Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP2/443-596/08/BM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-09-19
Teza: czy spółce cywilnej, w której Wnioskodawca jest udziałowcem, będzie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach VAT dokumentujących dokonanie przez Wnioskodawcę na rzecz spółki dostawy towarów
Słowa kluczowe: faktura-faktura VAT; małżonek; małżonkowie-majątek wspólny małżonków; odliczenia-odliczenie podatku; spółki-spółka cywilna; wspólność
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana J. przedstawione we wniosku z dnia 23 czerwca 2008r. (data wpływu 24 czerwca 2008r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia czy spółce cywilnej, w której Wnioskodawca jest udziałowcem, będzie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach VAT dokumentujących dokonanie przez Wnioskodawcę na rzecz spółki dostawy towarów - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 24 czerwca 2008r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia czy spółce cywilnej, w której Wnioskodawca jest udziałowcem, będzie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach VAT dokumentujących dokonanie przez Wnioskodawcę na rzecz spółki dostawy towarów.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu. W ramach prowadzonej działalności wykonuje wyłącznie czynności opodatkowane. Jest żonaty. Przedsiębiorstwo, które prowadzi powstało i nadal istnieje w czasie ustawowej wspólnoty majątkowej małżeńskiej. Wnioskodawca wraz z małżonką zamierza powołać spółkę cywilną, której będą jedynymi właścicielami - po 50% udziałów każdy. Spółka będzie również zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT wykonującym wyłącznie czynności opodatkowane.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy jeżeli Wnioskodawca dokona dostawy towarów na podstawie faktur VAT zarejestrowanej spółce cywilnej, w której jedynymi udziałowcami będą Wnioskodawca i jego żona, spółce tej będzie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach dokumentujących dostawę towarów, które to towary będą wykorzystywane w spółce do dokonywania czynności opodatkowanych?

Zdaniem Wnioskodawcy, spółce cywilnej będzie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od nabytych od Wnioskodawczy towarów. Wnioskodawca zauważa, iż zgodnie z treścią art. 36 § 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, ze zm.), przedmiotami majątkowymi służącymi małżonkowi do wykonywania zawodu lub prowadzenia działalności zarobkowej małżonek ten zarządza samodzielnie. Odrębnymi podatnikami w myśl art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług są osoby fizyczne i jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej (np. spółki cywilnej). Transakcja dostawy towarów została zdefiniowana w art. 5 i art. 7 ustawy o podatku od towarów i usług. Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel - art. 7 ust. 1 ww. ustawy. Zdaniem Wnioskodawcy należy wnioskować zatem, że istotnym jest tutaj tzw. "władztwo ekonomiczne" a nie prawo własności, które według prawa cywilnego jest inaczej sformułowane. Mimo, iż jako małżonkowie, w myśl art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego Wnioskodawca wraz z żoną są właścicielami majątku dorobkowego powstałego w czasie trwania małżeństwa łącznie, a też jako wspólnicy spółki cywilnej będą współwłaścicielami majątku spółki. Określenia w zakresie przedmiotu opodatkowania, zawarte w art. 5 i 7 ustawy wskazują, że w obecnym stanie prawnym czynności na gruncie podatku VAT zostały oderwane od ważności i skuteczności tych czynności na gruncie prawa cywilnego. Tym samym nawet czynność nieważna wobec prawa cywilnego może być uznana za wykonaną skutecznie w świetle art. 5 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług. Wnioskodawca zauważa, iż wskazany w art. 5 i art. 7 ustawy przedmiot opodatkowania oraz określone w art. 86 ust. 1 prawo do odliczenia podatku naliczonego, dają podstawę do stwierdzenia, że spółce, w której Wnioskodawca będzie wspólnikiem, działającej jako odrębny czynny podatnik VAT, przysługiwać będzie prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarty w fakturach dokumentujących nabycie towarów od Wnioskodawcy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu tym podatkiem podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów – stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT – należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Towarami, w świetle art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, są rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty. Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W ramach prowadzonej działalności wykonuje wyłącznie czynności opodatkowane. Jest żonaty. Przedsiębiorstwo, które prowadzi powstało i nadal istnieje w czasie ustawowej wspólnoty majątkowej małżeńskiej. Wnioskodawca wraz z małżonką zamierza powołać spółkę cywilną, której będą jedynymi właścicielami - po 50% udziałów każdy. Spółka będzie również zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT wykonującym wyłącznie czynności opodatkowane. Wnioskodawca zamierza dokonać dostawy towarów na podstawie faktur VAT na rzecz zarejestrowanej spółki cywilnej, w której jedynymi udziałowcami będą Wnioskodawca i jego żona.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności, zaś działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Tak więc zgodnie z ww. art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Należy stwierdzić, iż ustawa o podatku od towarów i usług nie wymienia małżonków jako odrębnej kategorii podatników. Powyższe stwarza dla małżonków prowadzących działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną. Należy zauważyć, że żaden z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom VAT. Nie ma przy tym przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność majątkowa.

Jak wynika z treści przepisu art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2007r. Nr 155, poz. 1095 ze zm.) przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej. W świetle powyższych przepisów prawa podatkowego uznać należy, iż podatnikiem podatku od towarów i usług może być w zasadzie każdy samodzielny podmiot prawny, niezależnie od jego formy organizacyjno - prawnej, który wykonuje samodzielnie działalność gospodarczą. Zatem Wnioskodawca, jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą oraz spółka cywilna, w której Wnioskodawca będzie udziałowcem, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, to dwa odrębne podmioty i dwóch odrębnych podatników tego podatku. Należy zauważyć, iż niezależnie od istniejących pomiędzy małżonkami stosunków majątkowych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) w transakcjach zawieranych pomiędzy jednym z nich a zawiązaną między małżonkami spółką cywilną mamy do czynienia z wykonywaniem czynności pomiędzy dwoma odrębnymi podmiotami gospodarczymi. Zatem Wnioskodawca będąc czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, dokonując dostawy towarów na rzecz spółki cywilnej, której jednocześnie jest wspólnikiem, będzie dokonywał dostawy towarów na rzecz odrębnego podatnika podatku od towarów i usług. W konsekwencji spółka cywilna, jako czynny podatnik podatku VAT, dokona nabycia towarów od Wnioskodawcy, jako odrębnego podatnika podatku VAT. Dodatkowo należy zauważyć, iż na podstawie art. 32 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT w przypadku gdy pomiędzy nabywcą a dostawcą istnieje związek, o którym mowa w ust. 2 – organ podatkowy określa wysokość obrotu na podstawie przeciętnych cen stosowanych w danej miejscowości lub na danym rynku w dniu wykonania świadczenia, pomniejszonych o podatek, jeżeli okaże się, że przypadki te miały wpływ na ustalenie ceny.

Zgodnie z art. 32 ust. 2 ww. ustawy związek, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, istnieje, gdy między kontrahentami lub osobami pełniącymi u kontrahentów funkcje zarządzające, nadzorcze lub kontrolne zachodzą powiązania o charakterze rodzinnym lub z tytułu przysposobienia, kapitałowym lub wynikające ze stosunku pracy. Związek ten istnieje także, gdy którakolwiek z wymienionych osób łączy funkcje zarządzające, nadzorcze lub kontrolne u kontrahentów. Natomiast w myśl ust. 3 tegoż artykułu przez powiązania rodzinne, o których mowa w ust. 2, rozumie się małżeństwo oraz pokrewieństwo lub powinowadztwo do drugiego stopnia. Wobec powyższego, przedmiotowa dostawa towarów powinna być dokonana według cen, na ustalenie których pozostają bez wpływu wskazane okoliczności powiązań rodzinnych. Reasumując, Wnioskodawca jako osoba fizyczna, prowadząca działalność gospodarczą i spółka cywilna, której Wnioskodawca jest jednocześnie udziałowcem, będąc dwoma odrębnymi podmiotami podatku od towarów i usług, mogą dokonywać między sobą transakcji, jednak istniejące powiązania między nimi nie mogą mieć wpływu na ustalenie wartości sprzedaży. Oznacza to, że dostawa towarów i świadczenie usług nie mogą być wykonywane na warunkach korzystniejszych, odbiegających od warunków ogólnie stosowanych w czasie i miejscu ich wykonywania. Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120, art. 17 i 19 oraz art. 124. W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 cyt. wyżej ustawy o podatku od towarów i usług kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7, suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika. W myśl powołanego wyżej przepisu podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy o podatku od towarów i usług przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony ale wyłącznie w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Podatnik ma prawo, a nie obowiązek skorzystania z odliczenia podatku naliczonego.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie precyzują jaki związek musi istnieć pomiędzy zakupami a sprzedażą, żeby podatnik mógł skorzystać z prawa do odliczenia. Związek ten może być bezpośredni (wydatek na nabycie towaru, który następnie zostanie przez podatnika sprzedany), bądź pośredni. Konkretny zakup może być związany z czynnością niepodlegającą opodatkowaniu lub zwolnioną od podatku od towarów i usług, która jednak jest niezbędna lub potrzebna do prowadzenia działalności gospodarczej przez podatnika. Zgodnie z art. 90 ust. 1 ww. ustawy w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. W myśl art. 90 ust. 2 tej ustawy jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10. Powyższe oznacza, że Wnioskodawca ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od wymienionych we wniosku zakupów towarów, w takiej części, w jakiej mają one związek z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wnioskodawca we wniosku wskazuje, że Spółka cywilna będzie wykonywała wyłącznie czynności opodatkowane - zatem takie prawo co do zasady będzie jej przysługiwało. Trzeba mieć jednak na uwadze ograniczenia zawarte w art. 88 ww. ustawy. Zgodnie bowiem z ust. 1 pkt 2 tego artykułu podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług, jeżeli wydatki na ich nabycie nie mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, z wyjątkiem przypadków, gdy brak możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów pozostaje w bezpośrednim związku ze zwolnieniem od podatku dochodowego.

Tak więc w przedmiotowej sprawie warunkiem koniecznym aby Spółka cywilna mogła dokonać odliczenia podatku naliczonego wykazanego w fakturach VAT wystawionych przez Wnioskodawcę, dokumentujących nabycie towarów jest uznanie ich za koszt uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym. Biorąc pod uwagę powołane wyżej przepisy oraz wskazany przez Wnioskodawcę stan faktyczny należy stwierdzić, że spółka cywilna będzie miała prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z tytułu nabycia towarów, które będą wykorzystywane w spółce do dokonywania czynności opodatkowanych, z zachowaniem zasad zawartych w art. 86 i art. 90 ustawy o VAT, o ile nabycie towarów, będzie stanowić koszt uzyskania przychodów w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (ustawa z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.). Wskazać tutaj należy, że przedmiotowa interpretacja nie rozstrzyga kwestii zaliczenia danego wydatku do kosztów uzyskania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ponadto, mając na uwadze fakt, że stroną wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług jest pan J. H., tj. osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, będąca jednocześnie udziałowcem w spółce cywilnej, nadmienia się, iż interpretacja nie ma mocy wiążącej dla przedmiotowej spółki cywilnej, która chcąc uzyskać interpretację indywidualną powinna wystąpić z odrębnym wnioskiem o jej udzielenie. W konsekwencji regulacje zawarte w art. 14k-14n ustawy Ordynacja podatkowa nie będą miały zastosowania dla tego podmiotu. W konsekwencji stanowisko przedstawione przez Wnioskodawcę należało uznać za **prawidłowe.** Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.