Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPP1/443-117/14-4/MG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2014-05-23
Teza: Opodatkowanie i stawka podatku VAT dla świadczonych usług tłumaczenia, gdy dochodzi do przekazania autorskich praw majątkowych
Słowa kluczowe: prawa-prawa autorskie; stawka-stawki podatku-stawka preferencyjna podatku; twórcy; tłumacz-tłumacz przysięgły; tłumaczenie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 9 lutego 2014 r. (data wpływu 14 lutego 2014 r.) uzupełnionym pismem z dnia 24 kwietnia 2014 r. (data wpływu 28 kwietnia 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania i stawki podatku VAT dla świadczonych usług tłumaczenia, gdy dochodzi do przekazania autorskich praw majątkowych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14 lutego 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług w zakresie:

*   opodatkowania i stawki podatku VAT dla świadczonych usług tłumaczenia, gdy dochodzi do przekazania autorskich praw majątkowych;

*   opodatkowania i stawki podatku VAT dla świadczonych usług tłumaczenia gdy nie dochodzi do przekazania autorskich praw majątkowych;

*   opodatkowania i stawki podatku VAT dla świadczonych usług tłumaczenia wykonywanych jako biegły (tłumacz przysięgły) na zlecenie organów władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sądu lub prokuratora.

Pismem z dnia 24 kwietnia 2014 r. (data wpływu 28 kwietnia 2014 r.) uzupełniono wniosek o doprecyzowanie opisu stanu faktycznego, sformułowanie pytania, przedstawienie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego oraz uiszczenie dodatkowej opłaty.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny (doprecyzowany w uzupełnieniu wniosku).

Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, której przedmiotem jest działalność związana z tłumaczeniami z języka chińskiego, w tym w charakterze tłumacza przysięgłego. Wnioskodawca nie zatrudnia pracowników. Wszystkie zlecenia wykonuje osobiście. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku VAT.

Odbiorcami usług Wnioskodawcy są przedsiębiorcy, ale również urzędy – w przypadku, gdy Wnioskodawca powoływany jest jako biegły. W przypadku współpracy z przedsiębiorcami w części przypadków dochodzi do zawarcia umowy, w której Wnioskodawca przenosi prawa autorskie do tłumaczenia, a w części przypadków do powstania praw autorskich nie dochodzi (są to np. tłumaczenia dokumentów).

Podatnik opodatkowany jest podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych i prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów.

Podatnik świadczy następujące usługi tłumaczeniowe:

*   usługi tłumaczeń pisemnych dokumentów (np. umów);

*   usługi tłumaczeń ustnych (np. podczas spotkań chińskich przedstawicieli firm z polskimi przedsiębiorcami);

*   usługi tłumaczeń ustnych i pisemnych jako biegły tłumacz (tłumacz przysięgły – np. podczas postępowań sądowych, postępowań administracyjnych, postępowań karnych);

*   usługi tłumaczeń ustnych jako biegły tłumacz (tłumacz przysięgły – na potrzeby organów państwowych);

*   usługi tłumaczeń pisemnych utworów (np. przy przetłumaczeniu książki napisanej w języku chińskim na język polski).

Umowy, na podstawie których Wnioskodawca wykonuje swoje usługi:

1.  umowa zlecenie zawierana w ramach działalności gospodarczej o wykonanie tłumaczenia bez przeniesienia autorskich praw majątkowych;
2.  umowa zlecenie zawierana w ramach działalności gospodarczej o wykonanie tłumaczenia z przeniesieniem autorskich praw majątkowych;
3.  umowa o dzieło z przeniesieniem autorskich praw majątkowych zawierana z Wnioskodawcą, jako osobą fizyczną;
4.  umowa o dzieło bez przeniesienia autorskich praw majątkowych zawierana z Wnioskodawcą, jako osobą fizyczną;
5.  powołanie na tłumacza przysięgłego (biegłego), jako osoby fizycznej w postępowaniach: sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym na podstawie postanowień czy zarządzeń.

Do przekazania autorskich praw majątkowych dochodzi w następujących sytuacjach:

*   przy tłumaczeniu utworów, np. książki autorstwa chińskiego autora, czy utworu audiowizualnego;

*   przy tłumaczeniu materiałów marketingowych;

*   przy tłumaczeniu artykułów prasowych.

W pozostałych przypadkach, nie wymienionych powyżej, nie dochodzi do przekazania autorskich praw majątkowych. Dotyczy to przykładowo sytuacji świadczenia usług tłumaczenia jako tłumacz przysięgły, przy tłumaczeniach ustnych na rzecz form, przy tłumaczeniach dokumentów takich jak szablony umów, nie dochodzi do przekazania autorskich praw majątkowych.

Odbiorcami usług świadczonych przez Wnioskodawcę są:

*   firmy polskie i zagraniczne;

*   urzędy państwowe, takie jak: sady, prokuratura, policja, ABW, urzędy skarbowe, straż graniczna.

Z tytułu świadczenia usług takich jak tłumaczenia utworów, dokumentów (np. materiałów marketingowych) Wnioskodawca otrzymuje wynagrodzenie, za które jednocześnie zobowiązuje się do udzielenia prawa do eksploatacji tłumaczenia w wielu obszarach, takich jak zwielokrotnianie przy użyciu różnych technik, udzielenia prawa do możliwości wykorzystania tłumaczenia zarówno w całości jak i fragmentach. W większości przypadków na określenie należnego wynagrodzenia dla Wnioskodawcy w zawieranych umowach nie jest używane słowo „honorarium”, a zakres praw przysługujących zamawiającemu usługę nie jest nazywany „licencją”.

Wynagrodzenie z tytułu wykonywanych czynności przez Wnioskodawcę, tj. w przypadku świadczenia usług tłumaczenia dla urzędów państwowych, w przypadku, gdy urząd powołuje Wnioskodawcę jako tłumacza przysięgłego, zaliczane są do działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W przypadku przychodów z tytułu świadczenia usług takich jak tłumaczenia ustne i pisemne, dla firm, które zawierają umowy o dzieło z Wnioskodawcą, jako osobą fizyczną (nie występującym w tej relacji jako przedsiębiorca) zaliczane są do działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Uzyskane przez Wnioskodawcę przychody z tytułu wykonywania czynności tłumaczenia, wymienione w składanym wniosku o wydanie interpretacji podatkowej, takie jak:

*   występowanie przez Wnioskodawcę jako biegły tłumacz w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym – stanowią przychody z działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w art. 13 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;

*   świadczenie usługi tłumaczenia na podstawie umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej – stanowią przychody z działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w art. 13 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W zakresie wykonywanych przez Wnioskodawcę czynności tłumaczenia należy odróżnić trzy przypadki:

1.  przypadek, gdy Wnioskodawca związany jest ze zlecającym umowami cywilnoprawnymi (umową zlecenie lub umową o dzieło), w umowach są określone warunki wykonywania czynności tłumaczenia, jak również wynagrodzenie należne dla Wnioskodawcy, ale zapisy tych umów nie zawierają żadnych postanowień odnośnie zasad ponoszonej odpowiedzialności;
2.  przypadek, gdy Wnioskodawca związany jest ze zlecającym umowami cywilnoprawnymi (umową zlecenie, umową o dzieło), w umowach są określone warunki wykonywania czynności tłumaczenia, jak również wynagrodzenie należne dla Wnioskodawcy i dodatkowo zapisy umów zawierają postanowienie, że za szkody wyrządzone osobom trzecim za dokonane tłumaczenie odpowiedzialność ponosi zlecający;
3.  przypadek, gdy Wnioskodawca nie jest związany ze zlecającym umową (działa wówczas na zlecenie organów państwowych jako biegły tłumacz na podstawie powołania w drodze postanowienia czy zarządzenia). W takiej sytuacji określone jest wynagrodzenie Wnioskodawcy, warunki wynagrodzenia za czynności biegłego (tłumacza przysięgłego) określają odrębne przepisy, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności tłumacza przysięgłego. Nie jest też określona odpowiedzialność zamawiającego względem osób trzecich.

Usługi tłumaczeń, wykonywane przez Wnioskodawcę sklasyfikowane zostały pod numerem 74.30.11. PKWiU i 74.30.12 PKWiU.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie (sformułowane w uzupełnieniu wniosku).

Czy podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT i jeśli tak to jaką stawką usługi tłumaczenia, w przypadku, gdy dochodzi do przekazania autorskich praw majątkowych?

Zdaniem Wnioskodawcy (przedstawionym w uzupełnieniu wniosku) przy wykonywaniu usług tłumaczenia w ramach umowy cywilnoprawnej (umowy o dzieło), w przypadku, gdy dochodzi do przekazania autorskich praw majątkowych, a z umowy zawartej pomiędzy Wnioskodawcą a zamawiającym tłumaczenie wynikają warunki wykonywania usługi, zasady wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie wykonanych czynności względem osób trzecich usługa nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, na podstawie art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT.

W zakresie czynności przy wykonywaniu usług tłumaczenia w ramach umowy cywilnoprawnej (umowy o dzieło), w przypadku gdy dochodzi do przekazania autorskich praw majątkowych, a z umowy zawartej pomiędzy Wnioskodawcą a zamawiającym tłumaczenie wynikają warunki wykonywania usługi, zasady wynagrodzenia, ale nie wynikają kwestie związane z odpowiedzialnością zlecającego względem osób trzecich, usługa podlega opodatkowaniu podatkiem VAT według stawki 8%, na podstawie art. 41 ust. 2 i na podstawie pozycji nr 181 załącznika nr 3 do ustawy o VAT. W ocenie podatnika, nawet w przypadku, gdy w umowie nie jest używane sformułowanie „honorarium”, a wynagrodzenie, a także słowo „licencja”, ale też z treści umowy wynika, że Wnioskodawca upoważnia zlecającego do korzystania z utworu na poszczególnych określonych polach eksploatacji.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 5a ustawy, towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

Natomiast art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, iż przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Powołany wyżej przepis wskazuje, iż pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności, bądź sytuacji. Zatem, aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, której przedmiotem jest działalność związana z tłumaczeniami z języka chińskiego, w tym w charakterze tłumacza przysięgłego. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku VAT. Odbiorcami usług Wnioskodawcy są przedsiębiorcy, ale również urzędy – w przypadku, gdy Wnioskodawca powoływany jest jako biegły. W przypadku współpracy z przedsiębiorcami w części przypadków dochodzi do zawarcia umowy, w której Wnioskodawca przenosi prawa autorskie do tłumaczenia, a w części przypadków do powstania praw autorskich nie dochodzi (są to np. tłumaczenia dokumentów).

Podatnik świadczy następujące usługi tłumaczeniowe:

*   usługi tłumaczeń pisemnych dokumentów (np. umów);

*   usługi tłumaczeń ustnych (np. podczas spotkań chińskich przedstawicieli firm z polskimi przedsiębiorcami);

*   usługi tłumaczeń ustnych i pisemnych jako biegły tłumacz (tłumacz przysięgły – np. podczas postępowań sądowych, postępowań administracyjnych, postępowań karnych);

*   usługi tłumaczeń ustnych jako biegły tłumacz (tłumacz przysięgły – na potrzeby organów państwowych);

*   usługi tłumaczeń pisemnych utworów (np. przy przetłumaczeniu książki napisanej w języku chińskim na język polski).

Umowy, na podstawie których Wnioskodawca wykonuje swoje usługi:

1.  umowa zlecenie zawierana w ramach działalności gospodarczej o wykonanie tłumaczenia bez przeniesienia autorskich praw majątkowych;
2.  umowa zlecenie zawierana w ramach działalności gospodarczej o wykonanie tłumaczenia z przeniesieniem autorskich praw majątkowych;
3.  umowa o dzieło z przeniesieniem autorskich praw majątkowych zawierana z Wnioskodawcą, jako osobą fizyczną;
4.  umowa o dzieło bez przeniesienia autorskich praw majątkowych zawierana z Wnioskodawcą, jako osobą fizyczną;
5.  powołanie na tłumacza przysięgłego (biegłego), jako osoby fizycznej w postępowaniach: sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym na podstawie postanowień czy zarządzeń.

Z tytułu świadczenia usług takich jak tłumaczenia utworów, dokumentów (np. materiałów marketingowych) Wnioskodawca otrzymuje wynagrodzenie, za które jednocześnie zobowiązuje się do udzielenia prawa do eksploatacji tłumaczenia w wielu obszarach, takich jak zwielokrotnianie przy użyciu różnych technik, udzielenia prawa do możliwości wykorzystania tłumaczenia zarówno w całości jak i fragmentach. W większości przypadków na określenie należnego wynagrodzenia dla Wnioskodawcy w zawieranych umowach nie jest używane słowo „honorarium”, a zakres praw przysługujących zamawiającemu usługę nie jest nazywany „licencją”. W przypadku przychodów z tytułu świadczenia usług takich jak tłumaczenia ustne i pisemne, dla firm, które zawierają umowy o dzieło z Wnioskodawcą, jako osobą fizyczną (nie występującym w tej relacji jako przedsiębiorca) zaliczane są do działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Uzyskane przez Wnioskodawcę przychody z tytułu wykonywania czynności tłumaczenia, wymienione w składanym wniosku o wydanie interpretacji podatkowej, takie jak świadczenie usługi tłumaczenia na podstawie umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej – stanowią przychody z działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w art. 13 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W zakresie wykonywanych przez Wnioskodawcę czynności tłumaczenia należy odróżnić trzy przypadki:

1.  przypadek, gdy Wnioskodawca związany jest ze zlecającym umowami cywilnoprawnymi (umową zlecenie lub umową o dzieło), w umowach są określone warunki wykonywania czynności tłumaczenia, jak również wynagrodzenie należne dla Wnioskodawcy, ale zapisy tych umów nie zawierają żadnych postanowień odnośnie zasad ponoszonej odpowiedzialności;
2.  przypadek, gdy Wnioskodawca związany jest ze zlecającym umowami cywilnoprawnymi (umową zlecenie, umową o dzieło), w umowach są określone warunki wykonywania czynności tłumaczenia, jak również wynagrodzenie należne dla Wnioskodawcy i dodatkowo zapisy umów zawierają postanowienie, że za szkody wyrządzone osobom trzecim za dokonane tłumaczenie odpowiedzialność ponosi zlecający;
3.  przypadek, gdy Wnioskodawca nie jest związany ze zlecającym umową (działa wówczas na zlecenie organów państwowych jako biegły tłumacz na podstawie powołania w drodze postanowienia czy zarządzenia). W takiej sytuacji określone jest wynagrodzenie Wnioskodawcy, warunki wynagrodzenia za czynności biegłego (tłumacza przysięgłego) określają odrębne przepisy, tj. rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności tłumacza przysięgłego. Nie jest też określona odpowiedzialność zamawiającego względem osób trzecich.

Usługi tłumaczeń, wykonywane przez Wnioskodawcę sklasyfikowane zostały pod numerem 74.30.11. PKWiU i 74.30.12 PKWiU.

Biorąc pod uwagę powołane wyżej przepisy stwierdzić należy, iż czynności usługi dokonywania tłumaczeń stanowią usługi, na co wskazuje art. 8 ust. 1 ustawy.

Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ustawy, czy też świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Stosownie do treści art. 15 ust. 3 ustawy, za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się czynności:

1.  z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1–6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307, z późn. zm.);
2.  (uchylony);
3.  z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2–9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Przepis ust. 3 pkt 3 stosuje się odpowiednio do usług twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzanych w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw artystycznego wykonania albo ich wykonanie, w tym również wynagradzanych za pośrednictwem organizacji zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub prawami pokrewnymi (art. 15 ust. 3a ustawy)

Zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się:

1.  (uchylony);
2.  przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych;
3.  przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę;
4.  przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach arbitrażowych z partnerami zagranicznymi;
5.  przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7;
6.  przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9;
7.  przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych;
8.  przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
    1.  osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
    2.  właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora – jeżeli podatnik wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością

– z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz przychodów, o których mowa w pkt 9;

1.  przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej – z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7.

Z przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy wynika, że dla uznania, że określone czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie wykonywanej działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy o podatku od towarów i usług, istotne jest łączne spełnienie wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie tj. związanie zleceniobiorcy ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym a wykonującym zlecane czynności co do warunków:

*   wykonywania tych czynności,

*   wynagrodzenia,

*   odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.

Odnośnie dwóch pierwszych warunków stwierdzić należy, iż każdy w zasadzie stosunek prawny o charakterze odpłatnym istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie danej czynności, a podmiotem, który daną czynność wykonuje jest w jakimś sensie określony co do warunków wykonywania danych czynności oraz wynagrodzenia. Jednakże nie w każdym stosunku cywilnoprawnym określony jest zakres odpowiedzialności zlecającego za wykonanie zlecanych czynności. Należy przy tym zauważyć, że sformułowanie art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, odnoszące się do odpowiedzialności należy rozumieć jako odpowiedzialność zleceniodawcy w stosunku do osób trzecich, za czynności realizowane przez zleceniobiorcę w ramach wykonywania zlecenia. Tylko w takim przypadku ryzyko wykonania czynności zleconych przechodzi z faktycznego wykonawcy na osobę zlecającą ich wykonanie, co wyklucza samodzielny charakter działalności zleceniobiorcy.

Tak rozumiana odpowiedzialność za wykonanie czynności określa, kto ponosi ryzyko prowadzonej działalności, a tym samym wskazuje na wyłączenie ze sfery samodzielności (i z grona podatników podatku od towarów i usług) tego podmiotu, który nie odpowiada za efekt wykonywanej pracy wobec osób trzecich. Nie będzie więc podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług osoba, która w ramach podpisanej umowy, tworzyć będzie ze zlecającym więzi analogiczne ze stosunkiem pracy, nie ponosząc tym samym ryzyka ekonomicznego w związku z wykonywanymi czynnościami. Tylko spełnienie wymogów wyłączających samodzielność działania poprzez zawarcie więzi prawnej między zleceniodawcą a zleceniobiorcą co do warunków wykonywania zleconych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich, pozwala jednocześnie wyłączyć wykonywane czynności, z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

W myśl przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631, z późn. zm.) przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).

Przepis art. 1 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że w szczególności przedmiotem prawa autorskiego są utwory:

1.  wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie, publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe),
2.  plastyczne,
3.  fotograficzne,
4.  lutnicze,
5.  wzornictwa przemysłowego,
6.  architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne,
7.  muzyczne i słowno-muzyczne,
8.  sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne,
9.  audiowizualne (w tym wizualne i audialne).

W myśl art. 2 ust. 1 ww. ustawy, opracowanie cudzego utworu, w szczególności tłumaczenie, przeróbka, adaptacja, jest przedmiotem prawa autorskiego bez uszczerbku dla prawa do utworu pierwotnego.

W myśl art. 8 ust. 1 – ust. 3 ustawy o prawie autorskim, prawo autorskie przysługuje twórcy, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Domniemywa się, że twórcą jest osoba, której nazwisko w tym charakterze uwidoczniono na egzemplarzach utworu lub której autorstwo podano do publicznej wiadomości w jakikolwiek inny sposób w związku z rozpowszechnianiem utworu. Dopóki twórca nie ujawnił swojego autorstwa, w wykonywaniu prawa autorskiego zastępuje go producent lub wydawca, a w razie ich braku – właściwa organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi.

Zatem, aby określone dzieło mogło być przedmiotem prawa autorskiego musi posiadać następujące cechy:

*   mieć źródło w pracy człowieka (twórcy),

*   stanowić przejaw działalności twórczej,

*   posiadać indywidualny charakter.

O ile sens pierwszej z cech nie budzi wątpliwości, dwie pozostałe mają charakter oceny. Stwierdzenie, że utwór to przejaw działalności twórczej uwypukla fakt, iż utwór powinien stanowić rezultat działalności o charakterze kreacyjnym. Przesłanka ta, niekiedy określana przesłanką „oryginalności” utworu kładzie nacisk na aspekt przedmiotowy, tj. odnoszący się do samego wytworu ludzkiego umysłu. Spełniona ona zostaje, gdy istnieje nowy wytwór intelektu. Nie może natomiast być uznany za utwór i objęty ochroną prawa autorskiego taki przejaw ludzkiej aktywności umysłowej, który jest rutynowy, standardowy lub typowy. Podkreśla to konieczność łącznego traktowania obu z wymienionych w pkt 2 i pkt 3 cech. Sam „przejaw działalności twórczej” nie jest warunkiem wystarczającym do zakwalifikowania określonego wytworu jako przedmiotu prawa autorskiego. Konieczne jest bowiem, by wytwór taki miał indywidualny charakter, tzn. żeby cechował się indywidualnością. Muszą zatem cechować go dostatecznie doniosłe różnice w porównaniu z uprzednio wytworzonymi produktami intelektualnymi.

Stawka podatku, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2–12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Należy zaznaczyć, że zarówno w przepisach ustawy, jak i w rozporządzeniach wykonawczych do niej przewidziano możliwość zastosowania obniżonych stawek podatku w stosunku do niektórych czynności.

Stosownie do przepisu art. 41 ust. 2 ustawy, dla towarów i usług wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, stawka podatku wynosi 7%, z zastrzeżeniem ust. 12 i art. 114 ust. 1.

Zgodnie z art. 146a pkt 1 i 2 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f:

1.  stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%;
2.  stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2, art. 120 ust. 2 i 3 oraz w tytule załącznika nr 3 do ustawy, wynosi 8%.

W poz. 181 załącznika nr 3 zawierającego wykaz towarów i usług opodatkowanych stawką podatku w wysokości 8% do tej ustawy wymienione zostały usługi twórców i artystów wykonawców w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych wynagradzane w formie honorariów za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania, bez względu na symbol PKWiU..

W tym miejscu podkreślić należy, iż obniżone stawki podatku mają charakter wyjątkowy, zatem winny mieć zastosowanie do towarów i usług wskazanych wprost przez ustawodawcę w ustawie o podatku od towarów i usług lub w przepisach wykonawczych do tej ustawy.

Niewątpliwie tłumaczenie – w świetle cyt. wyżej zapisów ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych – jest procesem twórczym. Z uwagi na różnice pomiędzy językami i możliwość twórczego wyboru pomiędzy odpowiednim doborem słów i zwrotów, tłumaczenie nosi cechy osobiste twórcy. Należy też wskazać, że mówiąc o „tłumaczeniu” należy to pojęcie interpretować w szerokim kontekście. Proces twórczy w tym wypadku może bowiem obejmować wyłącznie tzw. czysty przekład oryginału, ale również – jak w przypadku Wnioskodawcy – wszelkiego rodzaju adaptacje, opracowanie polskiej wersji językowej utworu na podstawie wersji oryginalnej, czy też inne podobne działania twórcze w warstwie słownej. Tłumaczenie oryginalnego dzieła wymaga wysiłku twórczego w kierunku odczytania wartości oryginału i ich odtworzenia w innym języku i te twórcze pierwiastki pracy tłumacza uzasadniają przyznanie mu prawa autorskiego. Na bazie danego utworu literackiego może więc powstać kilka tłumaczeń, przekładów czy opracowań w zakresie jednego języka, z których każde będzie nosiło cechy osobiste twórcy i będzie oryginalne. Ponieważ w działaniach tych mamy do czynienia z elementem indywidualnego wyboru przez tłumacza treści (dobór takiego a nie innego słowa), działanie takie nosi niewątpliwie cechy twórczości.

W związku z powyższym należy stwierdzić, iż w wyniku dokonania przez Wnioskodawcę tłumaczenia utworu literackiego z języka chińskiego na język polski powstaje „utwór” w rozumieniu omawianej ustawy, do którego prawa autorskie służą jego twórcy, czyli Wnioskodawcy.

Zatem, mając na uwadze opis sprawy oraz powołane przepisy, stwierdzić należy, że świadczone przez Wnioskodawcę usługi tłumaczenia w sytuacji, gdy dochodzi do przekazania autorskich praw majątkowych a Wnioskodawca związany jest ze zlecającym umowami cywilnoprawnymi, w których są określone warunki wykonywania czynności tłumaczenia, jak również wynagrodzenie należne dla Wnioskodawcy i dodatkowo zapisy umów zawierają postanowienie, że za szkody wyrządzone osobom trzecim za dokonane tłumaczenie odpowiedzialność ponosi zlecający, nie stanowią samodzielnie wykonywanej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, a tym samym Wnioskodawca nie jest z tego tytułu podatnikiem podatku od towarów i usług.

Natomiast przypadek, gdy usługi tłumaczenia w sytuacji, gdy dochodzi do przekazania autorskich praw majątkowych, a Wnioskodawca związany jest ze zlecającym umowami cywilnoprawnymi, w których są określone warunki wykonywania czynności tłumaczenia, jak również wynagrodzenie należne dla Wnioskodawcy, ale zapisy tych umów nie zawierają żadnych postanowień odnośnie zasad ponoszonej odpowiedzialności, nie pozwala na wyłączenie wykonywanych czynności poza zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

W tej sytuacji należy przyjąć, że zostały spełnione tylko dwa pierwsze warunki, o których mowa w ww. artykule. Aby czynności nie podlegały opodatkowaniu VAT w rozpatrywanej sprawie wymagane jest spełnienie łącznie wszystkich warunków, które przewidziane zostały przepisem art. 15 ust. 3 ustawy. Natomiast w tym przypadku nie zostanie spełniony warunek dotyczący odpowiedzialności zlecającego wykonywanie czynności wobec osób trzecich.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że w tym przypadku Wnioskodawca wykonuje samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, (bowiem nie wystąpiły wszystkie przesłanki wynikające z art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy), podlegającą opodatkowaniu na ogólnych zasadach.

Ponieważ Wnioskodawcy – jako „twórcy” - przysługują prawa autorskie do wykonanych tłumaczeń/przekładów utworów literackich, a zawierane umowy obejmują udzielenie licencji (choć nie zawsze jest to tak nazwane) do tych praw w zamian za honorarium (chociaż przyznane wynagrodzenie nie zawsze w umowach jest nazwane honorarium), należy uznać, iż świadczone w tym zakresie usługi są usługami, o których mowa w poz. 181 załącznika nr 3 do ustawy.

Dlatego też, świadczone przez Wnioskodawcę usługi tłumaczenia w sytuacji, gdy dochodzi do przekazania autorskich praw majątkowych, a Wnioskodawca związany jest ze zlecającym umowami cywilnoprawnymi, w których są określone warunki wykonywania czynności tłumaczenia, jak również wynagrodzenie należne dla Wnioskodawcy, ale zapisy tych umów nie zawierają żadnych postanowień odnośnie zasad ponoszonej odpowiedzialności, podlegają opodatkowaniu 8% stawką podatku od towarów i usług zgodnie z art. 41 ust. 2 w zw. z art. 146a pkt 2 i poz. 181 załącznika nr 3 do ustawy o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Tut. Organ informuje, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanego. Inne kwestie wynikające z opisu sprawy i własnego stanowiska, które nie zostały objęte pytaniem - nie mogą być zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej - rozpatrzone.

W tym miejscu podkreślić należy, że jedną z podstawowych zasad systemu prawnego w Polsce jest swoboda umów. Stosownie do art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121), strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Jednocześnie w sprawie będącej przedmiotem wniosku należy zwrócić uwagę, iż analiza przedmiotu umów cywilnoprawnych nie mieści się w ramach określonych w art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W związku z powyższym Minister Finansów nie jest uprawniony do oceny prawnej umów zawieranych przez Wnioskodawcę.

Niniejszą interpretacją załatwiono wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania i stawki podatku VAT dla świadczonych usług tłumaczenia, gdy dochodzi do przekazania autorskich praw majątkowych. Natomiast w części dotyczącej podatku od towarów i usług w pozostałym zakresie oraz w części dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.