Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-103/08/CJS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2009-03-04
Teza: Czy wnioskodawczyni powinna zapłacić podatek dochodowy określony w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ze sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze podziału majątku dorobkowego małżeńskiego?
Słowa kluczowe: majątek-podział majątku dorobkowego; nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; rozwód; ugody
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani przedstawione we wniosku, który wpłynął do tut. Biura 02 grudnia 2008r. uzupełnionego w dniu 27 lutego 2009r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej m. in. podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie sposobu opodatkowania przychodu uzyskanego z tytułu sprzedaży nieruchomości – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 02 grudnia 2008r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m. in. podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie sposobu opodatkowania przychodu uzyskanego z tytułu sprzedaży nieruchomości.

Z uwagi na braki formalne, pismem z dnia 12 lutego 2009r. znak: IBPP1/ 443-1755/08/LSz, IBPB/II/2-415-103/08/CJS wezwano do ich uzupełnienia. Uzupełnienia dokonano w dniu 27 lutego 2009r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W dniu 24 listopada 1988r. w Państwowym Biurze Notarialnym wnioskodawczyni wraz z mężem rozszerzyli małżeńską wspólność majątkową. W skład majątku wspólnego małżonków wchodzą: nieruchomość zabudowana budynkiem mieszkalnym i gospodarczym oraz dwie niezabudowane działki. Dla nieruchomości tych była prowadzona jedna księga wieczysta. Wnioskodawczyni razem z mężem i dziećmi zamieszkiwali w ww. budynku mieszkalnym i byli w nim zameldowani na pobyt stały. Nieruchomość tę mąż wnioskodawczyni nabył w spadku po rodzicach oraz od rodzeństwa, które zrzekło się swoich udziałów w spadku na rzecz męża wnioskodawczyni.

W czerwcu 2005r. wnioskodawczyni rozwiodła się z mężem. W październiku 2005r. złożyła pozew o podział majątku wspólnego. W dniu 3 czerwca 2008r. przed Sądem Rejonowym została zawarta ugoda o podziale majątku wspólnego, w skutek której na wyłączna własność wnioskodawczyni przypadła niezabudowana działka stanowiąca nieużytki z przeznaczeniem pod zabudowę domów jednorodzinnych, natomiast mąż otrzymał nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym i budynkiem gospodarczym oraz niezabudowaną działkę.

Jak dodaje wnioskodawczyni, wartość całego majątku przed podziałem wynosiła 600.000 zł., natomiast po podziale wartość jej majątku, podobnie jak i majątku męża wyniosła 300.000 zł.

We wrześniu 2008r. wnioskodawczyni sprzedała ww. działkę. Z uwagi na fakt braku własnego miejsca do zamieszkania uzyskany przychód przeznaczyła na własne cele mieszkaniowe, nabywając dom jednorodzinny do remontu.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy wnioskodawczyni ma rację twierdząc, że jest zwolniona od płacenia podatku, jeżeli tak to w jakiej wysokości?

Wnioskodawczyni uważa, że właścicielką sprzedanej działki była od 24 listopada 1988r. czyli prawie 20 lat. W takim przypadku uważa, że nie powinna płacić podatku, ponieważ dokonała sprzedaży swojej wieloletniej własności po upływie 5 lat od jej nabycia. Ponadto kupując nową nieruchomość zapłaciła podatek i co rok będzie płacić taki od nieruchomości.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176, ze zm.) źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2 m. in.:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów

jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Z powyższego wynika, że w przypadku sprzedaży nieruchomości decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ma moment jej nabycia.

Ustawą z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2006r., Nr 217, poz. 1588) wprowadzono obowiązujące od 1 stycznia 2007r., zasady opodatkowania dochodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)–c) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednak z uwagi na treść przepisu art. 7 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 16 listopada 2006r. do odpłatnego zbycia nieruchomości i praw, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007r.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w dniu 24 listopada 1988r. małżonkowie zawarli umowę rozszerzającą wspólność ustawową małżeńską w ten sposób, iż mąż wnioskodawczyni wniósł do ich majątku wspólnego nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym i gospodarczym oraz dwie niezabudowane działki. Następnie w czerwcu 2005r. małżonkowie się rozwiedli, na skutek czego w dniu 03 czerwca 2008r. dokon0 podziału majątku wspólnego w ten sposób, że wnioskodawczyni otrzymała na wyłączną własność niezabudowaną działkę wartą 300.000 zł, a mąż wnioskodawczyni otrzymał nieruchomość zabudowaną budynkiem mieszkalnym i gospodarczym oraz niezabudowana działkę o łącznej wartości również 300.000 zł. Z treści wniosku wynika również, iż wartość majątku dorobkowego przed podziałem wynosiła 600.000 zł.

Wątpliwości wnioskodawczyni budzi natomiast kwestia czy sprzedaż ww. niezabudowanej nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, czy też nie będzie stanowić w ogóle źródła przychodu z uwagi na upływ 5 letniego okresu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Problematyka małżeńskich ustrojów majątkowych została uregulowana w Dziale III ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964r., Nr 9, poz. 59 ze zm.).

Zgodnie z art. 31 § 1 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Ponadto stosownie do art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono pogląd, że umowa rozszerzająca wspólność majątkową małżeńską ma charakter czynności prawnej rozporządzającej o charakterze nieodpłatnym, co stanowi w swej istocie darowiznę dokonaną w ramach małżeńskiej umowy majątkowej. Wspólność małżeńską, która jest współwłasnością łączną cechuje bezudziałowy charakter, dlatego w przypadku sprzedaży nieruchomości, każdy z małżonków zbywa całą nieruchomość a nie udziały w tej nieruchomości, a cały przychód ze sprzedaży wchodzi niepodzielnie do majątku wspólnego.

Biorąc pod uwagę treść wyżej powołanych przepisów, stwierdzić należy, że sam fakt włączenia do majątku wspólnego małżonków nieruchomości stanowiących majątek odrębny męża wnioskodawczyni, przemawia za tym, że rzeczy te odtąd tj. od dnia podpisania umowy majątkowej rozszerzającej (24 listopada 1988r.) stanowią majątek wspólny małżonków.

Z treści wniosku wynika również, że w czerwcu 2005r. wnioskodawczyni rozwiodła się z mężem i w drodze zawartej ugody małżonkowie dokonali podziału majątku dorobkowego małżeńskiego.

Ustrój wspólności majątkowej, obejmujący dorobek obojga małżonków, ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału objętego wspólnością. Dopiero z chwilą ustania małżeństwa wspólność ta ulega przekształceniu. Ustanie współwłasności małżeńskiej powoduje przekształcenie współwłasności bezudziałowej we współwłasność w częściach ułamkowych i od tego momentu dopuszczalne jest zniesienie współwłasności (art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Tak więc na skutek rozwodu ustało małżeństwo wnioskodawczyni, a na mocy zawartej ugody został dokonany podział majątku wspólnego.

W rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nabyciem o którym mowa w tym przepisie nie jest przyznanie rzeczy na wyłączną własność jednemu z małżonków w wyniku podziału majątku wspólnego, jeśli:

*   podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub
*   jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku, mieści się w udziale, jaki byłemu małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim.

Wobec powyższego tut. organ wyjaśnia, że pogląd wnioskodawczyni jest prawidłowy wyłącznie wówczas, o ile wartość udziału posiadanego przez nią przed dokonanym podziałem majątku dorobkowego małżonków – będzie równa wartości udziału posiadanego po dokonanym podziale majątku dorobkowego, ale nie według subiektywnego przekonania wnioskodawczyni, lecz w świetle wyliczenia dokonanego na podstawie cen rynkowych obowiązujących na danym obszarze w dniu zawarcia ugody, na mocy której doszło do podziału majątku dorobkowego małżonków.

Jedynie nabycie nieruchomości w drodze podziału majątku dorobkowego w części przekraczającej udział jaki przysługiwał wnioskodawczyni w majątku wspólnym małżonków (nawet wówczas, jeżeli nabycie to następuje nieodpłatnie) stanowi nabycie w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy. W konsekwencji należny jest podatek dochodowy z tytułu sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych.

Podsumowując jeśli z porównania wartości udziału nabytego w czasie trwania związku małżeńskiego z udziałem nabytym w drodze podziału majątku dorobkowego małżonków powstanie nadwyżka wartości tak otrzymanych praw lub rzeczy ponad wartość udziału w majątku wspólnym małżonków, to tylko ta nadwyżka będzie podlegała opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30e ustawy.

Jeżeli natomiast wartość otrzymanej przez wnioskodawczynię nieruchomości nie przekracza jej udziału w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas za datę nabycia tej nieruchomości należy przyjąć datę jej nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego.

Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego, na skutek umowy małżeńskiej majątkowej zawartej w drodze ugody pomiędzy wnioskodawczynią a jej mężem doszło do podziału majątku wspólnego małżonków. W myśl tej ugody wnioskodawczyni i jej mąż dokonali podziału w sposób ekwiwalentny, ponieważ każda ze stron, jak podnosi wnioskodawczyni w opisanym stanie faktycznym, otrzymała bowiem majątek równej wartości.

Gdyby jednak wskutek podziału majątku dorobkowego małżeńskiego wnioskodawczyni uzyskała prawo do przedmiotowej nieruchomości w części przekraczającej udział, jaki przysługuje jej w majątku dorobkowym małżeńskim, wówczas nabycie w tej części winno być utożsamione z datą dokonania podziału majątku wspólnego małżonków (2008r.) i będzie stanowiło źródło przychodu opodatkowane na zasadach określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

O ile zatem twierdzenie wnioskodawczyni, że zarówno wartość majatku przyznanego jej jak i mężowi wynosi 300.000 zł jest zgodne z prawdą należało stwierdzić, że za datę nabycia nieruchomości, która jej przypadła w wyniku podziału majątku wspólnego, należy przyjąć 1988r.

Tym samym przychód uzyskany ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na fakt, iż okres pięcioletni, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy od dnia nabycia ww. nieruchomości w już upłynął.

Ponadto wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że nie należy się podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu sprzedaży przedmiotowej nieruchomości, ponieważ dokonując odpłatnego zbycia, kupiła nową nieruchomość i zapłaciła już podatek od nieruchomości. W przedmiotowej sprawie brak obowiązku w podatku dochodowym z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości powstaje wyłącznie z uwagi na fakt upływu 5 letniego okresu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy, a nie z uwagi na zapłatę podatku od nieruchomości. Podatek od nieruchomości jest podatkiem pobieranym przez organy gminy z tytułu faktu posiadania nieruchomości, natomiast podatek dochodowy od osób fizycznych związany jest z odpłatnym zbyciem nieruchomości. Tak więc są to dwa różne podatki, pobierane w związku z wystąpieniem odmiennych zdarzeń prawnych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. ul. Prymasa. S Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.