Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/436-124/11/AŻ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-05-19
Teza: Czy nabycie przez zasiedzenie części działki spowoduje ustanie przesłanki zwolnienia z opodatkowania umowy darowizny i tym samym skutkować będzie obowiązkiem zapłaty podatku?
Słowa kluczowe: darowizna; podatek-podatek od spadków i darowizn; zasiedzenie
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 i § 10 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 10 lutego 2010r. (data wpływu do tut. Biura – 11 lutego 2011r.), uzupełnionym w dniu 12 kwietnia 2011r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych stwierdzenia zasiedzenia części nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego nabytego tytułem darowizny - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 11 lutego 2011r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych stwierdzenia zasiedzenia części nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego nabytego tytułem darowizny.

Z uwagi na stwierdzone braki formalne wniosku, pismem z dnia 30 marca 2011r. Znak: IBPBII/1/436-124/11/AŻ wezwano wnioskodawcę do ich uzupełnienia. Uzupełnienia dokonano w dniu 12 kwietnia 2011r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

W dniu 20 sierpnia 2010r. wnioskodawca wraz z żoną nabył w drodze umowy darowizny, zawartej w formie aktu notarialnego, zabudowaną nieruchomość o pow. 2,56 ha. Nieruchomość ta stanowi gospodarstwo rolne w rozumieniu przpisów ustawy o podatku rolnym. Darowizna była pierwszą pomiędzy stronami. Podatek od ww. darowizny nie został pobrany na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 oraz art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn, pod warunkiem prowadzenia darowanego gospodarstwa przez 5 lat od daty darowizny. Darowizną objęta była m.in. niezabudowana działka nr 161 o pow. 1.09 ha. Obecnie w Sądzie Rejonowym zawisła sprawa z wniosku małżonków K. o zasiedzenie części działki nr 161 o pow. 945 m2 będącej własnością wnioskodawcy i jego żony. Małżonkowie K. spełniają ustawową przesłankę do nabycia własności części działki nr 161 przez zasiedzenie, bowiem są jej samoistnymi posiadaczami przez okres 30 lat, stąd zdaniem wnioskodawcy należy się spodziewać korzystego dla nich orzeczenia Sądu. Termin zasiedzenia upłynął 30 kwietnia 2007r.

W uzupełnieniu wnioskodawca wskazał, iż podana we wniosku data 30 kwietnia 2007r. jest wg jego obliczeń datą upływu 30-letniego okresu zasiedzenia działki nr 161. Sprawa sądowa o zasiedzenie z wniosku sąsiadów - małżonków K. z dnia 26 maja 2010r. po pierwszej rozprawie na zgodny wniosek stron została odroczona do czasu usyskania przedmiotowej interpretacji. Postanowienie Sądu w sprawie zasiedzenia jeszcze nie zapadło.

Wnioskodawca wskazał również, iż od daty otrzymania przedmiotowego gospodarstwa rolnego w drodze darowizny w dniu 20 sierpnia 2010r. gospodarstwo to jest prowadzone przez wnioskodawcę i jego żonę w całości w takim stanie w jakim zostało darowane. W dacie darowizny część działki nr 161 wchodzącej w skład darowanego gospodarstwa pozostawała w samoistnym posiadaniu małżonków K, następców prawnych S. i D. małżonków K. Taki stan faktyczny trwa od 30 kwietnia 1977r. kiedy to S. i D. małżonkowie K. rozpoczęli na części działki nr 161 budowę budynku inwentarskiego obejmując w samoistne posiadanie 945 m2 tej działki. Było to skutkiem zamiany nieformalną umową ustną części działki nr 161 na część działki nr 154 będącej własnością S. i D małżonków K., zawartej w 1977r. przez ówczesnych włascicieli działki nr 161. Wnioskodawca wskazuje również, iż wraz z żoną w dacie darowizny gospodarstwa rolnego stał się posiadaczem samoistnym części działki nr 154 małżonków K. Wnioskodawca sprostował również podaną we wniosku informację, iż działka nr 161 jest niezabududowana.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy nabycie przez zasiedzenie części działki nr 161 przez małżonków K. spowoduje ustanie przesłanki zwolnienia z opodatkowania umowy darowizny i tym samym skutkować będzie obowiązkiem zapłaty podatku?

Zdaniem wnioskodawcy, zasiedzenie części działki przez małżonków K. niezależnie od woli i zgody wnioskodawcy i jego żony nie spowoduje obowiązku zapłaty podatku od darowizny, od którego to podatku wnioskodawca i jego żona zostali zwolnieni, pod warunkiem prowadzenia darowanego gospodarstwa przez okres 5 lat.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz. U. z 2009r. Nr 93, poz. 768) podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej "podatkiem", podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. darowizny.

Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 zwalnia się od podatku nabycie własności lub prawa użytkowania wieczystego nieruchomości lub jej części wraz z częściami składowymi, z wyjątkiem:

1.  budynków mieszkalnych,
2.  budynków zajętych na cele specjalistycznego chowu i wylęgu drobiu lub specjalistycznej hodowli zwierząt wraz z urządzeniami i ze stadem hodowlanym,
3.  urządzeń do prowadzenia upraw specjalnych, jak: szklarnie, inspekty, pieczarkarnie, chłodnie, przechowalnie owoców

\-pod warunkiem, że w rozumieniu przepisów o podatku rolnym, w chwili nabycia ta nieruchomość stanowi gospodarstwo rolne lub jego część albo wejdzie w skład gospodarstwa rolnego będącego własnością nabywcy i to gospodarstwo rolne będzie prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia.

Zgodnie z art. 5 ww. ustawy obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Natomiast na podstawie z art. 6 pkt 4 ww. ustawy obowiązek podatkowy powstaje – przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż w 2010r. wnioskodawca wraz z żoną nabyli w drodze umowy darowizny, zawartej w formie aktu notarialnego, zabudowaną nieruchomość o pow. 2,56 ha. Nieruchomość ta stanowi gospodarstwo rolne w rozumieniu przpisów ustawy o podatku rolnym. Podatek od ww. darowizny nie został pobrany na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 oraz art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Darowizną objęta była m.in. niezabudowana działka nr 161 o pow. 1.09 ha. Obecnie w Sądzie Rejonowym zawisła sprawa z wniosku małżonków K. o zasiedzenie części działki nr 161 o pow. 945m2 będącej własnością wnioskodawcy i jego żony. Postanowienie sądu w w sprawie zasiedzenia jeszcze nie zapadło, jednakże według obliczeń wnioskodawcy data 30 kwietnia 2007r. jest datą upływu 30-letniego okresu zasiedzenia.

Stosownie do treści art. 172 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93 ze zm.), posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze.

Zasiedzenie jest tzw. instytucją dawności, służącą korygowaniu rzeczywistego stanu posiadania ze stanem prawnym. Prowadzi ono do nabycia przez posiadacza własności na skutek długotrwałego posiadania przez niego rzeczy, czemu towarzyszy utrata własności przez dotychczasowego właściciela, który w przeszłości utracił posiadanie rzeczy. Poprzez zasiedzenie można nabyć własność rzeczy ruchomych i nieruchomych, udziału we współwłasności, prawa użytkowania wieczystego, służebność gruntową. Zasiedzenie jest instytucją prowadzącą do nabycia prawa na skutek upływu czasu. Umożliwia ono, sankcjonując stan faktyczny, usunięcie długotrwałej niezgodności między stanem prawnym a stanem posiadania. Na skutek zasiedzenia, które następuje ex lege, dotychczasowy uprawniony traci swoje prawo, a nabywca uzyskuje je niezależnie od niego; jest więc ono pierwotnym sposobem nabycia prawa podmiotowego. Skutkiem zasiedzenia jest pierwotne nabycie własności przez posiadacza, który może wystąpić do sądu z wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia. Samo nabycie własności następuje jednak ex lege, tj. z mocy samego prawa, a orzeczenie stwierdzające nabycie własności przez zasiedzenie ma jedynie charakter deklaratywny.

Zachowanie zwolnienia z opodatkowania przewidzianego w art. 4 ust. 1pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn warunkowane jest obowiązkiem prowadzenia przez nabywcę nabytego gospodarstwa przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia. Z treści wniosku wynika, iż gospodarstwo będące przedmiotem darowizny prowadzone jest przez wnioskodawcę i jego żonę w całości w takim stanie w jakim zostało darowane. Jednakże obecnie w Sądzie toczy się sprawa o zasiedzenie części działki wchodzącej w skład gospodarstwa. Z obliczeń wnioskodawcy wynika, iż 30-letni okres zasiedzenia upłynął z dniem 30 kwietnia 2007r.

Jako że w przedmiotowej sprawie nie zapadło jeszcze orzeczenie Sądu, z treści którego wynikałoby czy istotnie nastąpiło zasiedzenie przedmiotowej działki, a jeżeli tak to z jaką datą - należy zatem przyjąć jako datę upływu terminu zasiedzenia powołaną przez wnioskodawcę datę 30 kwietnia 2007r. Jeżeli zatem zasiedzenie części działki przez małżonków K. nastąpiło z dniem 30 kwietnia 2007r., to działka będąca przedmiotem zasiedzenia tj. co do której upłynął przewidziany ustawowo termin 30 lat w tej dacie - z mocy prawa - stała się własnością małżonków K. Wydane po kilku latach od upływu terminu zasiedzenia orzeczenie Sądu stwierdzające nabycie własności przez zasiedzenie jak wyżej wskazano ma charakter deklaratywny. Potwierdza ono jedynie zaistnienie danej okoliczności tj. nabycie własności, które nastąpiło w przeszłości w konkretnej dacie. A zatem, jeżeli w dniu zawarcia umowy darowizny tj. w dniu 20 sierpnia 2010r. przedmiotowa działka stanowiła de facto własność małżonków K. (w związku z zasiedzeniem) nie mogła być zatem przedmiotem darowizny. Skoro więc przedmiotowa działka nie była objęta przedmiotem umowy darowizny tym samym nie weszła w skład nabytego gospodarstwa, które wnioskodawca ma obowiązek prowadzić przez okres 5 lat od dnia nabycia. Tym samych zasiedzenie działki przed dniem zawarcia umowy darowizny nie powoduje utraty prawa do zwolnienia art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadów i darowizn.

Jeżeliby z kolei termin zasiedzenia przedmiotowej działki upływał po dniu nabycia gospodarstwa rolnego tytułem darowizny nastąpiłaby utrata zwolnienia z opodatkowania. Nie zostałby bowiem zachowany warunek prowadzenia gospodarstwa. Skoro bowiem posiadacz samoistny, dla którego biegł termin zasiedzenia posiadałby część działki w tzw. posiadaniu samoistnym wykluczałoby to przesłankę prowadzenia przedsiębiorstwa przez nabywcę.

Wobec powyższego stanowisko wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe, gdyż zasiedzenie części działki nie spowoduje utraty zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, jeżeli istotnie termin jej zasiedzenia nastąpił przed datą nabycia przedmiotowego gospodarstwa. Organ uznał ww. stanowisko za prawidłowe, jednakże z innych przyczyn niż argumentacja przytoczona przez wnioskodawcę.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Ponadto należy wskazać, iż przedmiotowa interpretacja została wydana wyłącznie dla wnioskodawcy. Zgodnie bowiem z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zatem żona wnioskodawcy chcąc uzyskać również interpretację przepisów prawa podatkowego w tym zakresie winna wystąpić jako wnioskodawczyni z odrębnym wnioskiem.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, ul. Prosta 10, 25-366 Kielce, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.