Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-718/14-4/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-01-14
Teza: Umowa pożyczki będzie podlegała opodatkowaniu na podstawie art. 1 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Ponadto, przyjmując za Wnioskodawcą, iż umowa pożyczki jest objęta zakresem ustawy o podatku od towarów i usług, powyższa czynność korzysta z wyłączenia na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: agencja-Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości; czynności-czynności cywilnoprawne; obowiązek-obowiązek podatkowy; opodatkowanie-przedmiot opodatkowania; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; pożyczka; transakcja; wyłączenie
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 13 października 2014 r. (data wpływu 8 grudnia 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy pożyczki -**jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 8 grudnia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy pożyczki.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, zawarła w dniu 07.04.2014 r. umowę pożyczki z Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości w ramach Funduszu Pożyczkowego Wspierania Innowacji. Fundusz Pożyczkowy Wspierania Innowacji realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, dofinansowanego w osi priorytetowej 3 Kapitał dla innowacji Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013, współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Przedmiotem przedsięwzięcia przez Pożyczkobiorcę (N. sp. z o.o.) jest: Stworzenie N.

Jednym z trzech warunków wypłaty pożyczki jest przedstawienie dowodu uiszczenia opłaty z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Wypłata pożyczki następuje po spełnieniu przez Pożyczkobiorcę wszystkich warunków umowy. W związku z powyższym opłata z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych została w całości opłacona.

Pismem z dnia 22 grudnia 2014 r. Nr IPPB2/436-718/14-2/MZ wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, poprzez wskazanie:

*   gdzie znajdowały się środki pieniężne w chwili zawarcia umowy pożyczki (terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy też terytorium innego państwa)?

*   gdzie została zawarta umowa pożyczki (terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy też terytorium innego państwa)?

*   czy z tytułu zawarcia umowy pożyczki, którakolwiek ze stron czynności była objęta zakresem podatku od towarów i usług (opodatkowania podatkiem VAT lub zwolniona z podatku VAT)?

Wnioskodawca w terminie przesłał uzupełnienie, informując, że:

*   W chwili zawarcia umowy pożyczki udzielanej przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości – środki pieniężne znajdowały się na terytorium Polski.

*   Umowa pożyczki została zawarta na terytorium Polski – w Warszawie.

*   Stroną czynności pożyczki jest PARP, agencja rządowa realizująca zadania w zakresie wspierania przedsiębiorców, które mogą mieć formę bezzwrotnego wsparcia, pożyczek czy też finansowania kosztów usług. PARP jest czynnym podatnikiem VAT. W omawianym przypadku PARP jest Pożyczkodawcą i udzielona przez ten podmiot umowa pożyczki objęta jest zakresem ustawy o podatku od towarów i usług. Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 czynność taka jest zwolniona od podatku VAT. („Zwalnia się od podatku: usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę”).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Wnioskodawca zadaje następujące pytanie:

1.  Czy umowa pożyczki z Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości w ramach Funduszu Pożyczkowego Wspierania Innowacji jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, zauważyć jednak należy, że w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy, np. umowa pożyczki jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, stanowi bowiem, że nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona od podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:
    *   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    *   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Z kolei według definicji zawartej w art. 1a pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych przez „podatek od towarów i usług” rozumie się podatek nakładany ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm.) lub podatek od wartości dodanej pobierany na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich. Z kolei stosownie do art. 1a pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych „państwo członkowskie” to państwo członkowskie Unii Europejskiej lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strona umowy o Wolnym Handlu (EFTA) – strona umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości jest Agencją Rządową podlegającą Ministrowi wł. ds. gospodarki. Powstała na mocy ustawy z dnia 9 listopada 2000 roku. Zadaniem Agencji jest zarządzanie funduszami z budżetu państwa i Unii Europejskiej, przeznaczonymi na rozwój zasobów ludzkich. Zgodnie z art. 1 ust. 2 oraz art. 4 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości, PARP jest państwową osobą prawną, realizującą zadania z zakresu administracji rządowej, które zostały określone dla niej w programach rozwoju gospodarki, w szczególności w zakresie wspierania: przedsiębiorców, mikroprzedsiębiorców, małych i średnich przedsiębiorców oraz osób zamierzających podjąć działalność gospodarczą. Co więcej zgodnie z art. 4 pkt 2 Agencja nie podejmuje działań, których celem jest osiągnięcie zysku. W zakresie przedmiotu opinii warto również wskazać, iż jej prawem ustawowym określonym w art. 6b wymienionej ustawy jest udzielenie pomocy finansowej przedsiębiorcom, która może mieć formę bezzwrotnego wsparcia, pożyczek czy też finansowania kosztów usług świadczonych przez usługodawców bezpłatnie lub za odpłatnością niższą od ceny rynkowej.

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. 2004 Nr 54, poz. 535) w rozdziale 2 wskazuje na zwolnienie od podatku. Art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku od towarów i usług wskazuje, iż zwolnione od podatku są usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

Należy zatem sądzić, iż w zakresie Funduszu Pożyczkowego Wspierania Innowacji PARP występuje w roli pożyczkodawcy, a zatem instytucji udzielającej pomocy finansowej przedsiębiorcom. W przedmiotowym przypadku kluczowe jest zatem zagadnienie opodatkowania transakcji podatkiem VAT. Usługa ta korzysta bowiem ze zwolnienia, zgodnie z przytoczoną regulacją.

W konsekwencji, umowa pożyczki w ramach Funduszu Pożyczkowego wspierania Innowacji objęta została zakresem ustawy o podatku od towarów i usług, a zatem jednocześnie – zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – została wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 z późn. zm.) podatkowi temu podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

Art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121) stanowi, że przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Do elementów znamionujących umowę pożyczki należy obowiązek jej zwrotu. Przy czym, nie tyle dotyczy to oznaczenia terminu zwrotu, ile zaznaczenia samego obowiązku zwrotu - który, jak wskazuje się w orzecznictwie, w myśl art. 720 § 1 ww. ustawy, jest elementem przedmiotowo istotnym dla tego rodzaju umowy, bez którego nie ma umowy pożyczki. W zależności od tego, jak zostanie ukształtowana przez strony umowa pożyczki, może ona przyjąć postać umowy nieodpłatnej bądź też odpłatnej, gdzie pożyczkobiorca zobowiązany będzie do zapłaty odsetek. Umowa pożyczki jest umową konsensualną. Dochodzi do skutku poprzez zgodne oświadczenia woli.

Natomiast zgodnie z art. 1 ust. 4 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi temu podlegają czynności cywilnoprawne, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, że umowa pożyczki będzie podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli w chwili zawarcia umowy jej przedmiot, tj. pieniądze znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa zostanie zawarta i gdzie mają miejsce zamieszkania (siedzibę) strony umowy.

Pożyczka będzie podlegała również podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeśli pieniądze będące przedmiotem pożyczki w chwili jej zawarcia znajdują się za granicą oraz nabywca - pożyczkobiorca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a czynność zostanie dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że N. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, zawarła w dniu 07.04.2014 r. umowę pożyczki z Polską Agencją Rozwoju Przedsiębiorczości w ramach Funduszu Pożyczkowego Wspierania Innowacji. Fundusz Pożyczkowy Wspierania Innowacji realizowany jest w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, dofinansowanego w osi priorytetowej 3 Kapitał dla innowacji Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013, współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Przedmiotem przedsięwzięcia przez Pożyczkobiorcę (N. sp. z o.o.) jest: Stworzenie N. Jednym z trzech warunków wypłaty pożyczki jest przedstawienie dowodu uiszczenia opłaty z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych zgodnie z obowiązującymi przepisami. Wypłata pożyczki następuje po spełnieniu przez Pożyczkobiorcę wszystkich warunków umowy. W związku z powyższym opłata z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych została w całości opłacona. Ponadto, z przesłanego uzupełnienia wynika, że w chwili zawarcia umowy pożyczki udzielanej przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości – środki pieniężne znajdowały się na terytorium Polski. Umowa pożyczki została zawarta na terytorium Polski. Stroną czynności pożyczki jest PARP, agencja rządowa realizująca zadania w zakresie wspierania przedsiębiorców, które mogą mieć formę bezzwrotnego wsparcia, pożyczek czy też finansowania kosztów usług. PARP jest czynnym podatnikiem VAT. W omawianym przypadku PARP jest Pożyczkodawcą i udzielona przez ten podmiot umowa pożyczki objęta jest zakresem ustawy o podatku od towarów i usług. Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 czynność taka jest zwolniona od podatku VAT. („Zwalnia się od podatku: usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę”).

Należy wskazać iż w ustawie przewidziano sytuacje, w których czynność cywilnoprawna mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 2 pkt 4 ww. ustawy nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:
    *   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    *   (uchylone),
    *   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Zgodnie z art. 1a pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, użyte w ustawie określenie podatek od towarów i usług oznacza podatek od towarów i usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) lub podatek od wartości dodanej pobierany na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich. Natomiast w myśl art. 1a pkt 5 ustawy użyte w ustawie określenie państwo członkowskie oznacza – państwo członkowskie Unii Europejskiej lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strona umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

Zaznaczyć jednakże należy, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług (podatkiem od wartości dodanej) lub jest z tego podatku zwolniona.

W związku z powyższym należy podkreślić, iż jakkolwiek zapytanie Wnioskodawcy dotyczy opodatkowania umowy pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to jednak w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia, czy powyższa czynność podlega regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia jej podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Objęcie umowy pożyczki zakresem podatku od towarów i usług może bowiem skutkować wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych.

A zatem, umowa pożyczki będzie podlegała opodatkowaniu na podstawie art. 1 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Ponadto, przyjmując za Wnioskodawcą, iż umowa pożyczki jest objęta zakresem ustawy o podatku od towarów i usług, powyższa czynność korzysta z wyłączenia na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistniałego zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.