Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB1/415-291/14/WM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2014-07-04
Teza: Na jakich zasadach należałoby opodatkować niewypłacony do tej pory zysk wypracowany w ramach spółki cichej, w szczególności do jakiego źródła przychodów należałoby zakwalifikować owe przysporzenie? W którym momencie powstanie przychód: -czy w chwili uznania roszczenia przez brata Wnioskodawcy, -czy w chwili faktycznego otrzymania (wypłaty) udziału w zyskach?
Słowa kluczowe: opodatkowanie; spółki; wspólnik
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 5a; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 5b; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 14

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 20 marca 2014 r. (data wpływu 24 marca 2014 r.) uzupełnionym pismem z dnia 24 czerwca 2014 r. (data wpływu 30 czerwca 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wypłaty należności wspólnikowi spółki cichej – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 24 marca 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych wypłaty należności wspólnikowi spółki cichej.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca brał udział w założeniu w 1989 r. przez swojego brata jednoosobowej działalności gospodarczej, funkcjonującej pod nazwą - ZW "R". Formalnie działalność ta zarejestrowana była jedynie na brata Wnioskodawcy, lecz faktycznie, czynności prowadzone w ramach przedmiotowego przedsięwzięcia wykonywane były zarówno przez niego, jak i też w co najmniej równym stopniu przez Wnioskodawcę. Przy zakładaniu tej działalności, każdy z braci wniósł jako wkład do tej działalności, przede wszystkim własną pracę. Początkowo ZW "R" świadczył usługi papiernicze, później ślusarskie, natomiast od 2003 r. skupia swą działalność na świadczeniu usług transportowych. Od tego momentu do połowy sierpnia 2013 r., ZW „R” świadcząc usługi transportowe w Z.Ch. "P", korzystał z cudzego majątku, tj. z majątku spółki "P-K" s.c. oraz przez 10 lat działalność swoją prowadził na nieruchomości Wnioskodawcy. Jak już wskazywano, Wnioskodawca wniósł tytułem wkładu niepieniężnego do przedmiotowego przedsięwzięcia (od początku funkcjonowania ZW "R") świadczenie pracy polegające na wykonywaniu kompleksowych czynności w zakresie negocjacji najważniejszego kontraktu na świadczenie usług transportowych, zaopatrzenia, organizacji, nadzoru, inwestowania wypracowanego zysku i wiele innych. Wnioskodawca nie otrzymywał faktycznie wypracowanych zysków z działalności ZW "R". Z tytułu świadczenia wyżej wymienionych usług na rzecz ZW "R", Wnioskodawcy nie wypłacono do chwili obecnej żadnego wynagrodzenia. Wskazać w tym miejscu należy, że Wnioskodawca od 2001 r. jest w 1/4 wspólnikiem spółki "P-K" s.c. oraz od 2001 r. jest w 1/3 wspólnikiem spółki "K" s.j. Natomiast od połowy sierpnia 2013 r. prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą pod nazwą ZW "B". Dochody uzyskiwane z tytułu prowadzenia spółki cywilnej "P-K", spółki jawnej "K" oraz ZW "B" są opodatkowane podatkiem liniowym.

Między Wnioskodawcą, a jego bratem dojdzie do porozumienia, że zawarli między sobą tzw. spółkę cichą (oraz że Wnioskodawca pełnił w niej rolę wspólnika cichego) oraz, że posiadali oni po 50% udziałów w zyskach tej spółki.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

Na jakich zasadach należałoby opodatkować niewypłacony do tej pory zysk wypracowany w ramach spółki cichej, w szczególności do jakiego źródła przychodów należałoby zakwalifikować owe przysporzenie?

W którym momencie powstanie przychód:

*   czy w chwili uznania roszczenia przez brata Wnioskodawcy,
*   czy w chwili faktycznego otrzymania (wypłaty) udziału w zyskach?

Zdaniem Wnioskodawcy, przysługujący mu przychód z tytułu udziału w zyskach spółki cichej, jako jej wspólnika, uznać należy za przychód ze źródła uregulowanego w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U z 2012 r. poz. 361 ze zm.), tj. z działalności gospodarczej. Spółka cicha nie jest obecnie uregulowana prawnie. Istotą spółki cichej jest to, że tzw. wspólnik cichy wnosi wkład na rzecz drugiego wspólnika, prowadzącego przedsiębiorstwo lub inną działalność: zarobkową we własnym imieniu. Wspólnik cichy w zamian za swój wkład (finansowanie) uczestniczy w zyskach tej działalności. Nie ujawnia się on jednak na zewnątrz. Nie ma praw do majątku drugiego wspólnika. Nie jest tutaj tworzona jakiegokolwiek rodzaju wspólnota, czy to rzeczowa, czy majątkowa, czy osobowa ze "wspólnikiem jawnym". Wspólnik cichy nie odpowiada też (formalnie) za zobowiązania wspólnika jawnego wobec wierzycieli. W przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawca wniósł tytułem wkładu niepieniężnego do spółki (od początku funkcjonowania ZW "R") świadczenie pracy polegające na wykonywaniu kompleksowych czynności w zakresie negocjacji najważniejszego kontraktu na świadczenie usług transportowych, zaopatrzenia, organizacji, nadzoru, inwestowania wypracowanego zysku i wiele innych. Zgodnie ze stanowiskiem wypracowanym przez doktrynę, wkładem do spółki cichej może być m. in. wartość pracy lub osobistych usług wspólnika cichego. To właśnie stanowiło przedmiot wkładu do opisanej w stanie faktycznym spółki ZW "R" po stronie Wnioskodawcy. Na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, spółka cicha nie została też w żaden sposób szczególnie uregulowana. Przepisy tej ustawy nie odnoszą się do spółki cichej jako takiej. Zauważyć natomiast należy, że w art. 8 ust. 1 ww. ustawy, mowa jest o "wspólnym przedsięwzięciu". Zgodnie z powołanym przepisem, przychody i koszty we wspólnym przedsięwzięciu należy określić proporcjonalnie do prawa do udziału w zysku. W sytuacji, gdy wspólnikiem spółki cichej jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, a jej wkład do spółki związany jest z prowadzoną przez tę osobę działalnością gospodarczą, uznać należy, iż przychody wspólnika cichego z udziału w zyskach przedsiębiorcy kwalifikowane są do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, tj. pozarolniczej działalności gospodarczej.

Stosownie do przepisu art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat/skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług. Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych precyzyjnie określają moment powstania przychodu z ww. źródła przychodów. W myśl art. 14 ust. 1c ww. ustawy, za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 1, uważa się, z zastrzeżeniem ust. 1e, 1h i li, dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień wystawienia faktury albo uregulowania należności.

Przytoczony powyżej przepis należy traktować jako generalną zasadę określającą moment powstania przychodów dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych. Wyjątek od tak skonstruowanej zasady wprowadzają zapisy art. 14 ust. 1e, 1h, i 1i powołanej ustawy.

I tak, w myśl art. 14 ust. 1e, jeżeli strony ustalą, że usługa jest rozliczana w okresach rozliczeniowych, za datę powstania przychodu uznaje się ostatni dzień okresu rozliczeniowego określonego w umowie lub na wystawionej fakturze, nie rzadziej niż raz w roku.

Z kolei, zgodnie z art. 14 ust. 1h ww. ustawy, przepis ust. 1e stosuje się odpowiednio do dostawy energii elektrycznej i cieplnej oraz gazu przewodowego.

Natomiast, przepis art. 14 ust. 1i ustawy stanowi, iż w przypadku otrzymania przychodu z działalności gospodarczej, do którego nie stosuje się ust. 1c, 1e i 1h, za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty. Ten także moment przyjmuje Wnioskodawca jako kreujący powstanie przychodu.

Na potwierdzenie stanowiska zaprezentowanego przez Wnioskodawcę wskazać można na interpretację indywidualną z dnia 13 września 2012 r., wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (znak: IBPB1/1/415-717/12/AB), w której organ stwierdził, że "W sytuacji, gdy wspólnikiem spółki cichej jest osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, a jej wkład do spółki związany jest z prowadzoną przez tę osobę działalnością gospodarcza uznać należy, iż przychody wspólnika cichego z udziału w zyskach przedsiębiorcy kwalifikowane są do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. pozarolniczej działalności gospodarczej".

Na uwagę zasługuje także pogląd wyrażony w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 9 lutego 2009 r. (znak: IBPBI/1/415-897/08/KB), zgodnie z którym "przychód wspólnika cichego z tytułu partycypacji w przychodach przedsiębiorcy jest przychodem z działalności gospodarczej wspólnika cichego w dniu otrzymania zapłaty", powołany m.in. także w późniejszej interpretacji indywidualnej Dyrektora izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 3 listopada 2011 r. (znak: ITPB1/415-846/11/MR).

W doktrynie wskazuje się ponadto, iż można wyróżnić trzy grupy wspólników cichych w oparciu o kryteria płacenia podatku dochodowego. Przedsiębiorcę w formie spółki kapitałowej, osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą oraz osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej. W pierwszym przypadku przychody wspólnika łączą się z dochodami z innej działalności gospodarczej i są opodatkowane według stawki liniowej. W drugiej sytuacji wspólnik uzyskuje przychody, które należy zakwalifikować jako przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej. Łączą się one z pozostałymi przychodami wspólnika i w zależności od sposobu opodatkowania podlegają opodatkowaniu według skali lub według stawki liniowej. W trzecim przypadku przychody opodatkowane są na równi z odsetkami od pożyczek i nie łączą się z innymi przychodami opodatkowanymi według skali podatkowej. W związku z powyższym - zdaniem Wnioskodawcy - właściwą normą znajdującą zastosowanie w przedstawionym stanie faktycznym jest norma zawarta w przepisie art. 14 ust. 1i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stąd, datą powstania przychodu wspólnika cichego będzie dzień otrzymania zapłaty z tytułu udziału w przychodzie przedsiębiorcy, a przychody te będą łączyły się z pozostałymi przychodami wspólnika cichego z pozarolniczej działalności gospodarczej.

W uzupełnieniu wniosku, Wnioskodawca wskazał, że spółka cicha założona została w 1989 r., w przypadku tej spółki nie można mówić o formalnej umowie, gdyby formalna umowa została zawarta, to byłaby to zwykła umowa spółki cywilnej, natomiast działalność gospodarczą Wnioskodawca rozpoczął w 1990 r. (prowadzenie zakładu ślusarskiego), a następnie sukcesywnie zakładał inne rodzaje działalności (m. in. w 1998 r. założył spółkę cywilną). W spółce cichej Wnioskodawca uczestniczył formalnie jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej. Wnioskodawca wskazał również, że zysk i strata ze spółki cichej miały być dzielone po równo pomiędzy obu wspólników, czyli po 1 / 2. Wskazał również, że wypracowany i niewypracowany do tej pory zysk zostanie ustalony w oparciu o dokumentację księgową prowadzoną w działalności brata Wnioskodawcy, która to działalność w części faktycznie stanowi spółkę cichą.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Spółka cicha jest formą działalności gospodarczej, która w przeszłości była regulowana przepisami prawa handlowego, ale wprowadzenie w życie ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny regulacje te uchyliło. Mimo uchylenia przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27 czerwca 1934 r. – Kodeks handlowy (Dz. U. Nr 57, poz. 502 ze zm.) – o spółce cichej, w praktyce gospodarczej zawierane mogą być umowy obligacyjne (w świetle zasady swobody zawierania umów cywilnoprawnych) tworzące stosunek prawny polegający na trwałym udziale kapitałowym jednej osoby w działalności gospodarczej innego podmiotu, przy czym tylko ten ostatni wstępuje w stosunki prawne z osobami trzecimi.

Tego typu umowy obligacyjne często nawiązują do postanowień uchylonych przepisów art. 682 i nast. k.h. dotyczących spółki cichej.

Według zniesionych w 1964 przepisów II księgi Kodeksu handlowego, wspólnik cichy posiadał:

*   prawo do udziału w zysku przedsiębiorstwa (w stopniu określonym w umowie, przy czym jeżeli umowa nie poruszała tej kwestii, wspólnik cichy uczestniczył w zysku w stosunku odpowiadającym tzw. "słuszności", czyli po prostu sprawiedliwie);

*   prawo dochodzenia zysku na drodze sądowej, jeżeli wspólnik jawny uchylał się od jego obliczenia lub wypłaty;

*   prawo do przeglądu ksiąg i dokumentów celem sprawdzenia rzetelności bilansu rocznego;

*   prawo do otrzymania odpisu bilansu rocznego;

*   prawo do żądania odszkodowania w wypadku rozwiązania spółki;

*   możliwość wypowiedzenia spółki zawartej na czas nieoznaczony na sześć miesięcy przed końcem roku obrotowego;

*   prawo do zgłoszenia do masy upadłościowej roszczenia z tytułu nadwyżki wpłaconego wkładu ponad swój udział w stratach.

Do obowiązków wspólnika cichego, oprócz wymienionego wyżej wniesienia wkładu gotówkowego, niepieniężnego, czy też wkładu w postaci pracy, należało (jeżeli umowa nie stanowiła inaczej) uczestniczenie w stratach przedsiębiorstwa w stosunku odpowiadającym "słuszności", przy czym udział ten nie mógł przekraczać wartości umówionego wkładu; dotyczyło to również sytuacji, kiedy wkład nie zdążył być jeszcze wpłacony w całości.

Wspólnik jawny miał prawo do wkładu od wspólnika cichego i ewentualnego zatrzymania tej jego części, która potrzebna jest na pokrycie straty, a w zamian miał obowiązek udostępniać wspólnikowi cichemu dokumentację spółki, a w szczególności wypłacać mu sprawiedliwy ("słuszny") udział w swoich zyskach.

Tak więc odnosząc się do zagadnienia funkcjonowania spółki cichej (która nie ma osobowości prawnej) stwierdzić należy, że winna ona, co do zasady, charakteryzować się m.in. następującymi cechami:

1.  w takiej spółce nie następuje ujawnienie wspólnika „cichego”, który pozostaje nieznany dla osób trzecich;
2.  wspólnik cichy nie staje się współwłaścicielem majątku, do którego wniósł wkład;
3.  nie ma miejsca na wspólne prowadzenie działalności gospodarczej;
4.  wspólnik cichy nie ma żadnych uprawnień do kierowania i reprezentowania spółki;
5.  wspólnik cichy posiada uprawnienia w kwestii wglądu w sposób prowadzenia i wyniki działalności gospodarczej;
6.  wspólnik cichy nie ponosi odpowiedzialności prawnej za zobowiązania firmy, do której wniósł wkład, lecz ponosi ryzyko utraty wkładu;
7.  w razie rozwiązania umowy spółki cichej wspólnik cichy nie ma prawa do oznaczonej części przedsiębiorstwa, lecz przysługuje mu obligacyjne roszczenie o wypłacenie kwoty wynikającej z rozliczenia.

Zgodnie z przepisem art. 353¹ Kodeksu cywilnego, strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego

Zasada swobody umów wyrażona w art. 353¹ Kodeksu dopuszcza zawarcie umowy spółki cichej jako umowy nienazwanej. Oznacza to, że osoby tworzące spółki ciche stosować się muszą do tzw. przepisów ogólnych, które siłą rzeczy nie są w stanie odnieść się do szczególnych przypadków, mogących zajść w takich spółkach. Umowa spółki cichej jest przykładem umowy nienazwanej, to znaczy takiej, której specyfika odbiega nieco od skodyfikowanych w prawie umów, ale nie posiada szczegółowych regulacji.

Wspólnicy zawiązujący spółkę cichą mają prawo wprowadzić modyfikacje precyzujące postanowienia zawarte w nieobowiązującym już dziś kodeksie. Nie ma przy tym konieczności opierania się na przepisach kodeksu handlowego, gdyż zgodnie z zasadą swobody umów, wspólnicy mogą sami stworzyć strukturę własnej działalności gospodarczej i nazwać ją spółką cichą, co jednak nie oznacza, że na jej bazie, powstaje nowy podmiot prawny.

Niemniej jednak o rodzaju zawartej umowy spółki nie decyduje nadana jej przez strony nazwa, ale treść złożonych oświadczeń. Odnosząc powyższe na grunt przepisów Kodeksu cywilnego, zauważyć należy, że czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba, że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy (art. 58 § 1 Kodeksu cywilnego). Sankcją nieważności objęta jest również czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 tej ustawy). Czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, lecz również te, które wynikają z ustawy, z zasad współżycia społecznego i z ustalonych zwyczajów (art. 56 cyt. ustawy).

Tak więc wyłącznie postanowienia art. 56 i art. 58 Kodeksu cywilnego wyznaczają dozwoloną przez prawo treść umowy.

Reasumując, funkcjonowanie spółki cichej, co do zasady, opiera się na wniesieniu przez wspólnika cichego, dysponującego majątkiem rzeczowym lub finansowym, wkładu (niekiedy w postaci wkładu własnej pracy) na rzecz drugiego wspólnika (jawnego), prowadzącego przedsiębiorstwo lub inną działalność zarobkową we własnym imieniu. Wspólnik cichy w zamian za swój wkład uczestniczy w zyskach tej działalności, nie ujawniając jednak się na zewnątrz, nie mając też praw do majątku tej spółki. Udział wspólnika cichego nie prowadzi do utworzenia jakiegokolwiek rodzaju wspólnoty ze wspólnikiem jawnym - ani rzeczowej, ani majątkowej, ani osobowej. Wspólnik cichy nie odpowiada też za zobowiązania spółki wobec wierzycieli. Spółka taka jest po prostu odmianą umowy cywilnoprawnej dwóch stron.

Istota spółki cichej wyczerpuje się w stosunku zobowiązaniowym łączącym wspólników (spółka wewnętrzna). Wspólnik cichy nie staje się współwłaścicielem majątku, do którego wniósł wkład, ani nie występuje w stosunkach zewnętrznych. Stronami umowy spółki cichej są przedsiębiorca (kupiec) i wspólnik cichy, któremu przysługuje zdolność prawna.

Z uwagi na brak szczególnych przepisów dotyczących tego typu umowy, prawne konsekwencje należy oceniać na podstawie przepisów ogólnego reżimu kontraktowego.

W przedstawionym zdarzeniu przyszłym, Wnioskodawca wskazał, że brał udział w założeniu w 1989 r. przez swojego brata jednoosobowej działalności gospodarczej. Formalnie działalność ta zarejestrowana była jedynie na brata Wnioskodawcy. Zatem spółka cicha założona została w 1989 r. Przy zakładaniu tej działalności, każdy z braci wniósł jako wkład do tej działalności, przede wszystkim własną pracę. Działalność gospodarczą Wnioskodawca rozpoczął w 1990 r. (prowadzenie zakładu ślusarskiego), a następnie sukcesywnie zakładał inne rodzaje działalności. W spółce cichej Wnioskodawca uczestniczył jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej. Wnioskodawca wskazał również, że zysk i strata ze spółki cichej miały być dzielone po równo pomiędzy obu wspólników, czyli po 1 / 2. Wskazał również, że wypracowany i niewypracowany do tej pory zysk zostanie ustalony w oparciu o dokumentację księgową prowadzoną w działalności brata Wnioskodawcy, która to działalność w części faktycznie stanowi spółkę cichą.

W sytuacji gdy wspólnikiem cichym jest osoba fizyczna, która zawarła lub uczestniczyła w spółce cichej, jako nieprowadząca działalność gospodarczą, kwalifikację przychodów osiągniętych przez nią ze spółki cichej, należy rozpatrywać pod kątem tego, czy wspólnik cichy był/jest uprawniony do współdecydowania o sprawach związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa, ponosząc ryzyko i wykazując inicjatywę gospodarczą.

Zgodnie bowiem z art. 5a pkt 6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.), ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej albo pozarolniczej działalności gospodarczej – oznacza to działalność zarobkową:

1.  wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową,
2.  polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż,
3.  polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych

*   prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, z której uzyskane przychody nie są zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2 i 4 - 9.

Uzupełnieniem definicji działalności gospodarczej są przesłanki negatywne, których łączne spełnienie wyklucza możliwość zaliczenia przychodów z działalności podatnika do źródła przychodów – działalność gospodarcza. Stosownie do art. 5b ust. 1 ww. ustawy, za pozarolniczą działalność gospodarczą nie uznaje się czynności, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

1.  odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat tych czynności oraz ich wykonywanie, z wyłączeniem odpowiedzialności za popełnienie czynów niedozwolonych, ponosi zlecający wykonanie tych czynności,
2.  są one wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności,
3.  wykonujący te czynności nie ponosi ryzyka gospodarczego związanego z prowadzoną działalnością.

Zatem, jeżeli daną aktywność zarobkową podatnika można było uznać za działalność gospodarczą albo za pozarolniczą działalność gospodarczą, a w konsekwencji przychód uzyskany z takiej działalności można było uznać za przychód kwalifikowany do źródła przychodów, jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza, musi ona spełniać kumulatywnie pięć przesłanek, wynikających z art. 5a pkt 6 i art. 5b ust. 1 ustawy, czyli powinna być:

1.  działalnością zarobkową;
2.  działalnością wytwórczą, budowlaną, handlową, usługową, działalnością polegającą na poszukiwaniu, rozpoznawaniu i wydobywaniu kopalin ze złóż lub działalnością polegającą na wykorzystywaniu rzeczy oraz wartości niematerialnych i prawnych;
3.  działalnością zarobkową prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły, a ponadto
4.  działalność ta nie może polegać na wykonywaniu czynności, o których mowa jest w art. 5b ust. 1 ustawy, oraz
5.  przychody z niej uzyskane nie powinny być zaliczane do innych przychodów ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, 2, 4-9 tej ustawy.

W sytuacji zatem, gdy wspólnikiem spółki cichej jest osoba fizyczna nieprowadząca formalnie działalności gospodarczej, ale jej aktywność zarobkowa spełnia ww. kryteria definicji ustawowej, uznać ją należy za osobę prowadzącą działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy, a jej przychody z udziału w zyskach spółki cichej kwalifikować należy do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. pozarolniczej działalności gospodarczej.

Z kolei zgodnie z ogólną regułą zawartą w art. 14 ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 (pozarolniczej działalności gospodarczej), uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych precyzyjnie określają moment powstania przychodu z ww. źródła przychodów.

W myśl art. 14 ust. 1c ww. ustawy, za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust. 1, uważa się, z zastrzeżeniem ust. 1e, 1h i 1i, dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi, albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:

1.  wystawienia faktury albo
2.  uregulowania należności.

Przytoczony powyżej przepis należy traktować jako generalną zasadę określającą moment powstania przychodów dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych. Wyjątek od tak skonstruowanej zasady wprowadzają zapisy art. 14 ust. 1e, 1h, i 1i powołanej ustawy.

Zgodnie z art. 14 ust. 1e cytowanej ustawy, jeżeli strony ustalą, że usługa jest rozliczana w okresach rozliczeniowych, za datę powstania przychodu uznaje się ostatni dzień okresu rozliczeniowego określonego w umowie lub na wystawionej fakturze, nie rzadziej niż raz w roku. Zapis art. 14 ust. 1h ww. ustawy stanowi, że przepis ust. 1e stosuje się odpowiednio do dostawy energii elektrycznej i cieplnej oraz gazu przewodowego.

Natomiast w myśl art. 14 ust. 1i cytowanej ustawy, w przypadku otrzymania przychodu z działalności gospodarczej, do którego nie stosuje się ust. 1c, 1e i 1h, za datę powstania przychodu uznaje się dzień otrzymania zapłaty.

Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, iż przychody uzyskane przez Wnioskodawcę z tytułu udziału w zyskach spółki cichej należy zakwalifikować do źródła przychodów jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza. Zważywszy, iż uzyskanie przez Wnioskodawcę przychodów, w związku z zawartą umową spółki cichej, nie będzie następstwem wykonania (świadczenia) usługi, przychód ten, zgodnie z cyt. wyżej art. 14 ust. 1i ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, powstanie w momencie, w którym Wnioskodawca otrzyma należne mu wynagrodzenie z tytułu udziału w zysku spółki cichej.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy w zakresie możliwości oraz momentu zaliczenia przychodów uzyskiwanych przez Wnioskodawcę z tytułu udziału w zyskach spółki cichej do źródła przychodów, jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza – jest prawidłowe.

Należy przy tym zastrzec, iż przy wydawaniu niniejszej interpretacji tutejszy organ dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny (zdarzenie przyszłe) jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Niniejsza interpretacja nie potwierdza prawnej możliwości (skuteczności) zawarcia w 1989 r. umowy spółki cichej oraz sposobu ustalenia zysku za lata w których Wnioskodawca był wspólnikiem spółki cichej, który jest podstawą do ustalenia dochodów opodatkowanych podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ul. Staromłyńska 10, 70-561 Szczecin, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.