Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/415-327/09-2/JK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-07-27
Teza: Czy odszkodowanie za zniszczone i wycięte drzewa, krzewy i inne rośliny otrzymane na podstawie ugody sądowej są objęte podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy też korzystają ze zwolnienia, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: odszkodowania; strata; szkody-szkoda rzeczywista; ugody-ugoda sądowa
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 23.04.2009 r. (data wpływu 07.05.2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania wypłaconego odszkodowania za zniszczone i wycięte drzewa, krzewy i inne rośliny – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 07 maja 2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania wypłaconego odszkodowania za zniszczone i wycięte drzewa, krzewy i inne rośliny.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe :

Pozwem z dnia 29 stycznia 2007 r. Mariusz M, Patrycja M oraz Robert K wystąpili przeciwko R D sp. z o.o. z siedzibą w B o ochronę naruszonego posiadania i zakaz naruszeń. Żądali, aby pozwany przywrócił utracone przez nich posiadanie nieruchomości gruntowej położonej w W przy ulicy P składającej się z działki o nr ew. 71/2 z obrębu 1-10-06 o powierzchni 9 m2 oraz z części działki nr 102/35 w obrębie ewidencyjnym 1-10-06 o pow. 495 m2, dla której Sąd Rejonowy dla W M, XIII Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą Kw. \`(...)\` poprzez rozebranie blaszanego ogrodzenia oraz aby zaniechał naruszania powodów w posiadaniu wymienionej działki.

Powodowie, nie dysponujący żadnym prawem do nieruchomości oparli swoje powództwo na twierdzeniu, że od 1945 r. na początku ich spadkodawcy a następnie oni sami do 2006 r. byli posiadaczami opisanej wyżej nieruchomości. Ponadto w pozwie stwierdzili, że w 1938 r. na podstawie umowy kupna sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego ich przodek Szymon C nabył nieruchomość gruntową znajdującą się przy ul. P w W, a na mocy dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze. W (Dz. U. Nr 50, poz. 279) nieruchomość ta przeszła na własność Skarbu Państwa.

Strona powodowa wysuwała wobec pozwanej spółki również roszczenie o wypłatę odszkodowania za zniszczone i wycięte drzewa, krzewy i inne rośliny, które to zostały posadzone przez ich spadkodawców w latach 80 i 90 XX w., a następnie niektóre z nich dosadzane przez nich samych w roku 2004 i 2005. Strata, jaką powodowie ponieśli z tego tytułu miała dla powodów charakter zarówno majątkowy jak i niemajątkowy. Strony w toku procesu zgodziły się na zawarcie na najbliższej rozprawie ugody sądowej, w której powodowie w zamian za cofnięcie pozwu i rezygnację z wydania wyroku w tej sprawie otrzymują od pozwanego – R D Sp. z o.o. odszkodowanie w wysokości 480.000 zł (słownie czterysta osiemdziesiąt tysięcy złotych) za zniszczone i wycięte przez pozwanego drzewa, krzewy i inne rośliny znajdujące się na nieruchomości przed naruszeniem przez niego posiadania powodów.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy odszkodowanie za zniszczone i wycięte drzewa, krzewy i inne rośliny otrzymane na podstawie ugody sądowej są objęte podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy też korzystają ze zwolnienia, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy wolne od podatku dochodowego są odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań:

1.  otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą
2.  dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Zdaniem Wnioskodawcy otrzymane odszkodowania za zniszczone, wycięte drzewa, krzewy i inne rośliny jest wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych.

Podstawową przesłanką odpowiedzialności odszkodowawczej jest szkoda. Pojęcie szkody nie zostało zdefiniowane ustawowo. W związku z tym należy zastosować wykładnię językową, zgodnie z którą przez szkodę rozumie się uszczerbek, pomniejszenie, utratę zarówno w sferze majątkowej jak i niemajątkowej. Powodowie ponieśli szkodę w postaci pomniejszenia w ich sferze majątkowej z powodu zniszczenia i wycięcia drzew, które to zasadzili wpierw ich spadkodawcy, a następnie oni sami dosadzili, a więc poczynili nakłady na nieruchomość. Odszkodowanie to nie dotyczy utraconych korzyści, których to osoby, będące powodami w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym dla W – M mogli by uzyskać gdyby szkody im nie wyrządzono. Nie jest to bowiem odszkodowanie za utracone pożytki z nakładów, które przyniosłyby powodom korzyść, gdyby nie doszłoby do naruszenia posiadania przez spółkę RD.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 3b ww. ustawy, wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania lub zadośćuczynienia otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań lub zadośćuczynień:

1.  otrzymanych w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
2.  dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Z wyżej przytoczonych przepisów wynika, iż odszkodowania otrzymane przez podatników na podstawie ugód sądowych są, co do zasady, zwolnione od podatku dochodowego. Zakres zwolnienia, wynikający z bezpośredniego brzmienia art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy obejmuje zatem tylko odszkodowania za tzw. szkodę rzeczywistą, czyli za poniesioną stratę, nie dotyczy natomiast utraconych korzyści.

Stosownie do art. 361 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.):

*   zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła - § 1,

*   w powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia, umowy naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono - § 2.

Szkoda rozpatrywana jest jako uszczerbek o charakterze majątkowym, która może mieć w świetle tego przepisu postać dwojaką. Może obejmować stratę, jakiej doznaje mienie poszkodowanego – wskutek doznania tej straty poszkodowany staje się uboższy, niż był dotychczas, tzw. szkoda rzeczywista, ponadto może obejmować utratę korzyści, jakiej poszkodowany mógłby się spodziewać, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Odszkodowanie natomiast ma przywrócić sytuację majątkową poszkodowanego do takiej, w jakiej znajdowałby się, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Funkcja odszkodowania polega na wyrównaniu, a nie na polepszeniu pozycji majątkowej poszkodowanego.

Z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, iż współwłaściciele nieruchomości gruntowej położonej przy ulicy P pozwem z dnia 29 stycznia 2007 roku wystąpili przeciwko spółce o ochronę naruszonego posiadania i zakaz naruszeń. Żądali, aby pozwany przywrócił utracone przez nich posiadanie nieruchomości gruntowej poprzez rozebranie blaszanego ogrodzenia oraz aby zaniechał naruszania powodów w posiadaniu wymienionej działki.

Strona powodowa wysuwała wobec spółki również roszczenie o wypłatę odszkodowania za zniszczone i wycięte drzewa, krzewy i inne rośliny, które to zostały posadzone przez ich spadkodawców w latach 80 i 90 XX w., a następnie niektóre z nich dosadzone przez nich samych w latach 2004 i 2005. Strata, jaką powodowie ponieśli z tego tytułu miała dla powodów charakter zarówno majątkowy jak i niemajątkowy. Strony w toku procesu zgodziły się na zawarcie na najbliższej rozprawie ugody sądowej, w której powodowie w zamian za cofnięcie pozwu i rezygnację z wydania wyroku w tej sprawie otrzymują od pozwanego odszkodowanie w wysokości 480.000 zł za zniszczone i wycięte przez pozwanego drzewa, krzewy i inne rośliny znajdujące się na nieruchomości przed naruszeniem przez niego posiadania powodów.

Należy zauważyć, iż zwolnienie wynikające z art. 21 ust. 1 pkt 3b obejmuje swoim zakresem jedynie odszkodowania za tzw. szkodę rzeczywistą. W przedmiotowej sprawie szkodą rzeczywistą będą zniszczone drzewa, krzewy i inne rośliny posadzone na nieruchomości gruntowej, której jednym ze współwłaścicieli był Wnioskodawca.

Jak wynika z przedstawionego zdarzenia przyszłego Wnioskodawca jako jeden ze współwłaścicieli, na mocy ugody sądowej, otrzyma odszkodowanie za zniszczone i wycięte przez pozwanego drzewa, krzewy i inne rośliny znajdujące się na nieruchomości przed naruszeniem współposiadania przez Wnioskodawcę. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że gdyby świadczenie to miało mieć inny charakter, niż odszkodowawczy, to fakt ten nie zostałby potwierdzony w ugodzie zatwierdzonej przez Sąd Rejonowy dla W – M.

Biorąc zatem powyższe pod uwagę należy uznać, iż wypłacone Wnioskodawcy odszkodowanie będzie korzystało ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowo należy wyjaśnić, iż procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretację opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego podanego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego, które w przedmiotowej sprawie umożliwiłoby ocenę czy przedmiotowe odszkodowanie dotyczy w całości szkody rzeczywistej. Zastosowanie zwolnienia z opodatkowania leży w interesie podatnika, więc to po jego stronie spoczywa obowiązek wykazania, iż spełnia przesłanki do zwolnienia, czy to w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej, czy też w postępowaniu podatkowym.

Ponadto należy wskazać, iż zgodnie z art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) Minister właściwy do spraw finansów publicznych na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zatem niniejsza interpretacja jest wiążąca dla Wnioskodawcy jako występującego z wnioskiem o interpretację indywidualną. Nie chroni natomiast pozostałych współwłaścicieli.

Jeżeli przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe będzie różniło się od zdarzenia przyszłego występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego zdarzenia przyszłego.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.