Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IP-PP2-443-186/08-2/PW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2008-03-25
Teza: Czy sytuacja, w której członek spółdzielni został z niej wykluczony (skutkiem czego ex lege wygasło jego spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego) uchwałą Rady Nadzorczej spółdzielni w związku z zaleganiem w opłatach w czynszu, a następnie uchwała ta została uchylona przez Radę Nadzorczą spółdzielni w drodze reasumpcji jest tożsama z ponownym ustanowieniem spółdzielczego lokatorskiego prawa do tego lokalu pod względem objęcia podatkiem od towarów i usług?
Słowa kluczowe: lokal-prawo do lokalu-spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu; opodatkowanie-podstawa opodatkowania; spółdzielnie-spółdzielnie mieszkaniowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XIII-Rozdział 2-art. 153

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółdzielni X, przedstawione we wniosku z dnia 31.01.2008r. (data wpływu 04.02.2008r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 04.02.2008r. wpłynął w/w wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W dniu 8 stycznia 1981r. Pani T. nabyła w drodze przydziału, w czasie trwania małżeństwa, spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego nr .., położonego w budynku mieszkalnym w X przy ul. C, o powierzchni użytkowej 49 m2, wchodzącego w skład zasobów mieszkaniowych Spółdzielni X. Wkład mieszkaniowy związany z w/w prawem do lokalu uiściła 6 stycznia 1981 r. w kwocie 32300 zł (starych). Wobec długotrwałego zalegania w uiszczaniu należności czynszowych, uchwałą Rady Nadzorczej nr 0 Pani T. została wykluczona z grona członków Spółdzielni. Po zapoznaniu się z odwołaniem od w/w uchwały Zebranie Przedstawicieli Spółdzielni X uchwałą nr 1 postanowiło „uchylić uchwałę Rady i przywrócić w/w prawa członka spółdzielni pod warunkiem spłaty zadłużenia wobec Spółdzielni X w okresie do 31.12.1999 r.” Pani T. spłaciła zadłużenie czynszowe, jednak dopiero w dniu 18 października 2006r., w następstwie czego Rada Nadzorcza spółdzielni uchwałą nr 1 z dnia 30.03.2007r. postanowiła uchylić (dokonać „reasumpcji”) uchwałę dotyczącą wykluczenia T. z grona członków spółdzielni i uznać, że uchwała Rady 0 traci moc.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy sytuacja, w której członek spółdzielni został z niej wykluczony (skutkiem czego ex lege wygasło jego spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego) uchwałą Rady Nadzorczej spółdzielni w związku z zaleganiem w opłatach w czynszu, a następnie uchwała ta została uchylona przez Radę Nadzorczą spółdzielni w drodze reasumpcji jest tożsama z ponownym ustanowieniem spółdzielczego lokatorskiego prawa do tego lokalu pod względem objęcia podatkiem od towarów i usług?

Zdaniem wnioskodawcy stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1116) spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wygasa z chwilą ustania członkostwa. Odpowiednio do art. 24 § 4 ustawy Prawo spółdzielcze wykluczenia może dokonać, stosownie do postanowień statutu, rada nadzorcza spółdzielni. Podstawa wykluczenia z grona członków spółdzielni może być rażące lub uporczywe naruszanie postanowień statutu spółdzielni, np. w przedmiocie nie regulowania należności czynszowych.

Z chwilą prawomocnego ustania członkostwa w spółdzielni spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wygasa, jednak roszczenie o zwrot wartości rynkowej lokalu pozostaje w zawieszeniu - odpowiedni do art. 11 ust. 2(4) ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych - do czasu opróżnienia lokalu. Rada Nadzorcza spółdzielni mieszkaniowych na podstawie przepisów statutowych spółdzielni - na zasadzie odesłania z art. 46 § 2 ustawy Prawo spółdzielcze - może podejmować uchwały w zakresie praw i obowiązków członków, w tym również w zakresie ich statusu członka spółdzielni. Korzystając ze swoich uprawnień statutowych Rada Nadzorcza spółdzielni ma prawo do wykluczenia z grona członków spółdzielni, ale również ma prawo do reasumpcji tej uchwały, czyli do usunięcia jej z obrotu prawnego razem z wszystkimi jej skutkami, tak w zakresie członkostwa, jak i w zakresie prawa do lokalu. Celem bowiem takiej uchwały jest przywrócenie członka do jego pierwotnej sytuacji.

W takiej sytuacji nie dochodzi zatem do podejmowania przez Zarząd uchwały o przyjęciu w poczet członków spółdzielni (skoro Rada Nadzorcza uznaje uchwałę o wykluczeniu za niebyłą członek nie wnosi ponownie udziału i tzw. wpisu), ani do zawierania umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. Temu ostatniemu powinno towarzyszyć wniesienie wkładu mieszkaniowego, które przecież nie następuje, bowiem w chwili reasumpcji uchwały Rady Nadzorczej o wykluczeniu, wkład ten był już uprzednio wniesiony (najczęściej wiele lat wcześniej, przed przydziałem prawa do lokalu). Nie następuje też moment ponownego objęcia w posiadanie lokalu, skoro członek spółdzielni nadal w nim zamieszkiwał w okresie między podjęciem uchwały o wykluczeniu, a jej reasumpcją. Nie ma zatem ani przeniesienia prawa do lokalu, ani jego posiadania.

Ustawa o VAT jako przedmiot opodatkowania wskazuje jedynie:

*   ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa na podstawie umowy;

*   ustanowienie w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu,

*   przeniesienie całości lub części wkładu mieszkaniowego.

Nie można jednak utożsamiać wyżej opisanego stanu faktycznego z ustanowieniem spółdzielczego lokatorskiego prawa, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), a które następuje w drodze umowy zawartej pomiędzy spółdzielnią mieszkaniową, a jej członkiem. Z punktu widzenia objęcia opodatkowaniem VAT takich sytuacji problematyczne staje się zatem ustalenie właściwej podstawy opodatkowania, tj. określenie kwoty należnej z tytułu sprzedaży w rozumieniu art. 29 ustawy o VAT. W omawianej sytuacji nie występuje bowiem czynność sprzedaży, ale tez formalne przeniesienie na członka prawa do lokalu, którego ekwiwalentem byłoby przeniesienie wartości w postaci wkładu mieszkaniowego, którą dałoby się wyrazić w pieniądzu.

W art. 29 ust. 6 i 7 ustawy o VAT, jako podstawę opodatkowania wskazano „wartość należnego (\`(...)\`) wkładu mieszkaniowego, pomniejszoną o kwotę należnego podatku” oraz „inne opłaty wnoszone przez członków spółdzielni, które nie są wkładami (\`(...)\`) mieszkaniowymi, wynikające z uczestniczenia członków spółdzielni w zobowiązaniach spółdzielni związanych z budową lub wynikające z ostatecznego rozliczenia kosztów budowy\`(...)\`” Tymczasem w omawianej sytuacji członek nie wnosi na rzecz spółdzielni ani wkładu mieszkaniowego ani innych opłat. Na zasadzie wyjątku w art. 29 ust. 8 wskazano jako podstawę opodatkowania różnicę „między wartością rynkową lokalu a wartością zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego, pomniejszoną o kwotę podatku”, to jednak dotyczy tylko sytuacji ustanowienia w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu i to tylko w okresie 5 lat od ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. Na tym etapie stanu faktycznego nie mamy jeszcze do czynienia z czynnościami ukierunkowanymi wprost na przeniesienie odrębnej własności lokalu.

W naszej ocenie, gdyby nawet przyjąć, iż w omawianej sytuacji reasumpcja uchwały o wykluczeniu z grona członków spółdzielni jest równoznaczna z ustanowieniem spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, wówczas można by przyjąć na zasadzie art. 153 ust. 1 ustawy o VAT, iż „do podstawy opodatkowania, o której mowa w art. 29 ust. 6 i 7, nie wlicza się wartości wkładów i opłat, o których mowa w tym przepisie, oraz części tych wkładów i opłat, wniesionych przed dniem 1 maja 2004r.” W sytuacji zatem gdy uprzednio wykluczony, a następnie przywrócony w prawach członka, członek spółdzielni wniósł wkład mieszkaniowy (i inne opłaty na pokrycie kosztów budowy lokalu, w tym kredyt mieszkaniowy) przed 1 maja 2004 r.(w tej sytuacji także przed wykluczeniem), podstawa opodatkowania będzie równa zeru. Podstawa opodatkowania wskazana bowiem w art. 29 ust. 6 i 7 ustawy o VAT obejmuje całość kosztów budowy jakie zostały poniesione przez członka spółdzielni, w tym wypadku małżonków.

Biorąc pod uwagę powyższe, w naszej ocenie w przedmiotowej sytuacji nie ma podstaw do objęcia podatkiem od towarów i usług przywrócenia w prawach członka spółdzielni (w tym prawa do lokalu) na mocy uchwały Rady Nadzorczej spółdzielni w przedmiocie reasumpcji uchwały o wykluczeniu z grona członków spółdzielni.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, a w przypadku interpretacji dotyczącej zdarzenia przyszłego - stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Biuro Krajowej Informacji Podatkowej, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.