Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-1.4011.462.2021.8.MKA
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-04-07
Teza: Powstanie przychodu w związku z przedawnieniem
zobowiązania
Słowa kluczowe: pożyczka
przedawnienie
przychód-przychody z innych źródeł
zobowiązanie
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Specyfika źródeł przychodów.-Inne
źródła.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 9
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 20-ust. 1

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

4 maja 2021 r. wpłynął Pani wniosek z 26 kwietnia 2021 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 9 sierpnia 2021 r. (wpływ 13 sierpnia 2021 r.)
    – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    9 listopada 2015 r. osoba fizyczna (nie prowadzi działalności gospodarczej) zawarła
    umowę pożyczki z firmą pożyczkową. Spłata pożyczki miała nastąpić w 30 ratach.
    Ponieważ wystąpiły problemy ze spłatą pożyczki, w maju 2017 r. wierzytelność została
    nabyta przez innego wierzyciela. Żaden z wierzycieli nie dochodził spłaty zobowiązania na
    drodze sądowej, nie ma wydanego nakazu zapłaty w sprawie, nie jest wiadoma
    rzeczywista kwota zobowiązania. Żaden z wierzycieli nie umorzył, nie zwolnił
    pożyczkobiorcy ze zobowiązania. W lutym 2021 r. wierzyciel wystawił pożyczkobiorcy i
    wysłał do właściwego urzędu skarbowego PIT-11, w którym w poz. 76 wpisano –
    przedawnienie i przychód w wysokości 14 325,00 zł.
    W uzupełnieniu wniosku podała Pani następujące informacje.
    Opisany we wniosku stan faktyczny dotyczy Pani sytuacji prawnopodatkowej.
    Umowa z 9 listopada 2015 r. nr (...) została zawarta pomiędzy (...) a Panią, na kwotę 10 000
    zł, miała zostać spłacona w 30 ratach począwszy od 12 grudnia 2015 r. – ostatnia rata
    przypadała na miesiąc maj 2018 r. Ponieważ miała Pani problemy z terminową spłatą
    pożyczki 11 maja 2017 r. zawarła Pani ugodę z firmą (...), zgodnie z którą pożyczka miała
    być spłacana w 41 ratach w mniejszych kwotach. Ze względu na narastające kłopoty
    finansowe w lutym 2018 r. zaprzestała Pani spłaty pożyczki. Firma, która udzieliła pożyczki
    wezwała Panią do zapłaty zobowiązania, jednak nie wystąpiła o wydanie sądowego nakazu
    zapłaty. Kwota zobowiązania do spłaty nie została ustalona sądownie.
    Nie prowadziła Pani nigdy żadnej działalności gospodarczej a pożyczka przeznaczona była
    na spłatę innych zobowiązań i wydatki domowe.
    Pismem z 3 grudnia 2020 r., wierzyciel – (...) poinformował Panią, że 19 maja 2017 r. nabył
    wierzytelność, nie podał podstaw prawnych.
    Zobowiązanie przedawniło się najpóźniej z końcem 2020 r., raty kredytu przedawniają się
    po upływie trzech lat od dnia, w którym rata powinna zostać spłacona zgodnie z
    pierwotnie zawartą umową kredytową, okres przedawnienia bieganie tu oddzielnie w
    stosunku do każdej z rat. Spłaciła Pani część rat zaciągniętej pożyczki.
    Wierzyciel, który wystawił PIT-11 jest nadal wierzycielem, dług istnieje jako zobowiązanie
    naturalne.

## Pytanie

Czy należny jest podatek dochodowy wynikający z PIT-11 otrzymanego od wierzyciela w
    związku z przedawnieniem wymaganego zobowiązania?
    Pani stanowisko w sprawie
    W Pani ocenie, podatek dochodowy wynikający z otrzymanego PIT-11 z tytułu
    przedawnienia zobowiązania jest nienależny. Zobowiązanie nadal istnieje jako naturalne,
    niezupełne po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje
    roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia powołując się na upływ tego czasu.
    Wierzyciel nie dochodził jego spłaty na drodze sądowej, nie dysponuje prawomocnym
    nakazem zapłaty, wierzyciel nie zwolnił jednak pożyczkobiorcy z długu ani nie umorzył
    długu. Nie jest znana faktyczna kwota zobowiązania. Zauważa Pani, że zgodnie z
    orzeczeniem NSA przedawnienie długu nie oznacza dla dłużnika powstania przychodu, a

    tym samym i obowiązku zapłaty podatku dochodowego (wyrok NSA z 12 grudnia 2020 r.,
    sygn. akt II FSK 808/18).
    Interpretacja indywidualna
    Rozpatrzyłem Pani wniosek – 18 sierpnia 2021 r. wydałem interpretację indywidualną znak
    0112-KDIL2-1.4011.462.2021.2.MKA, w której uznałem Pani stanowisko za nieprawidłowe.
    Interpretację doręczono Pani 23 sierpnia 2021 r.
    Skarga na interpretację indywidualną
    15 września 2021 r. wniosła Pani skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w Łodzi
    Wniosła Pani o:
    - uchylenie zaskarżonej Decyzji (interpretacji ) oraz zwolnienie Pani z obowiązku zapłaty
      nienależnego podatku dochodowego,
    - zasądzenie na Pani rzecz kosztów postępowania.
    Postępowanie przed sądami administracyjnymi
    Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił skarżoną interpretację – wyrokiem z 10
    grudnia 2021 sygn. akt I SA/Łd 721/21.
    Wniosłem skargę kasacyjną od tego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
    Naczelny Sąd Administracyjny – wyrokiem z 20 listopada 2024 r. sygn. akt II FSK 237/22
    oddalił skargę kasacyjną.
    Wyrok, który uchylił interpretację indywidualną stał się prawomocny od 20 listopada 2024
    r.
    Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku
    Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami
    administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.):
      Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu
      sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe
      prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że
      przepisy prawa uległy zmianie.
    Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:
    • uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził
      Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi i Naczelny Sąd Administracyjny w ww.
      wyrokach;
    • ponownie rozpatruję Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej – stwierdzam,
      że stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie
    dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały
    enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź od
    których zaniechano poboru podatku, w drodze rozporządzenia wydanego przez Ministra
    Finansów.

    Rodzaje źródeł przychodów zostały określone w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych, gdzie między innymi w pkt 9 wymieniono „inne źródła”.
    Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Z przedstawionych przepisów wynika zatem, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym
    od osób fizycznych podlega co do zasady każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
    Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad
    kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu.
    Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako
    otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i
    wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych
    świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody
    podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem
    majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze
    definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
    O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych
    można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania
    określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też
    innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia
    powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje
    określone przysporzenie majątkowe.
    Należy zauważyć, że stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
    O przychodzie podatkowym z innych źródeł mówi się w każdym przypadku, kiedy u
    podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe. Korzyści takie pojawiają się nie tylko
    wówczas, gdy podatnikowi zostają przekazane środki pieniężne, ale również wtedy, kiedy
    zmniejszone zostaną jego zobowiązania, których nie musi już realizować z własnego
    majątku.
    Z zaprezentowanego w treści wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że otrzymała Pani
    informację PIT-11 wystawioną przez wierzyciela, w związku z przedawnieniem
    zobowiązania - pożyczki. Zobowiązanie to, przedawniło się najpóźniej z końcem 2020 r.
    W związku z powyższym wskazać należy, że instytucja przedawnienia uregulowana została
    w art. 117-125 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061
    ze zm.).

    Zgodnie z art. 117 § 1 ww. Kodeksu:
      Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają
      przedawnieniu.
    Przy czym, w myśl art. 117 § 2 ww. Kodeksu:
      Po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie,
      może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu
      przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem
      terminu jest nieważne.
    Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wyrażonym w wyroku I SA/Łd
    724/21 z 10 grudnia 2021 r., zapadłym w niniejszej sprawie:
      Z przepisu tego wynika, że obowiązek wykonania przez dłużnika zobowiązania trwa
      pomimo przedawnienia, jednakże wierzyciel pozbawiony zostaje możliwości
      dochodzenia długu na drodze sądowej. Spełnienie takiego świadczenia nie jest
      świadczeniem nienależnym.
      Analogiczne stanowisko wyrażono w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z
      dnia 12 lutego 2020 r., sygn. akt II FSK 808/18 (dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl),
      które tut. Sąd w pełni podziela, a w którym stwierdzono, że oświadczenie wierzyciela,
      że uznaje zarzut przedawnienia, cofa pozew i nie będzie dochodził przedawnionego
      zobowiązania cywilnoprawnego, nie tworzy po stronie dłużnika stanu otrzymania
      przychodu w postaci wartości nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11
      ust. 1 u.p.d.o.f. Przedawnione roszczenie wierzyciela dotyczy zobowiązania, które nie
      wygasło, lecz w przypadku podniesienia przez dłużnika uzasadnionego zarzutu
      przedawnienia nie będzie mogło zostać zasądzone i przymusowo wyegzekwowane.
      Zatem po stronie dłużnika nie zachodzi jakiekolwiek przysporzenie majątkowe.
      Przychodem podatkowym jest więc tylko takie przysporzenie majątkowe, które ma
      charakter trwały i definitywny, a do czasu kiedy wierzyciel nie zrzeknie się roszczenia,
      bądź nie zwolni dłużnika z długu, nie następuje po stronie dłużnika trwałe i
      definitywne przysporzenie, pomimo upływu terminu przedawnienia (por. wyroki NSA
      z dnia: 28 września 2021 r., II FSK 263/19, 7 maja 2021 r., II FSK 3519/18, dostępne
      na: orzeczenia.nsa.gov.pl). W niniejszej sprawie wobec skarżącej nie doszło do
      umorzenia należności, zwolnienia z długu, czy też zrzeczenia się roszczenia.
      Skoro zobowiązania cywilnoprawne nie wygasają na skutek przedawnienia, to nie
      można uznać, że dłużnik uzyskuje wymierną korzyść. Tym samym u dłużnika nie
      powstaje przychód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
    Dlatego stwierdzam, że przedawnienie zobowiązania z tytułu pożyczki nie spowodowało u
    Pani powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych. Zatem, wykazany przychód (określony jako przedawnienie) w PIT-11
    wystawionym przez wierzyciela nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Ponadto informuję, że wydając interpretację w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej nie
    przeprowadzam postępowania dowodowego, w związku z czym nie jestem obowiązany,
    ani uprawniony, do oceny dokumentów załączonych do wniosku.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).

      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do
      interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.