Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-612/13-5/HW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2013-10-11
Teza: Czy Przedsiębiorstwo ma prawo do stosowania obniżonej stawki VAT – 8% dla świadczonych pozostałych usług wymienionych w pkt 2, zaliczonych do grupowania PKWiU 36.00.20.0 i 37.00.11.0, zgodnie z art. 41 ust. 2 i art. 146a pkt 2 i poz. 140 i 142 załącznika nr 3?
Słowa kluczowe: budownictwo-budownictwo mieszkaniowe; infrastruktura-infrastruktura towarzysząca; roboty-roboty budowlane; stawka; stawka-stawki podatku-stawka preferencyjna podatku; usługi-usługi montażowe; wodomierz; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z o.o., przedstawione we wniosku z dnia 8 lipca 2013 r. (data wpływu 11 lipca 2013 r.), uzupełnionym pismami: z dnia 9 października 2013 r. (data wpływu 9 i 11 października 2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług jest:

*   **prawidłowe** – w zakresie opodatkowania usług budowy przyłączy wod-kan oraz sieci wodociągowo-kanalizacyjnych (PKWiU 42.21.22.0); usług przyłączenia, wpięcia do urządzeń, wydawania warunków technicznych, usługi montażu, wymiany i plombowania wodomierzy oraz uzgadniania dokumentacji technicznej dotyczącej urządzeń wodociągowych (PKWiU 36.00.20.0) oraz urządzeń kanalizacyjnych (PKWiU 37.00.11.0),
*   **prawidłowe** – w zakresie opodatkowania usług demontażu, montażu i plombowania wodomierzy w przypadku uszkodzenia z winy odbiorców (PKWiU 43.11.11.0), które nie są realizowane w ramach budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, o którym mowa w art. 41 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
*   **nieprawidłowe** – w zakresie opodatkowania usług demontażu, montażu i plombowania wodomierzy w przypadku uszkodzenia z winy odbiorców (PKWiU 43.11.11.0), które są realizowane w ramach budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, o którym mowa w art. 41 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

UZASADNIENIE

W dniu 11 lipca 2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania usług budowy przyłączy wod-kan, sieci wodociągowo-kanalizacyjnych (PKWiU 42.21.22.0); demontażu, montażu i plombowania wodomierzy w przypadku uszkodzenia z winy odbiorców (PKWiU 43.11.11.0); usług przyłączenia, wpięcia do urządzeń, wydawania warunków technicznych, usług montażu, wymiany i plombowania wodomierzy oraz uzgadniania dokumentacji technicznej dotyczące – urządzeń wodociągowych (PKWiU 36.00.20.0), – urządzeń kanalizacyjnych (PKWiU 37.00.11.0). Przedmiotowy wniosek został uzupełniany pismami z dni 9 i 11 października 2013 r. o doprecyzowanie opisu sprawy oraz przeformułowane pytanie.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Sp. z o.o., z siedzibą w (\`(...)\`), zostało utworzone w dniu 9 maja 2008 r. na podstawie aktu założycielskiego poświadczonego notarialnie Repertorium A, Numer (\`(...)\`) oraz Uchwały z dnia 10 kwietnia 2008 r. Nr (\`(...)\`) r. Rady Gminy (…) Przedsiębiorstwo jest spółką użyteczności publicznej, wykonującą zadania własne Gminy (\`(...)\`), która posiada 100% udziałów w Spółce. Podstawowym przedmiotem działalności spółki jest: pobór, uzdatnianie i rozprowadzanie wody (PKWiU 36.00.20.0) oraz odprowadzanie ścieków (PKWiU 37.00.11.0). Zasady działalności przedsiębiorstw wodociągowych określa ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. Nr 123, poz. 858 ze zm.). Wysokość stawek i opłat dla odbiorców za świadczone usługi dostawy wody i odprowadzania ścieków Spółka ustala zgodnie z rozporządzeniem Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz.U. Nr 127 poz. 886), dla pozostałych świadczonych usług stosuje ceny kalkulacyjne.

Obecnie przedsiębiorstwo opodatkowuje świadczone usługi wg stawki podatku VAT dla:

1.  działalność podstawowa; dostawa wody i odprowadzanie ścieków – preferencyjna stawka podatku VAT 8% ponieważ powyższe usługi mieszczą się w grupowaniu PKWiU 36.00.20.0 oraz 37.00.11.0,
2.  pozostałe usługi stawka podstawowa 23%, tj. dla budowy sieci wod-kan, budowy przyłączy wod-kan, wykonywania usług przyłączenia lub wpięcia do urządzeń wod-kan, wydawanie warunków technicznych na przyłączenia do sieci, usługi montażu, wymiany i plombowania wodomierzy, uzgadniania dokumentacji technicznej.

Przeglądając strony internetowe przedsiębiorstw branży wodociągowej w zakresie wielkości stosowanych cen i stawek za świadczone pozostałe usługi wymienione w pkt 2 zauważyło dużą rozbieżność w stosowaniu opodatkowania podatkiem VAT tych usług; zarówno stawką 8%, jak i 23%. W związku z powyższym Wnioskodawca powziął wątpliwości, czy świadczone pozostałe usługi wymienione w pkt 2 powinny być opodatkowane stawką 8%, czy też 23%. Prawidłowa pod względem klasyfikacji statystycznych identyfikacja świadczonych usług stanowi warunek niezbędny do określenia wysokości opodatkowania na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług. W związku z powyższym Zainteresowany wystąpił do Urzędu Statystycznego (…) o zakwalifikowanie do PKWiU pozostałych usług, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. (Dz.U. Nr 207, poz. 1293 ze zm.). Urząd Statystyczny (…) pismem z dnia 7 czerwca 2013 r. (…) dokonał klasyfikacji pozostałych usług do odpowiedniej grupy PKWiU. Po przeanalizowaniu ww. wymienionych aktów prawnych i klasyfikacji Urzędu Statystycznego Spółka niewłaściwie opodatkowuje część pozostałych usług.

Usługi pozostałe wymienione w pkt 2 powinny być opodatkowane w następujący sposób:

*   roboty budowlane związane z budową przyłączy wod-kan i z budową sieci wodociągowo- kanalizacyjnych PKWiU 42.21.22.0 – stawka 23%,
*   demontaż, montaż i plombowanie wodomierzy w przypadku uszkodzenia z winy odbiorców PKWiU 43.22.11.0 – stawka 23%,
*   usługi przyłączenia, wpięcia do urządzeń, wydawanie warunków technicznych, usługi montażu, wymiany i plombowania wodomierzy oraz uzgadnianie dokumentacji technicznej dotyczące urządzeń wodociągowych klasyfikacja – PKWiU 36.00.20.0 – stawka 8%,
*   usługi jak wyżej dotyczące urządzeń kanalizacyjnych – PKWiU 37.00.11.0 – stawka 8%.

Pismem z dnia 9 października 2013 r. Wnioskodawca poinformował, że:

*   roboty budowlane związane z budową przyłączy wod-kan: przyłącze wodociągowe odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług (na zewnątrz budynku),
*   przyłącze kanalizacyjne – odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy z siecią kanalizacyjną (na zewnątrz budynku),
*   demontaż, montaż i plombowanie wodomierzy w przypadku uszkodzenia z winy odbiorców: zgodnie z zawartymi umowami przedsiębiorstwo wodociągowe zobowiązuje się do zakupu, zainstalowania i utrzymania na własny koszt wodomierza głównego, miejscem dostarczenia wody jest zawór za wodomierzem głównym, zainstalowanym na terenie nieruchomości (wewnątrz budynku lub na zewnątrz w studzience wodomierzowej na przyłączu). Wnioskodawca nie posiada informacji umożliwiającej zakwalifikowanie danej nieruchomości do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie (skorygowane pismem z dnia 9 października 2013 r.).

Czy Przedsiębiorstwo ma prawo do stosowania obniżonej stawki VAT – 8% dla świadczonych pozostałych usług wymienionych w pkt 2, zaliczonych do grupowania PKWiU 36.00.20.0 i 37.00.11.0, zgodnie z art. 41 ust. 2 i art. 146a pkt 2 oraz poz. 140 i 142 załącznika nr 3?

Zdaniem Wnioskodawcy, właściwe opodatkowanie podatkiem VAT świadczonych pozostałych usług powinno być następujące:

*   roboty budowlane związane z budową przyłączy wod-kan i z budową sieci wodociągowo-kanalizacyjnej według stawki podstawowej 23% – PKWiU 42.21.22.0,
*   demontaż, montaż i plombowanie wodomierzy w przypadku uszkodzenia z winy odbiorców według stawki podstawowej 23% – PKWiU 43.22.11.0,
*   usługi przyłączenia, wpięcia do urządzeń wod-kan, wydawanie warunków technicznych, usługi montażu, wymiany i plombowania wodomierzy oraz uzgadnianie dokumentacji technicznej odpowiednio w zależności od przyłączenia do urządzeń wod-kan stawka preferencyjna 8% – PKWiU 36.00.20.0 i 37.00.11.0.

Przepisy regulujące wysokość stawek VAT zostały określone w ustawie w następujący sposób:

*   art. 41 ust. 2 ustawy – dla towarów i usług, wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, stawka podatku wynosi 7%,
*   art. 146a w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2013 r. stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2 ustawy, oraz w tytule załącznika nr 3 do ustawy, wynosi 8%,
*   pozycja 140 załącznika nr 3 – Usługi związane z uzdatnianiem i dostarczaniem wody za pośrednictwem sieci wodociągowych,
*   pozycja 141 załącznika nr 3 – Usługi związane z handlem wodą dostarczoną za pośrednictwem sieci wodociągowych,
*   pozycja 142 załącznika nr 3 – Usługi związane z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków.

Ponadto przepisy szczególne dotyczące przedsiębiorstw wodociągowych w zakresie usług przyłączenia do urządzeń wod-kan wskazują jednoznacznie podstawę opodatkowania podatkiem VAT.

Przepis § 5 pkt 7 rozporządzenia Ministra Budownictwa w sprawie określenia taryf, „stawkę opłaty za przyłączenia do urządzeń wod-kan”, będących w posiadaniu przedsiębiorstwa, wynikajacą z kosztów przeprowadzenia prób technicznych przyłącza wybudowanego przez odbiorcę usług” stanowi, że do stawki opłaty dolicza się podatek, o którym mowa w § 2 pkt 9 czyli 8%.

Powołany § 2 pkt 9 rozporządzenia taryfowego stanowi, że „cena za dostarczoną wodę –wielkość wyrażoną w jednostkach pieniężnych, którą odbiorca usług jest obowiązany zapłacić przedsiębiorstwu za 1 m3 dostarczonej wody: do ceny dolicza się podatek od towarów i usług, w wysokości określonej odrębnymi przepisami”, tj. wyżej cytowanymi przepisami ustawy o VAT.

Świadczone usługi pozostałe dotyczące: przyłączeń, wpięć do urządzeń wod-kan, wydawania warunków technicznych, usługi montażu, wymiany i plombowania wodomierzy oraz uzgadniania dokumentacji zarówno wodociągowych, jak i kanalizacyjnych są ściśle związane z działalnością podstawową. Usługi wydawania warunków i uzgadnianie dokumentacji są usługami wstępnymi dla odbiorców, natomiast usługi przyłączeń i wpięć do urządzeń wod-kan oraz usługi montażu i plombowania wodomierzy są usługami końcowymi, które w następstwie skutkują zawarciem umowy o świadczenie usług podstawowych w zakresie dostawy wody i odprowadzania ścieków.

Uiszczenie przez odbiorcę analizowanych opłat pozostałych usług, są warunkiem koniecznym do spełnienia przez konsumenta, który chce zostać odbiorcą usług zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków dlatego nie należy ich kwalifikować do odrębnych usług.

Zgodnie z zasadami metodycznymi Polskiej Klasyfikacji Wyrobów Usług - PKWiU 36.00.20.0 „Usługi związane z uzdatnianiem i dostarczaniem wody za pośrednictwem sieci wodociągowych” jednoznacznie wskazują, że dostawa wody odbywa się za pośrednictwem sieci wodociągowych obejmująca powyższą kwalifikację, wszystkie czynności poprzedzające zawarcie umowy w przypadku dostawy wody dotyczą czynności związanych z siecią wodociągową, która umożliwia świadczenie usługi podstawowej: wydanie warunków, przyłączenie, wpięcie do sieci, zamontowanie wodomierza są czynnościami niezbędnymi skutkującymi powstaniem przychodu - obrotu do opodatkowania podatkiem VAT tej czynności według stawki preferencyjnej 8%. Powyższe czynności dotyczą również „usług związanych z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków” ponieważ wykonywane są poprzez sieć kanalizacyjną.

Stanowisko Przedsiębiorstwa potwierdza również Urząd Statystyczny w (\`(...)\`) kwalifikując powyższe czynności świadczonych pozostałych usług do działalności podstawowej, tj. PKWiU 36.00.20.0 i 37.00.11.0 bez, których nie doszło by do zawarcia umowy i uzyskania przychodu - obrotu do opodatkowania podatkiem VAT, czyli usług związanych z dostawą wody i odprowadzaniem ścieków. Dostawa wody charakteryzuje się udostępnianiem wody dla ludności i czynności poprzedzające indywidualne podłączenie nieruchomości jest niezbędne do tego udostępniania wody. Niemożliwym jest świadczenie wymienionych usług objętych obecnie 8% stawką VAT bez uprzedniego dokonania czynności, o których wyżej mowa. Czynności te są zatem niezbędne dla świadczenia usług, o których wyżej mowa w szczególności ze względu na odpowiednie regulacje prawa budowlanego (wydawanie warunków technicznych, uzgadnianie projektów budowlanych, odbiory). Powyższe czynności służą wyłącznie zapewnieniu ciągłości usług dostawy wody i odprowadzania ścieków, są do tego konieczne i niezbędne, bez usług głównych powyższe czynności utraciłyby swój sens. Zatem stanowią one elementy pewnej całości i tworzą z ekonomicznego punktu widzenia jedno świadczenie o charakterze kompleksowym.

Natomiast roboty budowlane związane z budową przyłączy wod-kan i budową sieci wodociągowych i kanalizacyjnych zostały zakwalifikowane do PKWiU 42.21.22.0 jako roboty ogólnobudowalne opodatkowane stawką podstawową, tj. 23%.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za:

*   **prawidłowe** – w zakresie opodatkowania usług budowy przyłączy wod-kan oraz sieci wodociągowo-kanalizacyjnych (PKWiU 42.21.22.0); usługi przyłączenia, wpięcia do urządzeń, wydawanie warunków technicznych, usługi montażu, wymiany i plombowania wodomierzy oraz uzgadniania dokumentacji technicznej dotyczącej urządzeń wodociągowych (PKWiU 36.00.20.0) oraz urządzeń kanalizacyjnych (PKWiU 37.00.11.0),
*   **prawidłowe** – w zakresie opodatkowania usług demontażu, montażu i plombowania wodomierzy w przypadku uszkodzenia z winy odbiorców (PKWiU 43.11.11.0), które nie są realizowane w ramach budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, o którym mowa w art. 41 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
*   **nieprawidłowe** – w zakresie opodatkowania usług demontażu, montażu i plombowania wodomierzy w przypadku uszkodzenia z winy odbiorców (PKWiU 43.11.11.0), które są realizowane w ramach budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, o którym mowa w art. 41 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…) – art. 7 ust. 1 ustawy.

Przepis art. 2 pkt 6 ustawy stanowi, że przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Ponadto, art. 8 ust. 1 ustawy określa, że przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Według art. 5a ww. ustawy, towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

Stosownie do zapisu art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Jednakże, zarówno w treści ustawy o podatku od towarów i usług, jak i przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewiduje dla niektórych czynności obniżone stawki podatku.

I tak, w myśl art. 41 ust. 2 ustawy, dla towarów i usług, wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, stawka podatku wynosi 7%, z zastrzeżeniem ust. 12 i art. 114 ust. 1.

Na mocy art. 146a pkt 1 i 2 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f:

1.  stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%;
2.  stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2, art. 120 ust. 2 i 3 oraz w tytule załącznika nr 3 do ustawy, wynosi 8%.

W załączniku nr 3 do ustawy, o którym mowa powyżej, ustawodawca wskazał:

*   w pozycji 140 – Usługi związane z uzdatnianiem i dostarczaniem wody za pośrednictwem sieci wodociągowych,
*   w pozycji 142 – Usługi związane z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków.

Według art. 2 pkt 30 ustawy, ilekroć w przepisach jest mowa o PKWiU ex – rozumie się przez to zakres wyrobów lub usług węższy niż określony w danym grupowaniu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług.

Umieszczenie tego dopisku przy konkretnym symbolu statystycznym ma na celu zawężenie stosowania zwolnienia, obniżonej stawki podatku albo wyłączenia tylko do towarów lub usług, należących do wymienionego grupowania statystycznego, spełniających określone warunki sprecyzowane przez ustawodawcę w rubryce – nazwa towaru lub usługi (grupy towarów lub usług). Wynikająca z konkretnego załącznika stawka VAT, zwolnienie bądź wyłączenie dotyczy wyłącznie danego towaru lub danej usługi z danego grupowania – konkretnego towaru lub konkretnej usługi wymienionej obok symbolu PKWiU.

Stosownie do art. 41 ust. 12 ustawy, stawkę podatku, o której mowa w ust. 2, stosuje się do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.

Przez budownictwo objęte społecznym programem mieszkaniowym – zgodnie z art. 41 ust. 12a ustawy – rozumie się obiekty budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych, oraz lokale mieszkalne w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 12, a także obiekty sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w klasie ex 1264 – wyłącznie budynki instytucji ochrony zdrowia świadczących usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską, zwłaszcza dla ludzi starszych i niepełnosprawnych, z zastrzeżeniem ust. 12b.

Przepis art. 41 ust. 12b ustawy stanowi, że do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym określonego w ust. 12a nie zalicza się:

1.  budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 300 m>sup>2,
2.  lokali mieszkalnych, których powierzchnia użytkowa przekracza 150 m>sup>2.

W przypadku budownictwa mieszkaniowego o powierzchni przekraczającej limity określone w ust. 12b stawkę podatku, o której mowa w ust. 2, stosuje się tylko do części podstawy opodatkowania odpowiadającej udziałowi powierzchni użytkowej kwalifikującej do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym w całkowitej powierzchni użytkowej (art. 41 ust. 12c ustawy).

Obiekty budownictwa mieszkaniowego to budynki mieszkalne stałego zamieszkania sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 11 (art. 2 pkt 12 ustawy).

Należy w tym miejscu wskazać, że dla celów podatku VAT stosuje się przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz.U. Nr 112, poz. 1316 ze zm.), która to klasyfikacja stanowi usystematyzowany wykaz obiektów budowlanych.

Zgodnie z przepisami ww. rozporządzenia, budynki to zadaszone obiekty budowlane wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywane dla potrzeb stałych.

Natomiast budynki mieszkalne to obiekty budowlane, których co najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów mieszkalnych. W przypadku, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne, budynek taki klasyfikowany jest jako niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem.

Według podziału obiektów budowlanych na sekcje i działy w PKOB w dziale 11 mieszczą się budynki mieszkalne, natomiast w dziale 12 budynki niemieszkalne. Dział 11 PKOB obejmuje trzy grupy: Budynki mieszkalne jednorodzinne – 111, Budynki o dwóch mieszkaniach i wielomieszkaniowe – 112, Budynki zbiorowego zamieszkania – 113.

Jednocześnie, w myśl § 7 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 73, poz. 392 ze zm.), stawkę podatku wymienioną w art. 41 ust. 1 ustawy obniża się do wysokości 8% dla:

*   robót konserwacyjnych dotyczących budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym;
*   robót konserwacyjnych dotyczących:
    1.  obiektów budownictwa mieszkaniowego, o których mowa w art. 2 pkt 12 ustawy, lub ich części, z wyłączeniem lokali użytkowych,
    2.  lokali mieszkalnych w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowanych w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 12
*   w zakresie, w jakim wymienione roboty nie są objęte tą stawką na podstawie pkt 2.

Przez roboty konserwacyjne, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, rozumie się roboty mające na celu utrzymanie sprawności technicznej elementów budynku lub jego części inne niż remont (§ 7 ust. 2 ww. rozporządzenia).

Ponadto, zgodnie z § 7 ust. 3 rozporządzenia, przepisu ust. 1 pkt 3 nie stosuje się, jeżeli wartość towarów bez podatku wchodzących w podstawę opodatkowania świadczenia robót konserwacyjnych przekracza 50% tej podstawy.

Mając na uwadze ww. przepisy należy stwierdzić, że od dnia 1 stycznia 2011 r. zastosowanie stawki preferencyjnej (8%) możliwe jest jedynie dla czynności stanowiących roboty konserwacyjne oraz usługi budowy, remontu, modernizacji i termomodernizacji oraz przebudowy.

A zatem dla określenia właściwej stawki podatku VAT w przedmiotowej sprawie należy ustalić, czy określona czynność wykonywana przez podatnika mieści się w zakresie czynności wymienionych w art. 41 ust. 12 ustawy o podatku od towarów i usług (dostawa, budowa, remont, modernizacja, termomodernizacja, przebudowa obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym).

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „budowa, modernizacja, remont” dlatego też należy odwołać się do przepisów prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 3 pkt 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.

W myśl art. 3 pkt 6 ww. ustawy, przez budowę należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego.

Natomiast definicję remontu zawarto w pkt 8 art. 3 cyt. ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z jego brzmieniem, przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

Modernizacja to „unowocześnienie i usprawnienie czegoś” - według internetowego słownika języka polskiego (Wydawnictwo Naukowe PWN S.A.).

Z uregulowań zawartych w ww. ustawie Prawo budowlane wynika, że pod pojęciem obiektu budowlanego rozumie się budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Budynkiem zaś jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 3 pkt 1 lit. a i pkt 2). W takim brzmieniu przepisów ustawodawca nie przewidział pojęcia „infrastruktura towarzysząca budownictwu mieszkaniowemu”.

Pojęcie infrastruktury towarzyszącej zdefiniowane zostało w art. 146 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług, w sposób następujący:

Przez infrastrukturę towarzyszącą budownictwu mieszkaniowemu, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, rozumie się:

1.  sieci rozprowadzające, wraz z urządzeniami, obiektami i przyłączami do budynków mieszkalnych,
2.  urządzanie i zagospodarowanie terenu w ramach przedsięwzięć i zadań budownictwa mieszkaniowego, w szczególności drogi, dojścia, dojazdy, zieleń i małą architekturę,
3.  urządzenia i ujęcia wody, stacje uzdatniania wody, oczyszczalnie ścieków, kotłownie oraz sieci wodociągowe, kanalizacyjne, cieplne, elektroenergetyczne, gazowe i telekomunikacyjne

– jeżeli są one związane z obiektami budownictwa mieszkaniowego.

Ww. roboty dotyczące infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu nie zostały objęte stawką 8%, ponieważ w art. 41 ust. 12 ustawy ustawodawca nie posłużył się tym terminem.

Ponadto art. 146 ustawy, mimo że nadal jest częścią tej ustawy, a zawarte w nim definicje stanowią nadal obowiązujący tekst ustawy, to przewidziana na jego podstawie możliwość stosowania obniżonej stawki podatku dla tego typu robót, ustala z dniem 1 stycznia 2008 r.

Należy zauważyć, że stawkę 8% stosuje się wyłącznie w odniesieniu do robót w budynku sklasyfikowanym jako PKOB 11. Natomiast ww. roboty odnoszące się do infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu, w obecnie obowiązującym stanie prawnym nie zostały objęte stawką 8%.

Z opisu sprawy wynika, że Spółka – przedsiębiorstwo wodociągowe – została utworzona w dniu 9 maja 2008 r. Przedsiębiorstwo jest spółką użyteczności publicznej, wykonującą zadania własne Gminy, która posiada 100% udziałów w Spółce. Podstawowym przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest: pobór, uzdatnianie i rozprowadzanie wody (PKWiU 36.00.20.0) oraz odprowadzanie ścieków (PKWiU 37.00.11.0). Zasady działalności przedsiębiorstw wodociągowych określa ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. Nr 123 poz. 858 ze zm.). Wysokość stawek i opłat dla odbiorców za świadczone usługi dostawy wody i odprowadzania ścieków spółka ustala zgodnie z rozporządzeniem Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określenia taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz.U. Nr 127 poz. 886), dla pozostałych świadczonych usług Wnioskodawca stosuje ceny kalkulacyjne.

Obecnie przedsiębiorstwo opodatkowuje świadczone usługi wg następujących stawek podatku VAT:

1.  działalność podstawowa; dostawa wody i odprowadzanie ścieków – preferencyjna stawka podatku VAT 8% ponieważ powyższe usługi mieszczą się w grupowaniu PKWiU 36.00.20.0 oraz 37.00.11.0.,
2.  pozostałe usługi stawka podstawowa 23%, tj. dla: budowy sieci wod-kan, budowy przyłączy wod-kan, wykonywanie usług przyłączenia lub wpięcia do urządzeń wod-kan, wydawanie warunków technicznych na przyłączenia do sieci, usług montażu, wymiany i plombowania wodomierzy, uzgadniania dokumentacji technicznej.

Wnioskodawca powziął wątpliwości, czy świadczone pozostałe usługi wymienione w pkt 2 powinny być opodatkowane stawką 8% czy też 23%. Prawidłowa pod względem klasyfikacji statystycznych identyfikacja świadczonych usług stanowi warunek niezbędny do określenia wysokości opodatkowania na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług. W związku z powyższym Zainteresowany wystąpił do Urzędu Statystycznego w (\`(...)\`) o zakwalifikowanie do grupy PKWiU pozostałych usług. Urząd Statystyczny w (\`(...)\`) pismem z dnia 7 czerwca 2013 r. (…) dokonał klasyfikacji pozostałych usług do odpowiedniej grupy PKWiU. Po przeanalizowaniu ww. aktów prawnych i klasyfikacji Urzędu Statystycznego Spółka stwierdziła, że niewłaściwie opodatkowuje część pozostałych usług.

Usługi pozostałe wymienione w pkt 2 powinny być opodatkowane w następujący sposób:

*   roboty budowlane związane z budową przyłączy wod-kan i z budową sieci wodociągowo- kanalizacyjnych - PKWiU 42.21.22.0 – stawka 23%,
*   demontaż, montaż i plombowanie wodomierzy w przypadku uszkodzenia z winy odbiorców -PKWiU 43.22. 11.0 – stawka 23%,
*   usługi przyłączenia, wpięcia do urządzeń, wydawanie warunków technicznych, usługi montażu, wymiany i plombowania wodomierzy oraz uzgadnianie dokumentacji technicznej dotyczących urządzeń wodociągowych – PKWiU 36.00.20.0 – stawka 8%,
*   usługi jak wyżej dotyczące urządzeń kanalizacyjnych – PKWiU 37.00.11.0 – stawka 8%.

Przyłącze wodociągowe to odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług (na zewnątrz budynku). Natomiast przyłącze kanalizacyjne to odcinek przewodu łączącego wewnętrzną instalację kanalizacyjną w nieruchomości odbiorcy z siecią kanalizacyjną (na zewnątrz budynku). Zgodnie z zawartymi umowami przedsiębiorstwo wodociągowe zobowiązuje się do zakupu, zainstalowania i utrzymania na własny koszt wodomierza głównego, miejscem dostarczenia wody jest zawór za wodomierzem głównym, zainstalowanego na terenie nieruchomości (wewnątrz budynku lub na zewnątrz w studzience wodomierzowej na przyłączu). Wnioskodawca nie posiada informacji umożliwiającej zakwalifikowanie danej nieruchomości do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.

Zgodnie z przywołanymi wcześniej przepisami art. 41 ust. 12 ustawy w związku z art. 41 ust. 2 oraz art. 146a pkt 2 ustawy, 8% stawka podatku od towarów i usług znajduje zastosowanie w odniesieniu do dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji lub przebudowy obiektów budowlanych lub ich części zaliczonych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym.

Zatem w przypadku czynności objętych normą przepisu art. 41 ust. 12, kluczowym elementem pozwalającym prawidłowo określić stawkę podatku VAT jest rodzaj obiektu (budynku) oraz rodzaj czynności.

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że preferencyjna stawka podatku w wysokości 8% ma zastosowanie dla robót wykonywanych w bryle budynku, natomiast dla usług wykonywanych poza bryłą budynku zastosowanie ma podstawowa stawka podatku w wysokości 23%, zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy.

Należy zaznaczyć, że ze stawki preferencyjnej korzysta wyłącznie budowa a także inne wymienione w art. 41 ust. 12 ustawy czynności dotyczące budynków, rozumianych jako obiekty budowlane wraz z wbudowanymi w bryle budynku instalacjami i urządzeniami technicznymi. Obniżona stawka podatku nie obejmuje więc innych elementów infrastruktury budowlanej, wykonywanych poza bryłą budynku.

Mając na uwadze powyższe – uznać trzeba, że jedynie sieci znajdujące się wewnątrz budynku (w jego bryle) są elementem tego budynku. Natomiast zewnętrzne (względem budynku) sieci rozprowadzające zalicza się do infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu, dla której możliwe było, w okresie od dnia przystąpienia Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej do dnia 31 grudnia 2007 r., stosowanie obniżonej stawki 7%, w oparciu o treść art. 146 ust. 1-3 ustawy o podatku od towarów i usług.

W rozpatrywanej sprawie preferencyjna 8% stawka podatku VAT ma zastosowanie tylko i wyłącznie do robót budowlanych wykonywanych w obiektach objętych społecznym programem mieszkaniowym, sklasyfikowanych w dziale 11 PKOB, zatem nie znajdzie ona zastosowania do robót wykonywanych poza budynkiem, dotyczących infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu – przyłączy do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, budowy sieci wodociągowo-kanalizacyjnych oraz usług demontażu, montażu, plombowania wodomierzy na zewnątrz budynku w studzience wodomierzowej na przyłączu, wykonywanych poza bryłą budynku, które objęte są podstawową stawką podatku w wysokości 23%, w myśl art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 ustawy.

Natomiast usługi polegające na montażu, demontażu i plombowaniu wodomierzy z przyczyn leżących po stronie odbiorcy w instalacjach wewnątrz budynków wykonywane, w obiektach zaliczanych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym w rozumieniu art. 41 ust. 12a w związku z ust. 12b ustawy oraz stanowiące modernizację, remont tych obiektów lub ich części, korzystają z preferencyjnej stawki podatku w wysokości 8%.

Także usługi polegające na montażu, demontażu i plombowaniu wodomierzy z przyczyn leżących po stronie odbiorcy w instalacjach wewnątrz budynków stanowiące usługi konserwacyjne, podlegają opodatkowaniu stawką podatku w wysokości 8%, pod warunkiem spełnienia wymogów zawartych w § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r.

Ponadto wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą kwestii zastosowania stawki podatku VAT dla świadczonych usług przyłączenia, wpięcia do urządzeń, wydawania warunków technicznych, usług montażu, wymiany i plombowania wodomierzy oraz uzgadniania dokumentacji technicznej dotyczących urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych zaklasyfikowanych do grupowania PKWiU 36.00.20.0 „Usługi związane z uzdatnianiem i dostarczaniem wody za pośrednictwem sieci wodociągowych” oraz usług jak wyżej dotyczących urządzeń kanalizacyjnych – PKWiU 37.00.11.0 „Usługi związane z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków”.

Stosownie do art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858 ze zm.), minister właściwy do spraw budownictwa, lokalnego planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe sposoby określania taryf, w tym:

1.  kryteria ustalania niezbędnych przychodów;
2.  alokację kosztów na taryfowe grupy odbiorców usług;
3.  kryteria różnicowania cen i stawek opłat.

W myśl § 5 pkt 7 rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz.U. Nr 127, poz. 886), taryfy, w zależności od ich rodzaju i struktury, dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców zawierają stawkę opłaty za przyłączenie do urządzeń wodociągowo-kanalizacyjnych, będących w posiadaniu przedsiębiorstwa, wynikającą z kosztów przeprowadzenia prób technicznych przyłącza wybudowanego przez odbiorcę usługi; do stawki opłaty dolicza się podatek, o którym mowa w § 2 pkt 9.

W rozpatrywanej sprawie podkreślenia wymaga fakt, że najistotniejszym elementem pozwalającym stwierdzić, jaką należy zastosować stawkę podatku VAT, jest dokonanie prawidłowej klasyfikacji usługi wg Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług. Jednocześnie należy wskazać, że to podatnik jest zobowiązany do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z prawidłowym zdefiniowaniem i zaklasyfikowaniem wykonywanych czynności.

Stosownie do pkt 1 komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie trybu udzielania informacji dotyczących standardów klasyfikacyjnych (Dz.Urz. GUS z 2005 r. Nr 1, poz. 11), zgodnie z zasadami metodycznymi klasyfikacji zasadą jest, że zainteresowany podmiot sam klasyfikuje prowadzoną działalność, swoje produkty (wyroby, usługi), towary, środki trwałe i obiekty budowlane według zasad określonych w poszczególnych klasyfikacjach i nomenklaturach, wprowadzonych rozporządzeniem Rady Ministrów lub stosowanych bezpośrednio na podstawie przepisów Wspólnoty Europejskiej. Wynika to z faktu, że właśnie m. in. producent, bądź usługodawca posiada wszystkie informacje niezbędne do właściwego zaliczenia produktu, czy usługi do odpowiedniego grupowania PKWiU, tj. informacje dotyczące rodzaju użytego surowca, technologii wytwarzania lub przeznaczenia wyrobu, bądź zakresu świadczonych usług.

Jak wskazano powyżej, pod pozycją 140 załącznika nr 3 do ustawy, będącego wykazem towarów i usług opodatkowanych stawką podatku w wysokości 7% (w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. – 8%) wymienione zostały „Usługi związane z uzdatnianiem i dostarczaniem wody za pośrednictwem sieci wodociągowych”, sklasyfikowane w grupowaniu PKWiU 36.00.20.0. Natomiast w poz. 142 tego załącznika wymienione zostały „Usługi związane z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków”.

Zatem dla czynności zaklasyfikowanych przez Urząd Statystyczny pod symbolem PKWiU 36.00.20.0 – „Usługi związane z uzdatnianiem i dostarczaniem wody za pośrednictwem sieci wodociągowych” oraz PKWiU 37.00.11.0 – „Usługi związane z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków, Wnioskodawca ma prawo zastosować obniżoną stawkę podatku w wysokości 8%, zgodnie z art. 41 ust. 2 w związku z art. 146a pkt 2 jako wymienionych w poz. 140 i poz. 142 załącznika nr 3 do ustawy o podatku od towarów i usług.

Podsumowując:

W rozpatrywanej sprawie nie znajdzie zastosowania stawka w wysokości 8% do robót wykonywanych poza budynkiem, dotyczących infrastruktury towarzyszącej budownictwu mieszkaniowemu – przyłączy do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej, budowy sieci wodociągowo-kanalizacyjnych oraz do demontażu, montażu, plombowania wodomierzy na zewnątrz budynku w studzience wodomierzowej na przyłączu, wykonywanych poza bryłą budynku, które objęte są podstawową stawką podatku w wysokości 23%, w myśl art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 ustawy.

Natomiast usługi polegające na montażu, demontażu i plombowaniu wodomierzy z przyczyn leżących po stronie odbiorcy w instalacjach wewnątrz budynków wykonywane, w obiektach zaliczanych do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym w rozumieniu art. 41 ust. 12a w związku z ust. 12b ustawy oraz stanowiące modernizację, remont tych obiektów lub ich części, korzystają z preferencyjnej stawki podatku w wysokości 8%.

Także usługi polegające na montażu, demontażu i plombowaniu wodomierzy z przyczyn leżących po stronie odbiorcy w instalacjach wewnątrz budynków stanowiące usługi konserwacyjne, podlegają opodatkowaniu stawką podatku w wysokości 8%, pod warunkiem spełnienia wymogów zawartych w § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r.

Dla czynności zaklasyfikowanych przez Urząd Statystyczny pod symbolem PKWiU 36.00.20.0 – „Usługi związane z uzdatnianiem i dostarczaniem wody za pośrednictwem sieci wodociągowych” oraz PKWiU 37.00.11.0 – „Usługi związane z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków”, Wnioskodawca ma prawo zastosować obniżoną stawkę podatku w wysokości 8%, zgodnie z art. 41 ust. 2 w związku z art. 146a pkt 2 jako wymienionych w poz. 140 i poz. 142 załącznika nr 3 do ustawy o podatku od towarów i usług.

Należy zauważyć, że stosownie do przepisu art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Należy zatem zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację tut. Organ oparł się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego stanu faktycznego, udzielona interpretacja traci swą aktualność.

Ponadto w sprawie będącej przedmiotem wniosku należy zwrócić uwagę, że analiza załączników dołączonych do wniosku nie mieści się w ramach określonych w art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). W związku z powyższym Minister Finansów nie jest uprawniony do oceny prawnej załączników dołączonych przez Wnioskodawcę.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.