Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/443-759/12-2/LK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2012-10-19
Teza: zastosowanie zwolnienia od podatku VAT świadczonych przez Wnioskodawcę usług z zakresu medycyny pracy
Słowa kluczowe: badanie; ochrona-ochrona zdrowia; podatek-podatek od towarów i usług-zwolnienia z podatku od towarów i usług
; usługi-usługi medyczne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 23.07.2012 r. (data wpływu 30.07.2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku VAT świadczonych przez Wnioskodawcę usług z zakresu medycyny pracy - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 30.07.2012 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania zwolnienia od podatku VAT świadczonych przez Wnioskodawcę usług z zakresu medycyny pracy.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Spółka jest podmiotem leczniczym działającym na podstawie ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r,. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2012 r. poz. 742) wpisaną do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem X.

W ramach prowadzonej działalności medycznej zajmuje się między innymi przeprowadzaniem badań lekarskich pracowników w zakresie medycyny pracy w tym:

*   badania lekarza profilaktyka, konsultacje specjalistyczne, psychologiczne, badania laboratoryjne
*   badania grup zawodowych ze szczególnymi wymaganiami np. kierowców, operatorów wózków widłowych operatorów dźwigów, pracy na wysokości,
*   badania służb mundurowych: policji, straży pożarnej.

Wszystkie te badania są badaniami profilaktycznymi: wstępnymi, okresowymi, kontrolnymi, których następstwem jest wydanie orzeczenia lekarskiego dla pracowników. Badania wykonywane są zgodnie z ustawą z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125 poz. 1317 ze zm.), rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników z zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie Pracy (Dz. U. Nr 69 poz. 332 ze zm.). Zlecane są spółce przez pracodawców.

Spółka prowadzi również badania uczniów i studentów w ramach umowy z X Wojewódzkim Ośrodkiem Medycyny Pracy. Badania wykonywane są na podstawie ustawy z dnia 27 czerwca „1997 r. o służbie medycyny pracy (Oz. U. z 2004 r. Nr 125 poz. 1317 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 sierpnia 2010 r. w sprawie badań lekarskich kandydatów do szkół ponadpodstawowych i ponadgimnazjalnych lub wyższych, uczniów tych szkół, studentów i uczestników studiów doktoranckich (Dz. U. Nr 155 poz. 1045). Usługi świadczone są na podstawie skierowania wydanego przez szkolę ponadgimnazjalną, szkołę wyższą lub jednostkę uprawnioną do prowadzenia studiów doktoranckich. Celem badań jest stwierdzenie, czy uczniowie bądź studenci mogą kształcić się w wybranym zawodzie.

Spółka przeprowadza również badania do celów sanitarno-epidemiologicznych. Wykonywane są one na zlecenie pracodawcy lub na wniosek osoby badanej w celu wyeliminowania przeniesienia zakażeń, które wywołują stany chorobowe. Usługi świadczone są na podstawie ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. Nr 234 poz. 1570 ze zm.)

Spółka przedmiotowe czynności świadczy w ramach wykonywania zawodów: lekarza i lekarza dentysty, pielęgniarki i położnej, o których mowa w art. 2 ust. I pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej (Oz. U. z 2012 r. poz. 742).

W celu wydania orzeczenia w zależności od rodzaju, warunków oraz stanowiska pracy lekarz medycyny pracy może zlecać badania dodatkowe np. badania laboratoryjne (OB, glukoza, morfologia krwi, badanie ogólne moczu), badania pomocnicze (EKG, RTG klatki piersiowej) oraz konsultacje specjalistyczne (okulistyczne, neurologiczne, laryngologiczne, psychologiczne, psychotechniczne).

Zgodnie z par. 2.2 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie Pracy, lekarz przeprowadzający badanie ma prawo poszerzyć zakres wykonywanych badań, jeżeli stwierdzi, że jest to niezbędne do prawidłowej oceny stanu zdrowia osoby przyjmowanej do pracy lub pracującej. W związku z powyższym nie sposób opisać wszystkich czynności, jakie mogą wchodzić w zakres tej usługi.

Wszystkie wyżej wymienione badania są badaniami profilaktycznymi i sanitarno-epidemiologicznymi, których następstwem jest wydanie orzeczenia lekarskiego dla pracowników, o zdolności lub niezdolności podjęcia pracy, uczniów o możliwości kształcenia się w wybranym zawodzie oraz w przypadku badań sanitarno- epidemiologicznych wpisywane są w karcie badań dla celów sanitarno-epidemiologicznych.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

1.  czy usługi w zakresie medycyny pracy w rozumieniu Kodeksu Pracy w tym:
    *   badania podstawowe lekarza profilaktyka z wydaniem stosownego zaświadczenia zgodnie z przepisami Kodeksu Pracy,
    *   niezbędne do tego orzeczenia badania laboratoryjne i pomocnicze typu OB, morfologia krwi, badanie ogólne moczu, badanie RTG, EKG, USG zlecone dodatkowo przez lekarza medycyny pracy,
    *   niezbędne do tego orzeczenia konsultacje lekarzy specjalistów np. badania okulistyczne, laryngologiczne, neurologiczne, psychologiczne są zwolnione z podatku VAT
2.  czy badania w zakresie medycyny pracy zawodów ze szczególnymi wymaganiami jak: kierowcy, operatorzy wózków widłowych, operatorzy dźwigów, pracy na wysokości są zwolnione z podatku VAT
3.  czy badania w zakresie medycyny pracy służb: policji, straży pożarnej są zwolnione z podatku VAT
4.  czy badania uczniów i studentów realizowane zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich kandydatów do szkól są zwolnione z podatku VAT.
5.  czy badania sanitarno-epidemiologiczne wykonywane na zlecenie pracodawcy lub na wniosek osoby badanej e celu wyeliminowania przeniesienia zakażeń, które wywołują stany chorobowe są zwolnione z podatku VAT.

Zdaniem Wnioskodawcy,

Według Spółki, wszystkie usługi medyczne świadczone na rzecz pracodawców, szkól, uczelni i osób fizycznych konieczne do wydania orzeczenia takie jak: badania lekarza profilaktyka, badania labolatoryjne i pomocnicze typu OB, morfologia krwi, EKG, RTG, USG, konsultacje specjalistyczne (okulistyczne, neurologiczne, laryngologiczne), badania zawodów ze szczególnymi wymaganiami (kierowców, operatorów wózków widłowych, pracy na wysokości), badania służb policji i straży pożarnej oraz każde inne badanie zlecone i wykonane przez lekarza medycyny pracy, związane z realizacją zadań określonych w ustawie z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125 poz. 1317 ze zm.) w celu wydania orzeczenia lekarskiego dla pracownika, ucznia lub osoby indywidualnej podlegają zwolnieniu od podatku od towarów i usług.

Również badania do celów sanitarno-epidemiologicznych są zwolnione z podatku VAT.

Wszystkie z wymienionych badań służą profilaktyce, zachowaniu, przywróceniu i poprawie zdrowia. Badając pracowników lekarz może rozpoznać wcześniej choroby, ustalić czy np. praca w warunkach szkodliwych czy szczególnych nie pogorszy jego stanu zdrowia.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177 poz. 1054 ze zm.) zwolnieniu od podatku VAT podlegają usługi w zakresie opieki medycznej służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz dostawa towarów i usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane przez zakłady opieki zdrowotnej.

Art. 1 ustawy o służbie medycyny pracy stwierdza, że celem medycyny pracy jest ochrona zdrowia pracujących przed wpływem niekorzystnych warunków środowiska pracy i sposobem jej wykonywania oraz sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi.

Par 2.1. rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie Pracy podaje zakres badań profilaktycznych, które szczegółowo określają wskazówki metodyczne w sprawie przeprowadzania badań profilaktycznych pracowników stanowiące załącznik Nr I do rozporządzenia. par 2.2. tego rozporządzenia stwierdza, że lekarz przeprowadzający badanie profilaktyczne może poszerzyć jego zakres o dodatkowe specjalistyczne badania konsultacyjne oraz badania dodatkowe jeśli stwierdzi, że jest to niezbędne dla prawidłowej oceny stanu zdrowia osoby przyjmowanej do pracy lub pracownika.

Badania uczniów i studentów realizowane są zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11 sierpnia 2010 r. w sprawie badań lekarskich kandydatów do szkół ponadpodstawowych i ponadgimnazjalnych lub wyższych, studentów i uczestników studiów doktoranckich i mają na celu stwierdzenie, czy mogą kształcić się w wybranym zawodzie. Koniecznym jest zatem ustalenie wszystkich aspektów zdrowia pacjenta, które mogłyby być przeciwwskazaniem do wykonywania zawodu w przyszłości, albowiem mogłoby pogorszyć jego stan zdrowia. Badania uczniów i studentów mieszczą się więc w pojęciu - profilaktyka zdrowia.

Badania sanitarno-epidemiologiczne wykonywane są zgodnie z ustawą z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób ludzi (Dz. U. Nr 234 poz. 1570 ze zm.). Usługi te polegają na wychwyceniu osób, które nie mogą wykonywać prac, gdzie jest możliwe przeniesienia zakażenia na inne osoby. Służą więc profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia. Mieszczą się w pojęciu - profilaktyka zdrowia.

Zakres świadczonych przez Spółkę usług medycznych w zakresie medycyny pracy wynika z realizacji obowiązków zawartych w wyżej wymienionych aktach prawnych. Wszystkie badania są badaniami profilaktycznymi: wstępnymi, okresowymi, kontrolnymi i sanitarno-epidemiologicznymi, których następstwem jest wydanie orzeczenia lekarskiego dla pracowników, uczniów, studentów bądź indywidualnych osób o zdolności lub niezdolności do podjęcia pracy, nauki. Badania lekarza profilaktyka (medycyny pracy) i konieczne do wydania orzeczenia badania laboratoryjne, RTG, konsultacje w poradniach specjalistycznych stanowią integralną część opieki medycznej nad pacjentem, bez której nie może być mowy o ochronie, w tym o utrzymaniu bądź przywróceniu dobrego stanu zdrowia osób. Innymi słowy opieka medyczna w rozumieniu zespołu czynności funkcjonalnie skierowanych na utrzymanie bądź przywrócenie dobrego stanu zdrowia stanowi ciąg czynności, których celem jest utrzymanie bądź przywrócenie dobrego stanu zdrowia - obejmujący na wstępie czynności polegające na obserwacji i badaniu, a następnie ewentualnie na diagnozie i leczeniu. W tym też znaczeniu badania lekarskie wykonywane przez Spółkę, których głównym celem jest stwierdzenie czy pracownik, uczeń, student jest zdolny do wykonywania pracy bądź nauki, w tym także umożliwienie zapobiegania i wykrywania chorób, a także monitorowania stanu zdrowia pracowników lub uczniów, zawierają się w pojęciu opieki medycznej w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT. Zatem celem medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125 poz. 12317 ze zm. oraz rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie Pracy) jest prowadzenie działań o charakterze profilaktycznym oraz zmierzającym do zachowania zdrowia podlegających zwolnieniu w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 18 i 19 ustawy o podatku od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

W myśl art. 5a ustawy o VAT, towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

Stosownie do art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a ustawy o VAT stawka podatku w okresie od 1 stycznia 2011r. do dnia 31 grudnia 2013r. wynosi 23% z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1 oraz art. 146f.

Ponadto ustawodawca przewidział obniżone stawki podatku oraz zwolnienia od podatku VAT dla dostaw niektórych towarów i świadczenia niektórych usług oraz określił warunki stosowania obniżonych stawek i zwolnień.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2011r. nadanym ustawą z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. Nr 112 poz. 654) zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze.

Z powołanego przepisu art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT jednoznacznie wynika, iż zwolnienie ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.

Przepis art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT zwalnia od podatku wyłącznie usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, nie zwalnia zatem wszystkich świadczeń wykonywanych przez podmioty lecznicze, ale tylko służące określonemu celowi.

Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2011r. Nr 112, poz. 654 ze zm.) podmiotami leczniczymi są:

1.  przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej we wszelkich formach przewidzianych dla wykonywania działalności gospodarczej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej,
2.  samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej(\`(...)\`).

\- w zakresie w jakim wykonują działalność leczniczą.

Orzecznictwo Trybunału wskazuje, że pojęcia dotyczące zwolnień należy interpretować w sposób ścisły, ponieważ zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika.

Tut. Organ podatkowy zauważa, iż przepisy ustawy o VAT nie definiują pojęcia opieki medycznej.

Zgodnie natomiast z ugruntowanym stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości UE, zwolnienia stanowią autonomiczne pojęcie prawa wspólnotowego i mają na celu unikniecie rozbieżności w stosowaniu systemu VAT w poszczególnych państwach członkowskich. Oznacza to, że zakres przedmiotowy tych zwolnień powinien być taki sam we wszystkich krajach członkowskich, zatem przy jego definiowaniu nie jest zasadne odwoływanie się wyłącznie do ustawodawstwa krajowego, ponieważ takie działania mogłyby prowadzić do rozbieżności w stosowaniu zwolnień w poszczególnych państwach UE.

Ponadto orzecznictwo Trybunału wskazuje, że pojęcia dotyczące zwolnień należy interpretować w sposób ścisły, ponieważ zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika.

Z orzecznictwa wynika, że pojęcie „opieka medyczna” dotyczy świadczeń medycznych, które służą diagnozie, opiece oraz, w miarę możliwości, leczeniu chorób lub zaburzeń zdrowia. Cel usługi medycznej określa, czy powinna ona korzystać ze zwolnienia; jeżeli z kontekstu wynika, że jej głównym celem nie jest ochrona, utrzymanie bądź przywrócenie zdrowia, lecz inny cel, to wówczas zwolnienie nie będzie miało zastosowania. Innymi słowy aby podlegać zwolnieniu świadczenie powinno mieć cel terapeutyczny, tym samym liczy się nie charakter usługi, ale jej cel.

Zdefiniowanie w przepisie art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT, zakresu zwolnienia poprzez zawężenie go wyłącznie do usług opieki medycznej służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, odpowiada co do zasady używanym przez Trybunał określeniom „postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz, w zakresie, w jakim jest to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych”. Podkreślenia wymaga, iż orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE wskazuje, że ze zwolnienia mogą korzystać również usługi medyczne realizowane w celach profilaktycznych (wyrok w sprawie Unterpertinger, C-212/01). Zgodnie z orzeczeniem w tej sprawie „celu terapeutycznego nie należy określać w sposób szczególnie wąski, świadczenie profilaktycznych usług medycznych może być również zwolnione od podatku nawet jeśli okaże się że osoby, które są poddane badaniom lub innym zabiegom medycznym o charakterze profilaktycznym nie cierpią na żadną chorobę lub anomalię zdrowotną.” W tym samym orzeczeniu Trybunał stwierdza „analizy laboratoryjne, których wykonanie (…) jest zalecane przez lekarzy ogólnych w ramach sprawowanej przez nich opieki medycznej, mogą przyczynić się do utrzymywania dobrego stanu zdrowia ludzi, ponieważ – podobnie jak w przypadku wszelkich świadczeń medycznych wykonywanych zapobiegawczo – ich celem jest poddanie pacjentów obserwacji i badaniom zanim zaistnieje konieczność poddania ich diagnozie, leczeniu czy też wyleczeniu z ewentualnej choroby”.

Tym samym badanie diagnostyczne mające jedynie na celu ustalenie lub wykluczenie choroby lub innej anomalii zdrowotnej będzie podlegało zwolnieniu od podatku.

Pojęcie „opieki medycznej” przewidziane w art. 43 ustawy o VAT obejmuje, zatem świadczenia medyczne wykonywane w celu ochrony, w tym zachowania lub przywrócenia zdrowia osób. Innymi słowy pojęcie to obejmuje zarówno leczenie, jak i profilaktykę.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, iż Spółka jest podmiotem leczniczym działającym na podstawie ustawy i działalności leczniczej w ramach prowadzonej działalności medycznej zajmuje się między innymi przeprowadzaniem badań lekarskich pracowników w zakresie medycyny pracy w tym:

*   badania lekarza profilaktyka, konsultacje specjalistyczne, psychologiczne, badania labolatoryjne

*   badania grup zawodowych ze szczególnymi wymaganiami np. kierowców, operatorów wózków widłowych operatorów dźwigów, pracy na wysokości,

*   badania służb mundurowych: policji, straży pożarnej.

Wszystkie te badania są badaniami profilaktycznymi: wstępnymi, okresowymi, kontrolnymi, których następstwem jest wydanie orzeczenia lekarskiego dla pracowników. Badania wykonywane są zgodnie z ustawą o służbie medycyny pracy. Spółka prowadzi również badania uczniów i studentów w ramach umowy z X Wojewódzkim Ośrodkiem Medycyny Pracy. Usługi świadczone są na podstawie skierowania wydanego przez szkołę ponadgimnazjalną, szkołę wyższą lub jednostkę uprawnioną do prowadzenia studiów doktoranckich. Celem badań jest stwierdzenie, czy uczniowie bądź studenci mogą kształcić się w wybranym zawodzie. Spółka przeprowadza również badania do celów sanitarno-epidemiologicznych. Wykonywane są one na zlecenie pracodawcy lub na wniosek osoby badanej w celu wyeliminowania przeniesienia zakażeń, które wywołują stany chorobowe.

Ponadto we własnym stanowisku Wnioskodawca wskazał iż badania lekarskie wykonywane przez Spółkę, których głównym celem jest stwierdzenie czy pracownik, uczeń, student jest zdolny do wykonywania pracy bądź nauki, w tym także umożliwienie zapobiegania i wykrywania chorób, a także monitorowania stanu zdrowia pracowników lub uczniów, zawierają się w pojęciu opieki medycznej

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą prawa do zwolnienia dla świadczonych usług w zakresie medycyny pracy.

Oceniając kwestię ewentualnego zwolnienia czynności wykonywanych przez Wnioskodawcę, należy przede wszystkim rozstrzygnąć, czy usługi będące przedmiotem wniosku ze względu na swój cel mogą zostać uznane za usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia.

W tym miejscu należy powołać art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 125, poz. 1317 z późn. zm.), z którego wynika, że służba medycyny pracy jest właściwa do realizowania zadań z zakresu:

1.  ograniczania szkodliwego wpływu pracy na zdrowie, w szczególności przez:
    1.  współdziałanie z pracodawcą w procesach rozpoznawania i oceny czynników występujących w środowisku pracy oraz sposobów wykonywania pracy mogących mieć ujemny wpływ na zdrowie,
    2.  współdziałanie z pracodawcą w procesach rozpoznawania i oceny ryzyka zawodowego w środowisku pracy oraz informowanie pracodawców i pracujących o możliwości wystąpienia niekorzystnych skutków zdrowotnych będących jego następstwem,
    3.  udzielanie pracodawcom i pracującym porad w zakresie organizacji pracy, ergonomii, fizjologii i psychologii pracy;
2.  sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi, w szczególności przez:
    1.  wykonywanie badań wstępnych, okresowych i kontrolnych przewidzianych w Kodeksie pracy,
    2.  orzecznictwo lekarskie do celów przewidzianych w Kodeksie pracy i w przepisach wydanych na jego podstawie,
    3.  ocenę możliwości wykonywania pracy lub pobierania nauki uwzględniającą stan zdrowia i zagrożenia występujące w miejscu pracy lub nauki,
    4.  prowadzenie działalności konsultacyjnej, diagnostycznej i orzeczniczej w zakresie patologii zawodowej,
    5.  prowadzenie czynnego poradnictwa w stosunku do chorych na choroby zawodowe lub inne choroby związane z wykonywaną pracą,
    6.  wykonywanie szczepień ochronnych, o których mowa w art. 20 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz.U. Nr 234, poz. 1570),
    7.  monitorowanie stanu zdrowia osób pracujących zaliczanych do grup szczególnego ryzyka, a zwłaszcza osób wykonujących pracę w warunkach przekroczenia normatywów higienicznych, młodocianych, niepełnosprawnych oraz kobiet w wieku rozrodczym i ciężarnych,
    8.  wykonywanie badań umożliwiających wczesną diagnostykę chorób zawodowych i innych chorób związanych z wykonywaną pracą;
3.  prowadzenie ambulatoryjnej rehabilitacji leczniczej, uzasadnionej stwierdzoną patologią zawodową;
4.  organizowanie i udzielania pierwszej pomocy medycznej w nagłych zachorowaniach i wypadkach, które wystąpiły w miejscu pracy, służby lub pobierania nauki;
5.  inicjowanie i realizowanie promocji zdrowia, a zwłaszcza profilaktycznych programów prozdrowotnych, wynikających z oceny stanu zdrowia pracujących;
6.  inicjowanie działań pracodawców na rzecz ochrony zdrowia pracowników i udzielania pomocy w ich realizacji, a w szczególności w zakresie:
    1.  informowanie pracowników o zasadach zmniejszania ryzyka zawodowego,
    2.  wdrażanie zasad profilaktyki zdrowotnej u pracowników należących do grup szczególnego ryzyka,
    3.  tworzenie warunków do prowadzenia rehabilitacji zawodowej,
    4.  wdrażanie programów promocji zdrowia,
    5.  organizowanie pierwszej pomocy przedmedycznej;
7.  prowadzenie analiz stanu zdrowia pracowników, a zwłaszcza występowania chorób zawodowych i ich przyczyn oraz przyczyn wypadków przy pracy;
8.  gromadzenie, przechowywania i przetwarzania informacji o narażeniu zawodowym, ryzyku zawodowym i stanie zdrowia osób objętych profilaktyczną opieką zdrowotną.

Zgodnie z art. 1 tej ustawy, w celu ochrony zdrowia pracujących przed wpływem niekorzystnych warunków środowiska pracy i sposobem jej wykonywania oraz sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi, w tym kontroli zdrowia pracujących, tworzy się służbę medycyny pracy (ust. 1).

Systematyczna kontrola zdrowia pracujących, prowadzona także w celu aktywnego oddziaływania na poprawę warunków pracy przez pracodawcę i ograniczania w ten sposób ryzyka zawodowego, obejmuje procedury i badania służące ocenie zdrowia pracujących ukierunkowanej na identyfikowanie tych elementów stanu zdrowia, które pozostają w związku przyczynowym z warunkami pracy (ust. 2).

W ramach kontroli zdrowia osoby pracujące otrzymują informacje i wskazania lekarskie odnośnie sposobów zapobiegania niekorzystnym zmianom w stanie zdrowia (ust. 3).

Zgodnie z art. 6 ust. 5 cyt. ustawy, minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw oświaty i wychowania oraz ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze rozporządzenia, zakres i tryb badań lekarskich osób wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz sposób dokumentowania tych badań, uwzględniając konieczność przyjęcia obiektywnych i niezbędnych kryteriów oceny stanu zdrowia oraz biorąc pod uwagę konieczność ochrony danych osobowych osób poddanych badaniu.

W myśl przepisu § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 11 sierpnia 2010 r. w sprawie badań lekarskich kandydatów do szkół ponadpodstawowych, ponadgimnazjalnych lub wyższych, uczniów tych szkół, studentów i uczestników studiów doktoranckich (Dz. U. Nr 155 poz. 1045), badanie lekarskie, mające na celu ocenę możliwości pobierania nauki, uwzględniającą stan zdrowia i zagrożenia występujące w miejscu odbywania praktycznej nauki zawodu, studiów lub studiów doktoranckich osób badanych, zwane dalej „badaniem”, przeprowadza lekarz spełniający dodatkowe wymagania kwalifikacyjne, określone w trybie art. 229 § 8 pkt 4 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.).

Przepisy ustawy o służbie medycyny pracy zaliczają zatem wykonywanie badań lekarskich kandydatów do szkół ponadpodstawowych i ponadgimnazjalnych lub wyższych, uczniów tych szkół oraz studentów do „profilaktycznej opieki zdrowotnej”.

Z kolei w myśl art. 229 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy, wstępnym badaniom lekarskim podlegają osoby przyjmowane do pracy, pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy i inni pracownicy przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe.

Zgodnie z art. 229 § 2 Kodeksu pracy pracownicy podlegają też okresowym badaniom lekarskim. Ponadto w przypadku niezdolności do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik podlega kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku.

Z kolei art. 229 § 4 cyt. ustawy stanowi, iż pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym stanowisku. Pracodawca zatrudniający pracowników w warunkach narażenia na działanie substancji i czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających jest obowiązany zapewnić tym pracownikom okresowe badania lekarskie także po zaprzestaniu pracy w kontakcie z tymi substancjami, czynnikami lub pyłami, po rozwiązaniu stosunku pracy, jeżeli zainteresowana osoba zgłosi wniosek o objęcie takimi badaniami (art. 229 § 5 K.p.).

Pracodawca jest obowiązany systematycznie analizować przyczyny wypadków przy pracy, chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami środowiska pracy i na podstawie wyników tych analiz stosować właściwe środki zapobiegawcze (art. 236 K.p.).

Profilaktyka zdrowotna obejmuje działania mające na celu zapobieganie chorobom bądź innemu niekorzystnemu zjawisku zdrowotnemu przed jej rozwinięciem, poprzez ich wczesne wykrycie i leczenie. Ma ona również na celu zahamowanie postępu lub powikłań już istniejącej choroby, czy też zapobieganie powstawaniu niekorzystnych wzorów zachowań społecznych, które przyczyniają się do podwyższania ryzyka choroby. W ramach profilaktycznej opieki medycznej nie jest diagnozowana żadna choroba i nie jest wykonywana żadna czynność terapeutyczna sensu stricto. Centralnym jej elementem jest obserwacja i badanie pacjenta właśnie w celu uniknięcia konieczności przyszłego diagnozowania i leczenia ewentualnych chorych.

Wykonanie badań medycznych (np. wykonanie pomiarów antropometrycznych, badanie ortopedyczne, wykonanie elektrokardiogramu, testu wysiłkowego oraz badania laboratoryjne i konsultacja specjalistyczna u okulisty, stomatologa i laryngologa) stanowi integralną część opieki medycznej nad pacjentem, bez której nie może oczywiście być mowy o ochronie, w tym o utrzymaniu bądź przywróceniu dobrego stanu zdrowia osób. Innymi słowy opieka medyczna w rozumieniu zespołu czynności funkcjonalnie skierowanych na utrzymanie bądź przywrócenie dobrego stanu zdrowia stanowi ciąg czynności–których celem jest utrzymanie bądź przywrócenie dobrego stanu zdrowia – obejmujący na wstępie czynności polegające na obserwacji i badaniu, a następnie ewentualnie na diagnozie i leczeniu.

Konsultacje lekarza okulisty, lekarza laryngologa, neurologa oraz wykonanie badań medycznych (badań diagnostyki laboratoryjnej i mikrobiologicznej, badań RTG, EKG USG, badań okulistycznych badania zawodów ze szczególnymi wymaganiami (kierowców, operatorów wózków widłowych, pracy na wysokości), badania służb policji i straży pożarnej oraz każde inne badanie zlecone i wykonane przez lekarza medycyny pracy, związane z realizacją zadań określonych stanowią integralną część opieki medycznej nad pacjentem, bez której nie może oczywiście być mowy o ochronie, w tym o utrzymaniu bądź przywróceniu dobrego stanu zdrowia osób. Innymi słowy opieka medyczna w rozumieniu zespołu czynności funkcjonalnie skierowanych na utrzymanie bądź przywrócenie dobrego stanu zdrowia stanowi ciąg czynności – których celem jest utrzymanie bądź przywrócenie dobrego stanu zdrowia – obejmujący na wstępie czynności polegające na obserwacji i badaniu, a następnie ewentualnie na diagnozie i leczeniu.

W tym też znaczeniu badania medyczne (badań diagnostyki laboratoryjnej i mikrobiologicznej, badań RTG, EKG USG, badań okulistycznych badania zawodów ze szczególnymi wymaganiami (kierowców, operatorów wózków widłowych, pracy na wysokości), badania służb policji i straży pożarnej oraz każde inne badanie zlecone i wykonane przez lekarza medycyny pracy, związane z realizacją zadań określonych), jeśli są wykonywane przez Wnioskodawcę w ramach badań wstępnych, kontrolnych i okresowych pracowników (art. 229 kodeksu pracy) oraz ustawy o służbie medycyny pracy, spełniające jak wskazał Wnioskodawca rolę profilaktyki, zapobiegania, ochrony zdrowia, których głównym celem jest umożliwienie zapobiegania i wykrywania chorób, a także monitorowanie stanu zdrowia pracowników zawierają się w pojęciu opieki medycznej w rozumieniu art. 43 ust.1 pkt 18 ustawy o VAT.

Zatem ze względu na ich cel, badania w zakresie medycyny pracy potwierdzające zdolność do pracy osób świadczone przez Wnioskodawcę, jako badania służące profilaktyce spełniają przewidziane w art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT warunki dla zwolnienia z opodatkowania.

W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia przedstawionego w stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. 2012, poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.