Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/436-81/11-3/WS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-07-15
Teza: Obowiązek prowadzenia rejestru w związku ze skupem złomu złota.
Słowa kluczowe: rejestry; skup; złoto
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 5

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 6 kwietnia 2011 r. (data wpływu 15 kwietnia 2011 r.), uzupełnionym pismem z dnia 6 lipca 2011 r. (data wpływu 7 lipca 2011 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie obowiązku prowadzenia rejestru **jest:**

*   **prawidłowe** – w odniesieniu do pytania nr 2,
*   **bezprzedmiotowe** – w odniesieniu do pytania nr 3.

UZASADNIENIE

W dniu 15 kwietnia 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej:

*   podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązku prowadzenia rejestru,
*   podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku VAT usług polegających na udzielaniu pożyczek pod zastaw oraz dokumentowania zakupu złomu złota,
*   podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie obowiązku prowadzenia rejestru.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu lombardu. W swojej działalności udziela pożyczek pod zastaw, tj. formą zabezpieczenia w takiej pożyczce jest zastaw. Role zastawu pełnią różne towary używane, np. sprzęt RTV, telefony komórkowe, wyroby jubilerskie, itp.

Po ustaleniu kwoty i terminu spłaty pożyczki klient i pracownik lombardu podpisują umowę, na której wyszczególnione są dane klienta, dokładna kwota pożyczki, forma zastawu oraz jego jak najdokładniejszy opis, wszystkie opłaty związane z pożyczką, oraz termin zwrotu pożyczki i dokładna kwota do wykupu zastawu przypadająca na dzień ustalony wspólnie z klientem. Po podpisaniu umowy klient otrzymuje oryginał umowy oraz ustaloną kwotę pożyczki, a jego zastaw jest deponowany w przechowalni lombardu. Wnioskodawca zobowiązuje się do przechowania przedmiotu zastawu w sposób należyty, tak aby w dniu wykupu zastawu powrócił on do klienta w stanie nienaruszonym. We wpisie do EDG przechowywanie towarów jest ujęte jako jeden z rodzajów działalności Wnioskodawcy.

Wynagrodzenie Wnioskodawcy z tytułu udzielonej pożyczki składa się z trzech elementów:

1.  oprocentowania od kwoty udzielonej pożyczki (w wysokości nieprzekraczającej odsetek maksymalnych),
2.  jednorazowej opłaty manipulacyjnej w wysokości 5% kwoty udzielonej pożyczki (tj. w wysokości nieprzekraczającej wartości wskazanej w art. 7a ustawy o kredycie konsumenckim).
3.  opłaty za przechowanie przedmiotu zastawu w wysokości 3% kwoty udzielonej pożyczki.

Niezależnie od powyższego Wnioskodawca prowadzi działalność w zakresie skupu złomu złota od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej (pierścionki, kolczyki. łańcuszki, itp.), które następnie jest przez Wnioskodawcę (lub podmiot trzeci za zlecenie Wnioskodawcy) przetapiane (m.in. przetwarzane na złoto inwestycyjne) i sprzedawane osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej oraz podmiotom gospodarczym. Wnioskodawca dokumentuje transakcje zakupu złota sporządzając - niejako w zastępstwie osoby, która sprzedaje złoto, a która nie prowadzi działalności gospodarczej więc nie wystawia rachunku - dokument potwierdzający transakcję, obejmujący następujące dane: datę transakcji, imię i nazwisko sprzedającego i jego adres zamieszkania, dane Wnioskodawcy, opis przedmiotu zakupu (próba i waga złota) oraz cenę nabycia. Taki dokument (rachunek) podpisuje osoba, która sprzedaje złoto oraz pracownik Wnioskodawcy.

Niezależnie od powyższego podatnik prowadzi również w formie elektronicznej rejestr transakcji skupu złota, w którym pod kolejnymi numerami wpisywane są wszystkie transakcje z danymi analogicznymi do danych zawartych na drukowanym rachunku.

Powyższe dokumenty stanowią następnie podstawę wpisów w księgach rachunkowych prowadzonych przez księgową.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy wynagrodzenie pobierane przez Wnioskodawcę w związku z udzieloną pożyczką, tj. oprocentowanie, opłata manipulacyjna oraz opłata za przechowanie objęte jest zwolnieniem od podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 43 pkt 38-39 ustawy o podatku od towarów i usług?
2.  Czy Wnioskodawca dokonując zakupu złomu złota od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej jest zobowiązany do prowadzenia rejestru (ewidencji) zakupu złomu złota, który obejmowałby dane osobowe tych osób (ich imię, nazwisko, miejsce zamieszkania, numer PESEL, NIP, itp.), tj. do dokumentowania każdej transakcji pisemną umową zawierającą m.in. dane osobowe sprzedającego i jego podpis?
3.  W jakiej formie należy prowadzić rejestr transakcji zakupu złomu złota?

Tutejszy organ informuje, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytania nr 2 i 3, dotyczące podatku od czynności cywilnoprawnych, natomiast w odniesieniu do pytania nr 1 w zakresie podatku od towarów i usług oraz pytań nr 2 i 3 w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług wydane zostały odrębne rozstrzygnięcia.

Zdaniem Wnioskodawcy, w odniesieniu do pytania nr 2, w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych, żaden przepis prawa podatkowego nie nakłada na Wnioskodawcę - prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie skupu złomu metali szlachetnych - obowiązku prowadzenia rejestru osób ten złom sprzedających, tj. rejestru danych osobowych osób, od których Wnioskodawca skupuje złom złota (imię, nazwisko, adres zamieszkania, PESEL, NIP, itp.).

To samo dotyczy aktualnie obowiązującej ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W tym zakresie zaszła zmiana, zgodnie z którą od dnia 1 stycznia 2007 r. Wnioskodawca nie ma już obowiązku prowadzenia rejestru obejmującego dane osobowe osób, od których dokonuje zakupu złomu złota.

Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 2 ustawy o PCC w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r. płatnikami podatku byli:

1.  notariusze - od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego;
2.  nabywcy rzeczy - od umów sprzedaży, jeżeli nabywca kupuje te rzeczy do przerobu lub sprzedaży.

Obowiązki płatników podatku od czynności cywilnoprawnych w sposób szczegółowy regulowały zaś przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad poboru podatku od czynności cywilnoprawnych. Przepis § 4 ust. 1 pkt 1 powołanego aktu prawnego, nakładał na płatników tego podatku obowiązek założenia i prowadzenia osobnego rejestru podatku o ponumerowanych kartach, na każdy rok podatkowy. W razie niepobrania podatku płatnik zobowiązany był zamieszczać w treści aktów notarialnych i innych dokumentów stwierdzających dokonanie czynności cywilnoprawnej adnotacje stwierdzające fakt niepobrania podatku z podaniem podstawy prawnej bądź wskazaniem decyzji organu podatkowego o zwolnieniu płatnika z obowiązku pobrania podatku (pkt 2). Jeżeli czynność cywilnoprawna była zwolniona od podatku, płatnik zobowiązany był wypełnić następujące rubryki rejestru: liczbę porządkową, datę wpisania do rejestru aktu notarialnego lub innego dokumentu stwierdzającego dokonanie czynności cywilnoprawnej, datę i numer dokumentu, imię i nazwisko albo nazwę lub firmę strony (stron) czynności cywilnoprawnej, numer identyfikacji podatkowej oraz miejsce zamieszkania (siedzibę) strony (stron) czynności cywilnoprawnej, a w rubryce uwagi - podstawę prawną niepobrania podatku (pkt 3). Zgodnie zaś z pkt 6 płatnik zobowiązany był odnotowywać w rejestrze w rubryce uwagi kwotę podatku przekazanego na rachunek bankowy organu podatkowego, datę wpłaty i okres, którego wpłata dotyczy, oraz wskazywać podatnika, od którego podatek został pobrany.

Również zgodnie z § 6 ww. rozporządzenia:

*   nabywcy rzeczy przeznaczonych do przerobu lub sprzedaży jako płatnicy pobierali, przy wypłacie należności za nabyte rzeczy, podatek gotówką lub bezgotówkowo.
*   płatnicy obowiązani byli zamieszczać na dokumentach stwierdzających dokonanie czynności cywilnoprawnej adnotację o pobraniu podatku, ze wskazaniem kwoty podatku i pozycji rejestru, pod którą kwota ta została wpisana.
*   rejestr powinien zawierać następujące rubryki: liczbę porządkową, datę wpisania do rejestru dokumentu stwierdzającego dokonanie czynności cywilnoprawnej, datę i numer dokumentu, imię i nazwisko albo nazwę lub firmę, numer identyfikacji podatkowej oraz miejsce zamieszkania (siedzibę) sprzedawcy, kwotę należności, stawkę podatku, kwotę pobranego podatku oraz uwagi.

Tym samym, na podstawie przepisów ustawy i rozporządzenia dotyczących podatku od czynności cywilnoprawnych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2006 r. Wnioskodawca dokonujący zakupu złomu złota od osób fizycznych (a więc będący nabywcą rzeczy w celu ich przerobu lub sprzedaży) zobowiązany był jako płatnik podatku PCC do prowadzenia rejestru obejmującego m.in. dane osobowe osób, od których kupował złom złota.

Przepisy, o których mowa powyżej uległy jednak zmianie z dniem 1 stycznia 2007 r.

Zgodnie z art. 4 obowiązek podatkowy przy umowie sprzedaży ciąży na kupującym, a w art. 10 ust. 2 mowa jest już tylko o notariuszach jako płatnikach podatku PCC. Również w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie sposobu pobierania i zwrotu podatku od czynności cywilnoprawnych mowa jest tylko o obowiązkach notariusza jako płatnika podatku PCC.

Podsumowując, od dnia 1 stycznia 2007 r. ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych nie przewiduje obowiązku prowadzenia ewidencji obejmującej dane osobowe osób, od których Wnioskodawca kupuje złom złota. Tym samym w ocenie Wnioskodawcy brak jest w obowiązującym stanie prawnym przepisów prawa podatkowego, które nakładałyby na podatnika obowiązek prowadzenia ewidencji (rejestru) obejmującego dane osobowe osób, od których Wnioskodawca kupuje złom złota, czy też dokumentowania każdej transakcji pisemną umową cywilnoprawną (potwierdzenie zawarcia umowy z podpisem osoby sprzedającej złom złota).

Zdaniem Wnioskodawcy, w odniesieniu do pytania nr 3, w zakresie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, skoro obowiązujące przepisy prawa nie nakładają na Wnioskodawcę obowiązku dokumentowania transakcji zakupu złomu złota dokumentem zawierającym dane osobowe sprzedającego oraz jego podpis, przeto wystarczające będzie prowadzenie wewnętrznego rejestru w formie elektronicznej, który obejmować będzie następujące dane: kolejne numery rejestru, datę transakcji zakupu złota, opis przedmiotu zakupu (próba i waga złota) oraz cenę nabycia. Taki rejestr (wykaz wszystkich transakcji) - prowadzony komputerowo - będzie drukowany raz w miesiącu i podpisany przez Wnioskodawcę. Wykaz ten stanowić będzie podstawę wpisów w księgach rachunkowych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych uznaje się za:

*   **prawidłowe** – w odniesieniu do pytania nr 2,
*   **bezprzedmiotowe** – w odniesieniu do pytania nr 3.

Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) o podatku od czynności cywilnoprawnych, w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r. płatnikami podatku byli:

1.  notariusze - od czynności cywilnoprawnych dokonywanych w formie aktu notarialnego;
2.  nabywcy rzeczy - od umów sprzedaży, jeżeli nabywca kupował te rzeczy do przerobu lub sprzedaży.

Obowiązki płatników podatku od czynności cywilnoprawnych w sposób szczegółowy regulowały przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 grudnia 2000 r. w sprawie szczegółowych zasad poboru podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 108 poz. 1153 ze zm.).

W myśl § 4 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia, płatnicy podatku od czynności cywilnoprawnych zobowiązani byli do:

1.  założenia i prowadzenia na każdy rok podatkowy osobnego rejestru podatku oraz do ponumerowania jego kart,
2.  w razie niepobrania podatku - do zamieszczania w treści aktów notarialnych i innych dokumentów stwierdzających dokonanie czynności cywilnoprawnej adnotacji stwierdzających fakt niepobrania podatku z podaniem podstawy prawnej bądź wskazaniem decyzji organu podatkowego o zwolnieniu płatnika z obowiązku pobrania podatku,
3.  jeżeli czynność cywilnoprawna była zwolniona od podatku - do wypełnienia następujących rubryk rejestru: liczby porządkowej, daty wpisania do rejestru aktu notarialnego lub innego dokumentu stwierdzającego dokonanie czynności cywilnoprawnej, daty i numeru dokumentu, imienia i nazwiska albo nazwy lub firmy strony (stron) czynności cywilnoprawnej, numeru identyfikacji podatkowej oraz miejsca zamieszkania (siedziby) strony (stron) czynności cywilnoprawnej, a w rubryce uwagi - podstawy prawnej niepobrania podatku,
4.  podsumowania w rejestrze kwoty podatku pobranego w każdym miesiącu, za jaki dokonywane było rozliczenie podatku z organem podatkowym,
5.  przekazywania podatku w terminie do 7 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano podatek,
6.  odnotowywania w rejestrze w rubryce uwagi kwoty podatku przekazanego na rachunek bankowy organu podatkowego, daty wpłaty i okresu, którego wpłata dotyczyła, oraz wskazywania podatnika, od którego podatek został pobrany.

Zgodnie natomiast z § 6 ww. rozporządzenia:

1.  Nabywcy rzeczy przeznaczonych do przerobu lub sprzedaży jako płatnicy pobierali, przy wypłacie należności za nabyte rzeczy, podatek gotówką lub bezgotówkowo.
2.  Płatnicy obowiązani byli zamieszczać na dokumentach stwierdzających dokonanie czynności cywilnoprawnej adnotację o pobraniu podatku, ze wskazaniem kwoty podatku i pozycji rejestru, pod którą kwota ta została wpisana.
3.  Rejestr powinien był zawierać następujące rubryki: liczbę porządkową, datę wpisania do rejestru dokumentu stwierdzającego dokonanie czynności cywilnoprawnej, datę i numer dokumentu, imię i nazwisko albo nazwę lub firmę, numer identyfikacji podatkowej oraz miejsce zamieszkania (siedzibę) sprzedawcy, kwotę należności, stawkę podatku, kwotę pobranego podatku oraz uwagi.

Jednakże zgodnie z ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. Nr 222, poz. 1629), od dnia 1 stycznia 2007 r. płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych stali się wyłącznie notariusze.

W związku z tym, od dnia 1 stycznia 2007 r. nabywcy rzeczy – którzy nie są już płatnikami podatku od czynności cywilnoprawnych - nie mają obowiązku prowadzenia rejestrów osób dokonujących sprzedaży złomu metali szlachetnych dla potrzeb tego podatku.

Mając powyższe na względzie, stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania nr 2 należało uznać za prawidłowe.

W związku z tym, odpowiedź na pytanie nr 3 stała się bezprzedmiotowa.

Należy jednak zastrzec, że zgodnie z treścią art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Przepis art. 3 pkt 2 Ordynacji podatkowej stanowi, iż ilekroć w ustawie jest mowa o przepisach prawa podatkowego rozumie się przez to przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych.

Natomiast poprzez ustawy podatkowe, zgodnie z art. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej, należy rozumieć ustawy dotyczące podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych określające podmiot, przedmiot opodatkowania, powstanie obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania, stawki podatkowe oraz regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych, podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich.

W związku z tym działający w imieniu Ministra Finansów Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu nie jest upoważniony do wydania interpretacji w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej w zakresie ustawy o rachunkowości, a tym samym do stwierdzenia, czy wewnętrzny rejestr w formie elektronicznej, obejmujący następujące dane: kolejne numery rejestru, datę transakcji zakupu złota, opis przedmiotu zakupu (próba i waga złota) oraz cenę nabycia, może stanowić podstawę wpisów w księgach rachunkowych, czy też nie.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.