Zmiana interpretacji indywidualnej
Sygnatura: DD3.8222.2.98.2016.KDJ
Organ: Minister Finansów
Data wydania: 2016-09-21
Teza: w zakresie poboru 70% podatku od wypłaconego odszkodowania
Słowa kluczowe: konkurencja-zakaz konkurencji; odszkodowania; płatnik
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

ZMIANA INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ

Na podstawie art. 14e § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.) Minister Finansów, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości interpretacji indywidualnej z dnia 6 czerwca 2016 r. Nr IBPB-2-1/4511-306/16/AD wydanej w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, zmienia z urzędu wyżej wymienioną interpretację stwierdzając, że stanowisko S.A. (Wnioskodawca) przedstawione we wniosku złożonym w dniu 7 marca 2016 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie poboru 70% podatku od wypłaconego odszkodowania -**jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

Dnia 6 czerwca 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając – na podstawie § 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. poz. 643) – w imieniu Ministra Finansów, wydał interpretację indywidualną dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych.

Interpretacja wydana została na wniosek złożony w dniu 7 marca 2016 r., w którym przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

S.A. (Wnioskodawca, Spółka) jest spółką dominującą jednej z kluczowych grup kapitałowych branży nawozowo-chemicznej w Europie, od 2008 r. jest notowana na Giełdzie Papierów Wartościowych.

Stosownie do § 17 statutu Spółki, wprowadzonego przez Zwyczajne Zgromadzenie Akcjonariuszy w dniu 17 kwietnia 2013 r., organami spółki są: Zarząd, Rada Nadzorcza i Walne Zgromadzenie.

Zgodnie z § 18 ust. 1 statutu, z zastrzeżeniem bezwzględnie obowiązujących przepisów Kodeksu spółek handlowych oraz postanowień Statutu uchwały organów Spółki zapadają bezwzględną większością głosów oddanych, przy czym przez bezwzględną większość głosów rozumie się więcej głosów oddanych „za” niż „przeciw” i „wstrzymujących się” łącznie.

Zgodnie z § 47 ust. 1 statutu, Walne Zgromadzenie podejmuje uchwały bez względu na liczbę reprezentowanych na nim akcji, o ile przepisy Kodeksu spółek handlowych oraz niniejszego Statutu nie stanowią inaczej.

Stosownie do § 47 ust. 2 statutu, z zastrzeżeniem ust. 3-7 poniżej, jedna akcja daje prawo do jednego głosu na Walnym Zgromadzeniu. Tak długo, jak Skarb Państwa lub podmioty zależne od Skarbu Państwa są właścicielami akcji Wnioskodawcy, uprawniających do co najmniej jednej piątej ogólnej liczby głosów istniejących w Spółce, prawo-głosu akcjonariuszy Wnioskodawcy zostaje ograniczone w ten sposób, że żaden z nich nie może wykonywać na Walnym Zgromadzeniu więcej niż jednej piątej ogólnej liczby głosów istniejących w Spółce w dniu odbywania Walnego Zgromadzenia. Ograniczenie prawa głosu, o którym mowa w zdaniu poprzedzającym, nie dotyczy Skarbu Państwa ani podmiotów zależnych od Skarbu Państwa. Dla potrzeb niniejszego ustępu wykonywanie prawa głosu przez podmiot zależny uważa się za jego wykonywanie przez podmiot dominujący w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych („ustawa o ofercie”), przy czym przez podmiot dominujący oraz podmiot zależny rozumie się także, odpowiednio, każdy podmiot, którego głosy wynikające z posiadanych bezpośrednio lub pośrednio akcji Spółki podlegają kumulacji z głosami innego podmiotu lub podmiotów na zasadach określonych w ustawie o ofercie w związku z posiadaniem, zbywaniem lub nabywaniem znacznych pakietów akcji Spółki. Akcjonariusz, którego prawo głosu zostało ograniczone, zachowuje w każdym przypadku prawo wykonywania co najmniej jednego głosu (§ 47 ust. 3 statutu Wnioskodawcy).

W myśl § 47 ust. 4 statutu, z uwzględnieniem ust. 3 powyżej przez podmiot dominujący oraz podmiot zależny na potrzeby niniejszego paragrafu rozumie się także odpowiednio osobę:

1.  mającą status przedsiębiorcy dominującego, przedsiębiorcy zależnego albo jednocześnie status przedsiębiorcy dominującego i zależnego w rozumieniu przepisów ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów,
2.  lub mającą status jednostki dominującej, jednostki dominującej wyższego szczebla, jednostki zależnej, jednostki zależnej niższego szczebla, jednostki współzależnej albo mającą jednocześnie status jednostki dominującej (w tym dominującej wyższego szczebla) i zależnej (w tym zależnej niższego szczebla i współzależnej) w rozumieniu ustawy o rachunkowości,
3.  lub która wywiera (podmiot dominujący) lub na którą jest wywierany (podmiot zależny) decydujący wpływ w rozumieniu ustawy o przejrzystości stosunków finansowych pomiędzy organami publicznymi a przedsiębiorcami publicznymi oraz o przejrzystości finansowej niektórych przedsiębiorców.

Stosownie do treści § 47 ust. 5 statutu Spółki, Akcjonariuszem w rozumieniu niniejszego paragrafu jest każda osoba, w tym jej podmiot dominujący i zależny, której przysługuje bezpośrednio lub pośrednio prawo głosu na Walnym Zgromadzeniu na podstawie dowolnego tytułu prawnego; dotyczy to także osoby, która nie posiada akcji Spółki, a w szczególności użytkownika, zastawnika, a także osoby uprawnionej do udziału w Walnym Zgromadzeniu mimo zbycia posiadanych akcji po dniu ustalenia prawa do uczestnictwa w Walnym Zgromadzeniu.

Zgodnie z § 47 ust. 6 statutu, akcjonariusze, których głosy podlegają kumulacji i redukcji zgodnie z postanowieniami niniejszego paragrafu, zwani są łącznie Zgrupowaniem. Kumulacja głosów polega na zsumowaniu głosów, którymi dysponują poszczególni akcjonariusze wchodzący w skład Zgrupowania. Redukcja głosów polega na pomniejszeniu ogólnej liczby głosów w Spółce przysługujących na Walnym Zgromadzeniu akcjonariuszom wchodzącym w skład Zgrupowania.

Redukcja głosów jest i dokonywana według następujących zasad:

1.  liczba głosów akcjonariusza, który dysponuje największą liczbą głosów w Spółce spośród wszystkich akcjonariuszy wchodzących w skład Zgrupowania, ulega pomniejszeniu o liczbę głosów równą nadwyżce ponad jedną piątą ogólnej liczby głosów w Spółce przysługujących łącznie wszystkim akcjonariuszom wchodzącym w skład Zgrupowania,
2.  jeżeli mimo redukcji, o której mowa w punkcie 1 powyżej, łączna liczba głosów przysługujących na Walnym Zgromadzeniu akcjonariuszom wchodzącym w skład Zgrupowania przekracza próg określony w ust. 3 niniejszego paragrafu, dokonuje się dalszej redukcji głosów należących do pozostałych akcjonariuszy wchodzących w skład Zgrupowania. Dalsza redukcja głosów poszczególnych akcjonariuszy następuje w kolejności ustalanej na podstawie liczby głosów, którymi dysponują poszczególni akcjonariusze wchodzący w skład Zgrupowania (od największej do najmniejszej). Dalsza redukcja jest dokonywana aż do osiągnięcia stanu, w którym łączna liczba głosów, którymi dysponują akcjonariusze wchodzący w skład Zgrupowania nie będzie przekraczać jednej piątej ogólnej liczby głosów w Spółce,
3.  ograniczenie wykonywania prawa głosu dotyczy także akcjonariusza nieobecnego na Walnym Zgromadzeniu.

W razie wątpliwości wykładni postanowień niniejszego paragrafu należy dokonywać zgodnie z art. 65 § 2 ustawy Kodeks cywilny (§ 47 ust. 7 statutu).

Bezpośredni udział w kapitale Wnioskodawcy na dzień złożenia niniejszego wniosku mają następujące podmioty:

*   Skarb Państwa (udział w kapitale i ogólnej liczbie głosów w wysokości 33,00%),
*   Fundusz Emerytalny (udział w kapitale i ogólnej liczbie głosów w wysokości 9,96%),
*   N. Holding S.a.r.l. (udział w kapitale i ogólnej liczbie głosów w wysokości 0,57%),
*   R. Holdings Limited (udział w kapitale i ogólnej liczbie głosów w wysokości 9,90%),
*   O. Limited (udział w kapitale i ogólnej liczbie głosów w wysokości 9,53%),
*   Towarzystwo Funduszy Inwestycyjnych (dalej: TFI) P. S.A. (udział w kapitale i ogólnej liczbie głosów w wysokości 8,60%),
*   Bank (udział w kapitale i ogólnej liczbie głosów w wysokości 5,75%),
*   pozostali akcjonariusze (łączny udział w kapitale i ogólnej liczbie głosów w wysokości 22,69%).

Pomiędzy akcjonariuszami Spółki istnieją następujące powiązania:

*   N. Holding S.a.r.l. jest spółką dominującą względem R. Holdings Limited oraz O. Limited, w rezultacie N. Holding S.a.r.l. posiada łączny (bezpośredni lub pośredni) udział w kapitale i ogólnej liczbie głosów w Spółce w wysokości 20,0026%;
*   Skarb Państwa posiada 35,1875% akcji w spółce P. S.A., która z kolei posiada 100% akcji w TFI P. S.A.

Spółka dokonuje wypłat z następujących tytułów i przewiduje, że będzie ich dokonywała również w przyszłości:

*   odszkodowania przyznane na podstawie przepisów o zakazie konkurencji – przy czym wysokość odszkodowań może przekraczać wysokość wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu umowy o pracę lub umowy o świadczenie usług wiążącej go z Wnioskodawcą w okresie 6 miesięcy poprzedzających pierwszy miesiąc wypłaty odszkodowania,
*   odprawy i odszkodowania określone w umowie o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, lub w umowie o świadczenie usług zarządzania zawartej z Wnioskodawcą wypłacane z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, lub umowy o świadczenie usług zarządzania lub rozwiązania jej przed upływem terminu, na który została zawarta – przy czym wysokość świadczeń może przekraczać trzykrotność miesięcznego wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu umowy o pracę, której przedmiotem są czynności związane z zarządzaniem, lub umowy o świadczenie usług zarządzania wiążącej go z Wnioskodawcą.

W związku z powyższym opisem Wnioskodawca zadał następujące pytanie:

Czy w świetle art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych Spółka będzie zobowiązana do pobrania i odprowadzenia 70% zryczałtowanego podatku dochodowego od tej części odszkodowania przyznanego na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, która przekracza wysokość wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu umowy o pracę lub umowy o świadczenie usług wiążącej go ze Spółką w okresie sześciu miesięcy poprzedzających pierwszy miesiąc wypłaty odszkodowania?

Zdaniem Wnioskodawcy, w świetle art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361, ze zm.), nie będzie on zobowiązany do pobrania i odprowadzenia 70% zryczałtowanego podatku dochodowego od tej części odszkodowania przyznanego na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, która przekracza wysokość wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu umowy o pracę lub umowy o świadczenie usług wiążącej go z Wnioskodawcą w okresie sześciu miesięcy poprzedzających pierwszy miesiąc wypłaty odszkodowania.

Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodów (przychodów) pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy z tytułu odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, jeżeli zobowiązaną do zapłaty odszkodowania jest spółka, w której Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego, związek jednostek samorządu terytorialnego, państwowa osoba prawna lub komunalna osoba prawna dysponują bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, w tym także na podstawie porozumień z innymi osobami, w części, w której wysokość odszkodowania przekracza wysokość wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu umowy o pracę lub umowy o świadczenie usług wiążącej go ze spółką w okresie sześciu miesięcy poprzedzających pierwszy miesiąc wypłaty odszkodowania – w wysokości 70% tej części należnego odszkodowania.

Przepisy ustawy nie precyzują, w jaki sposób należy ustalić, czy dany podmiot dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu.

W ocenie Wnioskodawcy, w celu prawidłowego zastosowania przepisu art. 30 ust. 1 pkt 15 ww. ustawy należy rozstrzygnąć, na czym polega:

*   dysponowanie głosami w sposób pośredni,
*   posiadanie większości głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu.

Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z art. 25 ust. 5b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, określając wielkość udziału pośredniego, jaki podmiot posiada w kapitale innego podmiotu, przyjmuje się zasadę, że jeżeli jeden podmiot posiada w kapitale drugiego podmiotu określony udział, a ten drugi posiada taki sam udział w kapitale innego podmiotu, to pierwszy podmiot posiada udział pośredni w kapitale tego innego podmiotu w tej samej wysokości; jeżeli wartości te są różne, za wysokość udziału pośredniego przyjmuje się wartość niższą.

Przytoczony przepis odnosi się wprawdzie do zasad ustalania wielkości udziału pośredniego, który jeden podmiot posiada w kapitale innego podmiotu, jednak w ocenie Wnioskodawcy można go pomocniczo wykorzystać w celu dokonania wykładni art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy.

W świetle przedstawionego stanu faktycznego, Skarb Państwa posiada bezpośredni udział w kapitale Spółki w wysokości 33%.

Ponadto, mając na uwadze art. 25 ust. 5b ww. ustawy oraz fakt, że:

*   Skarb Państwa posiada udział w kapitale spółki P. S.A. w wysokości 35,1875%,
*   P. S.A. posiada udział w kapitale TFI P. S.A. w wysokości 100%,
*   TFI P. S.A. posiada udział w kapitale Spółki w wysokości 8,60%

\-Skarb Państwa posiada pośredni udział w kapitale Wnioskodawcy w wysokości odpowiadającej najniższej z ww. wartości, tzn. 8,60%.

Skarb Państwa posiada zatem łączny udział w kapitale Wnioskodawcy w wysokości 41,60% (udział bezpośredni 33% i udział pośredni 8,60%).

Zgodnie z § 47 ust. 2 statutu obowiązującego u Wnioskodawcy, co do zasady jedna akcja daje prawo do jednego głosu na Walnym Zgromadzeniu.

Powyższe oznacza, że Skarb Państwa posiada na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy Wnioskodawcy 41,60% ogólnej liczby głosów istniejących u Wnioskodawcy.

Przepis art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nakłada na płatników tego podatku obowiązek zastosowania 70% stawki podatku dochodowego do określonej części należnego odszkodowania przyznanego na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, jeżeli zobowiązaną do zapłaty odszkodowania jest m.in. spółka, w której Skarb Państwa dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu.

Spółka stoi na stanowisku, że pojęcie dysponowania bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy jest równoznaczne z posiadaniem bezwzględnej większości głosów (50% +1 głos) w ogólnej liczbie głosów istniejących w danym podmiocie.

W świetle przedstawionego stanu faktycznego, w akcjonariacie Wnioskodawcy nie występuje podmiot, który spełnia powyższy warunek (w szczególności nie jest nim Skarb Państwa, który posiada 41,60% ogólnej liczby głosów istniejących w Spółce).

Mając na uwadze, że Skarb Państwa nie dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy Wnioskodawcy, na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek zastosowania do wypłacanych świadczeń zasad opodatkowania określonych w art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w świetle art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy, nie będzie zobowiązany do pobrania i odprowadzenia 70% zryczałtowanego podatku dochodowego od tej części odszkodowania przyznanego na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, która przekracza wysokość wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu umowy o pracę lub umowy o świadczenie usług wiążącej go ze Spółką w okresie sześciu miesięcy poprzedzających pierwszy miesiąc wypłaty odszkodowania.

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego, uznał za prawidłowe i na podstawie art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej odstąpił od oceny prawnej stanowiska Wnioskodawcy.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania interpretacji indywidulanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, Minister Finansów stwierdza, co następuje.

Stosownie do postanowień art. 9 ust. 1 z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przepis ten wyraża zatem podstawową zasadę podatku dochodowego – powszechność opodatkowania, zgodnie z którą opodatkowaniu podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów enumeratywnie wymienionych przez ustawodawcę w katalogu zwolnień przedmiotowych bądź dochodów, od których Minister Finansów, w drodze rozporządzenia, zaniechał poboru podatku.

Na podstawie art. 11 ust. 1 ustawy, przychodami, zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Natomiast art. 12 ust. 1 ustawy wskazuje, iż za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Do przychodów ze stosunku pracy zalicza się zatem wszelkie uzyskane przychody pieniężne i niepieniężne, których źródłem jest stosunek pracy lub stosunek pokrewny.

Zatem odszkodowania wypłacane przez Wnioskodawcę pracownikom jako realizacja zawartych umów o zakazie konkurencji, stanowią dla nich przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy, podobnie jak wypłacane odprawy lub odszkodowania z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę lub rozwiązania jej przed upływem terminu, na który została zawarta.

Stosownie do postanowień art. 13 ust. 1 pkt 9 ustawy, za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2 uważa się przychody uzyskane na podstawie umów o zarzadzanie przedsiębiorstwem, kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej – z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7 ustawy.

Z kolei zgodnie z art. 13 pkt 7 ustawy, do przychodów z działalności wykonywanej osobiście zalicza się przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych.

Do przychodów z działalności wykonywanej osobiście zaliczane są zatem m.in. odprawy lub wypłacone odszkodowania wynikające z umów o świadczenie usług zarządzania oraz odszkodowania wypłacane osobom na podstawie zawartych przez Wnioskodawcę z tym osobami umów o zakazie konkurencji.

Ustawą z dnia 25 listopada 2015 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1992 i 2299) od dnia 1 stycznia 2016 r. wprowadzone zostały zmiany do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych polegające na rozszerzeniu katalogu przychodów (dochodów) opodatkowanych zryczałtowanym podatkiem dochodowym, o którym mowa w art. 30 ust. 1 ustawy o nowe tytuły (pkt 15 i 16).

Powyższe przepisy weszły w życie z dniem 1 stycznia 2016 r. i mają zastosowanie do dochodów osiągniętych od tego dnia.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy od dochodów (przychodów) pobiera się zryczałtowany podatek dochodowy z tytułu odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, jeżeli zobowiązaną do zapłaty odszkodowania jest spółka, w której Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego, związek jednostek samorządu terytorialnego, państwowa osoba prawna lub komunalna osoba prawna dysponują bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, w tym także na podstawie porozumień z innymi osobami, w części, w której wysokość odszkodowania przekracza wysokość wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu umowy o pracę lub umowy o świadczenie usług wiążącej go ze spółką w okresie sześciu miesięcy poprzedzających pierwszy miesiąc wypłaty odszkodowania - w wysokości 70% tej części należnego odszkodowania.

Jak wynika z postanowień art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy, opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym podlegają odszkodowania otrzymane z tytułu powstrzymywania się od działalności konkurencyjnej otrzymane od określonej w przepisie spółki, w części w której wysokość odszkodowania przekracza wysokość wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu umowy o pracę lub umowy o świadczenie usług wiążącej go ze spółką w okresie sześciu miesięcy poprzedzających pierwszy miesiąc wypłaty odszkodowania.

Zatem do ustalenia czy powyższa regulacja ma zastosowanie w konkretnym przypadku niezbędne jest m.in. ustalenie czy w danym przypadku mamy do czynienia ze spółką, w której Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego, związek jednostek samorządu terytorialnego, państwowa osoba prawna lub komunalna osoba prawna dysponują bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, w tym także na podstawie porozumień z innymi osobami.

Zdaniem Wnioskodawcy, dla ustalenia czy dany podmiot dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, a tym samym czy może mieć zastosowanie art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy, pomocniczo należy zastosować uregulowanie zawarte w art. 25 ust. 5b ustawy.

Przepis ten stanowi, że określając wielkość udziału pośredniego, jaki podmiot posiada w kapitale innego podmiotu, przyjmuje się zasadę, że jeżeli jeden podmiot posiada w kapitale drugiego podmiotu określony udział, a ten drugi posiada taki sam udział w kapitale innego podmiotu, to pierwszy podmiot posiada udział pośredni w kapitale tego innego podmiotu w tej samej wysokości; jeżeli wartości te są różne, za wysokość udziału pośredniego przyjmuje się wartość niższą.

Minister Finansów nie podziela poglądu o możliwości zastosowania tego przepisu przy ustalaniu dysponowania przez spółkę większością głosów, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy.

Wskazać należy, że art. 25 ust. 5b ustawy jest integralną częścią art. 25 ustawy, który ma zastosowanie tylko do przypadków transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi. Przepis ten m.in. określa przesłanki do uznania podmiotów za powiązane, w tym ust. 5b, który wskazuje sposób ustalania wielkości udziału pośredniego pomiędzy takimi podmiotami. Uregulowania zawarte w art. 25 ustawy mają na celu zapobieganie takiemu układaniu wzajemnych stosunków pomiędzy podmiotami powiązanymi, które powodują uchylanie się od opodatkowania. Uniemożliwia zatem podmiotom powiązanym preferencyjne, w stosunku do innych podmiotów na rynku, opodatkowanie dochodów z transakcji pomiędzy tymi podmiotami.

Ponadto, gdyby ustawodawca uznał, że do ustalania większości głosów na zgromadzeniu wspólników lub na walnym zgromadzeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy ma mieć zastosowanie zasada wyrażona w art. 25 ust. 5b ustawy, to wprost odwołałby się do tej regulacji. Zakładając racjonalność ustawodawcy należy uznać, że brak w art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy odwołania do wskazanego wyżej przepisu oznacza, że przepisy te pozostają bez związku.

W ocenie Wnioskodawcy pojęcie dysponowania bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy jest równoznaczne z posiadaniem bezwzględnej większości głosów (50% +1 głos) w ogólnej liczbie głosów istniejących w danym podmiocie. Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w akcjonariacie spółki nie występuje podmiot, który spełnia powyższy warunek (w szczególności nie jest nim Skarb Państwa, który posiada 41,6% ogólnej liczby głosów istniejących w spółce (tj. 33% bezpośredniego udziału oraz 8,6% pośredniego udziału).

Zauważyć należy, iż zastosowane w art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy sformułowanie wykazuje pewne podobieństwo do konstrukcji przyjętej na gruncie ustawy - Kodeks spółek handlowych (dalej: KSH) dla określenia pojęcia spółki dominującej w art. 4 § 1 pkt 4 lit.a KSH (a także w art. 3 ust. 1 pkt 37 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości – Dz. U. z 2016 r. poz. 1047, z późn. zm., dla zdefiniowania pojęcia „jednostki dominującej”). Zgodnie z tym przepisem spółkę uznaje się za dominującą m.in. wówczas, gdy dysponuje ona bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie innej spółki kapitałowej (spółki zależnej), także na podstawie porozumień z innymi osobami.

W piśmiennictwie wskazuje się, że ww. przepis KSH nie wiąże stosunku dominacji z posiadanym przez wspólnika (akcjonariusza) udziałem w kapitale danej spółki, tylko z liczbą głosów na zgromadzeniu wspólników (walnym zgromadzeniu) innej spółki. Chodzi więc o faktyczną władzę nad spółką.

Nie budzi też wątpliwości, że na potrzeby ustalenia czy spółka dysponuje większością głosów w rozumieniu omawianego przepisu KSH, bierze się pod uwagę zarówno „własne” głosy spółki na zgromadzeniu wspólników (walnym zgromadzeniu) innej spółki (większość „bezpośrednia”), ale także głosy innych osób (nie tylko innych wspólników czy akcjonariuszy tej innej spółki, ale również osób trzecich), którymi spółka dysponuje na podstawie porozumień z tymi osobami (większość „pośrednia”).

W piśmiennictwie wyrażane są natomiast różne stanowiska co do tego, według jakich kryteriów należy oceniać dysponowanie przez spółkę większością głosów w rozumieniu w/w przepisów KSH.

Oprócz poglądu prezentowanego przez Wnioskodawcę, iż przez „większość głosów” należy rozumieć dysponowanie przewagą głosów obliczaną w stosunku do ogólnej liczby głosów przysługujących z wszystkich praw udziałowych ustanowionych przez spółkę, czyli dysponowanie więcej niż 50% głosów (czasem wystarczy nawet ułamek głosu przewagi), w piśmiennictwie funkcjonuje również pogląd (por. M. Romanowski, Pojęcie spółki dominującej w kodeksie spółek handlowych, PiP 2004, s. 80), że w pewnych sytuacjach dla stwierdzenia stosunku dominacji (dysponowania większością głosów) wystarczające może być dysponowanie mniejszościowym pakietem praw udziałowych, który jednak – zależnie od uwarunkowań danej spółki (stopień rozproszenia akcjonariatu, frekwencja na zgromadzeniach) – gwarantuje stałe dysponowanie bezwzględną większością głosów na kolejnych zgromadzeniach innej spółki.

Zatem sam fakt dysponowania przez Skarb Państwa na Walnym Zgromadzeniu Akcjonariuszy Wnioskodawcy mniejszościowym pakietem praw udziałowych wynoszącym 33,00% (41,6% ogólnej liczby głosów istniejących w Spółce) nie przesądza, że Skarb Państwa – nie posiada faktycznej władzy nad Spółką.

W związku z powyższym, nie można zgodzić się z Wnioskodawcą, że dyspozycja przepisu art. 30 ust. 1 pkt 15 ustawy nie ma zastosowania do Wnioskodawcy. Na Wnioskodawcy będzie zatem ciążył obowiązek płatnika do poboru 70% zryczałtowanego podatku od odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji, w części przekraczającej wysokość wynagrodzenia otrzymanego przez podatnika z tytułu umowy o pracę lub umowy o świadczenie usług wiążącej go z Wnioskodawcą w okresie sześciu miesięcy poprzedzających pierwszy miesiąc wypłaty odszkodowania.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku należy uznać za nieprawidłowe.

Z tych względów należało zmienić z urzędu interpretację indywidualną z dnia 6 czerwca 2016 r. Nr IBPB-2-1/4511-306/16/AD, wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, gdyż stwierdzono jej nieprawidłowość.

Zmiana interpretacji indywidualnej dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania interpretacji indywidualnej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach.

POUCZENIE

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie Ministra Finansów w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm., zwanej dalej „ustawą”). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosi się (w dwóch egzemplarzach) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi Ministra Finansów na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli Minister Finansów nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem Ministra Finansów, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ustawy), na adres: Świętokrzyska 12, 00-916 Warszawa.