Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP1-1.4012.289.2024.1.MKA
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2024-05-24
Teza: Ustalenie czy sprzedaż wytworzonych prac (rękodzieła) będzie stanowić odpłatną dostawę towarów i działalność polegająca na sprzedaży prac i późniejsze wydatkowanie środków z ich sprzedaży będzie stanowić działalność gospodarczą, oraz czy z tytułu sprzedaży prac będą Państwo zobowiązani wystawić nabywcom faktury.
Słowa kluczowe: dostawa-dostawa towarów; działalność-działalność gospodarcza; faktura; rękodzieło; stowarzyszenia
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I. Przepisy ogólne-Definicje; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne  -Czynności podlegające opodatkowaniu; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i świadczenie usług -Dostawa towarów; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i świadczenie usług -Świadczenie usług; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy, płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1. Podatnicy i płatnicy-Działalność gospodarcza ; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy, płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1. Podatnicy i płatnicy-Podatnicy; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI. Dokumentacja  -Rozdział 1. Faktury -Brak obowiązku wystawienia faktury; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI. Dokumentacja  -Rozdział 1. Faktury -Obowiązek wystawienia faktury ; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI. Dokumentacja  -Rozdział 1. Faktury -Wystawienie faktury na żądanie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I-art. 2-pkt 22; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I-art. 2-pkt 6; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5-ust. 1-pkt 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15-ust. 2; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b-ust. 1-pkt 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b-ust. 2

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
==================================================

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

**Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej**

25 kwietnia 2024 r. wpłynął Państwa wniosek z 22 kwietnia 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy ustalenia czy:

*   sprzedaż wytworzonych prac (rękodzieła) będzie stanowić odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy;
*   działalność polegająca na sprzedaży prac (rękodzieła) (\`(...)\`) i późniejsze wydatkowanie środków pieniężnych uzyskanych z ich sprzedaży będzie stanowić działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy;
*   z tytułu sprzedaży prac (rękodzieła) (\`(...)\`) będą Państwo zobowiązani wystawić nabywcom faktury.

Treść wniosku jest następująca:

**Opis zdarzenia przyszłego**

Wnioskodawca (zwany dalej A.) prowadzi działalność w szczególności na podstawie:

1) ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2020, poz. 2261),

2) ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 571),

3) statutu A.

Za główne cele swojego działania Wnioskodawca uznaje:

(…)

A. realizuje swoje cele poprzez:

(…)

Działania wymienione w wyżej prowadzone są jako działalność odpłatna i nieodpłatna pożytku publicznego. A. realizuje swoje cele oraz prowadzi działalność wychowawczą opartą na metodzie (\`(...)\`) także wśród osób niezrzeszonych w A.

A. jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem VAT. Wszelkie dochody uzyskiwane przez A. są co do zasady przeznaczone na wyżej wskazaną działalność statutową. A. prowadzi odpłatną i nieodpłatną działalność statutową pożytku publicznego.

W ramach prowadzonej działalności statutowej A., członkowie A. ((\`(...)\`), (…) i inni zwani dalej łącznie (…)) planują w przyszłości wytwarzać rękodzieło. Planowane jest wytwarzanie w szczególności:

*   wyroby z papieru, typu kartki świąteczne i okolicznościowe, ozdoby świąteczne, inne wyroby prace plastyczne, w tym z plasteliny, modeliny, gipsu, gliny, tektury, okleiny, decoupage, scrapbooking itp.,
*   własnoręczne przygotowane słodycze, wypieki i inne przygotowane przez (…) i (\`(...)\`) poczęstunki,
*   wszelkiego rodzaju wiązanki, kompozycje i stroiki z gałęzi, kwiatów, liści, słomy i innych naturalnych materiałów oraz artykułów dekoracyjnych sztucznych i naturalnych,
*   wyroby ze sznurka/linki/włóczki, koralików typu makramy, plecionki, węzły ozdobne, bransoletki, biżuteria i inne,
*   wyroby ręcznie tkane, haftowane, farbowane, szyte, szydełkowane i robione na drutach oraz w inny sposób wykonane i/lub zdobione, w tym t-shirty, opaski, chustki, czapki, serwetki, itp.,
*   własnoręcznie zdobione wyroby ze szkła, gliny, ceramiki i innych materiałów,
*   makiety obozów i innych miejsc związanych z działalnością (\`(...)\`),
*   własnoręcznie przygotowane świeczki zapachowe, kolorowe, ozdobne i inne,
*   własnoręcznie przygotowane mydełka i kosmetyki zapachowe, kolorowe i ozdobne,
*   kreatywne produkty cyfrowe i powstałe w ich wyniku produkty - np. gry planszowe, karciane i inne,
*   produkty dla zwierząt typu zabawki i gryzaki, legowiska/posłania, maty węchowe,
*   wyroby z drewna, metalu, plastiku i szkła rzeźbione, wykuwane, gięte, opalane i w inny sposób zdobione/obrobione,
*   wikliniarstwo, rzeźbiarstwo, garncarstwo, snycerstwo.

Powyższa działalność będzie kwintesencją realizacji celów statutowych A. ponieważ (\`(...)\`) poprzez pracę przy wytwarzaniu rękodzieła będą realizować misję A., którą zgodnie z par. 3 statutu A. jest wychowywanie młodego człowieka, czyli wspieranie go we wszechstronnym rozwoju i kształtowaniu charakteru przez stawianie wyzwań. A. wychowuje młodych ludzi na prawych, aktywnych, zaradnych i odpowiedzialnych obywateli w duchu wartości zawartych w Prawie (…) przy wykorzystaniu metody (\`(...)\`) to jest sposobu działania odznaczającego się:

*   pozytywnością,
*   indywidualnością,
*   wzajemnością oddziaływań,
*   dobrowolnością i świadomością celów,
*   pośredniością,
*   naturalnością.

Zasady (…). Wytwarzanie rękodzieła będzie służyć powyższym celom a dochody z wytwarzanego rękodzieła, za wytwarzanie którego (\`(...)\`) nie będą pobierać żadnego wynagrodzenia, będą służyć realizacji celów statutowych A, w obszarze pożytku publicznego.

Powyższe przedmioty wytworzone przez (\`(...)\`) będą sprzedawane w następujących formach:

*   na aukcjach internetowych lub stacjonarnych (w przypadku kiermaszy, festynów itp.),
*   w sprzedaży przez Internet z podaniem jednej lub kilku możliwych cen,
*   w sprzedaży stacjonarnej np. w galeriach z podaniem jednej lub kilku możliwych cen.

Do cen sprzedaży będą doliczane ewentualne koszy dostarczenia rękodzieła do pokrycia przez darczyńcę takie jak: przygotowanie paczki, zamówienie kuriera, wydanie paczki, obsługa procesu wysłania paczki itp.

Dochód uzyskany ze sprzedaży będzie przeznaczany wyłączenie na cele statutowe wskazane na wstępie wniosku, które stanowią cele w obszarach pożytku publicznego zgodnie z art. 4 o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. A. zamierza informować darczyńców, nabywających rękodzieło o celu przeznaczenia dochodu uzyskanego ze sprzedaży tych przedmiotów na cele określone w przepisach regulujących działalność A. Wnioskodawca zamierza określić wartość minimalną przedmiotów rękodzieła. Sprzedawane prace będą charakteryzować się obiektywnie znikomą wartością ekonomiczną i będą miały w istocie charakter „cegiełek” wręczanych darczyńcy w podziękowaniu za darowiznę. A. nie zamierza traktować sprzedaży rękodzieła jako działalności o charakterze odpłatnym, przez co nie będzie ona stanowić dla A. działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku VAT i A. nie zamierza wystawiać faktur nabywcom rękodzieła. A. nie zamierza odliczać podatku VAT od zakupów związanych z przyszłą sprzedażą rękodzieła.

Sprzedawane towary wytwarzane przez (\`(...)\`) będą miały dla nabywcy wartość niematerialną, emocjonalną, sentymentalną, pamiątkową i nie będą miały wartości ekonomicznej, uważamy że nie będą mogły być postrzegane jako przynoszące nabywcy istotną materialną korzyść.

Wysokość kwoty przekazywanej przez nabywcę będzie zależała od jego możliwości finansowych a nie od rzeczywistej wartości nabywanego towaru. A. chce aby nabywcy przekazywali darowizny w jak najwyższych kwotach.

Wartość materiałów zużytych do wytwarzania prac będzie w ocenie A. symboliczna i zależna od cen ich zakupu np. drewna, farb, papieru itp.

Podsumowując najważniejsze elementy przyszłego zdarzenia można je scharakteryzować jak poniżej.

Sprzedaż nie będzie prowadzona na warunkach rynkowych. Wytwarzane rękodzieło będzie miało wartość niematerialną, emocjonalną, sentymentalną, pamiątkową i nie będzie miało wartości ekonomicznej. Produkty będą sprzedawane w formie cegiełek, z ceną minimalną pokrywającą koszty materiałów, z których rękodzieło było wykonane, minimalną ewentualną nadwyżką przychodów nad kosztami stanowiącą symboliczne odzwierciedlenie pracy wolontariuszy tworzących nieodpłatnie rękodzieło. Darczyńca (kupujący) będzie mógł zapłacić więcej według własnego uznania, gdyż będzie informowany, że cały dochód będzie wspierał cele statutowe A.

Na cenę minimalną będzie miała wpływ wartość materiałów zużytych do wytworzenia prac. Zależna będzie od ceny zakupu tych materiałów, czyli od m.in ceny drewna, farb, materiałów papierniczych i plastycznych, artykułów spożywczych, itp. Do ceny będzie doliczona minimalna ewentualna nadwyżka przychodów nad kosztami stanowiąca symboliczne odzwierciedlenie pracy wolontariuszy tworzących nieodpłatnie rękodzieło. Nadwyżka ta nie będzie ograniczana wolą darczyńcy (kupującego), który będzie mógł zapłacić większą kwotę.

Sprzedaż wytworzonych produktów (rękodzieła) nie będzie sprowadzała się do celów zarobkowych.

Rękodzieło będzie wytwarzane w ramach realizacji celów statutowych A. Wszystkie dochody ze sprzedaży wytworzonych produktów rękodzieła będą przeznaczone również na realizację celów statutowych A. w obszarze pożytku publicznego.

Minimalna kwota wytworzonego produktu będzie uwzględniała koszty bezpośrednie, pośrednie zakupu materiałów oraz minimalną nadwyżkę przychodów nad kosztami stanowiąca symboliczne odzwierciedlenie pracy wolontariuszy, z jej przeznaczeniem na cele statutowe A.

Sprzedaż będzie miała charakter okazjonalny, akcyjny. Będzie prowadzona przy okazji różnego rodzaju świąt lub jubileuszy jednostek (\`(...)\`). Nie będzie prowadzona w sposób ciągły.

Środki na pokrycie kosztów wytworzenia rękodzieła będą pochodzić m. in. z podstawowej składki członkowskiej, z dodatkowej składki członkowskiej zadaniowej, 1%, z darowizn na cele statutowe.

Z tytułu nabycia materiałów zużytych do wytwarzania produktów (rękodzieła) nie będzie możliwe odliczanie podatku VAT z uwagi na to że nie będzie to w ocenie A. sprzedaż w rozumieniu ustawy o podatku VAT.

Wartość materiałów zużytych do wytworzenia produktu będzie zależała od cen nabycia wykorzystywanych materiałów, czyli od ceny drewna, farb, materiałów papierniczych i plastycznych. W Państwa ocenie będzie ona symboliczna.

Koszt dostarczenia rękodzieła (jeśli taki wystąpi) będzie określany na podstawie cenników operatorów pocztowych i kurierskich. Cena będzie zależna od wybranego operatora, sposobu dostawy (kurier/automat paczkowy) i rozmiaru przesyłki.

Główną formą będzie sprzedaż stacjonarna podczas festynów, kiermaszy, (\`(...)\`) stoisk w miejscach publicznych. Sprzedaż przez Internet będzie sporadyczna. Nie będzie tworzone dedykowane narzędzie do obsługi sprzedaży przez Internet. Zostaną wykorzystane ogólnodostępne portale do sprzedaży, jak (…).

Opisane we wniosku produkty stanowią katalog otwarty. Dopuszczamy tworzenie innego rękodzieła, ale wszystkie będą wytwarzane własnoręcznie przez (\`(...)\`) w ramach podejmowanych działań statutowych A. na zasadach opisanych we wniosku. Gdyby jednak katalog otwarty rękodzieła stanowił przeszkodę do wydania interpretacji indywidualnej, to ze względu na ostrożność procedowania, uprzejmie wnosimy o jej wydanie w zakresie rękodzieła wskazanego we wniosku.

Docelową grupą odbiorców będą osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej - rodzice i sympatycy (\`(...)\`), ale nie chcemy i w istocie nie możemy ograniczać grupy potencjalnych darczyńców (kupujących), nie zamierzamy badać ich statusu.

Ceny tego samego produktu mogą się różnić. Zależeć to będzie od techniki wykonania, a tym samym ilości zużytych materiałów, włożonej pracy i ogólnej estetyki. Wpłacana kwota będzie również zależna od szczodrości i woli darczyńcy (kupującego).

Pytania
-------

1) Czy sprzedaż przez Wnioskodawcę prac wytworzonych przez (\`(...)\`), stanowić będzie odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT?

2) Czy działalność Wnioskodawcy polegająca na sprzedaży prac (\`(...)\`) jak i późniejsze wydatkowanie środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży tych prac stanowić będzie działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT?

3) Czy z tytułu dokonywanej sprzedaży prac (\`(...)\`) Wnioskodawca ma obowiązek wystawiać nabywcom tychże prac faktury VAT?

**Państwa stanowisko w sprawie**

Ad. 1

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (\`(...)\`).

Podstawową przesłanką uznania danej dostawy towarów za czynność opodatkowaną w VAT jest jej odpłatny charakter, przez co kluczowego znaczenia nabiera odpowiedź na pytanie czy w opisanym zdarzeniu przyszłym dojdzie do odpłatności. Za odpłatną dostawę towarów można uznać czynność, która charakteryzuje się tym, że pomiędzy otrzymaną zapłatą, a dostawą towarów powinien istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym. Wysokość płatności oraz wartość otrzymanego towaru powinny być ekwiwalentne. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia. Kwoty przekazane przez świadczeniobiorcę jedynie przy okazji dostawy towarów, czy też świadczenia usług, które nie są należne za świadczenie i w związku z jego wykonaniem, nie są zapłatą, nie mogą przesądzać o odpłatności danej umowy. Ponadto związek pomiędzy otrzymywaną płatnością, a świadczeniami na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można było powiedzieć, że płatność następuje za to świadczenie (zob. również wyrok NSA z 10 listopada 2010 r., I FSK 1069/06, LEX nr 585265 i wskazane tam orzecznictwo ETS). Z kolei darowizny cechuje ich nie ekwiwalentność.

W opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym nie dojdzie do odpłatności z uwagi na znikomą wartość ekonomiczną sprzedawanego rękodzieła, bez istotnej wartości handlowej. Rękodzieło będzie natomiast miało bardzo istotną wartość emocjonalną dla darczyńcy, który będzie informowany o celach na które będzie wydatkowany dochód ze sprzedaży rękodzieła. System dystrybucji bliższy będzie zbieraniu darowizn niż sprzedaży towarów.

Identyczna do przedstawionej w niniejszym wniosku ocena prawna w zakresie skutków prawnopodatkowych w podatku od towarów i usług czynności polegających na sprzedaży prac, które dla nabywcy nie stanowią ekonomicznego ekwiwalentu przekazywanych przez niego środków, a mają wartość wyłącznie emocjonalną, przedstawiona została w interpretacji indywidualnej Dyrektora Informacji Skarbowej z 1 grudnia 2017 r., nr 0111-KDIB3-2.4012.636.2017.2.MD. W przywołanej interpretacji Dyrektor Informacji Skarbowej uznał, że: „Podsumowując stwierdzić należy, że sprzedaż prac (wyrobów wytwarzanych przez uczestników WTZ w ramach ich terapii nie stanowi odpłatnej dostawy towarów, podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym samym wskazać należy, że sprzedaż wskazanych wyrobów (prac) nie będzie stanowiła działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. Działalność warsztatu jest działalnością o charakterze niezarobkowym. Całość środków uzyskanych ze sprzedaży wyrobów została przeznaczona na integrację społeczną uczestników. Z tytułu nabycia materiałów zużytych do wytworzenia prac (wyrobów) do terapii zajęciowej Wnioskodawca nie dokonuje i nie dokonywał odliczenia podatku VAT. Zatem działalność prowadzona przez warsztaty nie spełnia definicji działalności gospodarczej, jaka jest zawarta w art. 15 ust. 2 ustawy”.

Powyższy pogląd prawny zgodny jest z wcześniejszym stanowiskiem Ministra Rozwoju i Finansów, który w dwóch odpowiedziach na interpelacje posłów uznał, że:

1\. „Zapłata dokonywana przez wygrywającego aukcję, nie jest konsekwencją dostawy towaru, tj. pracy wykonanej w ramach terapii zajęciowej przez osobę niepełnosprawną. Z perspektywy nabywcy takiej pracy, jej zakup jest jedynie specyficzną formą udzielenia pomocy polegającej na przekazaniu zadeklarowanej kwoty na cele podopiecznych WTZ. Sam nabywany towar ma znaczenie drugorzędne, wylicytowana praca nie ma bowiem dla nabywcy realnej wartości ekonomicznej, a jedynie wartość sentymentalną lub symboliczną (analogicznie jak ((cegiełki)) w zamian darowizny)”, pismo Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 9 marca 2017 r., PT3.054.1.2017.LBE.96;

2\. „W przypadku sprzedaży prac wytworzonych w ramach terapii zajęciowej warunek ten, jak zostało wskazane w ww. odpowiedzi, nie jest spełniony. Zapłata dokonywana przez nabywcę nie jest bowiem konsekwencją dostawy towaru, tj. pracy wykonanej w ramach terapii zajęciowej przez osobę niepełnosprawną. Z perspektywy nabywcy takiej pracy, jej zakup jest jedynie specyficzną formą udzielenia pomocy polegającej na przekazaniu zadeklarowanej kwoty na cele podopiecznych WTZ. Sam nabywany towar ma znaczenie drugorzędne, a praca nie ma dla nabywcy realnej wartości ekonomicznej, a jedynie wartość sentymentalną lub symboliczną (analogicznie jak ((cegiełki)) w zamian za darowizny). Nabywcę takich prac należy zatem postrzegać, jako darczyńcę, a WTZ i osoby niepełnosprawne, jako podmiot obdarowany”, pismo Ministra Rozwoju i Finansów z 14 czerwca 2017 r., PT1.054.25.2017.ALX.344.

W świetle powyższych argumentów uważamy że sprzedaż przez A. prac stworzonych przez (\`(...)\`), nie będzie stanowić odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Ad. 2

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, za podatnika VAT uznaje się podmiot, który dokonuje czynności zmierzających do wykorzystania nabytych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w rozumieniu ust. 2 tego artykułu. Stosownie do tego przepisu: „Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych”.

Sprzedaż wyrobów wytwarzanych przez (\`(...)\`) w ramach działalności statutowej nie będzie stanowić odpłatnej dostawy towarów, podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, co wykazaliśmy w stanowisku odnośnie pytania 1 i tym samym sprzedaż wskazanych wyrobów (prac) nie będzie stanowiła działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy.

Działalność A. jest działalnością o charakterze niezarobkowym. Całość środków uzyskanych ze sprzedaży wyrobów będzie przeznaczona na cele statutowe A. Z tytułu nabycia materiałów zużytych do wytworzenia prac (wyrobów) A. nie będzie odliczała podatku VAT.

Z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług wynika, aby doszło do opodatkowania podatkiem VAT powinny być spełnione dwa czynniki:

*   przedmiotowy - opodatkowaniu podlega wyłącznie dostawa towarów i świadczenie usług (art. 5 ustawy o podatku VAT) oraz
*   podmiotowy - dostawa i świadczenie usług muszą być dokonane przez podatnika działającego w takim charakterze (art. 15 ustawy o podatku VAT).

Wnioskodawca stoi na stanowisku że działalność polegająca na sprzedaży rękodzieł w formie i na zasadach opisanych w zdarzeniu przyszłym nie będzie stanowić i nie będzie spełniać definicji działalności gospodarczej, jaka jest zawarta w art. 15 ust. 2 ustawy”, nie spełniony jest bowiem warunek przedmiotowy o którym mowa w art. 5 ustawy o podatku VAT Podobne stanowisko do naszego wyrażono w interpretacjach indywidulanych: MF 0112-KDIL2-3.4012.100.2018.1.WB, 0111-KDIB3-2.4012.29.2021.1.AZ i wielu innych.

Ad. 3

Zasady dokumentowania czynności podlegających opodatkowaniu regulują przepisy art. 106a-106q ustawy. Zgodnie z art. 106a pkt 1 ustawy - przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do sprzedaży, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1a, w których usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego i faktura dokumentująca te transakcje nie jest wystawiana przez usługobiorcę lub nabywcę towarów w imieniu i na rzecz usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów.

W myśl przepisu art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy - podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Wnioskodawca stoi na stanowisku że, w związku z tym, że sprzedaż przez Wnioskodawcę rękodzieła nie będzie wykonywana w ramach działalności gospodarczej i nie będzie stanowić czynności zdefiniowanej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, Wnioskodawca nie będzie mieć obowiązku wystawienia nabywcom prac faktur VAT.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (\`(...)\`).

Natomiast w art. 8 ust. 1 ustawy wskazano, że:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (\`(...)\`).

Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 lub świadczenie usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Jednocześnie art. 15 ust. 2 ustawy daje dyspozycję, że:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane zostało również w drugim akapicie art. 9 (1) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 11.12.2006, Nr 347, str. 1, z późn. zm.) zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady. W myśl tego artykułu działalnością gospodarczą jest wszelka działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów. Przepis ten stwierdza, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za działalność gospodarczą. W akapicie pierwszym, artykuł 9 (1) Dyrektywy 2006/112/WE Rady, określa osobę, która może stać się podatnikiem, jako każdą osobę, która niezależnie prowadzi w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.

Z powołanych przepisów wynika, że dana transakcja będzie podlegała opodatkowaniu wówczas, gdy dany podmiot - dokonując jej - będzie działał w charakterze podatnika, to znaczy, gdy czynność zostanie dokonana w okolicznościach pozwalających na przypisanie jej cech działalności gospodarczej, a zatem jeśli będzie miała ona charakter profesjonalny i ciągły. Posiadanie statusu podatnika VAT nie powoduje automatycznie rozciągnięcia skutków podatkowych na całą sferę aktywności danego podmiotu. Zatem tylko tę działalność, którą można zidentyfikować i zaliczyć do zawodowej płaszczyzny jednostki, należy uznać za rodzącą obowiązki w podatku VAT.

Tym samym należy stwierdzić, że dany podmiot będzie podatnikiem tylko w odniesieniu do czynności podlegających opodatkowaniu, które wykonywał będzie w ramach działalności gospodarczej. Wykonywanie określonych czynności - będących dostawą towarów czy też świadczeniem usług - niemające miejsca w ramach działalności gospodarczej, nie jest działaniem w charakterze podatnika, a w konsekwencji - nie podlega opodatkowaniu.

Wykonywanie określonych czynności - będących dostawą towarów czy też świadczeniem usług - niemające miejsca w ramach działalności gospodarczej, nie jest działaniem w charakterze podatnika, a w konsekwencji - nie podlega opodatkowaniu.

Z przepisów ustawy wynika, że zakres opodatkowania podatkiem VAT determinowany jest przez dwa czynniki:

*   przedmiotowy - opodatkowaniu podlega wyłącznie dostawa towarów i świadczenie usług oraz
*   podmiotowy - dostawa i świadczenie usług muszą być dokonane przez podatnika działającego w takim charakterze.

Istotne jest to, że obie te przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Należy zwrócić uwagę, że zarówno na podstawie przepisów krajowych, jak i wspólnotowych aby dana czynność podlegała VAT, musi być dokonywana przez podatnika tego podatku działającego w tym charakterze (tj. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej). Nie każde więc działanie podatnika będzie czynnością opodatkowaną VAT.

Na mocy art. 2 ust. 1 ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (t. j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2261):

Stowarzyszenie jest dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych.

W myśl art. 2 ust. 2 ww. ustawy:

Stowarzyszenie samodzielnie określa swoje cele, programy działania i struktury organizacyjne oraz uchwala akty wewnętrzne dotyczące jego działalności.

Na podstawie art. 34 ustawy Prawo o stowarzyszeniach:

Stowarzyszenie może prowadzić działalność gospodarczą, według ogólnych zasad określonych w odrębnych przepisach. Dochód z działalności gospodarczej stowarzyszenia służy realizacji celów statutowych i nie może być przeznaczony do podziału między jego członków.

Zaznaczyć należy, że działalność statutowa stowarzyszenia to działalność zgodna z jego statutem, w którym wymienione są cele działalności stowarzyszenia i sposoby ich realizacji. Działalność statutowa nie jest nastawiona na zysk, czyli nie jest to działalność gospodarcza, która w organizacji pozarządowej jest tylko działalnością pomocniczą.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 571):

Ustawa reguluje zasady:

1) prowadzenia działalności pożytku publicznego przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych, współpracy organów administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi oraz współpracy, o której mowa w art. 4d

2) uzyskiwania przez organizacje pozarządowe statusu organizacji pożytku publicznego oraz funkcjonowania organizacji pożytku publicznego.

W myśl art. 3 ust. 1 ww. ustawy:

Działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie.

Na mocy art. 3 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy:

Organizacjami pozarządowymi są niedziałające w celu osiągnięcia zysku osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fundacje i stowarzyszenia, z zastrzeżeniem ust. 4.

Stosownie do art. 6 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie:

Działalność pożytku publicznego nie jest, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 1, działalnością gospodarczą, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2023 r. poz. 221), i może być prowadzona jako działalność nieodpłatna lub jako działalność odpłatna.

Według art. 7 powołanej ustawy:

Działalnością nieodpłatną pożytku publicznego jest działalność prowadzona przez organizacje pozarządowe i podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, w sferze zadań publicznych, o której mowa w art. 4, za które nie pobierają one wynagrodzenia.

Natomiast, zgodnie z art. 8 ust. 1 i 2 ww. ustawy:

1\. Działalnością odpłatną pożytku publicznego jest:

1) działalność prowadzona przez organizacje pozarządowe i podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, w sferze zadań publicznych, o której mowa w art. 4, za które pobierają one wynagrodzenie;

2) sprzedaż wytworzonych towarów lub świadczenie usług w zakresie:

a) rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 100, 173 i 240), lub

b) integracji i reintegracji zawodowej i społecznej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, o których mowa w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (Dz.U. z 2022 r. poz. 2241) oraz ustawie z dnia 27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 2085 oraz z 2022 r. poz. 1812 i 2140);

3) sprzedaż przedmiotów darowizny.

2\. Przychód z działalności odpłatnej pożytku publicznego służy wyłącznie prowadzeniu działalności pożytku publicznego.

W myśl art. 9 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy:

Działalność odpłatna pożytku publicznego organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 stanowi działalność gospodarczą, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców, jeżeli:

1) wynagrodzenie, o którym mowa w art. 8 ust. 1, jest w odniesieniu do działalności danego rodzaju wyższe od tego, jakie wynika z kosztów tej działalności, lub

2) przeciętne miesięczne wynagrodzenie osoby fizycznej z tytułu zatrudnienia przy wykonywaniu statutowej działalności odpłatnej pożytku publicznego, za okres ostatniego roku obrotowego, a w przypadku zatrudnienia trwającego krócej niż rok obrotowy - za okres tego zatrudnienia, przekracza 3-krotność przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego za rok poprzedni.

Definicja działalności gospodarczej wynikająca z ustawy o podatku od towarów i usług ma charakter autonomiczny i powinna być rozpatrywana niezależnie od innych przepisów regulujących działalność fundacji, stowarzyszeń oraz organizacji pożytku publicznego. Ponadto wskazać należy, że definicja zawarta w art. 15 ust. 2 ustawy stanowi wprost jakiego rodzaju czynności należy uznać za działalność gospodarczą, stąd też należy dokonać jej wykładni literalnej.

Działalność gospodarcza, w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, nie musi być - co do zasady - prowadzona w celu uzyskania zysku. W ramach działalności gospodarczej podatnik VAT może dążyć do osiągnięcia celów inne niż zarobkowe. Tym samym podatnikami VAT mogą być również podmioty typu non profit, realizujące np. zadania charytatywne, przy czym opodatkowaniu mogą podlegać jedynie takie czynności wykonywane przez tych podatników, działających w tym charakterze, które są realizowane pod tytułem odpłatnym. Bez znaczenia także dla nabycia statusu podatnika VAT jest efekt prowadzonej działalności, w szczególności, czy jest to działalność dochodowa, czy też przynosząca straty.

Ponadto należy wskazać, że realizacja zadań stowarzyszenia, poza przypadkami prowadzenia przez nie działalności gospodarczej związanej z jego celami statutowymi (czynności odpłatne), ma z reguły charakter usługowy - nieodpłatny. Przy czym, należy zauważyć, że statutowe czynności podlegają opodatkowaniu, w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jedynie wówczas, gdy są one realizowane za odpłatnością (odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług), natomiast, gdy są wykonywane nieodpłatnie - nie podlegają podatkowi od towarów i usług.

Z opisu sprawy wynika, że prowadzą Państwo działalność w szczególności na podstawie: ustawy z 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach, ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, oraz statutu.

Za główne cele swojego działania uznają Państwo: (…).

Jesteście Państwo czynnym zarejestrowanym podatnikiem VAT. Wszelkie dochody uzyskiwane przez Państwa co do zasady przeznaczone są na działalność statutową. Prowadzicie Państwo odpłatną i nieodpłatną działalność statutową pożytku publicznego.

W ramach ww. działalności statutowej planowane jest wytwarzanie przez (\`(...)\`) rękodzieła w szczególności:

*   wyroby z papieru, typu kartki świąteczne i okolicznościowe, ozdoby świąteczne, inne wyroby prace plastyczne, w tym z plasteliny, modeliny, gipsu, gliny, tektury, okleiny, decoupage, scrapbooking itp.,
*   własnoręczne przygotowane słodycze, wypieki i inne przygotowane przez (…) i (\`(...)\`) poczęstunki,
*   wszelkiego rodzaju wiązanki, kompozycje i stroiki z gałęzi, kwiatów, liści, słomy i innych naturalnych materiałów oraz artykułów dekoracyjnych sztucznych i naturalnych,
*   wyroby ze sznurka/linki/włóczki, koralików typu makramy, plecionki, węzły ozdobne, bransoletki, biżuteria i inne,
*   wyroby ręcznie tkane, haftowane, farbowane, szyte, szydełkowane i robione na drutach oraz w inny sposób wykonane i/lub zdobione, w tym t-shirty, opaski, chustki, czapki, serwetki, itp.,
*   własnoręcznie zdobione wyroby ze szkła, gliny, ceramiki i innych materiałów,
*   makiety obozów i innych miejsc związanych z działalnością (\`(...)\`),
*   własnoręcznie przygotowane świeczki zapachowe, kolorowe, ozdobne i inne,
*   własnoręcznie przygotowane mydełka i kosmetyki zapachowe, kolorowe i ozdobne,
*   kreatywne produkty cyfrowe i powstałe w ich wyniku produkty - np. gry planszowe, karciane i inne,
*   produkty dla zwierząt typu zabawki i gryzaki, legowiska/posłania, maty węchowe,
*   wyroby z drewna, metalu, plastiku i szkła rzeźbione, wykuwane, gięte, opalane i w inny sposób zdobione/obrobione,
*   wikliniarstwo, rzeźbiarstwo, garncarstwo, snycerstwo.

(…) poprzez pracę przy wytwarzaniu rękodzieła będą realizować Państwa misję, którą zgodnie z par. 3 statutu jest wychowywanie młodego człowieka, czyli wspieranie go we wszechstronnym rozwoju i kształtowaniu charakteru przez stawianie wyzwań. Wychowujecie Państwo młodych ludzi na prawych, aktywnych, zaradnych i odpowiedzialnych obywateli w duchu wartości zawartych w (…) przy wykorzystaniu metody (\`(...)\`) tj. sposobu działania odznaczającego się: pozytywnością, indywidualnością, wzajemnością oddziaływań, dobrowolnością i świadomością celów, pośredniością, naturalnością.

Zasady (…). Wytwarzanie rękodzieła będzie służyć powyższym celom, a dochody z wytwarzanego rękodzieła, za wytwarzanie którego (\`(...)\`) nie będą pobierać żadnego wynagrodzenia, będą służyć realizacji celów statutowych Państwa, w obszarze pożytku publicznego.

Powyższe przedmioty wytworzone przez (\`(...)\`) będą sprzedawane w następujących formach:

*   na aukcjach internetowych lub stacjonarnych (w przypadku kiermaszy, festynów itp.),
*   w sprzedaży przez Internet z podaniem jednej lub kilku możliwych cen,
*   w sprzedaży stacjonarnej np. w galeriach z podaniem jednej lub kilku możliwych cen.

Sprzedaż nie będzie prowadzona w warunkach rynkowych.

Do cen sprzedaży będą doliczane ewentualne koszy dostarczenia rękodzieła do pokrycia przez darczyńcę takie jak: przygotowanie paczki, zamówienie kuriera, wydanie paczki, obsługa procesu wysłania paczki itp.

Dochód uzyskany ze sprzedaży będzie przeznaczany wyłączenie na wskazane cele statutowe. Zamierzacie Państwo informować darczyńców, nabywających rękodzieło o celu przeznaczenia dochodu uzyskanego ze sprzedaży tych przedmiotów na cele określone w przepisach regulujących Państwa działalność. Zamierzacie Państwo określić wartość minimalną przedmiotów rękodzieła. Sprzedawane prace będą charakteryzować się obiektywnie znikomą wartością ekonomiczną i będą miały charakter „cegiełek” wręczanych darczyńcy w podziękowaniu za darowiznę. Nie będziecie Państwo traktowali sprzedaży rękodzieła jako działalność o charakterze odpłatnym, przez co nie będzie ona stanowiła dla Państwa działalności gospodarczej. Nie zamierzacie wystawiać faktur nabywcom rękodzieła, ani odliczać podatku VAT od zakupów związanych z przyszłą sprzedażą rękodzieła.

Wytwarzane rękodzieło będzie miało wartość niematerialną, emocjonalną, sentymentalną, pamiątkową i nie będzie miało wartości ekonomicznej. Produkty będą sprzedawane w formie cegiełek, z ceną minimalną pokrywającą koszty materiałów, z których rękodzieło było wykonane, minimalną ewentualną nadwyżką przychodów nad kosztami stanowiącą symboliczne odzwierciedlenie pracy wolontariuszy tworzących nieodpłatnie rękodzieło. Darczyńca (kupujący) będzie mógł zapłacić więcej według własnego uznania, gdyż będzie informowany, że cały dochód będzie wspierał Państwa cele statutowe.

Na cenę minimalną będzie miała wpływ wartość materiałów zużytych do wytworzenia prac. Zależna będzie od ceny zakupu tych materiałów, czyli od m.in ceny drewna, farb, materiałów papierniczych i plastycznych, artykułów spożywczych, itp. Ceny tego samego produktu mogą się różnić. Zależeć to będzie od techniki wykonania, a tym samym ilości zużytych materiałów, włożonej pracy i ogólnej estetyki. Do ceny będzie doliczona minimalna ewentualna nadwyżka przychodów nad kosztami stanowiąca symboliczne odzwierciedlenie pracy wolontariuszy tworzących nieodpłatnie rękodzieło. Nadwyżka ta nie będzie ograniczana wolą darczyńcy (kupującego), który będzie mógł zapłacić większą kwotę. Minimalna kwota wytworzonego produktu będzie uwzględniała koszty bezpośrednie, pośrednie zakupu materiałów oraz minimalną nadwyżkę przychodów nad kosztami, stanowiącą symboliczne odzwierciedlenie pracy wolontariuszy, z jej przeznaczeniem na cele statutowe.

Sprzedaż wytworzonych produktów (rękodzieła) nie będzie sprowadzała się do celów zarobkowych. Rękodzieło będzie wytwarzane w ramach realizacji celów statutowych. Wszystkie dochody ze sprzedaży wytworzonych produktów rękodzieła będą przeznaczone również na realizację Państwa celów statutowych w obszarze pożytku publicznego.

Sprzedaż będzie miała charakter okazjonalny, akcyjny. Będzie prowadzona przy okazji różnego rodzaju świąt lub jubileuszy jednostek (\`(...)\`). Nie będzie prowadzona w sposób ciągły.

Środki na pokrycie kosztów wytworzenia rękodzieła będą pochodzić m. in. z podstawowej składki członkowskiej, z dodatkowej składki członkowskiej zadaniowej, 1%, z darowizn na cele statutowe. Koszt dostarczenia rękodzieła (jeśli taki wystąpi) będzie określany na podstawie cenników operatorów pocztowych i kurierskich. Cena będzie zależna od wybranego operatora, sposobu dostawy (kurier/automat paczkowy) i rozmiaru przesyłki.

Główną formą będzie sprzedaż stacjonarna podczas festynów, kiermaszy, (\`(...)\`) stoisk w miejscach publicznych. Sprzedaż przez Internet będzie sporadyczna. Nie będzie tworzone dedykowane narzędzie do obsługi sprzedaży przez Internet. Zostaną wykorzystane ogólnodostępne portale do sprzedaży, jak Allegro, OLX, czy Facebook.

Opisane we wniosku produkty stanowią katalog otwarty. Dopuszczają Państwo tworzenie innego rękodzieła, ale wszystkie będą wytwarzane własnoręcznie przez (\`(...)\`) w ramach podejmowanych przez Państwa działań statutowych na zasadach opisanych we wniosku.

Docelową grupą odbiorców będą osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej - rodzice i sympatycy (\`(...)\`), ale nie ograniczają Państwo grupy potencjalnych darczyńców (kupujących).

Przy tak przedstawionym opisie sprawy Państwa wątpliwości dotyczą w pierwszej kolejności ustalenia, czy sprzedaż wytworzonych prac stanowi odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz stwierdzenia, czy działalność w tym zakresie stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

W tym miejscu należy wskazać, że powołane wyżej przepisy art. 5, art. 7 i art. 8 ustawy, zawierają podstawowe zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Z przepisów tych wynika przede wszystkim, że opodatkowaniu podlegają dostawa towarów oraz świadczenie usług realizowane na terytorium kraju. Ponadto dostawa towarów bądź świadczenie usług podlegają opodatkowaniu jeżeli mają charakter odpłatny. Tylko pozytywne ustalenia w powyższych aspektach upoważniają do stwierdzenia, że miała miejsce transakcja podlegająca opodatkowaniu.

Ustawa nie definiuje pojęcia odpłatności. W języku potocznym odpłatność oznacza zapłatę, wynagrodzenie w zamian za rzecz (towar) lub zachowanie (usługę). Należy podkreślić, że pojęcie „odpłatna dostawa” powinno być rozumiane jako ekonomiczne korzyści dla sprzedającego.

W dorobku orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług, a otrzymanym wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego dochodzi do dostawy towarów, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz sprzedawcy. Ponadto, aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy dostarczonym towarem, a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją dostawy towaru.

Dostawa towarów jest czynnością opodatkowaną podatkiem VAT jeżeli następuje za wynagrodzeniem oraz gdy pomiędzy dostawcą towaru i ich beneficjentem (odbiorcą) istnieje jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełniane są świadczenia wzajemne. O opodatkowaniu podatkiem VAT czynności dostawy towarów decyduje zatem jej odpłatność.

W konsekwencji, pod pojęciem odpłatności dostawy towarów lub odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu dokonującego dostawy towarów lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego). W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa towaru), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia (towaru) odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem (dostawą towaru), dopóty świadczenie to nie będzie dostawą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Za odpłatną dostawę towarów można uznać czynność, która charakteryzuje się tym, że pomiędzy otrzymaną zapłatą, a dostawą towarów istnieje bezpośredni związek o charakterze przyczynowym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia, a wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia. Kwoty przekazane przez świadczeniobiorcę jedynie przy okazji dostawy towarów czy też świadczenia usług, które nie są należne za świadczenie i w związku z jego wykonaniem, nie są zapłatą, nie mogą przesądzać o odpłatności danej umowy. Ponadto związek pomiędzy otrzymywaną płatnością, a świadczeniami na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można było powiedzieć, że płatność następuje za to świadczenie (zob. również wyrok NSA z 10 listopada 2010, I FSK 1069/08, LEX nr 585265 i wskazane tam orzecznictwo ETS).

W przedmiotowej sprawie należy wskazać na orzeczenie TSUE w sprawie R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden (wyrok z 3 marca 1994 r., sprawa C-16/93). Tolmsa był ulicznym grajkiem, który prezentował swoją twórczość. Grajek ustawiał przed sobą puszkę, do której przechodnie mogli wrzucać datki. ETS, wskazując na brak bezpośredniego związku między graniem muzyki, a zapłatą oraz na dobrowolność datków, uznał, iż datki nie podlegają opodatkowaniu VAT, bowiem w tym wyroku TSUE stwierdził, że „czynność podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.

Jak wynika z przedstawionego powyżej opisu sprawy, sprzedaż prac charakteryzuje się następującymi cechami:

*   będzie miała charakter okazjonalny, akcyjny (będzie prowadzona przy okazji różnego rodzaju świąt lub jubileuszy jednostek (\`(...)\`)), nie będzie prowadzona w sposób ciągły,
*   środki na zakup materiałów do wykonania opisanych we wniosku produktów będą pochodzić z podstawowej składki członkowskiej, z dodatkowej składki członkowskiej zadaniowej, 1%, z darowizn na cele statutowe,
*   dochody z wytwarzanego rękodzieła będą służyć realizacji Państwa celów statutowych w obszarze pożytku publicznego,
*   za wytwarzanie rękodzieła (\`(...)\`) nie będą pobierać żadnego wynagrodzenia,
*   sprzedawane towary wytwarzane przez (\`(...)\`) będą miały dla nabywcy wartość niematerialną, emocjonalną, sentymentalną, pamiątkową i nie będą miały wartości ekonomicznej,
*   nie będą mogły być postrzegane jako przynoszące nabywcy istotną materialną korzyść, będą miały w istocie charakter „cegiełek” wręczanych darczyńcy w podziękowaniu za darowiznę,
*   Wnioskodawca zamierza określić wartość minimalną przedmiotów rękodzieła, na której wysokość będzie miała wpływ wartość materiałów zużytych do wytworzenia prac i będzie ona zależna od ceny zakupu tych materiałów, czyli od m.in ceny drewna, farb, materiałów papierniczych i plastycznych, artykułów spożywczych, itp.,
*   do ceny będzie doliczona minimalna ewentualna nadwyżka przychodów nad kosztami stanowiąca symboliczne odzwierciedlenie pracy wolontariuszy tworzących nieodpłatnie rękodzieło,
*   darczyńca (kupujący) będzie mógł zapłacić więcej za produkt według własnego uznania, zatem wpłacana kwota będzie zależna od szczodrości i woli darczyńcy (kupującego),
*   koszt dostarczenia rękodzieła (jeśli taki wystąpi) będzie określany na podstawie cenników operatorów pocztowych i kurierskich, cena będzie zależna od wybranego operatora, sposobu dostawy (kurier/automat paczkowy) i rozmiaru przesyłki,
*   darczyńcy nabywający rękodzieło będą informowani o celu przeznaczenia dochodu uzyskanego ze sprzedaży tych przedmiotów na Państwa cele statutowe,
*   docelową grupą odbiorców będą osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej - rodzice i sympatycy (\`(...)\`), przy czym nie ograniczacie Państwo grupy potencjalnych darczyńców (kupujących),
*   nie zamierzacie Państwo odliczać podatku VAT od zakupów związanych z przyszłą sprzedażą rękodzieła.

Odnosząc powyższe ogólne założenia do zdarzenia przyszłego przedstawionego w rozpatrywanym wniosku należy wskazać, że warunek odpłatności dostawy nie jest zatem spełniony. Kwota płacona przez nabywcę przedmiotu nie jest konsekwencją dostawy towaru, tj. prac wytworzonych przez (\`(...)\`).

Zatem, sprzedaż przez Państwa prac wytworzonych przez (\`(...)\`), nie będzie stanowić odpłatnej dostawy towarów, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, a w konsekwencji nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Analiza opisu zdarzenia przyszłego dowodzi bowiem, że wytworzone przez (\`(...)\`) prace stanowią wartość dodaną prowadzonej przez Państwa działalności statutowej, a ich okazjonalna, akcyjna sprzedaż prowadzona przy okazji różnego rodzaju świąt lub jubileuszy jednostek (\`(...)\`) nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Wskazać również należy, że ustalona kwota zbycia wyrobów nie jest kalkulowana tak, jak to ma miejsce w przypadku ustalania ceny rynkowej wytworzonego produktu przeznaczonego do sprzedaży w obrocie gospodarczym. Określacie bowiem Państwo wartość minimalną przedmiotów rękodzieła, na którą ma wpływ wartość materiałów zużytych do wytworzenia prac, do której możecie doliczyć ewentualną nadwyżkę przychodów nad kosztami, która będzie „minimalna” i będzie stanowić „symboliczne odzwierciedlenie pracy wolontariuszy tworzących nieodpłatnie rękodzieło” oraz ewentualne koszty dostarczenia rękodzieł do nabywcy. Chociaż tak określona cena za wyrób może przewyższać faktycznie poniesione koszty, to nie można przyjąć, że stanowi ona wynagrodzenie za dostawę towarów, gdyż to darczyńca (kupujący), który może zapłacić więcej za produkt według własnego uznania, decyduje ostatecznie o jego wartości. Co istotne darczyńcy nabywający rękodzieło będą informowani o celu przeznaczenia dochodu uzyskanego ze sprzedaży tych przedmiotów na Państwa cele statutowe. Z perspektywy nabywcy zakup ww. rękodzieła jest zatem specyficzną formą udzielenia pomocy polegającej na przekazaniu zadeklarowanej kwoty na Państwa cele. Wskazaliście Państwo, że sprzedawany towar ma dla nabywcy przede wszystkim wartość niematerialną emocjonalną, sentymentalną, pamiątkową. Ma charakter „cegiełek” wręczanych darczyńcy w podziękowaniu za darowiznę, tym samym jego znaczenie jest drugorzędne, a sam wyrób nie ma dla nabywcy realnej wartości ekonomicznej. Powyższe wskazuje, że w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z działalnością gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.

Zatem sprzedaż przez Państwa prac wytworzonych przez (\`(...)\`), nie będzie stanowić odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, a Państwa działalność polegająca na sprzedaży prac (\`(...)\`), jak i późniejsze wydatkowanie środków pieniężnych uzyskanych ze sprzedaży tych prac, nie będzie stanowić działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

W związku z powyższym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 i 2 uznaję za prawidłowe.

Następnie Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy z tytułu dokonywanej sprzedaży prac (\`(...)\`) zobowiązani jesteście wystawiać nabywcom tychże prac faktury.

Zasady dokumentowania czynności podlegających opodatkowaniu regulują przepisy art. 106a-106q ustawy.

Zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:

Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Na mocy art. 106b ust. 2 ustawy:

Podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.

Jak stanowi art. 106b ust. 3 ustawy:

Na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:

1) czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:

a) czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4,

b) czynności, o których mowa w art. 106a pkt 3 i 4,

1a) otrzymanie całości lub części zapłaty przed wykonaniem czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:

a) przypadku, gdy zapłata dotyczy czynności, o których mowa w art. 19a ust. 1b i ust. 5 pkt 4 oraz art. 106a pkt 3 i 4,

b) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

2) sprzedaż zwolnioną, o której mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem art. 117 pkt 1 i art. 118

\- jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty.

W związku z tym, że sprzedaż przedmiotów wytworzonych przez (\`(...)\`) nie będzie wykonywana w ramach działalności gospodarczej i nie będzie stanowić czynności zdefiniowanej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, nie będziecie Państwo mieć obowiązku wystawienia nabywcom prac faktur.

W zakresie pytania 3 uznaję Państwa stanowisko za prawidłowe.

**Dodatkowe informacje**

**Informacja o zakresie rozstrzygnięcia**

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywało się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

*   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
*   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

*   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

*   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
*   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

**Podstawa prawna dla wydania interpretacji**

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).