaniem oznaczonym we wniosku nr 3 należało uznać za **prawidłowe**.

Niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie zakresu podatku od towarów i usług, w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku od czynności cywilnoprawnych zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193 ze zm.), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…), za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP. W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy). W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP.

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.