Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPP4/443-864/12-7/UNR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2013-04-04
Teza: 1.Czy w związku z realizacją projektu Gmina ma możliwość odzyskania podatku VAT z faktur, które dokumentują poniesione przez Gminę wydatki na montaż instalacji solarnych na domach prywatnych? 2.Czy w związku z realizacją projektu Gmina ma możliwość odzyskania podatku VAT z faktur, które dokumentują poniesione przez Gminę wydatki o charakterze bieżącym na działania związane z zarządzaniem projektem, promocją projektu oraz szkolenia zorganizowane w ramach projektu?
Słowa kluczowe: gmina; inwestycje; kolektor-kolektor słoneczny; odliczenia-odliczenie podatku; projekt; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 88; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 88a (uchylony)

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 19 grudnia 2012 r. (data wpływu 24 grudnia 2012 r.), uzupełnionym pismami z dnia 14 marca 2013 r. (data wpływu 18 marca 2013 r.) oraz z dnia 25 marca 2013 r. (data wpływu 29 marca 2013 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z realizacją projektu pn. „….” w przypadku poniesionych przez Gminę wydatków:

*   na montaż instalacji solarnych na domach prywatnych,

*   o charakterze bieżącym na działania związane z zarządzaniem projektem, promocją projektu oraz szkolenia organizowane w ramach projektu – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 24 grudnia 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

*   braku prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z realizacją projektu pn. „….” w przypadku poniesionych przez Gminę wydatków:
    *   na montaż instalacji solarnych na domach prywatnych,
    *   o charakterze bieżącym na działania związane z zarządzaniem projektem, promocją projektu oraz szkolenia organizowane w ramach projektu,

*   stawki podatku VAT dla usług montażu instalacji solarnych na domach prywatnych wykonywanych przez inny podmiot.

Przedmiotowy wniosek został uzupełniony pismami z dnia 14 marca 2013 r. oraz z dnia 25 marca 2013 r. w zakresie doprecyzowania opisu zdarzenia przyszłego.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe. (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku)

Gmina X przystąpiła do projektu pn. „\`(...)\`”. Liderem projektu a zarazem instytucją realizującą jest Gmina Y. Projekt jest przedsięwzięciem realizowanym przez 10 gmin (\`(...)\`). Projekt jest realizowany w ramach Szwajcarsko - Polskiego Programu Współpracy.

1.  Gmina X zamierza w ramach realizacji projektu zainstalować ok. 200 kolektorów słonecznych na budynkach prywatnych położonych na terenie Gminy X, przy czym kolektory te będą wykorzystywane zgodnie z regulaminem udziału w projekcie, wyłącznie na cele związane z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych mieszkańców tych budynków. Warunkiem udziału w projekcie jest wniesienie przez właściciela domu mieszkalnego wpłaty darowizny na rzecz gminy, z przeznaczeniem na rzecz ochrony środowiska, środki pochodzące z tych darowizn, nie obciążone podatkiem VAT zostaną przeznaczone na pokrycie części wkładu własnego Gminy X w projekcie. Od chwili zamontowania układu do dnia, w którym upłynie 5 lat od daty zakończenia projektu, tj. w okresie, w którym Gmina pozostaje właścicielem układu, część nieruchomości, na której układ został zamontowany, mieszkaniec udostępnia Gminie nieodpłatnie. Po upływie tego okresu, Gmina przekazuje mieszkańcowi układ nieodpłatnie, przy czym mieszkaniec jest zobowiązany do korzystania z budynku, w którym zamontowano układ, z tego układu lub innych urządzeń zapewniających co najmniej takie same parametry, z punktu widzenia ochrony środowiska, przez okres kolejnych 5 lat. Tak więc wykonane w ramach projektu kolektory słoneczne na budynkach prywatnych nie będą przedmiotem prowadzenia przez Gminę X jakiejkolwiek działalności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT.
2.  W przedmiotowym projekcje znajdują się wydatki związane z zarządzaniem projektem, promocją projektu oraz szkoleniami organizowanymi w ramach projektu, które klasyfikowane będą, zgodnie z zaleceniami władzy wdrażającej programy europejskie określonymi w piśmie znak (\`(...)\`..) jako wydatki o charakterze bieżącym (nie majątkowe). Wydatki powyższe nie będą generowały powstania jakichkolwiek przychodów. W związku z czym ponosząca je Gmina nie ma możliwości odzyskania podatku VAT.
3.  W opisanej w pkt 1 sytuacji dot. montażu kolektorów słonecznych na budynkach prywatnych zwrócono uwagę, że kolektory te będą służyć wyłącznie do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych ich użytkowników, w zakresie przygotowania ciepłej wody użytkowej. W związku z powyższym, zgodnie z zapisami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dz. U. Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Usługa polegająca na wykonaniu instalacji kolektorów słonecznych w tym przypadku powinna być obciążona 8% stawką podatku VAT. Na dzień dzisiejszy zgodnie z umową o dofinansowanie, termin zakończenia rzeczowej realizacji projektu to koniec 2014 roku. Ochrona powietrza przed zanieczyszczeniami, szczególnie związanymi z tak zwaną niską emisją, stanowi jeden z podstawowych kierunków polityki ekologicznej państwa oraz jedno z podstawowych zadań jednostek samorządu terytorialnego, dlatego też Gmina X wraz z 9 pozostałymi gminami postanowiły przystąpić do współdziałania w zakresie propagowania na swoim terenie odnawialnych źródeł energii. Zakładany montaż finansowy projektu pn. „\`(...)\`”, przewiduje rozliczenie jego kosztów brutto jako kwalifikowalnych.
4.  Gmina X jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
5.  Projekt realizowany będzie w ramach Szwajcarsko - Polskiego Programu Współpracy. Przedmiotowy projekt będzie realizowany w latach 2012-2016. Data zakończenia projektu zgodnie z umową nr xxxx w sprawie realizacji projektu to 30.05.2016 r.
6.  Projekt będący przedmiotem wniosku jest realizowany w ramach zadań własnych Gminy zgodnie z art. 7 ust 1 pkt 1 cyt.: zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy: „ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej” ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142. poz. 1591 z późn. zm.). W myśl przytoczonego przepisu do zadań własnych gminy należy między innymi ochrona środowiska i przyrody. Realizacja projektu ma na celu dywersyfikację źródeł energii poprzez zwiększenie wykorzystania odnawialnych źródeł, a tym samym ograniczenie emisji szkodliwych substancji pochodzących z wykorzystywania konwencjonalnych źródeł energii.
7.  Obowiązki Wnioskodawcy, jak również pozostałych Partnerów projektu, określone zostały w treści porozumienia międzygminnego w sprawie wspólnej realizacji projektu, podpisanym w dniu 18.01.2011 r. pomiędzy Gminą Y jako Instytucją Realizującą a Gminami: …….

Gminom Partnerskim zostały powierzone następujące obowiązki:

*   możliwość uczestnictwa w czynnościach związanych z prowadzeniem postępowań przetargowych w charakterze obserwatorów, z możliwością wnoszenia uwag i zastrzeżeń,

*   zarezerwowanie we własnych budżetach środków finansowych proporcjonalnie do liczby i wartości zadań inwestycyjnych realizowanych na ich terenie,

*   sporządzanie wniosków o płatność oraz raportów z realizacji projektu dot. własnego zakresu,

*   realizacja kontraktu zgodnie z podpisaną umową z wykonawcami.

Gminy Partnerskie na bieżąco współpracują z Gminą Y w zakresie realizacji projektu.

Lider projektu (Instytucja Realizująca) tj. Gmina Y wyłoni zgodnie z przepisami prawa dotyczącymi dokonywania zamówień publicznych wykonawców, którzy zrealizują inwestycje dla Instytucji Realizującej i wszystkich Gmin Partnerskich. Umowy z wykonawcami zostaną zawarte przez poszczególne Gminy, w zakresie dotyczącym budynków użyteczności publicznej, znajdujących się na terenie danej Gminy oraz domów prywatnych mieszkańców danej Gminy. W związku z powyższym każda z Gmin realizujących projekt będzie ponosić wydatki samodzielnie, nie będzie zatem konieczności przekazywania środków finansowych na rzecz Gminy Y. W chwili obecnej Gmina Y ponosi koszty ogólne projektu związane z przygotowaniem projektu do realizacji, które zostaną w proporcjonalnych częściach zwrócone Gminie Y przez Gminy Partnerskie w formie dotacji celowej.

1.  Każda z Gmin realizujących projekt będzie ponosić wydatki samodzielnie, nie będzie zatem konieczności przekazywania środków finansowych na rzecz Gminy Y. Wyjątek stanowić będzie zwrot przez poszczególne gminy, będące partnerami projektu (w tym Wnioskodawcę), kosztów ogólnych, które obecnie ponosi Lider projektu (Gmina Y). Zwrot poniesionych nakładów finansowych nastąpi w formie dotacji celowej.
2.  Zgodnie z umową z mieszkańcem układ solarny przez okres co najmniej 5 rat od dnia zakończenia realizacji projektu, w ramach którego jest instalowany i uruchomiony, pozostawać będzie własnością Gminy na obszarze której instalacja będzie montowana, a więc układ solarny montowany na obszarze Gminy X, będzie własnością Gminy X. Instalacje montowane na obszarze pozostałych gmin, będą własnością gminy na obszarze której projekt będzie realizowany, ponieważ umowy z mieszkańcami na zakres danej Gminy będą podpisywane w danej Gminie. Od chwili zamontowania Układu do dnia, w którym upłynie 5 lal od daty zakończenia projektu, tj. w okresie, w którym Gmina pozostaje właścicielem układu, część nieruchomości, na której układ został zamontowany, Mieszkaniec udostępnia Gminie nieodpłatnie. Po upływie okresu 5 lat Gmina przekazuje mieszkańcowi Układ nieodpłatnie, przy czym mieszkaniec jest zobowiązany do korzystania z budynku, w którym zamontowano układ, oraz tego układu, przez okres kolejnych 5 lat.
3.  Instytucja Realizująca tj. Gmina Y wyłoni zgodnie z przepisami prawa dotyczącymi dokonywania zamówień publicznych wykonawców, którzy zrealizują inwestycje dla Instytucji Realizującej i wszystkich Gmin Partnerskich. Umowy z wykonawcami zostaną zawarte przez poszczególne Gminy, w zakresie dotyczącym budynków użyteczności publicznej, znajdujących się na terenie danej Gminy oraz domów prywatnych mieszkańców danej Gminy. W związku z powyższym Faktury VAT dokumentujące poniesione wydatki w ramach projektu, o którym mowa we wniosku, będą wystawiane przez Wykonawców na Gminę X. W przypadku Gmin Partnerskich faktury VAT będą wystawiane na każdą z Gmin.
4.  Montażu kolektorów słonecznych dokona firma wyłoniona przez Lidera Projektu - Gminę Y w przeprowadzonym przetargu nieograniczonym.
5.  Z mieszkańcami z którymi będzie realizowany projekt zostaną zwarte umowy na dostawę, montaż wraz z uruchomieniem układu solarnego.
6.  Zgodnie z zapisem regulaminu uczestnictwa w projekcie, z którym mieszkańcy zostali zapoznani, warunkiem uczestnictwa w projekcie jest m.in. .dokonanie przez właściciela wpłaty darowizny na rzecz. Gminy, z przeznaczeniem na rzecz ochrony środowiska. Wysokość taj darowizny będzie stanowić 25% wartości Instalacji układu solarnego, którego wysokość zostanie określona po rozstrzygnięciu wszystkich postępowań przetargowych związanych z realizacją projektu i jego obsługą.
7.  Udział mieszkańca w projekcie to 25% kosztów kwalifikowanych instalacji solarnej. Pozostałe 75% kosztów kwalifikowanych to dofinansowane ze środków Szwajcarsko - Polskiego Programu Współpracy.
8.  Aktualnie faktury dokumentujące ponoszone przez Gminę Y koszty ogólne projektu wystawiane są na Gminę Y (Lidera projektu). Natomiast Gminy partnerskie zwracają Gminie Y proporcjonalne koszty w formie dotacji czyli nie następuje refakturowanie aktualnych kosztów ogólnych projektu. Następnie Gmina Y wyłoni zgodnie z przepisami prawa dotyczącymi dokonywania zamówień publicznych wykonawców, którzy zrealizują inwestycje dla instytucji realizującej i wszystkich gmin partnerskich. Umowy z wykonawcami zostaną zawarte przez poszczególne Gminy, w zakresie dotyczącym budynków znajdujących się na swojej Gminie. W związku z powyższym każda z Gmin realizujących projekt będzie ponosić wydatki samodzielnie i na nią będą wystawiane faktury.

W piśmie z dnia 14 marca 2013 r. Wnioskodawca wskazał, że projekt realizowany będzie w ramach Szwajcarsko – Polskiego Programu Współpracy. Przedmiotowy projekt będzie realizowany w latach 2012 – 2016. Data zakończenia projektu zgodnie z umową nr xxxx w sprawie realizacji projektu to 30.06.2016 r. Środki pieniężne w ramach Szwajcarsko – Polskiego Programu Współpracy będą przekazywane do Lidera projektu tj. Gminy Y a następnie Lider projektu przekazuje środki do Gminy X. Gmina X będzie otrzymywać środki od Lidera projektu i będzie to refundacja poniesionych kosztów z tytułu czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Z właścicielami domów prywatnych będą zawarte umowy cywilnoprawne na montaż kolektorów słonecznych. Wysokość darowizny będzie stanowić 25% wartości instalacji układu solarnego, którego wysokość zostanie określona po rozstrzygnięciu wszystkich postępowań przetargowych związanych z realizacją projektu i jego obsługą.

Dokonanie przez właściciela(i) budynku wpłaty darowizny jest warunkiem uczestnictwa w projekcie.

W piśmie z dnia 25 marca 2013 r. Wnioskodawca wskazał, że przedmiotowy projekt będzie realizowany w latach 2012 – 2016. Data zakończenia projektu zgodnie z umową nr xxx w sprawie realizacji projektu to 30.06.2016 r. Do tego dochodzi okres trwałości projektu, który wynosi 5 lat, a zatem lata obowiązywania projektu to 30.06.2021 r. Charakter dokonanej wpłaty przez mieszkańców został określony w regulaminie i jest obowiązkowy. Brak wpłaty przez mieszkańca spowoduje wykluczenie go z projektu, umowa z nim nie zostanie zawarta na montaż kolektora słonecznego, a tym samym kolektor słoneczny nie zostanie zamontowany. Ponadto, Zainteresowany w odpowiedzi na pytanie tut. Organu „Na kogo będą wystawiane faktury VAT dokumentujące poniesione przez Gminę wydatki o charakterze bieżącym na działania związane z zarządzaniem projektem, promocją projektu oraz szkolenia organizowane w ramach projektu?” wskazał, że faktury VAT dokumentujące poniesione wydatki w ramach projektu będą wystawiane na Gminę X.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

1.  Czy w związku z realizacją projektu Gmina X ma możliwość odzyskania podatku VAT z faktur, które dokumentują poniesione przez Gminę wydatki na montaż instalacji solarnych na domach prywatnych?
2.  Czy w związku z realizacją projektu Gmina X ma możliwość odzyskania podatku VAT z faktur, które dokumentują poniesione przez Gminę wydatki o charakterze bieżącym na działania związane z zarządzaniem projektem, promocją projektu oraz szkolenia zorganizowane w ramach projektu?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. 1

Gmina X nie ma możliwości odliczenia podatku VAT z faktur, które dokumentują poniesione przez Gminę wydatki na montaż instalacji solarnych na domach prywatnych.

Ad. 2

Gmina X nie ma możliwości odliczenia podatku VAT z faktur, które dokumentują poniesione przez Gminę wydatki o charakterze bieżącym na działania związane z zarządzaniem projektem, promocją projektu oraz szkolenia organizowane w ramach projektu.

Żaden z uzyskanych w ramach projektu produktów nie będzie wykorzystany przez Gminę X do jakiejkolwiek działalności komercyjnej opodatkowanej podatkiem VAT. Planowany do realizacji projekt mieści się w katalogu zadań własnych Gminy, wymienionych w art. 7 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. W myśl zapisu tego artykułu do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty m.in. w zakresie ochrony środowiska oraz zapotrzebowania w energię cieplną. Zasadniczym celem projektu jest poprawa jakości powietrza, zmniejszenie wykorzystania nieodnawialnych źródeł energii, dywersyfikacja źródeł energii oraz poprawa jakości życia mieszkańców Gminy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Stosownie do przepisu art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Natomiast w myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy - kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Stosownie do treści art. 87 ust. 1 ustawy, w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.

W myśl art. 88 ust. 4 ustawy, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 20 (niewystępujących w przedmiotowej sprawie).

Z powyższego wynika, iż prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego przez podmiot niebędący czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT oraz podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

Pod pojęciem działalności gospodarczej, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy rozumie się wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych.

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006 s. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.

W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwoistym charakterze:

*   podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz

*   podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.

Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy, itd., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych).

Z § 13 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 73, poz. 392 ze zm.) wynika, że zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty między innymi w zakresie ochrony środowiska oraz zaopatrzenia w energię cieplną.

Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawca, przystąpił do realizacji projektu pn. „…”. Przedmiotowy projekt jest realizowany w partnerstwie 10 gmin i obejmuje instalację kolektorów słonecznych na budynkach użyteczności publicznej i domach prywatnych. Wnioskodawca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Projekt realizowany będzie w ramach Szwajcarsko - Polskiego Programu Współpracy. Przedmiotowy projekt będzie realizowany w latach 2012-2016. Gmina X zamierza w ramach realizacji projektu zainstalować ok. 200 kolektorów słonecznych na budynkach prywatnych położonych na terenie Gminy. Warunkiem udziału w projekcie jest wniesienie przez właściciela domu mieszkalnego wpłaty darowizny na rzecz gminy, z przeznaczeniem na rzecz ochrony środowiska, środki pochodzące z tych darowizn, zostaną przeznaczone na pokrycie części wkładu własnego Gminy X w projekcie. Od chwili zamontowania układu do dnia, w którym upłynie 5 lat Gmina pozostaje właścicielem układu, w tym okresie część nieruchomości, na której układ został zamontowany mieszkaniec udostępnia Gminie nieodpłatnie. Po upływie tego okresu, Gmina przekazuje mieszkańcowi układ nieodpłatnie. W przedmiotowym projekcje znajdują się wydatki związane z zarządzaniem projektem, promocją projektu oraz szkoleniami organizowanymi w ramach projektu, które klasyfikowane będą, zgodnie z zaleceniami władzy wdrażającej programy europejskie jako wydatki o charakterze bieżącym (nie majątkowe). Wydatki powyższe nie będą generowały powstania jakichkolwiek przychodów. Faktury VAT dokumentujące ww. wydatki w ramach projektu będą wystawiane na Gminę X.

Gminy Partnerskie na bieżąco współpracują z Liderem w zakresie realizacji projektu. Lider projektu (Instytucja Realizująca) tj. Gmina Y wyłoni zgodnie z przepisami prawa dotyczącymi dokonywania zamówień publicznych wykonawców, którzy zrealizują inwestycje dla Instytucji Realizującej i wszystkich Gmin Partnerskich. Umowy z wykonawcami zostaną zawarte przez poszczególne Gminy, w zakresie dotyczącym budynków użyteczności publicznej, znajdujących się na terenie danej Gminy oraz domów prywatnych mieszkańców danej Gminy.

Każda z Gmin realizujących projekt będzie ponosić wydatki samodzielnie, nie będzie zatem konieczności przekazywania środków finansowych na rzecz Lidera. Wyjątek stanowić będzie zwrot przez poszczególne Gminy, będące partnerami projektu (w tym Wnioskodawcę), kosztów ogólnych, które obecnie ponosi Lider projektu. Zwrot poniesionych nakładów finansowych nastąpi w formie dotacji celowej.

Faktury VAT dokumentujące poniesione wydatki w ramach projektu, o którym mowa we wniosku, będą wystawiane przez Wykonawców na Wnioskodawcę. W przypadku Gmin Partnerskich faktury VAT będą wystawiane na każdą z Gmin. Montażu kolektorów słonecznych dokona firma wyłoniona przez Lidera projektu - Gminę Y w przeprowadzonym przetargu nieograniczonym. Z mieszkańcami z którymi będzie realizowany projekt zostaną zwarte umowy cywilnoprawne na dostawę, montaż wraz z uruchomieniem układu solarnego. Dokonanie przez właściciela(i) budynku wpłaty darowizny jest warunkiem uczestnictwa w projekcie. Wysokość tej darowizny będzie stanowić 25% wartości instalacji układu solarnego, którego wysokość zostanie określona po rozstrzygnięciu wszystkich postępowań przetargowych związanych z realizacją projektu i jego obsługą. Charakter dokonanej wpłaty przez mieszkańców został określony w regulaminie i jest obowiązkowy. Brak wpłaty przez mieszkańca spowoduje wykluczenie go z projektu, umowa z nim nie zostanie zawarta na montaż kolektora słonecznego, a tym samym kolektor słoneczny nie zostanie zamontowany. Udział mieszkańca w projekcie to 25% kosztów kwalifikowanych instalacji solarnej. Pozostałe 75% kosztów kwalifikowanych to dofinansowane ze środków Szwajcarsko - Polskiego Programu Współpracy. Środki pieniężne w ramach Szwajcarsko – Polskiego Programu Współpracy będą przekazywane do Lidera projektu, a następnie Lider projektu przekazuje środki do Wnioskodawcy. Wnioskodawca będzie otrzymywać środki od Lidera projektu i będzie to refundacja poniesionych kosztów.

Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl przepisu art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy ruchome oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Istotą dostawy towarów jest przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W wyżej powołanym przepisie mowa jest o czynności, która daje otrzymującemu towar prawo do rozporządzania rzeczą jak właściciel (prawo do wyzbycia się, obciążania, korzystania z nabytych rzeczy). Chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym.

Natomiast, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Pojęcie usługi według ustawy o podatku od towarów i usług jest szersze od definicji usługi w rozumieniu klasyfikacji statystycznych.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Odnosząc się do wydatków ponoszonych na instalację kolektorów słonecznych na domach prywatnych, należy zauważyć, że z mieszkańcami zostaną zawarte umowy cywilnoprawne na dostawę i montaż wraz z uruchomieniem układu solarnego. Wpłacana przez mieszkańców domów prywatnych wpłata będzie stanowić współudział w finansowaniu inwestycji polegającej na montażu instalacji kolektorów słonecznych na budynkach mieszkalnych. Wysokość tej wpłaty będzie stanowić 25% wartości instalacji układu solarnego. Faktury VAT na montaż instalacji solarnych na domach prywatnych będą wystawiane na Gminę. Wpłata ma charakter obowiązkowy, a brak wpłaty spowoduje wykluczenie mieszkańca z udziału w projekcie. Realizacja inwestycji na budynkach mieszkalnych będzie uzależniona od dokonanych wpłat przez mieszkańców.

Właścicielem majątku powstałego w wyniku realizacji projektu będzie - przez okres 5 lat od zakończenia realizacji - Gmina. Po upływie 5 lat Gmina przekazuje mieszkańcowi układ nieodpłatnie, przy czym mieszkaniec jest zobowiązany do korzystania w budynku z tego układu lub innych urządzeń zapewniających co najmniej takie same parametry z punktu widzenia ochrony środowiska przez okras kolejnych 5 lat. Wszystkie koszty związane z bieżącą eksploatacją układu ponosić będzie mieszkaniec we własnym zakresie.

W rozpatrywanej sprawie – niezależnie od faktu, iż Wnioskodawca przez okres 5 lat pozostawać będzie właścicielem ww. instalacji solarnej na gruncie prawa cywilnego – nastąpi wydanie przedmiotu transakcji na rzecz innego podmiotu będącego uczestnikiem programu, który od tego momentu dysponować będzie instalacją solarną jak właściciel.

Jak już uprzednio wyjaśniono, nie należy bowiem utożsamiać czynności cywilnoprawnej przenoszącej prawo własności z dostawą towarów w rozumieniu prawa podatkowego (ustawy o podatku od towarów i usług), gdyż z chwilą wydania towaru (instalacji solarnej) uczestnik programu dysponował będzie tym towarem jak właściciel, czyli władał nim w sensie ekonomicznym. Dana osoba fizyczna rozporządzając ww. towarem nie tylko będzie czerpała korzyści w postaci przysporzenia swego majątku, czy też korzyści ekonomiczne wynikające z faktu posiadania ww. instalacji, ale również winna zapewnić niezbędną dbałość o utrzymanie instalacji solarnej w należytym stanie.

Wobec powyższego stwierdzić należy, iż z chwilą faktycznego wydania ww. instalacji solarnej nastąpi przeniesienie prawa do rozporządzania tym towarem jak właściciel na rzecz uczestnika programu, tym samym uznać należy, iż dojdzie do dostawy towarów w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług.

Kwestią podlegającą ocenie w niniejszej sprawie jest ustalenie czy montaż instalacji solarnych jest czynnością odpłatną bądź nieodpłatną.

Odnosząc się do przedstawionych okoliczności sprawy przede wszystkim należy zaznaczyć, iż określony w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy zakres opodatkowania tym podatkiem obejmuje odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług. Jak już uprzednio zauważono, przepis art. 7 ust. 1 ustawy definiujący pojęcie „dostawy towarów” nie odwołuje się do cywilistycznych pojęć sprzedaży czy też przeniesienia prawa własności, stąd też nie można utożsamiać dostawy towarów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług z przeniesieniem prawa własności na gruncie prawa cywilnego.

Podkreślenia wymaga, iż zgodnie z definicją zawartą w art. 7 ust. 1 ustawy, istotą dostawy towarów jest przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. W celu przedstawienia właściwego rozumienia pojęcia „przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel” należy zaznaczyć, iż dotyczy ono tego rodzaju czynności, która daje otrzymującemu towar prawo do postępowania z nią jak właściciel. Należy przy tym uznać, że chodzi tutaj przede wszystkim o możliwość faktycznego dysponowania rzeczą, a nie rozporządzania nią w sensie prawnym. Istotą dostawy towarów nie jest bowiem przeniesienie prawa własności, zatem zwrotu „prawo do rozporządzania jak właściciel” nie można interpretować jako „prawa własności”. Idąc dalej należy wskazać, iż czynności przejścia własności ekonomicznej nie musi towarzyszyć przejście własności w sensie prawnym, bowiem „dostawa towarów” nie ogranicza się wyłącznie do zbycia prawa własności rzeczy.

W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, iż oderwanie pojęcia „dostawa towarów” oraz ekonomicznych aspektów transakcji od skutków konwencjonalnych powstających na gruncie prawa podatkowego pozwala także na uznanie danej czynności za dostawę towarów nawet mimo pewnych nałożonych na nabywcę ograniczeń we władaniu towarem. Chwilą decydującą o przejściu na odbiorcę (osobę fizyczną) korzyści i ciężarów związanych z towarem jest, co do zasady, wydanie towaru.

Należy podkreślić, że aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy dostawcą towarów lub usługodawcą a odbiorcą, a w zamian za wykonanie świadczenia powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem i przekazanym za nie wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest dana czynność, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz dokonującego dostawy lub świadczącego usługę.

Odnosząc się do przedstawionego stanu sprawy należy wskazać, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega konkretna czynność (dostawa towaru lub usługa), a nie zapłata. Wyjątkiem polegającym na tym, że faktura dokumentuje zapłatę jest faktura dokumentująca uiszczenie zaliczki na poczet przyszłej dostawy towarów czy świadczenia usług, natomiast w pozostałych przypadkach faktura zawsze dokumentuje czynność, a nie płatność, gdyż opodatkowaniu podlega właśnie czynność.

W przedmiotowej sprawie czynnością jakiej Gmina dokona na rzecz mieszkańca, będzie dostawa i montaż instalacji kolektorów słonecznych na budynkach prywatnych, na poczet wykonania której Gmina pobiera określoną opłatę w wysokości 25% kosztów ww. instalacji.

Z powyższego wynika więc, że kwoty uiszczane przez mieszkańców na poczet wykonania przez Gminę przedmiotowej inwestycji stanowią zaliczki, w związku z otrzymaniem których po stronie Gminy powstaje obowiązek podatkowy. W związku z powyższym dokonywane przez mieszkańców wpłaty dotyczyć będą dostawy i montażu instalacji kolektorów słonecznych na budynkach prywatnych.

Powyższe zatem wskazuje, że świadczenia, co do których zobowiązał się Wnioskodawca w ramach podpisanych z mieszkańcami umów stanowić będą odpłatne świadczenie, które zgodnie z przywołanym na wstępie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W przedmiotowej sprawie stwierdzić zatem należy, iż Wnioskodawca z tytułu czynności, do wykonania których zobowiązał się na podstawie umów cywilnoprawnych z mieszkańcami, jest podatnikiem podatku od towarów i usług, a czynności te stanowić będą odpłatną dostawę towarów oraz odpłatne świadczenie usług, które – zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – będą podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT i w świetle § 13 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. nie będą korzystać ze zwolnienia.

W konsekwencji powyższego, przyjąć należy, iż towary i usługi zakupione w ramach realizacji projektu związane zarówno z montażem instalacji solarnych na domach prywatnych jak i wydatki o charakterze bieżącym na działania związane z zarządzaniem projektem, promocją projektu oraz szkolenia organizowane w ramach projektu, wykorzystywane będą do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, warunki uprawniające do odliczenia podatku VAT naliczonego związanego z wydatkami dotyczącymi instalacji kolektorów słonecznych na budynkach mieszkań prywatnych oraz wydatkami o charakterze bieżącym będą spełnione, gdyż Wnioskodawca jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT, a towary i usługi nabywane w związku z realizacją przedmiotowego projektu będą służyły czynnościom opodatkowanym tym podatkiem.

Tym samym Zainteresowany będzie miał prawo do odzyskania podatku od towarów i usług od wydatków poniesionych z tytułu realizacji projektu, z faktur, które dokumentują poniesione przez Gminę wydatki na montaż instalacji solarnych na domach prywatnych oraz wydatki o charakterze bieżącym na działania związane z zarządzaniem projektem, promocją projektu oraz szkolenia organizowane w ramach projektu, pod warunkiem niezaistnienia przesłanek wymienionych w art. 88 ustawy.

Jednocześnie wskazać należy, że organy podatkowe nie są właściwe do rozstrzygania wątpliwości podatników odnośnie możliwości zaliczania wartości podatku od towarów i usług do kosztów kwalifikowalnych. Kwestie tę rozstrzygają bowiem przepisy regulujące zasady korzystania ze środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej. Zasady i przepisy podatkowe przywołane w uzasadnieniu niniejszej interpretacji mogą być jedynie pomocne przy dokonywaniu kwalifikacji, czy podatek VAT w tej sytuacji powinien być kosztem kwalifikowalnym. W związku z powyższym nie zajęto stanowiska w tej sprawie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zaznacza się, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Końcowo informuje się, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie braku prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z realizacją projektu pn. „….” w przypadku poniesionych przez Gminę wydatków:

*   na montaż instalacji solarnych na domach prywatnych,

*   o charakterze bieżącym na działania związane z zarządzaniem projektem, promocją projektu oraz szkolenia organizowane w ramach projektu.

Natomiast, kwestie dotyczące zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie stawki podatku VAT dla usług montażu instalacji solarnych na domach prywatnych wykonywanych przez inny podmiot, zostały załatwione odrębnym rozstrzygnięciem.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.