Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/415-807/08-2/IŚ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2008-08-13
Teza: Czy kwota darowizny nie mająca potwierdzenia w rozdzielności majątkowej może wpływać na zwiększenie podstawy opodatkowania?
Słowa kluczowe: akcja-sprzedaż akcji; kapitał-kapitały pieniężne; oferta-oferta publiczna; opodatkowanie-podstawa opodatkowania; papier-papiery wartościowe; podatek-podatek dochodowy-podatek dochodowy od osób fizycznych
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 29 ; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30a; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30b; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30c; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30d (uchylony); [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 8-art. 45

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 05.05.2008 r. (data wpływu 15.05.2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia podstawy opodatkowania dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia papierów wartościowych – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15.05.2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie ustalenia podstawy opodatkowania dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia papierów wartościowych.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W latach 2004-2007 nabył Pan wspólnie z żoną 16 824 akcji notowanej na Giełdzie Papierów Wartościowych spółki. Koszt całej inwestycji wyniósł 15 905 zł. Natomiast w 2007 r., na skutek nieporozumień rodzinnych, Pana żona zażyczyła sobie połowy tych akcji w liczbie 8412 sztuk. Po rozmowie z pracownikiem biura maklerskiego okazało się, że jedyną możliwością podzielenia się jest darowizna nie wiążąca się z obowiązkiem zapłaty podatku od darowizn. Pomimo braku ustanowionej rozdzielności majątkowej w dniu 28 września 2007 r. zawarliście Państwo umowę „darowizny”, na podstawie której darował Pan żonie połowę wspomnianych akcji. Po krótkim czasie żona dała się przekonać, że lepiej będzie, aby wszystkie akcje były na Pana koncie, tym bardziej, że nastąpiło gwałtowne załamanie kursu akcji, w związku z czym w dniu 21 listopada 2007 r. została zawarta następna umowa „darowizny”. Po otrzymaniu Informacji o przychodach z innych źródeł oraz o niektórych dochodach z kapitałów pieniężnych w 2007 r. (druk PIT-8C) okazało się, że Państwo zapłaciliście podatek w wysokości przekraczającej wartość „darowizn”. Pana zdaniem, podatek ten ukryty w kosztach uzyskania przychodu w sposób istotny wpłynął „wirtualnie” na zwiększenie dochodu, a tym samym nie wykazano straty.

Końcowo, przedstawił Pan następujące wyliczenia:

*   wartość „darowizny” na dzień 28.09.2007 r. – 9 000 zł;

*   wartość „darowizny” na dzień 21.11.2007 r. – 3 870 zł;

*   wartość sprzedanych akcji w ilości 16 824 sztuk na dzień 20.12.2007 r. – 8 412 zł.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy kwota darowizny nie mająca potwierdzenia w rozdzielności majątkowej może wpływać na zwiększenie podstawy opodatkowania?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Wnioskodawca nie jest zobowiązany do płacenia zwiększonego podatku dochodowego od nieuzyskanego dochodu.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2007 r., opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów ustawy Ordynacja podatkowa zaniechano poboru podatku.

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24 – 25 ww. ustawy nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jednym ze źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są kapitały pieniężne. Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ww. ustawy należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych.

Przepis art. 30b ust. 1 ustawy stanowi, że od dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu. Dochodem, o którym mowa w art. 30b ust. 1 ww. ustawy jest zgodnie z ust. 2 pkt 1 tegoż artykułu różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia papierów wartościowych a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f lub ust. 1g lub art. 23 ust. 1 pkt 38, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 13 i 14. W myśl art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną oraz innych papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji), wkładów oraz innych papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych, albo umorzenia jednostek uczestnictwa, tytułów uczestnictwa oraz certyfikatów inwestycyjnych w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 3e. Dochodów, o których mowa zgodnie z art. 30b ust. 5 ustawy nie łączy się z dochodami opodatkowanymi na zasadach określonych w art. 27 oraz art. 30c.

Ponadto z przepisu art. 45 ust. 1a pkt 1 ww. ustawy wynika, że podatnik, który uzyskał w roku podatkowym dochód lub poniósł stratę z kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b, obowiązany jest w terminie do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym, złożyć urzędowi skarbowemu właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika w ostatnim dniu roku podatkowego, a gdy zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ustało przed tym dniem - według ostatniego miejsca zamieszkania na jej terytorium, z zastrzeżeniem ust. 7, odrębne zeznanie, według ustalonego wzoru o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (poniesionej straty) z kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b. Dochody uzyskane z ww. źródła przychodów należy wykazać na formularzu zeznania PIT–38.

Z analizy stanu faktycznego opisanego we wniosku wynika, iż w latach 2004-2007 nabył Pan wspólnie z żoną 16 824 akcji spółki notowanej na Giełdzie Papierów Wartościowych, przy czym koszt całej inwestycji wyniósł 15 905 zł. Papiery te zostały zdeponowane na Pana rachunku inwestycyjnym.

Nadto stwierdził Pan, że w jego małżeństwie stosunki majątkowe kształtują się na zasadzie wspólności ustawowej, jednakże – pomimo braku rozdzielności majątkowej w dniu 28 września 2007 roku – zawarł Pan z żoną umowę, na mocy której darował jej połowę ww. akcji. Następnie w dniu 21 listopada 2007 roku zawarta została kolejna umowa darowizny przenosząca na Pana własność przedmiotowych akcji.

Stosunki majątkowe pomiędzy małżonkami zostały uregulowane w ustawie z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.). W myśl art. 31 cytowanej ustawy, istota wspólności ustawowej wyraża się w tym, że powstaje z mocy samego prawa z chwilą zawarcia małżeństwa (o ile wcześniej przyszli małżonkowie nie zawarli małżeńskiej umowy majątkowej – intercyzy) i obejmuje dorobek małżonków (rozumiany jako przedmioty majątkowe nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej przez oboje małżonków lub przez jednego z nich). Co więcej, wspólność ustawowa charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania udziały małżonków w majątku wspólnym nie są określone, a zatem jest to typ współwłasności łącznej. Nadto w myśl art. 35 Kodeksu w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego oraz nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

Opisany ustrój majątkowy trwa do ustania lub unieważnienia małżeństwa albo orzeczenia separacji, chyba że w czasie trwania związku małżeńskiego: małżonkowie zawarli małżeńską umowę majątkową, z ważnych powodów na żądanie jednego z małżonków sąd orzekł zniesienie wspólności, bądź wspólność ustała z mocy prawa na skutek całkowitego lub częściowego ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków.

Mając na względzie przytoczone przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (w szczególności treść art. 35), należy zauważyć, iż stwierdzenie dopuszczalności rozporządzania przez małżonków poszczególnymi składnikami majątku wspólnego na rzecz majątków odrębnych każdego z małżonków skutkowało powstaniem rozbieżności stanowisk w orzecznictwie i w doktrynie, jednakże Sąd Najwyższy, ustosunkowując się do tej kwestii w uchwale z dnia 10 kwietnia 1991 r., sygn. akt III CZP 76/90 (publik. OSNC 1991/10-12/117, LEX nr 3659), stwierdził, że w czasie trwania wspólności majątkowej dopuszczalne jest rozporządzenie przez małżonka przedmiotem wchodzącym w skład majątku wspólnego na rzecz majątku odrębnego drugiego małżonka. Zdaniem sądu rozporządzenie przez małżonka przedmiotem wchodzącym w skład majątku wspólnego na rzecz majątku odrębnego drugiego małżonka nie jest podziałem tego majątku wspólnego. Sprzeczne w jego ocenie z przepisem art. 35 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a i w konsekwencji nieważne, będą jedynie takie czynności prawne między małżonkami, odnoszące się do składników majątku wspólnego, których treść i cel wskazują, że zmierzają do podziału majątku wspólnego w czasie trwania wspólności ustawowej, bądź stanowią rozporządzenie udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie małżonkowi w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

Na tle obecnego systemu polskiego prawa cywilnego i rodzinnego możliwe jest zatem zawarcie umowy darowizny pomiędzy osobami pozostającymi w związku małżeńskim, na mocy której jeden z małżonków zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz drugiego współmałżonka kosztem swego majątku. Możliwe jest to więc także wtedy, gdy małżonkowie pozostają w ustroju wspólności majątkowej. Wchodzi zatem w grę nie tylko darowizna czyniona kosztem majątku odrębnego jednego z małżonków na rzecz drugiego małżonka, ale również dokonana kosztem majątku wspólnego. Określonym przedmiotem tego majątku małżonek może wszak nieodpłatnie rozporządzić na rzecz drugiego współmałżonka z tym skutkiem, że wartość ta wejdzie w skład majątku odrębnego tegoż małżonka.

Ponieważ ocena zawartych pomiędzy Panem i małżonką umów może odbywać się jedynie w oparciu o przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz Kodeksu cywilnego, to kwestia zgodności z prawem, a w konsekwencji skuteczności tych umów pozostaje poza zakresem właściwości tut. organu. Przedmiotem interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego jak sama nazwa wskazuje są przepisy ustaw podatkowych, postanowienia ratyfikowanych przez Rzeczypospolitą Polską umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską innych umów międzynarodowych dotyczących problematyki podatkowej, a także przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie ustaw podatkowych.

Ponieważ interpretacja wydawana jest w oparciu o przedstawiony przez podatnika stan faktyczny to przyjmując, że opisane czynności stanowią darowizny w rozumieniu art. 888 Kodeksu cywilnego stwierdzić należy, że o ile otrzymanie darowizny nie wywołuje żadnych skutków na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co wynika bezpośrednio z art. 2 ust. 1 pkt 3, który stanowi, że przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn to już zbycie akcji otrzymanych w drodze darowizny stanowi źródło przychodu określone w 17 ust. 1 pkt 6 lit. a), a uzyskany z tego tytułu dochód podlega opodatkowaniu zgodnie z zasadami określonymi w art. 30 b. W kontekście powyższego zwrócić należy uwagę, że źródłem przychodu jest jedynie odpłatne zbycie akcji i udziałów, zatem w przypadku przeniesienia ich własności w drodze darowizny nie ma podstaw do uwzględnienia w kosztach uzyskania przychodu ze źródła określonego w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) wydatków na ich nabycie. Nie zostały bowiem poniesione w celu uzyskania przychodu. Możliwość taka nie istnieje również w sytuacji zbycia akcji otrzymanych w drodze darowizny. Przyjęcie odmiennego rozwiązania stanowiłoby bowiem zaprzeczenie istoty darowizny, która odbywa się kosztem majątku darczyńcy, a nie obdarowanego.

Reasumując, stwierdzić należy, że o ile przeniesienie własności akcji w drodze umowy darowizny nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to w przypadku ich odpłatnego zbycia fakt, iż zostały nabyte w sposób nieodpłatny ma wpływ na ustalenie wysokości uzyskanego dochodu, co w konsekwencji oznacza, że Pana stanowisko przedstawione w przedmiotowym wniosku jest nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia przedstawionego w stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.