Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/4515-54/16-4/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-05-25
Teza: Dział spadku, jako czynność niewymieniona w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Zatem dział spadku nie powoduje powstania po stronie Wnioskodawcy obowiązku podatkowego wynikającego z ustawy o podatku od spadków i darowizn. Tym samym, Wnioskodawca nie jest zobowiązany do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego uzupełnienia zeznania podatkowego.
Słowa kluczowe: podatek-podatek od spadków i darowizn; spadek-dział spadku
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 12 kwietnia 2016 r. (data wpływu 15 kwietnia 2016 r.) uzupełnionym pismem z dnia 18 maja 2016 r. (data nadania 19 maja 2016 r., data wpływu 23 maja 2016 r.) na wezwanie z dnia 12 maja 2016 r. Nr IPPB2/4514-205/16-2/AF, IPPB2/4515-54/16-2/AF oraz IPPB4/4511-473/16-2/PP (data doręczenia 17 maja 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych działu spadku - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 kwietnia 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych działu spadku.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Piotr S. i Władysława G. będący rodzicami Wnioskodawcy zawarli związek małżeński dnia 31 stycznia 1939 r. Władysława S. zmarła dnia 3 marca 1981 r. Nie pozostawiła testamentu. Piotr S. zmarł dnia 17 stycznia 1990 r. Nie pozostawił testamentu.

Postanowieniem z dnia 17 września 2015 r. Sąd Rejonowy Wydział I Cywilny stwierdził:

*   w pkt I, że spadek po Władysławie S. zmarłej dnia 3 marca 1981 r. ostatnio zamieszkałej w C. nabyli z mocy ustawy w 7/28 części mąż Piotr S., w części po 3/28 dzieci Jerzy S., Wanda S. z domu S., Marianna D. z domy S., Jan Piotr S., Kazimierz S., Barbara Weronika T. z domu S., Edward Jan S.,
*   w pkt II, że spadek po Piotrze S. zmarłym dnia 17 stycznia 1990 r. ostatnio zamieszkałym w C. nabyli z mocy ustawy w części po 1/7 dzieci Jerzy S., Wanda S. z domu S., Marianna D. z domu S., Jan Piotr S., Kazimierz S., Barbara Weronika T. z domu S., Edward Jan S.

Spadkobierca Edward Jan S. zmarł dnia 29 sierpnia 2011 r. Postanowieniem z dnia 25 kwietnia 2013 roku Sąd Rejonowy Zamiejscowy Wydział Cywilny stwierdził, że spadek po Edwardzie Janie S. na podstawie ustawy nabyli żona Teresa Helena S. w 4/16, córki Katarzyna Joanna K., Grażyna Barbara B., Ewa Beata M., Barbara Agata S. każda po 3/16.

Nabycie spadku przez Wnioskodawcę zgłoszone Naczelnikowi Urzędu Skarbowego. Podatek od spadku został uiszczony.

Strony w postępowaniu o dział spadku i podział majątku wspólnego, które toczyło się przed Sądem Rejonowym Wydział I Cywilny zawarły dnia 16 marca 2016 r. ugodę na podstawie której wchodząca w skład majątku wspólnego małżonków Władysławy S. i Piotra S. oraz działu spadku składniki majątkowe tj.:

1.  Nieruchomość zabudowana budynkiem mieszkalnym o numerze ewidencyjnym 974 i powierzchni 78 m2, oznaczona w ewidencji gruntów numerem 1535, o powierzchni 0,0678 ha,
2.  Nieruchomość zabudowana budynkiem mieszkalnym o numerze ewidencyjnym 975 i powierzchni 51 m2, oznaczona w ewidencji gruntów numerem 15336 o powierzchni 0,0770 ha, objęta zbiorem dokumentów numer 2743 – prowadzonym przez Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych.

Powyższe nieruchomości przypadły na wyłączną własność Wnioskodawcy Jerzego S., syna Piotra i Władysławy, bez spłat na rzecz pozostałych współwłaścicieli.

Pismem z dnia 12 maja 2016 r. Nr IPPB2/4514-205/16-2/AF, IPPB2/4515-54/16-2/AF oraz IPPB4/4511-473/16-2/PP (data doręczenia 17 maja 2016 r.) wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania poprzez:

*   wniesienie dodatkowej opłaty w wysokości 80 zł na rachunek bankowy Izby Skarbowej w Warszawie oraz przedłożenie kserokopii dowodu jej uiszczenia lub
*   sprecyzowanie, którego przedstawionego stanu faktycznego dotyczy uiszczona w dniu 13 kwietnia 2016 r. kwota 40 zł.

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie przesyłając dowód uiszczenia opłaty w wysokości 80,00 zł.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

Czy nabycie przez jednego ze współwłaścicieli tj. Jerzego S. będącego spadkobiercą w postępowaniu sądowym w ramach działu spadku po rodzicach, na wyłączną własność wszystkich składników majątku spadkowego, bez obowiązku spłaty na rzecz pozostałych współwłaścicieli powoduje powstaje po stronie osoby, która nabyła te składniki obowiązek podatkowy, w szczególności co do:

*   podatku od spadków i darowizn?
*   podatku od czynności cywilnoprawnych?
*   podatku dochodowego od osób fizycznych?

Niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy pytania w zakresie ustawy o podatku od spadków i darowizn. W zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych oraz podatku dochodowego od osób fizycznych zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Zdaniem Wnioskodawcy, na podstawie przedstawionego stanu faktycznego nie powstaje po jego stronie obowiązek podatkowy co do podatku od spadków i darowizn, podatku od czynności cywilnoprawnych oraz podatku dochodowego od osób fizycznych.

Wnioskodawca nie musi również uzupełniać zeznania odnośnie podatku od spadków i darowizn.

Dział spadku bez spłat lub dopłat (nieodpłatny dział spadku) nie jest objęty katalogiem czynności, wymienionych w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn i tym samym nie podlega temu podatkowi (patrz także m.in. interpretacje indywidualne przepisów prawa podatkowego, np. z 3 listopada 2009 r., sygnatura IBPBII/1/436-215/09/MCZ, z dnia 6 lipca 2012 r., sygn. IPTPB2/436-49/12-2/KK czy z dnia 16 lipca 2014 roku, sygnatura IPTPB2/436-54/14-2/KK.

Zgodnie z art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.

W ocenie Wnioskodawcy, w powyższym stanie faktycznym Wnioskodawca nabył nieruchomość w drodze nieodpłatnej czynności w związku z czym zarówno po stronie Wnioskodawcy, jak i osób, które zrzekły się spłat wyrównujących ich udział w majątku spadkowym, nie powstanie obowiązek podatkowy.

Odnośnie podatku od czynności cywilnoprawnych umowny dział spadku podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych w części dotyczącej spłat lub dopłat. Podatnikiem jest osoba nabywająca rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku. Natomiast dział spadku nastąpił bez obowiązku spłat lub dopłat, a więc podatek od czynności cywilnoprawnych nie wystąpi.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2016 r., poz. 205) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1.  dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;
2.  darowizny, polecenia darczyńcy;
3.  zasiedzenia;
4.  nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5.  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6.  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

W myśl art. 1 ust. 2 przepisu podatkowi od spadków i darowizn podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.

Jak z powyższego wynika, ustawa o podatku od spadków i darowizn ściśle określa granice przedmiotu opodatkowania, tj. nabycie według określonych tytułów, wyczerpująco wymieniając tytuły, na podstawie których nabycie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Powyższy katalog ujęty w art. 1 ww. ustawy ma charakter zamknięty. Zatem opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn podlega tylko takie nabycie, które zostało w nim wymienione w sposób wyraźny.

Przepisy ww. ustawy nie definiują pojęć: spadek czy dział spadku, a zatem należy odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380).

W myśl przepisu art. 922 § 1 ww. Kodeksu cywilnego przez spadkobranie należy rozumieć przejście praw i obowiązków majątkowych zmarłego z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. Stosownie do art. 925 w zw. z art. 924 Kodeksu cywilnego spadkobierca nabywa spadek z chwilą śmierci spadkodawcy. Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych (art. 1035 cyt. ustawy).

Zgodnie z zapisem art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego dział spadku może nastąpić na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Zatem do momentu zniesienia współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku. Na podstawie art. 1038 § 1 Kodeksu cywilnego sądowy dział spadku powinien obejmować cały spadek. Jednakże z ważnych powodów może być ograniczony do części spadku. Art. 1038 § 2 wskazuje, że umowny dział spadku może objąć cały spadek lub być ograniczony do części spadku.

Dział spadku jest zatem instytucją odrębną od dziedziczenia (nabycia spadku), który mogą ale nie muszą dokonać spadkobiercy po nabyciu spadku. Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn opodatkowaniu tym podatkiem podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy lub praw znajdujących się lub wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z tytułów wymienionych enumeratywnie w tym przepisie

Katalog czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn określony w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest katalogiem zamkniętym. Wobec tego jedynie wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią przypadki podlegające opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Tym samym nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych z innych tytułów, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że dział spadku, jako czynność niewymieniona w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Zatem dział spadku nie powoduje powstania po stronie Wnioskodawcy obowiązku podatkowego wynikającego z ustawy o podatku od spadków i darowizn. Tym samym, Wnioskodawca nie jest zobowiązany do złożenia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego uzupełnienia zeznania podatkowego.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych, wskazać należy, że rozstrzygnięcia w nich zawarte zapadły w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego interpretację.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.