Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-1552/11-2/AWA
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2012-03-14
Teza: 1. Czy otrzymane przez Lidera Partnerstwa dofinansowanie nie stanowi obrotu w podatku od towarów i usług? 2. Czy Liderowi Partnerstwa przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w fakturach zakupowych związanych z realizacją projektu?
Słowa kluczowe: czynności-czynności opodatkowane; dofinansowanie; dotacja; obrót; odliczenia; opodatkowanie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30c

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Fundacji przedstawione we wniosku z dnia 6 grudnia 2011 r. (data wpływu 15 grudnia 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem otrzymanego dofinansowania na realizację projektu oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług przez Lidera projektu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 grudnia 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem otrzymanego dofinansowania na realizację projektu oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług przez Lidera projektu.

**W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.**

W dniu 2 września 2011 r. Wnioskodawca – Fundacja (zwana dalej: „Liderem Partnerstwa” lub „Wnioskodawcą”) zawarł z Województwem umowę o dofinansowanie projektu (zwaną dalej „umową” lub „umową o dofinansowanie”) w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki pn. „Kreatywni, mobilni, niezależni (…)” (zwanym dalej: „projektem”) w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego.

Umowa została zawarta przez Wnioskodawcę, działającego jako Lider Partnerstwa, co wynika z umowy partnerskiej na rzecz realizacji projektu „Kreatywni, mobilni, niezależni (…)” zawartej ze spółką Y - jedynym Partnerem Wnioskodawcy w realizacji przedmiotowego projektu. Zgodnie z umową o dofinansowanie, Instytucja Zarządzająca przyznała dofinansowanie (ze środków unijnych i budżetu krajowego) na realizację projektu w łącznej kwocie nieprzekraczającej 1.837.471,70 zł i stanowiącej nie więcej niż 100% całkowitych wydatków kwalifikowanych projektu, przy czym zgodnie z umową partnerską:

1.  na realizacje zadań Lidera Partnerstwa objętych projektem przeznaczona jest kwota dofinansowania nie większa niż 1.515.402,20 PLN;
2.  na realizację zadań Partnera objętych projektem przeznaczona jest kwota dofinansowania nie większa niż 322.069,50 PLN.

Projekt „Kreatywni, mobilni, niezależni (…)” to projekt wsparcia rozwoju przedsiębiorczości wśród niepełnosprawnych studentów i absolwentów szkół średnich i wyższych z terenu Województwa do 25 roku życia poprzez zapewnienie im dostępu do wsparcia szkoleniowo-doradczego i finansowego celem ułatwienia założenia własnej działalności gospodarczej. Realizacja powyższego zadania będzie zmierzała zatem do samozatrudnienia młodych osób niepełnosprawnych poprzez:

*   wsparcie doradczo-szkoleniowe,
*   udzielenie jednorazowej dotacji inwestycyjnej (dalej: JDI),
*   objęcie doradztwem i wsparciem pomostowym przez okres do 6 miesięcy od jej założenia,
*   nielimitowaną możliwość korzystania z przystosowanych pomieszczeń biurowych.

Realizacja powyższego projektu rozpocznie się dnia 1 marca 2012 r. i trwać będzie do dnia 28 lutego 2014 r. Projekt jest adresowany do grupy docelowej, którą stanowi 45 osób spełniających następujące wymagania:

*   zamieszkują w rozumieniu przepisów prawa cywilnego lub uczą się w woj. (…),
*   nie ukończyły na dzień przystąpienia do projektu 24 roku życia,
*   są osobami niepełnosprawnymi,
*   deklarują wolę rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej.

Wszystkie zadania objęte projektem będą realizowane przez partnerstwo z podziałem na następujące działania:

1.  rekrutacja i diagnoza predyspozycji uczestników - realizowana przez Partnera partnerstwa (spółkę Y); w ramach tego zadania będą podejmowane działania polegające na rekrutacji uczestników, która prowadzona będzie w regionie przez specjalistkę ds. rekrutacji według opracowanego Regulaminu rekrutacji;
2.  realizacja podstawowego wsparcia szkoleniowo-doradczego - realizowana przez Partnera partnerstwa (spółkę Y); w ramach tego zadania będą podejmowane działania polegające na przygotowaniu Indywidualnych Planów Działania (dalej: IPD) dla każdego uczestnika, diagnoza potrzeb doradczo-szkoleniowych. Skutkiem IPD będzie realizacja cyklu szkoleń w zakresie:
    *   szkoleń miękkich, tj.: kreatywność i innowacyjność, autoprezentacja, elastycznego czasu pracy, motywacji, budowania i zarządzania relacji z klientem;
    *   szkoleń twardych, tj.: nowoczesne technologie w biznesie, księgowość i finanse, podatki, planowanie strategiczne i finansowe, sporządzanie biznesplanu.Uczestnicy wezmą też udział w sesji doradztwa grupowego (podział wg branż działalności gospodarczej) oraz w sesji doradztwa indywidualnego z konsultantem, celem wsparcia budowy biznesplanu, zaopiniowania pomysłów i przedyskutowania problemów. Powyższe szkolenia zrealizowane zostaną w formule stacjonarnej, w wynajętych salach zewnętrznych z dostępem dla osób z ograniczeniami ruchowymi lub we własnych salach szkoleniowych Partnera. Zapewnione zostanie również wyżywienie i materiały szkoleniowe dla uczestników. Część uczestników (33%) będzie mogło skorzystać ze zwrotu kosztów dojazdu na szkolenia.
3.  ocena biznesplanów i przyznanie dotacji - realizowana przez Lidera Partnerstwa; w ramach tego zadania uczestnicy przygotują i złożą przed komisją oceny wniosków; wnioski o przyznanie jednorazowej dotacji inwestycyjnej (dalej: JDI) oraz biznesplan. Uczestnicy rekomendowani do otrzymania JDI (średnia jednostkowa kwota JDI = 32 tyś. zł) zobligowani będą podpisać umowę z Liderem Partnerstwa, zarejestrować działalność w województwie do stycznia 2013 r. oraz rozliczyć dotację (czyli JDI) do kwietnia 2012 r.
4.  wsparcie samozatrudnienia uczestników projektu – realizowana po części przez Lidera Partnerstwa i Partnera partnerstwa; realizowanie tego zadania będzie polegało na ugruntowaniu pozycji nowych przedsiębiorców na rynku (tzn. uczestników projektu, którzy założyli własną działalność gospodarczą w rezultacie uczestnictwa w projekcie) poprzez:
    *   DOSTOSOWANIE, PROWADZENIE i UTRZYMANIE powierzchni biurowej dla potrzeb projektu uczestników projektu, co będzie obejmowało w szczególności wynajem i adaptację do potrzeb uczestników projektu (osób niepełnosprawnych) powierzchni biurowej, wyposażenie jej w umeblowanie i sprzęt mający na celu umożliwienie, nawiązanie i ułatwienie kontaktu uczestników projektu - przedsiębiorców z kontrahentami. Przez czas trwania projektu jego uczestnicy będą mogli w sposób nieodpłatny korzystać z przedmiotowej powierzchni biurowej i jej wyposażenia. Koszty stąd powstałe będą w całości pokrywane z kwoty dofinansowania.
    *   WSPARCIE POMOSTOWE polegające na udzieleniu co najwyżej 30 uczestnikom wsparcia finansowego w wysokości do kwoty 1.386 zł miesięcznie przez okres 6 m-cy na indywidualny wniosek uczestników.
    *   SPECJALISTYCZNE WSPARCIE DORADCZO-SZKOLENIOWE polegające na zapewnieniu szkoleń ekspertów w zakresie w szczególności, wykorzystania dotacji i prawa.
    *   WSPARCIE W RAMACH KLASTRA polegające na przyjęciu nowych przedsiębiorców w struktury klastra, któremu przewodniczy Lider Partnerstwa.
    *   MONITORING i KONTROLA nowo utworzonych w ramach projektu przedsiębiorstw.

Jak już była mowa, wszystkie działania oraz zakupy podejmowane w ramach realizacji projektu będą w całości finansowane ze środków otrzymanego dofinansowania. Zgodnie z umową o dofinansowanie środki pieniężne przeznaczone na pokrycie kosztów związanych z realizacją projektu będą wypłacane przez właściwą instytucję jedynie Liderowi Partnerstwa w formie zaliczki, w wysokości i terminie określonym we właściwym harmonogramie na wskazany w umowie rachunek bankowy. Natomiast Lider Partnerstwa część środków pieniężnych otrzymaną z dofinansowania ze środków publicznych będzie przekazywał Partnerowi z przeznaczeniem na pokrycie przez Partnera kosztów związanych z realizowaniem przez Partnera zadań objętych projektem, przy czym środki te zostaną przekazane na specjalnie w tym celu utworzony rachunek bankowy Partnera.

Podkreślić należy, że środki przekazywane Partnerowi przez Lidera stanowią finansowanie kosztów ponoszonych przez Partnera w związku z wykonywaniem zadań określonych w projekcie, a nie stanowią wynagrodzenia z tytułu świadczenia usług na rzecz Lidera Partnerstwa lub uczestnika projektu. To samo dotyczy środków otrzymywanych przez Lidera Projektu, które przeznacza on na finansowanie zadań, za których realizację w ramach projektu jest on odpowiedzialny.

Zgodnie z zawartą umową o dofinansowanie, wnioskiem o dofinansowanie oraz wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Programu Operacyjnego Kapitał ludzki (Rozdział 4.9), kosztem kwalifikowanym jest również podatek VAT zawarty w fakturach dokumentujących wydatki poniesione w związku z realizacją projektu, pod warunkiem, że beneficjent (Lider Projektu oraz Partner) nie jest uprawniony do ubiegania się o zwrot tego podatku zgodnie z krajowymi przepisami prawa podatkowego.

Umowa o dofinansowanie nie wymaga zarówno od Lidera Partnerstwa, jak również Partnera obowiązku wniesienia wkładów własnych w celu finansowania projektu. Również żaden z uczestników projektu nie będzie uiszczał żadnej kwoty na rzecz Lidera lub Partnera (nie ponosi on żadnych kosztów) w związku z jego uczestnictwem w projekcie.

Partnerzy realizując przedmiotowy projekt nie uzyskują zatem żadnych dochodów (projekt „non profit”). Co więcej z uwagi na fakt, że w związku z realizacją projektu ani Lider, ani Partner nie dokonują żadnej sprzedaży, nie będą również w związku z tym wystawiane przez te podmioty żadne faktury VAT.

Finansowanie projektu oparte jest zatem o zasadę zwrotu faktycznie poniesionych kosztów przez Lidera oraz Partnera w związku z realizacją projektu, a nie dopłaty do ceny świadczonych usług.

**W związku z powyższym zadano następujące pytania.**

1.  Czy otrzymane przez Lidera Partnerstwa dofinansowanie nie stanowi obrotu w podatku od towarów i usług?
2.  Czy Liderowi Partnerstwa przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w fakturach zakupowych związanych z realizacją projektu?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. 1

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (zwanej dalej: „ustawą o VAT”) podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem natomiast jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

W odniesieniu do pytania pierwszego, Wnioskodawca podkreśla, że w literaturze i orzecznictwie podnosi się, że aby dotacje, subwencje lub inne dopłaty o podobnym charakterze można było uznać za element zwiększający obrót w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, to pomiędzy dotacją, subwencją lub inną dopłatą o podobnym charakterze, a daną transakcją (ceną dostawy lub usługi) musi zachodzić bezpośredni związek (tak. J. Martini, P. Skorupa, M. Wojda, VAT 2010. Komentarz, System informacji prawnej Legalis). Powyższe stanowisko wzmacnia również analiza przepisów art. 74 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. U E. L 2006 Nr 347, str. 1), gdzie prawodawca unijny podkreśla, że do podstawy opodatkowania VAT zalicza się subwencje bezpośrednio związane z dostawą towarów lub świadczeniem usług.

Przekładając powyższe na okoliczności niniejszej sprawy Lider Partnerstwa stwierdza, że otrzymywane przez niego dofinansowanie na realizację projektu nie zwiększa podstawy opodatkowania w rozumieniu powołanego wyżej art. 29 ust. 1 ustawy. Jest tak z tego względu, że przedmiotowe dofinansowanie nie ma bezpośredniego wpływu na cenę świadczonych przez Lidera Partnerstwa usług. Co więcej wymaga podkreślenia i to, że czynności wykonywane przez Lidera Partnerstwa w ramach realizacji projektu nie stanowią czynności opodatkowanych omawianym podatkiem, oraz nie stanowią dofinansowania do ceny usługi.

Stanowisko zaprezentowane powyżej przez Lidera Partnerstwa znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. W jednym z wyroków WSA w Poznaniu, w stanie faktycznym co do swej istoty analogicznym do niniejszego, wskazał, że otrzymana przez wnioskodawcę dotacja, na realizację projektu szkoleniowego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, nie stanowi czynności opodatkowanej VAT. Jest tak z tego względu, że otrzymana przez skarżącego, w sprawie rozpoznawanej przez WSA w Poznaniu, dotacja nie ma bezpośredniego wpływu na cenę świadczonych przez niego usług, nie stanowi obrotu w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, a tym samym nie podlega opodatkowaniu jako czynność nie wymieniona w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Jak już była mowa, adresaci przedmiotowego projektu, nie wnoszą żadnych opłat w związku z udziałem w projekcie. Ich uczestnictwo w projekcie jest zatem w całości nieodpłatne, co implikuje stwierdzenie, że przyznane w ramach dofinansowania środki nie stanowią dopłaty do ceny świadczonych usług. To z kolei oznacza, że w wyniku realizacji projektu, nie wystąpi obrót podlegający opodatkowaniu podatkiem VAT. Przedmiotowe dofinansowanie nie ma bowiem bezpośredniego związku ze sprzedażą, nie zostało przyznane jako dopłata do ceny usługi, a przeznaczone zostało na pokrycie kosztów poniesionych w ramach projektu. Oznacza to, że przedmiotowa dotacja ma charakter zakupowy, i nie ma na celu sfinansowania ceny sprzedaży. W konsekwencji, w związku z realizacją projektu Lider Partnerstwa nie otrzymuje sfinansowanego przedmiotową dotacją wynagrodzenia za świadczone w ramach projektu usługi w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, a otrzymuje jedynie zwrot poniesionych przez siebie kosztów (tak: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacja indywidualnej przepisów prawa podatkowego z dnia 27 lipca 2010 r., sygn. IBPP4/443-1023/10/AŚ).

Reasumując powyższe, dofinansowanie projektu nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Ad. 2.

W odniesieniu do pytania drugiego, Lider wskazuje, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Istota tego przepisu sprowadza się zatem do tego, że zarejestrowanym podatnikom podatku VAT przysługuje uprawnienie do obniżenia kwoty podatku należnego, płaconego z tytułu dokonania czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (art. 5 ustawy), o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności opodatkowanych.

Z powyższego wynika, zdaniem Lider Partnerstwa, iż podstawową i konieczną przesłanką nabycia uprawnienia do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego jest istnienie ścisłego związku pomiędzy dokonywanym przez podatnika zakupem towaru lub usługi a czynnościami opodatkowanymi, o których mowa w art. 5 ustawy. Brak takiego związku implikuje niedopuszczalność obniżenia kwoty podatku należnego.

Przekładając powyższe rozważania na okoliczności niniejszej sprawy, Lider Partnerstwa podnosi, że realizacja projektu nie powoduje wystąpienia żadnej sprzedaży w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Otrzymane dofinansowanie stanowi jedynie pokrycie kosztów, jakie Lider Partnerstwa ponosi w związku z realizacją projektu. Czynności podejmowane przez Lider Partnerstwa na rzecz uczestników projektu, wykonywane są bowiem w sposób nieodpłatny. Reasumując, stwierdzić należy, że prawo obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje zatem wówczas, gdy zostaną spełnione określone w ustawie warunki, tj. odliczenia tego może dokonać podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary lub usługi, w związku z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności Lidera Partnerstwa podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia kwoty podatku naliczonego jest zatem bezpośredni i bezsporny związek dokonanych zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Konkludując, jeżeli zatem określone czynności Lidera Partnerstwa nie podlegają opodatkowaniu w podatku od towarów i usług, wówczas wskazany przepis art. 86 ust. 1 ustawy wyklucza możliwość obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W celu wzmocnienia zasadności powyższej konkluzji, bliższej analizie należy poddać przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, który określa czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług, do których zaliczyć należy w szczególności odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez świadczenie usług, o którym mowa w przytoczonym przepisie, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT. Nieodpłatna dostawa lub nieodpłatne świadczenie usług w zasadzie nie podlega opodatkowaniu w omawianym przypadku. Wyjątek od tej zasady określa ustawa w przepisach art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, nieodpłatne świadczenie usług, niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części, traktuje się jak odpłatne świadczenie usług.

Z powyżej przytoczonych przepisów ustawy należy zatem wyprowadzić wniosek tej treści, że dostawa towarów i świadczenie usług podlega opodatkowaniu tylko wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie. Wyjątki od tej reguły zostały określone w przepisach art. art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy. Nie budzi wątpliwości, że wyjątku od wskazanej zasady nie można interpretować rozszerzająco.

Podsumowując stanowisko Lidera Partnerstwa w zakresie pytania pierwszego i drugiego wskazać należy, że skoro:

1.  czynności podejmowane przez Lidera Partnerstwa realizowane są w ramach projektu w całości nieodpłatnie dla jego uczestników, oraz
2.  Lider Partnerstwa realizując projekt nie uzyska żadnych dochodów (projekt non profit) z uwagi na fakt, że nie jest realizowana żadna sprzedaż, w rozumieniu ustawy o VAT, związana z projektem, oraz
3.  finansowanie projektu oparte jest o zasadę zwrotu kosztów poniesionych przez Lidera Partnerstwa w związku z realizacją projektu, a nie o zasadę dofinansowania wynagrodzenia Lidera za usługi świadczone w ramach projektu, uznać należy, że realizując projekt Lider Partnerstwa dokonuje czynności nieodpłatnych nieobjętych zakresem zastosowania przepisu art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, i w związku z tym dofinansowanie projektu nie stanowi obrotu w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy, jak również Liderowi Partnerstwa nie przysługuje uprawnienie do odliczenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Z uwagi na powyższe, uznać należy, że stanowisko Lidera Partnerstwa, w zakresie zadanych organowi pytań, należy uznać za prawidłowe.

**W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.**

Ad. 1.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast świadczenie usług, to w świetle art. 8 ust. 1 ustawy, każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Należy w tym miejscu podkreślić, iż czynność może być albo odpłatna albo nieodpłatna. Na gruncie ustawy nie występują czynności częściowo odpłatne. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna. Nie ma żadnego znaczenia, czy wynagrodzenie to pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk. Także czynności wykonane „po kosztach” ich świadczenia, bądź poniżej tych kosztów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie.

W istocie okoliczność, czy transakcja została dokonana po cenie niższej, czy też wyższej od kosztu świadczenia, nie ma znaczenia dla zakwalifikowania transakcji jako „transakcji odpłatnej” w rozumieniu art. 5 ustawy, bowiem to ostatnie pojęcie wymaga wyłącznie istnienia bezpośredniego związku między dostawą towarów lub świadczeniem usług a świadczeniem wzajemnym (wynagrodzeniem) rzeczywiście otrzymanym przez podatnika.

Zatem, w przypadku gdy transakcja jest dokonywana odpłatnie, regulacje art. 7 ust. 2 oraz art. 8 ust. 2 ustawy nie mogą mieć zastosowania, ponieważ przepisy te dotyczą wyłącznie transakcji dokonywanych nieodpłatnie.

W myśl art. 29 ust. 1 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2011 r., podstawą opodatkowania jest obrót z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy lub osoby trzeciej. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Zatem, przepis ten oznacza, że do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług wlicza się tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które mają bezpośredni wpływ na kwotę należną (cenę) z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usługi.

Dla określenia, czy dana dotacja, subwencja i inne dopłaty o podobnym charakterze są, czy też nie są opodatkowane istotne są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania.

Z treści cytowanych wyżej przepisów wynika, iż w sytuacji, gdy podatnik w związku z konkretną dostawą towarów lub świadczeniem usług otrzymuje dofinansowanie (dotację, subwencję lub inną dopłatę o podobnym charakterze), stanowiące dopłatę do ceny towaru lub usługi, tego rodzaju dofinansowanie stanowi obok ceny, uzupełniający element podstawy opodatkowania z tytułu danej dostawy lub świadczenia usług.

Kryterium uznania dotacji (subwencji lub innej dopłaty) za zwiększającą obrót stanowi zatem stwierdzenie, iż dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Natomiast dotacja niedająca się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu tym podatkiem, służąca pokryciu ogólnych kosztów działalności podatnika nie stanowi obrotu – w rozumieniu przepisu art. 29 ust. 1 ustawy – czyli nie zwiększa podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

W konsekwencji, podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Jeżeli jednak taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne – na pokrycie kosztów działalności (czy też kosztów realizacji konkretnego zadania) nie podlega opodatkowaniu.

Z treści wniosku wynika, iż w dniu 2 września 2011 r. Wnioskodawca będący Liderem Partnerstwa zawarł z Województwem umowę o dofinansowanie projektu pn. „Kreatywni, mobilni, niezależni (…)” realizowanego w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki współfinansowanego ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Realizowany projekt ma na celu wsparcie rozwoju przedsiębiorczości wśród niepełnosprawnych studentów i absolwentów szkół średnich i wyższych z terenu Województwa do 25 roku życia poprzez zapewnienie im dostępu do wsparcia szkoleniowo-doradczego i finansowego celem ułatwienia założenia własnej działalności gospodarczej. Zainteresowany działa w ramach umowy partnerskiej zawartej ze spółką Y będącą jedynym Partnerem Wnioskodawcy w realizacji przedmiotowego projektu. Zgodnie z umową o dofinansowanie, Instytucja Zarządzająca przyznała dofinansowanie (ze środków unijnych i budżetu krajowego) na realizację projektu w łącznej kwocie nieprzekraczającej 1.837.471,70 zł i stanowiącej nie więcej niż 100% całkowitych wydatków kwalifikowanych projektu. Zatem, wszystkie działania oraz zakupy podejmowane w ramach realizacji projektu będą w całości finansowane ze środków otrzymanego dofinansowania. Zgodnie z umową o dofinansowanie środki pieniężne przeznaczone na pokrycie kosztów związanych z realizacją projektu będą wypłacane przez właściwą instytucję jedynie Liderowi Partnerstwa w formie zaliczki w wysokości i terminie określonym we właściwym harmonogramie na wskazany w umowie rachunek bankowy. Natomiast Lider Partnerstwa część środków pieniężnych otrzymaną z dofinansowania ze środków publicznych będzie przekazywał Partnerowi z przeznaczeniem na pokrycie przez Partnera kosztów związanych z realizowaniem przez Partnera zadań objętych projektem, przy czym środki te zostaną przekazane na specjalnie w tym celu utworzony rachunek bankowy Partnera. Podkreślić należy, że środki przekazywane Partnerowi przez Lidera stanowią finansowanie kosztów ponoszonych przez Partnera w związku z wykonywaniem zadań określonych w projekcie, a nie stanowią wynagrodzenia z tytułu świadczenia usług na rzecz Lidera Partnerstwa lub uczestnika projektu. To samo dotyczy środków otrzymywanych przez Lidera Projektu, które przeznacza on na finansowanie zadań, za których realizację w ramach projektu jest on odpowiedzialny. Umowa o dofinansowanie nie wymaga zarówno od Lidera Partnerstwa, jak również Partnera obowiązku wniesienia wkładów własnych w celu finansowania projektu. Również żaden z uczestników projektu nie będzie uiszczał żadnej kwoty na rzecz Lidera lub Partnera (nie ponosi on żadnych kosztów) w związku z jego uczestnictwem w projekcie. Partnerzy realizując przedmiotowy projekt nie uzyskują zatem żadnych dochodów (projekt „non profit”). Co więcej z uwagi na fakt, że w związku z realizacją projektu ani Lider, ani Partner nie dokonują żadnej sprzedaży, nie będą również w związku z tym wystawiane przez te podmioty żadne faktury VAT. Finansowanie projektu oparte jest zatem o zasadę zwrotu faktycznie poniesionych kosztów przez Lidera oraz Partnera w związku z realizacją projektu, a nie dopłaty do ceny świadczonych usług.

Z przedstawionych okoliczności wynika, iż Wnioskodawca na realizację projektu z Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki otrzymał dofinansowanie ze środków unijnych i budżetu krajowego. Otrzymane środki pieniężne – jak wskazał Wnioskodawca – stanowią dofinansowanie do kosztów ponoszonych przez Wnioskodawcę w celu realizacji projektu, zatem nie stanowią dopłaty do ceny usług świadczonych przez niego.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż skoro – jak wskazano – pozyskane dofinansowanie przeznaczone jest na pokrycie poniesionych kosztów w ramach realizowanego projektu, to w opisanej sytuacji wystąpi dofinansowanie o charakterze zakupowym, a nie dofinansowanie mające na celu sfinansowanie ceny sprzedaży. Wobec tego przyznane na taki cel dofinansowanie nie spełnia przesłanki dotacji (subwencji lub innej dopłaty) wynikającej z art. 29 ust. 1 ustawy, a tym samym nie stanowi obrotu opodatkowanego podatkiem VAT. W konsekwencji, w związku z realizacją projektu, Wnioskodawca nie otrzymał wynagrodzenia za świadczone usługi w rozumieniu przepisów ustawy, a jedynie zwrot ponoszonych kosztów.

Reasumując, otrzymane dofinansowanie pokrywające koszty poniesione w związku z realizacją projektu, przyznane ze środków unijnych oraz budżetu krajowego, nie ma związku ze sprzedażą, nie jest przyznane jako dopłata do ceny usługi, a przeznaczone jest na pokrycie poniesionych kosztów w ramach realizowanego projektu. Oznacza to, że w opisanej sytuacji występuje dofinansowanie o charakterze zakupowym, a nie dofinansowanie mające na celu sfinansowanie ceny sprzedaży. Wobec tego otrzymana dotacja, nie ma wpływu na cenę świadczonych usług, zatem nie stanowi obrotu w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy, a tym samym nie podlega opodatkowaniu jako czynność niewymieniona w art. 5 ust. 1 ustawy.

Ad. 2

Wątpliwości Wnioskodawcy budzi ponadto prawo do odliczenia podatku naliczonego odnośnie zakupów związanych ze wskazanym projektem.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Na podstawie art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2011 r., kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Z przepisu art. 86 ust. 1 ustawy wynika, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn.:

*   odliczenia tego dokonuje czynny, zarejestrowany podatnik podatku od towarów i usług,
*   towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

Zatem, warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Jednocześnie przedstawiona w ww. przepisie zasada, wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Ustawodawca umożliwił jednak podatnikom skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego w określonych terminach, pod warunkiem spełnienia przez nich zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, m. in. tego, że zakupy towarów i usług będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, np. art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, który wskazuje, że nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Jak wyżej wykazano świadczenie usług w ramach projektu nie powoduje żadnych konsekwencji w podatku należnym. Zatem, zakupy towarów i usług dokonane na potrzeby projektu pozostaną bez związku z czynnościami generującymi u Wnioskodawcy podatek należny.

Mając zatem na uwadze wskazany wyżej przepis art. 86 ust. 1 ustawy, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie nie jest spełniony podstawowy warunek uprawniający do odliczenia podatku od towarów i usług zawartego w fakturach dokumentujących poniesienie kosztów realizacji projektu, jakim jest związek dokonanych zakupów z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT.

Tym samym, Wnioskodawcy nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakup towarów i usług, w zakresie w jakim są one związane z realizacją usług w ramach projektu.

Jednocześnie, tut. Organ informuje, że zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Mając na uwadze, że wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego został złożony przez Lidera przedmiotowego projektu, zaznacza się, iż interpretacja nie wywiera skutku prawnego dla Partnera.

Partner chcąc uzyskać interpretację indywidualną powinien wystąpić z odrębnym wnioskiem o jej udzielenie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.