Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP1/443-979/11/AZb
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-09-06
Teza: sprzedaż przez Gminę nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym, na rzecz użytkownika wieczystego, nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; dostawa; grunty-sprzedaż gruntów; nieruchomości; prawo; przeniesienie; użytkowanie (używanie)-użytkowanie wieczyste
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 3 czerwca 2011r. (data wpływu 9 czerwca 2011r.), uzupełnionym pismem z dnia 5 sierpnia 2011r. (data wpływu 17 sierpnia 2011r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania, czy czynność zbycia nieruchomości gruntowej na rzecz jej użytkownika wieczystego dokonana na podstawie umowy cywilnoprawnej stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług – **jest nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 9 czerwca 2011r. do tut. organu wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania, czy czynność zbycia nieruchomości gruntowej na rzecz jej użytkownika wieczystego dokonana na podstawie umowy cywilnoprawnej stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wniosek został uzupełniony pismem z dnia 5 sierpnia 2011r. (data wpływu 17 sierpnia 2011r.).

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Burmistrz będący reprezentantem Gminy dokonał sprzedaży nieruchomości na rzecz Spółdzielni w dniu 3 grudnia 2010r. Zawierając umowę cywilnoprawną w formie aktu notarialnego, mając na uwadze art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług Urząd Gminy i Miasta wystawił do tej transakcji fakturę VAT opodatkowującą sprzedaż stawką 22%.

Z uzupełnienia wniosku z dnia 5 sierpnia 2011r. wynika, iż prawo użytkowania wieczystego gruntu zostało ustanowione 10 września 1998 roku na rzecz Spółdzielni aktem notarialnym. Przy pobieraniu opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego Gmina nie doliczała podatku VAT.

Sprzedaży nieruchomości użytkownikowi wieczystemu dokonano na podstawie przepisów art. 32 ust. 1, art. 37 ust. 2 pkt 5, art. 67 ust. 1 oraz art. 69 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Przedmiotem sprzedaży dokonanej w dniu 3 grudnia 2010 roku aktem notarialnym była tylko i wyłącznie nieruchomość gruntowa, tj. działki oznaczone numerami ewidencyjnymi 1344/14 i 1344/34 położone na terenie miasta. Na działce oznaczonej nr 1344/34 znajduje się budynek piekarni, a na działce nr 1344/14 budynek gospodarczy, stanowiące przedmiot odrębnej własności użytkownika wieczystego.

Ogólny plan zagospodarowania przestrzennego dla Miasta z dniem 31 grudnia 2003 roku przestał obowiązywać. W chwili obecnej nie ma ważnego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania, nieruchomość (ww. działki) położona jest w obszarze istniejącego rzemiosła, baz, składów i przemysłu.

W uzupełnieniu z dnia 5 sierpnia 2011r. dokonano sprostowania oznaczenia Wnioskodawcy zaznaczając, iż Wnioskodawcą w przedmiocie wydania interpretacji podatkowej jest Gmina, a Urząd Gminy i Miasta jest jednostką pomocniczą Gminy.

Urząd Gminy i Miasta jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z dnia 5 sierpnia 2011r.):

Czy czynność zbycia nieruchomości gruntowej na rzecz jej użytkownika wieczystego dokonana na podstawie umów cywilnoprawnych stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy (z uwzględnieniem stanowiska zawartego w uzupełnieniu wniosku z dnia 5 sierpnia 2011r.), zbycie nieruchomości gruntowej na rzecz jej użytkownika wieczystego, dokonane na podstawie umów cywilnoprawnych podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste dnia 10 września 1998r. tj. przed wejściem w życie ustawy o VAT, w związku z tym przy pobieraniu opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego Gmina nie doliczała podatku VAT, gdyż dostawa towarów sprecyzowana w art. 7 ust.1 ustawy o VAT została dokonana przed wejściem wżycie ustawy. Nieruchomość gruntowa została wydana Spółdzielni bez przeniesienia prawa własności. Użytkownik wieczysty ma uprawnienia do korzystania z gruntu nie będącego jego własnością w zamian za wywiązywanie się z warunków zawartej umowy. Prawo użytkowania wieczystego jest zawierane na ograniczony okres czasu. Zgodnie z art. 33 ustawy o gospodarce nieruchomościami użytkowanie wieczyste wygasa z upływem okresu ustalonego w umowie, lub przez rozwiązanie umowy przed upływem tego okresu, w takim przypadku właścicielem nieruchomości nadal pozostaje Gmina. Wynika z tego, że oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste nie jest tożsame z dostawą towaru. Reasumując przeniesienia prawa własności dokonano w 2010 roku, a użytkownik wieczysty dopiero po podpisaniu aktu notarialnego otrzymał nieograniczone uprawnienia właściciela w stosunku do nieruchomości z przeniesieniem prawa własności.

Mając na uwadze przeniesienie własności nieruchomości gruntowej w 2010 roku, zdaniem Wnioskodawcy stanowi ono czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejszą interpretację oparto o podstawy prawne obowiązujące w dacie zaistnienia zdarzenia opisanego we wniosku tj. w grudniu 2010r.

W myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Towarami natomiast, w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy o VAT (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2010r.), są rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty.

Na podstawie art. 7 ust. 1 ww. ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1.  przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;
2.  wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
3.  wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
4.  wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
5.  ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
6.  oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
7.  zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

Należy zauważyć, iż dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, rozumiana jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel obejmuje każdą czynność polegającą na przeniesieniu dobra materialnego przez stronę, która przyznaje drugiej stronie prawo do faktycznego dysponowania nim, jakby była właścicielem tego dobra. W wyniku ustanowienia prawa użytkowania wieczystego dochodzi do ekonomicznego przeniesienia władztwa nad gruntem (tj. towarem w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy o VAT) na rzecz użytkownika wieczystego, co pozwala mu rozporządzać nim jak właściciel. Znajduje to wyraz zarówno w swobodzie korzystania z gruntu i czerpania z niego pożytków w sposób niemalże taki, jak w przypadku właściciela tego gruntu, jak również w możliwości przeniesienia takiego władztwa na inny podmiot, tak jak ma to miejsce w przypadku dokonywania sprzedaży gruntu przez właściciela.

W świetle art. 233 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) użytkownik wieczysty (osoba fizyczna lub prawna) może w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste, korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać. Ten przepis, a także następne przepisy Kodeksu cywilnego (art. 234, art. 235, art. 237) kształtujące uprawnienia użytkownika wieczystego na wzór uprawnień właściciela, jak również długi czas trwania użytkowania wieczystego (art. 236 § 1 i 2 K.c.) wskazują, że oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste stanowi przeniesienie prawa do rozporządzania tym gruntem jak właściciel.

Zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) nieruchomość gruntowa oddana w użytkowanie wieczyste może być sprzedana wyłącznie użytkownikowi wieczystemu, z zastrzeżeniem ust. 1a i ust. 3.

Jak stanowi art. 32 ust. 2 ww. ustawy, z dniem zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości wygasa, z mocy prawa, uprzednio ustanowione prawo użytkowania wieczystego. Przepisu art. 241 Kodeksu cywilnego nie stosuje się.

W myśl art. 37 ust. 1 ww. ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, nieruchomości są sprzedawane lub oddawane w użytkowanie wieczyste w drodze przetargu.

Na podstawie art. 37 ust. 2 pkt 5) ww. ustawy, nieruchomość jest zbywana w drodze bezprzetargowej, jeżeli sprzedaż nieruchomości następuje na rzecz jej użytkownika wieczystego.

Stosownie do art. 67 ust. 1 ww. ustawy, cenę nieruchomości ustala się na podstawie jej wartości.

Zgodnie z art. 69 ww. ustawy, na poczet ceny nieruchomości gruntowej sprzedawanej jej użytkownikowi wieczystemu zalicza się kwotę równą wartości prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości, określoną według stanu na dzień sprzedaży.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż Burmistrz będący reprezentantem Gminy dokonał sprzedaży nieruchomości na rzecz Spółdzielni w dniu 3 grudnia 2010r. na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej w formie aktu notarialnego. Sprzedaż opodatkowano stawką 22%.

Prawo użytkowania wieczystego gruntu zostało ustanowione 10 września 1998 roku na rzecz Spółdzielni aktem notarialnym. Przy pobieraniu opłat rocznych z tytułu użytkowania wieczystego Gmina nie doliczała podatku VAT.

Sprzedaży nieruchomości użytkownikowi wieczystemu dokonano na podstawie przepisów art. 32 ust. 1, art. 37 ust. 2 pkt 5, art. 67 ust. 1 oraz art. 69 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Przedmiotem sprzedaży dokonanej w dniu 3 grudnia 2010 roku aktem notarialnym była tylko i wyłącznie nieruchomość gruntowa, tj. działki oznaczone numerami ewidencyjnymi 1344/14 i 1344/34 położone na terenie miasta. Na działce oznaczonej nr 1344/34 znajduje się budynek piekarni, a na działce nr 1344/14 budynek gospodarczy, stanowiące przedmiot odrębnej własności użytkownika wieczystego.

Wątpliwości Wnioskodawcy budzi fakt, czy czynność zbycia nieruchomości gruntowej na rzecz jej użytkownika wieczystego dokonana na podstawie umowy cywilnoprawnej stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Odnosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że dostawą towaru w rozumieniu przepisów ustawy o VAT było w niniejszej sprawie oddanie przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste w dniu 10 września 1998 roku na rzecz Spółdzielni.

Art. 7 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, iż przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Okoliczności faktyczne przedmiotowej sprawy świadczą, że przeniesienie prawa do rozporządzania nieruchomością jak właściciel nastąpiło w chwili ustanowienia na rzecz pierwotnego użytkownika (Spółdzielni) – prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości, a więc przed 1 maja 2004 roku. Do ustanowienia tego prawa doszło w okresie obowiązywania ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), na mocy której czynność ustanowienia użytkowania wieczystego nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Użytkownik wieczysty przedmiotowej nieruchomości nabył prawo wieczystego użytkowania w roku 1998, a zatem w sensie ekonomicznym nabył już prawo do dysponowania gruntem jak właściciel. Sprzedaż nieruchomości wieczystemu użytkownikowi przez Gminę w trybie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi jedynie zmianę tytułu prawnego do nieruchomości, nie wpływa natomiast na „władztwo rzeczy”, które użytkownik już uzyskał (w opisanym stanie faktycznym w 1998r.).

Mając powyższe na względzie, sprzedaż na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej przez Gminę przedmiotowej nieruchomości w dniu 3 grudnia 2010r. nie może być traktowana jako ponowna dostawa tej samej nieruchomości, bowiem nie została spełniona dyspozycja art. 7 ust. 1 ustawy, tj. w opisanej transakcji nie dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Sprzedaż nieruchomości na rzecz użytkownika wieczystego, będąca w istocie przekształceniem prawa wieczystego użytkowania w prawo własności nieruchomości nie może być traktowana jako sprzedaż tego samego towaru.

Reasumując, sprzedaż przez Gminę przedmiotowej nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym, na rzecz użytkownika wieczystego, nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, ani żadnej innej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem towarów i usług i pozostaje poza zakresem ustawy.

Tym samym, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Należy zauważyć, że niniejsza interpretacja indywidualna traci swoją ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego stanu faktycznego lub zmiany stanu prawnego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.