Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1/4512-1010/15-2/MP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-10-22
Teza: Prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez Wykonawców z tytułu realizacji etapu inwestycji obejmującego pozyskanie służebności przesyłu.
Słowa kluczowe: faktura; odliczenia-prawo do odliczenia; służebność-służebność przesyłu
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106m; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106p; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106q

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r. poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy - przedstawione we wniosku z dnia 23 września 2015 r. (data wpływu 28 września 2015 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie udokumentowania czynności ustanowienia służebności przesyłu na rzecz Spółki oraz prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez Wykonawców – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 września 2015 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie udokumentowania czynności ustanowienia służebności przesyłu na rzecz Spółki oraz prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez Wykonawców.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe :

Przedmiotem działalności Spółki jest świadczenie usług polegających na przesyłaniu energii elektrycznej. W związku z wykonywaną działalnością Spółka zawiera umowy na realizację inwestycji związanych z rozbudową sieci przesyłowych z wykonawcami (dalej: „Wykonawcy”). Zawierane umowy mają charakter kompleksowy i w przypadku budowy obiektów liniowych obejmują m.in. nabycie służebności przesyłu do gruntu, na którym zostanie wytyczony obiekt liniowy.

Integralną częścią zawieranych umów są harmonogramy rzeczowo - finansowe lub osobno sporządzane harmonogramy rzeczowe i harmonogramy płatności (dalej: „Harmonogramy”), w których wyszczególnia się etapy realizacji prac. Jednym z wyszczególnionych w Harmonogramach etapów realizacji prac jest etap pozyskania służebności przesyłu z przeznaczeniem na realizację inwestycji. Za wykonanie poszczególnych etapów umów Wykonawca otrzymuje wynagrodzenie na poziomie wcześniej ustalonym w Harmonogramie. Wynagrodzenie to jest zryczałtowane i obejmuje ono w przypadku etapu polegającego na pozyskaniu służebności przesyłu zarówno przewidywaną (na moment przygotowania Harmonogramu) cenę jej nabycia oraz wszelkie inne koszty związane z jej pozyskaniem oraz marżę Wykonawcy.

W aktach notarialnych nabycia służebności przesyłu od właścicieli gruntów (dalej: „Właściciele”) jako podmiot na rzecz którego ustanowiona jest służebność występuje Wnioskodawca reprezentowany przez pełnomocników, jakimi są Wykonawcy, którzy odpowiadają za same negocjacje z Właścicielami, jak również organizują czynności związane z zawarciem umów służebności w formie aktów notarialnych.

W związku z realizacją opisanych powyżej umów zdarzają się sytuacje, w których część Właścicieli ustanawiających służebność przesyłu jest podatnikami podatku od towarów i usług. Właściciele ci z tytułu udzielonej służebności przesyłu wystawiają fakturę wskazując na niej jako nabywców Wykonawców. Należności wynikające z faktur są regulowane przez Wykonawców, co wynika wprost z zapisów umów zawieranych pomiędzy Wykonawcami a Spółką.

Równocześnie Wykonawcy z tytułu realizacji umowy wystawiają na Spółkę fakturę na kwotę całego ryczałtowego wynagrodzenia określonego w Harmonogramie za realizację danego etapu inwestycji. Następnie z faktury tej Spółka odlicza w całości podatek naliczony.

Spółka przewiduje, iż wskazany powyżej schemat rozliczeń będzie miał zastosowanie również w przyszłości.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy Właściciele nieruchomości, na której zostaje ustanowiona służebność przesyłu na rzecz Spółki postępują prawidłowo wystawiając fakturę z tytułu ustanowienia służebności przesyłu na Wykonawców, którzy regulują płatność wynikającą z tej faktury ?
2.  Czy Spółce przysługuje prawo do odliczenia całości podatku naliczonego z faktury wystawianej przez Wykonawców z tytułu realizacji etapu inwestycji obejmującego pozyskanie służebności przesyłu ?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Stanowisko Spółki w zakresie pytania nr 1

W ocenie Spółki Właściciele nieruchomości, na której zostaje ustanowiona służebność przesyłu na rzecz Spółki postępują prawidłowo wystawiając fakturę z tytułu ustanowienia służebności przesyłu na Wykonawców, którzy regulują płatność wynikającą z tej faktury.

Stanowisko Spółki w zakresie pytania nr 2

W ocenie Spółki przysługuje jej prawo do odliczenia całości podatku naliczonego z faktury wystawionej przez Wykonawców z tytułu realizacji etapu inwestycji obejmującego pozyskanie służebności przesyłu.

Uzasadnienie stanowiska Spółki Uzasadnienie stanowiska Spółki w zakresie pytania nr 1

Stosownie do art. 5 Ustawy VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Równocześnie zgodnie z art. 8 Ustawy VAT przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji.

Należy zatem uznać, iż pojęcie „świadczenia usługi" ma charakter dopełniający wobec pojęcia „dostawy towarów”, zatem każda transakcja dokonywana przez podatnika VAT w ramach świadczonej przez niego działalności gospodarczej - która nie stanowi dostawy towarów - powinna zostać uznana za świadczenie usług.

Ponadto w kontekście powyższych regulacji za świadczenie usług można uznać nie tylko aktywne działanie podatnika, ale również jego powstrzymanie się od działania czy też tolerowanie pewnej sytuacji lub czynności.

Instytucja służebności przesyłu uregulowana została w art. 305(1) - 305(4) ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zm., dalej: „KC”). Jak stanowi art. 305(4) KC służebność przesyłu stanowi rodzaj służebności gruntowej, która została zdefiniowana w art. 285 § 1 KC. Zgodnie z tym przepisem nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności.

W związku z powyższym ustanowienie służebności przesyłu (jako rodzaju służebności gruntowej) wiąże się z zobowiązaniem właściciela gruntu do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji, co w ocenie Spółki stanowi usługę podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Stanowisko, iż służebność przesyłu stanowi na gruncie podatku od towarów i usług usługę podlegającą opodatkowaniu jest prezentowane również w interpretacjach organów podatkowych. Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z dnia 2 lutego 2012 r., sygn. ILPP1/443-1419/11-2/AW wskazał, iż „ustanowienie służebności przesyłu (jako rodzaju służebności gruntowej) wiąże się ze zobowiązaniem właściciela gruntu do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. W związku z tym, będąc jednocześnie czynnością polegającą na wykorzystywaniu towaru (do towarów w świetle art. 2 pkt 6 ustawy zalicza się również grunty) w sposób ciągły dla celów zarobkowych (realizowaną za wynagrodzeniem), zyskuje charakter odpłatnej usługi, w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy". Podobne stanowisko zostało przedstawione także w innych interpretacjach organów podatkowych m.in. w:

*   Interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 3 marca 2015 r., sygn. ILPP2/443-1279/14-2/EN,

*   Interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 10 czerwca 2014 r., sygn. ITPP1/443-342/14/DM,

*   Interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 24 lutego 2012 r., sygn. IPP2/443-1387/11-2/1G.

Tym samym uwzględniając powyższe należy przyjąć, iż Właściciele ustanawiając służebność przesyłu na rzecz Spółki niewątpliwie świadczą usługę.

Równocześnie art. 106b ust. 1 pkt 1 dla świadczonych usług nakłada obowiązek wystawienia faktur dokumentujących dokonaną sprzedaż. W ocenie Spółki prawidłowym jest w przedstawionym stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) wystawienie przez Właścicieli nieruchomości faktur na Wykonawców. Wykonawcy bowiem na podstawie zawieranych ze Spółką umów są zobowiązani występować do Właścicieli celem ustanowienia na ich gruntach służebności przesyłu. Wykonawcy posiadają również pełnomocnictwo Spółki, na podstawie którego zawierają umowy dotyczące ustanowienia służebności przesyłu z Właścicielami w imieniu i na rzecz Spółki.

Powyższe stanowisko Spółki znajduje również potwierdzenie w indywidualnych interpretacjach przepisów prawa podatkowego wydawanych przez organy podatkowe dotyczących analogicznych stanów faktycznych do przedstawionego w niniejszym wniosku. Przykładowo, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z dnia 27 lutego 2013 r. (sygn. ILPP1/443-1053/12-6/AW) potwierdził, iż w sytuacji gdy to wykonawca linii elektroenergetycznej zawiera umowy służebności przesyłu z właścicielami gruntów w imieniu i na rzecz zlecającego budowę linii (inwestora) to dopuszczalne jest wystawienie faktury przez właściciela gruntu z tytułu ustanowienia służebności przesyłu na wykonawcę linii elektroenergetycznej, który reguluje płatność z tej faktury.

Powyższe stanowisko znajduje również potwierdzenie w indywidualnej interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 25 lipca 2014 r. (sygn. ITPP1/443-521/14/DM), w której organ podatkowy w identycznym stanie faktycznym potwierdził możliwość odliczenia podatku naliczonego przez wykonawcę linii elektroenergetycznej z faktury wystawionej przez właściciela gruntu ustanawiającego służebność przesyłu.

Reasumując, w ocenie Spółki wystawianie przez Właścicieli faktur z tytułu ustanowienia służebności przesyłu na Wykonawców a nie na Spółkę jest prawidłowe.

Uzasadnienie stanowiska Spółki w zakresie pytania nr 2

Zgodnie z generalną zasadą zawartą w art. 86 ust. 1 Ustawy VAT w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia kwoty podatku naliczonego z faktury dokumentującej nabycie towarów i usług.

W ocenie Spółki zatem nie ma przeszkód aby na podstawie wskazanego powyżej przepisu Spółka mogła dokonać odliczenia całości podatku naliczonego z faktur wystawianych przez Wykonawców z tytułu realizacji etapu umowy jakim jest pozyskanie służebności przesyłu.

W ocenie Spółki w niniejszym stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) w szczególności nie znajdzie zastosowania art. 88 ust. 1a Ustawy VAT, który stanowi, iż obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do wydatków, o których mowa w art. 29a ust 7 pkt 3 Ustawy VAT.

Jak stanowi natomiast art. 29 ust. 7 pkt 3 Ustawy VAT podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.

W ocenie Spółki nie można uznać, iż część wynagrodzenia wypłacanego wykonawcy ma charakter „zwrotu" kosztów pozyskania służebności przesyłu od Właścicieli, o którym mowa w w art. 29 ust. 7 pkt 3 Ustawy VAT. Przemawia za tym fakt, iż kwota wynagrodzenia Wykonawcy jest ustalona ryczałtowo za zrealizowanie inwestycji w całości. Zatem wynagrodzenie określone w Harmonogramach umów zawartych z Wykonawcami nie powinno być dzielone i w żadnej części nie odzwierciedla wprost zwrotu wydatków, jakie poniósł Wykonawca. W rezultacie zdaniem Spółki faktura od Wykonawcy dokumentuje kompleksową usługę realizacji danego etapu inwestycji rozbudowy sieci przesyłowej. Uzasadniają to następujące okoliczności: przede wszystkim kwota wynagrodzenia, jakie określone jest na fakturze wystawionej przez Wykonawcę, jest zapłatą za usługę świadczoną przez niego, a nie rekompensatą wydatków, jakie poniósł. Należy przyjąć, iż tytuł prawny będący podstawą zapłaty jest inny, niż zwrot kosztów poniesionych przez Wykonawcę. W analizowanym stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym), Wykonawca wykonuje usługę, która ma charakter samodzielny. Cena za nią nie jest prostym odzwierciedleniem kosztów, jakie zostaną przez niego poniesione, lecz stanowi wartość jego nakładu pracy w realizację inwestycji, w tym w pozyskanie służebności przesyłu.

Powyższe stanowisko, tj. że wynagrodzenie ujęte na fakturze wystawionej przez Wykonawcę, nie stanowi „zwrotu" jego kosztów, potwierdza także okoliczność, że kwoty te (tj. wynagrodzenie i wydatki z tytułu ustanowienia służebności przesyłu) na ogół są różnej wartości. Wynagrodzenie to nie może zatem stanowić zwrotu, gdyż zwrot powinno się przyjmować wyłącznie w takiej sytuacji, kiedy następuje prosty do ustalenia, bezpośredni zwrot wydatku, jaki został poniesiony. W sytuacji natomiast, gdy kwota przekazana przez usługobiorcę nie jest prostym odzwierciedleniem wydatku poniesionego przez usługodawcę nie można przyjąć, iż mamy do czynienia ze „zwrotem”.

Nie można również uznać, iż wynagrodzenie z faktury „w części" odpowiada poniesionym kosztom.

Wynika to z tego, iż w realiach niniejszej sprawy, określanie tej części wynagrodzenia, jaka odpowiada kosztom, następuje na etapie zawarcia umów z Wykonawcami, a więc przed poniesieniem tych kosztów. Wynagrodzenie to zatem jest jedynie „prognozą”, która w zdecydowanej części przypadków różnić się będzie od kosztów, jakie faktycznie zostaną poniesione.

Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Spółki, jest ona uprawniona do odliczania całości podatku VAT wykazanego na fakturze przez Wykonawcę, bowiem kwota z faktury jest wynagrodzeniem za usługę wyświadczoną Spółce. Mimo, że usługa ma złożony charakter, to jednak wszelkie poniesione przez Wykonawcę wydatki na jej realizację odzwierciedlone ryczałtowo w przyjętym Harmonogramie stanowią jedynie elementy kalkulacyjne tej usługi.

Podsumowując powyższe argumenty należałoby zatem uznać, że Spółka jest uprawniona do odliczania podatku naliczonego od faktur otrzymanych od Wykonawców w całości.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Ad. 1

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Z art. 7 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ww. ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy zatem rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).

Należy jednak zaznaczyć, że nie każde powstrzymanie się od działania czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę, w rozumieniu przepisów ustawy. Aby tak się stało muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki:

1.  w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
2.  świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że przedmiotem działalności Spółki jest świadczenie usług polegających na przesyłaniu energii elektrycznej. W związku z wykonywaną działalnością Spółka zawiera umowy na realizację inwestycji związanych z rozbudową sieci przesyłowych z Wykonawcami. Zawierane umowy mają charakter kompleksowy i w przypadku budowy obiektów liniowych obejmują m.in. nabycie służebności przesyłu do gruntu, na którym zostanie wytyczony obiekt liniowy.

Za wykonanie poszczególnych etapów umów Wykonawca otrzymuje wynagrodzenie na poziomie wcześniej ustalonym w Harmonogramie. Wynagrodzenie to jest zryczałtowane i obejmuje ono w przypadku etapu polegającego na pozyskaniu służebności przesyłu zarówno przewidywaną (na moment przygotowania Harmonogramu) cenę jej nabycia oraz wszelkie inne koszty związane z jej pozyskaniem oraz marżę Wykonawcy.

W związku z realizacją opisanych powyżej umów zdarzają się sytuacje, w których część Właścicieli ustanawiających służebność przesyłu jest podatnikami podatku od towarów i usług. Właściciele ci z tytułu udzielonej służebności przesyłu wystawiają fakturę wskazując na niej jako nabywców Wykonawców. Należności wynikające z faktur są regulowane przez Wykonawców, co wynika wprost z zapisów umów zawieranych pomiędzy Wykonawcami a Spółką. Równocześnie Wykonawcy z tytułu realizacji umowy wystawiają na Spółkę fakturę na kwotę całego ryczałtowego wynagrodzenia określonego w Harmonogramie za realizację danego etapu inwestycji.

Instytucja służebności przesyłu uregulowana została w art. 305(1)-305(4) ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121 z późn. zm.) – dalej K.c.

W świetle art. 305(1) tej ustawy, nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 49 § 1 K.c., urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.

Jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem (art. 305(2) § 1 ustawy Kodeks cywilny). Zgodnie z art. 305(2) § 2 tej ustawy, jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu.

Zatem, służebność przesyłu jest ustanawiana na rzecz przedsiębiorcy za odpowiednim wynagrodzeniem należnym od przedsiębiorcy na rzecz właściciela nieruchomości obciążonej. Wymaga to zawarcia stosownej umowy przez zainteresowane strony albo wydania konstytutywnego orzeczenia sądu (postanowienia), zapadającego na wniosek strony występującej z roszczeniem o ustanowienie służebności przesyłu.

Z kolei pojęcie służebności gruntowej zdefiniowane zostało w art. 285 § 1 ustawy Kodeks cywilny. Zgodnie z tym przepisem nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności.

Na gruncie prawa cywilnego pojęcie służebności gruntowej i pojęcie służebności przesyłu nie są tożsame.

W myśl art. 305(4) Kodeksu cywilnego do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych.

Ustanowienie służebności przesyłu wiąże się ze zobowiązaniem właściciela gruntu do powstrzymywania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Analiza powołanych wyżej przepisów w odniesieniu do treści złożonego wniosku pozwala na stwierdzenie, że ustanowienie odpłatnej służebności przesyłu na rzecz Wnioskodawcy stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż wyczerpuje znamiona art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Otrzymane przez właściciela gruntu z tego tytułu wynagrodzenie należy potraktować jako formę wynagrodzenia za świadczenie usług wynikających z umowy, opodatkowane podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych, tj. według 23% stawki podatku.

Zgodnie z art. 106b ust. 1 powołanej ustawy podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:

1.  sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
2.  sprzedaż wysyłkową z terytorium kraju i sprzedaż wysyłkową na terytorium kraju na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
3.  wewnątrzwspólnotowa dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
4.  otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów lub czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4.

Zgodnie z opisem sprawy, zadaniem Wykonawców w ramach świadczonych na mocy zawartej umowy usług - jest m.in. pozyskanie na rzecz Wnioskodawcy służebności przesyłu z przeznaczeniem na realizację inwestycji. Ze względu na fakt, że w analizowanej sprawie Wykonawca występuje jako podmiot pośredniczący w nabywaniu usługi służebności przesyłu w imieniu własnym, ale na rzecz Wnioskodawcy, właściciel nieruchomości gruntowej postąpi zasadnie - dokumentując usługę fakturą, na której jako nabywca wskazany zostanie Wykonawca, regulujący płatność wynikającą z tej faktury.

Ad. 2

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) cyt. ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Ustawodawca stworzył zatem podatnikom prawo do odliczenia podatku naliczonego w określonych terminach, pod warunkiem spełnienia przez nich zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, m.in. tego że zakupy towarów i usług udokumentowane fakturami będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Jak stanowi art. 88 ust. 1a ustawy, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do wydatków, o których mowa w art. 29a ust. 7 pkt 3.

W myśl art. 29a ust. 7 pkt 3 ustawy, podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.

W analizowanej sprawie, Wykonawcy z tytułu realizacji umowy wystawiają na Wnioskodawcę fakturę na kwotę całego ryczałtowego wynagrodzenia określonego w Harmonogramie za realizację danego etapu inwestycji. Następnie z faktury tej Wnioskodawca odlicza w całości podatek naliczony.

Kwota wynagrodzenia, jakie określone jest na fakturze wystawionej przez Wykonawcę nie stanowi prostego odzwierciedlenia wydatków, jakie zostaną przez niego poniesione, lecz stanowi wartość jego nakładu pracy w realizację inwestycji, w tym w pozyskanie służebności przesyłu. Wysokość wynagrodzenia przysługującego Wykonawcom zostaje określona na etapie zawarcia umowy, a więc jeszcze przed poniesieniem przez Wykonawcę jakichkolwiek kosztów. Wynagrodzenie to zatem jest jedynie „prognozą”, nie odzwierciedla wprost wydatków jakie faktycznie zostaną poniesione. Kwota wynagrodzenia jakie określone jest na fakturze wystawionej przez Wykonawcę jest zatem zapłatą za świadczoną przez niego usługę, nie stanowi natomiast rekompensaty kosztów jakie poniósł Wykonawca.

Zgodnie ze wskazaniem Wnioskodawcy, przedmiotem jego działalności jest świadczenie usług polegających na przesyłaniu energii elektrycznej. Nabywane od Wykonawców usługi związane z rozbudową sieci przesyłowych obejmujących m.in. nabycie służebności przesyłu do gruntu, na którym zostanie wytyczony obiekt liniowy, mają więc związek z opodatkowaną działalnością Wnioskodawcy.

W konsekwencji, Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia w całości podatku naliczonego z faktury wystawionej przez Wykonawców, dokumentującej realizację etapu inwestycji, obejmującego pozyskanie służebności przesyłu.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.