Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL1-2.4012.305.2021.2.PM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-12-23
Teza: Wnioskodawca w ramach prowadzonych odpłatnie postępowań o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego występuje w roli podatnika podatku od towarów i usług świadczącego odpłatną usługę podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.
Słowa kluczowe: czynności-czynności podlegające opodatkowaniu; uczelnie-uczelnie publiczne
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne  -Czynności podlegające opodatkowaniu; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy, płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1. Podatnicy i płatnicy-Podatnicy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8-ust. 1

**INTERPRETACJA INDYWIDUALNA**

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 9 czerwca 2021 r. (data wpływu 15 czerwca 2021 r.), uzupełnionym pismem z 31 sierpnia 2021 r. (data wpływu 3 września 2021 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie nieuznania Wnioskodawcy, przeprowadzającego postępowania o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego, jako podatnika podatku VAT świadczącego odpłatną usługę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług – **jest nieprawidłowe**.

**UZASADNIENIE**

15 czerwca 2021 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie nieuznania Wnioskodawcy, przeprowadzającego postepowania o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego, jako podatnika podatku VAT świadczącego odpłatną usługę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wniosek został uzupełniony 3 września 2021 r. o doprecyzowanie opisu sprawy.

**We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.**

Akademia (zwana dalej Wnioskodawca) jest publiczną uczelnią działającą na podstawie ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r. poz. 478) – zwaną dalej ustawą PSWIN. Wnioskodawca posiada osobowość prawną i jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.

Zakres podstawowych czynności wykonywanych przez Wnioskodawcę wskazuje m.in. art. 11 ust. 1 ustawy PSWIN. Czynnościami tymi są:

1) prowadzenie kształcenia na studiach;

2) prowadzenie kształcenia na studiach podyplomowych lub innych form kształcenia;

3) prowadzenie działalność naukowej, świadczenie usług badawczych oraz transfer wiedzy i technologii do gospodarki;

4) prowadzenie kształcenia doktorantów;

5) kształcenie i promowanie kadr uczelni;

6) stwarzanie osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w:

a) procesie przyjmowania na uczelnię w celu odbywania kształcenia,

b) kształceniu,

c) prowadzeniu działalności naukowej;

7) wychowywanie studentów w poczuciu odpowiedzialności za państwo polskie, tradycję narodową, umacnianie zasad demokracji i poszanowanie praw człowieka;

8) stwarzanie warunków do rozwoju kultury fizycznej studentów;

9) upowszechnianie i pomnażanie osiągnięć nauki i kultury, w tym przez gromadzenie i udostępnianie zbiorów bibliotecznych, informacyjnych i archiwalnych;

10) działanie na rzecz społeczności lokalnych i regionalnych.

Działalność Wnioskodawcy obejmuje zarówno obszar podlegający opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jak również obszar niepodlegający opodatkowaniu (będący poza zakresem ustawy o VAT) oraz zwolniony z opodatkowania (czynności korzystające ze zwolnienia od podatku VAT). Działalność niepodlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (inaczej będąca poza zakresem ustawy o VAT) to przede wszystkim nieodpłatne czynności kształcenia oraz badania własne naukowe finansowane z subwencji oraz innych różnego typu dofinansowań celowych. Odpłatna działalność Wnioskodawcy to głównie odpłatne usługi kształcenia, które korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług oraz odpłatne usługi noclegowe świadczone na rzecz studentów i doktorantów Wnioskodawcy, które także korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Wnioskodawca prowadzi również działalność opodatkowaną podatkiem od towarów usług, polegającą m.in. na odpłatnym wynajmie lokali użytkowych, odpłatnych badaniach wykonywanych na zlecenie, odpłatnych noclegach świadczonych na rzecz osób innych niż studenci/doktoranci, czy też odpłatnej sprzedaży wydawnictw. Działalność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług stanowi także tzw. komercjalizacja wyników badań, czyli sprzedaż licencji do uzyskanych wyników badań, czy też inna forma odpłatnego zbycia praw majątkowych do uzyskanych przez Wnioskodawcę wyników badań.

Zgodnie z przywołanym już art. 11 ustawy PSWIN, podstawowymi zadaniami Wnioskodawcy jest m.in.:

\- prowadzenie kształcenia na studiach (pkt 1);

\- prowadzenie kształcenia na studiach podyplomowych lub innych form kształcenia (pkt 2);

\- prowadzenie kształcenia doktorantów (pkt 4);

\- kształcenie i promowanie kadr uczelni (pkt 5).

W celu realizacji ww. działań Wnioskodawca prowadzi m.in. studia pierwszego stopnia, studia drugiego stopnia, studia podyplomowe. Wnioskodawca realizuje także różnego typu inne formy kształcenia (np. szkolenia, kursy, warsztaty, konferencje i podobne).

Kształcenie doktorantów przygotowuje do uzyskania stopnia doktora i od 1 października 2019 r. odbywa się w szkole doktorskiej (instytucji powołanej na podstawie przepisów Oddziału 2 art. 198-216 PSWIN).

W zależności od przyjętej formy organizacyjnej (narzuconej przepisami prawa oraz m.in. decyzją Senatu Wnioskodawcy) ww. świadczenia realizowane są nieodpłatnie (czynności statutowe nieodpłatne będące poza zakresem ustawy o VAT), odpłatnie (czynności statutowe odpłatne korzystające ze zwolnienia od podatku od towarów i usług), bądź też w obu formach równolegle.

W myśl bowiem art. 79 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy PSWIN, uczelnia publiczna może pobierać opłaty za usługi edukacyjne związane z:

1) kształceniem na studiach niestacjonarnych;

2) powtarzaniem określonych zajęć na studiach stacjonarnych z powodu niezadowalających wyników w nauce;

3) kształceniem na studiach w języku obcym;

4) prowadzeniem zajęć nieobjętych programem studiów;

5) kształceniem cudzoziemców na studiach stacjonarnych w języku polskim.

Uczelnia publiczna może pobierać opłaty również za:

1) przeprowadzenie rekrutacji;

2) przeprowadzenie potwierdzania efektów uczenia się;

3) wydanie indeksu i legitymacji studenckiej oraz duplikatów tych dokumentów;

4) wydanie dodatkowego odpisu dyplomu ukończenia studiów lub odpisu suplementu do dyplomu w języku obcym;

5) wydanie duplikatu dyplomu ukończenia studiów i suplementu do dyplomu;

6) korzystanie z domów studenckich i stołówek studenckich.

Stosownie do ust. 3 ww. art. 79 ustawy PSWIN, uczelnia publiczna ustala warunki i tryb zwalniania ze wskazanych opłat.

W przypadku świadczeń odpłatnych (odpłatne usługi kształcenia) Wnioskodawca rozlicza je w prowadzonych rejestrach sprzedaży oraz wykazuje w składanych deklaracjach podatku od towarów i usług.

Jednym z rodzajów świadczeń jakie wynikają również z ustawy PSWIN oraz jakie realizuje Wnioskodawca na podstawie tej ustawy za odpłatnością są czynności nadawania stopni naukowych i stopni w zakresie sztuki. Przed wejściem w życie ustawy PSWIN czynności te były także realizowane przez Wnioskodawcę za odpłatnością na mocy poniżej wskazanych aktów prawnych.

PRZEWODY DOKTORSKIE ORAZ POSTĘPOWANIA HABILITACYJNE WSZCZĘTE OD 1 MAJA 2019 R.

Zgodnie z art. 177 ust. 1 oraz ust. 2 ustawy PSWIN, w systemie szkolnictwa wyższego i nauki nadaje się stopnie naukowe i stopnie w zakresie sztuki (stopień doktora, stopień doktora habilitowanego), a także tytuł profesora.

W myśl art. 178 ust. 1 ustawy PSWIN, stopień naukowy albo stopień w zakresie sztuki nadaje się w drodze decyzji administracyjnej.

Jednocześnie, stosownie do ust. 3 tegoż artykułu, w postępowaniach w sprawie nadania stopnia doktora oraz w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego, w zakresie nieuregulowanym w ustawie (tj. PSWIN) stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zgodnie z art. 189 ustawy PSWIN, postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora wszczyna się na wniosek osoby spełniającej wymagania określone w art. 186 ust. 1 pkt 1-3 albo ust. 2. Do wniosku dołącza się rozprawę doktorską wraz z pozytywną opinią promotora lub promotorów.

Nadanie stopnia doktora habilitowanego reguluje natomiast art. 218 i kolejne ustawy PSWIN Przywołane postępowania mogą prowadzić zarówno uczelnie publiczne, jak również niepubliczne.

Wszczęcie i przeprowadzenie postępowania rezultatem którego jest nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego wymaga wniesienia opłaty, o której mowa w art. 182 ustawy PSWIN.

Jak podaje przywołany art. 182 ustawy PSWIN:

1) Osoba, która ubiega się o nadanie stopnia doktora, stopnia doktora habilitowanego lub tytułu profesora wnosi opłatę za przeprowadzenie postępowania w tej sprawie (ust. 1);

2) Opłatę wnosi się na rzecz uczelni, instytutu PAN, instytutu badawczego, instytutu międzynarodowego albo RDN (ust. 2);

3) Wysokość opłaty nie może przekraczać kosztów postępowania uwzględniających w szczególności koszty wynagrodzeń promotora lub promotorów, promotora pomocniczego i recenzentów (ust. 3);

4) Opłaty nie pobiera się w uczelni, instytucie PAN, instytucie badawczym, instytucie międzynarodowym od osoby ubiegającej się o stopień doktora, która ukończyła kształcenie w szkole doktorskiej (ust. 4);

5) W uzasadnionych przypadkach rektor, dyrektor instytutu PAN, dyrektor instytutu badawczego lub dyrektor instytutu międzynarodowego może zwolnić z opłaty w całości lub w części (ust. 5);

6) W przypadku nauczyciela akademickiego albo pracownika naukowego, koszty postępowania ponosi zatrudniająca go uczelnia, instytut PAN, instytut badawczy lub instytut międzynarodowy (ust. 6).

Ujęty w art. 182 ust. 3 ustawy PSWIN, katalog kosztów jest katalogiem przykładowym. W przypadku Wnioskodawcy wskazana w tym artykule opłata jest kalkulowana w oparciu o wynagrodzenia promotora lub promotorów, promotora pomocniczego i recenzentów, a także tzw. koszty dodatkowe, czyli koszty podróży i noclegów ww. osób oraz tzw. narzut kosztów pośrednich/administracyjnych (w narzucie mieszczą się czynności realizowane przez pracowników administracyjnych Wnioskodawcy, zużycie materiałów biurowych, mediów etc.).

PRZEWODY DOKTORSKIE ORAZ POSTĘPOWANIA HABILITACYJNE WSZCZĘTE I NIEZAKOŃCZONE DO 30 KWIETNIA 2019 r.

Na mocy art. 179 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r. poz. 1669 ze zm.):

1) przewody doktorskie, przewody habilitacyjne wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, czyli przed 1 października 2018 r. są przeprowadzane na zasadach dotychczasowych, z tym ze jeżeli nadanie stopnia doktora następuje po 30 kwietnia 2019 r. stopień nadaje się w dziedzinach i dyscyplinach określonych w Rozporządzeniu Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 20 września 2018 r. w sprawie dziedzin nauki i dyscyplin naukowych oraz dyscyplin artystycznych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1818);

2) w okresie od dnia wejścia w życie ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, czyli od 1 października 2018 r. do 30 kwietnia 2019 r. przewody doktorskie, przewody habilitacyjne wszczyna się na podstawie przepisów dotychczasowych.

Tak więc przewody doktorskie, przewody habilitacyjne wszczęte przed 30 kwietnia 2019 r. są przeprowadzane na podstawie przepisów ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U z 2017 r. poz. 1789 ze zm.) oraz odpowiedniego rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie szczegółowego trybu i warunków przeprowadzania czynności w przewodzie doktorskim czy w postępowaniu habilitacyjnym – z pewnymi modyfikacjami wprowadzonymi ustawą Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (modyfikacjami nie mającymi wpływu na przedstawianą w stanie faktycznym materię). Moment wszczęcia przewodu nie ma wpływu na istotę analizowanego zagadnienia z punktu widzenia rozliczeń podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (zwanej dalej ustawą o stopniach naukowych), stopień doktora jest nadawany w drodze przewodu doktorskiego, a stopień doktora habilitowanego w drodze postępowania habilitacyjnego, wszczętych na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia.

W myśl ar. 14 ust. 1 i ust. 2 ustawy o stopniach naukowych, przewód doktorski przeprowadza i stopień doktora nadaje:

1) w szkole wyższej – rada wydziału lub rada innej jej jednostki organizacyjnej;

2) w innej jednostce organizacyjnej – rada naukowa.

Czynności przewodu doktorskiego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej w przedmiocie:

1) wszczęcia przewodu doktorskiego i wyznaczenia promotora, a także promotora pomocniczego, w przypadku jego udziału w przewodzie;

2) wyznaczenia recenzentów;

3) przyjęcia rozprawy doktorskiej i dopuszczenia jej do publicznej obrony;

4) przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej;

5) nadania stopnia doktora.

Stosownie do art. 15 ustawy o stopniach naukowych, uchwała o nadaniu stopnia doktora staje się prawomocna z chwilą jej podjęcia.

Kwestie postępowania habilitacyjnego reguluje art. 16 i kolejne ustawy o stopniach naukowych.

W myśl art. 16 ust. 1 tej ustawy, do postępowania habilitacyjnego może zostać dopuszczona osoba, która posiada stopień doktora oraz osiągnięcia naukowe lub artystyczne uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, stanowiące znaczny wkład autora w rozwój określonej dyscypliny naukowej lub artystycznej oraz wykazuje się istotną aktywnością naukową lub artystyczną.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych, stopień doktora habilitowanego nadaje:

1) w szkole wyższej – rada wydziału lub rada innej jednostki organizacyjnej szkoły wyższej;

2) w innej jednostce organizacyjnej – rada naukowa.

Jak podaje art. 18a ust. 1 ustawy o stopniach naukowych, postępowanie habilitacyjne wszczyna się na wniosek osoby ubiegającej się o nadanie stopnia doktora habilitowanego, skierowany wraz z autoreferatem do Centralnej Komisji.

Jednocześnie, w myśl art. 19 ustawy o stopniach naukowych, uchwała o nadaniu stopnia doktora habilitowanego staje się prawomocna z chwilą jej podjęcia.

Ustawa o stopniach naukowych przewiduje tryb odwoławczy od ww. uchwał.

Zgodnie z art. 21 ustawy o stopniach naukowych, osoba ubiegająca się o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego może wnieść od uchwał, jeżeli są one odmowne, odwołanie do Centralnej Komisji za pośrednictwem właściwej rady w terminie miesiąca od dnia doręczenia uchwały wraz z uzasadnieniem. Co istotne, w myśl art. 29 ust. 1-3 ustawy o stopniach naukowych, w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego (ust. 1). Przesłankami do wznowienia postępowania o nadanie stopni doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora mogą być także, oprócz wymienionych w Kodeksie postępowania administracyjnego, ujawnione okoliczności wskazujące na to, że stopień doktora lub doktora habilitowanego albo tytuł profesora został nadany na podstawie dorobku powstałego z naruszeniem prawa, w tym praw autorskich, lub dobrych obyczajów w nauce (ust. 2). W przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania o nadanie stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora organem wydającym postanowienie o wznowieniu postępowania jest Centralna Komisja (ust. 3).

Można także stwierdzić nieważność postępowania. W myśl art. 29a ustawy o stopniach naukowych, rada właściwej jednostki organizacyjnej lub odpowiednio Centralna Komisja, w drodze decyzji, stwierdza nieważność postępowania w sprawie nadania tytułu lub stopnia, jeżeli w pracy stanowiącej podstawę nadania tytułu lub stopnia osoba ubiegająca się o tytuł lub stopień przypisała sobie autorstwo istotnego fragmentu lub innych elementów cudzego utworu lub ustalenia naukowego.

PROCEDURA NADAWANIA STOPNIA DOKTORA I DOKTORA HABILITOWANEGO

Wnioskodawca posiada wdrożoną procedurę nadawania stopnia doktora i doktora habilitowanego, ustalania opłat za te postępowania oraz zwalniania z nich, a także wyznaczania członków komisji doktorskiej oraz habilitacyjnej – zwaną dalej Procedurą.

Obecnie obowiązująca wersja została przez Wnioskodawcę wprowadzona uchwałą Senatu z 26 kwietnia 2021 r.

Zgodnie z § 1 Procedury określa ona:

1) organizację i tryb pracy Rady Dyscypliny (ust. 1 pkt 1),

2) szczegółowy tryb przeprowadzania czynności w postępowaniu doktorskim (ust. 1 pkt 2),

3) szczegółowy tryb przeprowadzania czynności w postępowaniu habilitacyjnym (ust. 1 pkt 3);

4) zasady ustalania wysokości opłaty za postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora w trybie eksternistycznym i za postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego oraz zwalniania z tych opłat (ust. 1 pkt 4).

W myśl § 2 Procedury:

1) Stopień w zakresie sztuki nadaje Senat Wnioskodawcy w drodze decyzji administracyjnej (ust. 1),

2) Decyzję, o której mowa w ust. 1. podpisuje przewodniczący Senatu (ust. 2),

3) W postępowaniach w sprawie nadania stopnia doktora oraz w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego, w zakresie nieuregulowanym w niniejszej procedurze, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (ust. 3).

§ 11 Procedury reguluje postępowanie w przypadku przewodów doktorskich wszczętych do 30 kwietnia 2019 r. oraz w przypadku uczestników studiów doktoranckich. Odpowiednio w tej materii stosuje się także część postanowień § 12.

§ 12-16 Procedury reguluje postępowanie Wnioskodawcy w sprawie nadania stopnia doktora wg. regulacji wynikających z PSWN.

Zgodnie z treścią § 16 Procedury, Senat nadaje stopień doktora osobie, która przedstawiła i obroniła rozprawę doktorską, na podstawie kompletu dokumentów, w tym protokołu z publicznej obrony. Senat nadaje stopień doktora w drodze decyzji administracyjnej. Decyzję podpisuje Przewodniczący Senatu. Decyzja administracyjna w przedmiocie nadania stopnia doktora stanowi załącznik do Procedury. Od decyzji o odmowie nadania stopnia doktora przysługuje odwołanie do Rady Doskonałości Naukowej.

Natomiast §17-24 Procedury reguluje tryb przeprowadzania czynności w postępowaniu habilitacyjnym.

Zgodnie z § 22 Procedury, uchwałę zawierającą opinię w sprawie nadania lub odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego podejmuje komisja habilitacyjna w głosowaniu jawnym. Komisja habilitacyjna w terminie 6 tygodni od dnia otrzymania recenzji przekazuje Radzie (wewnętrzna jednostka Wnioskodawcy) uchwałę z opinią wraz z uzasadnieniem i dokumentacją postępowania w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego. Rada Doskonałości przekazuję uchwałę Senatowi. Na podstawie wskazanej uchwały Senat, w terminie miesiąca od dnia jej otrzymania nadaje stopień doktora habilitowanego albo odmawia jego nadania. Senat odmawia nadania stopnia, w przypadku, gdy opinia, o której mowa powyżej jest negatywna. W przypadku podjęcia uchwały odmawiającej nadania stopnia doktora habilitowanego należy zawrzeć jej uzasadnienie.

Procedura reguluje również kwestie związane z pobieraniem opłat za postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora oraz doktora habilitowanego (§7 oraz §25 Procedury są stosowane zarówno w przypadku postępowań wszczętych przed 1 maja 2019 r. jak i od tego dnia).

Zgodnie z § 7 Procedury:

1) Wysokość opłaty za postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora ustala się biorąc pod uwagę sumę wynagrodzeń dla recenzentów, promotora lub promotorów oraz promotora pomocniczego egzaminatorów niezatrudnionych przez Wnioskodawcę przeprowadzających egzaminy doktorskie, a także koszty związane z przyjazdem osób spoza miasta. Dodatkowo Wnioskodawca dolicza 20% narzut kosztów pośrednich (ust 1);

2) Opłatę za przeprowadzenie postępowania doktorskiego kandydat lub zatrudniająca go instytucja wpłaca na konto Wnioskodawcy. Kandydat wraz ze złożeniem rozprawy doktorskiej załącza potwierdzenie przelewu Wysokość opłaty ustalana jest na podstawie art. 184 PSWIN i uwzględnia wynagrodzenia promotorów promotora pomocniczego i trzech recenzentów. Pozostałe koszty wynikające z trybu przeprowadzenia postępowania (koszty podróży, noclegi) oraz narzut kosztów pośrednich ustala Kwestor po zakończeniu postępowania i przekazuje kandydatowi lub instytucji finansującej postępowanie w celu ich uiszczenia (ust. 2);

3) W przypadku pracownika naukowego lub nauczyciela akademickiego koszty postępowania ponosi zatrudniająca go uczelnia, instytut PAN instytut badawczy lub instytut międzynarodowy. Zwolnieni z opłaty są pracownicy Wnioskodawcy (ust 3);

4) W uzasadnionych przypadkach, na pisemny wniosek rektor może zwolnić z opłaty w całości lub w części lub rozłożyć na raty (ust. 4);

5) Opłaty nie pobiera się od osoby ubiegającej się o stopień doktora która ukończyła kształcenie w Szkole Doktorskiej (ust. 6).

Natomiast w myśl §25 Procedury:

1) Wysokość opłaty za postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego ustala się biorąc pod uwagę sumę wynagrodzeń dla członków komisji habilitacyjnej, a także koszty związane z przyjazdem osób spoza miasta. Dodatkowo Wnioskodawca dolicza 20% narzut kosztów pośrednich (ust. 1);

2) Opłatę za przeprowadzenie postępowania habilitacyjnego kandydat lub zatrudniająca go instytucja wpłaca na konto Wnioskodawcy. Wysokość opłaty ustalana jest na podstawie art. 184 PSWIN i uwzględnia wynagrodzenia członków komisji habilitacyjnej oraz recenzentów. Pozostałe koszty wynikające z trybu przeprowadzenia postępowania (koszty podróży, noclegi) oraz narzut kosztów pośrednich ustala Kwestor po zakończeniu postępowania i przekazuje kandydatowi lub instytucji finansującej postępowanie, w celu ich uiszczenia (ust. 2);

3) przypadku pracownika naukowego lub nauczyciela akademickiego koszty postępowania ponosi zatrudniająca go uczelnia, instytut PAN, instytut badawczy lub instytut międzynarodowy. Zwolnieni z opłaty są pracownicy Wnioskodawcy (ust. 3);

4) W uzasadnionych przypadkach na pisemny wniosek Rektor może zwolnić z opłaty w całości lub w części lub rozłożyć na raty (ust. 4);

5) Wysokość wynagrodzenia recenzentów i członków komisji habilitacyjnej w postępowaniu habilitacyjnym ustala się na podstawie art. 184 PSWIN (ust 6).

Opłaty za postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora lub doktora habilitowanego są pobierane zarówno od osób, których przewody doktorskie oraz postępowania habilitacyjne zostały wszczęte od 1 maja 2019 r. jak też przed tym dniem (tj. do 30 kwietnia 2019 r ).

Opłaty są wnoszone w dwóch transzach. Pierwszej określonej ryczałtowo – na początku postępowania i drugiej – uiszczanej po przeprowadzeniu postępowania (gdyż wówczas znane są wszystkie koszty jakie Wnioskodawca poniósł w związku z realizacją świadczenia).

W odniesieniu do postępowań wszczętych od 1 maja 2019 r. nadając stopień naukowy doktora lub doktora habilitowanego Wnioskodawca wydaje decyzję administracyjną, w której powołuje się na art. 178 ust. 1 pkt 1 ustawy PSWIN oraz art 104 §1 i art. 107 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

W odniesieniu do postępowań wszczętych przed 1 maja 2019 r. nadając stopień naukowy doktora lub doktora habilitowanego Wnioskodawca podejmuje uchwałę prawomocną z dniem jej podjęcia (art. 15 i art. 19 ustawy o stopniach naukowych).

Podsumowując stan faktyczny sprawy należy wskazać, że tryb nadawania stopni naukowych wszczętych wnioskami złożonymi od 1 maja 2019 r. został uregulowany wprost w ustawie PSWIN. W ustawie PSWIN podano, że stopień naukowy albo stopień w zakresie sztuki nadaje się w drodze decyzji administracyjnej. Ustawą tą nie tylko uregulowano przebieg i warunki formalne związane nadawaniem stopni naukowych, ale także procedurę odwoławczą (łącznie ze wznowieniem postępowania i stwierdzeniem nieważności decyzji o nadaniu – art. 194, 195 oraz 225 ustawy PSWIN). Dodatkowo, jak podaje art. 178 ust. 3 ustawy PSWIN, w postępowaniach w sprawie nadania stopnia doktora oraz w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Tryb nadawania stopni naukowych wszczętych (i niezakończonych) do 30 kwietnia 2019 r. również uregulowany jest wprost w akcie prawnym tj. ustawie o stopniach naukowych (z pewnymi modyfikacjami wprowadzonymi ustawą Prawo wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce). Stopień nadawany jest w drodze uchwały Wnioskodawcy. Również w tym przypadku uregulowano przebieg i warunki formalne związane nadawaniem stopni naukowych oraz procedurę odwoławczą. W sprawach nieuregulowanych w ustawie o stopniach naukowych do postępowań stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzupełnieniu do wniosku z 31 sierpnia 2021 r. Zainteresowany wskazał, że ustawa z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce wprowadziła tzw. szkoły doktorskie. Oddział II ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce jest poświęcony kształceniu doktorantów. Zgodnie z art. 198 ust. 1 tej ustawy, kształcenie doktorantów przygotowuje do uzyskania stopnia doktora i odbywa się w szkole doktorskiej. Szkoła doktorska jest zorganizowaną formą kształcenia (ust. 2). Jest to wewnętrzna jednostka Wnioskodawcy, nie posiadająca osobowości prawnej, nie mająca także statusu podatnika podatku od towarów i usług (można ją porównać do działu, wydziału, katedry Wnioskodawcy). Za kształcenie doktorantów nie pobiera się opłat (art. 198 ust. 8 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zwanej dalej ustawą PSWiN).

Do szkoły doktorskiej może być przyjęta osoba, która posiada tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera albo równorzędny. W wyjątkowych przypadkach może być to absolwent studiów pierwszego stopnia lub student, który ukończył trzeci rok jednolitych studiów magisterskich. Rekrutacja do szkoły doktorskiej odbywa się w drodze konkursu. Przyjęcie do szkoły doktorskiej następuje w drodze wpisu na listę doktorantów. Osoba przyjęta do szkoły doktorskiej rozpoczyna kształcenie i nabywa prawa doktoranta z chwilą złożenia ślubowania. Uczestnikami świadczonego przez Wnioskodawcę nieodpłatnego kształcenia doktorantów są zatem osoby fizyczne, które przeszły pomyślnie ogłaszane corocznie postępowanie rekrutacyjne (konkurs). Ten typ nieodpłatnego kształcenia obowiązuje od 1 października 2019 r.

Do końca września 2019 r. kształcenie doktorantów odbywało się w zakresie tzw. studiów trzeciego stopnia, czyli studiów doktoranckich, na które byli przyjmowani kandydaci posiadający kwalifikacje drugiego stopnia (w dużym uproszczeniu, w przypadku Wnioskodawcy, posiadający tytuł magistra). Studia te także były uregulowane, w obowiązującej ówcześnie ustawie – Prawo o szkolnictwie wyższym (i aktach prawnych na jej podstawie wydanych). Zgodnie z art. 195 ust. 4 nieobowiązującej już ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, studia doktoranckie były prowadzone jako studia stacjonarne lub niestacjonarne. Jak podawał art. 195 ust. 8 tej ustawy, stacjonarne studia doktoranckie w uczelniach publicznych są bezpłatne.

Na mocy przepisów przejściowych wprowadzających i wynikających z ustawy PSWiN, doktoranci, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020, kontynuują naukę na dotychczasowych zasadach.

Uczestnikami świadczonego przez Wnioskodawcę nieodpłatnego kształcenia doktorantów są zatem także osoby fizyczne, które rozpoczęły przed rokiem akademickim 2019/2020 naukę na stacjonarnych studiach doktoranckich.

Podsumowując (wymieniając enumeratywnie), uczestnikami świadczonego przez Wnioskodawcę nieodpłatnego kształcenia doktorantów są:

1) osoby fizyczne, które przeszły pomyślnie ogłaszane corocznie postępowanie rekrutacyjne (konkurs) i zostały uczestnikami szkoły doktorskiej (czyli formy kształcenia wprowadzonej od 1 października 2019 r. mocą ustawy PSWiN, a także mocą przepisów przejściowych);

2) osoby fizyczne, które rozpoczęły przed rokiem akademickim 2019/2020 naukę na stacjonarnych studiach doktoranckich (czyli formy kształcenia obowiązującej przed 1 października 2019 r., a która jest na mocy przepisów przejściowych kontynuowana względem osób, które przed tzw. reformą szkolnictwa wyższego rozpoczęły studia trzeciego stopnia – czyli stacjonarne studia doktoranckie).

W stanie prawnym obowiązującym od 1 października 2019 r. (tj. po wejściu w życie ustawy PSWiN) nie istnieje odpłatna forma kształcenia doktorantów. Szkoła doktorska jest bezpłatna dla każdego uczestnika, który przejdzie proces rekrutacji realizowany przez Wnioskodawcę.

Jak już podano, do końca września 2019 r. kształcenie doktorantów odbywało się w zakresie tzw. studiów trzeciego stopnia, czyli studiów doktoranckich, na które byli przyjmowani kandydaci posiadający kwalifikacje drugiego stopnia (w dużym uproszczeniu, w przypadku Wnioskodawcy, posiadający tytuł magistra). Studia te były uregulowane, w obowiązującej ówcześnie ustawie – Prawo o szkolnictwie wyższym (i aktach prawnych na jej podstawie wydanych). Zgodnie z art. 195 ust. 4 nieobowiązującej już ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, studia doktoranckie były prowadzone jako studia stacjonarne lub niestacjonarne. Jak podawał art. 195 ust. 9 oraz 1 tej ustawy, niestacjonarne studia doktoranckie mogą być odpłatne. Wysokość opłat nieprzekraczającą kosztów kształcenia ustala rektor uczelni lub dyrektor jednostki naukowej, w której są prowadzone te studia. Warunki odpłatności za studia doktoranckie określa umowa zawarta, w formie pisemnej, między uczelnią a doktorantem. Dodatkowo, w stanie prawnym obowiązującym przed reformą szkolnictwa wyższego, Wnioskodawca miał prawo pobierać opłaty za studia doktoranckie realizowane na rzecz cudzoziemców, tj. obywateli krajów nie należących do Unii Europejskiej (nawet za realizację studiów stacjonarnych).

Na mocy przepisów przejściowych wprowadzających i wynikających z ustawy PSWiN, doktoranci, którzy rozpoczęli studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020, kontynuują naukę na dotychczasowych zasadach.

Podsumowując, uczestnikami świadczonego przez Wnioskodawcę odpłatnego kształcenia doktorantów są osoby fizyczne, które:

1) rozpoczęły przed rokiem akademickim 2019/2020 naukę na niestacjonarnych studiach doktoranckich;

2) rozpoczęły przed rokiem akademickim 2019/2020 naukę na stacjonarnych studiach doktoranckich, ale względem których przepisy pozwalały pobierać opłaty (sytuacja ta dotyczy obywateli krajów nie należących do Unii Europejskiej).

Wnioskodawca zaznacza, że czym innym są studia doktorskie/studia doktoranckie, a czym innym postępowania o nadanie stopnia naukowego doktora oraz stopnia naukowego doktora habilitowanego.

Studia doktorskie, a uprzednio (w stanie prawnym sprzed roku akademickiego 2019/2020) studia doktoranckie są pewnym procesem kształcenia realizowanym przez Wnioskodawcę. Jest to kształcenie realizowane odpłatnie lub nieodpłatnie. Kształcenie doktorantów (szkoła doktorska/studia doktoranckie) przygotowuje do uzyskania (w przyszłości) stopnia doktora. Jednak go nie zapewnia. Natomiast ewentualnego postępowania o uzyskanie stopnia doktora habilitowanego nie poprzedza żaden etap wcześniejszego kształcenia (rozumianego jako studia, kurs etc). Jest to wynik pracy zawodowej (naukowej) konkretnej osoby i ukończonego ze skutkiem pozytywnym tzw. przewodu habilitacyjnego.

Postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora lub też postępowanie o nadanie stopnia doktora habilitowanego to odrębne – od studiów doktorskich/studiów doktoranckich – postępowanie. Uczestnik studiów doktorskich/doktoranckich może nigdy nie uzyskać stopnia doktora. Może nie wnioskować o wszczęcie tzw. przewodu doktorskiego. Podobnie jest w przypadku stopnia (naukowego) doktora habilitowanego. O wszczęcie przewodu może się starać osoba o tytule naukowym doktora (może, ale nie musi). Jednocześnie żadnego z ww. postępowań nie wszczyna się z urzędu. Są to zawsze postępowania wszczęte na wniosek konkretnej osoby fizycznej.

W stanie prawnym obowiązującym pod „rządami” ustawy prawo o szkolnictwie wyższym kwestie opłat regulowały (i na mocy przepisów przejściowych do postępowań niezakończonych reguluje także obecnie) ustawa o nadawaniu stopni naukowych oraz rozporządzenie w sprawie wysokości i warunków wypłacania wynagrodzenia promotorowi oraz za recenzje i opinie w przewodzie doktorskim, postępowaniu habilitacyjnym oraz postępowaniu o nadanie tytułu profesora.

Natomiast, w stanie prawnym obowiązującym obecnie, wszczęcie i przeprowadzenie postępowania, rezultatem którego jest nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego wymaga wniesienia opłaty, o której mowa w art. 182 ustawy PSWiN.

Jak podaje przywołany art. 182 ustawy PSWiN:

1) Osoba, która ubiega się o nadanie stopnia doktora, stopnia doktora habilitowanego lub tytułu profesora, wnosi opłatę za przeprowadzenie postępowania w tej sprawie (ust. 1).

2) Opłatę wnosi się na rzecz uczelni, instytutu PAN, instytutu badawczego, instytutu międzynarodowego albo RDN (ust. 2).

3) Wysokość opłaty nie może przekraczać kosztów postępowania, uwzględniających w szczególności koszty wynagrodzeń promotora lub promotorów, promotora pomocniczego i recenzentów (ust. 3).

4) Opłaty nie pobiera się w uczelni, instytucie PAN, instytucie badawczym, instytucie międzynarodowym od osoby ubiegającej się o stopień doktora, która ukończyła kształcenie w szkole doktorskiej (ust. 4).

5) W uzasadnionych przypadkach rektor, dyrektor instytutu PAN, dyrektor instytutu badawczego lub dyrektor instytutu międzynarodowego może zwolnić z opłaty w całości lub w części (ust. 5).

6) W przypadku nauczyciela akademickiego albo pracownika naukowego, koszty postępowania ponosi zatrudniająca go uczelnia, instytut PAN, instytut badawczy lub instytut międzynarodowy (ust. 6). Ujęty w art. 182 ust. 3 ustawy PSWiN katalog kosztów jest katalogiem przykładowym.

Ja wskazano we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego, Wnioskodawca posiada wdrożoną procedurę nadawania stopnia doktora i doktora habilitowanego, ustalania opłat za te postępowania oraz zwalniania z nich a także wyznaczania członków komisji doktorskiej oraz habilitacyjnej – zwaną we wniosku Procedurą.

Procedurą objęto:

1) postępowanie i opłaty za to postępowanie w przypadku przewodów doktorskich wszczętych pod „rządami” ustawy prawo o szkolnictwie wyższym (oraz pozostałych aktów prawnych regulujących tę kwestię);

2) postępowanie i opłaty za to postępowanie w przypadku przewodów doktorskich wszczętych pod „rządami” ustawy PSWiN;

3) postępowanie i opłaty za to postępowanie w przypadku przewodów habilitacyjnych wszczętych pod „rządami” ustawy prawo o szkolnictwie wyższym (oraz pozostałych aktów prawnych regulujących tę kwestię);

4) postępowanie i opłaty za to postępowanie w przypadku przewodów habilitacyjnych wszczętych pod „rządami” ustawy PSWiN.

Wnioskodawca wskazuje, że nie we wszystkich postępowaniach o nadanie tytułu doktora/doktora habilitowanego pobierana jest przez Wnioskodawcę opłata.

W postępowaniach w sprawie nadania stopnia doktora opłatę pobiera się:

1) w przypadku, gdy osoba realizująca przewód doktorski ukończyła studia doktoranckie w trybie niestacjonarnym (czyli studia trzeciego stopnia „sprzed” reformy szkolnictwa wyższego w trybie niestacjonarnym) i jednocześnie sam przewód jest realizowany na mocy przepisów obowiązujących sprzed wskazanej reformy;

2) w przypadku, gdy osoba realizująca przewód doktorski realizuje go w tzw. trybie eksternistycznym.

W postępowaniach w sprawie nadania stopnia doktora opłaty nie pobiera się:

1) w przypadku, gdy osoba realizująca przewód doktorski ukończyła kształcenie w szkole doktorskiej;

2) w przypadku, gdy osoba realizująca przewód doktorski ukończyła studia doktoranckie w trybie stacjonarnym (czyli studia trzeciego stopnia „sprzed” reformy szkolnictwa wyższego) i sam przewód doktorski jest już realizowany na podstawie regulacji PSWiN – możliwość taką wprowadzono na mocy art. 179 ust. 9 ustawy przepisy wprowadzające prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, który stanowi, że do osób, które rozpoczęły studia doktoranckie przed rokiem akademickim 2019/2020 i ubiegają się o nadanie stopnia doktora na zasadach określonych w PSWiN, stosuje się odpowiednio przepis art. 182 ust. 4 PSWiN, czyli przepis wskazujący, że przewód doktorski jest bezpłatny. Czyli opłaty nie pobiera się względem tzw. „starych” doktorantów, a więc tych, którzy rozpoczęli kształcenie w ramach studiów doktoranckich, ale ubiegają się o stopień doktora już na podstawie przepisów PSWiN.

3) od osób innych niż wymienione w pkt 1, względem których – na ich umotywowany szczególną sytuacją życiową wniosek – Rektor wydał zgodę na niepobieranie opłaty (zgoda lub brak zgody wydawane są w trybie decyzji).

Na marginesie Wnioskodawca dodaje, że dotychczas nie zaistniała sytuacja wskazana w przywołanym powyżej pkt 3.

W postępowaniach w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego opłatę pobiera się zasadniczo od wszystkich osób ubiegających się o wskazany stopień naukowy. Wyjątek stanowią nauczyciele akademiccy zatrudnieni przez Wnioskodawcę. W tym przypadku Wnioskodawca realizuje podstawowe zadania uczelni publicznych. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy PSWiN, podstawowymi zadaniami uczelni jest kształcenie i promowanie kadr.

Wyjątek stanowi także sytuacja, gdy osoba ubiegająca się o stopień naukowy złożyła umotywowany szczególną sytuacją życiową wniosek o rozłożenie opłaty na raty, o zwolnienie z opłaty w całości lub w części. Wówczas Rektor może zwolnić kandydata z obowiązku uiszczenia opłaty w części lub całości (zgoda lub brak zgody wydawane są w trybie decyzji). Wnioskodawca dodaje, że dotychczas nie zaistniała w jego przypadku taka sytuacja.

Wnioskodawca zaznacza, że zakresem pytania wskazanego we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego są objęte postępowania o nadanie stopnia naukowego doktora lub doktora habilitowanego, za które Wnioskodawca pobiera opłatę.

Postępowania o nadanie stopnia doktora.

Jak wskazano powyżej, w postępowaniach w sprawie nadania stopnia doktora opłaty nie pobiera się od osoby ubiegającej się o stopień doktora, która ukończyła kształcenie w szkole doktorskiej. Opłaty tej nie pobiera się także w przypadku, gdy osoba realizująca przewód doktorski ukończyła studia doktoranckie w trybie stacjonarnym (czyli studia trzeciego stopnia „sprzed” reformy szkolnictwa wyższego) i sam przewód doktorski jest już realizowany na podstawie regulacji PSWiN.

W pozostałych przypadkach – poza tzw. przypadkami losowymi, życiowymi (gdzie na wniosek osoby Rektor Wnioskodawcy może wydać decyzję wyrażającą zgodę na niepobieranie opłaty) – opłaty są pobierane.

Osoba, która ubiega się o nadanie stopnia doktora wnosi opłatę za przeprowadzenie postępowania w tej sprawie. Zasadniczo, osoba ta wnosi opłatę samodzielnie. Oczywiście – jako płatnik – może za osobę tę uiścić opłatę inny podmiot (np. pracodawca – spółka prawa cywilnego, spółka prawa handlowego, rodzina, jakakolwiek instytucja). Natomiast w przypadku nauczyciela akademickiego albo pracownika naukowego, koszty postępowania – jako płatnik – ponosi zatrudniająca go uczelnia, instytut PAN, instytut badawczy lub instytut międzynarodowy. Jeżeli jest to nauczyciel akademicki/pracownik naukowy Wnioskodawcy wówczas koszty postępowania ponosi Wnioskodawca. W tym przypadku Wnioskodawca realizuje podstawowe zadania uczelni publicznych. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy PSWiN, podstawowymi zadaniami uczelni jest kształcenie i promowanie kadr. Jednocześnie w myśl art. 365 pkt 1 lit. c ustawy PSWiN, środki finansowe na szkolnictwo wyższe i naukę przeznacza się na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego, w tym rozwój zawodowy pracowników uczelni.

Postępowania o nadanie stopnia doktora habilitowanego.

W postępowaniach w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego opłatę pobiera się zasadniczo od wszystkich osób ubiegających się o wskazany stopień naukowy. Wyjątek stanowią nauczyciele akademiccy zatrudnieni przez Wnioskodawcę. W tym przypadku Wnioskodawca realizuje podstawowe zadania uczelni publicznych. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy PSWiN, podstawowymi zadaniami uczelni jest kształcenie i promowanie kadr. Jednocześnie w myśl art. 365 pkt 1 lit. c ustawy PSWiN, środki finansowe na szkolnictwo wyższe i naukę przeznacza się na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego, w tym rozwój zawodowy pracowników uczelni.

Wyjątek stanowi także sytuacja, gdy osoba ubiegająca się o stopień naukowy złożyła umotywowany szczególną sytuacją życiową wniosek o rozłożenie opłaty na raty, o zwolnienie z opłaty w całości lub w części. Wówczas Rektor może zwolnić kandydata z obowiązku uiszczenia opłaty w części lub całości (zgoda lub brak zgody wydawane są w trybie decyzji). Wnioskodawca dodaje, że dotychczas nie zaistniała w jego przypadku taka sytuacja.

Osoba, która ubiega się o nadanie stopnia doktora habilitowanego wnosi opłatę za przeprowadzenie postępowania w tej sprawie. Zasadniczo, osoba ta wnosi opłatę samodzielnie. Oczywiście – jako płatnik – może za osobę tę uiścić opłatę inny podmiot (np. pracodawca – spółka prawa cywilnego, spółka prawa handlowego, rodzina, jakakolwiek instytucja). Najczęściej – jeżeli nie ma wpłaty samodzielnej – jest to zatrudniająca kandydata instytucja. Instytucja ta działa wówczas jako płatnik. Natomiast w przypadku nauczyciela akademickiego albo pracownika naukowego, koszty postępowania – jako płatnik – ponosi zatrudniająca go uczelnia, instytut PAN, instytut badawczy lub instytut międzynarodowy. Jeżeli jest to nauczyciel akademicki/pracownik naukowy Wnioskodawcy wówczas koszty postępowania ponosi Wnioskodawca. W tym przypadku Wnioskodawca realizuje podstawowe zadania uczelni publicznych. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy PSWiN, podstawowymi zadaniami uczelni jest kształcenie i promowanie kadr. Jednocześnie w myśl art. 365 pkt 1 lit. c ustawy PSWiN, środki finansowe na szkolnictwo wyższe i naukę przeznacza się na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego, w tym rozwój zawodowy pracowników uczelni.

Postępowania o nadanie stopnia doktora.

Osoba, która ubiega się o nadanie stopnia doktora wnosi opłatę za przeprowadzenie postępowania w tej sprawie. Zasadniczo, osoba ta wnosi opłatę samodzielnie. Oczywiście – jako płatnik – może za osobę tę uiścić opłatę inny podmiot (np. pracodawca, rodzina, jakakolwiek instytucja). Natomiast w przypadku nauczyciela akademickiego albo pracownika naukowego, koszty postępowania – jako płatnik – ponosi zatrudniająca go uczelnia, instytut PAN, instytut badawczy lub instytut międzynarodowy.

Opłaty nie pobiera się względem tzw. „starych” doktorantów, a więc tych, którzy rozpoczęli kształcenie w ramach studiów doktoranckich stacjonarnych, ale ubiegają się o stopień doktora już na podstawie przepisów PSWiN.

Jak już wskazano, w przypadku nauczyciela akademickiego albo pracownika naukowego, koszty postępowania – jako płatnik – ponosi zatrudniająca go uczelnia, instytut PAN, instytut badawczy lub instytut międzynarodowy. Jeżeli jest to nauczyciel akademicki/pracownik naukowy Wnioskodawcy wówczas koszty postępowania ponosi Wnioskodawca. W tym przypadku Wnioskodawca realizuje podstawowe zadania uczelni publicznych. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy PSWiN, podstawowymi zadaniami uczelni jest kształcenie i promowanie kadr. Jednocześnie w myśl art. 365 pkt 1 lit. c ustawy PSWiN, środki finansowe na szkolnictwo wyższe i naukę przeznacza się na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego, w tym rozwój zawodowy pracowników uczelni.

Natomiast w losowych, życiowych sytuacjach gdzie osoba wystąpiła do Rektora o zwolnienie z opłaty (i rektor w drodze decyzji wyraził zgodę na zwolnienie z opłaty) mamy do czynienia zasadniczo z czynnością, gdzie opłata jest pobierana, ale w tej konkretnej sytuacji Wnioskodawca nie będzie jej dochodził. Nie jest to czynność nieodpłatna z zasady, a Wnioskodawca odstępuje od dochodzenia należnej mu opłaty (zdaniem Wnioskodawcy administracyjnej). Są to sytuacje wyjątkowe. W takiej sytuacji koszty postępowania stanowią koszty własne Wnioskodawcy.

Postępowania o nadanie stopnia doktora habilitowanego.

Osoba, która ubiega się o nadanie stopnia doktora habilitowanego wnosi opłatę za przeprowadzenie postępowania w tej sprawie. Zasadniczo, osoba ta wnosi opłatę samodzielnie. Oczywiście – jako płatnik – może za osobę tę uiścić opłatę inny podmiot (np. pracodawca, rodzina, jakakolwiek instytucja). Najczęściej – jeżeli nie ma wpłaty samodzielnej – jest to zatrudniająca kandydata instytucja. Instytucja ta działa wówczas jako płatnik. Natomiast w przypadku nauczyciela akademickiego albo pracownika naukowego, koszty postępowania – jako płatnik – ponosi zatrudniająca go uczelnia, instytut PAN, instytut badawczy lub instytut międzynarodowy.

Jeżeli przewód jest wszczęty na wniosek nauczyciela akademickiego/pracownika naukowego Wnioskodawcy, wówczas koszty postępowania ponosi Wnioskodawca. W tym przypadku Wnioskodawca realizuje podstawowe zadania uczelni publicznych. Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy PSWiN, podstawowymi zadaniami uczelni jest kształcenie i promowanie kadr. Jednocześnie w myśl art. 365 pkt 1 lit. c ustawy PSWiN, środki finansowe na szkolnictwo wyższe i naukę przeznacza się na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego, w tym rozwój zawodowy pracowników uczelni.

Wyjątek stanowi także sytuacja, gdy osoba ubiegająca się o stopień naukowy złożyła umotywowany szczególną sytuacją życiową wniosek o rozłożenie opłaty na raty, o zwolnienie z opłaty w całości lub w części. Wówczas Rektor może zwolnić kandydata z obowiązku uiszczenia opłaty całości (zgoda lub brak zgody wydawane są w trybie decyzji). Mamy do czynienia zasadniczo z czynnością, gdzie opłata jest pobierana, ale w tej konkretnej sytuacji Wnioskodawca nie będzie jej dochodził. Są to sytuacje wyjątkowe. W takiej sytuacji koszty postępowania stanowią koszty własne Wnioskodawcy.

Jak już wskazano, zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 5 ustawy PSWiN, podstawowymi zadaniami uczelni jest kształcenie i promowanie kadr. Stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy o PSWiN, podstawowymi zadaniami uczelni jest także prowadzenie działalności naukowej. Jednocześnie w myśl art. 365 pkt 1 lit. c oraz pkt 2 lit. a ustawy PSWiN, środki finansowe na szkolnictwo wyższe i naukę przeznacza się na utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego, w tym rozwój zawodowy pracowników uczelni oraz na utrzymanie i rozwój potencjału badawczego, w tym prowadzenie działalności naukowej.

Prowadzenie przewodów doktorskich oraz przewodów habilitacyjnych – w części, gdy realizowane są one nieodpłatnie z mocy samego prawa – wiąże się ściśle i nierozerwalnie z działalnością naukową uczelni (tutaj Wnioskodawcy). Są to podstawowe zadania Wnioskodawcy finansowane z corocznie otrzymywanej subwencji. Są to czynności określone w ustawie PSWiN, stanowiące element całego systemu nieodpłatnego kształcenia oraz badań naukowych finansowanych przez budżet państwa. Są to postępowania realizowane w ramach podstawowych zadań Wnioskodawcy nałożonych na niego przepisami prawa.

Natomiast w sytuacjach, gdzie z opłaty za postępowanie o nadanie stopnia doktora/doktora habilitowanego zwolniono osobę decyzją Rektora (na umotywowany ważną sytuacją losową/życiową wniosek) nie można uznać, że istnieje czynność realizowana na rzecz czyichś celów osobistych. Nadal, zdaniem Wnioskodawcy, mamy do czynienia z postępowaniem administracyjnym, gdzie Wnioskodawca bądź zwolnił wnioskodawcę od dochodzenia opłaty (jeżeli wniosek złożono przed jej określeniem), bądź odstąpił od jej dochodzenia (w drodze egzekucji administracyjnej) – jeżeli wniosek został złożony po określeniu wysokości opłaty.

Wnioskodawca podkreśla jednak – jak ujął to we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji prawa podatkowego – że jego zdaniem opłaty pobieranej za realizację przewodu doktorskiego/przewodu habilitacyjnego nie można uznać za wynagrodzenie za czynności, które można uznać jako realizowane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wnioskodawca w tym bowiem przypadku realizuje zadania publiczne określone przez ustawę (inaczej nałożone na Wnioskodawcę przepisami prawa). Jednocześnie zakres uprawnień Wnioskodawcy oraz ustawowy tryb nadawania stopni (wraz z odwołaniem ustawowym do odpowiedniego stosowania w tej materii przepisów kodeksu postępowania administracyjnego) sprawia, że procedura realizowana jest w tzw. sferze dominium. W konsekwencji czynności te nie powinny być uznane za realizowane w ramach działalności gospodarczej rozliczanej w obszarze podatku od towarów i usług. Bez znaczenia dla klasyfikacji – w tym przypadku – jest fakt, że Wnioskodawca pobiera określone ustawą opłaty. W tym bowiem przypadku Wnioskodawca wypełnia zadania Państwa. Proces związany z nadaniem tytułu naukowego nie posiada elementów konstytuujących czynność jako wykonanie usługi za odpłatnością (w rozumieniu prawa cywilnego). Jest to zadanie zlecone z zakresu zadań publicznych państwa. Inaczej, w opisanym w stanie faktycznym – w zakresie postępowania o nadanie stopnia doktora/doktora habilitowanego – Wnioskodawca realizuje zadania publiczne określone przez ustawę (dokładnie przez PSWiN oraz ustawę o stopniach naukowych).

Jak wskazał dr Ł. Kierznowski w publikacji „Stopnie naukowe i stopnie w zakresie sztuki. Komentarz", Wydawnictwo Difin, Warszawa 2021, str. 79, teza 37: „Obowiązek poniesienia opłaty za przeprowadzenie postępowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, nie ma zatem konieczności zawierania z osobą ubiegającą się o stopień lub tytuł umowy, w której osoba taka zobowiąże się do uiszczenia opłaty. Umowa taka (w zakresie obowiązku odpłatności) nie zmienia bowiem niczego w treści stosunku prawnego pomiędzy osobą ubiegającą się o stopień a podmiotem doktoryzującym/habilitującym. Oczywiście istnieje konieczność konkretyzacji tego obowiązku w postaci ustalenia konkretnej wysokości opłaty za przeprowadzenie danego postępowania, ale następuje to nie w drodze umowy, lecz w drodze postanowienia o kosztach, co zostało już wyżej wykazane”.

Z zacytowanej analizy prawnej wynika, że skoro obowiązek poniesienia opłaty za przeprowadzenie postępowania o nadanie tytułu doktora lub doktora habilitowanego jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa, to nie ma zatem konieczności zawierania z osobą ubiegającą się o tytuł umowy, w której osoba taka zobowiąże się do uiszczenia opłaty. Umowa taka (w zakresie obowiązku odpłatności) nie zmienia bowiem niczego w treści stosunku prawnego pomiędzy osobą ubiegającą się o stopień a podmiotem doktoryzującym/habilitującym, jaki wynika z mocy prawa, a do którego stosuje się odpowiednio przepisy ustawy kodeks postępowania administracyjnego. Na mocy tej umowy następuje jedynie konkretyzacja tego obowiązku w aspekcie ustalenia konkretnej wysokości opłaty za przeprowadzenie danego postępowania. Co jednak istotne jest to tzw. konkretyzacja wtórna. W rzeczywistości bowiem można uznać, że jest to postanowienie o kosztach postępowania.

W ustawie PSWiN podano, że stopień naukowy albo stopień w zakresie sztuki nadaje się w drodze decyzji administracyjnej. Ustawą tą nie tylko uregulowano przebieg i warunki formalne związane z nadawaniem stopni naukowych, ale także procedurę odwoławczą (łącznie ze wznowieniem postępowania i stwierdzeniem nieważności decyzji o nadaniu – art. 194, 195 oraz 225 ustawy PSWiN). Dodatkowo, jak podaje art. 178 ust. 3 ustawy PSWiN, w postępowaniach w sprawie nadania stopnia doktora oraz w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Jak czytamy w przywołanej publikacji (str. 76 – nie jest to dosłowny cytat; Ł. Kierznowski; „Stopnie naukowe i stopnie w zakresie sztuki. Komentarz", Wydawnictwo Difin, Warszawa 2021) w ustawie PSWiN nie uregulowano momentu ustalenia wysokości i pobrania opłaty. Zatem odpowiednie zastosowanie, zgodnie z art. 178 ust. 3 ustawy PSWiN, znajdzie art. 264 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, który stanowi, że jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia.

Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego pozwalają także na zaliczkowe pobieranie opłaty. Tak też działa Wnioskodawca. Opłaty są wnoszone w dwóch transzach. Pierwszej określonej ryczałtowo – na początku postępowania i drugiej – uiszczanej po przeprowadzeniu postępowania (gdyż wówczas znane są wszystkie koszty jakie Wnioskodawca poniósł w związku z realizacją świadczenia). Jednocześnie jak podaje art. 264 § 2 kodeksu postępowania administracyjnego, na postanowienie w sprawie kosztów postępowania osobie zobowiązanej do ich poniesienia służy zażalenie. Sam fakt zawierania umowy w zakresie opłat nie zmienia – zdaniem Wnioskodawcy – charakteru tej opłaty (jak też nie czyni z postępowania o nadanie stopnia naukowego odpłatnej usługi, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT). Tryb nadawania stopni naukowych wszczętych (i niezakończonych) do 30 kwietnia 2019 r. również uregulowany jest wprost w akcie prawnym, tj. ustawie o stopniach naukowych (z pewnymi modyfikacjami wprowadzonymi ustawą Prawo wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce). Stopień nadawany jest w drodze uchwały Wnioskodawcy. Również w tym przypadku uregulowano przebieg i warunki formalne związane z nadawaniem stopni naukowych oraz procedurę odwoławczą. W sprawach nieuregulowanych w ustawie o stopniach naukowych do postępowań stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.

Nie znajduje zatem zastosowania w analizowanej sprawie wyłączenie ujęte w ostatniej części art. 15 ust. 6 ustawy o VAT (wykładany w zgodzie z art. 13 ust. 1 Dyrektywy VAT), który podaje, że nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych. Przewody o nadanie tytułu doktora/doktora habilitowanego – mimo, że są pobierane za nie opłaty – nie cechują się relacją, którą można uznać za umowę cywilnoprawną zawartą między Wnioskodawcą a podmiotem wnioskującym o przeprowadzenie przewodu. Cechuje je stosunek administracyjny, do którego znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu podstępowania administracyjnego. Sama umowa o wysokości opłat jedynie wskazuje wysokość tej opłaty. Jest to tzw. konkretyzacja wtórna. W rzeczywistości jest to de facto postanowienie o kosztach postępowania administracyjnego.

**W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.**

Czy Wnioskodawca w ramach prowadzonych postępowań o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego występuje w roli podatnika podatku od towarów i usług świadczącego odpłatną usługę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

**Zdaniem Wnioskodawcy**, w ramach prowadzonych postępowań o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego Zainteresowany nie występuje w roli podatnika podatku od towarów i usług świadczącego odpłatną usługę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (Polski).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, świadczeniem usług jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów (w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT).

Należy jednocześnie podkreślić, że odpłatne świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług tylko w sytuacji, gdy jest wykonywane przez podmiot działający w charakterze podatnika podatku od towarów i usług.

Aby jakąkolwiek czynność opodatkować podatkiem od towarów i usług dwie przesłanki muszą zostać spełnione łącznie:

1) zdarzenie musi stanowić odpłatną dostawę towaru, bądź też odpłatne świadczenie usług;

2) zdarzenie musi być wykonane przez podmiot, który względem tego konkretnego świadczenia ma status podatnika podatku od towarów i usług (nie ma znaczenia, czy podmiot ten formalnie posiada status podatnika podatku od towarów i usług i czy zasadniczo dokonuje czynności w ramach prowadzonej działalności gospodarczej: posiadanie statusu podatnika przez dany podmiot nie oznacza automatycznie, że występuje on w roli podatnika w odniesieniu do wszystkich wykonywanych przez siebie czynności).

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, w rozumieniu tej ustawy, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Jednocześnie jak podaje art. 15 ust. 6 ww. ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych.

Przy czym, art. 15 ust. 6 ustawy o VAT należy wykładać poprzez pryzmat art. 13 ust. 1 Dyrektywy VAT. Zasadniczo bowiem jego zakres (zarówno podmiotowy jak i przedmiotowy) winien być identyczny jak regulacji wspólnotowej. W myśl zaś przywołanego art. 13 ust. 1 Dyrektywy VAT, krajowe regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami. Jednakże w przypadku, gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.

Porównanie zacytowanych przepisów wskazuje, że zakres podmiotowy art. 13 Dyrektywy VAT został ustalony szerzej niż w zaimplementowanym art. 15 ust. 6 polskiej ustawy o VAT (odnoszącym się jedynie do organów władzy publicznej i urzędów je obsługujących). W polskiej treści przepisu zabrakło sformułowania „oraz inne podmioty prawa publicznego”. W konsekwencji nie tylko wprost organów władzy publicznej i urzędów je obsługujących, ale także innych podmiotów prawa publicznego (takich jak np. uczelni publicznych) – w przypadku gdy realizują czynności nałożone na nie przepisami prawa i w ramach tych czynności działają w tzw. sferze dominium administracyjnego – nie uznaje się za podatników podatku od towarów i usług. Oczywiście tylko w obszarze tych konkretnych czynności.

Tryb nadawania stopni naukowych został uregulowany wprost w ustawie PSWIN oraz ustawie o stopniach naukowych. W ustawie PSWIN podano, że stopień naukowy albo stopień w zakresie sztuki nadaje się w drodze decyzji administracyjnej. Natomiast w przypadku postępowań wszczętych (i niezakończonych) do 30 kwietnia 2019 r. stopień nadawany jest w drodze uchwały Wnioskodawcy.

Zarówno ustawą PSWIN, jak i ustawą o stopniach naukowych nie tylko uregulowano przebieg i warunki formalne związane nadawaniem stopni naukowych, ale także procedurę odwoławczą łącznie ze wznowieniem postępowania i stwierdzeniem nieważności decyzji o nadaniu:

1) w przypadku PSWIN – art. 194, 195 oraz 225 ustawy;

2) w przypadku ustawy o stopniach naukowych – art. 29 i 29a tego aktu prawnego.

Dodatkowo, jak podaje art. 178 ust. 3 ustawy PSWIN, w postępowaniach w sprawie nadania stopnia doktora oraz w sprawie nadania stopnia doktora habilitowanego, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Podobne postanowienia zawiera art. 29 ustawy o stopniach naukowych, gdzie czytamy, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego.

Ponadto Wnioskodawca posiada również własny akt prawa wewnętrznego (Procedurę) regulujący zasady nadawania stopni naukowych, zarówno względem postępowań wszczętych przed 1 maja 2019 r., jak i po tym dniu.

Zdaniem Wnioskodawcy, tryb postępowania w obszarze nadawania stopni naukowych nie kwalifikuje tego rodzaju czynności, jako czynności realizowanych w ramach zacytowanej powyżej definicji działalności gospodarczej ujętej w art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Nie można bowiem przypisać Wnioskodawcy – w tym konkretnym aspekcie – działania na zlecenie określonego podmiotu (działania w sferze cywilnoprawnej). Zatem wskazanej w §7 ust. 2 oraz §25 ust. 2 Procedury opłaty nie można uznać za wynagrodzenie za czynności realizowane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Wnioskodawca w tym bowiem przypadku realizuje zadania publiczne określone przez ustawę (inaczej nałożone na Wnioskodawcę przepisami prawa).

Jednocześnie zakres uprawnień Wnioskodawcy oraz ustawowy tryb nadawania stopni (wraz z odwołaniem ustawowym do odpowiedniego stosowania w tej materii przepisów kodeksu postępowania administracyjnego) sprawia, że procedura realizowana jest w tzw. sferze dominium. W konsekwencji czynności te nie powinny być uznane za realizowane w ramach działalności gospodarczej rozliczanej w obszarze podatku od towarów i usług. Bez znaczenia dla klasyfikacji – w tym przypadku – jest fakt, że Wnioskodawca pobiera określone ustawą opłaty. W tym bowiem przypadku Wnioskodawca wypełnia zadania Państwa. Proces związany z nadaniem tytułu naukowego nie posiada elementów konstytuujących czynność jako wykonanie usługi za odpłatnością (w rozumieniu prawa cywilnego). Jest to zadanie zlecone z zakresu zadań publicznych państwa. Inaczej, w opisanym w stanie faktycznym – w zakresie postępowania o nadanie stopnia doktora/doktora habilitowanego – Wnioskodawca realizuje zadania publiczne określone przez ustawę (dokładnie przez PSWIN oraz ustawę o stopniach naukowych).

Ważnym elementem w analizowanej sprawie jest także fakt, że odpłatność za świadczenia w ramach realizacji przez Wnioskodawcę zadań zleconych przepisami prawa, nie jest co do zasady, ustalana według kryteriów rynkowych. Ramy związane z wysokością opłaty jaką uiszcza osoba za przeprowadzenie postępowania o nadanie tytułu doktora/doktora habilitowanego określone są przepisami prawa.

Zgodnie z art. 182 ust. 1 ustawy PSWIN, osoba, która ubiega się o nadanie stopnia doktora, stopnia doktora habilitowanego lub tytułu profesora, wnosi opłatę za przeprowadzenie postępowania w tej sprawie. Jak podaje ust. 3 przywołanego artykułu, wysokość opłaty nie może przekraczać kosztów postępowania, uwzględniających w szczególności koszty wynagrodzeń promotora lub promotorów, promotora pomocniczego i recenzentów. Wskazana opłata jest kalkulowana w oparciu o wynagrodzenia promotora lub promotorów, promotora pomocniczego i recenzentów, a także tzw. koszty dodatkowe, czyli koszty podróży i noclegów ww. osób oraz tzw. narzut kosztów pośrednich/administracyjnych (w narzucie mieszczą się czynności realizowane przez pracowników administracyjnych Wnioskodawcy, zużycie materiałów biurowych, mediów etc.). Kandydat wraz ze złożeniem rozprawy doktorskiej załącza potwierdzenie przelewu. Wysokość opłaty ustalana jest na podstawie art. 184 PSWIN i uwzględnia wynagrodzenia promotorów, promotora pomocniczego i trzech recenzentów. Pozostałe koszty wynikające z trybu przeprowadzenia postępowania (koszty podróży, noclegi) oraz narzut kosztów pośrednich ustala Kwestor po zakończeniu postępowania i przekazuje kandydatowi lub instytucji finansującej postępowanie, w celu ich uiszczenia. Sama wysokość wynagrodzeń promotorów i recenzentów również jest regulowana przepisami prawa. Opłata jest zatem wnoszona w dwóch transzach. Pierwszej określonej ryczałtowo – na początku postępowania i drugiej – uiszczanej po przeprowadzeniu postępowania (gdyż wówczas znane są wszystkie koszty jakie Wnioskodawca poniósł w związku z realizacją świadczenia).

Odpłatność za przeprowadzenie postępowania w sprawie nadania stopnia naukowego jest określana przez Wnioskodawcę w obowiązujących przepisami ramach. Tym samym – w tym obszarze – Wnioskodawca nie może działać w sposób wolnorynkowy czy konkurencyjny, identycznie jak podmiot gospodarczy.

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku czynności jakie są wykonywane w związku z nadawaniem tytułów naukowych oraz opłatami za nie pobieranymi nie następuje naruszenie zasady konkurencyjności. Są to czynności jakie mogą realizować tylko określone ustawą PSWIN podmioty (tj. uczelnie, instytuty Państwowej Akademii Nauk, instytuty badawcze, instytuty międzynarodowe albo Rada Doskonałości Naukowej). Żaden inny podmiot nie może nadawać tytułów naukowych (ani pobierać opłat z tego tytułu). Co do zasady, opisane postępowania związane z nadaniem stopni naukowych mogą prowadzić zarówno uczelnie publiczne jak i uczelnie niepubliczne (działające w warunkach konkurencyjnych). Jednakże, zdaniem Wnioskodawcy, w tym konkretnym przypadku również uczelnie niepubliczne wykonują zadania nałożone przepisami prawa. W konsekwencji, również w ich przypadku, w ramach prowadzonych postępowań o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego, nie występują w roli podatnika podatku od towarów i usług.

**W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe**.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r., o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 685 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

\- przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

\- zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

\- świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Należy wskazać, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i są wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Stosownie do treści art. 15 ust. 6 ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Pojęcie „dostawa towarów” w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.

Z kolei każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi co do zasady usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

\- w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

\- świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem przez pojęcie świadczenia usług należy rozumieć przede wszystkim określone zachowanie się podatnika na rzecz innego podmiotu, które wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przy czym, o ile dane zachowanie podatnika mieści się w ustawowej definicji świadczenia usług, to – co do zasady - niezbędnym elementem do uznania tego zachowania za czynność podlegającą opodatkowaniu jest spełnienie przesłanki odpłatności.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Pod pojęciem odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).

Należy podkreślić, że przepisy dotyczące funkcjonowania podatku VAT w krajach członkowskich Unii Europejskiej podlegają harmonizacji na zasadach określonych w dyrektywie 2006/112/WE/Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11grudnia 2006, str. 1, z późn. zm.) dalej: „dyrektywa VAT”.

Uszczegółowieniem zasad obowiązywania i funkcjonowania podatku VAT określonych w dyrektywie są wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Należy wskazać, że kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

TSUE, w wyroku z 27 października 2011 r. w sprawie C-93/10 Finanzamt Essen-Nord Ost przeciwko GFKL Financial Services AG, ECLI:EU:C:2011:700 wskazał: „(\`(...)\`) należy przypomnieć, że w ramach systemu podatku VAT czynnościami podlegającymi opodatkowaniu są transakcje między stronami, przewidujące zapłatę ceny lub inne wynagrodzenie. Zatem jeżeli czynność polega jedynie na świadczeniu jednej ze stron, bez bezpośredniego wynagrodzenia, nie ma podstawy opodatkowania, w związku z czym świadczenie takie nie podlega podatkowi VAT.

W tym świetle świadczenie usługi następuje „odpłatnie” w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy VAT, a zatem podlega opodatkowaniu, tylko jeżeli pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, gdyż świadczenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej usługobiorcy (ww. wyrok w sprawie MKG Kraftfahrzeuge-Factoring, pkt 47).

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem „świadczenie usług dokonywane odpłatnie” w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy wymaga bezpośredniego związku między wyświadczoną usługą a otrzymanym wynagrodzeniem (wyrok z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie C-40/09 Astra Zeneca UK i przytoczone orzecznictwo)”.

Ponadto, TSUE w pkt 34 wyroku z 27 marca 2014 r. w sprawie C-151/13 Le Rayon’d Or SARL przeciwko Ministre de lÉconomie et des Finances, ECLI:EU:C:2014:185 wskazał, że: „(\`(...)\`) aby świadczenie usług mogło być uznane za „odpłatne” w rozumieniu tej dyrektywy, nie wymaga ona, aby świadczenie wzajemne za taką usługę było uzyskane bezpośrednio od jej odbiorcy. Świadczenie wzajemne może pochodzić także od osoby trzeciej (zob. podobnie wyrok w sprawach połączonych C-54/09 i C-55/09, Loyalty Management UK i Baxi Group EU:C:2010:590, pkt 56)”.

W wyroku C-89/81 z 15 lipca 1982 r. w sprawie Hong-Kong Trade Development Council, TSUE stwierdził, iż wskazane w sprawie czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie.

Pojęcie „odpłatności” pojawiło się również w orzeczeniu z 5 lutego 1981 r. C-154/80, które zapadło na tle przepisów I Dyrektywy VAT z 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych (67/227/EWEC). Trybunał wskazał, że termin „zapłata” stanowi integralną część przepisów prawa wspólnotowego, które nie odwołuje się do prawa państw członkowskich dla ustalenia jego znaczenia i zakresu. Stąd też wykładnia tego wyrażenia nie może być pozostawiona dyskrecjonalnemu władztwu każdego państwa członkowskiego. Ponadto Trybunał przypomniał, że świadczenie podlega opodatkowaniu jedynie w wypadku, gdy podstawę opodatkowania stanowi świadczenie wzajemne otrzymane przez świadczącego usługę. Musi również istnieć możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego. W końcu – jak wskazał Trybunał – świadczenie wzajemne musi stanowić pewną wartość subiektywną, gdyż podstawą opodatkowania jest świadczenie wzajemne rzeczywiście otrzymane, nie zaś wartość otrzymana według kryteriów obiektywnych.

Na uwagę zasługuje także orzeczenie w sprawie C-16/93 pomiędzy R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden (Holandia), w którym Trybunał zauważył, iż czynność „podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.

Podsumowując, aby dana czynność (usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jest publiczną uczelnią – zarejestrowanym, czynny, podatnikiem podatku od towarów i usług.

Do podstawowych czynności Zainteresowanego należy w szczególności prowadzenie kształcenia na studiach, studiach podyplomowych lub innych form kształcenia, jak również kształcenie doktorantów.

Działalność Wnioskodawcy obejmuje zarówno obszar podlegający opodatkowaniu podatkiem VAT (opodatkowany i zwolniony od podatku), jak również niepodlegający opodatkowaniu. Działalność niepodlegająca opodatkowaniu to przede wszystkim nieodpłatne czynności kształcenia oraz własne badania naukowe. Odpłatna działalność Wnioskodawcy to głównie odpłatne usługi kształcenia, które korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług oraz odpłatne usługi noclegowe świadczone na rzecz studentów i doktorantów Wnioskodawcy, które także korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Wnioskodawca prowadzi również działalność opodatkowaną podatkiem od towarów usług, polegającą m.in. na odpłatnym wynajmie lokali użytkowych, odpłatnych badaniach wykonywanych na zlecenie, odpłatnych noclegach świadczonych na rzecz osób innych niż studenci/doktoranci, czy też odpłatnej sprzedaży wydawnictw. Działalność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług stanowi także tzw. komercjalizacja wyników badań, czyli sprzedaż licencji do uzyskanych wyników badań, czy też inna forma odpłatnego zbycia praw majątkowych do uzyskanych przez Wnioskodawcę wyników badań.

Jednym z rodzajów świadczeń jakie wykonuje Wnioskodawca są czynności nadawania stopni naukowych – stopnia doktora oraz doktora habilitowanego. Z tytułu przeprowadzanych postępowań o nadanie stopnia naukowego Zainteresowany pobiera opłatę. Zgodnie z utworzoną przez Wnioskodawcę Procedurą, wysokość opłaty obejmuje wynagrodzenie promotora lub promotorów, promotora pomocniczego i recenzentów, koszty dodatkowe (podróże, noclegi) oraz tzw. narzut kosztów pośrednich/administracyjnych (koszty czynności realizowane przez pracowników administracyjnych Wnioskodawcy, zużycie materiałów biurowych, mediów itp.).

Warunki odpłatności za studia doktoranckie określa umowa zawarta, w formie pisemnej, między uczelnią a doktorantem.

Część postępowań o nadanie stopnia naukowego przeprowadzana jest przez Uczelnię nieodpłatnie, jednakże – jak wyjaśnił Zainteresowany w uzupełnieniu do wniosku – nie są one objęte sformułowanym przez Wnioskodawcę pytaniem.

Wątpliwości Zainteresowanego dotyczą kwestii uznania Wnioskodawcy, prowadzącego postępowania o nadanie stopnia doktora oraz doktora habilitowanego, jako podatnika podatku od towarów i usług świadczącego odpłatną usługę podlegającą opodatkowaniu.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2021 r. poz. 478 ze zm.), zwanej dalej PSWiN, system szkolnictwa wyższego i nauki tworzą:

1) uczelnie;

2) federacje podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki, zwane dalej „federacjami”;

3) Polska Akademia Nauk, działająca na podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. z 2020 r. poz. 1796), zwana dalej „PAN”;

4) instytuty naukowe PAN, działające na podstawie ustawy, o której mowa w pkt 3, zwane dalej „instytutami PAN”;

5) instytuty badawcze, działające na podstawie ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1383);

6) międzynarodowe instytuty naukowe utworzone na podstawie odrębnych ustaw działające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwane dalej „instytutami międzynarodowymi”;

6a) Centrum Łukasiewicz, działające na podstawie ustawy z dnia 21 lutego 2019 r. o Siec Badawczej Łukasiewicz (Dz. U. z 2020 r. poz. 2098);

6b) instytuty działające w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz, zwane dalej „instytutami Sieci Łukasiewicz”;

7) Polska Akademia Umiejętności, zwana dalej „PAU”;

8) inne podmioty prowadzące głównie działalność naukową w sposób samodzielny i ciągły.

W myśl art. 9 ust. 1 ww. ustawy, uczelnia posiada osobowość prawną. Posiada też autonomię zagwarantowaną ustawowo (art. 9 ust. 2).

Stosownie do treści art. 11 ust. 1 PSWiN, podstawowymi zadaniami uczelni są:

1) prowadzenie kształcenia na studiach;

2) prowadzenie kształcenia na studiach podyplomowych lub innych form kształcenia;

3) prowadzenie działalności naukowej, świadczenie usług badawczych oraz transfer wiedzy i technologii do gospodarki;

4) prowadzenie kształcenia doktorantów;

5) kształcenie i promowanie kadr uczelni;

6) stwarzanie osobom niepełnosprawnym warunków do pełnego udziału w:

a) procesie przyjmowania na uczelnię w celu odbywania kształcenia,

b) kształceniu,

c) prowadzeniu działalności naukowej;

7) wychowywanie studentów w poczuciu odpowiedzialności za państwo polskie, tradycję narodową, umacnianie zasad demokracji i poszanowanie praw człowieka;

8) stwarzanie warunków do rozwoju kultury fizycznej studentów;

9) upowszechnianie i pomnażanie osiągnięć nauki i kultury, w tym przez gromadzenie i udostępnianie zbiorów bibliotecznych, informacyjnych i archiwalnych;

10) działanie na rzecz społeczności lokalnych i regionalnych.

Jak stanowi art. 12 powoływanej ustawy, uczelnia może prowadzić działalność gospodarczą wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo od działalności polegającej na wykonywaniu zadań, o których mowa w art. 11, w zakresie i formach określonych w statucie, w szczególności przez tworzenie spółek kapitałowych.

Z kolei zgodnie z art. 13 ust. 1 PSWiN, uczelnia jest uczelnią publiczną, jeżeli jest utworzona przez organ państwa, albo uczelnią niepubliczną, jeżeli jest utworzona przez osobę fizyczną albo osobę prawną inną niż jednostka samorządu terytorialnego albo państwowa, albo samorządowa osoba prawna.

Zasady prowadzenia działalności gospodarczej przez uczelnię określa statut (art. 34 pkt 9 PSWiN).

Jak stanowi art. 79 ust. 1 powoływanej ustawy, uczelnia publiczna może pobierać opłaty za usługi edukacyjne związane z:

1) kształceniem na studiach niestacjonarnych;

2) powtarzaniem określonych zajęć na studiach stacjonarnych z powodu niezadowalających wyników w nauce;

3) kształceniem na studiach w języku obcym;

4) prowadzeniem zajęć nieobjętych programem studiów;

5) kształceniem cudzoziemców na studiach stacjonarnych w języku polskim.

Zgodnie z ust. 2 ww. artykułu, uczelnia publiczna może pobierać opłaty również za:

1) przeprowadzenie rekrutacji;

2) przeprowadzenie potwierdzania efektów uczenia się;

3) wydanie indeksu i legitymacji studenckiej oraz duplikatów tych dokumentów;

4) wydanie dodatkowego odpisu dyplomu ukończenia studiów lub odpisu suplementu do dyplomu w języku obcym, o którym mowa w art. 77 ust. 2;

5) wydanie duplikatu dyplomu ukończenia studiów i suplementu do dyplomu;

6) korzystanie z domów studenckich i stołówek studenckich.

Uczelnia publiczna ustala warunki i tryb zwalniania z opłat, o których mowa w ust. 1 i 2 (art. 79 ust. 3 PSWiN).

Jak stanowi art. 177 ust. 1 powoływanej ustawy, 1, w systemie szkolnictwa wyższego i nauki nadaje się:

1) stopnie naukowe i stopnie w zakresie sztuki:

a) stopień doktora,

b) stopień doktora habilitowanego.

W myśl art. 178 ust. 1 PSWiN, stopień naukowy albo stopień w zakresie sztuki nadaje się w drodze decyzji administracyjnej.

Jak stanowi art. 182 ust. 1 powoływanej ustawy, osoba, która ubiega się o nadanie stopnia doktora, stopnia doktora habilitowanego lub tytułu profesora, wnosi opłatę za przeprowadzenie postępowania w tej sprawie.

Opłatę wnosi się na rzecz uczelni, instytutu PAN, instytutu badawczego, instytutu międzynarodowego albo RDN. Wysokość opłaty nie może przekraczać kosztów postępowania, uwzględniających w szczególności koszty wynagrodzeń promotora lub promotorów, promotora pomocniczego i recenzentów (art. 182 ust. 2 i ust. 3).

Na mocy art. 179 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 3 lipca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm.):

1) Przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne i postępowania o nadanie tytułu profesora wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, są przeprowadzane na zasadach dotychczasowych, z tym że jeżeli nadanie stopnia doktora, stopnia doktora habilitowanego lub tytułu profesora następuje po dniu 30 kwietnia 2019 r., stopień lub tytuł nadaje się w dziedzinach i dyscyplinach określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 5 ust. 3 tej ustawy;

2) W okresie od dnia wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, do dnia 30 kwietnia 2019 r. przewody doktorskie, postępowania habilitacyjne i postępowania o nadanie tytułu profesora wszczyna się na podstawie przepisów dotychczasowych.

Jak już wcześniej wskazano, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych (art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług).

Za państwową jednostkę organizacyjną uznaje się m.in. tzw. państwowe zakłady administracyjne, w tym państwowe szkoły wyższe. Państwowe szkoły wyższe są zatem – w zakresie w jaki realizują zadania publiczne – traktowane jako organy władzy publicznej w rozumieniu art. 15 ust. 6 ustawy. W przypadku jednak gdy organy te dokonują transakcji o charakterze cywilnoprawnym, są uważane za podatników w odniesieniu do tych transakcji, jeśli wykluczenie ich z grona podatników prowadziłoby do znaczących zakłóceń konkurencji.

Postępowania o nadanie stopnia doktora oraz doktora habilitowanego – jak wskazał Wnioskodawca – są zawsze wszczynane na wniosek osoby fizycznej, tj. uczestnika postępowania. Tym samym, pomiędzy Wnioskodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach których dochodzi do świadczeń wzajemnych.

Wskazać należy, co istotne w niniejszej sprawie, że postępowania przeprowadzane przez Wnioskodawcę są odpłatne. Istnieje zatem bezpośredni związek pomiędzy dokonaną płatnością a świadczoną przez Uczelnię usługą. Zatem Wnioskodawca wykonuje czynności wskazane w art. 5 ust. 1 ustawy.

Wnioskodawca zobowiązuje się wykonać określone czynności na rzecz konkretnej osoby, za które to czynności dokonuje się opłaty w określonej wysokości. Skoro jest możliwe zidentyfikowanie konkretnego świadczenia wykonywanego przez Wnioskodawcę na rzecz określonego doktoranta, należy uznać je za świadczenie usług w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług.

W ocenie Organu działanie Wnioskodawcy stanowi niewątpliwie czynności podlegające opodatkowaniu, bowiem czynności te (w ramach postępowań o nadanie stopnia naukowego) są usługami świadczonymi w ramach stosunków cywilnoprawnych.

Aby dana działalność kwalifikowała się jako działalność gospodarcza musi mieć ona charakter trwały i być wykonywana w zamian za wynagrodzenie otrzymywane przez autora danej transakcji. Istotne znaczenie ma zwłaszcza ta druga przesłanka. W jej kontekście można powołać m.in. wyrok z dnia 29 października 2009 r. w sprawie C-246/08 Komisja v. Finlandia. W pkt 44 tego wyroku TSUE wskazał, „(…) zgodnie z orzecznictwem świadczenie usług tylko wtedy dokonywane jest „odpłatnie” w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy, jeżeli pomiędzy usługodawcą i usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych, a wynagrodzenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywisty ekwiwalent usługi świadczonej na rzecz usługobiorcy (zob. w szczególności wyroki: ww. w sprawie Tolsma, pkt 14; z 5 czerwca 1997 r. w sprawie C-2/95 SDC, Rec. s. I 3017, pkt 45; ww. w sprawie MKG-Kraftfahrzeuge-Factoring, pkt 47)”.

Zatem, dokonując oceny wykonywanych czynności należy badać, czy występuje ekwiwalentność świadczeń.

Fakt, że Wnioskodawca obarczony jest statutowym zadaniem w postaci realizacji m.in. czynności związanych z kształceniem nie jest jednoznaczny z tym, że automatycznie zostaje wyłączony z zakresu podatku VAT. W przedmiotowej sprawie zachodzi związek pomiędzy otrzymywanymi dochodami (uiszczanymi opłatami) a zobowiązaniem się Wnioskodawcy do wykonania określonych czynności. Tym samym uiszczane opłaty są niczym innym jak wynagrodzeniem wnoszonym na poczet świadczenia usług dokonywanych przez Wnioskodawcę.

Tak więc w analizowanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której występuje skonkretyzowane świadczenie, które jest wykonywane pomiędzy dwoma określonymi stronami transakcji, dla którego istnieje bezpośredni beneficjent czynności. Wnioskodawca zobowiązuje się wykonać określone czynności na rzecz konkretnej osoby, za które otrzymuje opłaty w określonej wysokości. Możliwe jest zatem zidentyfikowanie konkretnego świadczenia wykonywanego przez Wnioskodawcę na rzecz określonego podmiotu (nabywcy). Dlatego też, czynności świadczone przez Wnioskodawcę spełniają definicję świadczenia usług określoną w art. 8 ust. 1 ustawy i Wnioskodawca w zakresie tych czynności nie korzysta z wyłączenia z grona podatników podatku od towarów i usług.

**Podsumowując, Wnioskodawca w ramach prowadzonych odpłatnie postępowań o nadanie stopnia doktora lub doktora habilitowanego występuje w roli podatnika podatku od towarów i usług świadczącego odpłatną usługę podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.**

Zatem stanowisko Wnioskodawcy należało uznać jako nieprawidłowe.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193 ze zm.), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP. W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.