Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-2.4014.27.2025.1.MM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-03-28
Teza: Zawarta na podstawie art. 453 Kodeksu cywilnego umowa
dotycząca przeniesienia własności nieruchomości w zamian za
zwolnienie z długu nie będzie podlegała opodatkowaniu
podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu
dług-zwolnienie z długu
pożyczka
świadczenie-świadczenie w miejsce wypełnienia (Datio in
solutum)
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania -Czynności
podlegające opodatkowaniu-Czynności cywilnoprawne
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-
Rozdział 1-art. 1-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,
    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku od czynności cywilnoprawnych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

27 stycznia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 24 stycznia 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków

    podatkowych przejęcia nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu. Treść wniosku jest
    następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

... spółka z ograniczoną odpowiedzialnością udzieliła pożyczki Panu ... . Pożyczka wraz z
    odsetkami stała się wymagalna, ale pożyczkobiorca nie ma środków pieniężnych, aby
    pożyczkę zwrócić w formie pieniężnej. Ponieważ pożyczkobiorca jest właścicielem
    nieruchomości, to w ramach rozliczenia z ... spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
    (jako pożyczkodawcą) przeniesie prawo własności nieruchomości na rzecz pożyczkodawcy
    w zamian za zwolnienie z długu z tytułu zwrotu pożyczki łącznie z odsetkami a ... spółka z
    ograniczoną odpowiedzialnością to przeniesienie przyjmie. Zawarta zostanie umowa o
    świadczenie w miejsce wykonania zobowiązania oparta na cywilnoprawnej konstrukcji
    świadczenia w miejsce wykonania (datio in solutum), określana również jako świadczenie
    w miejsce wypełnienia, która jest formą umowy uregulowaną w art. 453 Kodeksu
    cywilnego.

## Pytanie

Czy z tytułu nabycia przedmiotowej nieruchomości w wyniku zawarcia umowy o
    przeniesienie własności nieruchomości w wykonaniu umowy o zwolnienie z długu z tytułu
    zwrotu pożyczki łącznie z odsetkami (świadczenie w miejsce wykonania) ... spółka z
    ograniczoną odpowiedzialnością udzieliła (pożyczkodawca) będzie zobowiązany do zapłaty
    podatku od czynności cywilnoprawnych?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Państwa zdaniem, nie będziecie zobowiązani. Umowa o przeniesienie własności
    nieruchomości w wykonaniu umowy o zwolnienie z długu (świadczenie w miejsce
    wykonania) nie podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych. W przypadku, gdyby
    była to umowa sprzedaży nieruchomości, to wtedy podlegałaby podatkowi od czynności
    cywilnoprawnych. Wątpliwość dotyczy jednak innej umowy cywilnoprawnej – przeniesienia
    własności nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu. A ten rodzaj umowy, w związku
    z brakiem wyszczególnienia jej w zamkniętym katalogu czynności określonych w art. 1 ust.
    1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlega temu podatkowi.
    Ustawodawca wprowadził tu zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających
    opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. W związku z tym, szczegółowe
    wyznaczenie zakresu przedmiotowego opodatkowania tym podatkiem ma określone
    konsekwencje prawne. Oznacza to, że ustawodawca wprowadzając tę zasadę, wyłączył od
    opodatkowania inne, nawet podobne czynności, które nie zostały wyraźnie wskazane w
    omawianym przepisie. Tym samym należy stwierdzić, że czynności niewymienione w
    ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu nawet, gdy wywołują skutki w sferze
    gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności
    cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 295):
    Podatkowi podlegają następujące czynności cywilnoprawne:
      a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
      b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
      c) (uchylona)
      d) umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i
        ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,

      e) umowy dożywocia,
      f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej
        spłat lub dopłat,
      g) (uchylona)
      h) ustanowienie hipoteki,
      i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej
        służebności,
      j) umowy depozytu nieprawidłowego,
      k) umowy spółki.
    W myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy:
    Podatkowi podlegają:
      2) zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy
        opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3
        pkt 4;
      3) orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one
        takie same skutki prawne, jak czynności cywilnoprawne wymienione w pkt 1 lub 2.
    Należy stwierdzić, że ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia
    czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
    W związku z tym, szczegółowe wyznaczenie zakresu przedmiotowego opodatkowania ww.
    podatkiem ma określone konsekwencje prawne. Oznacza to, że ustawodawca
    wprowadzając tę zasadę, wyłączył od opodatkowania inne podobne czynności, które nie
    zostały wyraźnie wskazane w omawianym przepisie. Tym samym należy stwierdzić, że
    czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu nawet,
    gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które
    zostały w nim wyliczone.
    Z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, że zamierzają Państwo przejąć prawo
    własności nieruchomości w zamian za zwolnienie Pana ... z długu z tytułu zwrotu pożyczki
    łącznie z odsetkami. Przeniesienie własności nieruchomości na skutek umowy zwolnienia
    z długu nastąpi na podstawie art. 453 Kodeksu cywilnego.
    Zgodnie z art. 453 (zdanie pierwsze) ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j.
    Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):
    Jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne
    świadczenie, zobowiązanie wygasa (datio in solutum).
    Celem datio in solutum jest zatem wygaśnięcie istniejących pomiędzy stronami
    zobowiązań poprzez spełnienie przez dłużnika świadczenia innego niż określone w treści
    pierwotnej umowy. Zobowiązanie wówczas wygasa tak, jakby wygasło przez zwykłe
    wykonanie (np. przez zapłatę uzgodnionej pierwotnie kwoty), przy czym konieczną
    przesłanką wygaśnięcia zobowiązania – poza umową stron – jest rzeczywiste spełnienie
    świadczenia przez dłużnika.
    Uregulowana w tym przepisie instytucja świadczenia w miejsce wypełnienia/wykonania
    (datio in solutum) stanowi jeden z wyjątków od zasady realnego wykonywania zobowiązań
    cywilnych, znajdujący podstawę w zasadzie swobody umów. Wskutek zawarcia umowy o
    świadczenie w miejsce wypełnienia dłużnik uzyskuje upoważnienie przemienne (facultas
    alternativa), umożliwiające mu wykonanie zobowiązania przez spełnienie świadczenia
    innego niż pierwotne. Z chwilą wypełnienia świadczenia zastępczego następuje wykonanie
    umowy datio in solutum, a zarazem wykonanie istniejącego zobowiązania, co prowadzi do
    jego wygaśnięcia. Roszczenie wierzyciela, wynikające z umowy zobowiązaniowej zostaje
    zaspokojone wskutek spełnienia przez dłużnika na jego rzecz świadczenia zastępczego.

    W świetle powyższego, należy zatem zgodzić się z Państwa stanowiskiem, że zawarta na
    podstawie art. 453 Kodeksu cywilnego umowa dotycząca przeniesienia własności
    nieruchomości w zamian za zwolnienie z długu nie będzie podlegała opodatkowaniu
    podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
    Jak zostało powyżej wskazane, katalog czynności cywilnoprawnych, ujęty w art. 1 ust. 1 pkt
    1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych ma charakter zamknięty. Zatem
    czynności cywilnoprawne, które nie zostały w nim wymienione w sposób wyraźny, nie
    podlegają opodatkowaniu omawianym podatkiem. W rezultacie nie będzie ciążył na
    Państwu z tego tytułu obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie
      zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do
      interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
    zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
    czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
    1) z zastosowaniem art. 119a;
    2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z
    dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
    3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach
    wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
    interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego ... . Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje
    ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.