Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/4514-161/15-2/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-06-01
Teza: Planowana czynność podziału Domu Maklerskiego w trybie art. 529 § 1 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych, w wyniku którego na Bank zostałaby przeniesiona część maklerska Domu Maklerskiego, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; kapitał-kapitał zakładowy; połączenie; spółki-podział spółki; spółki-spółka kapitałowa; wkład-wkłady niepieniężne
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 4 maja 2015 r. (data wpływu 7 maja 2015 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych podziału przez przejęcie - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 7 maja 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych podziału przez przejęcie.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

W ramach restrukturyzacji grupy kapitałowej, do której należy Bank („Bank”, „Wnioskodawca”), rozważane jest dokonanie podziału Domu Maklerskiego („Dom Maklerski”). Zgodnie z rozważanym planem podziału na Wnioskodawcę zostałaby przeniesiona, w formie zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów podatkowych (art. 4a pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 2 pkt 27e ustawy o podatku od towarów i usług) część Domu Maklerskiego zajmująca się działalnością maklerską („Departament Maklerski”). Podział spółki dokonany zostałby w trybie podziału przez przejęcie, o którym mowa w art. 529 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030; dalej: „KSH”), czyli części majątku przejęte zostałyby przez istniejące podmioty, tj. Bank oraz C. sp. z o.o. W związku z faktem, że Bank jest jedynym wspólnikiem Domu Maklerskiego, to na niego przeniesione zostałyby składniki majątkowe dotyczące Departamentu Maklerskiego bez podwyższenia kapitału zakładowego. Po dokonaniu rozważanej transakcji podziału Domu Maklerskiego, Bank, w oparciu o nabytą zorganizowaną część przedsiębiorstwa, prowadziłby działalność maklerską.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

Czy planowany w trybie art. 529 § 1 pkt 1 KSH podział Domu Maklerskiego, w wyniku którego na Bank zostałaby przeniesiona część maklerska Domu Maklerskiego, podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (dalej: „PCC”)?

Zdaniem Wnioskodawcy, planowany podział przeprowadzony na podstawie art. 529 § 1 pkt 1 KSH nie będzie podlegał opodatkowaniu PCC.

Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r., nr 101, poz. 649; dalej: „Ustawa PCC”) podatkowi podlegają enumeratywnie wymienione czynności. Wśród czynności tych, art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) oraz art. 1 ust. 1 pkt 2 Ustawy PCC wskazują na opodatkowanie umowy spółki oraz jej zmiany, jeśli powoduje podwyższenie podstawy opodatkowania PCC. Następnie art. 1 ust. 3 omawianej ustawy określa, co należy uznawać za zmianę umowy spółki. Art. 1 ust. 3 pkt 3 Ustawy PCC wymienia precyzyjnie „przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego”. Analizowany artykuł Ustawy PCC wymienia więc jedynie czynności przekształcenia oraz łączenia, pomijając zaś czynność podziału spółki. Wspomniany brak czynności podziału spółki w katalogu art. 1 ust. 3 pkt 3 Ustawy PCC jest wynikiem nowelizacji tej ustawy wprowadzonej z dniem 1 stycznia 2009 r. Nowelizacja ta implementowała do polskiego systemu prawnego Dyrektywę Rady 2008/7/WE z dnia 12 lutego 2008 r. dotyczącą podatków pośrednich od gromadzenia kapitału (Dz. Urz. UE L46 z 21.02.2008 r., str. 11; „Dyrektywa”). Jak wskazuje preambuła Dyrektywy, celem regulacji było „ujednolicenie prawodawstwa dotyczącego podatków pośrednich od gromadzenia kapitału, tak aby w możliwie największym stopniu wyeliminować czynniki, które mogą zakłócać warunki konkurencji lub utrudniać swobodny przepływ kapitału”. Dyrektywa ma zatem wyeliminować czynniki takie jak: nierówne traktowanie, podwójne opodatkowanie i dysproporcje. Art. 4 Dyrektywy następująco definiuje pojęcie działań restrukturyzacyjnych:

1.  „przeniesienie przez jedną lub kilka spółek kapitałowych wszystkich swoich aktywów i pasywów, lub jednego bądź więcej oddziałów do jednej lub więcej spółek kapitałowych, które są w trakcie tworzenia lub już istnieją, pod warunkiem, że rekompensata obejmuje przynajmniej częściowo papiery wartościowe reprezentujące kapitał spółki przejmującej;
2.  przejęcie przez spółkę kapitałową, która jest w trakcie tworzenia lub już istnieje, udziałów dających większość głosów w innej spółce kapitałowej, pod warunkiem, że rekompensata obejmuje przynajmniej częściowo papiery wartościowe reprezentujące kapitał tej pierwszej spółki. W przypadku, gdy większość praw głosu uzyskuje się za pomocą co najmniej dwóch operacji, za działania restrukturyzacyjne uznaje się wyłącznie operację, w której uzyskano większość praw głosu, i wszelkie kolejne operacje.

1.  Działania restrukturyzacyjne obejmują również przeniesienie do spółki kapitałowej wszystkich aktywów i pasywów innej spółki kapitałowej będącej w pełni własnością tej pierwszej spółki”.

Następnie w art. 5 ust. 1 lit. e) Dyrektywa stanowi, że państwa członkowskie nie nakładają na spółki kapitałowe podatku pośredniego w żadnej formie w odniesieniu do działań restrukturyzacyjnych, o których mowa w art. 4 Dyrektywy. Dyrektywa wyłączyła więc spod możliwości opodatkowania podatkiem kapitałowym czynności związane z podziałem spółek.

Jak już zostało wspomniane, krajowy ustawodawca realizując swój obowiązek wdrożenia Dyrektywy, przygotował projekt ustawy z dnia 7 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wraz z uzasadnieniem (Druk nr 748 Sejmu RP VI Kadencji). W uzasadnieniu ustawodawca wskazuje jasno, iż „w celu zapewnienia zgodności polskich przepisów z prawem Unii Europejskiej, projekt realizuje zasadę jednokrotnego opodatkowania kapitału w spółkach kapitałowych”. Następnie uzasadnienie wymienia kluczowe zmiany, jakie wprowadzone zostaną do Ustawy PCC:

„Za zmiany o najistotniejszym znaczeniu należy uznać:

*   zawężenie katalogu czynności objętych podatkiem jako zmiana umowy spółki kapitałowej,
*   wyłączenie z opodatkowania czynności związanych z przenoszeniem aktywów i pasywów w spółkach kapitałowych, będących w świetle dyrektywy działaniami restrukturyzacyjnymi obligatoryjnie niepodlegającymi podatkowi kapitałowemu”.

Dalej w uzasadnieniu czytamy, iż projekt „przewiduje zniesienie opodatkowania podziału spółek jako czynności restrukturyzacyjnych w świetle dyrektywy”. Uzasadnienie to pozwala jednoznacznie stwierdzić, iż obecny kształt art. 1 Ustawy PCC nie jest przypadkowy, a jasnym celem ustawodawcy było wyłączenie spod opodatkowania podziału spółek. Mając na uwadze treść Ustawy PCC, Dyrektywy Rady 2008/7/WE oraz brzmienie uzasadnienia projektu zmieniającego Ustawę PCC należy stwierdzić, iż czynność restrukturyzacji spółki w trybie art. 529 § 1 pkt 1 KSH nie będzie podlegała opodatkowaniu PCC, niezależnie od tego, czy towarzyszy mu podwyższenie kapitału zakładowego podmiotu przejmującego, czy też - jak w opisywanym przypadku - takiego podwyższenia kapitału zakładowego nie będzie.

Powyższe rozumowanie znajduje także odzwierciedlenie w licznych interpretacjach prawa wydawanych przez polskie organy podatkowe. Wskazać można choćby:

*   Interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 6 października 2014 r. (sygn. ILPB2/436-176/14-2/MK),

*   Interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 20 września 2013 r. (sygn. IPPB2/436-413/13-2/LS),

*   Interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 4 stycznia 2011 r. (sygn. ILPB2/436-225/10-2/MK),

*   Interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 20 grudnia 2010 r. (sygn. IBPBII/1/436-239/10/MZ),

*   Interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 23 września 2010 r. (sygn. ILPB2/436-171/09/10-S/AJ),

*   Interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 2 lutego 2010 r. (sygn. ITPB2/436-176/09/MK).

Powyższe interpretacje dotyczą podziału przez wydzielenie przeprowadzonego na podstawie art. 529 § 1 pkt 4 KSH oraz art. 529 § 1 pkt 3 KSH; jednakże zdaniem Wnioskodawcy mogą one mieć analogiczne zastosowanie do podziału dokonanego na podstawie art. 529 § 1 pkt 1 KSH. Na końcu należy raz jeszcze zaznaczyć, iż katalog zawarty w art. 1 ust. 1 Ustawy PCC ma charakter zamknięty. Oznacza to, iż przepis ten nie może być interpretowany rozszerzająco. W konsekwencji fakt, iż w przepisie tym nie wymieniono czynności podziału spółki oznacza, że czynność ta nie podlega w ogóle opodatkowaniu PCC. Należy dodać, iż takie stanowisko dotyczące zamkniętego charakteru katalogu z art. 1 ust. 1 Ustawy PCC potwierdza też orzecznictwo. W wyroku z dnia 21 stycznia 2011 r. (sygn. I SA/Kr 999/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie następująco skomentował art. 1 ust. 1 pkt 1 Ustawy PCC: „W ocenie Sądu analiza sposobu redakcji art. 1 ust. 1 pkt 1 nakazuje opowiedzieć się za restrykcyjną jego wykładnią. Ustawodawca w postanowieniach analizowanego przepisu użył bowiem zwrotu, który przesądza o tym, że został skonstruowany zamknięty katalog czynności cywilnoprawnych podlegających opodatkowaniu omawianym podatkiem. Użyty w treści tego przepisu wyraz „następujące” wyraźnie wskazuje, że podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają tylko te czynności, które zostały w nim wymienione”. Podobne stanowisko zajął jeszcze Naczelny Sąd Administracyjny oz. w Łodzi w wyroku z dnia 30 listopada 2001 r. (sygn. I SA/Łd 251/00) na gruncie przepisów o opłacie skarbowej: „nieuregulowanie przez ustawodawcę adekwatnego podatkowego stanu faktycznego, niezależnie od jego przyczyn, oznacza powstanie obszaru wolnego od opodatkowania i nie może być rozumiane jako luka prawna, podlegająca wypełnieniu w drodze analogii”.

W świetle powyższych argumentów Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż planowany w trybie art. 529 § 1 pkt 1 KSH podział Domu Maklerskiego, poprzez przeniesienie na Bank części maklerskiej nie będzie podlegał opodatkowaniu PCC.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k i pkt 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 626) podatkowi temu podlegają umowy spółki oraz ich zmiany, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 1 ust. 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych w przypadku umowy spółki za zmianę umowy uważa się:

1.  przy spółce osobowej – wniesienie lub podwyższenie wkładu, którego wartość powoduje zwiększenie majątku spółki albo podwyższenie kapitału zakładowego, pożyczkę udzieloną spółce przez wspólnika, dopłaty oraz oddanie przez wspólnika spółce rzeczy lub praw majątkowych do nieodpłatnego używania;
2.  przy spółce kapitałowej – podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty;
3.  przekształcenie lub łączenie spółek, jeżeli ich wynikiem jest zwiększenie majątku spółki osobowej lub podwyższenie kapitału zakładowego;
4.  przeniesienie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium państwa niebędącego państwem członkowskim:
    1.  rzeczywistego ośrodka zarządzania spółki kapitałowej, jeżeli jej siedziba nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego,
    2.  siedziby spółki kapitałowej, jeżeli jej rzeczywisty ośrodek zarządzania nie znajduje się na terytorium państwa członkowskiego,

Stosownie do art. 529 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030 z późn. zm.) podział może być dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub spółkę nowo zawiązaną (podział przez wydzielenie).

Jak już wcześniej wskazano, opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy spółki oraz zmiany tych umów wyłącznie wymienione w art. 1 ust. 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Do zakresu zmian umowy spółki podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie kwalifikują się zatem podziały spółek.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że w ramach restrukturyzacji grupy kapitałowej, do której należy Bank, rozważane jest dokonanie podziału Domu Maklerskiego. Zgodnie z rozważanym planem podziału na Wnioskodawcę zostałaby przeniesiona, w formie zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu przepisów podatkowych (art. 4a pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz art. 2 pkt 27e ustawy o podatku od towarów i usług) część Domu Maklerskiego zajmująca się działalnością maklerską („Departament Maklerski”). Podział spółki dokonany zostałby w trybie podziału przez przejęcie, o którym mowa w art. 529 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1030; dalej: „KSH”), czyli części majątku przejęte zostałyby przez istniejące podmioty, tj. Bank oraz C. sp. z o.o. W związku z faktem, że Bank jest jedynym wspólnikiem Domu Maklerskiego, to na niego przeniesione zostałyby składniki majątkowe dotyczące Departamentu Maklerskiego bez podwyższenia kapitału zakładowego. Po dokonaniu rozważanej transakcji podziału Domu Maklerskiego, Bank, w oparciu o nabytą zorganizowaną część przedsiębiorstwa, prowadziłby działalność maklerską.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że planowana czynność podziału Domu Maklerskiego w trybie art. 529 § 1 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych, w wyniku którego na Bank zostałaby przeniesiona część maklerska Domu Maklerskiego, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę wyroków sądowych oraz interpretacji organów podatkowych należy stwierdzić, że wyroki i interpretacje te zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.