Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1/4512-56/16-4/JL
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-04-19
Teza: Moment powstania obowiązku podatkowego Odszkodowania w analizowanej sprawie obowiązek podatkowy z tytułu świadczonych przez Spółkę usług powstaje - w myśl zasady ogólnej określonej w art. 19a ust. 1 ustawy – w momencie przyznania odszkodowania klientowi.
Słowa kluczowe: obowiązek-obowiązek podatkowy; obowiązek-obowiązek podatkowy-moment powstania obowiązku podatkowego; odszkodowania
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV-Rozdział 1-art. 19 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV-Rozdział 1-art. 19a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.) oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 8 stycznia 2016 r. (data wpływu 26 stycznia 2016 r.) - uzupełnionym w dniu 22 marca 2016 r. pismem z dnia 18 marca 2016 r. (data wpływu 29 marca 2016 r.) na wezwanie Organu z dnia 10 marca 2016 r. (doręczone 16 marca 2016 r.) - o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie określenia momentu powstania obowiązku podatkowego dla świadczonych usług – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 26 stycznia 2016 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie określenia momentu powstania obowiązku podatkowego dla świadczonych usług.

Wniosek uzupełniony został w dniu 22 marca 2016 r. pismem z dnia 18 marca 2016 r. (data wpływu 29 marca 2016 r.) będącym odpowiedzią na wezwanie Organu z dnia 10 marca 2016 r. (doręczone 16 marca 2016 r.).

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Spółka C. (dalej: Spółka) prowadzi działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu serwisu internetowego, za pośrednictwem którego świadczy usługi polegające w szczególności na: weryfikacji zgodności roszczenia z rozporządzeniem WE 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r., ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów; pomoc w uzyskaniu wypłaty odszkodowania przez podmiot do tego zobowiązany na podstawie Rozporządzenia. Usługi świadczone przez Spółkę skierowane są do osób fizycznych.

Spółka zawiera umowę z klientem na czas potrzebny do całkowitego wyegzekwowania należnych klientowi świadczeń, które zostały zgłoszone przez serwis internetowy.

Regulamin świadczenia usług jest ogólnodostępny dla wszystkich klientów poprzez stronę internetową Spółki.

Za świadczoną usługę Spółka pobiera wynagrodzenie w wysokości 25% brutto (20,33% wartości netto powiększoną o należny podatek VAT) licząc od kwot uzyskanych dla Klienta świadczeń, skont, ulg, rabatów, voucherów, odsetek itp. (dalej zwane: odszkodowaniem). Otrzymane odszkodowanie wpływa na rachunek bankowy Spółki, Spółka jest zobowiązana do przekazania uzyskanych świadczeń, po uprzednim potrąceniu należnego wynagrodzenia, w terminie 21 dni roboczych licząc od dnia ich otrzymania, przelewem na rachunek bankowy wskazany przez klienta. Wszelkie koszty przelewu pokrywa klient.

W przypadku otrzymania odszkodowania bezpośrednio przez klienta, klient jest zobowiązany do poinformowania Spółki o tym fakcie oraz opłaceniu wartości usługi Spółki w wysokości 25% brutto otrzymanej kwoty. Zgodnie z zawieraną umową, klient pokrywa wszystkie koszty wynikające z konwersji euro na inną walutę. Odszkodowania wpływają na rachunki bankowe Spółki prowadzone zarówno w walucie krajowej jak i obcej - euro.

Spółka dokonuje przewalutowania kwot otrzymanych w euro na złote polskie przy wykorzystaniu internetowych kantorów walutowych, które oferują kursy przeliczeniowe korzystniejsze od kursów oferowanych przez bank, z usług którego korzysta Spółka. Przelewy odszkodowań dla klientów realizowane są w złotych polskich.

Spółka w ramach wykonywanej dla klienta usługi ponosi koszty prawne tj. koszty obsługi prawnej oraz koszty zastępstwa procesowego i koszty sądowe w przypadku, gdy sprawa klienta kierowana jest do egzekucji na drodze prawnej. Klient udziela spółce wszelkich niezbędnych pełnomocnictw.

Przed sądem Spółkę reprezentuje kancelaria prawna. Umowa zawarta z kancelarią prawną określa sposób rozliczania między stronami. W ramach uzyskiwanych odszkodowań, w przypadku wygranego procesu sądowego Spółka otrzymuje także zwrot części wpłaconych kosztów sądowych, kosztów zastępstwa procesowego oraz innych kosztów związanych z egzekucją należnych świadczeń.

Umowa między stronami została zawarta w taki sposób, że kancelaria prawna obok kosztów bieżącej obsługi, obciąża Spółkę także opłatą obejmującą 60% plus należny podatek VAT licząc od zasądzonego na korzyść Spółki zwrotu kosztów zastępstwa procesowego oraz zwrotu kosztów zastępstwa w egzekucji. Pozostałe 40% uzyskanych zwrotów kosztów zachowuje Spółka. Kancelaria wystawia także noty obciążeniowe, nie zawierające podatku VAT, mające na celu przeniesienie na Spółkę kosztów ponoszonych przez kancelarię prawną a związanych z realizacją usługi dla Spółki. Są to m.in.: opłaty sądowe od pozwów, odpisów, apelacji, opłaty pocztowe, opłaty skarbowe, prowizje bankowe, koszty tłumaczeń w sprawie.

Otrzymane kwoty odszkodowań dochodzonych na drodze prawnej także wpłacane są na rachunki bankowe Spółki prowadzone w złotych polskich lub w walucie obcej.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania (sformułowane ostatecznie w uzupełnieniu do wniosku):

1.  Czy poprawne jest określenie przez Spółkę momentu powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku VAT w chwili wpływu odszkodowania na konto bankowe Spółki?
2.  Jeśli nie, w jakim momencie Spółka powinna rozpoznać moment powstania obowiązku podatkowego w zakresie podatku VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, Klient zawiera ze Spółką umowę, której celem jest pomoc w uzyskaniu odszkodowania w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów. Bezpośrednio w umowie nie jest wskazany moment wykonania usługi przez Spółkę. Obie strony uznają usługę za wykonaną w momencie otrzymania przelewu na rachunek Spółki bądź bezpośrednio na rachunek Klienta.

Wszelkie regulacje zawarte są w zapisach wspomnianego wcześniej Regulaminu świadczenia usług (wyciąg z regulaminu):

4.2. Za moment zawarcia Umowy uważa się moment, w którym, po weryfikacji roszczenia, C. przyjmie roszczenie Użytkownika poprzez odesłanie mailem informacji zwrotnej, bądź zacznie działać w jego imieniu (\`(...)\`)

4.7. Umowa zawarta zostaje na czas potrzebny do całkowitego wyegzekwowania należnych Użytkownikowi świadczeń, które przez Użytkownika zostały zgłoszone (\`(...)\`)

5.3. C. zobowiązuje się do przekazania Użytkownikowi uzyskanych świadczeń po uprzednim potrąceniu należnego C. wynagrodzenia w terminie 21 dni roboczych od ich otrzymania, przelewem na rachunek bankowy wskazany przez Użytkownika. Wszelkie koszty przelewu pokrywa Użytkownik.

5.4. W przypadku otrzymania odszkodowania przez Użytkownika bezpośrednio od Podmiotu Zobowiązanego, czy firmy go reprezentującej, Użytkownik zobowiązuje się do poinformowania o tym C. i zapłacenia opłaty za usługę w wysokości 25% brutto otrzymanej kwoty odszkodowania. Opłata za usługę jest płatna w ciągu 3 dni roboczych od otrzymania odszkodowania.

Zdaniem Spółki dla celów podatku VAT momentem podatkowym na podstawie art. 19 a pkt 1 oraz pkt 8 będzie dzień wpływu odszkodowania na rachunek bankowy Spółki.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zakres tych czynności został zdefiniowany odpowiednio w art. 7 i 8 ww. ustawy.

W myśl art. 7 ust. 1 ww ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Na mocy art. 2 pkt 6 ww. ustawy – przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Natomiast art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług stanowi, że przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Zarówno dostawa towarów jak i świadczenie usług mieszczą się w definicji sprzedaży, określonej w art. 2 pkt 22 ustawy o VAT, według której sprzedaż to odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Regulacje dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług zawiera przepis art. 19a ust. 1 ustawy, w myśl którego, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1.

Zgodnie z tą regulacją podatek stanie się wymagalny w miesiącu dokonania dostawy towaru lub wykonania usługi i co do zasady zostanie rozliczony za ten okres rozliczeniowy.

Na mocy art. 19a ust. 8 ustawy – jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z zastrzeżeniem ust. 5 pkt 4.

Jak wynika z wniosku, Spółka prowadzi działalność gospodarczą polegającą na prowadzeniu serwisu internetowego, za pośrednictwem którego świadczy usługi polegające w szczególności na: weryfikacji zgodności roszczenia z rozporządzeniem WE 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r., ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów; pomoc w uzyskaniu wypłaty odszkodowania przez podmiot do tego zobowiązany na podstawie Rozporządzenia. Usługi świadczone przez Spółkę skierowane są do osób fizycznych. Spółka zawiera umowę z klientem na czas potrzebny do całkowitego wyegzekwowania należnych klientowi świadczeń, które zostały zgłoszone przez serwis internetowy. Za świadczoną usługę Spółka pobiera wynagrodzenie w wysokości 25% brutto (20,33% wartości netto powiększoną o należny podatek VAT) licząc od kwot uzyskanych dla Klienta świadczeń, skont, ulg, rabatów, voucherów, odsetek itp. (dalej zwane: odszkodowaniem). Otrzymane odszkodowanie wpływa na rachunek bankowy Spółki, Spółka jest zobowiązana do przekazania uzyskanych świadczeń, po uprzednim potrąceniu należnego wynagrodzenia, w terminie 21 dni roboczych licząc od dnia ich otrzymania, przelewem na rachunek bankowy wskazany przez klienta. Wszelkie koszty przelewu pokrywa klient. W przypadku otrzymania odszkodowania bezpośrednio przez klienta, klient jest zobowiązany do poinformowania Spółki o tym fakcie oraz opłaceniu wartości usługi Spółki w wysokości 25% brutto otrzymanej kwoty.

W związku z tym, że ustawodawca nie uregulował w sposób szczególny powstania obowiązku podatkowego dla usług wykonywanych w ramach umowy opisanej we wniosku, obowiązek podatkowy powstaje według zasady ogólnej (określonej w art. 19a ust. 1 ustawy o VAT), tj. z chwilą wykonania tych usług. Dla prawidłowego określenia momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu świadczonej usługi istotne jest zdefiniowanie momentu, w którym usługa została wykonana. Z powodu braku stosownych regulacji tego zagadnienia w ustawie, przyjąć należy, że momentem wykonania usługi jest moment faktycznego wykonania wszystkich działań i czynności składających się na daną usługę. „Wykonanie usługi” następuje w momencie faktycznego zakończenia wszystkich czynności, do których zobowiązany był świadczący określoną usługę. Ustalenie zakresu świadczonej usługi i w konsekwencji momentu jej wykonania powinno następować w sposób obiektywny. Ustawa nie definiuje tego momentu, ani w żaden sposób nie precyzuje jakimi kryteriami należy posługiwać się dla jego określenia. Wskazać jednak należy, że o faktycznym wykonaniu usługi decyduje jej charakter. Z kolei o charakterze i o dacie wykonania tej usługi decydują strony umowy cywilnoprawnej, chyba że moment ten jest określany przez obowiązujący przepis prawa regulujący zasady wykonywania danego rodzaju dostaw i usług. Ponadto, stosownie do art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121), strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Z powyższej zasady wynika, że strony mogą dowolnie kształtować treść umowy w granicach wyznaczonych przez obowiązujące przepisy prawa, w tym także przepisy prawa podatkowego.

Zatem z uwagi na specyfikę usług świadczonych przez Spółkę, w niniejszej sprawie za moment wykonania usługi należy uznać moment zakończenia czynności Spółki – moment przyznania odszkodowania klientowi (tj. uznania roszczenia o odszkodowanie przez podmiot do tego uprawniony na podstawie Rozporządzenia WE 261/2004). Celem zawartej między stronami umowy jest pomoc w uzyskaniu odszkodowania w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, stąd należy uznać, że przyznanie takiego odszkodowania klientowi oznacza faktyczne wykonanie usługi przez Spółkę - wykonanie wszystkich działań i czynności składających się na usługę, do których zobowiązana była Spółka.

Natomiast czynność samej wypłaty odszkodowania pozostaje bez znaczenia dla ustalenia momentu wykonania usługi przez Spółkę, ponieważ wypłaty tej dokonuje inny podmiot. Wypłata odszkodowania nie jest zatem czynnością Spółki i nie wchodzi w zakres działań i czynności składających się na usługę, do których zobowiązana jest Spółka. Spółka nie ma wpływu na termin wypłaty odszkodowania oraz jego wpływu.

Nie można zatem utożsamiać momentu wpływu odszkodowania z momentem wykonania usługi przez Spółkę.

W związku z tym należy stwierdzić, że w analizowanej sprawie obowiązek podatkowy z tytułu świadczonych przez Spółkę usług powstaje - w myśl zasady ogólnej określonej w art. 19a ust. 1 ustawy – w momencie przyznania odszkodowania klientowi.

Stanowisko Spółki należało zatem uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.