Zmiana interpretacji indywidualnej
Sygnatura: DD3/033/195/MCA/13/RD-97576/13
Organ: Minister Finansów
Data wydania: 2013-09-20
Teza: ulga na dzieci - art. 27 ust. 2 updof
Słowa kluczowe: alimenty; dzieci i młodzież; małoletni; odliczenia; odliczenia-odliczenie od podatku; rozwód; ulga-ulga prorodzinna
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6

ZMIANA INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ

Na podstawie art. 14e § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.), Minister Finansów, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości interpretacji indywidualnej z dnia 17 maja 2013 r. Nr ITPB2/415-201/13/MM wydanej w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy, zmienia z urzędu wyżej wymienioną interpretację i uznaje, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 20 lutego 2013 r. (data wpływu 21 lutego 2013 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ulgi na dzieci – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 21 lutego 2013 r. Wnioskodawca złożył ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej stosowania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Wnioskodawca przedstawił następujący stan faktyczny.

W dniu 8 czerwca 2012 r. Sąd Okręgowy rozwiązał przez rozwód małżeństwo Wnioskodawcy. Wyrok uprawomocnił się w dniu 29 czerwca 2012 r. Sąd powierzył obojgu rodzicom wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dwójką małoletnich dzieci, z ustaleniem ich miejsca zamieszkania przy matce. Sąd zobowiązał obie strony do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dzieci zasądzając Wnioskodawcy obowiązek alimentacyjny w kwocie 1.100 zł miesięcznie na dwójkę dzieci, który to obowiązek wypełnia od dnia jego wymagalności. Sąd zatwierdził również porozumienie wychowawcze z dnia 8 czerwca 2012 r., zawarte przez strony w zakresie wykonywania przez nich władzy rodzicielskiej oraz kontaktów Wnioskodawcy z dziećmi, zgodnie z którym:

1.  władza rodzicielska będzie przysługiwała obojgu rodzicom, z tym ustaleniem, że miejsce zamieszkania dzieci będzie związane z miejscem zamieszkania matki,
2.  dzieci będą spędzały z Wnioskodawcą każdy I i III weekend miesiąca w miejscu pobytu ojca, z tym ustaleniem, że ojciec będzie odbierał dzieci z miejsca zamieszkania matki w piątek o godz. 16:00 do poniedziałku do rana,
3.  dzieci będą spędzały z ojcem każdą środę od godz. 16:00 do godz. 19:30,
4.  Święta Bożego Narodzenia w latach parzystych dzieci będą spędzały z ojcem od Wigilii od godz. 16:00 do drugiego dnia Świąt do godz. 19:00, a w latach nieparzystych dzieci będą przebywały z Wnioskodawcą od godz. 9:00 do godz. 14:00,
5.  Święta Wielkanocne w latach parzystych dzieci będą spędzały z Wnioskodawcą od Niedzieli Wielkanocnej od godz. 15:00 do Poniedziałku Wielkanocnego do godz. 19:00, a w latach nieparzystych dzieci będą spędzały z Wnioskodawcą czas od Soboty Wielkanocnej od godz. 9:00 do Niedzieli Wielkanocnej do godz. 19:00,
6.  podczas ferii zimowych jeden tydzień od godz. 10:00 do niedzieli do godz. 19:00 dzieci będą spędzać z Wnioskodawcą,
7.  podczas wakacji letnich Wnioskodawca będzie spędzał z dziećmi maksymalnie 30 dni, w tym dwa tygodnie ciągiem na przełomie lipca i sierpnia od godz. 10:00 i po zakończeniu tego okresu do godz. 19:00, reszta dni może zostać wykorzystana z uwzględnieniem planów wypoczynkowych dzieci oraz urlopowych ich matki oraz Wnioskodawcy,
8.  decyzje w bieżących sprawach dzieci będą podejmowane przez rodzica, sprawującego w danym czasie opiekę nad dzieckiem, w tym również decyzje wynikające z nagłych zdarzeń dotyczących życia, zdrowia i bezpieczeństwa dzieci,
9.  decyzje o wszystkich istotnych sprawach w życiu dzieci, np. dotyczące ich edukacji, leczenia będą podejmowane wspólnie przez oboje rodziców,
10.  decyzje dotyczące wyboru szkoły, przedszkola, pozaszkolnych placówek dla dzieci rodzice będą podejmować wspólnie, z uwzględnieniem opinii dziecka, którego decyzja dotyczy,
11.  każdy z rodziców będzie miał prawo do kontaktu ze szkołami, przedszkolnymi i pozaszkolnymi placówkami, do których będą uczęszczać dzieci,
12.  decyzje w sprawie leczenia będą podejmowane wspólnie,
13.  każdy z rodziców będzie miał prawo do kontaktu ze wszystkimi specjalistami sprawującymi opiekę nad dziećmi, w tym lekarzami rodzinnymi, placówkami specjalistycznymi, stomatologami, ortodontami, psychologami, i innymi,
14.  oboje rodzice mają prawo do pełnego dostępu do dokumentacji dotyczącej edukacji, opieki medycznej, sytuacji prawnej i dokumentacji dotyczącej ważnych aspektów dotyczących życia dzieci,
15.  rodzice zobowiązują się do niezwłocznego informowania się nawzajem o każdej zmianie dotyczącej edukacji, opieki medycznej, sytuacji prawnej i innych ważnych aspektów życia dzieci.

Oprócz zasądzonych alimentów Wnioskodawca ponosi również bieżące koszty utrzymania dzieci w czasie, gdy z Nim przebywają (ubrania, zabawki, wyżywienie, lekarstwa), ponosi koszty związane z leczeniem i edukacją swoich dzieci, opłacając szkołę córki i zabezpieczając ich potrzeby związane z ich rozwojem intelektualnym i fizycznym.

W związku z powyższym Wnioskodawca zadał pytanie, czy ma prawo i w jakiej proporcji do skorzystania z ulgi prorodzinnej za rok podatkowy 2012 w rozliczeniu podatku dochodowego od osób fizycznych za ten rok?

Zdaniem Wnioskodawcy, posiada pełnię praw rodzicielskich i władzę tą wykonuje w dalszym ciągu, wypełnia zapisy wynikające z postanowienia sądu i zapisy porozumienia wychowawczego w sprawie wychowania oraz utrzymania dzieci. Ponieważ brak jest porozumienia między rodzicami dzieci, tj. pomiędzy Wnioskodawcą i Jego byłą małżonką co do sposobu rozliczenia ulgi prorodzinnej, Wnioskodawca uważa, że przysługuje Mu, jak i Jego byłej małżonce, prawo do rozliczenia limitu ulgi w stosunku 50% dla każdego z rodziców (czyli po 50% miesięcznego limitu przypadającego na każde dziecko za cały rok kalendarzowy 2012).

W świetle obowiązującego stanu prawnego, Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy uznał, że stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe, gdyż w świetle art. 27f ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dla skorzystania z odliczenia od podatku w częściach równych, jak i w innej proporcji, konieczne jest uzyskanie porozumienia pomiędzy rodzicami. Tym samym Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy nie podzielił stanowiska Wnioskodawcy, zgodnie z którym przy braku porozumienia pomiędzy rodzicami dzieci (byłymi małżonkami) każdemu nich przysługuje prawo do rozliczenia po 50% miesięcznego limitu przypadającego na każde dziecko za cały rok kalendarzowy 2012 r.

Po przeanalizowaniu akt sprawy oraz obowiązujących przepisów prawa, Minister Finansów stwierdza, co następuje.

Podstawę prawną oraz zasady korzystania z podatkowej ulgi na dzieci zawiera art. 27f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”.

Według stanu prawnego mającego zastosowanie do dochodów uzyskanych w 2012 r., na mocy ust. 1 ww. artykułu, od podatku dochodowego obliczonego zgodnie z art. 27 (tj. przy zastosowaniu skali podatkowej), pomniejszonego o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w art. 27b, podatnik ma prawo odliczyć kwotę obliczoną zgodnie z ust. 2 na każde małoletnie dziecko, w stosunku do którego w roku podatkowym:

1.  wykonywał władzę rodzicielską;
2.  pełnił funkcję opiekuna prawnego, jeżeli dziecko z nim zamieszkiwało;
3.  sprawował opiekę poprzez pełnienie funkcji rodziny zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub umowy zawartej ze starostą.

Zgodnie z ust. 2, odliczeniu podlega kwota stanowiąca 1/6 kwoty zmniejszającej podatek określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, za każdy miesiąc kalendarzowy, w którym podatnik wykonywał władzę, pełnił funkcję albo sprawował opiekę, o których mowa w ust. 1. Odliczenie nie przysługuje, poczynając od miesiąca kalendarzowego, w którym dziecko: na podstawie orzeczenia sądu zostało umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (1) lub wstąpiło w związek małżeński (2).

W przypadku gdy w tym samym miesiącu kalendarzowym w stosunku do dziecka wykonywana jest władza, pełniona funkcja lub sprawowana opieka, o których mowa w ust. 1, każdemu z podatników przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej 1/30 kwoty obliczonej zgodnie z ust. 2 za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem (art. 27f ust. 3 ustawy).

Odliczenie dotyczy łącznie obojga rodziców, opiekunów prawnych dziecka albo rodziców zastępczych pozostających w związku małżeńskim. Kwotę tę mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej (art. 27f ust. 4 ustawy).

Zgodnie z ust. 5, odliczenia dokonuje się w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1 ustawy, podając liczbę dzieci i ich numery PESEL, a w przypadku braku tych numerów – imiona, nazwiska oraz daty urodzenia dzieci. Na żądanie organów podatkowych lub organów kontroli skarbowej, podatnik jest obowiązany przedstawić zaświadczenia, oświadczenia oraz inne dowody niezbędne do ustalenia prawa do odliczenia, w szczególności:

1.  odpis aktu urodzenia dziecka;
2.  zaświadczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka;
3.  odpis orzeczenia sądu o ustaleniu rodziny zastępczej lub umowę zawartą między rodziną zastępczą a starostą;
4.  zaświadczenie o uczęszczaniu pełnoletniego dziecka do szkoły.

Przepisy ust. 1–5 stosuje się odpowiednio do podatników utrzymujących pełnoletnie dzieci, o których mowa w art. 6 ust. 4 pkt 2 i 3 ustawy, w związku z wykonywaniem przez tych podatników ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego oraz w związku ze sprawowaniem funkcji rodziny zastępczej. Dodatkowo, do dzieci, o których mowa w ust. 1 i 6, stosuje się odpowiednio przepisy art. 6 ust. 8 i 9 ustawy.

Z kolei, jak stanowi ust. 7, przepisy art. 6 ust. 8 i 9 stosuje się odpowiednio do dzieci, o których mowa w ust. 1 i 6.

Z przytoczonych regulacji wynika zatem, że limit omawianej ulgi został określony na dziecko. Rodzicom dziecka ustawodawca przyznał jeden limit. W konsekwencji, jeżeli w stosunku do danego dziecka obojgu rodzicom przysługuje władza rodzicielska, i władza ta jest wykonywana przez obojga rodziców, to każdy z rodziców ma prawo do odliczenia, w granicach przysługującego limitu ulgi na dziecko. Powyższe oznacza, że suma miesięcznych odliczeń dokonanych przez obojga rodziców względem jednego dziecka nie może przekroczyć kwoty obliczonej zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy.

Kwotę tę rodzice dziecka mogą odliczyć od podatku w częściach równych lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej. Dotyczy to zarówno rodziców pozostających w związku małżeńskim lub partnerskim, jak i rodziców rozwiedzionych czy będących w separacji.

Jednocześnie biorąc pod uwagę umiejscowienie w przepisach ustawy sformułowania „lub w dowolnej proporcji przez nich ustalonej”, tj. po wyrazach „kwotę tę rodzice dziecka mogą odliczyć od podatku w częściach równych”, należy przyjąć, iż podstawową formą podziału przysługującego odliczenia pomiędzy rodziców, z których każdy (w związku z wykonywaną władzą rodzicielską) ma prawo do zastosowania ulgi, jest podział tej kwoty w częściach równych.

Zatem możliwość skonsumowania tej kwoty przez rodziców dziecka w inny sposób niż w proporcji pół na pół, należy traktować w kategorii przywileju (wyjątku od generalnej zasady), a co za tym idzie tylko w tym przypadku wymagana jest zgoda obojga rodziców. Wynika to z użytego przez ustawodawcę sformułowania „w dowolnej proporcji przez nich ustalonej”, oznaczającego współudział (porozumienie) obojga rodziców w określeniu proporcji innej niż odpowiadającej częściom równym.

Porozumienie rodziców co do wysokości dokonywanego odliczenia nie jest natomiast wymagane w przypadku, gdy rodzic spełnia warunki do zastosowania odliczenia na podstawie art. 27f ust. 1 ustawy, i odliczenia tego dokonuje w wysokości 50% kwoty ulgi określonej zgodnie z art. 27f ust. 2 ustawy.

Jedynie w przypadku, gdy w danym miesiącu dziecko spod opieki rodziców zostaje przekazane do rodziny zastępczej albo do opiekuna prawnego, kwotę przysługującego odliczenia za ten miesiąc ustala się w wysokości 1/30 kwoty obliczonej zgodnie z ust. 2 w art. 27f ustawy za każdy dzień sprawowania pieczy nad dzieckiem. Tego rodzaju sytuacja nie miała jednak miejsca w przedstawionym stanie faktycznym, z którego wynika, że po rozwodzie wykonywanie władzy rodzicielskiej zostało powierzone obojgu rodzicom, oraz że władza ta była wykonywana przez Wnioskodawcę przez cały rok 2012. Jednocześnie brak jest informacji, że dzieci były odebrane rodzicom (w tym Wnioskodawcy) i przekazane opiekunowi prawnemu lub rodzinie zastępczej, bądź też wstąpiły w związek małżeński lub zostały umieszczone w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych.

Tym samym kwota ulgi na każde dziecko, w stosunku do którego Wnioskodawca wykonywał przez cały rok podatkowy 2012 władzę rodzicielską wynosi miesięcznie 92,67 zł (odpowiednio rocznie 1.112,04 zł). Ponadto na Wnioskodawcy nie ciąży obowiązek podziału tej kwoty z uwzględnieniem proporcji (1/30), o której mowa w art. 27f ust. 3 ustawy. Kwotą ulgi Wnioskodawca dzieli się wyłącznie z drugim rodzicem, stosownie do postanowień art. 27f ust. 4 ustawy, tj. w częściach równych lub w dowolnej proporcji wspólnie ustalonej. Powyższe oznacza, że wobec braku zgodnych oświadczeń woli obojga małżonków co do zakresu podziału kwoty przysługującego odliczenia w innej proporcji niż w częściach równych, przyjmuje się, że – w stanie prawnym mającym zastosowanie do dochodów uzyskanych w 2012 r. – każdemu rodzicowi wykonującemu władzę rodzicielską przysługuje odliczenie w kwocie stanowiącej ½ kwoty obliczonej zgodnie z art. 27f ust. 2 ustawy.

Tym samym za prawidłowe należy uznać stanowisko Wnioskodawcy, że z uwagi na brak ustaleń z drugim rodzicem co do podziału kwoty odliczenia w proporcji innej niż w częściach równych, Wnioskodawcy (jak i byłej żonie Wnioskodawcy) przysługuje prawo do rozliczenia ulgi w stosunku 50% dla każdego z rodziców, czyli po 50% miesięcznego limitu ulgi przysługującego na każde dziecko.

Wobec powyższego należało zmienić z urzędu interpretację indywidualną z dnia 17 maja 2013 r. Nr ITPB2/415-201/13/MM, w której Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy stwierdził, iż zarówno w celu skorzystania z odliczenia od podatku w częściach równych, jak i w innej proporcji, konieczne jest w tym zakresie uzyskanie porozumienia pomiędzy rodzicami, gdyż to im ustawodawca pozostawił decyzję w tym względzie.

Zmiana interpretacji indywidualnej dotyczy stanu faktycznego przedstawionego we wniosku i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania interpretacji indywidualnej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy.

POUCZENIE

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie Ministra Finansów w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosi się (w dwóch egzemplarzach) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi Ministra Finansów na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli Minister Finansów nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Skargę wnosi się za pośrednictwem Ministra Finansów, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), na adres: Świętokrzyska 12, 00-916 Warszawa.