Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/4511-253/15/MM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-05-26
Teza: Możliwość zwolnienia z opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wydatkowanego na zakup dwóch działek budowlanych, jeżeli na jednej z działek Wnioskodawca wybuduje dom dla siebie a na drugiej działce wybuduje dom dla babki i terminu, po którym może taką działkę sprzedać.
Słowa kluczowe: cel-cele mieszkaniowe; darowizna; nieruchomości-zbycie nieruchomości
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z 23 lutego 2015 r. (data otrzymania 26 lutego 2015 r.), uzupełnionym 27 kwietnia 2015 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania dochodu ze sprzedaży nieruchomości na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

*   w części dotyczącej wydatkowania przychodu ze sprzedaży na nabycie działki budowlanej, na której Wnioskodawca wybuduje dom dla siebie – **jest prawidłowe**,
*   w części dotyczącej wydatkowania przychodu ze sprzedaży na nabycie działki budowlanej, na której Wnioskodawcy wybuduje dom dla swojej babki – **jest nieprawidłowe**,
*   w części dotyczącej skutków podatkowych zbycia działki zabudowanej domem po skorzystaniu ze zwolnienia – **jest nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 26 lutego 2015 r. otrzymano ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania dochodu ze sprzedaży nieruchomości na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku ze stwierdzonymi brakami formalnymi, pismem z 14 kwietnia 2015 r. Znak: IBPBII/2/4511-253/15/MM, wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku. Uzupełnienia dokonano 27 kwietnia 2015 r.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

W dniu 26 września 2011 r. na podstawie aktu notarialnego umowy darowizny Wnioskodawca nabył nieruchomość od swojej babki. W akcie notarialnym zawarto zapis, że darczyńca tj. babka Wnioskodawcy ma osobistą, dożywotnią i bezpłatną służebność mieszkaniową.

W dniu 16 grudnia 2013 r. Urząd Marszałkowski wykupił od Wnioskodawcy nieruchomość na rzecz budowy przechodzącej w tym miejscu obwodnicy miasta.

W lutym 2014 r. Wnioskodawca złożył zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2013 do urzędu skarbowego. Wnioskodawca zamierza skorzystać ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przeznaczając przychody uzyskane ze sprzedaży nieruchomości na własne cele mieszkalnie.

Następnie w 2014 r. Wnioskodawca kupił dwie działki budowlane, z czego jedna z nich na dzień sporządzenia aktu notarialnego zlokalizowana jest na terenie, dla którego brak aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego – działka zlokalizowana jest na obszarze, dla którego obecnie sporządzany jest projekt miejscowego planu zagospodarowania przestanego miasta.

W dniu 9 września 2014 r. wydano decyzję o planie zagospodarowania przestrzennego działki, którą kupił Wnioskodawca. Własne cele mieszkaniowe Wnioskodawca zamierza realizować budując dom dla siebie i rodziny na jednej działce, na drugiej natomiast Wnioskodawca chciałby wybudować dom dla babki, by zapewnić jej godne warunki mieszkaniowe w ramach służebności mieszkaniowej.

Wnioskodawca jest właścicielem tylko ww. działek. Aktualnie mieszka z małżonkiem, dzieckiem i babką u swoich rodziców.

W związku z powyższym zdarzeniem zadano następujące pytania.

Czy przeznaczenie całej kwoty uzyskanej ze sprzedaży ww. nieruchomości na zakup obu działek budowlanych może zostać uznane za wydatek na cele mieszkaniowe zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 131 oraz art. 21 ust. 25-30 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Jeśli w ciągu 2 lat od dnia odpłatnego zbycia nieruchomości uzyskany przychód Wnioskodawca wydatkuje na własne cele mieszkaniowe i udokumentuje poniesione wydatki w urzędzie skarbowym, to w jakim czasie (jeśli zajdzie taka potrzeba) od tego wydarzenia Wnioskodawca będzie mógł sprzedać dom z działką (wyliczone wydatki na własne cele mieszkaniowe) nie powodując cofnięcia zwolnienia od podatku?

Zdaniem Wnioskodawcy, stosując się do art. 21 ust. 1 pkt 131 oraz art. 21 ust. 25-30 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Wnioskodawca będzie mógł zaliczyć zakup obu działek do wydatków na własne cele mieszkaniowe.

Zdaniem Wnioskodawcy, jeśli w ciągu 2 lat od dnia odpłatnego zbycia nieruchomości uzyskany przychód wydatkuje na własne cele mieszkaniowe i udokumentuje poniesione wydatki w urzędzie skarbowym, to od tego wydarzenia będzie mógł sprzedać dom z działką w 2016 r. (jeśli zajdzie taka potrzeba) nie powodując tym samym cofnięcia zwolnienia od podatku lub dodatkowych kosztów. Art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mówi, że sprzedaż nieruchomości (prawa majątkowego) co do zasady stanowi źródło przychodu, jeżeli nastąpiła ona przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie. Jeśli sprzedaż domu z działką nastąpi w 2016 r. to będzie to sprzedaż po upływie 5 lat od chwili nabycia darowizny. Wnioskodawca nie liczy tutaj momentu zbycia nieruchomości, ponieważ w tym przypadku nieruchomość była zabrana w 2013 r. przez Urząd Marszałkowski pod budowę obwodnicy miasta.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest częściowo prawidłowe a częściowo nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) – źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

–jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie lub wybudowanie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a przychód uzyskany z odpłatnego zbycia w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Pod pojęciem „nabycie” należy rozumieć każde zdarzenie i każdą czynność prawną, w efekcie której dochodzi do przeniesienia prawa własności do nieruchomości.

Z kolei zgodnie z art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.) – przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Świadczenie darczyńcy może polegać na działaniu lub zaniechaniu działania. Istotną cechą darowizny jest jej bezpłatny charakter. Umowa darowizny jest bez wątpienia jednym ze sposobów nabycia prawa własności.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia wynika, że 26 września 2011 r. w drodze darowizny Wnioskodawca nabył od babki nieruchomość. W dniu 16 grudnia 2013 r. nieruchomość została sprzedana na rzecz miasta.

Zatem w związku ze sprzedażą nieruchomości po stronie Wnioskodawcy powstało źródło przychodu podlegające opodatkowaniu, ponieważ sprzedaż nieruchomości nastąpiła przed upływem 5-letniego terminu, o którym mowa w ww. art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

I tak w myśl art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.

Stosownie do art. 30e ust. 2 ww. ustawy – podstawą obliczenia podatku jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.

Przy czym przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej (art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Pojęcie kosztów odpłatnego zbycia nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane w ustawie, należy zatem stosować językowe rozumienie tego wyrażenia, zgodnie z którym za koszty odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uważa się wszystkie wydatki poniesione przez zbywającego, które są konieczne, aby transakcja mogła dojść do skutku (wszystkie niezbędne wydatki bezpośrednio związane z tą czynnością). Można do takich kosztów zaliczyć np.: koszty wyceny sprzedawanej nieruchomości przez rzeczoznawcę majątkowego, koszty biura pośrednictwa obrotu nieruchomościami, koszty ogłoszeń w prasie, o ile były ponoszone przez zbywcę. Pomiędzy tymi wydatkami a dokonanym zbyciem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy.

Natomiast za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn (art. 22 ust. 6d ustawy).

Wysokość tych nakładów ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych (art. 22 ust. 6e ww. ustawy).

Podsumowując, opodatkowaniu podlega dochód stanowiący różnicę między przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości (art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych) oraz kosztami uzyskania tego przychodu (art. 22 ust. 6d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie z art. 30e ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3 (PIT-39), wykazać:

1.  dochody uzyskane w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) i obliczyć należny podatek dochodowy od dochodu, do którego nie ma zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 131, lub
2.  dochody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131.

Dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) nie łączy się z dochodami (przychodami) z innych źródeł – stosownie do art. 30e ust. 5 ww. ustawy.

Należny podatek wynikający z tego zeznania jest płatny w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym (art. 45 ust. 4 pkt 4 w zw. z art. 45 ust. 1b ww. ustawy).

Natomiast w przypadku niewypełnienia warunków określonych w art. 21 ust. 1 pkt 131 podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 3, i do zapłaty podatku wraz z odsetkami za zwłokę; odsetki nalicza się od następnego dnia po upływie terminu płatności, o którym mowa w art. 45 ust. 4 pkt 4, do dnia zapłaty podatku włącznie (art. 30e ust. 7 ww. ustawy).

Stosownie do treści art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy – wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.

Należy wyjaśnić, że powyższe zwolnienie obejmować będzie taką część dochodu uzyskanego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, jaka proporcjonalnie odpowiada udziałowi poniesionych wydatków na własne cele mieszkaniowe w osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia.

Dochód zwolniony należy zatem obliczyć według następującego wzoru:

dochód zwolniony = D x (W/P)

gdzie:

D – dochód ze sprzedaży nieruchomości,

W – wydatki poniesione na cele mieszkaniowe,

P – przychód ze sprzedaży nieruchomości.

W sytuacji gdy przychód z odpłatnego zbycia zostanie w całości przeznaczony na cele mieszkaniowe, to wówczas uzyskany z tego tytułu dochód będzie w całości korzystał ze zwolnienia od podatku dochodowego. Jeśli jednak tylko część przychodu przeznaczona będzie na cele mieszkaniowe, to zwolnieniem objęta będzie tylko ta część dochodu, która proporcjonalnie odpowiada udziałowi poniesionych wydatków na własne cele mieszkaniowe

w osiągniętych przychodach z odpłatnego zbycia.

Stosownie do art. 21 ust. 25 pkt 1 ww. ustawy – za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

1.  nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
2.  nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
3.  nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
4.  budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
5.  rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

–położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej,

Zgodnie z art. 21 ust. 28 − za wydatki, o których mowa w ust. 25, nie uważa się wydatków poniesionych na:

1.  nabycie gruntu lub udziału w gruncie, prawa wieczystego użytkowania gruntu lub udziału w takim prawie, budynku, jego części lub udziału w budynku, lub
2.  budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę, adaptację lub remont budynku albo jego części

−przeznaczonych na cele rekreacyjne.

Wnioskodawca środki uzyskane ze sprzedaży darowanej nieruchomości przeznaczył na zakup dwóch działek budowlanych. Na jednej z działek Wnioskodawca zamierza wybudować dom dla siebie i swojej rodziny a na drugiej dom dla babki.

Podstawową okolicznością decydującą o zastosowaniu zwolnienia wynikającego z przywołanego wyżej art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym jest fakt wydatkowania (począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie) środków z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych na wskazane w ustawie „własne cele mieszkaniowe podatnika”. Poprzedzenie wyrażenia „cele mieszkaniowe” przymiotnikiem „własne” świadczy o tym, że ustawodawca przewidując podstawę do zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 i dopisując ten przymiotnik, przesądził, że celem nadrzędnym jest możliwość uwzględnienia przy obliczaniu dochodu zwolnionego z opodatkowania tylko takich wydatków, które poniesione zostały na zaspokojenie „własnych” potrzeb mieszkaniowych. Tak więc uregulowane w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy zwolnienie od podatku dochodowego w zamierzeniach ustawodawcy realizować ma cel, jakim jest zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika, a nie cudzych celów albo celów inwestycyjnych bądź zarobkowych. Realizacja tego celu powinna zatem polegać na tym, że w przypadku nabycia gruntu po budowę budynku mieszkalnego podatnik faktycznie powinien w wybudowanym na tym gruncie budynku takie cele realizować, a więc mieszkać. Grunt ten ma służyć realizacji własnych celów mieszkaniowych podatnika i nie ma mowy o tym aby to były cudze cele. Nie wystarczy być zatem właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości – w nieruchomości tej trzeba jeszcze faktycznie mieszkać. U podstaw zwolnienia legło bowiem założenie, że nie powinny być opodatkowane jedynie te środki, które zostały wydane na realizacje własnego celu mieszkaniowego zbywającego. Wynika to wprost z treści przepisu normującego zwolnienie.

Dlatego samo poniesienie przez Wnioskodawcę wydatku na nabycie działek budowlanych nie świadczy jeszcze o tym, że została spełniona przesłanka skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania. Warunkiem zwolnienia podatkowego jak wskazano powyżej jest wykazanie przez podatnika, że wydatek poniesiony został na zrealizowanie jego własnych celów mieszkaniowych. Wydatkowanie przychodu na własne cele mieszkaniowe oznacza, według stanowiska prezentowanego w orzecznictwie i doktrynie, że celem podatnika jest realizacja potrzeby zapewnienia sobie tzw. „dachu nad głową”. Sądy administracyjne podkreślają, że zwolnienie z opodatkowania dochodów opisanych w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ma charakter mieszany, podmiotowo-przedmiotowy. Wydatkowanie środków na określony przedmiot w połączeniu z funkcją jaką ten przedmiot realizuje na rzecz nabywcy – zaspokojenie jego niezaspokojonych celów mieszkaniowych. W świetle takiego wyjaśnienia nie zaspokaja swoich własnych celów mieszkaniowych osoba, która nabywa grunt pod budowę domu dla innych osób, bez względu na to kim są te osoby dla podatnika.

Wnioskodawca wprost wskazał we wniosku, że na drugiej nabytej działce chciałby wybudować dom dla babki, by zapewnić jej godne warunki mieszkaniowe w ramach służebności mieszkaniowej. Nie ma zatem wątpliwości, że budynek nie będzie służył do zaspokojenia własnych celów mieszkaniowych Wnioskodawcy, lecz będzie służył potrzebom mieszkaniowym jego babki. Zatem wydatkowanie przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości na nabycie działki budowlanej w celu wybudowania domu dla babki nie spełnia warunku zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W takim wypadku celem działania Wnioskodawcy nie jest bowiem dążenie do zrealizowania swojej własnej potrzeby mieszkaniowej, a więc własnego celu mieszkaniowego.

Wnioskodawca – jak sam wskazał we wniosku – własne cele mieszkaniowe zamierza bowiem realizować na pierwszej działce budując dom dla siebie, małżonka i dziecka. W tym zakresie tj. przeznaczając środki ze sprzedaży darowanej nieruchomości na nabycie działki budowlanej w celu wybudowania domu dla siebie, Wnioskodawca spełnił warunki zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy, bowiem poniósł wydatki na „własne cele mieszkaniowe”.

Odnosząc się natomiast do momentu, w którym Wnioskodawca będzie mógł sprzedać działkę, na której planuje wybudować dla siebie dom tak aby nie stracić prawa do zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy należy wyjaśnić, że przepisy prawa podatkowego nie określają minimalnego okresu, po którym nieruchomość może zostać zbyta, tak by podatnikowi nie zostało odebrane prawo do skorzystania z ulgi. Jednakże należy mieć na uwadze, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania od zaspokojenia własnych celów mieszkaniowych. Istotnym dla zachowania prawa do zwolnienia nie jest zatem okres w jakim dochodzi do zbycia nabytej w ramach zaspokojenia własnych celów mieszkaniowych nieruchomości, ale powody tego zbycia. Organ musi mieć pewność, że działania podatnika były podejmowane celem zaspokojenia swoich potrzeb mieszkaniowych a nie wyłącznie dla skonsumowania ulgi mieszkaniowej i sprzedaży nabytej nieruchomości po skorzystaniu z tej ulgi. Do czasu przedawnienia zobowiązania podatkowego organy podatkowe mają prawo do własnej oceny artykułowanych przez podatników subiektywnych motywów zakupu nieruchomości i późniejszych decyzji co do dalszych losów tych nieruchomości. Weryfikacji takiej dokonuje się poprzez porównanie obiektywnych faktów związanych z zakupem i późniejszym losem nieruchomości do deklarowanych motywów działania podatnika.

Wnioskodawca sprzedał darowaną nieruchomość w 2013 r. więc termin płatności podatku przypadł na 30 kwietnia 2014 r. Zatem zobowiązanie podatkowe w omawianej sprawie przedawni się z końcem 2019 r. i jeżeli sprzedaż działki budowlanej nastąpi wcześniej, to organ podatkowy będzie sprawdzał, czy decyzja ta została podyktowana zmianą sytuacji życiowej lub ekonomicznej Wnioskodawcy, czy też sam zakup działki od początku był podyktowany tyko chęcią uniknięcia płacenia podatku a kiedy już Wnioskodawca uniknął płacenia podatku to działka stała się zbędna.

Podkreślić należy, że zwolnienia podatkowe oraz ulgi są wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, dlatego do interpretacji przepisów ustanawiających zwolnienia podatkowe, jak również ulgi, należy stosować wykładnię ścisłą, która nie wychodzi poza literalne brzmienie przepisów. Stąd też, korzystanie z przedmiotowego zwolnienia przysługuje podatnikowi tylko i wyłącznie w sytuacji spełnienia wszystkich przesłanek wskazanych w przepisie prawa.

W przypadku korzystania z ulg i zwolnień podatkowych wynikających z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obowiązek udowodnienia, że określony wydatek został poniesiony przy spełnieniu wszystkich warunków wynikających z przepisów podatkowych spoczywa na podatniku, który wywodzi z tego określone skutki prawne.

Należy również wyjaśnić, że zbycie działki będzie nowym zdarzeniem podatkowym i w żadnym wypadku nie można daty jej nabycia utożsamiać z datą nabycia w drodze darowizny nieruchomości, którą zbyto na rzecz Urzędu Marszałkowskiego. Działkę budowlaną Wnioskodawca nabył w 2014 r., gdyż dopiero wówczas został jej właścicielem. Dlatego bezdyskusyjnie pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ww. ustawy należy liczyć od końca 2014 r. Cel zbycia darowanej nieruchomości na rzecz Urzędu Marszałkowskiego pod budowę obwodnicy miasta nie ma żadnego wpływu na ustalenie daty nabycia nowej działki budowlanej ani na bieg terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Sprzedaż działki, którą Wnioskodawca nabył w 2014 r. nie będzie źródłem przychodu dopiero jeśli nastąpi po 31 grudnia 2019 r. a nie jak chce Wnioskodawca – w 2016 r.

Podsumowując, przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości w części w jakiej został wydatkowany na zakup działki budowlanej, na której Wnioskodawca wybuduje dom dla babki nie korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż celem Wnioskodawcy nie jest zaspokojenie jego własnych potrzeb mieszkaniowych, ale potrzeb mieszkaniowych jego babki. W tym zakresie stanowisko Wnioskodawcy jest nieprawidłowe.

Natomiast wydatkowanie części przychodu z odpłatnego zbycia darowanej nieruchomości na nabycie działki budowlanej, na której to działce Wnioskodawca zamierza wybudować dom dla siebie i swojej rodziny, jest dążeniem do realizacji własnych potrzeb mieszkaniowych, w związku z czym uprawnia Wnioskodawcę do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jeżeli po skorzystaniu ze zwolnienia Wnioskodawca zbędzie tę działkę, to naczelnik urzędu skarbowego właściwy dla Wnioskodawcy będzie zobowiązany przeanalizować wszystkie okoliczności nabycia i sprzedaży działki i ocenić czy zbycie to będzie miało wpływ na prawo do zwolnienia. W każdym jednak przypadku zbycie nabytej w 2014 r. działki, które nastąpi przed 1 stycznia 2020 r. będzie stanowiło dla Wnioskodawcy źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.