Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-1.4012.207.2025.1.ICZ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-06-27
Teza: Interpretacja indywidualna w zakresie braku opodatkowania
świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
nieodpłatnej mediacji na zasadach określonych w ustawie z
dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej,
nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji
prawnej.
Słowa kluczowe: podatnik-podatnik czynny
pomoc-pomoc prawna
świadczenie-świadczenie usług-świadczenie usług na
rzecz
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Nieodpłatne świadczenie usług
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Działalność gospodarcza
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Podatnicy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 1-art. 5-ust. 1-pkt 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 8-ust. 1-pkt 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 8-ust. 1-pkt 2
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 8-ust. 1-pkt 3
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 2
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 3-pkt 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 3-pkt 2 (uchylony)
1

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

18 marca 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej
    podatku od towarów i usług.
    Uzupełniła go Pani - w odpowiedzi na wezwania - pismem z 29 maja 2025 r. (data wpływu
    4 czerwca 2025 r.).
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Jestem adwokatem i prowadzę działalność gospodarczą w (...) pod firmą (...) od dnia (...)
    2023 r., której przedmiotem działalności jest działalność prawnicza (69.10.Z). Jestem
    czynnym podatnikiem podatku VAT.
    W 2018 r. zostałam absolwentką studiów podyplomowych (...) na Uniwersytecie (...),
    uzyskując tytuł mediatora. Od 2021 r. pozostaję wpisana na Listę Stałych Mediatorów przy
    Sądzie (...).
    W swojej praktyce zawodowej oprócz usług na rzecz indywidualnych klientów, na
    podstawie umowy zlecenia na świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej/ nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego/ nieodpłatnej mediacji zgodnie z ustawą z dn. 5 sierpnia
    2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz
    edukacji prawnej („Umowa") zawartej w dniu (...) 2024 r. w (...) ze Stowarzyszeniem (...)
    („Stowarzyszenie”) z siedzibą w (...), pełnię dyżury w punktach nieodpłatnych porad
    prawnych oraz nieodpłatnej mediacji.
    Stowarzyszenie realizuje zadanie: prowadzenie w (...) roku punktu nieodpłatnej pomocy
    prawnej oraz/lub świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz/lub
    nieodpłatnej mediacji, na terenie Powiatu określonego w załączniku do Umowy, zgodnie z
    przepisami ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej,
    nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej („Ustawa"), a
    zleceniobiorca jest zobowiązany do świadczenia za wynagrodzeniem nieodpłatnej pomocy
    prawnej oraz/lub nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz/lub nieodpłatnej

    mediacji w punkcie nieodpłatnej pomocy, zgodnie z określonym przez Stowarzyszenie
    harmonogramem oraz zgodnie z postanowieniami Ustawy i aktami wykonawczymi do
    Ustawy.
    Jestem adwokatem i mediatorem, pozostaję uprawniona do świadczenia nieodpłatnej
    pomocy prawnej i nieodpłatnej mediacji, zgodnie z art. 11 ust. 3 i art. 4a ust. 6 Ustawy. W
    ramach Umowy dyżuruję w dwóch punktach nieodpłatnej pomocy prawnej świadcząc od
    (...) 2025 r. nieodpłatne poradnictwo prawne w (...) przy ul. (...) (woj. ...) w każdą (...) w godz.
    (...) i (...). Usługi mediacji są przeprowadzane w razie potrzeby, która może w ogóle w ciągu
    całego roku nie zaistnieć i odbywa się to w ramach dyżuru nieodpłatnej pomocy prawnej i
    granicach wynagrodzenia określonego w Umowie. Do tej pory nie przeprowadziłam
    żadnej mediacji w ramach realizowanych dyżurów.
    Udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnej mediacji odbywa się wg
    kolejności zgłoszeń, po wcześniejszym telefonicznym umówieniu terminu wizyty. Zgłoszeń
    dokonuje się telefonicznie pod numerem telefonu wskazanym przez Powiat. Nieodpłatna
    pomoc prawna i nieodpłatna mediacja udzielana jest przez Stowarzyszenie realizujące
    zadanie zlecone przez odpowiedni Powiat.
    Zadania polegające na udzielaniu nieodpłatnej pomocy prawnej, świadczeniu
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz edukacji prawnej, o których mowa w art.
    11 ust. 7 Ustawy, są zadaniami zleconymi z zakresu administracji rządowej realizowanymi
    przez powiat w porozumieniu z gminami albo samodzielnie. Powiat powierza połowę
    punktów do prowadzenia adwokatom i radcom prawnym z przeznaczeniem na udzielanie
    nieodpłatnej pomocy prawnej, a połowę organizacji pozarządowej prowadzącej
    działalność pożytku publicznego („organizacja pozarządowa”), z przeznaczeniem na
    udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub świadczenie nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego. Organizację pozarządową wyłania się corocznie w otwartym konkursie
    ofert, o którym mowa w ustawie z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku
    publicznego i o wolontariacie, przeprowadzanym jednocześnie na powierzenie
    prowadzenia punktów przeznaczonych na udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej lub
    świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Stowarzyszenie zapewnia
    udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umowy zawartej z powiatem, do
    której stosuje się odpowiednio przepisy art. 6 ust. 2 pkt 1,1a i 3-6b Ustawy.
    Stowarzyszenie zapewnia udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej, na zasadach
    określonych w art. 5 ust. 2-5, art. 7 oraz art. 8 ust. 2-13 Ustawy (art. 11 ust. 1-1 a, ust. 2,
    ust. 7, ust. 10). Zgodnie z art. 4 Ustawy nieodpłatna pomoc prawna przysługuje osobie
    uprawnionej, która nie jest w stanie ponieść kosztów odpłatnej pomocy prawnej, w tym
    osobie fizycznej prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą niezatrudniającą
    innych osób w ciągu ostatniego roku. Osoba uprawniona, przed uzyskaniem nieodpłatnej
    pomocy prawnej, składa pisemne oświadczenie, że nie jest w stanie ponieść kosztów
    odpłatnej pomocy prawnej. Osoba korzystająca z nieodpłatnej pomocy prawnej w zakresie
    prowadzonej działalności gospodarczej dodatkowo składa oświadczenie o niezatrudnianiu
    innych osób w ciągu ostatniego roku. Oświadczenie składa się osobie udzielającej
    nieodpłatnej pomocy prawnej. Każdy przypadek udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej
    dokumentuje się w karcie nieodpłatnej pomocy prawnej („karta pomocy”), przez podanie
    w szczególności informacji dotyczących zgłoszonej sprawy i udzielonej pomocy, dziedziny
    prawa, której dotyczyła ta pomoc, kategorii sprawy, formy udzielonej pomocy, czasu
    poświęconego na jej udzielenie i liczby wizyt osoby uprawnionej w tej samej sprawie,
    ogólnych informacji o osobie uprawnionej dotyczących w szczególności wieku, płci,
    wykształcenia, dochodu, gospodarstwa domowego i miejsca zamieszkania oraz danych
    dotyczących punktu, osoby udzielającej pomocy i daty jej udzielenia. Karta pomocy
    zawiera część obejmującą opinię osoby uprawnionej o udzielonej pomocy. W karcie
    pomocy nie podaje się danych osobowych osoby uprawnionej, które mogą bezsprzecznie
    identyfikować osobę.

    Zgodnie z zawartą ze Stowarzyszeniem umową zlecenia, działając jako zleceniobiorca,
    korzystam ze wskazanego przez Powiat wyposażonego pomieszczenia, sprzętu i
    materiałów (meble, drukarka, materiały papiernicze), zaplecza technicznego (media,
    Internet) oraz udostępnionego przez Ministerstwo Sprawiedliwości programu do
    ewidencjonowania świadczeń na potrzeby realizacji świadczeń. Podczas realizacji dyżuru
    posługuję się własnym laptopem. Natomiast kwestię zapewnienia infrastruktury reguluje §
    5 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie nieodpłatnej pomocy
    prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego z dnia 21 grudnia 2018 r.,
    zgodnie z którym w lokalu, w którym udzielane jest świadczenie, zapewnia się m.in.
    komputer. Wobec tego odpowiedzialność za ewentualną szkodę na własnym sprzęcie
    ponosi Stowarzyszenie i Powiat, bowiem to na nich spoczywa obowiązek zapewnienia
    sprzętu. Na podstawie Umowy zobowiązana jestem do przestrzegania ustawy z dnia 5
    sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie
    obywatelskim oraz edukacji prawnej i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie, a
    także stosowania procedur dotyczących realizacji świadczeń, w tym czasu i miejsca
    wykonywania świadczeń określonych w umowach.
    Ponadto, obowiązkiem zleceniobiorcy jest w szczególności: prowadzenie karty czasu
    pracy, osobista obecność w wyznaczonym miejscu i godzinach wykonywania świadczeń
    zgodnie z Umową, logowanie się do udostępnionego przez Ministerstwo Sprawiedliwości
    w Internecie systemu informatycznego do ewidencjonowania świadczeń, prowadzenie
    wynikającej z ustawy dokumentacji każdego przypadku udzielenia świadczeń określonych
    w ustawie przy użyciu systemu informatycznego do ewidencjonowania świadczeń,
    wysłanie do Stowarzyszenia do określonego w umowie dnia każdego miesiąca za miesiąc
    poprzedni comiesięcznej ewidencji czasu pracy oraz oświadczeń osób uprawnionych
    listem poleconym, zachowanie w tajemnicy informacji związanych ze świadczoną
    nieodpłatną pomocą prawną.
    Stowarzyszenie nie zobowiązało mnie w Umowie do zawarcia umowy ubezpieczenia od
    odpowiedzialności wobec osób trzecich, mimo wyodrębnienia, iż „Przyjmujący Zlecenie
    ponosi wyłączną odpowiedzialność wobec osób trzecich, za szkody powstałe w związku z
    wykonywanym świadczeniem”. Odpowiadam także wobec Stowarzyszenia w szczególności
    za niestawienie się na dyżurze w określonych dniach i godzinach oraz naruszenie
    przepisów ustawy i aktów wykonawczych. Natomiast z racji prowadzonej działalności
    gospodarczej posiadam ubezpieczenie OC.
    Ponadto nie mam kontaktu z Powiatem, a wszystko realizowane jest przez
    Stowarzyszenie. Z tytułu pełnienia dyżurów otrzymuję wynagrodzenie zgodnie z
    mechanizmem zawartym w Ustawie, proporcjonalnie do ilości odbytych dyżurów.
    Wynagrodzenie jest przekazywane po każdym przepracowanym miesiącu przelewem na
    rachunek bankowy zleceniobiorcy na podstawie wystawianej faktury. Podstawą wypłaty
    wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym miesiącu dyżur, przeprowadzony według
    harmonogramu punktu świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, zgodnie z podpisaną
    listą obecności. Za świadczone usługi nieodpłatnej pomocy prawnej, na koniec każdego
    miesiąca wystawiam faktury VAT na rzecz Stowarzyszenia, w których naliczam podatek od
    towarów i usług w wysokości 23%. Wynagrodzenie jest płacone na podstawie wystawionej
    faktury VAT. Należny podatek odprowadzam w ustawowym terminie każdego miesiąca
    przelewem podatkowym VAT-7 na mikrorachunek podatkowy dla prowadzonej
    działalności gospodarczej, zgodnie ze wskazaniem biura rachunkowego. W związku z
    realizacją Umowy ponoszę wydatki w postaci kosztów dojazdu do miejsca dyżuru. W
    związku z realizacją wskazanej umowy nie ponoszę żadnych innych wydatków. Świadcząc
    porady prawne działam niejako osoba prowadząca swoją działalność gospodarczą, lecz
    jako adwokat i mediator pozostający w dyspozycji Stowarzyszenia i Powiatu. Zgodnie z
    Ustawą, porada dotyczy przede wszystkim poinformowania o obowiązującym stanie

    prawnym, przysługujących uprawnieniach lub spoczywających obowiązkach, bez
    podejmowania decyzji za osobę uprawnioną odnośnie podejmowanych przez nią
    czynności.
    Realizując umowę zlecenia nie ponoszę ryzyka gospodarczego i ekonomicznego,
    rozumianego jako możliwość wystąpienia takich zdarzeń, które mają w konsekwencji
    negatywny wpływ na wynik prowadzonej działalności gospodarczej lub niosą ze sobą
    niebezpieczeństwo poniesienia straty. Faktyczne ryzyko gospodarcze oraz ekonomiczne
    wobec osób trzecich w ramach realizacji usług nieodpłatnej pomocy prawnej i
    nieodpłatnej mediacji ponosi Stowarzyszenie oraz Powiat. Mimo wskazania w Umowie, iż
    „Przyjmujący Zlecenie ponosi wyłączną odpowiedzialność wobec osób trzecich, za szkody
    powstałe w związku z wykonywanym świadczeniem”, to należy stwierdzić, że jako adwokat
    nie ponoszę żadnego realnego ryzyka, gdyż to nie ja podejmuję decyzję za osobę
    uprawnioną odnośnie podejmowanych przez nią czynności, tym bardziej, że Ustawa
    wyłącza możliwość sporządzania pism procesowych w toczących się postępowaniach
    sądowych osób uprawnionych. Porada prawna służy do zapoznania beneficjenta z
    możliwymi skutkami prawnymi przedstawionej sytuacji oraz sposobami rozwiązania
    przedstawionego przez niego problemu. Osobie uprawnionej przedstawiane jest kilka
    możliwych rozwiązań jej sprawy. Faktyczna odpowiedzialność za realizację usług
    nieodpłatnej pomocy prawnej spoczywa na Stowarzyszeniu i Powiecie, które na podstawie
    Ustawy i aktów wykonawczych muszą spełnić określone obowiązki. Brak jest
    analogicznych regulacji w Ustawie w zakresie odpowiedzialności adwokata za udzielanie
    nieodpłatnej pomocy prawnej. Postanowienie Umowy uważam za niecelowe.
    Do wykonywania czynności wynikających z umowy zlecenia wykorzystuję lokal i
    infrastrukturę (sprzęt i materiały, zaplecze techniczne) zapewnioną przez Powiat i
    Stowarzyszenie. Realizacja usługi nieodpłatnej mediacji realizowana jest na mocy, a tym
    samym realizowana jest w ramach tej samej Umowy, co nieodpłatna pomoc prawna. W
    związku z powyższym nieodpłatna mediacja realizowana jest również przy wykorzystaniu
    infrastruktury i organizacji wewnętrznej Stowarzyszenia, które realizuje je w ramach
    umowy z Powiatem, bowiem lokal zapewniany jest przez jednostkę samorządu
    terytorialnego.
    Nie mam także wpływu na wysokość przyznanego wynagrodzenia wynikającego z Umowy i
    Ustawy. Wynagrodzenie jest niezależne od ilości udzielonych porad i mediacji. Podstawą
    wypłaty wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym miesiącu dyżur,
    przeprowadzony według harmonogramu punktu świadczenia nieodpłatnej pomocy
    prawnej, zgodnie z podpisaną listą obecności i miesięczną ewidencją czasu pracy. W
    Umowie nie wskazano jaki przychód stanowi to wynagrodzenie w rozumieniu ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych.
    W mojej ocenie przychody otrzymywane od Stowarzyszenia z tytułu Umowy zlecenia za
    realizację świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej, na zasadach określonych w
    Ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym
    poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej oraz aktach wykonawczych do ustawy,
    na terenie, w lokalizacji oraz zakresie czasowym określonych w samej umowie - mieszczą
    się w zakresie przychodów z działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w art.
    13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj.
    będą to przychody wymienione w art. 13 pkt 8 lit. a - przychody z tytułu wykonywania
    usług na podstawie umowy zlecenia uzyskiwane wyłącznie od osoby prawnej i jej jednostki
    organizacyjnej.
    Pismem z 29 maja 2025 r. doprecyzowała Pani opis sprawy w następujący sposób:
    Stosownie do wezwania do uzupełnienia braków wniosku z dnia 16 maja 2025 r. oraz
    wezwania II z dnia 26 maja 2025 r„ wskazuję, że umowa zawarta pomiędzy mną a
    Stowarzyszeniem zawiera zapis w § 3 ust. 9 cytuję „Przyjmujący Zlecenie ponosi wyłączną
    odpowiedzialność wobec osób trzecich, za szkody powstałe w związku z wykonywanym
    świadczeniem”.

    Podkreślić jednak należy, że wskazane postanowienie nie ma mocy prawnej, jest to tzw.
    „martwy zapis” w umowie, bowiem nie ponoszę żadnego realnego ryzyka, gdyż to nie ja
    podejmuję decyzję za osobę uprawnioną odnośnie podejmowanych przez nią czynności,
    nie podpisuję także żadnego projektu pisma swoim imieniem i nazwiskiem, co więcej
    Ustawa z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym
    poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej wyłącza możliwość sporządzania pism
    procesowych w toczących się postępowaniach sądowych osób uprawnionych. Porada
    prawna służy do zapoznania beneficjenta z możliwymi skutkami prawnymi przedstawionej
    sytuacji oraz sposobami rozwiązania przedstawionego przez niego problemu. Osobie
    uprawnionej przedstawiane jest kilka możliwych rozwiązań jej sprawy. Faktyczna
    odpowiedzialność za realizację usług nieodpłatnej pomocy prawnej spoczywa więc na
    Stowarzyszeniu i Powiacie, które na podstawie Ustawy i aktów wykonawczych muszą
    spełnić określone obowiązki. Brak jest analogicznych regulacji w Ustawie w zakresie
    odpowiedzialności adwokata za udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej. Ponadto, ani
    umowa ani Ustawa nie zawiera regulacji w zakresie obowiązkowego posiadania umowy
    ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, wobec czego analogicznie również w tym
    zakresie nie jest przewidziana odpowiedzialność adwokata za świadczone usługi. Kolejno,
    zgodnie z zawartą ze Stowarzyszeniem umową, korzystam ze wskazanego przez Powiat
    wyposażonego pomieszczenia, sprzętu i materiałów (meble, drukarka, materiały
    papiernicze), zaplecza technicznego (media, Internet) oraz udostępnionego przez
    Ministerstwo Sprawiedliwości programu do ewidencjonowania świadczeń na potrzeby
    realizacji świadczeń. Podczas realizacji dyżuru posługuję się własnym laptopem.
    Natomiast kwestię zapewnienia infrastruktury reguluje § 5 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia
    Ministra Sprawiedliwości w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego z dnia 21 grudnia 2018 r., zgodnie z którym w lokalu, w
    którym udzielane jest świadczenie, zapewnia się m.in. komputer.
    Wobec tego odpowiedzialność za ewentualną szkodę na własnym sprzęcie ponosi
    Stowarzyszenie i Powiat, bowiem to na nich spoczywa obowiązek zapewnienia sprzętu.
    Mając powyższe na uwadze, jednoznacznie należy stwierdzić, że nie ponoszę żadnego
    ryzyka gospodarczego i ekonomicznego, rozumianego jako możliwość wystąpienia takich
    zdarzeń, które mają w konsekwencji negatywny wpływ na wynik prowadzonej działalności
    gospodarczej lub niosą ze sobą niebezpieczeństwo poniesienia straty. Faktyczne ryzyko
    gospodarcze oraz ekonomiczne wobec osób trzecich w ramach realizacji usług
    nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnej mediacji ponosi Stowarzyszenie oraz Powiat,
    zgodnie z Ustawą.

## Pytanie

Czy wobec tak przedstawionego stanu faktycznego jestem zobowiązana odprowadzić
    podatek od towarów i usług z tytułu uzyskiwanego wynagrodzenia z umowy zlecenia
    zawartej ze Stowarzyszeniem w przedmiocie realizacji świadczeń z zakresu nieodpłatnej
    pomocy prawnej oraz nieodpłatnej mediacji na zasadach określonych w ustawie z dnia 5
    sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie
    obywatelskim oraz edukacji prawnej?
    Pani stanowisko w sprawie
    Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny, w świetle rodzaju czynności, warunków
    ich świadczenia i zasad przyznawania wynagrodzenia, stwierdzić należy, że dokonywane w
    ramach umowy zlecenia czynności nie stanowią wykonywania samodzielnej działalności
    gospodarczej, stąd podlegają wyłączeniu opodatkowaniem podatkiem VAT wobec faktu,
    że za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody z tytułu
    wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia.
    Przychody otrzymywane od Stowarzyszenia z tytułu Umowy zlecenia za realizację
    świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnej mediacji na zasadach
    określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej,

    nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej oraz aktach
    wykonawczych do ustawy, na terenie, w lokalizacji oraz zakresie czasowym określonych w
    umowie - mieszczą się w zakresie przychodów z działalności wykonywanej osobiście, o
    których mowa w art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia
    26 lipca 1991 r., tj. będą to przychody wymienione w art. 13 pkt 8 lit. a - przychody z tytułu
    wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia uzyskiwane wyłącznie od osoby
    fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki
    organizacyjnej. W związku z wykonywaniem czynności w ramach zlecenia nie dysponuję
    niezależnością i samodzielnością. Zauważyć należy, że realizując umowę zlecenia nie mam
    możliwości swobodnego zorganizowania m.in. wyboru godzin i dni dyżuru, lokalu,
    infrastruktury, osób uprawnionych.
    Co więcej, nie ponoszę także ryzyka gospodarczego i ekonomicznego, rozumianego jako
    możliwość wystąpienia takich zdarzeń, które mają w konsekwencji negatywny wpływ na
    wynik prowadzonej działalności gospodarczej lub niosą ze sobą niebezpieczeństwo
    poniesienia straty. Faktyczne ryzyko gospodarcze oraz ekonomiczne wobec osób trzecich
    w ramach realizacji usług nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnej mediacji ponosi
    Stowarzyszenie oraz Powiat. Mimo wskazania w Umowie, iż „Przyjmujący Zlecenie ponosi
    wyłączną odpowiedzialność wobec osób trzecich, za szkody powstałe w związku z
    wykonywanym świadczeniem”, to należy stwierdzić, że jako adwokat nie ponoszę żadnego
    realnego ryzyka, gdyż to nie ja podejmuję decyzję za osobę uprawnioną odnośnie
    podejmowanych przez nią czynności, tym bardziej, że Ustawa wyłącza możliwość
    sporządzania pism procesowych w toczących się postępowaniach sądowych osób
    uprawnionych. Porada prawna służy do zapoznania beneficjenta z możliwymi skutkami
    prawnymi przedstawionej sytuacji oraz sposobami rozwiązania przedstawionego przez
    niego problemu. Osobie uprawnionej przedstawiane jest kilka możliwych rozwiązań jej
    sprawy. Ewentualne sporządzenie pisma beneficjentowi również nie ponosi ze sobą
    ryzyka, gdyż osoba działająca bez profesjonalnego pełnomocnika jest stosownie i
    wyczerpująco pouczana w trakcie procesu przez daną instytucję co do jej praw, co więcej
    osoba taka każdorazowo jest również poinformowana o możliwości złożenia wniosku o
    zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Dopiero rolą
    pełnomocnika z urzędu jest właściwe reprezentowanie interesu osoby uprawnionej.
    Faktyczna odpowiedzialność za realizację usług nieodpłatnej pomocy prawnej spoczywa
    na Stowarzyszeniu i Powiacie, które na podstawie Ustawy i aktów wykonawczych muszą
    spełnić określone obowiązki. Brak jest analogicznych regulacji w Ustawie w zakresie
    odpowiedzialności adwokata za udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej. Postanowienie
    Umowy uważam za niecelowe.
    Do wykonywania czynności wynikających z umowy zlecenia wykorzystuję lokal i
    infrastrukturę zapewnioną przez Powiat i Stowarzyszenie. Kwestię zapewnienia
    infrastruktury reguluje § 5 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 21
    grudnia 2018 r. w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego. Wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej Zleceniodawcy
    powoduje, że jako Zleceniobiorca nie ponoszę również w tym zakresie ryzyka
    ekonomicznego. Istotną okolicznością jest także fakt, że nie mam wpływu na wysokość
    wynagrodzenia ani wysokość stawki za dyżur, która została narzucona przez
    Stowarzyszenie. Umowa zlecenia przewiduje bowiem stałe wynagrodzenie wyliczane
    zgodnie z Umową i Ustawą, niezależnie od liczby osób uprawnionych, które zgłoszą się na
    dyżur oraz efektu świadczonych usług. Od osób uprawnionych nie pobiera się żadnego
    wynagrodzenia za pomoc, której są beneficjentami. W świetle umowy Zleceniobiorca nie
    może pobierać jakichkolwiek środków pieniężnych od osób obsługiwanych. W rezultacie,
    skoro umowa przewiduje stałe wynagrodzenie nie można mówić o ponoszeniu przeze
    mnie ryzyka ekonomicznego.
    Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług,
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i
    odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy,

    przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
    świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
    niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7,
    w tym również: przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu
    na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; zobowiązanie do powstrzymania się od
    dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; świadczenie usług zgodnie
    z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub
    nakazem wynikającym z mocy prawa. Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres.
    Przez świadczenie należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno,
    jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania. Przy ocenie charakteru świadczenia jako
    usługi należy mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona
    usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 tej ustawy. Należy jednak
    zaznaczyć, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje
    bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze
    majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas,
    gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji
    może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek
    pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi
    mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność
    następuje w zamian za to świadczenie.
    W mojej ocenie wynagrodzenie, które otrzymuję od Stowarzyszenia za wykonane
    czynności, stanowi przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 8 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych. Przemawia za tym fakt, że w związku z wykonywaniem
    czynności w ramach zlecenia nie dysponuję niezależnością i samodzielnością pozwalającą
    na uznanie. Ponadto świadcząc usługi w ramach wskazanej umowy nie ponoszę ryzyka
    gospodarczego i ekonomicznego związanego z prowadzoną działalnością. Świadczenie
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnej mediacji, na podstawie zawartej umowy
    zlecenia na rzecz Stowarzyszenia, nie mieści się w definicji działalności gospodarczej
    określonej w ustawie o podatku od towarów i usług, a tym samym nie powinnam być z
    tego tytułu podatnikiem zobowiązanym do rozliczania podatku VAT.
    W związku z przytoczonym stanem faktycznym oraz powyższymi informacjami oraz
    aktualnym stanem prawnym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy
    wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może
    zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy
    otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć
    charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w
    zamian za to świadczenie.
    Należy przy tym podkreślić, że nie każda czynność stanowiąca świadczenie usług podlega
    opodatkowaniu. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być
    wykonana przez podatnika. Warunkiem bowiem opodatkowania danej czynności
    podatkiem od towarów i usług jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze
    czynność powinna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu
    podatkiem od towarów i usług, po drugie musi ona być zrealizowana przez podmiot, który
    w związku z jej wykonaniem w ramach.
    Nie będzie więc podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług osoba,
    która w ramach podpisanej umowy, tworzyć będzie ze zlecającym więzi analogiczne ze
    stosunkiem pracy, nie ponosząc tym samym ryzyka ekonomicznego w związku z
    wykonywanymi czynnościami. Tylko spełnienie wymogów wyłączających samodzielność
    działania poprzez zawarcie więzi prawnej między zleceniodawcą a zleceniobiorcą co do
    warunków wykonywania zleconych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności
    zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich, pozwala jednocześnie
    wyłączyć wykonywane czynności z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

    Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny, w świetle rodzaju czynności, warunków
    ich świadczenia i zasad przyznawania wynagrodzenia, stwierdzić należy, że dokonywane w
    ramach umowy zlecenia czynności nie stanowią wykonywania samodzielnej działalności
    gospodarczej, stąd podlegają wyłączeniu opodatkowaniem podatkiem VAT wobec faktu,
    że za przychody z działalności wykonywanej osobiście uważa się przychody z tytułu
    wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia. W mojej ocenie przychody
    otrzymywane od Stowarzyszenia z tytułu ww. umów zlecenia za realizację świadczeń z
    zakresu nieodpłatnej mediacji na zasadach określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015
    r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz
    edukacji prawnej oraz aktach wykonawczych do ustawy, na terenie, w lokalizacji oraz
    zakresie czasowym określonych w umowie - mieszczą się w zakresie przychodów z
    działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r., tj. będą to przychody wymienione
    w pkt 8 - przychody z tytułu wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia uzyskiwane
    wyłącznie od osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej
    jednostki organizacyjnej.
    W związku z wykonywaniem czynności w ramach zlecenia nie dysponuję niezależnością i
    samodzielnością w ich realizacji. Zauważyć należy, że realizując umowę zlecenia nie mam
    możliwości swobodnego zorganizowania m.in. wyboru godzin i dni dyżuru, lokalu,
    infrastruktury, osób uprawnionych. Co więcej, nie ponoszę także ryzyka gospodarczego i
    ekonomicznego, rozumianego jako możliwość wystąpienia takich zdarzeń, które mają w
    konsekwencji negatywny wpływ na wynik prowadzonej działalności gospodarczej lub niosą
    ze sobą niebezpieczeństwo poniesienia straty. Do wykonywania czynności wynikających z
    umowy zlecenia wykorzystuję lokal i infrastrukturę zapewnioną przez powiat i organizację
    wewnętrzną Stowarzyszenia. Kwestię zapewnienia infrastruktury reguluje § 5 ust. 1 pkt 3
    Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego z dnia 21 grudnia 2018 r. Wykorzystywanie
    infrastruktury i organizacji wewnętrznej Zlecającego powoduje, że jako Zleceniobiorca nie
    ponoszę również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego. Mimo użytkowania własnego
    laptopa w trakcie dyżuru, odpowiedzialność za ewentualną szkodę na własnym sprzęcie
    ponosi Stowarzyszenie i Powiat, bowiem to na nich spoczywa obowiązek zapewnienia
    sprzętu, a nie na adwokacie.
    Istotną okolicznością jest także fakt, że nie mam wpływu na wysokość wynagrodzenia ani
    wysokość stawki za dyżur, która została narzucona przez Stowarzyszenie. Umowa zlecenia
    przewiduje bowiem stałe, zryczałtowane wynagrodzenie, niezależnie od liczby osób
    uprawnionych, które zgłoszą się na dyżur oraz efektu świadczonych usług. Od osób
    uprawnionych nie pobiera się żadnego wynagrodzenia za pomoc, której są
    beneficjentami. W świetle umowy Zleceniobiorca nie może pobierać jakichkolwiek
    środków pieniężnych od osób obsługiwanych. W rezultacie, skoro umowa przewiduje stałe
    wynagrodzenie nie można mówić o ponoszeniu przeze mnie ryzyka ekonomicznego.
    Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług,
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i
    odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy,
    przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
    świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
    niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7,
    w tym również: przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu
    na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej; zobowiązanie do powstrzymania się od
    dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji; świadczenie usług zgodnie
    z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub
    nakazem wynikającym z mocy prawa. Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres.
    Przez świadczenie należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno,
    jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania. Przy ocenie charakteru świadczenia jako
    usługi należy mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona

    usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 tej ustawy. Należy jednak
    zaznaczyć, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje
    bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze
    majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas,
    gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji
    może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek
    pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi
    mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność
    następuje w zamian za to świadczenie. W mojej ocenie wynagrodzenie, które otrzymuję
    od Stowarzyszenia za wykonane czynności stanowi przychód, o którym mowa w art. 13
    pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przemawia za tym fakt, że w
    związku z wykonywaniem czynności w ramach zlecenia nie dysponuję niezależnością i
    samodzielnością pozwalającą na uznanie. Ponadto świadcząc usługi w ramach wskazanej
    umowy nie ponoszę ryzyka gospodarczego i ekonomicznego związanego z prowadzoną
    działalnością. Świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego na podstawie zawartej umowy zlecenia na rzecz Stowarzyszenia nie mieści
    się w definicji działalności gospodarczej określonej w ustawie o podatku od towarów i
    usług, a tym samym nie powinnam być z tego tytułu podatnikiem zobowiązanym do
    rozliczania podatku VAT.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j.
    Dz. U. 2025 r. poz. 775), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają
      odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie
      prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    W świetle art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7 w tym również:
      1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę,
        w jakiej dokonano czynności prawnej;
      2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
        czynności lub sytuacji;
      3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
        działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć
    każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie
    czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania
    (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy
    mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde
    świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 tej ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że
    usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni
    konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

    W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy
    wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może
    zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy
    otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć
    charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w
    zamian za to świadczenie.
    Należy przy tym podkreślić, że nie każda czynność stanowiąca dostawę, w rozumieniu art.
    7 ustawy lub świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ustawy, podlega opodatkowaniu
    podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem,
    musi być wykonana przez podatnika. Warunkiem bowiem opodatkowania danej czynności
    podatkiem od towarów i usług jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze
    czynność winna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem
    od towarów i usług, po drugie musi ona być zrealizowana przez podmiot, który w związku
    z jej wykonaniem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, będzie podatnikiem
    podatku od towarów i usług.
    Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Stosownie do art. 15 ust. 2 tej ustawy:
      Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub
      usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a
      także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza
      obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub
      wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
    Z art. 15 ust. 3 ustawy wynika, że:
      Za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie
      uznaje się czynności:
      1. z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26
        lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
      2. (uchylony);
      3. z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26
        lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania
        tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności
        prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie
        czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych
        czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych
        czynności wobec osób trzecich.
    Natomiast zagadnienie dotyczące co stanowi przychód z działalności omawia art. 13
    ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z
    2025 r. poz. 163 ze zm.) dalej jako „ustawa o PIT”. Zgodnie z tym przepisem:
    Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2,
    uważa się:
      1. 1) (uchylony);
      2. 2) przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej,
        naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w
        konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, jak również

        przychody z uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie
        odrębnych przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów
        sportowych;
      3. 3) przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę;
      4. 4) przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach
        arbitrażowych z partnerami zagranicznymi;
      5. 5) przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z
        pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób
        powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z
        wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7;
      6. 6) przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo
        samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił
        wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu
        sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem
        art. 14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody
        z tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji
        państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9;
      7. przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania,
        należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów
        stanowiących osób prawnych;
      7a) przychody otrzymywane przez członków Rady Mediów Narodowych;
      8. przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy o
        dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
      a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki
        organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
      b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub
        działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora – jeżeli podatnik wykonuje
        te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością
      c) przedsiębiorstwa w spadku
        -z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach
        prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz
        przychodów, o których mowa w pkt 9;
      9. przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem,
        kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z
        tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika
        pozarolniczej działalności gospodarczej – z wyjątkiem przychodów, o których mowa
        w pkt 7.
    Z przywołanego wyżej przepisu art. 15 ust. 3 ustawy wynika, że warunkiem dla uznania, że
    określone czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie
    wykonywanej działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy o
    podatku od towarów i usług, jest m.in. uznanie przychodów osiąganych z tytułu
    wykonywanych czynności za przychody wymienione w art. 12 ust. 1-6 (przychody z
    wykonywanej pracy) lub w art. 13 pkt 2-9 (przychody z działalności wykonywanej
    osobiście) ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Z cytowanego przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy wynika, że dla uznania, że określone
    czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie wykonywanej
    działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy o podatku od
    towarów i usług, istotne jest łączne spełnienie wszystkich elementów wymienionych w tym
    przepisie, tj. związanie zleceniobiorcy ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi

    więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym, a wykonującym zlecane
    czynności co do warunków:
    - wykonywania tych czynności,
    - wynagrodzenia, oraz
    - odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Zatem, użycie słowa „samodzielnie” w kontekście art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, wyklucza
    opodatkowanie pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą przez
    umowę o pracę lub inny stosunek prawny tworzący więzi (stosunek podporządkowania)
    między pracodawcą a pracownikiem co do (w zakresie) warunków pracy, wynagrodzenia i
    odpowiedzialności pracodawcy.
    Oznacza to, że przychody z tytułu wykonywanych czynności nie tylko powinny być
    wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o PIT, lecz także spełnione muszą zostać pozostałe
    kryteria przedmiotowe określające m.in., czy działanie usługodawcy odbywa się na
    warunkach ryzyka gospodarczego, a tym samym kto ponosi odpowiedzialność za
    wykonane usługi.
    Nie stanowią bowiem samodzielnej działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2
    ustawy, tylko i wyłącznie te czynności, gdy pomiędzy zlecającym ich wykonanie i
    wykonującym zlecone czynności istnieją więzy tworzące stosunek prawny w zakresie
    warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego
    wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Odnośnie dwóch pierwszych warunków stwierdzić należy, że każdy w zasadzie stosunek
    prawny o charakterze odpłatnym, istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie
    danej czynności a podmiotem, który daną czynność wykonuje, jest w jakimś sensie
    określony co do warunków wykonywania danych czynności oraz wynagrodzenia.
    Nie będzie więc podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług osoba,
    która w ramach podpisanej umowy, tworzyć będzie ze zlecającym więzi analogiczne ze
    stosunkiem pracy, nie ponosząc tym samym ryzyka ekonomicznego w związku z
    wykonywanymi czynnościami. Tylko spełnienie wymogów wyłączających samodzielność
    działania poprzez zawarcie więzi prawnej między zleceniodawcą a zleceniobiorcą co do
    warunków wykonywania zleconych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności
    zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich, pozwala jednocześnie
    wyłączyć wykonywane czynności z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
    Mając na uwadze fakt, że w zasadzie każdy stosunek prawny o charakterze odpłatnym,
    istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie danej czynności a podmiotem,
    który daną czynność wykonuje, określa wynagrodzenie oraz przynajmniej podstawowe
    warunki wykonywania czynności, należy uznać, że „odpowiedzialność zlecającego wobec
    osób trzecich” jest kryterium kluczowym dla oceny charakteru prawnopodatkowego
    danego podmiotu.
    Jest to czynnik odróżniający na gruncie ustawy o podatku VAT prowadzenie działalności
    gospodarczej (przesłanki warunkującej status podatnika podatku VAT) od innego rodzaju
    aktywności zawodowej niepowodującej powstania podmiotowości prawnopodatkowej na
    gruncie ustawy.
    Istotna jest w tym przypadku analiza istoty odpowiedzialności, wynikającej z charakteru
    stosunku prawnego łączącego Panią ze Stowarzyszeniem.
    Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane zostało również w drugim akapicie art. 9
    ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu
    podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 11.12.2006 Nr 347, str. 1, ze zm.), zwanej
    dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady. Na podstawie tego artykułu:

      „Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu
      jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
      działalności.
      „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem
      wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w
      szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości
      niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
    Przepis ten stwierdza, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub
    niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za
    działalność gospodarczą.
    W akapicie pierwszym, art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, określa osobę, która
    może stać się podatnikiem, jako każdą osobę, która niezależnie prowadzi w dowolnym
    miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
    działalności.
    Przepis art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE Rady wyjaśnia znaczenie terminu „samodzielnie”
    użytego w art. 9. Jak stanowi ww. art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE:
      Warunek, o którym mowa w art. 9 ust. 1, przewidujący, że działalność gospodarcza
      jest prowadzona samodzielnie wyklucza opodatkowanie VAT pracowników i innych
      osób, o ile są one związane z pracodawcą umową o pracę lub jakimikolwiek innymi
      więzami prawnymi tworzącymi stosunek prawny między pracodawcą a pracownikiem
      w zakresie warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności pracodawcy.
    W celu określenia granic pojęcia „działalności gospodarczej” i „podatnika” należy
    przypomnieć art. 9 ust. 2 i art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady.
    Przepis art. 9 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady stwierdza, że:
      Poza osobami, o których mowa w ust. 1, za podatnika uznawana jest każda osoba,
      która okazjonalnie dokonuje dostawy nowego środka transportu wysyłanego lub
      transportowanego do nabywcy przez sprzedawcę, przez nabywcę albo na rzecz
      sprzedawcy lub nabywcy, do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza terytorium
      państwa członkowskiego, ale na terytorium Wspólnoty.
    Przy czym, zgodnie z art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
      Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje
      transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi (...).
    Dyrektywa 2006/112/WE Rady wskazuje na bardzo szeroki zakres działalności
    gospodarczej, obejmujący wszystkie etapy produkcji, dystrybucji i dostarczania towarów i
    usług.
    To, że działalność gospodarcza, która ma być traktowana jako taka, nie jest działalnością
    wykonywaną okazjonalnie, nie oznacza, że działalność ta, aby mieścić się w zakresie
    podatku VAT, musi osiągnąć pewną liczbę operacji lub osiągnąć określony poziom
    dochodu. Decydującym elementem jest wola lub zamiar osoby dokonującej czynności, aby
    brać udział w produkcji, dystrybucji lub dostarczaniu dóbr lub usług. Elementem
    definiującym działalność gospodarczą na gruncie przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady
    jest to, że osoba, w celu wykonywania swoich działań, wykorzystuje zasoby ludzkie lub
    rzeczowe w taki sam sposób, jak są one wykorzystywane przez producenta, handlowca
    lub osoby świadczące usługi. Działalność gospodarcza w rozumieniu Dyrektywy 2006/112
    /WE Rady będzie miała miejsce, gdy zaistnieje zamiar wykorzystania i zorganizowania
    środków w celu wzięcia udziału w produkcji, dystrybucji towarów lub świadczeniu usług.
    Przedmiotowe zagadnienie było również przedmiotem rozważań Trybunału
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej (orzeczenia w sprawie C-202/90 Ayuntamiento de Sevilla

    przeciwko Recaudadores de Tributos de las Zonas Primera y Segunda, C-235/85 Komisja
    Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Niderlandów). TSUE w ww. orzeczeniach
    wskazał, że za samodzielną nie będzie mogła być uznana działalność gospodarcza, która
    wykonywana jest przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej podmiotu,
    na rzecz którego jest prowadzona, nie powoduje żadnego ryzyka ekonomicznego po
    stronie usługodawcy, a nadto nie powoduje odpowiedzialności usługodawcy wobec osób
    trzecich za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością.
    Ponadto, zgodnie z opinią RG M.G. Tesauro z 4 czerwca 1991 r. do sprawy C-202/90, co się
    tyczy warunków pracy należy przeanalizować czy pracownik jest niejako zintegrowany z
    organizacją pracodawcy (...) czy i w jakim zakresie może swobodnie zorganizować swoją
    działalność. Jest oczywistym, że możliwość swobodnego zorganizowania (wybór
    współpracowników, struktury niezbędne do wykonywania zadań, godziny pracy), jak też
    brak zintegrowania w przedsiębiorstwie czy w administracji stanowią elementy typowe dla
    działalności wykonywanej w sposób samodzielny. Jednakże poddanie się niektórym
    dyrektywom jak też pewnej kontroli czy władzy dyscyplinarnej pracodawcy, które
    odnajdujemy również w stosunku pracy nie wykluczają charakteru samodzielnego
    działalności. Co się tyczy warunków wynagrodzenia, okoliczność, że wynagrodzenie (także
    to określone ustawą) jest proporcjonalne do usług i charakter przypadkowy, który z tego
    wynika stanowią jasne wskaźniki istnienia stosunku samodzielnej pracy. Nie ma
    wątpliwości, że ryzyko w ramach stosunku pracy podporządkowanej spoczywa tylko na
    pracodawcy. W zakresie odpowiedzialności wskazano, że należy badać czy pracownik jest
    odpowiedzialny wobec osób trzecich za czynności i działania, które można mu przypisać
    (pkt 6).
    Zauważyć też należy, że sformułowanie w powołanym art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy
    odnoszące się do odpowiedzialności, należy rozumieć jako odpowiedzialność
    zleceniodawcy, w stosunku do osób trzecich, za czynności realizowane przez
    zleceniobiorcę w ramach wykonywania zlecenia. Tylko w takim przypadku ryzyko
    wykonania czynności zleconych przechodzi z faktycznego wykonawcy na osobę zlecającą
    ich wykonanie, co wyklucza samodzielny charakter działalności zleceniobiorcy.
    Tak bowiem rozumiana odpowiedzialność za wykonanie czynności wskazuje, kto ponosi
    ryzyko prowadzonej działalności, a tym samym wskazuje na wyłączenie ze sfery
    samodzielności (i z grona podatników podatku od towarów i usług) tego podmiotu, który
    nie odpowiada za efekt wykonywanej pracy wobec osób trzecich.
    O wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług można zatem mówić w
    przypadku, gdy zleceniobiorcę będą łączyć ze zleceniodawcą więzi analogiczne jak w
    przypadku stosunku pracy, jako że nie będzie on ponosił ryzyka ekonomicznego w
    związku z wykonywaniem czynności, będących przedmiotem wskazanych umów, a
    odpowiedzialność za te czynności w stosunku do osób trzecich będzie bezwzględnie
    ponosił zlecający.
    Oznacza to, że z treści zawartych umów wynikać powinno zobowiązanie, które w swej
    istocie kładzie na zlecającego odpowiedzialność, zamiast na zleceniobiorcę, podobnie jak
    ma to miejsce w przypadku stosunku pracy.
    Warunek pierwszy – warunki wykonywania czynności.
    Należy uznać, że co do zasady w istotę typowej umowy zlecenia, której przedmiotem jest
    pomoc prawna/poradnictwo obywatelskie/mediacja świadczone przez osobę fizyczną,
    wpisane jest wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego.
    W tym kontekście należy zauważyć, że wykorzystywanie infrastruktury i organizacji
    wewnętrznej zlecającego powoduje, że zleceniobiorca nie ponosi również w tym zakresie
    ryzyka ekonomicznego.
    Warunek drugi – wynagrodzenie.

    Zakładając, że umowa przewiduje, że zleceniobiorca korzysta z infrastruktury i organizacji
    wewnętrznej zlecającego (spełniony warunek pierwszy), ustalenie, że warunek drugi jest
    spełniony w praktyce sprowadza się do weryfikacji czy umowa przewiduje stałe
    wynagrodzenie. Jeżeli umowa przewiduje stałe wynagrodzenie, to nie można mówić o
    ponoszeniu ryzyka ekonomicznego przez doradcę.
    Warunek trzeci – odpowiedzialność zlecającego wobec osób trzecich.
    Warunek będzie spełniony jeżeli zgodnie z umową odpowiedzialność jest po stronie
    zlecającego, a nie po stronie faktycznego wykonawcy – zleceniobiorcy, co wyklucza
    samodzielny charakter jego działalności. Warunek będzie także spełniony, gdy dana
    umowa nie przewiduje (nie wprowadza) takiej odpowiedzialności.
    Z opisu sprawy wynika, że oprócz usług wykonywanych w swojej praktyce zawodowej - na
    podstawie Umowy zlecenia - świadczy Pani usługi nieodpłatnej pomocy prawnej/
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego/ nieodpłatnej mediacji zgodnie z ustawą z dn.
    5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie
    obywatelskim oraz edukacji prawnej. Wskazała Pani, ze jest adwokatem i mediatorem,
    zatem pozostaje Pani uprawniona do świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej i
    nieodpłatnej mediacji, zgodnie z art. 11 ust. 3 i art. 4a ust. 6 Ustawy.
    W dniu (...) 2024 r. zawarła Pani Umowę ze Stowarzyszeniem (...).
    Zgodnie z zawartą ze Stowarzyszeniem umową zlecenia, działając jako zleceniobiorca,
    korzysta Pani ze wskazanego przez Powiat wyposażonego pomieszczenia, sprzętu i
    materiałów (meble, drukarka, materiały papiernicze), zaplecza technicznego (media,
    Internet) oraz udostępnionego przez Ministerstwo Sprawiedliwości programu do
    ewidencjonowania świadczeń na potrzeby realizacji świadczeń.
    W ramach Umowy dyżuruje Pani w dwóch punktach nieodpłatnej pomocy prawnej
    świadcząc od (...) 2025 r. nieodpłatne poradnictwo prawne w (...) przy ul. (...) w każdą (...) w
    godz. (...) i (...).
    Stowarzyszenie zapewnia udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej, na zasadach
    określonych w art. 5 ust. 2-5, art. 7 oraz art. 8 ust. 2-13 Ustawy (art. 11 ust. 1-1 a, ust. 2,
    ust. 7, ust. 10).
    Wyjaśnia Pani, że każdy przypadek udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej dokumentuje
    się w karcie nieodpłatnej pomocy prawnej („karta pomocy"), przez podanie w
    szczególności informacji dotyczących zgłoszonej sprawy i udzielonej pomocy, dziedziny
    prawa, której dotyczyła ta pomoc, kategorii sprawy, formy udzielonej pomocy, czasu
    poświęconego na jej udzielenie i liczby wizyt osoby uprawnionej w tej samej sprawie,
    ogólnych informacji o osobie uprawnionej dotyczących w szczególności wieku, płci,
    wykształcenia, dochodu, gospodarstwa domowego i miejsca zamieszkania oraz danych
    dotyczących punktu, osoby udzielającej pomocy i daty jej udzielenia. Karta pomocy
    zawiera część obejmującą opinię osoby uprawnionej o udzielonej pomocy.
    Podczas realizacji dyżuru posługuje się Pani własnym laptopem. Natomiast kwestię
    zapewnienia infrastruktury reguluje § 5 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra
    Sprawiedliwości w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego z dnia 21 grudnia 2018 r., zgodnie z którym w lokalu, w którym udzielane
    jest świadczenie, zapewnia się m.in. komputer. Wobec tego odpowiedzialność za
    ewentualną szkodę na własnym sprzęcie ponosi Stowarzyszenie i Powiat, bowiem to na
    nich spoczywa obowiązek zapewnienia sprzętu.
    Na podstawie Umowy zobowiązana jest Pani do przestrzegania ustawy z dnia 5 sierpnia
    2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz
    edukacji prawnej i aktów wykonawczych wydanych na jej podstawie, a także stosowania
    procedur dotyczących realizacji świadczeń, w tym czasu i miejsca wykonywania świadczeń
    określonych w umowach.

    Ponadto, wyjaśnia Pani, że obowiązkiem zleceniobiorcy jest w szczególności: prowadzenie
    karty czasu pracy, osobista obecność w wyznaczonym miejscu i godzinach wykonywania
    świadczeń zgodnie z Umową, logowanie się do udostępnionego przez Ministerstwo
    Sprawiedliwości w Internecie systemu informatycznego do ewidencjonowania świadczeń,
    prowadzenie wynikającej z ustawy dokumentacji każdego przypadku udzielenia świadczeń
    określonych w ustawie przy użyciu systemu informatycznego do ewidencjonowania
    świadczeń, wysłanie do Stowarzyszenia do określonego w umowie dnia każdego miesiąca
    za miesiąc poprzedni comiesięcznej ewidencji czasu pracy oraz oświadczeń osób
    uprawnionych listem poleconym, zachowanie w tajemnicy informacji związanych ze
    świadczoną nieodpłatną pomocą prawną.
    Wskazuje Pani, że Stowarzyszenie nie zobowiązało Pani w Umowie do zawarcia umowy
    ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich, mimo wyodrębnienia, iż
    „Przyjmujący Zlecenie ponosi wyłączną odpowiedzialność wobec osób trzecich, za szkody
    powstałe w związku z wykonywanym świadczeniem”. Odpowiada Pani także wobec
    Stowarzyszenia w szczególności za niestawienie się na dyżurze w określonych dniach i
    godzinach oraz naruszenie przepisów ustawy i aktów wykonawczych. Natomiast z racji
    prowadzonej działalności gospodarczej posiada ubezpieczenie OC.
    Z tytułu pełnienia dyżurów otrzymuje Pani wynagrodzenie zgodnie z mechanizmem
    zawartym w Ustawie, proporcjonalnie do ilości odbytych dyżurów. Podstawą wypłaty
    wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym miesiącu dyżur, przeprowadzony według
    harmonogramu punktu świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, zgodnie z podpisaną
    listą obecności.
    Zgodnie z Ustawą, porada dotyczy przede wszystkim poinformowania o obowiązującym
    stanie prawnym, przysługujących uprawnieniach lub spoczywających obowiązkach, bez
    podejmowania decyzji za osobę uprawnioną odnośnie podejmowanych przez nią
    czynności.
    Do wykonywania czynności wynikających z umowy zlecenia wykorzystuje Pani lokal i
    infrastrukturę (sprzęt i materiały, zaplecze techniczne) zapewnioną przez Powiat i
    Stowarzyszenie.
    Nie ma Pani także wpływu na wysokość przyznanego wynagrodzenia wynikającego z
    Umowy i Ustawy. Wynagrodzenie jest niezależne od ilości udzielonych porad i mediacji.
    Podstawą wypłaty wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym miesiącu dyżur,
    przeprowadzony według harmonogramu punktu świadczenia nieodpłatnej pomocy
    prawnej, zgodnie z podpisaną listą obecności i miesięczną ewidencją czasu pracy. W
    Umowie nie wskazano jaki przychód stanowi to wynagrodzenie w rozumieniu ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych.
    W Pani ocenie przychody otrzymywane od Stowarzyszenia z tytułu Umowy zlecenia za
    realizację świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej, na zasadach określonych w
    Ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym
    poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej oraz aktach wykonawczych do ustawy,
    na terenie, w lokalizacji oraz zakresie czasowym określonych w samej umowie - mieszczą
    się w zakresie przychodów z działalności wykonywanej osobiście, o których mowa w art.
    13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj.
    będą to przychody wymienione w art. 13 pkt 8 lit. a - przychody z tytułu wykonywania
    usług na podstawie umowy zlecenia uzyskiwane wyłącznie od osoby prawnej i jej jednostki
    organizacyjnej.
    Wskazała Pani również jednoznacznie, że w Umowie zawarty jest zapis odnoszący się do
    kwestii odpowiedzialności wobec osób trzecich „Przyjmujący Zlecenie ponosi wyłączną
    odpowiedzialność wobec osób trzecich, za szkody powstałe w związku z wykonywanym
    świadczeniem”.
    Pani wątpliwości dotyczą kwestii czy wobec tak przedstawionego stanu faktycznego jest
    Pani zobowiązana odprowadzić podatek od towarów i usług z tytułu uzyskiwanego

    wynagrodzenia z umowy zlecenia zawartej ze Stowarzyszeniem w przedmiocie realizacji
    świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnej mediacji na
    zasadach określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej,
    nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej.
    Mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa należy podkreślić, iż dla rozstrzygnięcia
    kwestii czy z tytułu wykonywania przez zleceniobiorcę usług na podstawie umowy
    zlecenia, zleceniobiorca będzie podatnikiem podatku od towarów i usług decydujące
    znaczenie ma okoliczność jednoczesnego spełnienia łącznie wszystkich przesłanek
    wynikających z przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT.
    Z cytowanego wcześniej przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy wynika, że dla uznania, że
    określone czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie
    wykonywanej działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy o
    podatku od towarów i usług, istotne jest łączne spełnienie wszystkich elementów
    wymienionych w tym przepisie, tj. związanie zleceniobiorcy ze zlecającym wykonanie tych
    czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym, a
    wykonującym zlecane czynności co do warunków:
    • wykonywania tych czynności,
    • wynagrodzenia, oraz
    • odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Wobec powyższego należy ocenić przesłanki wynikające art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT.
    Pierwsza z przesłanek dot. warunków wykonywania czynności. Jak wynika z wniosku
    czynności z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej/ nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego/ nieodpłatnej mediacji świadczy Pani na podstawie Umowy zlecenia,
    zawartej dniu (...) 2024 r. ze Stowarzyszeniem (...).
    Zgodnie z Umową zlecenia, działając jako zleceniobiorca, korzysta Pani ze wskazanego
    przez Powiat wyposażonego pomieszczenia, sprzętu i materiałów (meble, drukarka,
    materiały papiernicze), zaplecza technicznego (media, Internet) oraz udostępnionego
    przez Ministerstwo Sprawiedliwości programu do ewidencjonowania świadczeń na
    potrzeby realizacji świadczeń.
    Ponadto, wyjaśnia Pani, że obowiązkiem Zleceniobiorcy jest w szczególności: prowadzenie
    karty czasu pracy, osobista obecność w wyznaczonym miejscu i godzinach wykonywania
    świadczeń zgodnie z Umową, logowanie się do udostępnionego przez Ministerstwo
    Sprawiedliwości w Internecie systemu informatycznego do ewidencjonowania świadczeń,
    prowadzenie wynikającej z ustawy dokumentacji każdego przypadku udzielenia świadczeń
    określonych w ustawie przy użyciu systemu informatycznego do ewidencjonowania
    świadczeń, wysłanie do Stowarzyszenia do określonego w umowie dnia każdego miesiąca
    za miesiąc poprzedni comiesięcznej ewidencji czasu pracy oraz oświadczeń osób
    uprawnionych listem poleconym, zachowanie w tajemnicy informacji związanych ze
    świadczoną nieodpłatną pomocą prawną.
    Druga przesłanka dotyczy wynagrodzenia: Z tytułu pełnienia dyżurów otrzymuje Pani
    wynagrodzenie zgodnie z mechanizmem zawartym w Ustawie, proporcjonalnie do ilości
    odbytych dyżurów. Podstawą wypłaty wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym
    miesiącu dyżur, przeprowadzony według harmonogramu punktu świadczenia
    nieodpłatnej pomocy prawnej, zgodnie z podpisaną listą obecności. Otrzymane
    wynagrodzenie na podstawie Umowy zlecenia stanowi przychód z działalności
    wykonywanej osobiście na podstawie art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym
    od osób fizycznych.
    Trzecia przesłanka to odpowiedzialność zlecającego wobec osób trzecich.
    W piśmie uzupełniającym z 29 maja 2025 r. wyjaśniła Pani, że umowa zawarta pomiędzy
    Panią a Stowarzyszeniem zawiera zapis w § 3 ust. 9 cytuję „Przyjmujący Zlecenie ponosi

    wyłączną odpowiedzialność wobec osób trzecich, za szkody powstałe w związku z
    wykonywanym świadczeniem”.
    Wskazuje Pani, że Stowarzyszenie nie zobowiązało Pani w Umowie do zawarcia umowy
    ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich, mimo wyodrębnienia, iż
    „Przyjmujący Zlecenie ponosi wyłączną odpowiedzialność wobec osób trzecich, za szkody
    powstałe w związku z wykonywanym świadczeniem”.
    Podkreślić należy, że sformułowanie w powołanym art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy odnoszące
    się do odpowiedzialności, należy rozumieć jako odpowiedzialność zleceniodawcy, w
    stosunku do osób trzecich, za czynności realizowane przez zleceniobiorcę w ramach
    wykonywania zlecenia. Tylko w takim przypadku ryzyko wykonania czynności zleconych
    przechodzi z faktycznego wykonawcy na osobę zlecającą ich wykonanie, co wyklucza
    samodzielny charakter działalności zleceniobiorcy.
    Tak bowiem rozumiana odpowiedzialność za wykonanie czynności wskazuje, kto ponosi
    ryzyko prowadzonej działalności, a tym samym wskazuje na wyłączenie ze sfery
    samodzielności (i z grona podatników podatku od towarów i usług) tego podmiotu, który
    nie odpowiada za efekt wykonywanej pracy wobec osób trzecich.
    Biorąc powyższe pod uwagę – należy wskazać, że z treści zawartej Umowy wynika
    zobowiązanie, które w swej istocie kładzie na Panią jako Zleceniobiorcę wyłączną
    odpowiedzialność za wykonywane czynności wobec osób trzecich.
    Wobec powyższego, skoro nie zostały wypełnione wszystkie warunki (odpowiedzialność
    zlecającego wobec osób trzecich) wynikające z przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, to
    realizowane przez Panią świadczenia z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
    nieodpłatnej mediacji, na podstawie przedmiotowej Umowy zlecenia z 30 września 2024
    r., będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    Mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa oraz przedstawiony opis sprawy należy
    stwierdzić, że świadczenie przez Panią nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnej
    mediacji na zasadach określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej
    pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, na
    podstawie zawartej w dniu 30 września 2024 r. Umowy zlecenia ze Stowarzyszeniem,
    mieści się w definicji działalności gospodarczej określonej w ustawie o podatku od
    towarów i usług, a tym samym jest Pani z tego tytułu podatnikiem zobowiązanym do
    rozliczania tego podatku. Zatem, w analizowanej sprawie powstanie obowiązek zapłaty
    podatku od towarów i usług od świadczonych – na podstawie Umowy zlecenia z 30
    września 2024 r. – zawartej ze Stowarzyszeniem – usług nieodpłatnej pomocy prawnej
    oraz nieodpłatnej mediacji, przy niespełnieniu wszystkich warunków określonych w art. 15
    ust. 3 pkt 3 ustawy o VAT.
    Podsumowując, jest Pani zobowiązana do odprowadzenia podatku od towarów i usług z
    tytułu uzyskiwanego wynagrodzenia z Umowy Zlecenia zawartej ze Stowarzyszeniem w
    przedmiocie realizacji świadczeń z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
    nieodpłatnej mediacji na zasadach określonych w ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o
    nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji
    prawnej.
    Tym samym, Pani stanowisko jest nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego,
    obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji
    indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu
    faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we

    wniosku stanem faktycznym albo opisem zdarzenia przyszłego. Zainteresowany ponosi
    ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we
    wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna
    wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy
    będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego
    podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany
    któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona
    odpowiedź traci swą aktualność.
    Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie
    przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku
    postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie
    określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków
    prawnych.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
    Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
    zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
    czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1. z zastosowaniem art. 119a;
      2. w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z
        dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3. z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.