Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/4511-818/16-2/JM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-08-31
Teza: Czy w świetle art. 30 ust. 1 pkt 15 i 16 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) (dalej: „u.p.d.o.f.”) Spółka jest zobowiązana do pobrania i odprowadzenia 70% zryczałtowanego podatku dochodowego odpowiednio: od tej części odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, która przekracza wysokość wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu umowy o pracę lub umowy o świadczenie usług wiążącej go ze Spółką w okresie sześciu miesięcy poprzedzających pierwszy miesiąc wypłaty odszkodowania oraz od tej części odpraw lub odszkodowań przyznanych z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem Spółką, lub umowy o świadczenie usług zarządzania zawartej ze Spółką lub jej rozwiązania przed upływem terminu, na który została zawarta, która przekracza trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu tej umowy?
Słowa kluczowe: podatek; Skarb Państwa; udział
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 29 ; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30a; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30b; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30c; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30d (uchylony)

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 14 lipca 2016 r. (data wpływu 15 lipca 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązku poboru 70% podatku – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 lipca 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązku poboru 70% podatku.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe.

Spółka od 1999 r. jest notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych.

Zgodnie z § 7 ust. 8 statutu Spółki (dalej: „Statut”), z zastrzeżeniem odmiennych postanowień Kodeksu spółek handlowych oraz Statutu, uchwały Walnego Zgromadzenia zapadają bezwzględną większością głosów oddanych, przy czym za oddane uważa się głosy „za”, „przeciw” i „wstrzymujące się”.

W myśl § 7 ust. 10 (z zastrzeżeniem ust. 11) Statutu jedna akcja daje prawo do jednego głosu na Walnym Zgromadzeniu. Zgodnie z § 7 ust. 11 Statutu, prawo głosowania akcjonariuszy jest ograniczone w ten sposób, że żaden z nich nie może wykonywać na Walnym Zgromadzeniu więcej niż 10% ogólnej liczby głosów istniejących w Spółce w dniu odbywania Walnego Zgromadzenia, przy czym ograniczenie to nie dotyczy Skarbu Państwa oraz banku depozytowego, który na podstawie umowy ze Spółką wyemitował kwity depozytowe w związku z akcjami Spółki (w przypadku wykonywania przez ten podmiot prawa głosu z tych akcji Spółki).

Zgodnie z informacjami ze Zwyczajnego Walnego Zgromadzenia X. zwołanego na dzień 3 czerwca 2016 roku (raport bieżący z dnia 6 czerwca 2016) struktura akcjonariatu X. wraz z udziałami w ogólnej liczbie głosów na Walnym Zgromadzeniu Spółki jest następująca:

*   Skarb Państwa – 27,52%,

*   Otwarty Fundusz Emerytalny – 9,30%,

*   Otwarty Fundusz Emerytalny – 7,31%,

*   Otwarty Fundusz Emerytalny - 4,21% (przy czym Skarb Państwa posiada 34,19% głosów na walnym zgromadzeniu, która to spółka jest jedynym akcjonariuszem, która to z kolei spółka jest jedynym akcjonariuszem Powszechnego Towarzystwa Emerytalnego zarządzającego Otwartym Funduszem Emerytalnym),

*   pozostali akcjonariusze - 51,66%.

Podkreślić należy, że wskazany wyżej udział OFE mógł ulec zmianie i obecnie może wynosić od 0% do 4,99% w ogólnej liczbie głosów. Nie ma bowiem obowiązku zgłaszania zmian w ogólnej liczbie głosów do czasu przekroczenia progu 5%. Dopiero w momencie przekroczenia 5% w ogólnej liczbie głosów, zgodnie z przepisami powszechnie obowiązującymi, akcjonariusz Spółki jest zobowiązany poinformować o tym fakcie Spółkę. X. nie otrzymał od akcjonariusza informacji o zmianie stanu posiadania. Należy zatem przyjąć, na potrzeby niniejszego dokumentu, że udział OFE w ogólnej liczbie głosów w Spółce może obecnie wynosić od 0% do 4,99%.

Spółka dokonuje wypłat z następujących tytułów i nie wyklucza, że może ich dokonywać również w przyszłości:

*   odszkodowania przyznane na podstawie przepisów o zakazie konkurencji – przy czym wysokość odszkodowań może przekraczać wysokość wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu umowy o pracę lub umowy o świadczenie usług wiążącej go ze Spółką w okresie sześciu miesięcy poprzedzających pierwszy miesiąc wypłaty odszkodowania,

*   odprawy i odszkodowania określone w umowie o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, lub w umowie o świadczenie usług zarządzania zawartej ze Spółką wypłacane z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, lub umowy o świadczenie usług zarządzania lub rozwiązania jej przed upływem terminu, na który została zawarta – przy czym wysokość świadczeń może przekraczać trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, lub umowy o świadczenie usług zarządzania wiążącej go ze Spółką.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

Czy w świetle art. 30 ust. 1 pkt 15 i 16 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) (dalej: „u.p.d.o.f.”) Spółka jest zobowiązana do pobrania i odprowadzenia 70% zryczałtowanego podatku dochodowego odpowiednio:

*   od tej części odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, która przekracza wysokość wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu umowy o pracę lub umowy o świadczenie usług wiążącej go ze Spółką w okresie sześciu miesięcy poprzedzających pierwszy miesiąc wypłaty odszkodowania oraz

*   od tej części odpraw lub odszkodowań przyznanych z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem Spółką, lub umowy o świadczenie usług zarządzania zawartej ze Spółką lub jej rozwiązania przed upływem terminu, na który została zawarta, która przekracza trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu tej umowy?

Zdaniem Wnioskodawcy, nie jest ona zobowiązana jako płatnik pobierać i odprowadzać 70% zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych wskazanego w art. 30 ust. 1 pkt 15 i 16 u.p.d.o.f., gdyż nie jest ona „spółką”, o której mówią te przepisy.

Zgodnie bowiem z art. 30 ust. 1 pkt 15 i 16 u.p.d.o.f., obowiązek poboru i odprowadzania 70% zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych ciąży jedynie na „spółce, w której Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego, związek jednostek samorządu terytorialnego, państwowa osoba prawna lub komunalna osoba prawna dysponują bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników, albo na walnym zgromadzeniu, w tym także na podstawie porozumień z innymi osobami”.

Pewne potencjalne wątpliwości może budzić ocena, czy chodzi: (i) o większość głosów na konkretnym walnym zgromadzeniu spółki (tj. przy uwzględnieniu frekwencji na danym walnym zgromadzeniu – co musiałoby rodzić kolejną wątpliwość, o które walne zgromadzenie miałoby chodzić); czy też (ii) o większość głosów na walnym zgromadzeniu przy założeniu 100% frekwencji, czyli o większość w ogólnej liczbie głosów w kapitale, sprawdzalną w każdym czasie.

Zdaniem Spółki, opowiedzieć się należy za tym drugim podejściem. Gdy przepis wydaje się niejasny, użyte w nim zwroty, określenia i słowa należy w pierwszej kolejności interpretować zgodnie z ich najbardziej podstawowym znaczeniem, co do którego ustawodawca zakładał, że zostanie zrozumiane w ten właśnie, podstawowy sposób. Brak więc podstaw, by samodzielnie doprecyzowywać treść przepisów, tam, gdzie po analizie językowej tekstu, już prima facie nie ma takiej potrzeby (tj. treść ta jest łatwo zrozumiała bez konieczności odwoływania się do pozajęzykowych reguł wykładni).

Z powyższych względów, w kontekście przedstawionego wyżej zagadnienia, należy wskazać, że „zgromadzenie”, o którym mowa w analizowanym przepisie, należy interpretować w sposób „prosty”, tj. jako organ spółki, a nie dane (konkretne jedno) zgromadzenie, na którym w określonej dacie reprezentacja kapitałowa może odbiegać od tej, która co do zasady jest właściwa dla tej spółki. W przepisie ustawodawca nie użył jakichkolwiek określeń ani sformułowań, które w jakikolwiek sposób dookreślałyby, o jakie konkretnie zgromadzenie miałoby chodzić, a zatem zgodnie z powyższym wywodem całkowicie uprawnionym jest stwierdzenie, że ustawodawca posłużył się słowem „zgromadzenie” w najbardziej powszechnym jego znaczeniu – organu spółki kapitałowej.

Podmiot „dysponujący bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu” jest to więc taki podmiot, który – ilekroć w takim zgromadzeniu uczestniczy – dysponuje tą większością w każdym przypadku, bez względu na frekwencję (to jest liczbę udziałów albo akcji reprezentowanych na walnym zgromadzeniu).

W art. 30 ust. 1 pkt 15 i 16 u.p.d.o.f., nie zostało też sprecyzowane, w jaki sposób należy ustalać, czy dany podmiot dysponuje pośrednio większością głosów na walnym zgromadzeniu.

Spółka wskazuje, że zgodnie z art. 25 ust. 5b u.p.d.o.f., określając wielkość udziału pośredniego, jaki podmiot posiada w kapitale innego podmiotu, przyjmuje się zasadę, że jeżeli jeden podmiot posiada w kapitale drugiego podmiotu określony udział, a ten drugi posiada taki sam udział w kapitale innego podmiotu, to pierwszy podmiot posiada udział pośredni w kapitale tego innego podmiotu w tej samej wysokości; jeżeli jednak wartości te są różne, za wysokość udziału pośredniego przyjmuje się wartość niższą.

Przytoczony przepis odnosi się wprawdzie do zasad ustalania wielkości udziału pośredniego, który jeden podmiot posiada w kapitale innego podmiotu, jednak w ocenie Spółki można go pomocniczo wykorzystać w celu dokonania wykładni art. 30 ust. 1 pkt 15 i 16 u.p.d.o.f.

Tak więc, mając na uwadze art. 25 ust. 5b u.p.d.o.f. oraz fakt, że:

*   Skarb Państwa posiada udział w kapitale spółki w wysokości 34,19% (zgodnie z informacjami zwołanego na dzień 30 czerwca 2016 roku i kontynuowanego 1 lipca 2016 roku – raport bieżący),

*   spółka posiada udział w kapitale spółki w wysokości 100%,

*   spółka posiada udział w kapitale spółki Powszechne Towarzystwo Emerytalne zarządzającej w wysokości 100%,

*   OFE zarejestrowała na X. zwołanym na dzień 3 czerwca 2016 r. akcje stanowiące 4,21% w ogólnej liczbie głosów w Spółce (przy czym jak wskazano wyżej obecnie udział OFE w ogólnej liczbie głosów w Spółce wynosić może od 0% do 4,99%),

należy przyjąć, że Skarb Państwa posiada pośredni udział w kapitale Spółki, poprzez udział w OFE, w wysokości odpowiadającej najniższej z ww. wartości tj. poniżej 5%.

Ponadto w świetle przedstawionego stanu faktycznego należy uznać, że Skarb Państwa posiada bezpośredni udział w kapitale Spółki w wysokości 27,52%.

Przy takim sposobie liczenia udziału w kapitale, Skarb Państwa posiada zatem łączny udział w kapitale Spółki w wysokości nie większej niż 32,51% (udział bezpośredni 27,52% i udział pośredni poprzez OFE nie większy niż 4,99%).

W świetle regulacji obowiązujących na rynku kapitałowym, udziały posiadane przez otwarty fundusz emerytalny nie są agregowane z udziałami posiadanymi przez inne podmioty należące do grupy zarządzającej takim otwartym funduszem emerytalnym. W przypadku oznacza to, że udziały posiadane przez OFE nie są agregowane z udziałami posiadanymi przez Z. czy też U., a tym samym nie powinny być tym bardziej agregowane z udziałami Skarbu Państwa.

Zgodnie z § 7 ust. 10 Statutu Spółce, co do zasady jedna akcja daje prawo do jednego głosu na Walnym Zgromadzeniu. Powyższe oznacza, że Skarb Państwa dysponuje bezpośrednio lub pośrednio poniżej 32,51% w ogólnej liczby głosów istniejących w Spółce.

Spółka stoi na stanowisku, że pojęcie dysponowania bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 15 i 16 u.p.d.o.f. jest równoznaczne z posiadaniem bezwzględnej większości głosów (50% plus 1 głos) w ogólnej liczbie głosów istniejących w danym podmiocie.

W świetle przedstawionego stanu faktycznego, w akcjonariacie Spółki nie występuje podmiot, który spełnia powyższy warunek (w szczególności nie jest nim Skarb Państwa, który posiada bezpośrednio 27,52% i nawet przyjmując odmienną od przyjętej na rynku interpretację udziału pośredniego posiada łącznie z OFE nie więcej niż 32,51% w ogólnej liczby głosów istniejących w Spółce).

Stąd Spółka stoi na stanowisku, zgodnie z którym z uwagi na fakt, że Skarb Państwa nie dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy Spółki, na Spółce nie ciąży obowiązek zastosowania do wypłacanych świadczeń zasad opodatkowania określonych w art. 30 ust. 1 pkt 15 i 16 u.p.d.o.f.

Ponadto, Spółka pragnie wskazać, że w analogicznym do niniejszego wniosku stanie faktycznym i tym samym stanie prawnym została niedawno (tj. w dniu 6 czerwca 2016 r.) wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach w imieniu Ministra Finansów interpretacja indywidualna o Nr IBPB-2-1/4511-307/16/AD. Stan faktyczny w interpretacji tej był analogiczny o tyle, że we wnioskującej o nią spółce giełdowej bezpośredni udział Skarbu Państwa wynosił 33%, zaś pośredni – 8,60% (jako że Skarb Państwa był właścicielem 35,19% udziałów w spółce akcyjnej, która miała 100% udziałów w towarzystwie funduszy inwestycyjnych, które z kolei posiadało udział w kapitale spółki wnioskującej o interpretację w wysokości 8,60%). Warto zauważyć, że organ interpretacyjny zajął w niej stanowisko całkowicie tożsame ze stanowiskiem Spółki przedstawionym powyżej, tzn. zaakceptował podejście, zgodnie z którym „pojęcie dysponowania bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu w rozumieniu art. 30 ust 1 pkt 15 ustawy jest równoznaczne z posiadaniem bezwzględnej większości głosów (50% + 1 głos) w ogólnej liczbie głosów istniejących w danym podmiocie”, w sytuacji zaś gdy „w akcjonariacie Spółki nie występuje podmiot; który spełnia powyższy warunek (w szczególności nie jest nim Skarb Państwa, który posiada 41,60% ogólnej liczby głosów istniejących w Spółce)” uprawnionym jest pogląd, że „Skarb Państwa nie dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy Spółki” zatem „na Spółce nie będzie ciążył obowiązek zastosowania do wypłacanych świadczeń zasad opodatkowania określonych w art. 30 ust. 1 pkt 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych”.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa zaniechano poboru podatku.

Art. 11 ust. 1 ww. ustawy, stanowi, że przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Stosownie do art. 12 ust. 1 ww. ustawy, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Zgodnie z art. 31 ww. ustawy, osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nie posiadające osobowości prawnej, zwane dalej „zakładami pracy”, są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakłady pracy, a w spółdzielniach pracy-wypłaty z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej.

Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej – z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7 (art. 13 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ww. ustawy, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują świadczeń z tytułu działalności, o której mowa w art. 13 pkt 2 i 4-9 oraz art. 18, osobom określonym w art. 3 ust. 1, są obowiązane jako płatnicy pobierać, z zastrzeżeniem ust. 4, zaliczki na podatek dochodowy, stosując do dokonywanego świadczenia, pomniejszonego o miesięczne koszty uzyskania przychodów w wysokości określonej w art. 22 ust. 9 oraz o potrącone przez płatnika w danym miesiącu składki, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. b, najniższą stawkę podatkową określoną w skali, o której mowa w art. 27 ust. 1.

Jednakże zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 15 i 16 ww. ustawy, od dochodów (przychodów) pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy:

*   z tytułu odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, jeżeli zobowiązaną do zapłaty odszkodowania jest spółka, w której Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego, związek jednostek samorządu terytorialnego, państwowa osoba prawna lub komunalna osoba prawna dysponują bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, w tym także na podstawie porozumień z innymi osobami, w części, w której wysokość odszkodowania przekracza wysokość wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu umowy o pracę lub umowy o świadczenie usług wiążącej go ze spółką w okresie sześciu miesięcy poprzedzających pierwszy miesiąc wypłaty odszkodowania – w wysokości 70% tej części należnego odszkodowania (pkt 15),

*   z tytułu określonych w umowie o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, lub umowie o świadczenie usług zarządzania zawartej ze spółką, o której mowa w pkt 15, odpraw lub odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, lub umowy o świadczenie usług zarządzania lub rozwiązania jej przed upływem terminu, na który została zawarta, w części, w której ich wysokość przekracza trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, lub umowy o świadczenie usług zarządzania wiążącej go ze spółką – w wysokości 70% należnej odprawy lub odszkodowania (pkt 16).

Zryczałtowany podatek, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, 4-5a oraz 13-16, pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania (art. 30 ust. 3 cytowanej ustawy).

Wskazać również należy, że stosownie do art. 2 ustawy z dnia 25 listopada 2015 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1992, z późn. zm.) przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do dochodów osiągniętych od dnia 1 stycznia 2016 r.

Aby miały zastosowanie przepisy art. 30 ust. 1 pkt 15 i 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego, związek jednostek samorządu terytorialnego, państwowa osoba prawna lub komunalna osoba prawna musi dysponować bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, w tym także na podstawie porozumień z innymi osobami.

Przy czym, podkreślić należy, że sformułowanie użyte w art. 30 ust. 1 pkt 15 i 16 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wykazuje pewne podobieństwo do konstrukcji przyjętej na gruncie ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030, dalej: „KSH”), gdzie za spółkę dominującą uznaje się, Spółkę gdy dysponuje ona bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, także jako zastawnik, albo użytkownik bądź w zarządzie innej spółki kapitałowej (spółki zależnej), a także na podstawie porozumień z innymi osobami (art. 4 § 1 pkt 4 lit. a) KSH).

W piśmiennictwie wskazuje się, że ww. przepis nie wiąże stosunku dominacji z posiadanym przez wspólnika (akcjonariusza) udziałem w kapitale danej spółki, tylko z liczbą głosów na zgromadzeniu wspólników (walnym zgromadzeniu) innej spółki. Chodzi więc o faktyczną władzę nad spółką.

Nie budzi też wątpliwości, że na potrzeby ustalenia, czy spółka dysponuje większością głosów w rozumieniu omawianego przepisu KSH, bierze się pod uwagę zarówno „własne” głosy spółki na zgromadzeniu wspólników (walnym zgromadzeniu) innej spółki (większość „bezpośrednia”), ale także głosy innych osób (nie tylko innych wspólników czy akcjonariuszy tej innej spółki, ale również osób trzecich), którymi spółka dysponuje na podstawie porozumień z tymi osobami (większość „pośrednia”).

W piśmiennictwie wyrażane są różne stanowiska co do tego, według jakich kryteriów należy oceniać dysponowanie przez spółkę większością głosów w rozumieniu ww. przepisów KSH.

Prezentowany jest m.in. pogląd, z którym zgadza się tut. organ (por. Romanowski, Pojęcie spółki dominującej w kodeksie spółek handlowych, PiP 2004, s. 80), że w pewnych sytuacjach dla stwierdzenia stosunku dominacji (dysponowania większością głosów) wystarczające może być dysponowanie mniejszościowym pakietem praw udziałowych, który jednak – zależnie od uwarunkowań danej spółki (stopień rozproszenia akcjonariatu, frekwencja na zgromadzeniach) – gwarantuje stałe dysponowanie bezwzględną większością głosów na kolejnych zgromadzeniach innej spółki. Tym samym, w ocenie organu na potrzeby użytego w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pojęcia „większości głosów” należy przede wszystkim dokonać jego analizy przez pryzmat występujących w Spółce relacji. W konsekwencji, w sytuacji, w której jak wynika z opisu stanu faktycznego, Spółka pomimo dysponowania 32,51% głosów na Walnym Zgromadzeniu ma możliwość przegłosowania uchwał, albowiem akcjonariat jest rozproszony, to w istocie Skarb Państwa posiada większość głosów. Skutkuje to objęcie Spółki hipotezą normy, o której mowa w art. 30 ust. 1 pkt 15 i 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ponadto, odnieść się w tym miejscu należy do uzasadnienia projektu do ustawy z dnia 25 listopada 2015 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (druk sejmowy Nr 22), który zmierza do przeciwdziałania patologiom polegającym na przyznawaniu wyjątkowo wysokich odpraw oraz odszkodowań z tytułu zakazu konkurencji członkom zarządów spółek z udziałem Skarbu Państwa. Celem wysokiego opodatkowania ponad rozsądne minimum jest wpłynięcie na zachowania stron takich kontraktów i dostosowanie wysokości odpraw i odszkodowań do rozsądnych i uczciwych standardów.

Mając powyższe na uwadze, intencją ustawodawcy było szerokie rozumienie hipotezy normy prawnej z art. 30 ust. 1 pkt 15 i 16, która obejmować ma spółki z udziałem Skarbu Państwa. W ocenie organu odpowiednim zatem kryterium do oceny istnienia „większości głosów” jest możliwość uzyskiwania tej większości na Walnym Zgromadzeniu. Przyjęcie odmiennego rozumowania przeczyłoby zasadzie racjonalności ustawodawcy, której respektowanie zabezpiecza taką wykładnię prawa, która polega na odrzuceniu oceny, że dany przepis prawa jest zbyteczny. W przepisach prawa nie mogą bowiem istnieć treści normatywnie nieistotne, a z taką sytuacją mielibyśmy do czynienia w przypadku akceptacji stanowiska Wnioskodawcy.

W związku z powyższym, nie można zgodzić się ze stanowiskiem, że z uwagi na fakt, że Skarb Państwa nie dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy Spółki, na Spółce nie ciąży obowiązek zastosowania do wypłacanych świadczeń zasad opodatkowania określonych w art. 30 ust. 1 pkt 15 i 16 u.p.d.o.f.

W stanie faktycznym wniosku wskazano, że Skarb Państwa posiada w Spółce bezpośrednio udział w wysokości 27,52% zaś pośrednio poprzez Otwarty Fundusz Emerytalny - 4,21% (przy czym Skarb Państwa posiada 34,19% głosów na walnym zgromadzeniu Z., która to spółka jest jedynym akcjonariuszem U., która to z kolei spółka jest jedynym akcjonariuszem Powszechnego Towarzystwa Emerytalnego U. zarządzającego Otwartym Funduszem Emerytalnym). Mając jednak na uwadze, że zgodnie z ww. wyjaśnieniami może dojść do sytuacji, w której mniejszościowy pakiet akcji będzie dawać bezwzględną większość praw głosów na zgromadzeniu wspólników (walnym zgromadzeniu wspólników), Wnioskodawca jest Spółką, o której mowa w art. 30 ust. 1 pkt 15 i 16 ustawy.

Tym samym, Spółka jako płatnik będzie zobowiązana do pobrania i odprowadzenia 70% zryczałtowanego podatku dochodowego odpowiednio:

*   od tej części odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, która przekracza wysokość wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu umowy o pracę lub umowy o świadczenie usług wiążącej go ze Spółką w okresie sześciu miesięcy poprzedzających pierwszy miesiąc wypłaty odszkodowania oraz

*   od tej części odpraw lub odszkodowań przyznanych z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem Spółką, lub umowy o świadczenie usług zarządzania zawartej ze Spółką lub jej rozwiązania przed upływem terminu, na który została zawarta, która przekracza trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu tej umowy.

Odnosząc się do powołanej przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnej wskazać należy, że dotyczy ona konkretnej, indywidualnej sprawy, osadzonej w określonym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym i tylko w tej sprawie jest wiążąca. Nie wywołuje ona zatem żadnych skutków prawnych w odniesieniu do innych podatników.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego i stanów prawnych obowiązujących w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.