Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 2461-IBPP3.4512.659.2016.2.BJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2017-01-09
Teza: brak prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zawartego w fakturach zakupu towarów i usług budowlano–montażowych dotyczących przeprowadzenia modernizacji energetycznej budynków użyteczności publicznej: - budynku szkoły podstawowej w Ś. - budynku szkoły podstawowej w J. - budynku szkoły podstawowej w L. - budynku szkoły podstawowej w S. - budynku domu kultury w J. po 1 stycznia 2017 r.
Słowa kluczowe: gmina; odliczenia; odliczenia-prawo do odliczenia; termomodernizacja
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) oraz § 2 i § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. 2015, poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 21 września 2016 r. (data wpływu 27 września 2016 r.), uzupełnionym pismem z 1 grudnia 2016 r. (data wpływu 6 grudnia 2016 r.), o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zawartego w fakturach zakupu towarów i usług budowlano–montażowych dotyczących przeprowadzenia modernizacji energetycznej budynków użyteczności publicznej:

*   budynku szkoły podstawowej w Ś.
*   budynku szkoły podstawowej w J.
*   budynku szkoły podstawowej w L.
*   budynku szkoły podstawowej w S.
*   budynku domu kultury w J.

po 1 stycznia 2017 r. – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27 września 2016 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją projektu pn. „…”.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z 1 grudnia 2016 r. (data wpływu 6 grudnia 2016 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie Organu z 23 listopada 2016 r. znak: 2461-IBPP3.4512.659.2016.1.BJ.

W przedmiotowym wniosku, uzupełnionym pismem z 1 grudnia 2016 r., przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Gmina jest zarejestrowanym i czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, rozliczającym się z podatku VAT z tytułu umów cywilnoprawnych.

Gmina w związku z aplikowaniem o środki europejskie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014–2020 (Działanie 4.3. – Efektywność energetyczna i odnawialne źródła energii w infrastrukturze publicznej i mieszkaniowej) dla przedmiotowego projektu o nazwie „….” – zamierza realizować ww. zadanie inwestycyjne przy dofinansowaniu ze środków Unii Europejskiej. Gmina w ramach zadań własnych zamierza realizować projekt z zakresu modernizacji energetycznej budynków użyteczności publicznej w Gminie obejmujący docieplenie ścian zewnętrznych oraz modernizacje kotłowni w:

*   czterech budynkach jednostek budżetowych tj. Szkoły Podstawowej w J., Szkoły Podstawowej w L., Szkoły Podstawowej w S., Szkoły Podstawowej w Ś.,
*   budynku wydzierżawionym w celach prowadzenia przez osobę fizyczną szkoły podstawowej w L.,
*   budynku Domu Kultury w J. w m. J. użytkowanym przez instytucję kultury tj. Centrum Kultury Sportu i Promocji Gminy P. Gminną Bibliotekę Publiczną i jednostkę OSP J.

Według wytycznych instytucji zarządzającej tj. Urzędu Marszałkowskiego Województwa dotyczących dofinansowania w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 – wydatki poniesione na podatek od towarów i usług mogą zostać uznane za kwalifikowalne, jeśli beneficjent nie ma prawnej możliwości ich odzyskania.

Gmina informuje, że od 1 stycznia 2017 r. jako podatnik rozpocznie wspólne rozliczanie podatku VAT z zakładem i jednostkami budżetowymi Gminy, natomiast w 2016 r. rozlicza się według dotychczasowych zasad jako podatnik.

Przedmiotem projektu jest przeprowadzenie modernizacji energetycznej ww. budynków użyteczności publicznej.

Zakres projektu obejmuje przede wszystkim:

*   docieplenie ścian zewnętrznych,
*   ocieplenie stropów piwnic,
*   wymianę drzwi,
*   zakup kotłów,
*   remont pomieszczeń kotłowni,
*   wymianę/modernizację instalacji centralnego ogrzewania,
*   ocieplenie stropów,
*   wymianę/modernizację instalacji wod.–kan. kotłowni,
*   wymianę/modernizację instalacji gazowej kotłowni.

Planowany koszt inwestycji dla Gminy P. wynosi 3.092.347,03 zł (zakładane dofinansowanie: 1.768.217,90 zł).

Datę rozpoczęcia oraz datę przewidywanego zakończenia projektu „…” przewidziano od dnia 8 maja 2017 r. do 30 października 2018 r. Projekt realizowany jest w partnerstwie z Gminami C. i R. S. Liderem projektu jest Gmina P., wykonująca czynności związane z aplikowaniem o dofinansowanie, sporządzaniem wniosków o płatność, koordynacją i zarządzaniem projektem. Przetargi na wybór wykonawcy robót budowlanych będą przeprowadzane odrębnie przez każdą z Gmin uczestniczących w projekcie, które następnie podpiszą umowy na wykonanie robót budowlanych.

Poszczególne jednostki organizacyjne, których budynki objęte są wsparciem w ramach ww. projektu, obecnie prowadzą działalność edukacyjną lub kulturową i dodatkowo działalność gospodarczą polegającą na wynajmie powierzchni. Obecnie nie da się przewidzieć czy Gmina będzie kontynuować prowadzoną działalność związaną z wynajmem po zakończeniu realizacji ww. inwestycji, przy czym należy zaznaczyć, że:

*   nie na każdym modernizowanym w ramach ww. projektu budynku w każdym czasie placówka będzie prowadzić wynajem oraz,
*   działalność mająca na celu wynajem powierzchni jest i pozostanie tylko działalnością poboczną w stosunku do statutowej.

Ww. inwestycje będą realizowane na budynkach, które służą przede wszystkim do wypełniania zadań publicznoprawnych Gminy nałożonych przepisami ustawy o samorządzie gminnym na podstawie ustawy o samorządzie gminnym art. 7 ust. 1 pkt 15) w powiązaniu z art. 9 pkt 4 oraz art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 446), do realizacji których Gmina została powołana, tj. czynnościom niepodlegającym opodatkowaniu.

1.Modernizacja energetyczna budynku szkoły podstawowej w Ś. (Budynek nr 1):

*   szkoła podstawowa w Ś. jest jednostką budżetową – nadzór sprawuje Gmina P., która przekazuje z budżetu Gminy środki na jej funkcjonowanie do wysokości planowanych wydatków ustalonych w planie finansowym jednostki;
*   budynek szkoły stanowi własność Gminy i został przekazany bezpłatnie w trwały zarząd na podstawie decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu na podstawie art. 13 ust. 1, art. 43 ust. 1, 2 i 5, art. 44, art. 45, ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774), w związku z art. 81 ust. 1 ustawy o systemie oświaty (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 2156);
*   w szkole wyodrębnione jest mieszkanie o powierzchni 62 m2, które jest wynajmowane przez Gminę – zwolnione z VAT – art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT;
*   w szkole znajdują się pomieszczenia w których odbywają się zajęcia w oddziale przedszkolnym – szkoła pobiera opłaty z tytułu płatności ponadprogramowej (za ponad 5-godzin pobytu dziecka) – opłaty zwolnione z opodatkowania;

2.Modernizacja energetyczna budynku szkoły podstawowej w J. (Budynek nr 2):

*   szkoła podstawowa w J. jest jednostką budżetową – nadzór sprawuje Gmina, która przekazuje z budżetu Gminy środki na jej funkcjonowanie do wysokości planowanych wydatków ustalonych w planie finansowym jednostki
*   budynek szkoły stanowi własność Gminy i został przekazany w trwały zarząd na podstawie decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu na podstawie art. 13 ust. 1, art. 43 ust. 1, 2 i 5, art. 44, art. 45, ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774), w związku z art. 81 ust. 1 ustawy o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2156);
*   w szkole znajdują się pomieszczenia, w których odbywają się zajęcia w oddziale przedszkolnym – szkoła pobiera opłaty z tytułu płatności ponadprogramowej (za ponad 5-godzin pobytu dziecka) – opłaty zwolnione z opodatkowania;
*   szkoła pobiera opłaty za wydanie duplikatu świadectwa i legitymacji – opłaty zwolnione z opodatkowania;
*   w latach 2013–2014 szkoła wynajęła na okres dwóch miesięcy w każdym roku pomieszczenie klasę – 30 m2 (2,07% ogółu powierzchni) dla podmiotu gospodarczego – prowadzącego naukę przygotowującą do egzaminu na prawo jazdy – wpływy z tego tytułu wyniosły 1.920 zł/rocznie. W latach 2015–2016 zajęcia nie były prowadzone ze względu na brak zainteresowanych. Od 2017 roku pomieszczenia w szkole mogą być sporadycznie wynajmowane.

3.Modernizacja energetyczna budynku szkoły podstawowej w L. (Budynek nr 3):

*   szkoła podstawowa w L. jest jednostką budżetową – nadzór sprawuje Gmina, która przekazuje z budżetu Gminy środki na jej funkcjonowanie do wysokości planowanych wydatków ustalonych w planie finansowym jednostki;
*   budynek szkoły stanowi własność Gminy P. i został przekazany w trwały zarząd na podstawie decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu na podstawie art. 13 ust. 1, art. 43 ust. 1, 2 i 5, art. 44, art. 45, ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774), w związku z art. 81 ust. 1 ustawy o systemie oświaty (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 2156);
*   w szkole znajdują się pomieszczenia w których odbywają się zajęcia w oddziale przedszkolnym – szkoła pobiera opłaty z tytułu płatności ponadprogramowej (za ponad 5-godzin pobytu dziecka) – opłaty zwolnione z opodatkowania;
*   szkoła pobiera opłaty za wydanie duplikatu świadectwa i legitymacji – opłaty zwolnione z opodatkowania;
*   od 2015 roku szkoła wynajmuje powierzchnię 12 m2 (1,23% ogółu powierzchni) pod centralę telefoniczną otrzymując dochody w wysokości 2.100 zł rocznie;

4.Modernizacja energetyczna budynku szkoły podstawowej w S. (Budynek nr 4);

*   szkoła podstawowa w S. jest jednostką budżetową – nadzór sprawuje Gmina P., która przekazuje z budżetu Gminy środki na jej funkcjonowanie do wysokości planowanych wydatków ustalonych w planie finansowym jednostki;
*   budynek szkoły stanowi własność Gminy P. i został przekazany w trwały zarząd na podstawie decyzji o ustanowieniu trwałego zarządu na podstawie art. 13 ust. 1, art. 43 ust. 1, 2 i 5, art. 44, art. 45, ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774), w związku z art. 81 ust. 1 ustawy o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2156);
*   w szkole znajdują się pomieszczenia, w których odbywają się zajęcia w oddziale przedszkolnym – szkoła pobiera opłaty z tytułu płatności ponadprogramowej (za ponad 5-godzin pobytu dziecka) – opłaty zwolnione z opodatkowania;
*   szkoła pobiera opłaty za wydanie duplikatu świadectwa i legitymacji – opłaty zwolnione z opodatkowania;
*   w szkole są świadczone usługi stołówkowe na rzecz uczniów – zwolnione z podatku VAT (art. 43 ust. 1 pkt 24 lit a);
*   w szkole udostępniana jest indywidualnym mieszkańcom sala gimnastyczna (będąca częścią budynku szkoły i jest objęta modernizacją energetyczną) za odpłatnością na pokrycie kosztów mediów – 288 m2 (14,27% powierzchni) – dochody w 2015 roku wyniosły 800 zł/rok. Od 2017 roku sala gimnastyczna może być sporadycznie wynajmowana.
*   w szkole wynajmowane są pomieszczenia o powierzchni 78 m2 przez instytucję kultury tj. Gminną Bibliotekę Publiczną – Czynsz obejmuje zwrot kosztów zużytych mediów i w 2015 roku wyniósł 1.170 zł/rok; Biblioteka Publiczna jest instytucją kultury, posiada osobowość prawną oraz nie jest podatnikiem czynnym VAT i nie będzie podlegać centralizacji dla celów podatku VAT od dnia 1 stycznia 2017;

5.Modernizacja energetyczna budynku szkoły podstawowej w L. (Budynek nr 5):

*   budynek SP w L. jest wydzierżawiony przez Gminę osobie fizycznej, która prowadzi w niej szkołę publiczną – klasy szkoły podstawowej od 1 do 6 oraz oddział przedszkolny, i opłaca czynsz dzierżawny w wysokości 123 zł rocznie – w tym 23% podatku VAT. Osoba fizyczna prowadząca działalność nie pobiera żadnych opłat od uczniów.

6.Modernizacja energetyczna budynku domu kultury w J. (Budynek nr 6):

*   budynek jest własnością Gminy i jest przekazany w bezpłatne użytkowanie gminnym instytucjom kultury – Centrum Kultury, Sportu i Promocji Gminy P. oraz Gminnej Bibliotece Publicznej oraz stowarzyszeniu Ochotniczej Straży Pożarnej w J. (garaż wraz z pomieszczeniem socjalnym w ramach gotowości bojowej), które nie prowadzi działalności gospodarczej i nie uzyskuje dodatkowych dochodów z tytułu użytkowania ww. pomieszczeń;
*   jedno pomieszczenie o pow. 10 m2 (2% powierzchni budynku) jest wynajmowane przez Bank Spółdzielczy Rzemiosła w K. Oddział w P. na cele prowadzenia punktu kasowego – dochody roczne z tego tytuł wynoszą 3.133 zł (na rok). Bank przekazał informację o możliwości likwidacji punktu kasowego i nie przedłużaniu umowy najmu począwszy od połowy 2017 roku.

W uzupełnieniu do wniosku Wnioskodawca wskazał, że planowany koszt inwestycji odrębnie dla każdego budynku objętego projektem (w kwocie brutto uwzględniającej podatek VAT):

Gmina P.:

1.  Modernizacja energetyczna budynku szkoły podstawowej w Ś. – 534.459,41 zł
2.  Modernizacja energetyczna budynku szkoły podstawowej w J. – 460.647,18 zł
3.  Modernizacja energetyczna budynku szkoły podstawowej w L. – 430.800,82 zł
4.  Modernizacja energetyczna budynku szkoły podstawowej w S. – 873.408,50 zł
5.  Modernizacja energetyczna budynku szkoły podstawowej w L. – 337.619,00 zł
6.  Modernizacja energetyczna budynku domu kultury w J. – 355.987,13 zł

Gmina R. S.:

1.  Modernizacja energetyczna budynku OSP w O. – 262.621,98 zł
2.  Modernizacja energetyczna budynku OSP w R. B. – 150.667,91 zł
3.  Modernizacja energetyczna budynku OSP w K. – 219.266,72 zł

Gmina C.:

1.  Modernizacja energetyczna budynku OSP w Z. – 177.714,57 zł
2.  Modernizacja energetyczna budynku OSP w B. – 172.222,77 zł
3.  Modernizacja energetyczna budynku wielofunkcyjnego w K. D. – 169.140,66 zł
4.  Modernizacja energetyczna budynku Przedszkola w Z. – 164.614,12 zł

Każdy z uczestników projektu (lider i partnerzy) będzie wykonywał projekt tylko w części przypadającej na niego w zakresie wydatków inwestycyjnych tj. roboty budowlane, nadzór budowlany, zakup tablicy pamiątkowej. Uczestnicy projektu opłacili już koszty wykonania dokumentacji projektowo–kosztorysowej oraz audytów energetycznych – każda Gmina dokonała wydatku samodzielnie. Umowa partnerska zawarta pomiędzy gminami, określa koszty wspólne oraz zwrot wydatków na rzecz Gminy P. (lidera) od partnerów (gmina C., R. S.) za przygotowanie wniosku o dofinansowanie wraz z analizą finansową oraz za zarządzanie projektem. W związku z tym Gmina P. obciąży odpowiednio partnerów z tytułu przygotowania wniosku o dofinansowanie z analizą ekonomiczną oraz z tytułu zarządzania projektem w części dotyczącej partnerów.

Każdy z uczestników projektu będzie dokonywał zakupów indywidualnie w zakresie robót budowlanych, usługi nadzoru budowlanego, zakupu tablicy pamiątkowej. Faktury będą wystawiane na każdego uczestnika projektu bezpośrednio przez sprzedającego. Każda gmina niezależnie od innych uczestników projektu poniosła już koszty opracowania dokumentacji projektowo–kosztorysowej oraz audytów energetycznych na podstawie faktur wystawionych na każdego uczestnika projektu.

Faktura została wystawiona na Gminę P. i Gmina poniesie również koszty zarządzania projektem – faktura lub rachunek będzie wystawiony na Gminę. Na podstawie zapisów umowy partnerskiej lider projektu obciąży kosztami przygotowania wniosku o dofinansowanie z analizą ekonomiczną oraz z tytułu zarządzania projektem w części dotyczącej partnerów.

Zasadniczym celem prowadzonej przez Gminę inwestycji, polegającej na termomodernizacji budynków szkół (budynków nr 1–5) oraz budynku Domu Kultury w J. (budynek nr 6) jest poprawa efektywności energetycznej budynków. Natomiast budynki objęte projektem służą realizacji zadań publicznoprawnych nałożonych przepisami ustawy o samorządzie gminnym. W przypadku budynków szkół (budynki 1–4) Gmina wykorzystuje budynki do realizacji zadania z zakresu edukacji publicznej, w przypadku budynku Domu Kultury w J. (budynek 6) Gmina realizuje zadania dotyczące kultury, prowadzenia instytucji kultury, w tym bibliotek a także ochrony przeciwpożarowej. Realizacja inwestycji pozwoli na zmniejszenie kosztów związanych z ogrzewaniem budynków i wydatkowanie środków w sposób celowy i oszczędny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów. W przypadku budynku szkoły w L., Gmina realizuje również zadanie z zakresu edukacji publicznej, pomimo dzierżawy budynku osobie fizycznej prowadzącej podstawową szkołę publiczną, która na ten cel otrzymuje z budżetu dotację na podstawie art. 80 ustawy o systemie oświaty.

Zamiarem Gminy jest wykorzystanie termomodernizowanych obiektów do realizacji celów, które stanowią działalność publicznoprawną, niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. W przypadku budynku szkoły w L. Gmina zamierza wynajmować budynek, nawet jeżeli w przyszłości osoba prowadząca szkołę publiczną podejmie decyzję o jej likwidacji. Obecnie nie można przewidzieć czy najem będzie związany z prowadzeniem dz. opodatkowanej czy nieopodatkowanej.

Celem termomodernizacji budynków nie jest zwiększenie obrotów z działalności opodatkowanej podatkiem VAT prowadzonej w tych obiektach. Inwestycja nie służy osiągnięciu znaczących dla budżetu Gminy przychodów.

Modernizacja obiektów byłaby przeprowadzona również w sytuacji gdyby te budynki nie były w ogóle udostępniane odpłatnie.

Budynek szkoły podstawowej w Ś. (budynek nr 1) nie będzie w żadnym zakresie wykorzystywany do czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Występujący obecnie najem pomieszczeń w szkole podstawowej w J. ma charakter okazjonalny i może w ogóle nie wystąpić w latach następnych. W szkole podstawowej w L. wynajmowane jest pomieszczenie o powierzchni 12 m2 co stanowi 1,23% ogółu powierzchni na podstawie umowy najmu zawartej do końca 2018 roku. Roczne dochody z tytułu najmu wynoszą 2.100 zł rocznie. Ze względu na czas trwania umowy można przyjąć, że najem stanowi działalność uboczną w stosunku do działalności podstawowej tj. prowadzenia zajęć edukacyjnych. Obecnie nie można przewidzieć czy umowa zostanie przedłużona na dalsze lata. Najem pozostałych pomieszczeń może w ogóle nie wystąpić w następnych latach. W budynku szkoły podstawowej udostępniana jest odpłatnie sala gimnastyczna dorosłym mieszkańcom za kwotę stanowiącą rekompensatę za zużyte media. Najem ma charakter okazjonalny i może nie wystąpić w kolejnych latach. Natomiast umowa użyczenia pomieszczenia na prowadzenie Filii Biblioteki Publicznej została zawarta na czas nieokreślony a dochody z tego tytułu dotyczą zwrotu kosztów za zużytą energię elektryczną.

Nie przewiduje się, żeby w budynkach szkół podstawowych w J., L. i w S. (budynek 2, 3, 4) oraz w budynku w J. (budynek 6) oprócz sporadycznego wynajmu opisanego we wniosku były wykonywane jakiekolwiek czynności opodatkowane podatkiem VAT.

Z zawartej umowy użyczenia pomiędzy upoważnionym dyrektorem szkoły podstawowej w S. a dyrektorem Gminnej Biblioteki Publicznej w P. wynika, że pomieszczenie o pow. 78 m2 znajdujące się w budynku szkoły podstawowej w S. (budynek nr 4) zostało użyczone w celu prowadzenia filii Gminnej Biblioteki Publicznej w P. (instytucji kultury). Biorący do używania lokal tj. Gminna Biblioteka Publiczna w P. została zobowiązana do ponoszenia wszelkich kosztów z tytułu korzystania z lokalu przez cały czas trwania umowy. W konsekwencji Gminna Biblioteka Publiczna jest obciążana wyłącznie za zużytą energię elektryczną na podstawie wskazań licznika.

Opłata za udostępnienie obiektu sportowego (sali gimnastycznej) została ustalona wewnętrznym zarządzeniem przez dyrektora szkoły podstawowej w S. w wysokości 30 zł za godzinę. Jest to opłata ryczałtowa, w której przy wyliczeniu ze względu na powierzchnię i objętość ujęto średnioroczne koszty zużycia energii, elektrycznej, gazu i środków czystości. Z zawieranych umów najmu wynika, że udostępnia się obiekt sportowy i opłata wynosi 30 zł za godzinę.

Celem modernizacji budynku szkoły podstawowej w L. jest zwiększenie efektywności energetycznej (budynek nieocieplony, z przestarzałą instalacją c.o. i wyeksploatowanym piecem c.o.). Gmina nie ma zamiaru zwiększać obrotów z działalności opodatkowanej i podnosić w związku z inwestycją opłatę dzierżawy budynku. Zatem przeprowadzenie modernizacji budynku nie zwiększy wpływów z dzierżawy.

Modernizacja budynku szkoły podstawowej w L. byłaby przeprowadzona nawet w przypadku gdyby obiekt ten nie był dzierżawiony.

Budynek szkoły podstawowej w L. ma 620 m2 powierzchni użytkowej.

W szkole podstawowej uczy się 20 dzieci w jednooddziałowych klasach I-VI oraz 5 dzieci w oddziale przedszkolnym – zerowym.

Z tytułu prowadzenia oddziału przedszkolnego – zerowego nie są pobierane opłaty przez osobę fizyczną dzierżawiącą budynek szkoły.

Osoba fizyczna samodzielnie ponosi koszty utrzymania budynku szkoły podstawowej w L. w tym koszty mediów, pokrywając te koszty z dotacji przekazywanej z budżetu Gminy P. na podstawie art. 80 ustawy o systemie oświaty.

Budynek szkoły podstawowej w L. został wydzierżawiony w celu prowadzenia publicznej szkoły – czyli edukacji publicznej w miejsce zlikwidowanej szkoły dla której organem prowadzącym była Gmina.

Roczna stosunkowo niska opłata dzierżawna ustalona została przez Wójta Gminy, przede wszystkim ze względu na aspekt społeczny. Mała liczba uczniów oraz wysokie koszty utrzymania szkoły (z oddziałem zerowym) przyczyniły się do podjęcia decyzji o jej likwidacji z dniem 31 sierpnia 2012 roku. Dotychczasowa dyrektor szkoły wystąpiła z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na założenie szkoły publicznej i jej prowadzenie w dotychczasowym budynku szkoły. W odpowiedzi na wniosek wydano pozytywną decyzję. Mając na uwadze, stosunkowo dużą powierzchnię budynku, jego stan techniczny – wymagający remontu, koszty związane z utrzymaniem budynku, małą liczbę dzieci, wnioski mieszkańców o pozostawienie jedynego ośrodka kultury w niewielkiej miejscowości znacznie oddalonej od miasta, oraz wniosek radnych o nałożenie symbolicznej opłaty z tytułu dzierżawy budynku szkoły osobie fizycznej, która nie prowadzi żadnej innej działalności gospodarczej i nie osiąga innych dochodów, podjęto decyzję o rocznej opłacie z tytułu dzierżawy budynku w wysokości 123 zł rocznie.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy Gminie od 1 stycznia 2017 r., w sytuacji gdy Gmina będzie rozliczała się z podatku VAT łącznie ze wszystkimi jednostkami budżetowymi i zakładami budżetowymi jako podatnik, będzie przysługiwało zmniejszenie podatku VAT należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach zakupu towarów i usług budowlano–montażowych dotyczących przeprowadzenia modernizacji energetycznej budynków użyteczności publicznej?
2.  Czy w przypadku umowy dzierżawy budynku szkoły podstawowej w L., Gminie będzie przysługiwało prawo do odliczenia całego podatku VAT naliczonego wynikającego z faktury dotyczącej wykonania modernizacji energetycznej budynku szkoły w L., pomimo niskiej rocznej opłaty dzierżawnej?

Stanowisko Wnioskodawcy:

Od 1 stycznia 2017 r. Gmina będzie rozliczała się z podatku VAT łącznie ze wszystkimi jednostkami budżetowymi i zakładem budżetowym jako podatnik. Z opisu sprawy wynika, że w przypadku:

1.  modernizacji energetycznej budynku szkoły podstawowej w Ś. (Budynek nr 1) – Gminie P. nie będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktur związanych z wykonaniem modernizacji energetycznej budynku ze względu na brak czynności opodatkowanych;
2.  modernizacji energetycznej budynku szkoły podstawowej w J., L. i w S. (Budynek nr 2, 3, 4) – Gminie P. nie będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dotyczących zakupów towarów i usług dokonywanych w związku z realizacją ww. zadania. Występujący obecnie najem pomieszczeń ma charakter okazjonalny i może w ogóle nie wystąpić w następnych latach, stanowi również działalność uboczną w stosunku do działalności podstawowej tj. prowadzenia zajęć edukacyjnych w szkołach, dla których organem prowadzącym jest Gmina;
3.  modernizacji energetycznej budynku szkoły podstawowej w L. (Budynek nr 5) – Gminie będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dotyczących zakupów towarów i usług dokonywanych w związku z realizacją ww. zadania, ponieważ całość budynku jest wydzierżawiona osobie fizycznej prowadzącej tą szkołę, pomimo niskiej rocznej opłaty dzierżawnej – 123 zł rocznie;
4.  modernizacji energetycznej budynku Domu Kultury w J. (Budynek nr 6) – Gminie nie będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dotyczących zakupów towarów i usług dokonywanych w związku z realizacją ww. zadania. Występujący obecnie najem pomieszczeń ma charakter okazjonalny i może w ogóle nie wystąpić w następnych latach, stanowi również działalność uboczną w stosunku do działalności podstawowej tj. działalności kulturalnej prowadzonej przez instytucje kultury i działalności polegającej na zapewnieniu bezpieczeństwa przez OSP, którym bezpłatnie użyczono pomieszczenia w budynku Domu Kultury w J.;

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz.U. z 2016 r, poz. 710, ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT – w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust 17 i 19 oraz art. 124.

Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a) ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Ustawodawca w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, określając warunek związku zakupu ze sprzedażą opodatkowaną, nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej. Istotna jest intencja nabycia – jeśli dany towar ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas – po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy o VAT wymogów formalnych – odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych. Jeżeli zaś dany towar lub usługa ma służyć czynnościom nieuprawniającym do odliczenia podatku VAT (niepodlegającym opodatkowaniu lub zwolnionym z podatku VAT) w momencie dokonywania zakupu podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku VAT. W opisanym przypadku modernizacja energetyczna budynków szkół, tj. budynków szkół w Ś., J., L. i w S. ma służyć realizacji zadań własnych Gminy tj. prowadzenia edukacji publicznej, czyli ma służyć czynnościom nieuprawniających do odliczenia podatku VAT. Również w przypadku budynku Domu Kultury w J. modernizacja energetyczna budynku ma służyć przede wszystkim realizacji zadania własnego Gminy w zakresie utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych.

Niemożliwym jest dokonanie odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku i niepodlegających temu podatkowi. Odliczyć można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Dlatego w przypadku budynku nr 5 Gmina ma prawo do odliczenia w całości podatku od towarów i usług zawartego w fakturach VAT za wykonane roboty budowlane przy modernizacji energetycznej budynku, który jest wydzierżawiony osobie fizycznej prowadzącej szkołę publiczną, niezależnie od wysokości kwoty opłaty dzierżawnej.

Na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych. Oznacza to, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itp., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych).

Z powyższych konstrukcji prawnych jednoznacznie wynika, że Gmina wykonując we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działa w charakterze podatnika podatku VAT. Natomiast, w zakresie realizacji zadań własnych (działalności publicznoprawnej) Gmina nie jest uznawana za podatnika, tym samym nie wykonuje samodzielnie działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2.

Gmina, w świetle art. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.), wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Na podstawie art. 6 ust. 1 tej ustawy, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W szczególności zadania własne obejmują zadania w zakresie edukacji publicznej oraz utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych (art. 7 ust. 1 pkt 8 i 15 cyt. ustawy o samorządzie gminnym).

Zgodnie z art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 2156), Organ prowadzący szkołę lub placówkę odpowiada za jej działalność. Do zadań organu prowadzącego szkołę lub placówkę należy w szczególności:

*   zapewnienie warunków działania szkoły lub placówki, w tym bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki;
*   zapewnienie warunków umożliwiających stosowanie specjalnej organizacji nauki i metod pracy dla dzieci i młodzieży objętych kształceniem specjalnym;
*   wykonywanie remontów obiektów szkolnych oraz zadań inwestycyjnych w tym zakresie;
*   zapewnienie obsługi administracyjnej, w tym prawnej, obsługi finansowej, w tym w zakresie wykonywania czynności, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2–6 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2013 r. poz, 330, z późn. zm.), i obsługi organizacyjnej szkoły lub placówki;
*   wyposażenie szkoły lub placówki w pomoce dydaktyczne i sprzęt niezbędny do pełnej realizacji programów nauczania, programów wychowawczych, przeprowadzania sprawdzianów i egzaminów oraz wykonywania innych zadań statutowych.

W świetle art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm.) do gminnego zasobu nieruchomości należą nieruchomości, które stanowią przedmiot własności gminy i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste, oraz nieruchomości będące przedmiotem użytkowania wieczystego gminy. Zgodnie z art. 18 ww. ustawy, nieruchomości mogą być oddawane jednostce organizacyjnej w trwały zarząd, najem, dzierżawę oraz użyczenie na cele związane z ich działalnością.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dotyczących zakupów towarów i usług dokonywanych w związku z realizacją projektu będzie przysługiwało po 1 stycznia 2017 r. tj. od momentu, kiedy Gmina dokona „scentralizowania” w zakresie rozliczeń w podatku od towarów i usług, tj. będzie rozliczać zarówno podatek należny jaki i podatek naliczony powstały w wyniku działań realizowanych przez swoje jednostki budżetowe. Jak wskazano powyżej, rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ustawy o VAT uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez podatnika podatku VAT do wykonywania czynności opodatkowanych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Rozpatrując kwestie poruszone we wniosku w pierwszej kolejności należy wskazać, że w dniu 29 września 2015 r. zapadł wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w sprawie C-276/14 Gmina przeciwko Ministrowi Finansów, zgodnie z którym „artykuł 9 ust. 1 dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej należy interpretować w ten sposób, że podmioty prawa publicznego, takie jak gminne jednostki budżetowe będące przedmiotem postępowania głównego, nie mogą być uznane za podatników podatku od wartości dodanej, ponieważ nie spełniają kryterium samodzielności przewidzianego w tym przepisie”. Zdaniem TSUE, jednostki te nie ponoszą ryzyka gospodarczego związanego z działalnością gospodarczą powierzoną im w imieniu i na rachunek gminy oraz nie odpowiadają za szkody spowodowane tą działalnością (odpowiedzialność tę ponosi wyłącznie gmina), ponieważ nie dysponują własnym majątkiem, nie osiągają własnych dochodów i nie ponoszą kosztów dotyczących takiej działalności. Uzyskane dochody są bowiem wpłacane do budżetu Gminy, a wydatki są pokrywane bezpośrednio z tego budżetu.

W konsekwencji tego wyroku należy uznać, że jednostki budżetowe nie posiadają odrębności podatkowej na gruncie przepisów dotyczących podatku od towarów i usług, a więc wszelkie czynności przez nie dokonywane na rzecz osób trzecich powinny być rozliczane przez jednostkę samorządu terytorialnego, która je utworzyła, a czynności dokonywane w ramach jednostki samorządu terytorialnego (pomiędzy jej jednostkami budżetowymi) mają charakter wewnętrzny.

Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1454), jednostka samorządu terytorialnego jest obowiązana do podjęcia rozliczania podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi, najpóźniej od dnia 1 stycznia 2017 r.

W myśl art. 4 ww. ustawy, jednostka samorządu terytorialnego, której jednostki organizacyjne rozliczały się jako odrębni podatnicy, wstępuje z dniem podjęcia rozliczania podatku wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi we wszystkie przewidziane w przepisach dotyczących podatku prawa i obowiązki jednostek organizacyjnych.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 710 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do ust. 2 pkt 1 lit. a ww. artykułu, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego). Dokumentem uprawniającym do odliczenia jest faktura, otrzymana przez podatnika z tytułu nabycia przez niego towarów i usług. Co do zasady faktury, aby skutkowały powstaniem prawa do odliczenia, muszą być wystawione zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego w tym względzie.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Zatem, aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.

Ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, m.in. tego, że zakupy będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Należy zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.

Zatem w podatku od towarów i usług obowiązuje zasada tzw. „niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego”. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia, nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.

W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowoprawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.

Na zakres prawa do odliczeń w sposób bezpośredni wpływa również pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik w rozumieniu art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza w myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Jak stanowi natomiast art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Z treści powołanych przepisów art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług wynika, że za podatnika podatku VAT będzie uznany tylko taki podmiot, który dokonuje czynności zmierzających do wykorzystania nabytych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Zatem jednostka samorządu terytorialnego działa w charakterze podatnika wykonując we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określone w art. 15 ust. 2 ustawy.

Natomiast, w zakresie realizacji zadań własnych (działalności publicznoprawnej) Gmina nie jest uznawana za podatnika, tym samym nie wykonuje samodzielnie działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2.

Należy wskazać, że w świetle art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Jest jednostką zasadniczego podziału terytorialnego stopnia podstawowego, posiada osobowość prawną, a zatem zdolność do działania we własnym imieniu.

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy do zakresu działania gminy należą wszelkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W szczególności zadania własne obejmują sprawy w zakresie edukacji publicznej i utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych (art. 7 ust. 1 pkt 8 i 15 ustawy o samorządzie gminnym).

W celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi (art. 9 ust. 1 ww. ustawy).

Gmina oraz inna gminna osoba prawna może prowadzić działalność gospodarczą wykraczająca poza zadania o charakterze użyteczności publicznej wyłącznie w przypadkach określonych w odrębnej ustawie (art. 9 ust. 2 ww. ustawy).

Jak stanowi art. 9 ust. 3 ww. ustawy, formy prowadzenia gospodarki gminnej, w tym wykonywania przez gminę zadań o charakterze użyteczności publicznej, określa odrębna ustawa.

Zgodnie z art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 2156), zakładanie i prowadzenie publicznych przedszkoli, w tym z oddziałami integracyjnymi, przedszkoli specjalnych oraz innych form wychowania przedszkolnego, o których mowa w art. 14a ust. 1a, szkół podstawowych oraz gimnazjów, w tym z oddziałami integracyjnymi, z wyjątkiem szkół podstawowych specjalnych i gimnazjów specjalnych, szkół artystycznych oraz szkół przy zakładach karnych, zakładach poprawczych i schroniskach dla nieletnich, należy do zadań własnych gmin.

Zgodnie z art. 79 ust. 1 ww. ustawy, przedszkola, szkoły i placówki publiczne zakładane i prowadzone przez ministrów i jednostki samorządu terytorialnego są jednostkami budżetowymi. Zasady gospodarki finansowej tych szkół, przedszkoli i placówek określają odrębne przepisy, z zastrzeżeniem ust. 1c.

W rozpatrywanej sprawie Wnioskodawca zamierza realizować projekt pn. „…”. Gmina w ramach zadań własnych zamierza realizować projekt z zakresu modernizacji energetycznej budynków użyteczności publicznej w Gminie obejmujący docieplenie ścian zewnętrznych oraz modernizacje kotłowni. Datę rozpoczęcia oraz datę przewidywanego zakończenia projektu przewidziano od dnia 8 maja 2017 r. do 30 października 2018 r. Planowany koszt inwestycji odrębnie dla każdego budynku objętego projektem (w kwocie brutto uwzględniającej podatek VAT):

1.  Modernizacja energetyczna budynku szkoły podstawowej w Ś. – 534.459,41 zł
2.  Modernizacja energetyczna budynku szkoły podstawowej w J. – 460.647,18 zł
3.  Modernizacja energetyczna budynku szkoły podstawowej w L. – 430.800,82 zł
4.  Modernizacja energetyczna budynku szkoły podstawowej w S. – 873.408,50 zł
5.  Modernizacja energetyczna budynku szkoły podstawowej w L. – 337.619,00 zł
6.  Modernizacja energetyczna budynku domu kultury w J. – 355.987,13 zł

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą ustalenia czy Gmina ma prawo do odliczenia podatku VAT w związku z modernizacją energetyczną budynku szkoły podstawowej w Ś. (Budynek nr 1).

Jak wynika z opisu sprawy szkoła podstawowa w Ś. jest jednostką budżetową – w szkole wyodrębnione jest mieszkanie o powierzchni 62 m2, które jest wynajmowane przez Gminę – zwolnione z VAT – art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o VAT, ponadto w szkole znajdują się pomieszczenia w których odbywają się zajęcia w oddziale przedszkolnym – szkoła pobiera opłaty z tytułu płatności ponadprogramowej (za ponad 5-godzin pobytu dziecka) – opłaty zwolnione z opodatkowania.

Analizując okoliczności przedstawione w opisie sprawy w kontekście obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa należy uznać, że Wnioskodawca nie ma prawo do odliczenia podatku w zakresie modernizacji energetycznej budynku nr 1 ze względu na brak związku zakupów ze sprzedażą opodatkowaną.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy w zakresie braku prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z modernizacją energetyczną budynku szkoły podstawowej w Ś. (Budynek nr 1) jest prawidłowe.

Kolejna wątpliwość Wnioskodawcy dotyczy prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z modernizacją energetyczną budynku szkoły podstawowej w J. (Budynek nr 2), z modernizacją energetyczną budynku szkoły podstawowej w L. (Budynek nr 3) oraz z modernizacją energetyczną budynku szkoły podstawowej w S. (Budynek nr 4).

Z opisu sprawy wynika, że szkoła podstawowa w J. (budynek nr 2) jest jednostką budżetową – w szkole znajdują się pomieszczenia w których odbywają się zajęcia w oddziale przedszkolnym – szkoła pobiera opłaty z tytułu płatności ponadprogramowej (za ponad 5-godzin pobytu dziecka) – opłaty zwolnione z opodatkowania, szkoła pobiera opłaty za wydanie duplikatu świadectwa i legitymacji – opłaty zwolnione z opodatkowania.

Wnioskodawca wskazał, że w latach 2013–2014 szkoła wynajęła na okres dwóch miesięcy w każdym roku pomieszczenie klasę – 30 m2 (2,07% ogółu powierzchni) dla podmiotu gospodarczego – prowadzącego naukę przygotowującą do egzaminu na prawo jazdy – wpływy z tego tytułu wyniosły 1.920 zł/rocznie. W latach 2015–2016 zajęcia nie były prowadzone ze względu na brak zainteresowanych. Od 2017 roku pomieszczenia w szkole mogą być sporadycznie wynajmowane. Występujący obecnie najem pomieszczeń w szkole podstawowej w Janowicach ma charakter okazjonalny i może w ogóle nie wystąpić w latach następnych.

Z opisu sprawy wynika, że szkoła podstawowa w L. (Budynek nr 3) jest jednostką budżetową – w szkole znajdują się pomieszczenia w których odbywają się zajęcia w oddziale przedszkolnym – szkoła pobiera opłaty z tytułu płatności ponadprogramowej (za ponad 5-godzin pobytu dziecka) – opłaty zwolnione z opodatkowania, szkoła pobiera opłaty za wydanie duplikatu świadectwa i legitymacji – opłaty zwolnione z opodatkowania, od 2015 roku szkoła wynajmuje powierzchnię 12 m2 (1,23% ogółu powierzchni na podstawie umowy najmu zawartej do końca 2018 roku. Roczne dochody z tytułu najmu wynoszą 2.100 zł. Ze względu na czas trwania umowy można przyjąć, że najem stanowi działalność uboczną w stosunku do działalności podstawowej tj. prowadzenia zajęć edukacyjnych. Obecnie nie można przewidzieć czy umowa zostanie przedłużona na dalsze lata. Najem pozostałych pomieszczeń może w ogóle nie wystąpić w następnych latach.

Z opisu sprawy wynika, że szkoła podstawowa w S. (Budynek nr 4) jest jednostką budżetową – w szkole znajdują się pomieszczenia w których odbywają się zajęcia w oddziale przedszkolnym – szkoła pobiera opłaty z tytułu płatności ponadprogramowej (za ponad 5-godzin pobytu dziecka) – opłaty zwolnione z opodatkowania, szkoła pobiera opłaty za wydanie duplikatu świadectwa i legitymacji – opłaty zwolnione z opodatkowania, w szkole są świadczone usługi stołówkowe na rzecz uczniów – zwolnione z podatku VAT (art. 43 ust. 1 pkt 24 lit a), w szkole udostępniana jest indywidualnym mieszkańcom sala gimnastyczna (będąca częścią budynku szkoły i jest objęta modernizacją energetyczną) za odpłatnością na pokrycie kosztów mediów – 288 m2 (14,27% powierzchni) – dochody w 2015 roku wyniosły 800 zł/rok. Od 2017 roku sala gimnastyczna może być sporadycznie wynajmowana.

Wnioskodawca wskazał, że w budynku szkoły podstawowej w S. udostępniana jest odpłatnie sala gimnastyczna dorosłym mieszkańcom za kwotę stanowiącą rekompensatę za zużyte media. Najem ma charakter okazjonalny i może nie wystąpić w kolejnych latach. Opłata za udostępnienie obiektu sportowego (sali gimnastycznej) została ustalona wewnętrznym zarządzeniem przez dyrektora szkoły podstawowej w S. w wysokości 30 zł za godzinę. Jest to opłata ryczałtowa, w której przy wyliczeniu ze względu na powierzchnię i objętość ujęto średnioroczne koszty zużycia energii, elektrycznej, gazu i środków czystości. Z zawieranych umów najmu wynika, że udostępnia się obiekt sportowy i opłata wynosi 30 zł za godzinę.

Ponadto w szkole wynajmowane są pomieszczenia o powierzchni 78 m2 przez instytucję kultury tj. Gminną Bibliotekę Publiczną – czynsz obejmuje zwrot kosztów zużytych mediów i w 2015 roku wyniósł 1.170 zł/rok, Biblioteka Publiczna jest instytucją kultury, posiada osobowość prawną oraz nie jest podatnikiem czynnym VAT i nie będzie podlegać centralizacji dla celów podatku VAT od dnia 1 stycznia 2017.

Umowa użyczenia pomieszczenia na prowadzenie Filii Biblioteki Publicznej została zawarta na czas nieokreślony a dochody z tego tytułu dotyczą zwrotu kosztów za zużytą energię elektryczną. Gminna Biblioteka Publiczna jest obciążana wyłącznie za zużytą energię elektryczną na podstawie wskazań licznika.

Z opisu sprawy wynika, że modernizacja energetyczna obejmuje również budynek domu kultury w J. (Budynek nr 6). Budynek jest własnością Gminy i jest przekazany w bezpłatne użytkowanie gminnym instytucjom kultury – Centrum Kultury, Sportu i Promocji Gminy P. oraz Gminnej Bibliotece Publicznej oraz stowarzyszeniu Ochotniczej Straży Pożarnej w J. Jedno pomieszczenie o pow. 10 m2 (2% powierzchni budynku) jest wynajmowane przez Bank Spółdzielczy Rzemiosła w K. Oddział w P. na cele prowadzenia punktu kasowego – dochody roczne z tego tytuł wynoszą 3.133 zł (na rok). Bank przekazał informację o możliwości likwidacji punktu kasowego i nie przedłużaniu umowy najmu począwszy od połowy 2017 roku.

Wskazać należy, że odpłatnie realizowane przez Gminę czynności polegające na odpłatnym udostępnianiu pomieszczeń szkoły, na podstawie umowy najmu stanowią niewątpliwie czynności cywilnoprawne, dla których Gmina występować będzie w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. Zatem powyższe czynności w świetle ustawy o podatku od towarów i usług traktowane są jako odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ww. ustawy, podlegające opodatkowaniu na mocy art. 5 ust. 1 tej ustawy.

Jednocześnie z przedstawionych okoliczności bezsprzecznie wynika, że głównym celem dokonywanych zakupów w ramach realizowanego zadania, jest wykonywanie zadań własnych Gminy (niepodlegających opodatkowaniu). Gmina w zakresie realizacji zadań własnych nie występuje w charakterze podatnika, w związku z czym dokonując ww. nabyć nie ma również konsekwentnie prawa do odliczenia podatku naliczonego, związanego z realizacją tych zadań.

Jak wskazała Gmina, zasadniczym celem prowadzonej inwestycji, polegającej na termomodernizacji budynków szkół (budynków nr 1–5) oraz budynku Domu Kultury w J. (budynek nr 6) jest poprawa efektywności energetycznej budynków. Natomiast budynki objęte projektem służą realizacji zadań publicznoprawnych nałożonych przepisami ustawy o samorządzie gminnym. W przypadku budynków szkół (budynki 1–4) Gmina wykorzystuje budynki do realizacji zadania z zakresu edukacji publicznej, w przypadku budynku Domu Kultury w J. (budynek 6) Gmina realizuje zadania dotyczące kultury, prowadzenia instytucji kultury, w tym bibliotek a także ochrony przeciwpożarowej. Zamiarem Gminy jest wykorzystanie termomodernizowanych obiektów do realizacji celów, które stanowią działalność publicznoprawną, niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Celem termomodernizacji budynków nie jest zwiększenie obrotów z działalności opodatkowanej podatkiem VAT prowadzonej w tych obiektach. Inwestycja nie służy osiągnięciu znaczących dla budżetu Gminy przychodów. Modernizacja obiektów byłaby przeprowadzona również w sytuacji gdyby te budynki nie były w ogóle udostępniane odpłatnie.

Nie przewiduje się, żeby w budynkach szkół podstawowych w J., L. i w S. (budynek 2, 3, 4) oraz w budynku w J. (budynek 6) oprócz sporadycznego wynajmu opisanego we wniosku były wykonywane jakiekolwiek czynności opodatkowane podatkiem VAT.

Należy zauważyć, że wprawdzie każdy wydatek ma wpływ na działalność gospodarczą danego podmiotu i każdy mógłby więc pośrednio podlegać odliczeniu. Jednak jeżeli określone wydatki mają bezpośredni związek z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu, to ewentualne doszukiwanie się pośredniego wpływu tych czynności na działalność opodatkowaną nie może prowadzić do zmiany ich kwalifikacji z punktu widzenia możliwości zastosowania odliczenia. Taki związek jest bowiem zbyt nieuchwytny i marginalny w porównaniu do wyraźnego związku tych wydatków z czynnościami niepodlegającymi VAT (zadanie polegające na termomodernizacji szkoły służy do wypełniania zadań publicznoprawnych gminy nałożonych przepisami ustawy o samorządzie gminnym). Nie ulega wątpliwości, że Gmina realizowała zadanie w zakresie termomodernizacji budynku szkoły oraz budynku domu kultury celem realizacji zadania publicznego, a nie celem zwiększenia obrotów z działalności komercyjnej. Termomodernizacja budynków szkół oraz budynku domu kultury służy przede wszystkim zaspokajaniu potrzeb zbiorowych wspólnoty w zakresie edukacji publicznej oraz realizacji zadania dotyczącego kultury, prowadzenia instytucji kultury, w tym bibliotek a także ochrony przeciwpożarowej, a wykorzystanie pomieszczeń szkoły na cele komercyjne – jak wynika z treści wniosku – w niewielkim zakresie, nie może przesądzić o uprawnieniu do realizacji tego prawa.

Zatem Wnioskodawca nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z modernizacją energetyczną budynku szkoły podstawowej w Ś. (budynek nr 1), modernizacją energetyczną budynku szkoły podstawowej w J. (budynek nr 2), z modernizacją energetyczną budynku szkoły podstawowej w L. (budynek nr 3), z modernizacją energetyczną budynku szkoły podstawowej w S. (budynek nr 4) oraz z modernizacją energetyczną budynku Domu Kultury w J. (budynek nr 6).

Podsumowując stanowisko Wnioskodawcy jest prawidłowe.

Niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie kwestii obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zawartego w fakturach zakupu towarów i usług budowlano–montażowych dotyczących przeprowadzenia modernizacji energetycznej budynków użyteczności publicznej budynku szkoły podstawowej w Ś., budynku szkoły podstawowej w J., budynku szkoły podstawowej w L., budynku szkoły podstawowej w S., budynku domu kultury w J. po 1 stycznia 2017 r. natomiast w zakresie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z modernizacją energetyczną budynku szkoły podstawowej w L. (budynek nr 5), wydane zostanie odrębne rozstrzygniecie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja traci ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego stanu faktycznego lub zmiany stanu prawnego.

Ponadto tut. Organ informuje, że zgodnie z art. 14na pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, przepisów art. 14k-14n dotyczących ochrony prawnej wynikającej z zastosowania się Wnioskodawcy do otrzymanej interpretacji nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe przedstawione we wniosku stanowią element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. czynności dokonanych w ramach transakcji, które pomimo spełnienia warunków formalnych ustanowionych w przepisach ustawy, miały zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, których przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą te przepisy.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Administracji Skarbowej w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.