Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP2-2.4010.197.2025.1.KW
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-06-06
Teza: Ustalenie, czy nieodpłatne ustanowienie służebności przesyłu
powoduje po stronie Spółki powstanie przychodu z tytułu
nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1
pkt 2 ustawy o CIT.
Słowa kluczowe: przychód-przychody nieodpłatne
przychód-przychód podlegający opodatkowaniu
służebność-służebność przesyłu
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 2. Przychody-Przysporzenia stanowiące
przychód-Świadczenia w naturze i świadczenia
nieodpłatne -Nieodpłatne świadczenia związane z
udostępnieniem nieruchomości
Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 2. Przychody-Przysporzenia stanowiące
przychód-Świadczenia w naturze i świadczenia
nieodpłatne -Powstanie świadczeń w naturze i świadczeń
nieodpłatnych
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 2-art. 12-ust. 1
[CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 2-art. 12-ust. 5
[CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 2-art. 12-ust. 6

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

7 kwietnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 27 marca 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie
    ustalenia, czy nieodpłatne ustanowienie służebności przesyłu powoduje po stronie Spółki
    powstanie przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1
    pkt 2 ustawy o CIT. Treść wniosku jest następująca:
    Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
    1. Zainteresowany będący stroną postępowania
      Podatkowa Grupa Kapitałowa A.
      reprezentowana przez:
      Spółkę B. Sp. z o.o.
    2. Zainteresowany niebędący stroną postępowania
      Spółka C. S.A.
    Opis stanu faktycznego
    1) Informacje ogólne
    23 września 2016 r. w drodze decyzji Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego w (...) z dnia
    23.09.2016 r. (znak: (...)) została zarejestrowana podatkowa grupa kapitałowa PGK A.
    (dalej: „Wnioskodawca” lub „ PGK A.”).
    Okres funkcjonowania PGK A. został przedłużony na okres pięciu lat podatkowych, tj. na
    okres od 1 grudnia 2021 r. do 30 listopada 2026 r. w drodze decyzji Naczelnika (...) Urzędu
    Skarbowego (...).
    Jednocześnie w 2024 roku podjęto decyzję aby rok podatkowy PGK A. uległ zmianie w taki
    sposób, że rokiem podatkowym PGK A. będzie rok kalendarzowy, tj. okres kolejnych 12
    miesięcy kalendarzowych rozpoczynający się 1 stycznia a kończący 31 grudnia. Pierwszy
    rok podatkowy PGK A. po zmianie będzie trwał 13 miesięcy oraz rozpocznie się 1 grudnia
    2024 r. oraz zakończy się 31 grudnia 2025 r. Jednocześnie ostatni rok podatkowy PGK A.
    trwał będzie od 1 stycznia 2026 r. do 31 grudnia 2026 r. Dodatkowo, z uwagi na zmianę
    roku podatkowego PGK A., przedłużony został również okres jej funkcjonowania o 1
    miesiąc, tj. do 31 grudnia 2026 roku. Zmiany, o których mowa w niniejszym ustępie, są
    przedmiotem decyzji wydanej przez Naczelnika (...) Urzędu Skarbowego (...).
    Wnioskodawca jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych.
    W skład PGK A. wchodzi m.in. Spółka C. S.A. (dalej: „Spółka"), która prowadzi
    wyspecjalizowaną działalność na rynku energetycznym w zakresie sprzedaży i dystrybucji
    energii elektrycznej, świadczenia usług elektroenergetycznych oraz sprzedaży (...).
    Spółka jest czynnym podatnikiem VAT i posiada siedzibę oraz zarząd na terytorium Polski.
    Z kolei Spółka B. Sp. z o.o. jest spółką reprezentującą PGK A.
    Dnia 3 kwietnia 2023 r. spółki tworzące PGK A. dołączyły do grupy kapitałowej będącej (...).
    2) Ustanowienie nieodpłatnej służebności przesyłu

    Spółka posiada koncesję na dystrybucję energii elektrycznej i jest operatorem systemu
    dystrybucyjnego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo
    energetyczne (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 266 ze zm., dalej: „Prawo energetyczne”). Jest przy
    tym odpowiedzialna za stabilne i o odpowiedniej jakości dostawy energii elektrycznej do
    odbiorców finalnych.
    Jednocześnie, zgodnie z przepisami Prawa energetycznego, Spółka jako podmiot
    zajmujący się dystrybucją energii elektrycznej jest obowiązana do zawarcia umowy o
    przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci (nowi
    odbiorcy), jeżeli tylko istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i
    dostarczania energii.
    Mając na uwadze powyższe, w celu zapewnienia ciągłej i niezakłóconej dostawy energii
    elektrycznej odbiorcom oraz umożliwienia przyłączenia nowych odbiorców, Spółka
    dysponuje elementami infrastruktury energetycznej, służącymi do doprowadzania energii
    elektrycznej, w tym m.in. złączami, przyłączami, liniami energetycznymi, rozdzielniami i
    stacjami transformatorowymi (dalej: „Infrastruktura przesyłowa”). Prowadzi także budowę
    nowej Infrastruktury przesyłowej, która - w większości przypadków - nie jest i nie może być
    zlokalizowana na gruntach stanowiących własność Spółki. Jednocześnie elementy
    Infrastruktury przesyłowej stanowią urządzenia przesyłowe, o których mowa w art. 49 § 1
    ustawy z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1061 ze zm., dalej:
    „KC”).
    Właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości chcący uzyskać przyłączenie do sieci
    (dalej: „Zainteresowani") podpisują ze Spółką umowy o przyłączenie. Co do zasady,
    umowa taka zakłada ustanowienie na rzecz Spółki nieodpłatnej służebności przesyłu na
    tychże nieruchomościach, celem wybudowania oraz korzystania z niezbędnej
    Infrastruktury przesyłowej, która faktycznie służyć będzie doprowadzaniu energii
    elektrycznej dla Zainteresowanych.
    W związku z powyższym, Zainteresowani ustanawiają na rzecz Spółki służebności przesyłu,
                  1  4 o których mowa w art. 305 -305KC. Służebność przesyłu jest ograniczonym prawem
    rzeczowym co wynika wprost z art. 244 KC.
    Co do zasady, służebność przesyłu ustanawiana jest przez Zainteresowanego na czas
    nieoznaczony. Oświadczenie o ustanowienie służebności przesyłu przyjmuje formę aktu
    notarialnego. Służebność taka obejmuje przykładowo: prawo do korzystania z gruntu, na
    którym znajduje się Infrastruktura przesyłowa, bezkolizyjnego, całodobowego dostępu do
    tego gruntu, jak również prawo wejścia na pozostałą część gruntu w przypadku, gdy okaże
    się to niezbędne ze względu na konieczność wykonania napraw, usunięcia awarii,
    przeglądów oraz rozbudowy znajdującej się tam Infrastruktury przesyłowej.
    Na marginesie należy zaznaczyć, że na rzecz Spółki ustanawiane są również służebności
    przesyłu za wynagrodzeniem. Nie są one jednak przedmiotem pytania Wnioskodawcy.
    Dotychczas z tytułu ustanowienia przez Zainteresowanych na rzecz Spółki nieodpłatnej
    służebności przesyłu, Wnioskodawca rozpoznawał przychód z tytułu nieodpłatnych
    świadczeń podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

## Pytanie

Czy ustanowienie na rzecz Spółki nieodpłatnej służebności przesyłu powoduje po jej
    stronie powstanie przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art.
    12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT?
    Stanowisko zainteresowanych w sprawie
    Zdaniem Wnioskodawcy, ustanowienie na rzecz Spółki nieodpłatnej służebności przesyłu
    nie powoduje po jej stronie powstania przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia, o
    którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT.
    Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

    Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, przychodem podatkowym jest m.in.: wartość
    otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość
    innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń,
    związanych z używaniem środków trwałych, otrzymanych przez samorządowe zakłady
    budżetowe w rozumieniu ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz spółki
    użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich
    związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w
    nieodpłatny zarząd lub używanie.
    Ustawa o CIT nie zawiera definicji „nieodpłatnego świadczenia”. Zgodnie z utrwalonym
    poglądem orzecznictwa sądowo-administracyjnego przez pojęcie „nieodpłatnego
    świadczenia”, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, rozumieć należy
    wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie
    korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenie
    gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, tj.
    niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie,
    mające konkretny wymiar finansowy (por.m.in. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 16
    października 2006 r., II EPS 1/06, uchwała 7 sędziów NSA z dnia 24 października 2010 r., II
    FPS 1/10).
    Aby konkretne świadczenie można było uznać za nieodpłatne, stanowiące źródło
    przychodu podlegające opodatkowaniu, musi dojść do zdarzenia prawnego, w wyniku
    którego jeden podmiot dokonuje określonego świadczenia, drugi natomiast to
    świadczenie otrzymuje nieodpłatnie, zwiększając w ten sposób swoje przychody objęte
    opodatkowaniem.
    W orzecznictwie wskazuje się, że nieodpłatne świadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 1
    pkt 2 ustawy o CIT nie musi wynikać z zobowiązania cywilnoprawnego. Polega ono jedynie
    na uzyskaniu przez podatnika przychodu bez ekwiwalentnego świadczenia wzajemnego.
    Musi zatem nastąpić po stronie otrzymującego świadczenie korzyść majątkowa, która nie
    jest związana z jakimikolwiek kosztami lub inną formą ekwiwalentu na rzecz dającego
    świadczenie. Otrzymujący odnosi więc określoną korzyść pod tytułem darnym (wyrok NSA
    z dnia 15 stycznia 2008 r., sygn. akt II FSK 1578/06).
    Podstawową cechą nieodpłatnego świadczenia jest to, że otrzymujący przysporzenie nie
    jest zobowiązany do jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego. Aby zatem dane
    świadczenie mogło być uznane za świadczenie nieodpłatne, konieczne jest, by polegało
    ono wyłącznie na jednostronnym przysporzeniu po stronie podmiotu, który świadczenie
    to uzyskał (wyrok NSA z dnia 16 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 1007/11).
    Podsumowując, aby uznać dane świadczenie za świadczenie nieodpłatne, o którym mowa
    w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, musi wystąpić jednostronne przysporzenie po stronie
    podmiotu uzyskującego świadczenie, przysporzenie to musi mieć charakter majątkowy i
    jednocześnie nie może ono być powiązane z istnieniem żadnego zobowiązania o
    charakterze wzajemnym.
    Odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazać należy także,
    że „przy uwzględnieniu zasady pewności prawa i określoności konstruowania obowiązku
    podatkowego w drodze ustawy, użyte w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT określenie
    „otrzymanie nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw” należy rozumieć, jako
    niewywołujące przychodu w sytuacji, gdy czynność prawna jest ze swej istoty zawsze
    nieodpłatna (nabycie następuje w drodze zasiedzenia służebności przesyłu lub gdy
    podatnik, korzystając z zasady swobody umów i kształtowania swej sytuacji prawnej,
    dokonuje czynności prawnej nieodpłatnie, w drodze umowy lub ugody sądowej). Przychód
    zaś powstawałby w takich przypadkach, gdy podatnik zmieniając charakter czynności
    prawnej odpłatnej, dokonuje jej jako nieodpłatnej. W takim przypadku z istoty rzeczy
    powinien liczyć się na gruncie prawa podatkowego z negatywnymi konsekwencjami
    podatkowymi”.

    W przedmiotowym stanie faktycznym sytuacja taka nie zachodzi. Jak już bowiem
    wskazano, służebność przesyłu może być ustanowiona zarówno odpłatne, jak i
    nieodpłatne - decydująca jest tu wola stron.
    W tym miejscu należy także zauważyć, że opodatkowanie przychodu uzyskiwanego z
    każdego przypadku otrzymania nieodpłatnie rzeczy lub praw powadziłoby do
    rozszerzającej wykładni art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, niedopuszczalnej w zakresie
    ustalania obowiązku podatkowego w odniesieniu do przepisów określających w sposób
    mało precyzyjny zakres obowiązku podatkowego (Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku
    z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn. akt II FSK 1717/11 oraz z dnia 23 kwietnia 2013 r., sygn.
    akt II FSK 1715/11). W przeciwnym razie dochodziłoby do sytuacji, w której podatnik,
    korzystając z zasady swobody umów dokonuje wyboru jednego z możliwych wariantów
    ukształtowania swej sytuacji prawnej, nie widząc zagrożenia z tym związanego w prawie
    podatkowym - gdyż ustawodawca podatkowy nie określił wprost innych konsekwencji
    podatkowych takiego wyboru - zostałby niejako „wpuszczony” w pułapkę. Takie
    stosowanie prawa naruszałoby zasadę pewności prawa, będącą jedną z zasad
    demokratycznego państwa prawa (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2
    kwietnia 1997 r., dalej: „Konstytucja RP" ; Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) i zasadę
    zaufania obywatela do państwa (art. 2 Konstytucji RP i art. 121 § 1 ustawy z dnia 29
    sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 111 z późn. zm.).
    Biorąc pod uwagę powyższe, ustanowienie służebności przesyłu nie może być
    postrzegane jako jakiekolwiek zdarzenie prawne czy gospodarcze, którego skutkiem jest
    nieodpłatne przysporzenie w majątku spółki o konkretnym wymiarze finansowym.
    Mając na względzie analizowany stan faktyczny należy wziąć również pod uwagę
    następujące okoliczności:
    a) konieczność ustanowienia służebności w celu normalnego i niezakłóconego
      świadczenia usług przesyłu i dystrybucji energii elektrycznej - działalność wykonywana
      przez Spółkę polega na świadczeniu usług przesyłu i dystrybucji energii elektrycznej.
      Te z kolei są niczym innym, jak działaniami prawidłowymi oraz zgodnymi z
      obowiązkami narzucanymi na przedsiębiorstwa energetyczne będące operatorami
      systemów dystrybucyjnych i przesyłowych przez ustawę z 10 kwietnia 1997 r. Prawo
      energetyczne (Dz.U.2024.266 t.j. z późn. zm. dalej: „Prawo energetyczne”). Zgodnie
      bowiem z przepisami Prawa energetycznego, operatorzy systemów dystrybucyjnych i
      przesyłowych są odpowiedzialni za ruch sieciowy, czyli sterowanie pracą sieci. Przez
      pojęcie "sieć" należy rozumieć połączone i współpracujące ze sobą instalacje, służące
      do przesyłania lub dystrybucji energii, należące do przedsiębiorstwa energetycznego.
      Z uwagi na specyficzną konstrukcję sieci, która nie może znajdować się wyłącznie na
      gruntach należących do Spółki - a jednocześnie jest jej własnością - istnienie
      służebności jest naturalną i zasadniczo jedyną możliwością korzystania z prawa
      własności do sieci;
    b) Brak korzyści majątkowych po stronie Spółki - na rzecz Spółki ustanawiane są
      służebności, jednak nie korzysta ona z nieruchomości stanowiących własność lub
      przedmiot użytkowania wieczystego innych podmiotów w taki sposób, że w
      następstwie tego uzyskuje korzyści majątkowe - po stronie Spółki nie pojawiają się
      dodatkowe przysporzenia. Można by o nich mówić, gdyby ustanowienie służebności
      byłoby z zasady czynnością odpłatną, a w omawianej sytuacji Zainteresowani
      wyjątkowo odstępowaliby od przysługującej im odpłatności. Przepisy KC dotyczące
      służebności przesyłu nie stanowią jednak, że odpłatność jest elementem niezbędnym
      do powstania takiego stosunku prawnego (tj. odpłatność nie należy do essentialia
      negotii służebności przesyłu) - wola wyboru w ustaleniu ewentualnego wynagrodzenia
      za korzystanie ze służebności spoczywa wyłącznie na stronach takiego stosunku
      prawnego i swoboda w dokonaniu takiego wyboru jest realizacją zasady swobody
      umów. Mając to na uwadze, ustanowienie służebności bez wynagrodzenia nie może
      być uznane za odstąpienie przez właściciela (lub użytkownika wieczystego)

      nieruchomości od żądania opłaty z tego tytułu. Co za tym idzie, nie dochodzi do
      uzyskania korzyści majątkowych przez Spółkę,
    c) ekwiwalentność świadczeń otrzymywanych i wykonywanych przez Spółkę - dzięki
      służebnościom przesyłu Spółka jest zdolna do realizacji koniecznych zadań
      mieszczących się w sferze użyteczności publicznej niezbędnych dla zapewnienia
      prawidłowego funkcjonowania infrastruktury mieszkaniowej, gospodarczej i innych.
      Wprowadzenie na grunt urządzeń zapewniających realizację tychże funkcji służy
      Zainteresowanym - gdyby bowiem Spółka nie zdecydowała się na umieszczenie na ich
      gruncie naziemnych instalacji energoelektrycznych, to niejednokrotnie nie mieliby
      dostępu do sieci energetycznej. Stąd też trudno tu mówić o „wzbogaceniu” Spółki w
      rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT, skoro ustanowienie służebności jest
      konieczne dla zapewnienia m.in. Zainteresowanym właściwego funkcjonowania
      urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego.
    Należy także wskazać, że stanowisko, zgodnie z którym zawarcie przez strony nieodpłatnej
                                        1umowy ustanowienia służebności przesyłu na podstawie art. 305 KC nie stanowi dla
    przedsiębiorstwa, na rzecz którego tę służebność ustanowiono nieodpłatnego lub
    częściowo odpłatnego otrzymania rzeczy lub praw, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2
    ustawy o CIT, znajduje potwierdzenie w:
    1. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego m.in.:
        z dnia 13 grudnia 2023 r. sygn. akt II FSK 408/21,
        z dnia 13 grudnia 2023 r. sygn. akt. II FSK 408/21,
        z dnia 16 marca 2021 r., sygn. akt II FSK 2936/20,
        z dnia 21 września 2021 r., sygn. akt II FSK 660/21,
        z dnia 15 stycznia 2021 r. II FSK 2513/18,
        z dnia 12 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 882/16,
        z dnia 29 września 2017 r. sygn. akt II FSK 2541/15,
        z dnia 20 września 2017 r. sygn. akt II FSK 2217/15,
        z dnia 18 maja 2017 r. sygn. akt II FSK 1133/15;
        z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3341/13;
        z dnia 24 marca 2015 r., sygn. akt II FSK 503/13;
        z dnia 25 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2642/11,
    2. interpretacjach podatkowych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej m.in.:
        z 28 września 2023 r., znak: 0114-KDIP2-1.4010.12.2019.8.MW;
        z 18 lutego 2022 r., znak: 0114-KDIP2-1.4010.551.2019.12.S/JF;
        z 26 listopada 2020 r., znak: IPPB6/4510-432/16-15/S/AZ/AM;
        z 19 września 2018 r., znak: IBPBI/2/423- 1275/14-1/IŻ;
        z 9 kwietnia 2018 r., Znak: S-ILPB3/423-107/14/18-S/PR.
    Podsumowując, zdaniem Wnioskodawcy, ustanowienie na rzecz Spółki nieodpłatnej
    służebności przesyłu nie powoduje po jej stronie powstania przychodu z tytułu
    nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku
    dochodowym od osób prawnych.
    Mając na względzie powyższe, Wnioskodawca podtrzymuje swoje stanowisko
    przedstawione w pkt III niniejszego wniosku.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób
    prawnych (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 278 ze zm., dalej: „updop”):
      Dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b,
      art. 24ca, art. 24d i art. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego
      źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym.
      Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest
      stratą ze źródła przychodów.
    Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych, nie zawiera definicji przychodu,
    precyzując, poprzez przykładowe wyliczenie zawarte w art. 12 ust. 1, rodzaje przychodów,
    a także enumeratywnie wylicza, jakiego rodzaju wpływy pieniężne podmiotu
    gospodarczego nie są zaliczane do przychodów.
    Z istoty podatku dochodowego od osób prawnych wynika, że jest on ciężarem
    publicznoprawnym od przyrostu majątkowego (dochodu), a zatem przychodem – jako
    źródłem dochodu – jest wartość, która wchodząc do majątku podatnika może powiększyć
    jego aktywa.
    Powołana ustawa ustala zdarzenia, które powodują powstanie obowiązku podatkowego
    czyli powinności przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem tych
    zdarzeń.
    Ustala, kiedy i w jakich sytuacjach powstanie obowiązek podatkowy. Oznacza to, że
    powstaje on w okolicznościach wskazanych przez prawo, niezależnie od woli
    podlegających mu osób czy podmiotów. Na gruncie ustaw podatkowych abstrakcyjny
    obowiązek podatkowy przekształca się w skonkretyzowane zobowiązanie podatkowe.
    Zdarzeniem, z którym ustawodawca wiąże obowiązek podatkowy jest m.in. otrzymanie
    „nieodpłatnego świadczenia”.
    Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 updop:
      Przychodem, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności wartość
      otrzymanych rzeczy lub praw, a także wartość innych świadczeń w naturze, w tym
      wartość rzeczy i praw otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie, a także
      wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem
      świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez
      samorządowe zakłady budżetowe i instytucje gospodarki budżetowej w rozumieniu
      ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz spółki użyteczności
      publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich
      związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków
      w nieodpłatny zarząd lub używanie.
    Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych, zaliczając nieodpłatne świadczenie do
    czynników kształtujących podstawę opodatkowania, nie precyzuje, co należy rozumieć
    przez „nieodpłatne świadczenie”.
    Zgodnie z wykładnią gramatyczną, odpłacać to „oddawać komuś coś w zamian”, odpłatny
    zaś to „taki za który się płaci, wymagający zapłacenia, zwrot kosztów” (Nowy Słownik
    Języka Polskiego PWN, Warszawa 2002). Nieodpłatny to niewymagający opłaty. Zgodnie z
    ugruntowanym poglądem, po raz pierwszy sformułowanym w wyroku Naczelnego Sądu
    Administracyjnego z 28 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 2285/98, a potem w uchwale
    siedmiu sędziów NSA z 18 listopada 2002 r., sygn. akt FPS 9/02 i w uchwale składu siedmiu
    sędziów NSA z 16 października 2006 r., sygn. akt II FPS 1/06, pojęcie to obejmuje wszystkie
    zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści
    kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w

    działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z
    kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające
    konkretny wymiar finansowy.
    Nieodpłatnym świadczeniem jest zatem uzyskana przez podatnika wymierna korzyść
    majątkowa niezwiązana z poniesieniem wydatków, powstaniem kosztów, z obowiązkiem
    uiszczenia wynagrodzenia lub inną formą ekwiwalentu. Nieodpłatne świadczenie ma
    miejsce, gdy świadczeniu jednego z podmiotów nie towarzyszy świadczenie drugostronne,
    co w konsekwencji wyraża się w zaistnieniu stanu, w którym po stronie przyjmującego
    dochodzi do zwiększenia aktywów bądź zmniejszenia pasywów. Świadczenia
    otrzymującego, aby podlegały opodatkowaniu, muszą zatem prowadzić do pojawienia się
    po stronie podmiotu je otrzymującego przychodu, czyli korzyści majątkowej, która może
    wystąpić w dwóch postaciach: prowadzi do powiększenia aktywów, co jest zwykłym
    skutkiem wypłaty pieniędzy, albo do zaoszczędzenia wydatków, co może być następstwem
    świadczenia rzeczowego lub w formie usługi. W wyniku takiego świadczenia w majątku
    podmiotu otrzymującego nie pojawia się wprawdzie realny dochód (w znaczeniu
    ekonomicznym), ale ponieważ znaczenie dochodu na gruncie ustawy o podatku
    dochodowym od osób prawnych jest szersze, zaoszczędzenie wydatków musi być
    traktowane na równi z przyrostem majątku.
    Najbardziej istotną dla pojęcia nieodpłatnego świadczenia jest przesłanka, dotycząca
    ekwiwalentności, w istocie pozwalająca na stwierdzenie, kiedy mamy do czynienia ze
    świadczeniem nieodpłatnym. Tylko świadczenia nieekwiwalentne mogą stanowić
    przychód podatkowy po stronie otrzymującego.
    Ekwiwalentność, która wyłącza możliwość powstania przychodu podatkowego z tytułu
    nieodpłatnego przysporzenia, oznacza wystąpienie świadczenia wzajemnego.
    Ekwiwalentność nie może wystąpić ani w momencie dokonywania świadczenia, ani w
    jakimkolwiek momencie w przyszłości. Jeżeli bowiem występuje ekwiwalent, jest też
    korzyść po drugiej stronie, a więc wyłączona jest możliwość uznania świadczenia za
    nieodpłatne. Przysporzenie w majątku podatnika musi mieć dla niego pewną wartość,
    którą można wyrazić w wymiarze finansowym. Chodzi o to, by świadczenie otrzymane bez
    wynagrodzenia było dla otrzymującego wartościowe. Świadczenie nieodpłatne będące
    przychodem podatkowym powinno wynikać z dwustronnego stosunku, tzn. powinien
    istnieć możliwy do identyfikacji podmiot świadczący oraz podmiot otrzymujący. Wynika to
    wprost z brzmienia ustawy, która mówi o świadczeniu, a nie o przysporzeniu. Zgodnie z
    definicją słownikową „świadczenie” oznacza obowiązek wykonania lub przekazania czegoś
    na czyjąś rzecz.
    Wartość nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń oraz wartość nieodpłatnie lub
    częściowo odpłatnie otrzymanych rzeczy i praw stanowiących przychody podatkowe
    ustala się na podstawie art. 12 ust. 5-6a updop.
    Zgodnie z art. 12 ust. 5 updop:
      Wartość otrzymanych rzeczy lub praw, w tym otrzymanych nieodpłatnie, określa się
      na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego
      samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia
      zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania, z zastrzeżeniem ust. 6b.
    Zgodnie z art. 12 ust. 6 updop:
      Wartość świadczeń w naturze, w tym nieodpłatnych świadczeń ustala się:
      1) jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi wchodzące w zakres działalności
        gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych
        odbiorców;
      2) jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu;

      3) jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu - w wysokości
        równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego
        lokalu;
      4) w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy
        świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i
        gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i
        miejsca udostępnienia.
    Z opisu sprawy wynika, że w skład Podatkowej Grupy Kapitałowej A. wchodzi m.in. Spółka
    C. S.A., która prowadzi wyspecjalizowaną działalność na rynku energetycznym w zakresie
    sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej, świadczenia usług elektroenergetycznych oraz
    sprzedaży (...).
    Spółka posiada koncesję na dystrybucję energii elektrycznej i jest operatorem systemu
    dystrybucyjnego w rozumieniu przepisów prawa energetycznego. Jest przy tym
    odpowiedzialna za stabilne i o odpowiedniej jakości dostawy energii elektrycznej do
    odbiorców finalnych.
    Jednocześnie, zgodnie z przepisami Prawa energetycznego, Spółka jako podmiot
    zajmujący się dystrybucją energii elektrycznej jest obowiązana do zawarcia umowy o
    przyłączenie do sieci z podmiotami ubiegającymi się o przyłączenie do sieci (nowi
    odbiorcy), jeżeli tylko istnieją techniczne i ekonomiczne warunki przyłączenia do sieci i
    dostarczania energii.
    Spółka prowadzi także budowę nowej Infrastruktury przesyłowej, która - w większości
    przypadków - nie jest i nie może być zlokalizowana na gruntach stanowiących własność
    Spółki. Jednocześnie elementy Infrastruktury przesyłowej stanowią urządzenia
    przesyłowe. Właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości chcący uzyskać
    przyłączenie do sieci podpisują ze Spółką umowy o przyłączenie. Co do zasady, umowa
    taka zakłada ustanowienie na rzecz Spółki nieodpłatnej służebności przesyłu na tychże
    nieruchomościach, celem wybudowania oraz korzystania z niezbędnej Infrastruktury
    przesyłowej, która faktycznie służyć będzie doprowadzaniu energii elektrycznej dla
    Zainteresowanych.
    Co do zasady, służebność przesyłu ustanawiana jest przez Zainteresowanego na czas
    nieoznaczony. Oświadczenie o ustanowienie służebności przesyłu przyjmuje formę aktu
    notarialnego i w analizowanej sprawie jest nieodpłatne.
    Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy ustanowienie na rzecz Spółki nieodpłatnej
    służebności przesyłu powoduje po jej stronie powstanie przychodu z tytułu nieodpłatnego
    świadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od
    osób prawnych.
    Odnosząc się do powyższej wątpliwości wskazać należy, że instytucja służebności przesyłu
    została wprowadzona do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r.,
    poz. 1061 ze zm., dalej: K.c.) ustawą z dnia 30 maja 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks
    cywilny. Służebność przesyłu, o której mowa w art. 305¹ i nast. Kodeksu cywilnego, jest
    trzecią kategorią służebności obok służebności gruntowych i osobistych. Zgodnie z
    definicją zawartą w art. 305¹ K.c.,
      nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować
      lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem
      polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z
      nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność
      przesyłu).
    Służebność przesyłu stanowi zatem ograniczone prawo rzeczowe odnoszące się do
    określonych w art. 49 K.c. urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania
    płynów pary, gazu, energii elektrycznej oraz innych urządzeń podobnych (por. uchwała

    Sądu Najwyższego – Izba Cywilna z 26 lipca 2017 r., sygn. III CZP 28/17). W praktyce
    wykonywanie służebności może polegać na umieszczeniu na obciążonym gruncie
    urządzeń przesyłowych oraz prawie wstępu na ten grunt w zakresie niezbędnym dla ich
    eksploatacji. Ustanowienie służebności przesyłu może nastąpić w drodze umowy między
    przedsiębiorcą będącym właścicielem urządzeń względnie zamierzającym usytuować takie
    urządzenia w ramach cudzej nieruchomości a właścicielem takiej nieruchomości.
    Służebność taka może być ustanowiona za wynagrodzeniem lub nieodpłatnie. W
    przypadku odmowy zawarcia umowy przez właściciela nieruchomości możliwe jest
    powstanie służebności przesyłu na mocy orzeczenia sądowego. Służebność staje się
    wówczas prawem przymusowym. Możliwe jest również zasiedzenie służebności przesyłu.
    Istotną kwestią jest ustanowienie służebności przesyłu bądź służebności gruntowej
    nieodpłatnie oraz brak ekwiwalentności.
    Dla oceny skutków podatkowych ustanowienia służebności dla przedsiębiorstwa
    przesyłowego nie jest istotny tryb jej powstania (umowa zawarta przez strony, orzeczenie
    sądu czy też zasiedzenie) oraz podmiot żądający ustanowienia służebności (zarówno
    przedsiębiorca, jak i właściciel nieruchomości mogą wystąpić do sądu o ustanowienie
    służebności przesyłu za odpowiednim wynagrodzeniem). Istotną kwestią jest
    ustanowienie służebności przesyłu bądź służebności gruntowej nieodpłatnie oraz brak
    ekwiwalentności.
    Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że ustanowienie na rzecz Spółki
    nieodpłatnych i nieograniczonych w czasie służebności przesyłu, a więc uprawnień do
    korzystania z urządzeń przesyłowych, które znajdują się na terenie nieruchomości
    stanowiących własność osób trzecich lub gdzie w przyszłości mają one zostać
    wybudowane, bez wynagrodzenia, spowoduje uzyskanie przez tę Spółkę przysporzenia
    majątkowego.
    Przysporzenie to ma i będzie mieć, konkretny wymiar finansowy, a jego wartością jest i
    będzie kwota, jaką Spółka jako przedsiębiorstwo ,którego głównym przedmiotem
    działalności jest dystrybucja energii elektrycznej, zapłaciłaby na rzecz właścicieli gruntów
    obciążonych służebnością. Taka sytuacja powoduje konieczność wykazania przychodu z
    nieodpłatnych świadczeń, tym samym dojdzie do zwiększenia dochodów/ zmniejszenia
    strat Spółki powodującego jednocześnie zwiększenie dochodów/zmniejszenie jego strat.
    Tak też uznał NSA w wyroku z 16 czerwca 2011 r., sygn. akt II FSK 788/10:
      „(...) Kluczową cechą świadczenia nieodpłatnego jest (...) to, że otrzymujący takie
      świadczenie nie jest zobowiązany do wykonania jakiegokolwiek świadczenia
      wzajemnego. Aby zatem dane świadczenie mogło być uznane za świadczenie
      nieodpłatne, konieczne jest, by polegało ono wyłącznie na jednostronnym
      przysporzeniu po stronie podmiotu, który świadczenie to uzyskał. Nieodpłatnym
      świadczeniem będą więc w szczególności wszelkie wykonane na rzecz uprawnionego
      świadczenia, np. przyznające mu prawa do używania lub użytkowania składnika
      majątku. O nieodpłatnym świadczeniu można mówić także w przypadku znoszenia
      określonego działania podatnika, np. nieodpłatne udostępnienie nieruchomości na
      prowadzenie działalności. Właściciel obciążonej nieruchomości nie uzyskuje więc z
      tego tytułu żadnych korzyści, którą mogłaby być np. bonifikata w opłatach za
      dostarczanie i wykorzystanie energii elektrycznej.
      (...) Przedsiębiorca w przypadku nieodpłatnego ustanowienia służebności przesyłu
      otrzymuje nieodpłatnie świadczenie z tytułu korzystania przez niego z majątku
      innego podmiotu za jego zgodą i bez konieczności ponoszenia z tego tytułu
      jakiejkolwiek zapłaty czy jej ekwiwalentu. Jeżeli bowiem zostanie zawarta umowa
      służebności przesyłu bez wynagrodzenia, wówczas przysporzenie majątkowe polega
      na tym, że przedsiębiorstwo przesyłowe nie będzie zobowiązane płacić za
      korzystanie z cudzej nieruchomości. Świadczenie to ma również charakter
      majątkowy o określonej wartości. Tworzy zatem konkretny przychód po stronie
      podatnika, nie rodząc po jego stronie żadnych zobowiązań do świadczeń

      wzajemnych wobec świadczeniodawcy. (...) Ustanowiona nieodpłatnie służebność
      przesyłu skutkuje więc obowiązkiem wykazania przychodu do opodatkowania (...)”.
    W niniejszej sprawie Spółka korzysta z gruntów niestanowiących jej własności w ramach
    służebności przesyłu.
    Spółka uzyskała i będzie uzyskiwać przysporzenie majątkowe. W wyniku ustanowienia na
    rzecz Spółki służebności przesyłu, Spółka uzyskała i będzie uzyskiwać konkretną korzyść,
    wymierną ekonomicznie, polegającą na umożliwieniu jej prowadzenie działalności
    gospodarczej związanej z dystrybucją energii elektrycznej. Korzyść tę Spółka uzyskuje
    bezpłatnie. Spełnione zatem zostały przesłanki uzyskania przychodu na podstawie art. 12
    ust. 1 pkt 2 updop.
    Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że ustanowienie na rzecz Spółki
    nieodpłatnej służebności przesyłu, a więc uprawnienia do korzystania z urządzenia
    przesyłowego, które znajduje się na terenie nieruchomości stanowiących własność osób
    trzecich polegającej na nieodpłatnym prawie dostępu do nieruchomości i nieodpłatnym
    korzystaniu z niej powoduje powstanie przychodu z nieodpłatnych świadczeń, na
    podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 updop.
    W konsekwencji Państwa stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu
    prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie
    faktycznym.
    W odniesieniu do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych i wyroków
    sądów należy stwierdzić, że zostały wydane w indywidualnych sprawach podmiotów i nie
    wiążą w sprawie będącej przedmiotem wniosku. Zostały wydane w określonym stanie
    faktycznym i w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące, nie mogą one
    zatem przesądzać o niniejszym rozstrzygnięciu. Natomiast organy mimo, że w ocenie
    indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami organów
    podatkowych oraz wyrokami sądów administracyjnych, to nie mają możliwości
    zastosowania ich wprost z tego powodu, że nie stanowią one materialnego prawa
    podatkowego. Każdą sprawę organ jest zobowiązany rozpatrywać indywidualnie.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa
        sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia
        przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element
      czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

przez Zainteresowanego, który
    jest stroną postępowania
    Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma
    prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U.
    z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem
    Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia
    doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 i 14r
    ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze
    zm.).