Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT3.4011.398.2018.2.KSM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-10-16
Teza: obowiązków płatnika
Słowa kluczowe: płatnik; rekompensata; ryczałt; sądy; ławnik
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku złożonym w dniu 13 sierpnia 2018 r., uzupełnionym pismem złożonym w dniu 4 września 2018 r., o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika **– jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 13 sierpnia 2018 r. do tutejszego Organu wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.

Wniosek ten nie spełniał wymogów, o których mowa m.in. w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.), w związku z czym pismem z dnia 30 sierpnia 2018 r., nr 0113-KDIPT3.4011.398.2018.1.KSM, na podstawie art. 169 § 1 w zw. z art. 14h wymienionej ustawy, wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie do uzupełnienia ww. wniosku wysłano w dniu 30 sierpnia 2018 r. (data doręczenia 30 sierpnia 2018 r.). Wnioskodawca uzupełnił ww. wniosek pismem złożonym w dniu 4 września 2018 r.), nadanym za pośrednictwem platformy ePUAP.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca wypłaca rekompensaty ławnikom na podstawie art. 172 § 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 23, z późn. zm.). Wypłacane rekompensaty zaliczane są do przychodu z tytułu wynikającego z art. 13 pkt 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1509) - przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7. Rekompensaty dla ławników nie korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego i Sąd - jako płatnik - pobiera zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych w wysokości 18% należności pomniejszonej o koszty uzyskania przychodu. Ustawodawca ustawą z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych oraz niektórych innych ustaw, punktem 36 wprowadził zmianę dotyczącą art. 172 tak, że § 4 otrzymał brzmienie: „Wysokość rekompensaty dla ławników biorących udział w rozpoznawaniu spraw w sądach powszechnych, za jeden dzień pełnienia obowiązków ławnika, wynosi 2,64% podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c” oraz dodano § 4a w brzmieniu: „Ławnikowi przysługuje ryczałt na pokrycie kosztów dojazdu do sądu w celu wykonywania czynności w sądzie środkami komunikacji miejscowej w wysokości 0,25% podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c”. Zatem, ustawodawca ww. zmianą wprowadził dodatkowo dla ławników ryczałt na pokrycie kosztów dojazdu, pozostawiając art. 173 bez zmian. Na dzień 10 sierpnia 2018 r. wysokość ryczałtu za dojazd wynosi 10 zł 55 gr.

W uzupełnieniu wniosku złożonym w dniu 4 września 2018 r., Wnioskodawca dodał, że ławnicy nie są pracownikami Sądu. Sposób powoływania ławników reguluje art. 160 § 1 ustawy z dnia z dnia 27 lipca 2001 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 23) Prawo o ustroju sądów powszechnych. Ławników do sądów okręgowych oraz do sądów rejonowych wybierają rady gmin, których obszar jest objęty właściwością tych sądów - w głosowaniu tajnym. Wybory przygotowują gminy jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej. Uchwałą Rady Miasta … Nr … z dnia … 2015 r. w sprawie wyboru ławników do Sądu Rejonowego … w … na kadencję 2016 – 2019, wybranych zostało łącznie 79 ławników, w tym 34 ławników do orzekania w sprawach z zakresu prawa pracy. W dniu … 2015 r. w Sądzie Rejonowym … w … odbyła się ceremonia ślubowania ławników wybranych do tutejszego Sądu na kadencję 2016 - 2019. Zaprzysiężenia ławników na czteroletnią kadencję dokonał Prezes Sądu. Ławnicy złożyli ślubowanie według roty następującej: „Ślubuję uroczyście jako ławnik sądu powszechnego służyć wiernie Rzeczypospolitej Polskiej, stać na straży prawa, obowiązki ławnika wypełniać sumiennie, sprawiedliwość wymierzać zgodnie z przepisami prawa, bezstronnie według mego sumienia, dochować tajemnicy prawnie chronionej, a w postępowaniu kierować się zasadami godności i uczciwości”. Zgodnie z art. 172 ww. ustawy: § 3 Ławnik otrzymuje rekompensatę pieniężną za czas wykonywania czynności w sądzie, którymi są: udział w rozprawie lub posiedzeniu, uczestnictwo w naradzie nad wyrokiem, sporządzenie uzasadnienia lub uczestnictwo w posiedzeniu rady ławniczej, jeżeli został do niej wybrany. § 4 Wysokość rekompensaty dla ławników biorących udział w rozpoznawaniu spraw w sądach powszechnych, za jeden dzień pełnienia obowiązków ławnika, wynosi 2,64% podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c. Na dzień dzisiejszy jest to kwota 111 zł 43gr. § 4a Ławnikowi przysługuje ryczałt na pokrycie kosztów dojazdu do sądu w celu wykonywania czynności w sądzie środkami komunikacji miejscowej w wysokości 0,25% podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c. Na dzień sporządzenia wniosku jest to kwota 10 zł 55 gr. § 6 Koszty wypłaty świadczeń, o których mowa w § 4 i 4a, ponosi Skarb Państwa.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy Wnioskodawca, jako płatnik winien potrącać zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłacanego na podstawie art. 172 § 4a ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, ławnikom ryczałtu za dojazd, bez względu na wysokość wypłacanego ryczałtu w danym miesiącu?

Zdaniem Wnioskodawcy, wypłacany ryczałt na pokrycie kosztów dojazdu należy rozumieć jako zwrot kosztów, otrzymywany przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich, co powoduje skorzystanie - zgodnie z art. 21 § 1 pkt 17 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1509) ze zwolnienia od podatku dochodowego od osób fizycznych – od wypłat do 3 000 zł miesięcznie. Sąd jako płatnik odstępuje zatem od poboru zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych - do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 3 000 zł. Do końca lutego roku następnego wykazuje wypłacone w poszczególnych miesiącach kwoty w deklaracji PIT-R. W sytuacji przekroczenia kwoty 3 000 zł Sąd, jako płatnik, od nadwyżki kwoty 3 000 zł pobiera zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych w wysokości 18% należności pomniejszonej o koszty uzyskania przychodu oraz do końca lutego roku następnego kwoty te wykazuje w deklaracji PIT-11.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1509), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Ustawodawca w art. 10 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, jako osobne źródło przychodu wyróżnił działalność wykonywaną osobiście.

Stosownie do treści art. 13 pkt 5 cyt. ustawy, za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7.

Stosownie do art. 41 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18, osobom określonym w art. 3 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy, stosując do dokonywanego świadczenia, pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b), najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1.

Zaliczkę od dochodów, o których mowa w ust. 1, obliczoną w sposób określony w tym przepisie zmniejsza się o kwotę składki na ubezpieczenie zdrowotne, o której mowa w art. 27b, pobranej ze środków podatnika przez płatnika, o którym mowa w ust. 1 (art. 41 ust. 1a ww. ustawy).

Zgodnie z art. 42 ust. 1 ww. ustawy, płatnicy, o których mowa w art. 41, przekazują kwoty pobranych zaliczek na podatek oraz kwoty zryczałtowanego podatku w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki (podatek) – na rachunek urzędu skarbowego, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika wykonuje swoje zadania, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby. Jednakże w przypadku gdy podatek został pobrany zgodnie z art. 30a ust. 2a, płatnicy, o których mowa w art. 41 ust. 10, przekazują kwotę tego podatku na rachunek urzędu skarbowego, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.

Z art. 42 ust. 1a ww. ustawy wynika, że w terminie do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym płatnicy, o których mowa w art. 41, są obowiązani przesłać do urzędu skarbowego, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika wykonuje swoje zadania, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby, roczne deklaracje, według ustalonego wzoru.

Z kolei przepis art. 42 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy mówi, że w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym, z zastrzeżeniem art. 45ba ust. 4, płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani przesłać podatnikom, o których mowa w art. 3 ust. 1, oraz urzędom skarbowym przy pomocy których naczelnicy urzędów skarbowych właściwi według miejsca zamieszkania podatnika wykonują swoje zadania - imienne informacje o wysokości dochodu, o którym mowa w art. 41 ust. 1, sporządzone według ustalonego wzoru.

Z wniosku wynika, że Wnioskodawca wypłaca rekompensaty ławnikom na podstawie art. 172 § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Wypłacane rekompensaty zaliczane są do przychodu z tytułu wynikającego z art. 13 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7. Ławnicy nie są pracownikami sądu. Sposób powoływania ławników reguluje art. 160 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Ławników do sądów okręgowych oraz do sądów rejonowych wybierają rady gmin, których obszar jest objęty właściwością tych sądów - w głosowaniu tajnym. Zgodnie z art. 172 ww. ustawy: § 3 Ławnik otrzymuje rekompensatę pieniężną za czas wykonywania czynności w sądzie, którymi są: udział w rozprawie lub posiedzeniu, uczestnictwo w naradzie nad wyrokiem, sporządzenie uzasadnienia lub uczestnictwo w posiedzeniu rady ławniczej, jeżeli został do niej wybrany. § 4 Wysokość rekompensaty dla ławników biorących udział w rozpoznawaniu spraw w sądach powszechnych, za jeden dzień pełnienia obowiązków ławnika, wynosi 2,64% podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c. Na dzień sporządzenia wniosku jest to kwota 111 zł 43 gr. § 4a Ławnikowi przysługuje ryczałt na pokrycie kosztów dojazdu do sądu w celu wykonywania czynności w sądzie środkami komunikacji miejscowej w wysokości 0,25% podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c. Na dzień sporządzenia wniosku jest to kwota 10 zł 55 gr.

Zgodnie z art. 160 § 1 ustawy z dnia 22 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 23, z późn. zm.), ławników do sądów okręgowych oraz do sądów rejonowych wybierają rady gmin, których obszar jest objęty właściwością tych sądów – w głosowaniu tajnym.

W myśl art. 172 § 3 i § 4 ww. ustawy, ławnik otrzymuje rekompensatę pieniężną za czas wykonywania czynności w sądzie, którymi są: udział w rozprawie lub posiedzeniu, uczestnictwo w naradzie nad wyrokiem, sporządzenie uzasadnienia lub uczestnictwo w posiedzeniu rady ławniczej, jeżeli został do niej wybrany. Wysokość rekompensaty dla ławników biorących udział w rozpoznawaniu spraw w sądach powszechnych, za jeden dzień pełnienia obowiązków ławnika, wynosi 2,64% podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c. Ławnikowi przysługuje ryczałt na pokrycie kosztów dojazdu do sądu w celu wykonywania czynności w sądzie środkami komunikacji miejscowej w wysokości 0,25% podstawy ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego, o której mowa w art. 91 § 1c. (art. 172 § 4a cyt. ustawy).

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są diety oraz kwoty stanowiące zwrot kosztów, otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich - do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 3 000 zł.

Biorąc pod uwagę przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz przytoczone przepisy prawa stwierdzić należy, że kwoty ryczałtu wypłacane na podstawie art. 172 § 4a ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych na pokrycie kosztów dojazdu ławników do Sądu zaliczyć należy do przychodów z działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w art. 13 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. do przychodów otrzymywanych przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich. Przy czym należy przyjąć, że wypłacane kwoty zwolnione są z podatku dochodowego na mocy przepisu art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednakże wyłącznie do kwoty 3 000 zł miesięcznie. W sytuacji uzyskania przez danego ławnika przychodu, o którym mowa w art. 13 pkt 5 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w kwocie przekraczającej 3 000 zł miesięcznie, nadwyżkę należy opodatkować podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Wskazać należy, że na Wnioskodawcy jako płatniku, który dokonuje wypłaty świadczeń z tytułu czynności związanych z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich (art. 13 pkt 5 ww. ustawy) ciąży obowiązek wystawienia informacji PIT-11, o której mowa w art. 42 ust. 2 pkt 1 ustawy. Jednakże należy zauważyć, że na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 45b ust. 1 i 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zostało wydane rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie określenia niektórych wzorów oświadczeń, deklaracji i informacji podatkowych obowiązujących w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2352).

Zgodnie z treścią § 1 pkt 3 lit. c) tego rozporządzenia został określony wzór informacji o wypłaconych podatnikowi kwotach z tytułu pełnienia obowiązków społecznych i obywatelskich (PIT-R), będący załącznikiem nr 9 do rozporządzenia.

Jednocześnie należy zwrócić uwagę na objaśnienia w pkt 3 informacji PIT-R, z których wynika, że w sytuacji gdy płatnik wypłaca osobie fizycznej jedynie należności z tytułu pełnienia obowiązków społecznych i obywatelskich i należności te nie przekraczają kwot wolnych od podatku dochodowego, płatnik nie ma obowiązku sporządzania informacji PIT-11, a jedynie informację PIT-R. Jeden egzemplarz informacji płatnik przesyła do naczelnika urzędu skarbowego według miejsca zamieszkania podatnika, drugi egzemplarz przekazuje podatnikowi.

Reasumując, wypłacany ryczałt na pokrycie kosztów dojazdu ławników do Sądu stanowi przychód z tytułu czynności związanych z pełnieniem obowiązków społecznych i obywatelskich, który korzysta ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 3 000 zł. Zatem, Wnioskodawca jako płatnik nie jest zobowiązany do obliczenia i poboru zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Należy jednak mieć na uwadze, że nadwyżka ponad 3 000 zł (tj. kwotę zwolnioną na podstawie ww. przepisu), podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W takim przypadku, na Wnioskodawcy, jako płatniku podatku dochodowego od osób fizycznych, ciąży obowiązek obliczenia i poboru zaliczki na podatek od tej nadwyżki, na zasadach określonych w art. 41 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a następnie przekazania ławnikowi i właściwemu dla jego miejsca zamieszkania naczelnikowi urzędu skarbowego informacji PIT-R oraz PIT-11.

W przypadku natomiast gdy wypłacone należności nie przekraczają kwot wolnych od podatku Wnioskodawca sporządza jedynie informację PIT-R, którą również przekazuje ławnikowi i właściwemu dla jego miejsca zamieszkania naczelnikowi urzędu skarbowego.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Tutejszy Organ podatkowy zaznacza, że niniejsza interpretacja obejmuje swym zakresem jedynie skutki podatkowe wypłaty ryczałtu stanowiącego zwrot kosztów przejazdu ławników do sądu, nie odnosi się natomiast do kwestii możliwości zwolnienia z opodatkowania wypłaty ławnikom rekompensat czy innych należności.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z art. 14na ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.), Ordynacja podatkowa, przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.