Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-1420/12/MM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-01-23
Teza: Sposób opodatkowania przychodu uczestników programów motywacyjnych z realizacji opcji oraz wynikające z tego obowiązki wnioskodawcy jako płatnika.
Słowa kluczowe: instrumenty-instrumenty finansowe; instrumenty-pochodne instrumenty finansowe; opcja; programy
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 17

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 17 października 2012 r. (data wpływu do tut. Biura 23 października 2012 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zakwalifikowania oraz sposobu opodatkowania przychodu uczestników programów motywacyjnych z realizacji opcji oraz wynikających z tego obowiązków wnioskodawcy jako płatnika – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 23 października 2012 r. do tut. Biura wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zakwalifikowania oraz sposobu opodatkowania przychodu uczestników programów motywacyjnych z realizacji opcji oraz wynikających z tego obowiązków wnioskodawcy jako płatnika.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest spółką akcyjną z siedziba na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Spółka organizuje dwa programy motywacyjne (dalej łącznie jako: „Programy”) skierowane do grupy osób określonych w regulaminach (dalej łącznie jako: „Uczestnicy”).

Uczestnikami Programów są osoby pozostające w stosunku pracy ze Spółka lub spółką zależną z grupy kapitałowej Spółki (dalej: „Grupa”) albo pozostające w innym stosunku prawnym łączącym dana osobę ze Spółką lub spółką zależną, na podstawie którego osoba ta zobowiązana jest świadczyć usługi lub pracę, lub pełnić funkcję członka zarządu Spółki lub spółki zależnej (dalej: „Stosunek Służbowy”).

Uczestnicy pierwszego programu motywacyjnego (dalej: „Program I”) są wybierani spośród obecnych członków zarządu Spółki, kluczowych pracowników Spółki i kluczowych współpracowników Spółki. Uczestnikami drugiego programu motywacyjnego (dalej: „Program II”) są obecni członkowie zarządu Spółki oraz członkowie zarządu spółek zależnych Spółki.

Cele Programów polegają na stworzeniu mechanizmów motywujących Uczestników do pracy i działań na rzecz Spółki i Grupy, których efektem będzie:

*   wzrost wartości rynkowej Spółki,
*   stabilny wzrost osiąganych przez Grupę zysków oraz
*   ustabilizowanie kadry menedżerskiej, zwiększenie jej zaangażowania oraz odpowiedzialności za wyniki i rozwój Grupy.

Dodatkowo, efektem wdrożenia Programu I ma być realizacja przyjętego budżetu Grupy na rok 2012.

Zasady organizacji Programów są do siebie zbliżone i polegają one na przyznaniu Uczestnikom prawa do nabycia od Spółki za 1 zł warunkowych praw majątkowych (dalej: „Opcje”). Każdy Uczestnik może nabyć z góry określoną liczbę Opcji. Opcja uprawnia do uzyskania przez Uczestnika po upływie określonych w Programach okresów oraz pod warunkiem ziszczenia się dodatkowych przesłanek (opisanych poniżej) kwoty realizacji uzależnionej od wartości akcji zwykłych Spółki notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych (dalej: „Akcje”).

W przypadku obu Programów, rada nadzorcza Spółki zatwierdza listy osób uprawnionych do udziału. Osoby objęte Programem I i Programem II będą w nich uczestniczyć pod warunkiem zawarcia ze Spółką umów uczestnictwa. Oferta zawarcia umowy uczestnictwa zostaje skierowana przez Spółkę do osób wymienionych w uchwale rady nadzorczej Spółki. Na listach osób uprawnionych znajdują się poszczególni Uczestnicy wraz z liczbą przyznanych im Opcji.

Opcje są niezbywalne, a w przypadku niezrealizowania warunków wypłaty kwoty realizacji Opcje nie będą odkupione przez Spółkę. Może się zatem okazać, iż Uczestnik w ogóle nie otrzyma w przyszłości kwoty realizacji lub kwota ta będzie niższa niż uiszczona przez niego opłata za Opcje. Każdy Uczestnik, decydując się na udział w Programach, musi akceptować ryzyko poniesienia potencjalnej straty związanej z uczestnictwem w Programach (związanej z brakiem realizacji warunków realizacji Opcji).

Program I jest realizowany w następujący sposób. Termin na podpisanie umowy uczestnictwa upłynął dla Uczestnika 30 września 2012 r., zaś termin zapłaty za Opcję upłynie 30 grudnia 2012 r. Realizacja praw z Opcji w Programie I jest możliwa dopiero po spełnieniu następujących warunków:

*   zrealizowanie przez Grupę budżetu na jednym z trzech poziomów określonych w regulaminie Programu I. W zależności od tego, na którym z trzech poziomów budżet grupy kapitałowej Spółki zostanie zrealizowany, Uczestnik będzie mógł zrealizować wszystkie nabyte Opcje (realizacja budżetu na najwyższym poziomie), ograniczoną liczbę Opcji (realizacja na dwóch niższych poziomach) lub nie będzie mógł zrealizować żadnych Opcji (realizacja budżetu poniżej wyznaczonych poziomów lub niepozostawanie w stosunku służbowym ze Spółką);
*   pozostawanie przez Uczestnika w Stosunku Służbowym do dnia 30 kwietnia 2013 r. (za wyjątkiem rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem ze strony pracodawcy po 30 września 2012 r., z przyczyn innych niż dyscyplinarne).

Realizacja Opcji w Programie I polega na wypłacie Uczestnikowi przez Spółkę kwoty równej iloczynowi ilości Opcji posiadanych przez Uczestnika (z uwzględnieniem warunku dotyczącego poziomu realizacji budżetu) oraz średniej arytmetycznej dziennych kursów zamknięcia akcji Spółki notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w drugim półroczu kalendarzowym roku 2012 przypadającej na jedną akcję.

Program II jest realizowany w następujący sposób. Termin na podpisanie umowy uczestnictwa upłynął dla Uczestnika 30 czerwca 2012 r., zaś termin zapłaty za Opcję - 30 września 2012 r. Jeśli warunki te zostaną spełnione, ale Uczestnik rozwiąże za wypowiedzeniem Stosunek Służbowy w okresie od dnia podpisania umowy uczestnictwa do dnia 31 grudnia 2013 r., w takim wypadku uprawnienia wynikające z Opcji wygasają. Natomiast jeśli Opcje zostaną wcześniej zrealizowane, Uczestnik będzie zobowiązany do zwrotu otrzymanych kwot.

W przypadku Programu II realizacja prawa wynikającego z Opcji będzie możliwa w dwóch etapach. W pierwszym etapie warunkiem realizacji praw z Opcji jest ogłoszenie wezwania na 100% Akcji przez podmiot, który obecnie nie posiada lub posiada mniej niż 5% Akcji (dalej: „Inwestor”), w wyniku którego Inwestor nabędzie Akcje w liczbie powodującej przekroczenie 50% ogólnej liczby Akcji oraz głosów na walnym zgromadzeniu Spółki (dalej: „Transakcja I”). Po rozliczeniu przez Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych Transakcji I, Uczestnikowi będzie przysługiwało prawo realizacji Opcji, polegające na wypłacie Uczestnikowi przez Spółkę kwoty równej iloczynowi ilości posiadanych Opcji oraz ceny za jedną Akcję, po której Inwestor ją nabył. Ten warunek musi zostać spełniony do 30 czerwca 2013 r., w innym wypadku prawa wynikające z Opcji całkowicie wygasną.

W kolejnym etapie prawa z Opcji będą podlegały realizacji, jeśli Inwestor lub podmiot z grupy kapitałowej Inwestora przeprowadzi w przeciągu 6 miesięcy kalendarzowych od dnia rozliczenia Transakcji I kolejne wezwanie lub wezwania na Akcje, w wyniku których Inwestor lub podmiot z jego grupy kapitałowej nabędzie Akcje po cenie wyższej niż w ramach Transakcji I (dalej: „Transakcja II”). Po zrealizowaniu Transakcji II, Uczestnikowi będzie przysługiwało prawo realizacji Opcji, polegające na wypłacie Uczestnikowi przez Spółkę z tytułu każdej posiadanej Opcji kwoty różnicy pomiędzy ceną nabycia jednej Akcji w Transakcji II oraz ceną nabycia jednej Akcji w Transakcji I.

Opcje zatem mogą być realizowane dwukrotnie, na każdym z etapów Programu II, przy czym realizacja etapu drugiego jest uzależniona od wcześniejszej realizacji etapu pierwszego.

W wyniku wypłaty przez Spółkę kwot realizacji praw z Opcji na rzecz Uczestników, Spółka poniesie koszty w wysokości kwot realizacji Opcji. Następnie Spółka obciąży poniesionymi kosztami spółki zależne w stosunku, w jakim Programy obejmować będą osoby pozostające w Stosunku Służbowym z tymi spółkami zależnymi.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy przychód uzyskiwany przez Uczestników Programów w związku z realizacją praw wynikających z Opcji powinien być zakwalifikowany jako przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji na Spółce nie będzie ciążyć obowiązek płatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych, a powstały w ten sposób dochód podlegać będzie opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem wnioskodawcy, przychód uzyskiwany przez Uczestników Programów w związku z realizacją praw wynikających z Opcji powinien być zakwalifikowany jako przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o PDOF i w konsekwencji na Spółce nie będzie ciążyć obowiązek płatnika w PDOF, a powstały w ten sposób dochód podlegać będzie opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30b ustawy o PDOF.

Uzasadnienie stanowiska wnioskodawcy:

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o PDOF, źródłami przychodów są m.in. kapitały pieniężne i prawa majątkowe.

W myśl art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o PDOF, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających.

Na podstawie art. 17 ust. 1b ustawy o PDOF, przychód określony w ust. l pkt 10 powstaje w momencie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych.

Jednocześnie, zgodnie z art. 5a pkt 13 ustawy o PDOF, przez użyte w tej ustawie pojęcie „pochodne instrumenty finansowe” rozumieć należy instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. 2010 r. Nr 211, poz. 1384 ze zm.).

W art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o OIF ustawodawca definiuje instrumenty finansowe, jako instrumenty, które spełniają następujące przesłanki:

1.  nie są papierami wartościowymi w rozumieniu tej ustawy oraz
2.  stanowią m.in. opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne.

Ad 1.

W myśl art. 3 pkt 1 ustawy o OIF, przez papiery wartościowe rozumie się:

1.  akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego,
2.  inne zbywalne prawa majątkowe, które powstają w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych określonych w lit. a), lub wykonywane poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego (prawa pochodne).

Z uwagi na fakt, iż Opcje nie są emitowane na podstawie szczególnych przepisów oraz nie są zbywalne, Opcje nie stanowią papierów wartościowych w rozumieniu ustawy o OIF. Dlatego też należy rozważyć, czy Opcje można zaliczyć do pozostałych instrumentów finansowych określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o OIF.

Ad 2.

Zgodnie z powszechnym rozumieniem pochodnych instrumentów finansowych, posiadacz takiego instrumentu jest uprawniony do uzyskania świadczenia, zaś jego wystawca jest zobowiązany do realizacji zobowiązania, w określonym terminie i na określonych warunkach, wyznaczanych w odniesieniu do wartości aktywów, na których oparty został pochodny instrument finansowy (tak m.in. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 26 marca 2012 r., sygn. IPPB2/415-168/12-3/MG i z dnia 29 grudnia 2011 r., sygn. IPPB2/415-830/11-6/MK oraz Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 21 marca 2012 r., sygn. IBPBII/2/415-1445/11/ŁCz). Jedną z form realizacji pochodnego instrumentu finansowego jest zapłata określonej kwoty rozliczenia.

Pojecie opcji nie jest zdefiniowane w przepisach prawa. Art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o OIF, do którego odsyła art. 5a pkt 13 ustawy o PDOF, wymienia jako przykład instrumentu finansowego opcje, których instrumentem bazowym jest m.in. papier wartościowy (np. akcje) i które są wykonywane przez dostawę instrumentu bazowego lub rozliczenie pieniężne. Powyższą charakterystykę opcji można, w ocenie Spółki, odnieść do sytuacji opisywanej w niniejszym wniosku, tj. do realizacji praw z Opcji wydawanych w ramach Programów. W przedmiotowym zdarzeniu postanowienia regulaminów Programów przewidują, iż realizacja praw z Opcji przyznanych w ramach Programów nastąpi w przypadku spełnienia się określonych warunków poprzez wypłatę kwoty realizacji.

Co więcej, za prawidłowością kwalifikacji Opcji jako pochodnych instrumentów finansowych w rozumieniu art. 5a pkt 13 ustawy o PDOF w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o OIF przemawiają także następujące argumenty:

*   Opcje inkorporują pewne prawo, które może zostać zrealizowane po spełnieniu się określonych warunków;
*   Opcje są nabywane odpłatnie;
*   Opcje są niezbywalne, zatem Uczestnik nie może prawami z Opcji swobodnie dysponować;
*   nie jest możliwe ustalenie potencjalnej korzyści majątkowej Uczestnika Programu w momencie nabycia Opcji, ponieważ do momentu wypłaty kwoty realizacji Uczestnik nie wie, jaką kwotę otrzyma;
*   nabycie Opcji jest związane z pewnym ryzykiem dla Uczestnika, które może się zrealizować w przypadku braku spełniania przesłanek realizacji Opcji i które polega na utracie kwoty, po której Uczestnik nabył Opcje;
*   Opcje nie będą przez Spółkę odkupowane w przypadkach niezrealizowania warunków Programów, zatem Uczestnik nie ma pewności uzyskania przychodu.

W świetle powyższego, Spółka jest zdania, iż Opcje wydawane w ramach Programów należy uznać za pochodne instrumenty finansowe, których instrumentami bazowymi są papiery wartościowe (Akcje), wykonywane poprzez rozliczenie pieniężne. W związku z tym, zdaniem Spółki, realizacja praw z Opcji w ramach Programów rodzi po stronie Uczestników przychód z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o PDOF, w wysokości wypłacanej kwoty realizacji.

W myśl art. 30b ust. 1 ustawy o PDOF, od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych i z realizacji praw z nich wynikających podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu, przy czym – zgodnie z art. 30b ust. 2 pkt 3 ustawy o PDOF - dochodem jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu realizacji praw z nich wynikających a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38a ustawy o PDOF.

Zgodnie z art. 30b ust. 5 ustawy o PDOF, dochodów tych nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 oraz art. 30c ustawy o PDOF.

Zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Na podstawie art. 45 ust. la pkt 1 w związku z ust. 1 oraz w związku z art. 30b ust. 6 ustawy o PDOF, przychód z tytułu uczestnictwa w Programie (realizacja praw z Opcji) powinien zostać wykazany przez Uczestnika w odrębnym zeznaniu podatkowym (PIT-38) sporządzanym do 30 kwietnia roku następującego po roku, w którym dochód został osiągnięty. Zgodnie z art. 45 ust. 4 pkt 2 ustawy o PDOF, w tym samym terminie powinien zostać wpłacony przez Uczestnika do urzędu skarbowego podatek wynikający z tego zeznania.

Ewentualne przysporzenie majątkowe uzyskiwane przez Uczestników w związku z realizacją praw z Opcji będzie stanowić przychód z kapitałów pieniężnych, bez względu na istnienie oraz rodzaj Stosunku Służbowego pomiędzy Uczestnikiem a Spółką. W konsekwencji, zdaniem wnioskodawcy, nie będą na nim ciążyły obowiązki płatnika, bowiem powołane powyżej przepisy ustawy o PDOF wskazują, iż w przedmiotowej sprawie wszystkie obowiązki związane z uiszczeniem podatku z tytułu uzyskania przychodów z kapitałów pieniężnych spoczywają na samych podatnikach.

Spółka dodatkowo wyjaśnia, iż w 2010 r. wystąpiła ona z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiocie kwalifikacji przychodu uzyskiwanego przez osoby uczestniczące w programie motywacyjnym organizowanym przez Spółkę w latach 2010 - 2011, którego warunki były analogiczne do zasad organizacji Programu I. W interpretacji indywidualnej prawa podatkowego z dnia 30 grudnia 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach potwierdził, iż w opisanym programie motywacyjnym uczestnicy otrzymywali przychody z kapitałów pieniężnych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o PDOF.

Co więcej, stanowisko Spółki znajduje potwierdzenie także w innych interpretacjach indywidualnych wydanych na gruncie zbliżonego stanu faktycznego - tak m.in.:

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 26 marca 2012 r., sygn. IPPB2/415-168/12-3/MG,
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 26 października 2010 r., sygn.. ILPB2/415-901/10-2/JK,
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 30 sierpnia 2010 r., sygn. IBPBII/2/415-660/10/ŁCz.

Mając na uwadze powyższe, Spółka stoi na stanowisku, iż przychód uzyskiwany przez Uczestników Programów w związku z realizacją praw wynikających z Opcji powinien być zakwalifikowany jako przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o PDOF i w konsekwencji na Spółce nie będzie ciążyć obowiązek płatnika w PDOF, a powstały w ten sposób dochód podlegać będzie opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30b ustawy o PDOF.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24-25 nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy jednym ze źródeł przychodów są m.in. kapitały pieniężne.

Na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających. Przychód określony powyżej powstaje w momencie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, o czym stanowi art. 17 ust. 1b ustawy.

Przez pochodne instrumenty finansowe zgodnie z definicją zawartą w art. 5a pkt 13 ww. ustawy, rozumie się instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384).

Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy – instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są niebędące papierami wartościowymi:

1.  tytuły uczestnictwa w instytucjach wspólnego inwestowania,
2.  instrumenty rynku pieniężnego,
3.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne,
4.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron,
5.  opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez dostawę, pod warunkiem, że są dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym lub w alternatywnym systemie obrotu,
6.  niedopuszczone do obrotu na rynku regulowanym ani w alternatywnym systemie obrotu opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar, które mogą być wykonane przez dostawę, które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych,
7.  instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego,
8.  kontrakty na różnicę,
9.  opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych, uprawnień do emisji oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także wszelkiego rodzaju inne instrumenty pochodne odnoszące się do aktywów, praw, zobowiązań, indeksów oraz innych wskaźników, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych.

Z kolei, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 149, poz. 1674) instrument pochodny - instrument finansowy, to taki, którego:

1.  wartość jest zależna od zmiany wartości instrumentu bazowego, to jest określonej stopy procentowej, ceny papieru wartościowego lub towaru, kursu wymiany walut, indeksu cen lub stóp, oceny wiarygodności kredytowej lub indeksu kredytowego albo innej podobnej wielkości i
2.  nabycie nie powoduje poniesienia żadnych wydatków początkowych albo wartość netto tych wydatków jest niska w porównaniu do wartości innych rodzajów kontraktów, których cena podobnie zależy od zmiany warunków rynkowych, i
3.  rozliczenie nastąpi w przyszłości.

Cechą pochodnych instrumentów finansowych jest fakt, iż ich wartość uzależniona jest od wartości instrumentów bazowych, czyli np. wartości akcji, obligacji, wartości indeksu giełdowego itp.

Przepisy ustawy o obrocie instrumentami finansowymi nie zawierają definicji legalnej opcji. Przewidują jedynie, iż m.in. opcje kupna / sprzedaży instrumentów finansowych, opcje na stopy procentowe, opcje walutowe, opcje na takie opcje, stanowią instrumenty finansowe nie będące papierami wartościowymi (zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

W doktrynie i judykaturze przyjmuje się, że opcja jest pochodnym instrumentem finansowym, dającym posiadaczowi prawo do zawarcia transakcji określonym instrumentem bazowym (a wiec do kupna lub sprzedaży akcji, walut, indeksów giełdowych itd.) w przyszłym terminie, po z góry określonej cenie.

Źródłem powstania opcji jest kontrakt opcyjny, będący umową, w której jedna strona zobowiązuje się, na żądanie drugiej strony, do kupna lub sprzedaży w określonym momencie w przyszłości oznaczonej liczby akcji po z góry ustalonej cenie albo do dokonania rozliczenia pieniężnego, gdzie nie ma miejsca faktyczna dostawa instrumentu bazowego a jedynie realizacja kwoty pieniężnej odpowiadającej wartości tego instrumentu. Wartość jest zależna od wartości instrumentu bazowego, nabycie nie powoduje poniesienia żadnych wydatków początkowych albo wartość tych wydatków jest niska (w przypadku przedstawionym we wniosku wynosi 1 zł za opcję), rozliczenie nastąpi w przyszłości.

Innymi słowy, realizacja praw wynikających z opcji może nastąpić poprzez wybór jednego z dwóch następujących wariantów:

1.  nabycie akcji (lub innego instrumentu bazowego) wystawcy opcji po cenie określonej w momencie przyznania opcji,
2.  otrzymanie od wystawcy opcji kwoty rozliczenia odpowiadającej wartości instrumentu bazowego.

Z wniosku wynika, że umowa uczestnictwa zawarta pomiędzy Spółką a Uczestnikiem Programu przewiduje, iż realizacja praw z opcji przyznanych w ramach Programów nastąpi poprzez otrzymanie od wystawcy opcji kwoty realizacji uzależnionej od wartości akcji zwykłych Spółki notowanych na GPW. Oznacza to, że w dacie realizacji praw z Opcji Uczestnik Programu I otrzyma od Spółki kwotę rozliczenia równą iloczynowi ilości posiadanych Opcji oraz średniej arytmetycznej dziennych kursów zamknięcia Akcji Spółki notowanych na GPW w Warszawie w II półroczu kalendarzowym 2012 r. przypadających na jedną Akcję Spółki. Natomiast w przypadku Programu II Uczestnik Programu w dacie realizacji praw z Opcji otrzyma od Spółki kwotę rozliczenia równą iloczynowi ilości posiadanych Opcji oraz:

*   ceny za jedną Akcję, po której Inwestor ją nabył (Transakcja I),
*   różnicy pomiędzy ceną nabycia jednej Akcji w Transakcji II oraz ceną nabycia jednej akcji w Transakcji I.

W zdarzeniu przyszłym przedstawionym we wniosku wnioskodawca twierdzi, iż Opcje stanowią pochodne instrumenty finansowe, których instrumentami bazowymi są papiery wartościowe (Akcje), wykonywane poprzez rozliczenia pieniężne. Implikuje to możliwość zakwalifikowania przychodów uzyskanych z realizacji opcji do źródła przychodów, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 i art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle udzielonych wcześniej wyjaśnień należy stwierdzić, że w przypadku zrealizowania przez Uczestników Programów Opcji, czyli praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych w drodze rozliczenia pieniężnego, powstanie przychód który należy zakwalifikować do źródła przychodów, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym przychód ten nie będzie stanowił dla Uczestników Programu przychodu z innych źródeł, z działalności wykonywanej osobiście ani też przychodu ze stosunku pracy, a na wnioskodawcy (Spółce) nie będą ciążyły żadne obowiązki płatnika.

Dodać należy, że stosownie do art. 17 ust. 1b ustawy przychód określony w ust. 1 pkt 10 powstaje w momencie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych. Jednocześnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Powyższe oznacza, że przychód z realizacji praw wynikających z Opcji nie powstanie w momencie otrzymania przez uczestnika kwoty realizacji, lecz w momencie kiedy kwota realizacji stanie się należna. Momentu realizacji praw z opcji nie można bowiem mylić z otrzymaniem przez Uczestnika pieniędzy.

W myśl art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu. Natomiast stosownie do treści art. 30b ust. 2 pkt 3 ww. ustawy, dochodem z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38a.

Na podatniku, który uzyskał dochód (poniósł stratę) z kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b ciąży obowiązek złożenia we właściwym urzędzie skarbowym zeznania według ustalonego wzoru (formularz PIT-38), w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym (art. 45 ust. 1a pkt 1 w związku z art. 30b ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). W tym samym terminie podatnik jest obowiązany do wpłaty należnego podatku wynikającego z zeznania (art. 45 ust. 4 pkt 2 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Powyższe oznacza, że do rozliczenia przychodu z tytułu realizacji Opcji, w tym złożenia zeznania i zapłaty podatku zobowiązani będą wyłącznie Uczestnicy Programów, których Opcje zostaną zrealizowane. W tym zakresie na wnioskodawcy nie ciążą obowiązki płatnika.

Zgodnie jednak z art. 39 ust. 3 ww. ustawy, osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej są obowiązane, w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym, przesłać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych - imienne informacje o wysokości dochodu, o którym mowa w art. 30b ust. 2, sporządzone według ustalonego wzoru.

Obowiązek sporządzenia ww. informacji spoczywa na podmiotach, które dokonują wypłaty świadczeń stanowiących dla podatnika dochody kapitałowe lub podmiotów za pośrednictwem, których podatnik uzyskuje dochody, o których mowa.

Stanowisko wnioskodawcy uznaje się za prawidłowe.

Jednocześnie nadmienia się, iż niniejsza interpretacja stosownie do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, iż Minister Finansów, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego (interpretacje indywidualna), została wydana wyłącznie dla Spółki jako wnioskodawcy w zakresie zakwalifikowania oraz sposobu opodatkowania przychodu uczestników programów motywacyjnych z realizacji opcji oraz wynikających z tego obowiązków wnioskodawcy jako płatnika. Interpretacja zapewnia zatem ochronę o jakiej mowa w art. 14k Ordynacji wyłącznie wnioskodawcy a nie Uczestnikom Programu.

W odniesieniu do powołanych przez wnioskodawcę interpretacji Ministra Finansów, tut. Organ informuje, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.