Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL3.4012.736.2024.2.MC
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-02-04
Teza: Uznanie, czy czynności związane z zarządzaniem nieruchomościami mieszkalnymi mogą skorzystać ze zwolnienia od podatku VAT.
Słowa kluczowe: nieruchomości-administrowanie nieruchomością; nieruchomości-zarządca nieruchomości; spółdzielnie-spółdzielnie mieszkaniowe; spółki-spółka z ograniczoną odpowiedzialnością; wspólnoty-wspólnota mieszkaniowa; zarządzanie
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I. Przepisy ogólne; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne  ; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i świadczenie usług -Dostawa towarów; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i świadczenie usług -Świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I-art. 2-pkt 12; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I-art. 2-pkt 22; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I-art. 2-pkt 30; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5-ust. 1-pkt 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,
    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

7 listopada 2024 r. wpłynął Państwa wniosek z 16 października 2024 r. o wydanie
    interpretacji indywidualnej w zakresie prawa do zastosowania zwolnienia od podatku VAT
    dla usług zarządzania nieruchomościami.
    Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie pismem z 21 stycznia 2025 r. (wpływ
    23 stycznia 2025 r.) oraz z 24 stycznia 2025 r. (wpływ 28 stycznia 2025 r.)
    Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Spółka jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT i zamierza rozszerzyć swoją
    działalność o świadczenie kompleksowych usług z zakresu zarządzania nieruchomościami
    na rzecz klientów takich jak wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe.
    Klientami Spółki będą podmioty wykonujące wyłącznie czynności zwolnione z VAT na
    podstawie art. 43 lub art. 113 ustawy o VAT.
    Symbolem Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług PKWiU 2015 dla usług z zakresu
    zarządzania nieruchomościami, które Wnioskodawca zamierza świadczyć na rzecz
    klientów, takich jak wspólnoty i spółdzielnie mieszkaniowe, to 68.32.11, 68.32.12,
    natomiast symbol Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych dla budynków, których
    dotyczą świadczone przez Wnioskodawcę przedmiotowe usługi w zakresie zarządzania
    nieruchomościami to grupy budynków 111, 112, 113.
    Usługi świadczone przez Spółkę będą obejmowały w szczególności czynności takie jak:
    1) Bieżący nadzór nad stanem wyznaczonych urządzeń przeznaczonych do użytku
      wspólnego.
    2) Przyjmowanie od właścicieli lokali zgłoszeń o przypadkach wandalizmu oraz
      stwierdzonych awariach.
    3) Realizacja innych zadań z zakresu zarządzania nieruchomościami przyjętych na
      podstawie uprzedniej zgody wyrażonej w formie pisemnej.

    4) Całodobowe administrowanie terenu i budynków na tym terenie poprzez tzw.
      recepcjonistę.
    5) Zapewnienie stałego nadzoru administrowanego terenu i budynków na tym terenie
      poprzez system telewizji przemysłowej.
    6) Nadzór nad poprawnością działania urządzeń zabezpieczających takich jak szlabany,
      bramy, furtki oraz elementów ogrodzenia i oświetlenia.
    7) Zgłaszanie zewnętrznemu podmiotowi, świadczącemu na rzecz podmiotu
      zarządzającego nieruchomością, usługę w zakresie bezpośredniej ochrony fizycznej w
      formie doraźnej, sytuacji, w których osoby postronne próbują pokonać, obejść lub
      zniszczyć urządzenia.
    Wskazane powyżej czynności będą składały się na jedną, złożoną usługę świadczoną na
    podstawie zawartej z klientem umowy zlecenia. W treści umowy będzie wskazane wprost,
    że Spółka świadczy na rzecz klienta kompleksową usługę zarządzania nieruchomościami,
    na którą składają się ww. czynności w zamian za ryczałtowe wynagrodzenie.
    Spółka podkreśla, że wskazane w umowie wynagrodzenie będzie należne za usługę
    zarządzania nieruchomościami jako całość i nie będzie możliwe wskazanie kwoty należnej
    za poszczególne czynności.
    Wnioskodawca nie dokonuje wyceny nieruchomości.
    Wnioskodawca będzie świadczył usługi w ramach własnej bazy pracowniczej i sprzętowej,
    w ramach realizacji innych zadań z zakresu zarządzania nieruchomościami przyjętych na
    podstawie uprzedniej zgody wyrażonej w formie pisemnej.
    Wnioskodawca będzie świadczył usługi związane z bieżącymi sprawami nieruchomości np.
    odebranie zgłoszenia o nieposprzątanej części wspólnej nieruchomości oraz przekazanie
    tej wiadomości do podmiotu świadczącego usługę sprzątania.
    Wnioskodawca nie będzie świadczył takich usług jak na przykład: sprzątanie, konserwacja,
    usuwanie śmieci, usług ochrony, w zawiązku z tym wynagrodzenie, które będzie pobierał,
    nie będzie obejmowało wynagrodzenia za te czynności. Do zakresu świadczeń, które
    będzie świadczył należeć będzie wyłącznie zarząd nieruchomością.
    W uzupełnieniu do wniosku wskazali Państwo, że świadczenie kompleksowych usług z
    zakresu zarządzania nieruchomościami, będące przedmiotem wniosku, jest świadczone
    tylko na rzecz nieruchomości mieszkalnych.

## Pytanie

Czy świadczenie wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego czynności na rzecz wspólnot i
    spółdzielni mieszkaniowych, a dotyczące będących w posiadaniu tych wspólnot i
    spółdzielni budynków mieszkalnych, podlegać będzie zwolnieniu z VAT na podstawie § 3
    ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie
    zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień?
    Państwa stanowisko w sprawie
    W ocenie Spółki, wskazane w opisie zdarzenia przyszłego czynności należy traktować jako
    podlegające zwolnieniu z VAT na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra
    Finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług
    oraz warunków stosowania tych zwolnień.
    Usługi objęte złożonym wnioskiem mieszczą się w grupowaniu PKWiU 68.32.2 – usługi
    zarządzania nieruchomościami świadczone na zlecenie. Dodatkowo, biorąc pod uwagę
    fakt, iż przedmiotowe usługi będą świadczone na rzecz spółdzielni mieszkaniowych i
    wspólnot mieszkaniowych i dotyczyć będą budynków, dla których symbol Polskiej
    Klasyfikacji Obiektów Budowlanych to grupy budynków 111, 112, 113.

    W przypadku, gdy przedmiotem zarządzania będzie cały budynek mieszkalny, nawet jeżeli
    znajduje się w nim, np. garaż lub inne lokale użytkowe, czynność ta będzie podlegać
    zwolnieniu zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia.
    Natomiast jeżeli usługa zarządzania dotyczy wyłącznie określonych części nieruchomości
    mieszkalnej, przy czym części te nie mają charakteru mieszkalnego, wówczas taka usługa
    zarządzania podlegałaby opodatkowaniu stawką 23%, na mocy art. 41 ust. 1 w związku z
    art. 146a pkt 1 ustawy o VAT.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od
    towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium
      kraju.
    W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Natomiast w myśl art. 2 pkt 22 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną
      dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport
      towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
    Jak stanowi art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7 (...).
    Z powołanych przepisów wynika, że przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde
    zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu. Przy
    ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do
    „grona” usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w rozumieniu art. 7 ustawy.
    Z kolei zgodnie z art. 5a ustawy:
      Towary i usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5,
      wymienione w klasyfikacji w układzie odpowiadającym Nomenklaturze scalonej (CN)
      zgodnej z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie
      nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz.
      Urz. WE L 256 z 07.09.1987, str. 1, z późn. zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie
      specjalne, rozdz. 2, t. 2, str. 382, z późn. zm.) lub w klasyfikacjach wydanych na
      podstawie przepisów o statystyce publicznej, są klasyfikowane według Nomenklatury
      scalonej (CN) lub klasyfikacji wydanych na podstawie przepisów o statystyce
      publicznej, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy
      wykonawcze wydane na jej podstawie powołują działy, pozycje, podpozycje lub kody
      Nomenklatury scalonej (CN) lub symbole klasyfikacji statystycznych.
    Dla prawidłowego określenia wysokości stawki podatku od towarów i usług od czynności,
    których przedmiotem są poszczególne towary i usługi, ustawodawca odsyła częstokroć do
    klasyfikacji statystycznych wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej,
    powołując w przepisach dotyczących obniżonych stawek podatku, zwolnień od podatku
    oraz w załącznikach do ustawy symbole PKWiU.

    Wskazać należy, że w myśl § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 4 września 2015 r. w
    sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (t. j. Dz. U. z 2015 r. poz. 1676 ze
    zm.):
      Wprowadza się do stosowania w statystyce, ewidencji i dokumentacji oraz
      rachunkowości, a także w urzędowych rejestrach i systemach informacyjnych
      administracji publicznej Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług (PKWiU), zwaną dalej
      „PKWiU 2015”, stanowiącą załącznik do rozporządzenia.
    Zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do ustawy, ustawodawca
    przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi bądź zwolnienie
    od podatku.
    Zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i
    równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle
    określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej
    upoważnienia.
    Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z 20 grudnia 2013 r. w
    sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych
    zwolnień (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 955), zwanego dalej rozporządzeniem:
      Zwalnia się od podatku usługi zarządzania nieruchomościami mieszkalnymi,
      świadczone na zlecenie, z wyłączeniem wyceny nieruchomości mieszkalnych (PKWiU
      ex 68.32.11.0 i PKWiU ex 68.32.12.0).
    Należy przy tym zaznaczyć, że zgodnie z art. 2 pkt 30 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o ex – rozumie się przez to zakres towarów i
      usług węższy niż określony odpowiednio w danym dziale, pozycji, podpozycji lub
      kodzie Nomenklatury scalonej (CN) lub danym grupowaniu klasyfikacji wydanych na
      podstawie przepisów o statystyce publicznej.
    Umieszczenie dopisku ex przy konkretnym symbolu statystycznym ma na celu zawężenie
    stosowania zwolnienia, obniżonej stawki podatku lub wyłączenia tylko do towarów lub
    usług należących do wymienionego grupowania statystycznego, spełniających określone
    warunki sprecyzowane przez ustawodawcę w rubryce – nazwa towaru lub usługi.
    Wynikająca z konkretnego załącznika stawka VAT, zwolnienie, bądź wyłączenie, dotyczy
    wyłącznie danego towaru lub danej usługi z danego grupowania – konkretnego towaru lub
    konkretnej usługi wymienionej obok symbolu PKWiU.
    Z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia jednoznacznie wynika, że elementem warunkującym
    prawo do skorzystania ze zwolnienia od podatku od towarów i usług dla czynności
    zarządzania nieruchomościami, jest charakter oraz przeznaczenie nieruchomości, w
    odniesieniu do której usługa ta jest świadczona.
    Wobec tego należy wskazać, że zwolnieniem od podatku od towarów i usług objęte są
    jedynie te usługi zarządzania nieruchomościami, które mieszczą się w grupowaniach
    PKWiU wymienionych w przywołanym wyżej przepisie § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, a
    więc dotyczą nieruchomości mieszkalnych i są świadczone na zlecenie, a jednocześnie nie
    są usługami w zakresie wyceny nieruchomości mieszkalnych.
    W związku z tym, zastosowanie zwolnienia od podatku na mocy § 3 ust. 1 pkt 3
    rozporządzenia, uzależnione jest od mieszkalnego charakteru całej zarządzanej
    nieruchomości, nie zaś od przeznaczenia poszczególnych, znajdujących się w niej lokali.
    Wyjątkiem jest sytuacja, gdy zarządzanie odnosi się nie do nieruchomości jako całości, ale
    do pojedynczego lokalu znajdującego się w tej nieruchomości. W tej sytuacji bowiem, taki
    pojedynczy lokal należy traktować jak odrębną nieruchomość.
    Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „nieruchomość
    mieszkalna”, w tym zakresie należy zatem powołać się na definicję zawartą w Polskiej
    Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB).

    W świetle Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, budynki dzielą się na mieszkalne i
    niemieszkalne. Budynki mieszkalne według PKOB, to obiekty budowlane, których co
    najmniej połowa całkowitej powierzchni użytkowej jest wykorzystywana do celów
    mieszkalnych, natomiast w przypadkach, gdy mniej niż połowa całkowitej powierzchni
    użytkowej wykorzystywana jest na cele mieszkalne, budynek taki klasyfikowany jest jako
    niemieszkalny, zgodnie z jego przeznaczeniem (rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30
    grudnia 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych – Dz. U. Nr 112,
    poz. 1316 ze zm.).
    Art. 2 pkt 12 ustawy zawiera definicję obiektów budownictwa mieszkaniowego, zgodnie z
    którą:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o obiektach budownictwa mieszkaniowego
      – rozumie się przez to budynki mieszkalne stałego zamieszkania sklasyfikowane w
      Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych w dziale 11.
    Zgodnie z ww. rozporządzeniem w sprawie PKOB, stanowiącym usystematyzowany wykaz
    obiektów budowlanych, w dziale 11 mieszczą się budynki mieszkalne. Dział ten obejmuje
    grupy budynków:
        1) w grupie 111:
        · w klasie 1110 – budynki mieszkalne jednorodzinne. Klasa obejmuje:
          samodzielne budynki takie jak: pawilony, wille, domki wypoczynkowe,
          leśniczówki, domy mieszkalne w gospodarstwach rolnych, rezydencje wiejskie,
          domy letnie itp., domy bliźniacze lub szeregowe, w których każde mieszkanie
          ma swoje własne wejście z poziomu gruntu. Klasa nie obejmuje: budynków
          gospodarstw rolnych (1271), budynków o dwóch mieszkaniach (1121),
          budynków o trzech i więcej mieszkaniach (1122),
        2) w grupie 112:
        · w klasie 1121 – budynki o dwóch mieszkaniach i wielomieszkaniowe. Klasa
          obejmuje: budynki samodzielne, domy bliźniacze lub szeregowe o dwóch
          mieszkaniach,
        · w klasie 1122 – budynki o trzech i więcej mieszkaniach. Klasa obejmuje: budynki
          mieszkalne pozostałe, takie jak: budynki mieszkalne o trzech i więcej
          mieszkaniach. Klasa nie obejmuje: budynków zbiorowego zamieszkania
          (1130), hoteli (1211), schronisk młodzieżowych, domków kempingowych,
          domów wypoczynkowych (1212),
        3) w grupie 113:
        · w klasie 1130 – budynki zbiorowego zamieszkania. Klasa obejmuje: budynki
          zbiorowego zamieszkania, w tym domy mieszkalne dla ludzi starszych,
          studentów, dzieci i innych grup społecznych, np.: domy opieki społecznej,
          hotele robotnicze, internaty i bursy szkolne, domy studenckie, domy dziecka,
          domy dla bezdomnych itp., budynki mieszkalne na terenie koszar, zakładów
          karnych i poprawczych, aresztów śledczych, budynki rezydencji prezydenckich
          i biskupich. Klasa nie obejmuje: szpitali, klinik i budynków instytucji z opieką
          medyczną (lekarską lub pielęgniarską) (1264), zabudowań koszarowych (1274).
    Zatem, jeżeli przedmiotem zarządzania jest cały budynek mieszkalny, nawet jeżeli
    znajduje się w nim np. garaż wielostanowiskowy lub inne lokale użytkowe, czynność ta
    korzysta zwolnieniu zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Natomiast jeżeli usługa
    zarządzania dotyczy wyłącznie określonych części nieruchomości mieszkalnej, przy czym
    części te (np. część wspólna budynku, czy też przynależny teren) nie mają charakteru
    mieszkalnego, wówczas taka usługa zarządzania podlega opodatkowaniu właściwą stawką
    podatku odpowiednią dla przedmiotu świadczonej usługi.

    Ponadto, z uwagi na fakt, że ustawa o podatku od towarów i usług oraz przepisy
    wykonawcze do ustawy nie zawierają definicji lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego,
    należy posiłkować się w tym zakresie przepisami ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o
    własności lokali (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1048 ze zm.).
    Stosownie do art. 2 ust. 1 ww. ustawy o własności lokali:
      Samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal o innym przeznaczeniu, zwane dalej
      „lokalami”, mogą stanowić odrębne nieruchomości.
    Jak stanowi art. 2 ust. 1a cyt. ustawy o własności lokali:
      Ustanowienie odrębnej własności samodzielnego lokalu następuje zgodnie z
      ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo treścią
      decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo uchwały o ustaleniu
      lokalizacji inwestycji mieszkaniowej oraz zgodnie z pozwoleniem na budowę albo
      skutecznie dokonanym zgłoszeniem, i zgodnie z pozwoleniem na użytkowanie albo
      skutecznie dokonanym zawiadomieniem o zakończeniu budowy.
    W myśl art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali:
      Samodzielnym lokalem mieszkalnym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielona trwałymi
      ścianami w obrębie budynku izba lub zespół izb przeznaczonych na stały pobyt ludzi,
      które wraz z pomieszczeniami pomocniczymi służą zaspokajaniu ich potrzeb
      mieszkaniowych. Przepis ten stosuje się odpowiednio również do samodzielnych
      lokali wykorzystywanych zgodnie z przeznaczeniem na cele inne niż mieszkalne.
    Zgodnie z art. 2 ust. 3 ww. ustawy:
      Spełnienie wymagań, o których mowa w ust. 1a-2, stwierdza starosta w formie
      zaświadczenia.
    W tym miejscu zdecydowanego pokreślenia wymaga, że o tym czy dany lokal jest lokalem
    mieszkalnym decyduje posiadanie przez niego cech określonych w art. 2 ust. 2 ustawy o
    własności lokali. Nie jest to jednak jedyne kryterium oceny. Ustawa o własności lokali w
    art. 2 ust. 1a dokładnie wskazuje, że ustanowienie odrębnej własności samodzielnego
    lokalu następuje na podstawie stosownej dokumentacji, która charakteryzuje zarówno
    sam budynek – pozwolenie na budowę, jak i teren na którym dany obiekt się znajduje –
    miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Z kolei, spełnienie warunków dla
    lokali mieszkalnych potwierdza starosta, tj. wymagań w zakresie samodzielności lokalu
    oraz jego przeznaczeniu – mieszkalnym lub niemieszkalnym. Fakt, czy lokal jest lokalem
    mieszkalnym wynika z treści zaświadczenia wydanego przez starostę zgodnie z art. 2 ust. 3
    ustawy o własności lokali.
    Kwestie zarządzania nieruchomościami zostały uregulowane w ustawie z dnia 21 sierpnia
    1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm.).
    Stosownie do art. 185 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami:
      Zakres zarządzania nieruchomością określa umowa o zarządzanie nieruchomością,
      zawarta z jej właścicielem, wspólnotą mieszkaniową albo inną osobą lub jednostką
      organizacyjną, której przysługuje prawo do nieruchomości, ze skutkiem prawnym
      bezpośrednio dla tej osoby lub jednostki organizacyjnej. Umowa wymaga formy
      pisemnej lub elektronicznej pod rygorem nieważności.
    Na podstawie art. 184b ustawy o gospodarce nieruchomościami:
      Zarządzanie nieruchomością polega na podejmowaniu decyzji i dokonywaniu
      czynności mających na celu zapewnienie racjonalnej gospodarki nieruchomością, a w
      szczególności:
      1) właściwej gospodarki ekonomiczno-finansowej nieruchomości;
      2) bezpieczeństwa użytkowania i właściwej eksploatacji nieruchomości;

      3) właściwej gospodarki energetycznej w rozumieniu przepisów prawa
      energetycznego;
      4) bieżące administrowanie nieruchomością;
      5) utrzymanie nieruchomości w stanie niepogorszonym zgodnie z jej przeznaczeniem;
      6) uzasadnione inwestowanie w nieruchomość.
    Z wniosku wynika, że Państwa Spółka jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT i
    zamierza rozszerzyć swoją działalność o świadczenie kompleksowych usług z zakresu
    zarządzania nieruchomościami na rzecz klientów takich jak wspólnoty i spółdzielnie
    mieszkaniowe. Klientami Spółki będą podmioty wykonujące wyłącznie czynności
    zwolnione z VAT na podstawie art. 43 lub art. 113 ustawy. Symbol Polskiej Klasyfikacji
    Wyrobów i Usług PKWiU 2015 dla usług z zakresu zarządzania nieruchomościami, które
    Wnioskodawca zamierza świadczyć ma rzecz klientów, takich jak wspólnoty i spółdzielnie
    mieszkaniowe, to 68.32.11, 68.32.12, natomiast symbol Polskiej Klasyfikacji Obiektów
    Budowlanych dla budynków, których dotyczą świadczone przez wnioskodawcę
    przedmiotowe usługi w zakresie zarządzania nieruchomościami, to grupy budynków 111,
    112, 113.
    Przy tak przedstawionym opisie sprawy Państwa wątpliwości dotyczą uznania, usług z
    zakresu zarządzania budynkami mieszkalnymi na rzecz wspólnot i spółdzielni
    mieszkaniowych za usługi, które będą korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na
    podstawie § 3 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Finansów z 20 grudnia 2013 r. w
    sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych
    zwolnień.
    Należy zauważyć, że w obrocie gospodarczym występują świadczenia natury
    kompleksowej, czyli takie, które nie dają się w prosty sposób zaklasyfikować do danej
    kategorii, gdyż składają się z kilku pojedynczych świadczeń. Aby móc określić, że dana
    czynność jest czynnością kompleksową (jednolitą/złożoną), powinna składać się ona z
    różnych świadczeń, których realizacja prowadzi jednak do jednego celu. Na czynność
    złożoną składa się więc kombinacja różnych czynności, prowadzących do realizacji
    określonego celu – do wykonania świadczenia głównego, na które składają się różne
    świadczenia pomocnicze. Natomiast, usługę należy uznać za pomocniczą, jeśli nie stanowi
    ona celu samego w sobie, lecz jest środkiem do pełnego zrealizowania lub wykorzystania
    czynności zasadniczej. Pojedyncza usługa traktowana jest zatem jak element czynności
    kompleksowej wówczas, jeżeli cel świadczenia usługi pomocniczej jest zdeterminowany
    przez czynność główną oraz nie można wykonać lub wykorzystać czynności głównej bez
    usługi pomocniczej.
    Co do zasady, każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług
    powinno być traktowane jako odrębne i niezależne, jednak w sytuacji, gdy jedna czynność
    obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia kilka świadczeń, czynność ta nie powinna być
    sztucznie dzielona dla celów podatkowych. Zatem, z ekonomicznego punktu widzenia
    czynności nie powinny być dzielone dla celów podatkowych wówczas, gdy tworzyć będą
    jedną czynność kompleksową, obejmującą kilka świadczeń pomocniczych.
    Nie ma znaczenia subiektywny punkt widzenia dostawcy lub odbiorcy świadczenia.
    Istnienie jednego świadczenia złożonego nie wyklucza zastosowania do poszczególnych
    jego elementów odrębnych cen. Jeżeli dwa lub więcej niż dwa świadczenia (czynności)
    dokonane przez podatnika na rzecz konsumenta są tak ściśle związane, że obiektywnie
    tworzą w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny
    charakter, to wszystkie te świadczenia lub czynności stanowią jednolite świadczenie do
    celów stosowania przepisów ustawy. Jeżeli jednak w skład świadczonej usługi wchodzić
    będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz
    mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich
    jako elementu czynności kompleksowej.

    Koncepcję opodatkowania świadczeń kompleksowych wypracował Trybunał
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w wydanych orzeczeniach na podstawie pierwotnie
    obowiązującej Szóstej Dyrektywy Rady (77/388/EWG) oraz obecnie obowiązującej
    Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r., w sprawie wspólnego systemu
    podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L nr 347 str. 1 ze zm.).
    W szczególności w wyroku z 25 lutego 1999 r. w sprawie C-349/96 Card Protection Plan
    Ltd., Trybunał uznał, że każde świadczenie usług powinno być, co do zasady, traktowane
    jako świadczenie odrębne i niezależne. Jeżeli jednak dwa lub więcej niż dwa świadczenia
    (czynności) dokonane przez podatnika na rzecz konsumenta są tak ściśle powiązane, że
    obiektywnie tworzą w aspekcie gospodarczym jedną całość, to wszystkie te świadczenia
    lub czynności stanowią jednolite świadczenie dla celów podatku od wartości dodanej.
    Na uwagę zasługuje również wyrok z 11 czerwca 2009 r. w sprawie C-572/07, w którym
    stwierdzono, że: „każde świadczenie powinno być zwykle uznawane za odrębne i
    niezależne” (również wyrok z 21 lutego 2008 r. w sprawie C-425/06). Wyrok ten
    sformułował kryteria przesądzające o tym, kiedy występuje świadczenie złożone. Ma ono
    zatem miejsce w sytuacji, gdy:
    · świadczenie pomocnicze nie stanowi celu samego w sobie, lecz stanowi środek do
      korzystania na jak najlepszych warunkach z usługi podstawowej;
    · poszczególne czynności są ze sobą tak ściśle związane, że ich rozdzielenie miałoby
      charakter sztuczny;
    · kiedy nie istnieje możliwość nabywania danego świadczenia od podmiotów
      zewnętrznych;
    · kiedy nie istnieje możliwość odrębnego fakturowania za daną czynność.
    Zatem, co do zasady, jedno świadczenie usług podlega jednej stawce VAT, jednakże
    możliwe jest oddzielne opodatkowanie określonych towarów/usług, jeżeli z przepisów
    wyraźnie wynika taka ewentualność i taka konieczność.
    Również w orzecznictwie NSA przyjmuje się, że świadczenie złożone (kompleksowe) ma
    miejsce wówczas, gdy relacja poszczególnych świadczeń wykonywanych na rzecz jednego
    nabywcy dzieli je na świadczenie podstawowe i świadczenia pomocnicze – tzn. takie, które
    umożliwiają skorzystanie ze świadczenia podstawowego lub są niezbędne dla możliwości
    skorzystania ze świadczenia podstawowego. Jeżeli jednak świadczenia te można rozdzielić,
    tak że nie zmieni to ich charakteru ani wartości z punktu widzenia nabywcy, wówczas
    świadczenia takie powinny być traktowane jako dwa niezależnie opodatkowane
    świadczenia. Zatem, należy uwzględniać ochronę podstawowych zasad opodatkowania
    podatkiem od wartości dodanej wymagających, by każda działalność gospodarcza była
    traktowana w ten sam sposób. Sprzeciwia się to temu, by podmioty gospodarcze
    dokonujące takich samych czynności, były traktowane odmiennie w zakresie poboru tego
    podatku (wyrok NSA z 6 maja 2015 r. sygn. akt I FSK 2105/13).
    W kontekście przytoczonych regulacji stwierdzić należy, że z wykonaniem czynności
    złożonej (kompleksowej) mamy do czynienia wówczas, gdy świadczenie to jest
    rozbudowane i obejmuje dwie lub więcej pojedynczych czynności (świadczeń), będących
    elementami częściowego zobowiązania strony transakcji. Jednocześnie czynność taka, jeśli
    może zostać uznana za czynność o charakterze złożonym, podlega opodatkowaniu
    jednolitą stawką podatku od towarów i usług, właściwą dla świadczenia podstawowego,
    głównego.
    W konsekwencji, w przypadku czynności o charakterze kompleksowym, o sposobie
    opodatkowania, w tym wysokości stawki podatku, decydować będzie to, czy w danych
    okolicznościach mamy do czynienia z jedną czynnością kompleksową, czy też z szeregiem
    jednostkowych czynności. Ocena tej okoliczności powinna odbywać się więc na podstawie

    tego, czy dokonywane czynności (świadczenia) wykazują ze sobą tak ścisłe powiązanie, że
    w sensie gospodarczym tworzą jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny
    charakter.
    Należy też zauważyć, że ze świadczeniem kompleksowym mamy do czynienia, jeżeli dwa
    lub więcej świadczeń są dokonane przez tego samego podatnika – po spełnieniu zasad
    wynikających z orzecznictwa TSUE.
    Co ważne, czynność złożona jest świadczona przez jej wykonawcę (jeden podmiot) nawet,
    gdy ten aby zrealizować tą usługę nabywa od innych podmiotów usługi, które ostatecznie
    składać się będą na czynność złożoną. Co do zasady bowiem, nie może jednej czynności
    złożonej wykonywać kilka podmiotów.
    Należy również zwrócić uwagę na wyrok TSUE z 3 kwietnia 2008 r. sygn. sprawy C-442/05
    Zweckverband zur Trinkwasser-versorgung und Abwasserbeseitigung Torgau-Westeibien.
    Sprawa dotyczyła objęcia obniżoną stawką indywidualnego podłączenia do stałej sieci
    dostawy wody. Podatnik twierdził, że czynność podłączenia indywidualnego należy do
    zakresu dostawy wody, do której zastosowanie ma obniżona stawka podatku. Trybunał
    uznał indywidualne podłączenie wody, jako czynność poboczną do czynności głównej, czyli
    dostawy wody. W uzasadnieniu sędziowie Trybunału stwierdzili, że: „Bezsporne jest, że
    bez wykonania podłączenia dostarczanie wody na rzecz właściciela lub posiadacza danej
    nieruchomości jest niemożliwe. Toteż podłączenie to jest niezbędne w celu dostarczania
    wody. (...) Ponieważ podłączenie indywidualne jest niezbędne do dostarczania wody
    ludności, jak wynika to z pkt 34 niniejszego wyroku, należy uznać, że należy ono również
    do zakresu dostawy wody wymienionej w kategorii 2 załącznika H do szóstej dyrektywy”.
    Jak wynika z powyższego, w orzecznictwie sądowym, także w sprawach dotyczących
    świadczeń złożonych, wielokrotnie akcentowane jest, że potraktowanie kilku usług za
    jedną złożoną stanowi odstępstwo od powszechności opodatkowania, zgodnie z którą
    każde świadczenie należy postrzegać odrębnie. Mając do czynienia ze świadczeniami
    złożonymi, należy każdorazowo spoglądać przez pryzmat powyższej zasady. Inne
    podejście w rzeczywistości prowadziłoby do pełnej dowolności i uznaniowości przy ocenie
    kompleksowości.
    Jak wskazano powyżej, przepis § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia, zwalnia od podatku od
    towarów i usług usługi zarządzania nieruchomościami mieszkalnymi, świadczone na
    zlecenie, z wyłączeniem wyceny nieruchomości mieszkalnych (PKWiU ex 68.32.11.0 i
    PKWiU ex 68.32.12.0).
    Odpowiednia kwalifikacja wykonywanych usług, a tym samym zaklasyfikowanie do
    odpowiedniego grupowania PKWiU, jest podstawą prawidłowego zastosowania ww.
    zwolnienia.
    Należy wskazać, że w dziale 68 Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług znajdują się usługi
    związane z obsługą rynku nieruchomości. Dział ten ma swoje umiejscowienie w sekcji L,
    która to nie obejmuje między innymi: usług związanych z utrzymaniem porządku w
    budynkach klienta, włączając sprzątanie wnętrz, konserwacje i drobne naprawy, usuwanie
    śmieci, usługi ochrony, sklasyfikowanych w 81.10.10.0. Przepis § 3 ust. 1 pkt 3
    rozporządzenia, odwołuje się do grupowania ex 68.32.11.0 i PKWiU ex 68.32.12.0, które to
    zawiera się w dziale 68, co skutkuje tym, że wyłączenia zawarte w sekcji L dotyczą również
    tej regulacji.
    Z objaśnień do PKWiU wynika, że grupowanie 68.32.11.0 obejmuje:
    - usługi zarządzania domami i innymi nieruchomościami mieszkalnymi świadczone na
      zlecenie,
    - usługi zarządzania budynkami wielomieszkaniowymi (lub budynkami o wielorakim
      wykorzystaniu, które są przede wszystkim przeznaczone na cele mieszkalne),
    - usługi zarządzania miejscami pod przewoźne domy mieszkalne,

    - usługi pobierania opłat za czynsz,
    - usługi zarządzania nieruchomościami mieszkalnymi stanowiącymi wspólnoty
      mieszkaniowe.
    Natomiast grupowanie 68.32.12.0 obejmuje:
    - usługi zarządzania nieruchomościami będącymi we współwłasności świadczone na
      zlecenie.
    Okoliczności niniejszej sprawy na tle przedstawionego stanu prawnego prowadzą do
    wniosku, że skoro przedmiotem realizowanych, w ramach zawartej umowy, świadczeń jest
    usługa, na którą składają się wymienione we wniosku czynności, których zasadniczym
    celem jest zarządzanie nieruchomością, a poszczególne czynności przyczyniają się do
    prawidłowego realizowania usługi podstawowej, to świadczenia te stanowią łącznie usługę
    złożoną, składającą się z kombinacji różnych czynności.
    Jak bowiem wskazano we wniosku, usługi świadczone przez Spółkę będą obejmowały w
    szczególności czynności takie jak:
    1) Bieżący nadzór nad stanem wyznaczonych urządzeń przeznaczonych do użytku
      wspólnego.
    2) Przyjmowanie od właścicieli lokali zgłoszeń o przypadkach wandalizmu oraz
      stwierdzonych awariach.
    3) Realizacja innych zadań z zakresu zarządzania nieruchomościami przyjętych na
      podstawie uprzedniej zgody wyrażonej w formie pisemnej.
    4) Całodobowe administrowanie terenu i budynków na tym ternie poprzez tzw.
      recepcjonistę.
    5) Zapewnienie stałego nadzoru administrowanego terenu i budynków na tym terenie
      poprzez system telewizji przemysłowej.
    6) Nadzór nad poprawnością działania urządzeń zabezpieczających takich jak szlabany,
      bramy, furki oraz elementów ogrodzenia i oświetlenia.
    7) Zgłaszanie zewnętrznemu podmiotowi, świadczącemu na rzecz podmiotu
      zarządzającego nieruchomością, usługę w zakresie bezpośredniej ochrony fizycznej w
      formie doraźnej, sytuacji w których osoby postronne próbują pokonać, obejść lub
      zniszczyć urządzenia.
    Wskazali Państwo, iż powyższe czynności będą składały się na jedną, złożoną usługę
    świadczoną na podstawie zawartej z klientem umowy zlecenia. W treści umowy będzie
    wskazane wprost, że Spółka świadczy na rzecz klienta kompleksową usługę zarządzania
    nieruchomościami, na którą składają się ww. czynności w zamian za ryczałtowe
    wynagrodzenie. Wskazane w umowie wynagrodzenie będzie należne za usługę
    zarządzania nieruchomościami jako całość i nie będzie możliwe wskazanie kwoty należnej
    za poszczególne czynności. Ponadto, Spółka nie będzie świadczyła takich usług jak na
    przykład: sprzątanie, konserwacja, usuwanie śmieci, usług ochrony, w zawiązku z tym
    wynagrodzenie które będzie pobierała, nie będzie obejmowało wynagrodzenia za te
    czynności oraz Spółka nie dokonuje wyceny nieruchomości. Do zakresu świadczeń, które
    będzie świadczyła Spółka należeć będzie wyłącznie zarząd nieruchomością. Ponadto,
    wskazali Państwo, że świadczenie kompleksowych usług z zakresu zarządzania
    nieruchomościami, będące przedmiotem wniosku, jest świadczone tylko na rzecz
    nieruchomości mieszkalnych.
    W konsekwencji, świadczenia te nie będą czynnościami samoistnymi, lecz będą się składać
    się na kompleksowe usługi zarządzania nieruchomościami mieszkalnymi świadczonymi
    przez Państwa na rzecz wspólnot i spółdzielni mieszkaniowych i co do zasady, będą dzielić
    los prawny świadczenia głównego, którym będzie – zgodnie z treścią wniosku –
    zarządzanie nieruchomościami świadczonymi na zlecenie.

    Zatem, z uwagi na powołane przepisy prawa, jak również przedstawiony we wniosku opis
    sprawy, stwierdzić należy, że czynności świadczone na rzecz wspólnot i spółdzielni
    mieszkaniowych wskazane przez Państwa jako usługi zarządzania, polegające na
    kompleksowym zarządzaniu nieruchomościami mieszkalnymi, sklasyfikowane w
    grupowaniu PKWiU 68.32.11 oraz 68.32.12 będą korzystały ze zwolnienia od podatku od
    towarów i usług, na podstawie § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2013 r.
    Zatem Państwa stanowisko uznałem za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    W myśl art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa:
      Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w
      jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego
      (interpretację indywidualną).
    Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia przyszłego,
    Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego
    przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na
    wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku
    postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie
    określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków
    prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w
    opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie
      zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do
      interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.