Informacja Ministerstwa Finansów przekazywana do mediów na zapytania dziennikarzy
Organ: Ministerstwo Finansów
Data wydania: 2022-05-20
Teza: Podatek VAT w przypadku pomocy obywatelom Ukrainy - koszty zakwaterowania i wyżywienia
Słowa kluczowe: czynności-czynności nieopodatkowane podatkiem od towarów i usług; czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; czynności-czynności opodatkowane; czynności-czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług; czynności-czynności podlegające opodatkowaniu; koszt-zwrot kosztów; pomoc-pomoc ofiarom wojny; stawka-stawki podatku; Ukraina; usługi-usługi noclegowe; wyżywienie; świadczenie-świadczenie pieniężne; świadczenie-świadczenie usług
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i świadczenie usług -Świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5-ust. 1-pkt 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8-ust. 1

**Pytanie dziennikarza Gazety Podatkowej z 12 maja 2022 r.**

Redakcja Gazety Podatkowej, w związku z pytaniami Czytelników prosi o zajęcie stanowiska w następującej kwestii:

Jak wynika z art. 13 ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa, każdemu podmiotowi, a w szczególności osobie fizycznej prowadzącej gospodarstwo domowe, który zapewni zakwaterowanie i wyżywienie obywatelom Ukrainy, o których mowa w art. 1 ust. 1 tej ustawy, tj. obywatelom Ukrainy, którzy przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z terytorium Ukrainy w związku z działaniami wojennymi prowadzonymi na terytorium tego państwa, oraz obywateli Ukrainy posiadających Kartę Polaka, którzy wraz z najbliższą rodziną z powodu tych działań wojennych przybyli na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może być przyznane, na jego wniosek, świadczenie pieniężne z tego tytułu.

Firmy (podatnicy VAT), które zdecydowały się na udostępnienie miejsc noclegowych uchodźcom otrzymują zwrot kosztów ich wyżywienia i zakwaterowania. Czy otrzymane świadczenie pieniężne należy uznać za zapłatę za świadczenie usługi podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT? Czy po otrzymaniu tej dopłaty należy wystawić fakturę? Jeśli tak to jaką stawkę VAT należałoby zastosować w tym przypadku? Czy otrzymane świadczenie należałoby uznać za kwotę brutto zawierającą podatek VAT, czy do otrzymanej kwoty należałoby doliczyć VAT?

Podobny problem dotyczy podmiotów, które na zasadzie porozumienia z gminą udostępniły miejsca noclegowe uchodźcom wraz z zapewnieniem wyżywienia.

**Odpowiedź Ministerstwa Finansów na pytanie dziennikarza z 20 maja 2022 r.**

Szanowni Państwo,

świadczenie, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. poz. 583, z późn. zm.) nie stanowi wynagrodzenia za zakwaterowanie i wyżywienie uchodźców. Otrzymane świadczenie ma charakter wtórny do czynności realizowanych nieodpłatnie na rzecz obywateli Ukrainy. Nie występuje zatem zależność pomiędzy wykonanymi na rzecz uchodźców czynnościami a wysokością otrzymywanej kwoty świadczenia. Wynagrodzenie otrzymywane przez usługodawcę powinno stanowić rzeczywisty ekwiwalent usługi świadczonej na rzecz usługobiorcy. W tym przypadku przyznanie świadczenia nie ma wpływu na to w jakim standardzie nastąpi wykonanie usługi - kwota świadczenia pozostaje co do zasady taka sama.

Dodatkowo wypłacenie świadczenia jest warunkowane wolą podmiotu, który udziela pomocy. Wolę tą deklaruje on poprzez złożenie odpowiedniego wniosku po udzieleniu pomocy uchodźcom. Nie można zatem uznać, że charakter świadczenia ma znamiona odpłatności z tytułu świadczonych usług.

W konsekwencji ocena zagadnienia nie wymaga analizy w odniesieniu do pozostałych pytań - regulacje dotyczące zasad opodatkowania i fakturowania nie znajdą zastosowania.

W pewnych przypadkach ww. świadczenie może podlegać ocenie pod kątem uznania za świadczenia nieodpłatne. Ocena jak przedsiębiorcy zapewniający uchodźcom zakwaterowanie i wyżywienie mają traktować świadczone przez nich usługi uznawane za świadczenia nieodpłatne, jest uzależniona od konkretnego przypadku.