Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1-443-122/11-4/AS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-04-28
Teza: zwolnienie dla usług związanych z likwidacją szkód
Słowa kluczowe: stawka-stawki podatku; szkody; usługi-usługi pomocnicze; usługi-usługi ubezpieczeniowe; zwolnienie-zwolnienie podatkowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 03.01.2011 r. (data wpływu 25.01.2011 r.), uzupełnionym pismem z dnia 04.04.2011 r. (data wpływu 06.04.2011 r.) w odpowiedzi na wezwanie z dnia 23.03.2011 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług:

*   w zakresie zastosowania zwolnienia dla usług związanych z likwidacją szkód na rzecz ubezpieczycieli - **jest prawidłowe**,
*   w zakresie zastosowania zwolnienia z tytułu wykonywania czynności dodatkowych przy realizacji zleceń dotyczących likwidacji szkód, tj. zakwaterowania w hotelach i kosztów dodatkowych ekspertyz - **jest nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 25.01.2011 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zastosowania zwolnienia dla świadczonych usług.

Wniosek uzupełniony został pismem z dnia 04.04.2011 r. (data wpływu 06.04.2011 r.) w odpowiedzi na wezwanie z dnia 23.03.2011 r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Sp. z o.o. prowadzi działalność przedmiotowo zwolnioną z VAT Zakres działalności jest ściśle określony w decyzji REGON (według PKD 2007 - 66.21.Z; według PKWiU 2008 - 66.21.10.0). Firma wykonuje działalność związaną z likwidacją szkód ubezpieczeniowych. Są te czynności zlecone przez firmy ubezpieczeniowe.

Zakres likwidacji szkód z ubezpieczeń majątkowych i osobowych jest wykonywany na zlecenie ubezpieczycieli i polega na czynnościach:

*   przyjęciu zgłoszenia szkody, skompletowaniu dokumentów stanowiących akta szkody,
*   oględzinach przedmiotu szkody, wykonaniu dokumentacji zdjęciowej (np. mieszkania po zalaniu),
*   ustaleniu odpowiedzialności za szkodę,
*   wykonaniu kosztorysu do rozliczenia szkody,
*   przekazaniu stanowiska dotyczącego odpowiedzialności i wysokości świadczenia.

W ramach wykonywanych zleceń firma ma zagwarantowany zwrot kosztów dodatkowych takich jak:

*   zakwaterowanie w hotelach,
*   koszty dodatkowych ekspertyz.

Wszystkie czynności są obecnie przez spółkę wykazywane jako zwolnione na podstawie art. 43 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy w 2011 roku (biorąc pod uwagę stan prawny na 2011 rok) wszelkie czynności wykonywane przez spółkę przy działalności są objęte zwolnieniem przedmiotowym w podatku VAT?
2.  Czy czynności dodatkowe, które są wykonywane przy realizacji zleceń dotyczących likwidacji szkód np. zwrot kosztów za hotel też są zwolnione przedmiotowo w podatku VAT?

Zdaniem spółki likwidacja szkód ubezpieczeniowych jako rodzaj działalności wg PKWiU 66.21.10.0 mieszczący się w grupowaniu PKD 2007 obejmujący usługi pomocnicze związane z ubezpieczeniami jest zwolniona przedmiotowo od podatku od towarów i usług.

Dotyczy to zarówno czynności podstawowych, jak i kosztów dodatkowych, które są niezbędne i ściśle związane z wykonywanymi czynnościami podstawowymi (tj. m.in. kosztów zakwaterowania jaki ekspertyz dodatkowych).

Podstawą zwolnienia przedmiotowego jest art. 43 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług, który mówi o usłudze stanowiącej element usługi ubezpieczeniowej (określonej w art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy o podatku od towarów i usług). Usługa likwidacji szkód sama stanowi odrębną całość i jest niezbędna i trwale związana z usługą ubezpieczenia. Spółka nadmienia, że w 2010 roku czynności likwidacji szkód były przedmiotowo zwolnione na podstawie pozycji 3 pkt 4 załącznika nr 4 do ustawy o podatku od towarów i usług czego potwierdzeniem była m.in. opinia Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kutnie o sygnaturze akt nr US-lII/443-22/2006.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za:

*   **prawidłowe** w zakresie zastosowania zwolnienia dla usług związanych z likwidacją szkód na rzecz ubezpieczycieli,
*   **nieprawidłowe** w zakresie zastosowania zwolnienia z tytułu wykonywania czynności dodatkowych przy realizacji zleceń dotyczących likwidacji szkód, tj. zakwaterowania w hotelach i kosztów dodatkowych ekspertyz.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Stosownie do art. 5a ustawy, towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

Co do zasady, w myśl art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Przy czym zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednakże zarówno w treści ustawy, jak i przepisów wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnieniem od z podatku.

Według art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy, zwalnia się od podatku usługi ubezpieczeniowe, usługi reasekuracyjne i usługi pośrednictwa w świadczeniu usług ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, a także usługi świadczone przez ubezpieczającego w zakresie zawieranych przez niego umów ubezpieczenia na cudzy rachunek, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z wykonywaniem umów ubezpieczenia i umów reasekuracji.

Zgodnie z art. 43 ust. 13 ustawy, zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41.

Przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41 (art. 43 ust. 14 ustawy).

Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.

Warunki wykonywania działalności w zakresie ubezpieczeń osobowych i ubezpieczeń majątkowych oraz działalności reasekuracyjnej określa ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 11, poz. 66 ze zm.).

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, przez działalność ubezpieczeniową rozumie się wykonywanie czynności ubezpieczeniowych związanych z oferowaniem i udzielaniem ochrony na wypadek ryzyka wystąpienia skutków zdarzeń losowych.

Stosownie do art. 3 ust. 4 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, czynnościami ubezpieczeniowymi są również:

1.  ocena ryzyka w ubezpieczeniach osobowych i ubezpieczeniach majątkowych oraz w umowach gwarancji ubezpieczeniowych;
2.  wypłacanie odszkodowań i innych świadczeń należnych z tytułu umów, o których mowa w ust. 3 pkt 1 i 1a;
3.  przejmowanie i zbywanie przedmiotów lub praw nabytych przez zakład ubezpieczeń w związku z wykonywaniem umowy ubezpieczenia lub umowy gwarancji ubezpieczeniowej;
4.  prowadzenie kontroli przestrzegania przez ubezpieczających lub ubezpieczonych, zastrzeżonych w umowie lub w ogólnych warunkach ubezpieczeń, obowiązków i zasad bezpieczeństwa odnoszących się do przedmiotów objętych ochroną ubezpieczeniową;
5.  prowadzenie postępowań regresowych oraz postępowań windykacyjnych związanych z wykonywaniem:
    1.  umów ubezpieczenia i umów gwarancji ubezpieczeniowych,
    2.  umów reasekuracji w zakresie cedowania ryzyka z umów ubezpieczenia i umów gwarancji ubezpieczeniowych;
6.  lokowanie środków zakładu ubezpieczeń;
7.  wykonywanie innych czynności określonych w przepisach innych ustaw.

W myśl art. 3 ust. 5 ustawy o działalności ubezpieczeniowej, czynnościami ubezpieczeniowymi są także następujące czynności, jeżeli są wykonywane przez zakład ubezpieczeń:

1.  ustalanie przyczyn i okoliczności zdarzeń losowych;
2.  ustalanie wysokości szkód oraz rozmiaru odszkodowań oraz innych świadczeń należnych uprawnionym z umów ubezpieczenia lub umów gwarancji ubezpieczeniowych;
3.  ustalanie wartości przedmiotu ubezpieczenia;
4.  czynności zapobiegania powstawaniu albo zmniejszeniu skutków wypadków ubezpieczeniowych lub finansowanie tych działań z funduszu prewencyjnego.

W świetle art. 3 ust. 6 powyższej ustawy, zakład ubezpieczeń może zlecać wykonanie czynności, o których mowa w ust. 4 pkt 1-6 oraz ust. 5, innym podmiotom. Czynności, o których mowa w ust. 4 pkt 1-6 oraz ust. 5, wykonywane przez te podmioty są traktowane jak czynności ubezpieczeniowe, w zakresie, w jakim są wykonywane w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń.

Z opisu sprawy wynika, iż Wnioskodawca wykonuje działalność związaną z likwidacją szkód ubezpieczeniowych. Usługi te są sklasyfikowane wg PKWiU z 2008 r. jako usługi związane z oceną ryzyka i szacowaniem poniesionych strat. Zakres likwidacji szkód z ubezpieczeń majątkowych i osobowych jest wykonywany na zlecenie ubezpieczycieli i polega na czynnościach:

*   przyjęciu zgłoszenia szkody, skompletowaniu dokumentów stanowiących akta szkody,
*   oględzinach przedmiotu szkody, wykonaniu dokumentacji zdjęciowej (np. mieszkania po zalaniu),
*   ustaleniu odpowiedzialności za szkodę,
*   wykonaniu kosztorysu do rozliczenia szkody,
*   przekazaniu stanowiska dotyczącego odpowiedzialności i wysokości świadczenia.

Zgodnie z ww. przepisami ustawy o działalności ubezpieczeniowej, czynnościami ubezpieczeniowymi są nie tylko zawierane umowy ubezpieczenia, ale również czynności ustalania przyczyn i okoliczności zdarzeń losowych, ustalanie wysokości szkód i rozmiaru odszkodowań oraz ocena ryzyka.

Należy zauważyć, iż postępowanie likwidacyjne stanowi element składowy działalności ubezpieczeniowej i zostało szczegółowo wyjaśnione w art. 16 ustawy o działalności ubezpieczeniowej. Postępowanie likwidacyjne jest terminem używanym dla określenia czynności ubezpieczyciela zmierzających do ustalenia odpowiedzialności z tytułu umowy ubezpieczenia. Ustawa o działalności ubezpieczeniowej definiuje te czynności jako postępowanie dotyczące ustalenia stanu faktycznego zdarzenia, zasadności zgłoszonych roszczeń i wysokości świadczenia. W zakresie postępowania likwidacyjnego, na zakład ubezpieczeń zostały nałożone określone obowiązki informacyjne.

Mając powyższe na względzie, należy uznać, iż likwidacja szkód stanowi niezbędny element usługi ubezpieczeniowej. Jest to odrębne świadczenie, które jako proces działań podejmowanych przez Wnioskodawcę, prowadzi do wypełnienia właściwej umowy ubezpieczenia, w sytuacji wystąpienia zdarzenia objętego tą umową.

Wskazane wyżej czynności z zakresu likwidacji szkód ubezpieczeniowych, wykonywane przez Wnioskodawcę na rzecz zakładów ubezpieczeniowych, są ściśle związane z działalnością ubezpieczeniową i stanowią odrębny i konieczny element usługi ubezpieczeniowej.

W konsekwencji usługi świadczone w imieniu i na rzecz zakładów ubezpieczeniowych związane z likwidacją szkód ubezpieczeniowych będą korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, określonego w art. 43 ust. 13 w związku z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy w powyższym zakresie należało uznać za prawidłowe.

Z opisu sprawy wynika również, iż w ramach wykonywanych zleceń na rzecz zakładów ubezpieczeniowych, Wnioskodawca wykonuje czynności dodatkowe, za które ma zagwarantowany zwrot kosztów, takie jak:

*   koszty dodatkowych ekspertyz,
*   zakwaterowanie w hotelach.

Zatem w przedmiotowej sprawie mogą wystąpić sytuacje, kiedy niezależnie od wskazanych czynności z zakresu likwidacji szkód z ubezpieczeń, Wnioskodawca obciąża firmy ubezpieczeniowe dodatkowymi kosztami, które nabył w trakcie organizacji usług likwidacji szkód, w szczególności są to koszty dodatkowych ekspertyz i zakwaterowanie w hotelach.

Co do zasady każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne. Tylko w sytuacji gdy jedna usługa obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia kilka świadczeń, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych. Zatem, z ekonomicznego punktu widzenia usługi nie powinny być dzielone dla celów podatkowych wówczas, gdy tworzyć będą jedną usługę kompleksową, obejmującą kilka świadczeń pomocniczych. Jeżeli jednak w skład świadczonej usługi wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu usługi kompleksowej.

W ocenie tut. organu, czynności dodatkowe, wykonywane przez Wnioskodawcę, takie jak zakwaterowanie w hotelach i wykonanie dodatkowych ekspertyz są świadczeniami odrębnymi od usługi głównej – likwidacji szkód. Wnioskodawca nie wymienia powyższych czynności jako występujących w każdej usłudze z zakresu likwidacji szkód oferowanych zakładom ubezpieczeniowym, z czego można wnioskować, że nie są to nierozerwalnie powiązane usługi, bez których świadczenie usługi zasadniczej nie mogłoby się obyć. Ponadto o odrębności powyższych czynności od usługi głównej świadczy fakt, iż Wnioskodawca odrębnie kalkuluje za nie odpłatność, na zasadzie zwrotu koszów, tj. odsprzedaży.

Podsumowując, należy stwierdzić, iż nie można potraktować przedmiotowych usług tj. wykonania dodatkowych ekspertyz i zakwaterowania w hotelach jako jednej kompleksowej usługi likwidacji szkód, bowiem czynności te, mogą istnieć jako odrębne usługi, przy czym rozdzielenie ich nie wpływa na realizację usługi głównej – likwidację szkód, a wydzielenie ich nie nabiera charakteru sztucznego.

Podkreślić zatem należy, iż nie zachodzą przesłanki pozwalające objąć zwolnieniem przedmiotowych czynności dodatkowych na podstawie art. 43 ust. 13 ustawy, bowiem ustawodawca w tym przepisie uzależnia rozszerzenie zwolnienia na usługi stanowiące element m.in. usług ubezpieczeniowych, od łącznego spełnienia określonych warunków. Usługa taka musi stanowić odrębną całość i być właściwą i niezbędną do świadczenia usługi zwolnionej w trybie art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy. Zgodnie z obowiązującymi zasadami wykładni, w przypadku zwolnień od podatku, regulacji tych nie wolno interpretować w sposób rozszerzający, lecz możliwie wąsko. Zatem, o ile niniejszym czynnościom: usłudze zakwaterowania i wykonania dodatkowych ekspertyz można przyznać, iż stanowią one odrębną całość, czego dowodzi oddzielne kalkulowanie odpłatności, o tyle nie można uznać ich w kontekście przedstawionych okoliczności za niezbędne do świadczenia usługi ubezpieczenia.

Mając powyższe na względzie, usługi dodatkowe, tj. zakwaterowanie w hotelach oraz koszty dodatkowych ekspertyz nie będą korzystały ze zwolnienia, z uwagi na niespełnienie przesłanek wynikających z art. 43 ust. 13 w związku z art. 43 ust. 1 pkt 37 ustawy.

W związku z powyższym w przedmiotowej kwestii stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.