Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1/443-557/08-2/GD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2008-06-20
Teza: W przedmiotowej sprawie znajdują zastosowanie przepisy art. 27 ust. 3 i ust. 4 ustawy, a to oznacza, że miejscem świadczenia i miejscem opodatkowania przedmiotowych usług wykonywanych przez Wnioskodawcę na rzecz podatnika z innego niż Polska państwa członkowskiego jest Holandia – kraj siedziby usługobiorcy. O sposobie rozliczania podatku od wartości dodanej i jego wysokości, oraz o podmiocie zobowiązanym do jego rozliczenia przesądzają w takim przypadku przepisy kraju, w którym znajduje się miejsce świadczenia usługi
Słowa kluczowe: Holandia; podatek-podatek od towarów i usług; usługi-usługi pomocnicze; świadczenie-miejsce świadczenia usług; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 27; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28m (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28o

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki Akcyjnej A, przedstawione we wniosku z dnia 17 marca 2008 r. (data wpływu 25 marzec 2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie miejsca świadczenia usług – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 25 marca 2008 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie miejsca świadczenia usług.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

A. S.A. (dalej „Spółka”) świadczy usługi doradcze w zakresie zarządzania aktywami i pasywami, restrukturyzacji finansowej oraz skutecznego odzyskiwania należności. W ramach umowy z dnia 9 marca 2007 r. zawartej pomiędzy A. S.A. a I BV, Spółka wykonuje usługi polegające na zarządzaniu przeterminowanymi wierzytelnościami. Zakres świadczonych usług obejmuje:

1.  Czynności w zakresie obsługi i zarządzania aktywami (wierzytelnościami), a w tym: **a)**monitorowanie i doradztwo, egzekwowanie i wykonywanie w imieniu i z upoważnienia właściciela aktywów (Zleceniodawcy) praw i obowiązków oraz innych niezbędnych i stosownych czynności wynikających z obowiązujących przepisów prawa lub istniejącej dokumentacji, włączając w to przygotowanie, ocenę oraz omówienie rozwiązań w zakresie weryfikacji dokumentacji dotyczącej aktywów oraz zabezpieczeń, jak również odnoszących się do zapytań dłużnika, **b)**sporządzanie, uzyskiwanie i archiwizowanie potwierdzeń, zgłoszeń, ewidencji oraz zezwoleń wydawanych przez organy państwowe, jak też uzyskiwanie i archiwizowanie wszelkich zgód organów państwowych oraz innych osób, które są niezbędne Zleceniodawcy jako właścicielowi aktywów, jak też niezbędnych Zleceniobiorcy, celem potwierdzenia możliwości świadczenia usług oraz skuteczności zawartej ze Zleceniodawcą umowy, **c)**wykonywaniu wszystkich czynności niezbędnych i właściwych dla zachowania przez Zleceniodawcę praw i tytułów własności w odniesieniu do aktywów będących w posiadaniu Zleceniodawcy oraz maksymalizacja wysiłków w zakresie odzyskiwania (windykacji) aktywów, w szczególności uzyskiwanie, utrzymywanie i archiwizacja polis ubezpieczeniowych, w tym dotyczących dłużników, aktywów oraz zabezpieczeń, jak też dochodzenie tych w ramach roszczeń, a dodatkowo podejmowanie właściwych kroków celem polepszania stanu zabezpieczeń. **d)**organizowanie obsługi prawnej.
2.  Czynności inkasa i egzekucji – inkaso płatności oraz windykacja należności z rachunków bankowych oraz restrukturyzacja aktywów, w tym w szczególności: **a)**zarządzanie procesem windykacji, monitorowanie depozytów (lokat) oraz wypłat z rachunków bankowych, przekazywanie windykowanych należności na rachunek rozliczeniowy, **b)**windykacja należności z majątku dłużnika, tj. papierów wartościowych, instrumentów finansowych itp., **c)**rozporządzanie uzyskanymi aktywami poprzez oferowanie, negocjowanie oraz ich zbycie, leasing, zastaw, sprzedaż udziałów, **d)**prowadzenie negocjacji – kontakt z dłużnikami i prowadzenie negocjacji oraz przygotowywanie za zgodą Zleceniodawcy umów i układów/ugód przedstawianych w postępowaniach pozasądowych celem maksymalizowania możliwości windykacji z majątku Dłużnika, w tym poprzez zbycie, dzierżawę, zastaw, sprzedaż, pozbywanie się dotychczasowych zabezpieczeń lub pozyskiwanie nowych zabezpieczeń, **e)**prowadzenie w imieniu Zleceniodawcy postępowań w zakresie windykacji wierzytelności oraz prowadzenie i udział w zarządzaniu, kierowaniu oraz koordynowaniu działań konsultantów w odniesieniu do wszystkich czynności dotyczących aktywów, w tym wszczęcie i udział w postępowaniu upadłościowym i likwidacyjnym, wywłaszczeniowym.
3.  Monitorowanie obowiązków stron zdefiniowanych w umowie sprzedaży portfela aktywów – monitorowanie i doradztwo na rzecz Zleceniodawcy w zakresie praw i obowiązków oraz innych wynikających z przepisów prawa czynności Dłużnika i jego podmiotów powiązanych, ukształtowanych na mocy zawartej umowy przeniesienia portfela aktywów, a w tym dokonanie audytu aktywów celem ujawnienia naruszeń sformułowanych w umowie oświadczeń i gwarancji, których udzielił sprzedający aktywa.
4.  Utrzymywanie kompletnej dokumentacji i ewidencji dotyczących aktywów, w szczególności w zakresie podatków, ubezpieczeń i ewidencji księgowej, włączając w ten zakres przejęcie i przechowywanie ewidencji i dokumentacji dostarczanych przez sprzedawcę aktywów zgodnie z postanowieniami umowy, jak też utrzymywanie i przechowywanie wszystkich niewadliwych zabezpieczeń.
5.  Sporządzanie, w czasie wskazanym przez Zleceniodawcę, informacji i raportów dla Zleceniodawcy w odniesieniu do wszystkich aktywów, a w tym w zakresie: **a)**analizy majątku oraz aktualnych i przyszłych windykacji, **b)**przygotowywania raportów dotyczących aktywów oraz bieżących i przyszłych windykacji (…).

Usługi opisane powyżej wykonywane są na rzecz podatnika podatku od wartości dodanej mającego siedzibę w Holandii.

W ocenie Wnioskodawcy wykonywane usługi należy zaliczyć do usług związanych z pośrednictwem finansowym pozostałych, gdzie indziej niesklasyfikowanych PKWiU 67.13.10.

Klasyfikacja taka została potwierdzona przez Główny Urząd Statystyczny w Łodzi Ośrodek Standardów Klasyfikacyjnych w piśmie z dnia 21 lutego 2008 r., znak: OKxx. Urząd Statystyczny w Łodzi stwierdził, iż usługi świadczone przez Spółkę mieszczą się w grupowaniu – windykacja wierzytelności (wykonywanie czynności mających na celu przekonanie kontrahentów firmy zlecającej do spłaty świadczeń pieniężnych należnych Zleceniodawcy), bez pobrania spłat tych należności, obsługa i zarządzanie aktywami (wierzytelnościami) – PKWiU 67.13.10-00.00 „Usługi pomocnicze związane z pośrednictwem finansowym, pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane”. Dodatkowo Urząd Statystyczny w Łodzi stwierdził, iż usługi w zakresie windykacji wierzytelności na rachunek wierzyciela, na zasadzie ściągania należności od dłużnika, czynności inkasa i egzekucji mieszczą się w grupowaniu PKWiU 74.87.12-00.00 „Usługi świadczone przez agencje inkasa”. Zainteresowany podkreśla, iż wszystkie opisane czynności wykonywane są w ramach jednej kompleksowej usługi świadczonej w ramach zawartej umowy.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy przedmiotowe usługi należy zaliczyć do usług finansowych określonych w art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług?

Czy miejscem świadczenia, oraz miejscem opodatkowania usług świadczonych przez Spółkę jest kraj siedziby usługobiorcy i w związku z tym usługi te nie podlegają opodatkowaniu w Polsce?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Zgodnie z art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze. zm.) – dalej „ustawa VAT” – w przypadku gdy usługi, o których mowa w ust. 4, są świadczone na rzecz:

1.  osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej posiadających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium państwa trzeciego, lub
2.  podatników mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Wspólnoty, ale w kraju innym niż kraj świadczącego usługę

*   miejscem świadczenia tych usług, jest miejsce, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności, dla którego dana usługa jest świadczona, a w przypadku braku stałego miejsca prowadzenia działalności, stały adres lub miejsce zamieszkania.

Zgodnie z art. 27 ust. 4 pkt 4 ustawy VAT, przepis ust. 3 stosuje się m.in. do usług bankowych, finansowych i ubezpieczeniowych – łącznie z reasekuracją, z wyjątkiem wynajmu sejfów przez banki. Oznacza to, iż świadczenie usług bankowych, finansowych i ubezpieczeniowych na rzecz podatnika z innego państwa członkowskiego podlega opodatkowaniu w kraju siedziby (stałego miejsca zamieszkania). Istotne jest, iż przepisy art. 27 ust. 4 pkt 4 ustawy VAT, dotyczą wszelkich usług bankowych, finansowych i ubezpieczeniowych bez względu na ich klasyfikację statystyczną.

Zainteresowany podkreśla, iż art. 43 ust 1 pkt 1 oraz załącznik nr 4 do ustawy o VAT, dotyczący usług pośrednictwa finansowego zwolnionych od opodatkowania, oraz usług wyłączonych od zwolnienia odnosi się jedynie do usług sklasyfikowanych pod symbolem PKWiU 65-67. Oznacza to, iż ustawodawca zwolnił z opodatkowania jedynie niektóre, szczegółowo wskazane usługi bankowe, finansowe i ubezpieczeniowe. Z kolei w art. 27 ust. 4 pkt 4 ustawy VAT, ustawodawca posłużył się ogólnym terminem usług bankowych, finansowych i ubezpieczeniowych. Oznacza to, iż dla określenia miejsca świadczenia tych usług finansowych bez znaczenia pozostaje ich klasyfikacja statystyczna. Wnioskodawca zwraca uwagę, iż usługi w zakresie windykacji na rachunek wierzyciela (czynności inkasa i egzekucji) nie stanowią odrębnej usługi, lecz są elementem kompleksowej usługi w zakresie zarządzania aktywami, pasywami, restrukturyzacji finansowej oraz skutecznego odzyskiwania należności.

Przedmiotowe usługi przedstawione w stanie faktycznym jako usługi pośrednictwa finansowego mieszczą się w kategorii usług finansowych, o których mowa w art. 27 ust. 4 ustawy VAT, (pytanie 1).

Ponadto mając powyższe na uwadze jak również fakt, iż usługi są wykonywane na rzecz podatnika z innego państwa członkowskiego, w opinii Spółki miejscem świadczenia usług wykonywanych przez Spółkę jest kraj siedziby usługobiorcy tj. Holandia. Usługi te nie podlegają opodatkowaniu w Polsce (pytanie 2).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju,
2.  eksport towarów,
3.  import towarów,
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju,
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, podatnikami są także osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące usługobiorcami usług świadczonych przez podatników posiadających siedzibę lub miejsce zamieszkania albo pobytu poza terytorium kraju.

Tutejszy Organ wyjaśnia, że organy podatkowe nie są właściwe do klasyfikowania wyrobów i usług do odpowiednich grupowań statystycznych. Do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z prawidłowym zdefiniowaniem wymienionych czynności oraz prawidłowym zaklasyfikowaniem tych czynności do właściwych grupowań statystycznych, obowiązany jest Podatnik.

Jednocześnie tut. Organ zwraca również uwagę na fakt, że każde świadczenie usług musi być zasadniczo uznawane za odrębne i niezależne, ponadto świadczenie obejmujące jedną usługę z ekonomicznego punktu widzenia nie powinno być sztucznie dzielone, by nie zakłócić funkcjonowania systemu VAT. Zatem należy określić zasadnicze cechy transakcji w celu ustalenia, czy podatnik świadczy na rzecz klienta kilka odrębnych usług zasadniczych czy też jedną usługę.

Pojedyncze świadczenie ma miejsce zwłaszcza wtedy, gdy jedną lub więcej części składowych uznaje się za usługę zasadniczą, podczas gdy inny lub inne elementy traktuje się jako usługi pomocnicze, do których stosuje się te same zasady opodatkowania, co do usługi zasadniczej. Usługę należy uznać za usługę pomocniczą w stosunku do usługi zasadniczej, jeśli nie stanowi ona dla klienta celu samego w sobie, lecz jest środkiem do lepszego wykorzystania usługi zasadniczej.

W sytuacji gdy w skład świadczonej usługi wchodzą usługi pomocnicze, czyli takie które nie stanowią dla klienta celu samego w sobie, a są jedynie uzupełnieniem usługi głównej, Podatnik względem podatku VAT traktuje je tak jak usługę zasadniczą.

Z opisu Wnioskodawcy wynika, iż świadczy on usługi pomocnicze związane z pośrednictwem finansowym, pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane – PKWIU 67.13.10, a usługi w zakresie windykacji wierzytelności na rachunek wierzyciela, na zasadzie ściągania należności od dłużnika; czynności inkasa i egzekucji mieszczą się w grupowaniu PKWiU 74.87.12-00.00 „Usługi świadczone przez agencje inkasa”. Ponadto Wnioskodawca zwraca uwagę, iż usługi w zakresie windykacji na rachunek wierzyciela (czynności inkasa i egzekucji) nie stanowią odrębnej usługi, lecz są elementem kompleksowej usługi w zakresie zarządzania aktywami pasywami, restrukturyzacji finansowej oraz skutecznego odzyskiwania należności.

Wobec powyższego, jeśli Wnioskodawca świadczy usługi – czynności inkasa i egzekucji – które stanowią uzupełnienie usługi głównej sklasyfikowanej pod symbolem PKWIU 67.13.10 (w ramach tej samej transakcji), całość świadczenia względem podatku VAT traktuje się tak jak usługę zasadniczą, a więc przedmiotowe usługi opisane w stanie faktycznym jako usługi pośrednictwa finansowego mieszczą się w kategorii usług finansowych, o których mowa w art. 27 ust. 4 ustawy.

W przypadku świadczenia usług bardzo istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dane świadczenie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.

Ogólna reguła wyrażona w art. 27 ust. 1 ustawy stanowi, iż w przypadku świadczenia usług miejscem świadczenia jest miejsce, gdzie świadczący usługę posiada siedzibę, a w przypadku posiadania stałego miejsca prowadzenia działalności, z którego świadczy usługi – miejsce, gdzie świadczący usługę posiada stałe miejsce prowadzenia działalności; w przypadku braku takiej siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności – miejsce stałego zamieszkania, z zastrzeżeniem ust. 2-6 i art. 28.

Od tej ogólnej zasady ustawodawca określił wyjątki. W myśl art. 27 ust. 3 pkt 2 ustawy, w przypadku gdy usługi, o których mowa w ust. 4, są świadczone na rzecz podatników mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Wspólnoty, ale w kraju innym niż kraj świadczącego usługę - miejscem świadczenia tych usług jest miejsce, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności, dla którego dana usługa jest świadczona, a w przypadku braku stałego miejsca prowadzenia działalności, stały adres lub miejsce zamieszkania.

W art. 27 ust. 4 pkt 4 ustawy, wymienione są usługi finansowe.

Mając na uwadze wyżej wskazane przepisy oraz stan faktyczny przedstawiony we wniosku stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie znajdują zastosowanie przepisy art. 27 ust. 3 i ust. 4 ustawy, a to oznacza, że miejscem świadczenia i miejscem opodatkowania przedmiotowych usług wykonywanych przez Wnioskodawcę na rzecz podatnika z innego niż Polska państwa członkowskiego jest Holandia – kraj siedziby usługobiorcy.

O sposobie rozliczania podatku od wartości dodanej i jego wysokości, oraz o podmiocie zobowiązanym do jego rozliczenia przesądzają w takim przypadku przepisy kraju, w którym znajduje się miejsce świadczenia usługi.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.