Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-35/14-2/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-02-26
Teza: Ustanowiona służebność osobista mieszkania, w opisanym zdarzeniu przyszłym, jako część umowy dożywocia, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, ponieważ umowa dożywocia nie jest objęta zakresem ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Słowa kluczowe: dożywocie; podatek-podatek od spadków i darowizn; służebność; umowa-umowa dożywocia
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 1

1INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 16 stycznia 2014 r. (data wpływu 20 stycznia 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych ustanowienia służebności osobistej w ramach umowy dożywocia **\- jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20 stycznia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych ustanowienia służebności osobistej w ramach umowy dożywocia.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawczyni zamierza zawrzeć umowę dożywocia. Mocą tej umowy Wnioskodawczyni przeniesie własność swojego mieszkania (stanowiącego odrębną nieruchomość,). Nabywca zamiast dostarczenia na rzecz Wnioskodawczyni mieszkania (art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego.), ustanowi na rzecz Wnioskodawczyni dożywotnią, bezpłatną służebność mieszkania (to jest służebność osobistą). Na podstawie art. 908 § 2 Kodeksu cywilnego powyższa służebność mieszkania będzie należała do treści umowy dożywocia.

Wnioskodawczyni wyjaśnia, że:

1.  służebność mieszkania ustanowiona byłaby na całym mieszkaniu, które obecnie jest własnością Wnioskodawczyni,
2.  zarówno Wnioskodawczyni, jak i nabywca należą do trzeciej grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy w przedstawionym (w pozycji 68) stanie ustanowiona dożywotnia i bezpłatna służebność osobista mieszkania polegająca na prawie zamieszkiwania w całym mieszkaniu (będącym przedmiotem przyszłej umowy dożywocia) podlegać będzie przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn, co oznaczać będzie w rezultacie obowiązek obliczenia, uiszczenia stosownego podatku od spadków i darowizn?

Wnioskodawczyni wskazuje, że poza przedmiotem pytania jest opodatkowanie umowy dożywocia zgodnie z ustawą o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zdaniem Wnioskodawczyni, ustanowienie wskazanej wyżej służebności osobistej mieszkania nie podlega przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn. Służebność będzie stanowiła część umowy dożywocia. Opodatkowanie ustanowienia służebności działałoby na szkodę Wnioskodawczyni, skazując ją na zamieszkiwanie w warunkach braku stabilizacji i pewności. Przeczyłoby to także zasadom współżycia społecznego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 z późn. zm.) podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1.  dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;
2.  darowizny, polecenia darczyńcy;
3.  zasiedzenia;
4.  nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5.  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6.  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci (art. 1 ust. 2 ww. ustawy).

Przepis powyższy określa przedmiot opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawczyni zamierza zawrzeć umowę dożywocia. Mocą tej umowy Wnioskodawczyni przeniesie własność swojego mieszkania. Nabywca zamiast dostarczenia na rzecz Wnioskodawczyni mieszkania (art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego) ustanowi na rzecz Wnioskodawczyni dożywotnią, bezpłatną służebność mieszkania (to jest służebność osobistą). Na podstawie art. 908 § 2 Kodeksu cywilnego powyższa służebność mieszkania będzie należała do treści umowy dożywocia. Służebność mieszkania ustanowiona byłaby na całym mieszkaniu, które obecnie jest własnością Wnioskodawczyni. Zarówno Wnioskodawczyni, jak i nabywca należą do trzeciej grupy Podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Umowa dożywocia uregulowana jest w przepisach ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.). Zgodnie z art. 908 § 1 Kodeksu cywilnego - jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym. Stosownie do art. 908 § 2 Kodeksu cywilnego jeżeli w umowie o dożywocie nabywca nieruchomości zobowiązał się obciążyć ją na rzecz zbywcy użytkowaniem, którego wykonywanie jest ograniczone do części nieruchomości, służebnością mieszkania lub inną służebnością osobistą albo spełniać powtarzające się świadczenia w pieniądzach lub w rzeczach oznaczonych co do gatunku, użytkowanie, służebność osobista oraz uprawnienie do powtarzających się świadczeń należą do treści prawa dożywocia.

Jak wynika z powołanego wyżej przepisu art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn opodatkowaniu tym podatkiem podlega wyłącznie nabycie rzeczy i praw majątkowych wymienionych w tym przepisie. Umowa dożywocia nie została wymieniona w przepisie art. 1 ww. ustawy jako podlegająca opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, co oznacza, że umowa dożywocia nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

W związku z powyższym, gdy w umowie dożywocia ma miejsce również ustanowienie służebności osobistej to nie może być ona traktowana oddzielnie i podlegać odrębnemu opodatkowaniu.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że ustanowiona służebność osobista mieszkania, w opisanym zdarzeniu przyszłym, jako część umowy dożywocia, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, ponieważ umowa dożywocia nie jest objęta zakresem ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.