Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-83/11-4/KŁ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-04-15
Teza: 1. Czy Wnioskodawca ma prawo do odliczenia 22% podatku VAT od dokonanego zakupu gruntu? 2. Jeżeli tak, czy podstawą odliczenia VAT może być akt notarialny? 3. Czy Wnioskodawca ma prawo do odliczenia podatku VAT zapłaconego za wycenę nieruchomości oraz za czynności notarialne wg faktur?
Słowa kluczowe: akt-akt notarialny; faktura-faktura VAT; odliczenia; podatek-podatek naliczony-odliczanie podatku naliczonego
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Gminy, przedstawione we wniosku z dnia 12 stycznia 2011 r. (data wpływu 17 stycznia 2011 r.), uzupełnionym pismem z dnia 28 marca 2011 r. (data wpływu 31 marca 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

*   prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu zakupu gruntu, udokumentowanego aktem notarialnym - **jest nieprawidłowe,**
*   prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia usług wyceny nieruchomości oraz czynności notarialnych, udokumentowanych fakturami VAT – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 stycznia 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu zakupu gruntu, udokumentowanego aktem notarialnym oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia usług wyceny nieruchomości oraz czynności notarialnych, udokumentowanych fakturami VAT. Przedmiotowy wniosek został uzupełniony pismem z dnia 28 marca 2011 r. o doprecyzowanie stanu faktycznego, zadanych pytań i własnego stanowiska.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W dniu 14 grudnia 2010 r. Wójt Gminy działając w imieniu Gminy dokonał zakupu gruntu o pow. 1,00 ha, z przeznaczeniem na posadowienie na tym terenie oczyszczalni ścieków. Zgodnie z wypisem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, teren ten ustalony został jako: NO - teren urządzeń odprowadzania i oczyszczania ścieków. Podstawą dokonania zakupu jest akt notarialny z dnia 14 grudnia 2010 r., cena zakupu 170.000 zł.

W związku z dokonanym zakupem Gmina poniosła jeszcze koszty związane z wyceną nieruchomości (faktura VAT) oraz koszty sporządzenia aktu notarialnego (faktura VAT).

W piśmie z dnia 28 marca 2011 r., będącym uzupełnieniem wniosku, Wnioskodawca wskazał, że planowana budowa oczyszczalni ścieków należy do zadań własnych gminy – w zakresie ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej.

Na chwilę obecną Zainteresowany może stwierdzić, że po zakończeniu i wybudowaniu oczyszczalni, Gmina będzie zawierała umowy cywilnoprawne z mieszkańcami na odbiór nieczystości płynnych.

Jeżeli po zakończeniu budowy obowiązywać będą obecne zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług – wybudowana oczyszczalnia będzie wykorzystywana do czynności opodatkowanych.

W związku z powyższym zadano następujące pytania (ostatecznie sformułowane w piśmie z dnia 28 marca 2011 r.):

1.  Czy Gmina ma prawo do odliczenia 22% podatku VAT od dokonanego zakupu gruntu?
2.  Jeżeli tak, czy podstawą odliczenia VAT może być akt notarialny?
3.  Czy Gmina ma prawo do odliczenia podatku VAT zapłaconego za wycenę nieruchomości oraz za czynności notarialne wg faktur?

Zdaniem Wnioskodawcy, który jest czynnym podatnikiem VAT, zakupiony teren przeznaczony jest na oczyszczalnię ścieków, której budowę Gmina planuje. Po wybudowaniu i uruchomieniu oczyszczalni, Gmina będzie obciążała mieszkańców opłatą za odprowadzane ścieki, która to sprzedaż podlega opodatkowaniu.

W piśmie z dnia 28 marca 2011 r. przedstawiono własne stanowisko w sprawie wskazując, że w ocenie Wnioskodawcy, Gmina ma prawo do odliczenia podatku zarówno od dokonanego zakupu gruntu, jak również podatku zapłaconego za wycenę oraz za czynności notarialne, wg posiadanych faktur. Akt notarialny może być podstawą odliczenia VAT, a kwota na nim wyrażona jest wartością brutto.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za:

*   **nieprawidłowe** – w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu zakupu gruntu, udokumentowanego aktem notarialnym,
*   **prawidłowe** – w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia usług wyceny nieruchomości oraz czynności notarialnych, udokumentowanych fakturami VAT.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i ust. 19 oraz art. 124.

Stosownie do art. 86 ust. 2 ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi,

1.  suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika:
    1.  z tytułu nabycia towarów i usług,
    2.  potwierdzających dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty), jeżeli wiązały się one z powstaniem obowiązku podatkowego,
    3.  od komitenta z tytułu dostawy towarów będącej przedmiotem umowy komisu\- z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 29 ust. 4;
2.  w przypadku importu towarów – suma kwot podatku wynikająca z dokumentu celnego i deklaracji importowej, z zastrzeżeniem pkt 5;
3.  zryczałtowany zwrot podatku, o którym mowa w art. 116 ust. 6;
4.  kwota podatku należnego od importu usług, kwota podatku należnego od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest ich nabywca, oraz kwota podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów;
5.  kwota podatku należnego z tytułu importu towarów – w przypadkach, o których mowa w art. 33a.

Jak wynika z powyższych przepisów prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wyłącznie podatnikom podatku od towarów i usług, w sytuacji gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku i niepodlegających temu podatkowi.

Ustawa o podatku od towarów i usług ustanawia zasadę tzw. niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku naliczonego nie musi czekać, aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.

Istotna jest intencja nabycia – jeśli dany towar ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas – po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych – odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.

W każdym więc przypadku należy dokonać oceny, czy intencją określonej czynności, z którą łączą się skutki podatkowo-prawne było wykonywanie czynności opodatkowanych. Z ogólnie przyjętej definicji „zamiaru” wynika, że jest to projekt, plan czy intencja zrealizowania czegoś. Istotą zamiaru są intencje, jakie przyświecają dokonywanym czynnościom, jak i cel, który dana osoba ma osiągnąć dokonując tych czynności.

Należy jednakże wskazać, iż ustawodawca wyraźnie wskazał, na podstawie jakich dokumentów podatnicy mogą dokonać odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabywanych towarów i usług. Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy odliczenie jest możliwe w sytuacjach, gdy wydatki są udokumentowane fakturami VAT. Należy zauważyć, że przepisy dotyczące podatku od towarów i usług – poza pewnymi wyjątkami wyraźnie w przepisach wskazanymi – nie przewidują innego niż faktura dokumentu, dającego nabywcy towarów i usług możliwość odliczenia podatku z tytułu ich nabycia. Wymóg posiadania faktury VAT w celu skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest całkowicie zgodny z przepisami Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L z 2006 nr 347/1 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 178 lit. a ww. Dyrektywy, w celu skorzystania z prawa do odliczenia, o którym mowa w art. 168 lit. a, w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług, podatnik musi posiadać fakturę sporządzoną zgodnie z art. 220-236 i art. 238, 239 i 240. Tym samym wymóg posiadania faktury, określony w przepisie art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy jest zgodny z prawem wspólnotowym. Podstawowym dowodem poniesienia przez podatnika ciężaru podatku VAT jest właśnie faktura VAT wystawiona przez sprzedającego.

Stosownie do art. 106 ust. 1 ustawy, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W myśl art. 15 ust. 6 ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2010 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 246, poz. 1649 ze zm.) obowiązującego od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 5 kwietnia 2011 r., zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

W świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast, zgodnie z art. 6 ust. 1 powoływanej wyżej ustawy do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W szczególności, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, zadania własne obejmują sprawy z zakresu wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.

W zakresie zatem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych, jednostka samorządu terytorialnego nie może korzystać ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w § 13 ust. 1 pkt 12 ww. rozporządzenia Ministra Finansów.

Z treści wniosku wynika, że Gmina jako jednostka samorządu terytorialnego, z tytułu zawieranych umów cywilnoprawnych jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W dniu 14 grudnia 2010 r. nabyła grunt o pow. 1,00 ha, z przeznaczeniem na budowę oczyszczalni ścieków. Podstawą dokonania zakupu był akt notarialny. Ponadto, Zainteresowany poniósł wydatki na wycenę nieruchomości oraz koszty sporządzenia aktu notarialnego, co jest udokumentowane fakturami VAT.

Planowana budowa oczyszczalni ścieków należy do zadań własnych gminy – w zakresie ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej. Na chwilę obecną, Zainteresowany może stwierdzić, że po zakończeniu i wybudowaniu oczyszczalni, Gmina będzie zawierała umowy cywilnoprawne z mieszkańcami na odbiór nieczystości płynnych. Wybudowana oczyszczalnia będzie wykorzystywana do czynności opodatkowanych, o ile po zakończeniu budowy będą obowiązywać obecne zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Odnosząc powyższe uregulowania prawne do przedstawionego stanu faktycznego stwierdzić należy, iż przedmiotowe wydatki – zakup gruntu, wycena tego gruntu oraz czynności notarialne związane z jego nabyciem – zostały poniesione w celu wykorzystania ich do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Jednakże z uwagi na okoliczność, że nabycie gruntu udokumentowane jest jedynie aktem notarialnym, a nie fakturą VAT, Wnioskodawcy nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego. Brak faktury VAT jest równoznaczny z brakiem dowodu zapłacenia kwoty podatku VAT na poprzednim etapie obrotu gospodarczego. Podkreślić należy, że przepisy prawa nie dopuszczają możliwości zastąpienia faktury VAT innym dokumentem np. aktem notarialnym.

W sytuacji natomiast, gdy wydatki na wycenę zakupionego gruntu oraz czynności notarialne związane z tym nabyciem są udokumentowane fakturami VAT, Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tych faktur VAT.

Reasumując, mając na względzie przepisy art. 86 ust. 1, w związku z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy, Wnioskodawcy nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia udokumentowanego aktem notarialnym. Z kolei, o ile wydatki poniesione na wycenę gruntu oraz czynności notarialne związane z nabyciem tego gruntu mają związek z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług oraz są udokumentowane fakturami VAT, Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Tut. Organ podkreśla, że wydając przedmiotową interpretację oparł się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego, z którego wynika, iż Wnioskodawca będzie wykorzystywał oczyszczalnię ścieków do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego opisu stanu faktycznego, a w szczególności wykorzystania powstałej w wyniku realizacji inwestycji oczyszczalni do czynności zwolnionych od podatku VAT lub niepodlegających podatkowi VAT, udzielona interpretacja traci swą aktualność.

Nadmienić należy, iż ww. rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2010 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 246, poz. 1649), straciło moc obowiązującą z dniem 5 kwietnia 2011 r. Natomiast od dnia 6 kwietnia 2011 r. obowiązuje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 73, poz. 392).

Jednocześnie od dnia 1 kwietnia 2011 r., w związku ze zmianą wprowadzoną ustawą z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Prawo o miarach (Dz. U. Nr 64, poz. 332), art. 86 ust. 2 pkt 4 ustawy otrzymuje brzmienie: „kwota podatku należnego z tytułu:

1.  świadczenia usług, dla którego zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 lub 8 podatnikiem jest ich usługobiorca,
2.  dostawy towarów, dla której zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 lub 7 podatnikiem jest ich nabywca,
3.  wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów”.

Dodatkowo do art. 86 ust. 2 od dnia 1 kwietnia 2011 r. dodaje się pkt 6 w brzmieniu: „różnica podatku, o której mowa w art. 29 ust. 18 i art. 37”.

Powyższą ustawą został zmieniony również od dnia 1 kwietnia 2011 r. art. 106 ust. 1 ustawy, który otrzymał brzmienie: „podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16”.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ul. Piotrkowska 135, 90-434 Łódź po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.