Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-665/12/HS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2012-07-30
Teza: Skutki podatkowe sprzedaży nieruchomości.
Słowa kluczowe: gospodarstwa-gospodarstwa rolne; nabycie; nieruchomości; przychód; sprzedaż
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że Pani stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 27 kwietnia 2012 r. (data wpływu do tut. Biura 07 maja 2012 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 07 maja 2012 r. do tut. Biura wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawczyni w dniu 04 listopada 1971 r. nabyła z mocy prawa przez uwłaszczenie nieruchomości rolne o pow. 4,1712 ha. Wnioskodawczyni zamierza zbyć tę nieruchomość, wystąpiła do właściwego Sądu o wydanie postanowienia stwierdzającego to nabycie (jest to dokument potrzebny do założenia księgi wieczystej). W dniu 12 lutego 2012 r. Sąd Rejonowy wydał postanowienie o stwierdzeniu nabycia nieruchomości, z którego wynika, że wnioskodawczyni nabyła z mocy prawa przez uwłaszczenie z dniem 04 listopada 1971 r. własność działek. Należy wskazać, iż ten dokument stał się podstawą do złożenia wniosku o założenie księgi wieczystej, aczkolwiek na dzień złożenia niniejszego wniosku księga nie została jeszcze założona.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy data nabycia nieruchomości jest tożsama z datą wskazaną w postanowieniu Sądu (04 listopada 1971 r.) wydanym w dniu 02 lutego 2012 r. przez Sąd Rejonowy?
2.  Czy data wydania postanowienia w 2012 r. ma znaczenie dla momentu liczenia okresu 5-letniego od nabycia nieruchomości rolnych stanowiących działki ewidencyjne nr 468/4, nr 226/2, nr 438 i nr 514?
3.  Czy ma znaczenie data założenia księgi wieczystej tej nieruchomości tj. nieruchomości rolnych stanowiących działki ewidencyjne nr 468/4, nr 226/2, nr 438 i nr 514?

Zdaniem wnioskodawczyni, okres posiadania (nabycia praw) do nieruchomości liczony jest od dnia 04 listopada 1971 r. tj. od dnia uwłaszczenia z mocy prawa na tej nieruchomości, w związku z czym nie wystąpi podatek dochodowy przy jej zbyciu, gdyż od nabycia minęło już 40 lat. Taki stan prawny potwierdził Sąd w postanowieniu z dnia 02 lutego 2012 r. stwierdzając, że wnioskodawczyni nabyła z mocy prawa z dniem 04 listopada 1971 r. własność działek ewidencyjnych opisanych w pkt 1 postanowienia.

Zdaniem wnioskodawczyni postanowienie Sądu ma jedynie charakter deklaratoryjny tj. potwierdza istnienie określonego stanu prawnego, a nie konstytutywny, tj. tworzący nowy stan prawny. Z tych względów data wydania postanowienia nie może być uznana za datę nabycia nieruchomości, gdyż jak samo postanowienie wskazuje datą nabycia nieruchomości jest 04 listopada 1971 r. Bez znaczenia dla ustalenia daty nabycia nieruchomości, zdaniem wnioskodawczyni, jest również data założenia księgi wieczystej dla tej nieruchomości i ujawnienia w niej prawa własności. Czynność ta, zdaniem wnioskodawczyni, również ma charakter deklaratoryjny tj. ujawnia się w niej stan prawny istniejący w chwili jej założenia.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a) - c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Ustawą z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588) zmieniono zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) - c) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zdaniem wnioskodawczyni, nowe zasady opodatkowania, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej, mają zastosowanie do dochodów uzyskanych ze zbycia nieruchomości i praw nabytych po 01 stycznia 2007 r. Zdaniem wnioskodawczyni należy zatem wskazać, że nowe zasady opodatkowania mają zastosowanie wyłącznie do dochodów uzyskanych ze zbycia nieruchomości i praw nabytych po 01 stycznia 2007 r.

Dla ustalenia zobowiązania podatkowego z tytułu sprzedaży nieruchomości istotnym jest więc, zdaniem wnioskodawczyni, określenie sposobu oraz momentu nabycia zbywanej nieruchomości.

Zgodnie z art. 1 ust. 1. ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. z dnia 04 listopada 1971 r. Nr 27 poz. 250) nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych, zwane dalej "nieruchomościami", i znajdujące się w dniu wejścia w życie ustawy w samoistnym posiadaniu rolników stają się z mocy samego prawa własnością tych rolników, jeżeli oni sami lub ich poprzednicy objęli te nieruchomości w posiadanie na podstawie zawartej bez prawem przewidzianej formy umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, umowy o dożywocie lub innej umowy o przeniesienie własności, o zniesienie współwłasności albo umowy o dział spadku.

Rolnicy, którzy do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy posiadają nieruchomości jako samoistni posiadacze nieprzerwanie od lat pięciu, stają się z mocy samego prawa właścicielami tych nieruchomości, chociażby nie zachodziły warunki określone w ust. 1. Jeżeli jednak uzyskali posiadanie w złej wierze, nabycie własności następuje tylko wtedy, gdy posiadanie trwało co najmniej przez lat dziesięć (art. 1 ust. 2 ww. ustawy).

Zgodnie z art. 12 ust 1. tej ustawy, właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej stwierdza nabycie nieruchomości przez posiadacza samoistnego oraz orzeka o przekazaniu nieruchomości na własność dotychczasowego posiadacza zależnego w drodze wydania aktu własności ziemi, zwanego dalej "decyzją". W decyzji tej ustala się zarazem obszar nieruchomości, wysokość, sposób i terminy spłat albo orzeka się o zwolnieniu od obowiązku spłaty należności, a w wypadku przewidzianym w art. 8 stwierdza się powstanie prawa dożywocia (art. 4 ust. 2 ww. ustawy)

Zgodnie zaś z art. 15 tej ustawy ostateczna decyzja stwierdzająca nabycie własności nieruchomości stanowi podstawę do ujawnienia nowego stanu własności w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów.

Należy wskazać, że w lutym 2012 r. Sąd Rejonowy wydał postanowienie o stwierdzeniu nabycia nieruchomości, w którym napisano, że Sąd postanawia stwierdzić, iż wnioskodawczyni nabyła z mocy prawa przez uwłaszczenie z dniem 04 listopada 1971 r. własność działek ewidencyjnych opisanych szczegółowo w pkt 1 postanowienia z dnia 02 lutego 2012 r. Wynika więc z tego jednoznacznie, zdaniem wnioskodawczyni, że postanowienie ma charakter deklaratoryjny i potwierdza, że nabycie nieruchomości nastąpiło w 1971 r.

Zatem wydanie przez Sąd w dniu 02 lutego 2012 r. postanowienia powinno, zdaniem wnioskodawczyni, pozostawać bez znaczenia dla ustalenia upływu okresu 5-letniego od końca roku, w którym nastąpiło nabycie przedmiotowej nieruchomości. Bez znaczenia dla ustalenia tego faktu powinna pozostawać również, zdaniem wnioskodawczyni, data założenia księgi wieczystej dla tej nieruchomości.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) – c) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) źródłem przychodu jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości jej części lub udziału w nieruchomości nastąpi po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie lub wybudowanie - nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany ze sprzedaży w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Wobec powyższego, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub jej części oraz udziału w nieruchomości decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma moment jej nabycia, aby ustalić czy powstało źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy.

Zauważyć zatem należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27, poz. 250 z późn. zm.) nieruchomości wchodzące w skład gospodarstw rolnych, zwane dalej „nieruchomościami”, i znajdujące się w dniu wejścia w życie ustawy w samoistnym posiadaniu rolników stają się z mocy samego prawa własnością tych rolników, jeżeli oni sami lub ich poprzednicy objęli te nieruchomości w posiadanie na podstawie zawartej bez prawem przewidzianej formy umowy sprzedaży, zamiany, darowizny, umowy o dożywocie lub innej umowy o przeniesienie własności, o zniesienie współwłasności albo umowy o dział spadku.

Natomiast rolnicy, którzy do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy posiadają nieruchomości jako samoistni posiadacze nieprzerwanie od lat pięciu, stają się z mocy samego prawa właścicielami tych nieruchomości, chociażby nie zachodziły warunki określone w ust. 1. Jeżeli jednak uzyskali posiadanie w złej wierze, nabycie własności następuje tylko wtedy, gdy posiadanie trwało co najmniej przez lat dziesięć (art. 1 ust. 2 ww. ustawy)

Z kolei art. 12 ust 1. ww. ustawy stanowi, że właściwy do spraw rolnych organ prezydium powiatowej rady narodowej stwierdza nabycie nieruchomości przez posiadacza samoistnego oraz orzeka o przekazaniu nieruchomości na własność dotychczasowego posiadacza zależnego w drodze wydania aktu własności ziemi, zwanego dalej „decyzją”. W decyzji tej ustala się zarazem obszar nieruchomości, wysokość, sposób i terminy spłat albo orzeka się o zwolnieniu od obowiązku spłaty należności, a w wypadku przewidzianym w art. 8 stwierdza się powstanie prawa dożywocia (art. 4 ust. 2 ww. ustawy). Zgodnie zaś z art. 15 ww. ustawy ostateczna decyzja stwierdzająca nabycie własności nieruchomości stanowi podstawę do ujawnienia nowego stanu własności w księdze wieczystej oraz w ewidencji gruntów.

Następnie, po uchyleniu ww. ustawy rozpoznawanie spraw o stwierdzenie własności gospodarstw rolnych pozostawiono sądom. Przepis art. 4 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o zmianie ustawy Kodeks cywilny oraz o uchyleniu ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. z 1982 r. Nr 11, poz. 81) stanowi, iż uchyla się ustawę z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 27 poz. 250 i z 1975 r. Nr 16 poz. 91), z tym że pozostaje w mocy nabyta na jej podstawie własność nieruchomości oraz związane z tym nabyciem skutki prawne określone w art. 5, 6 i 8-11 tej ustawy. Rozpoznawanie spraw o stwierdzenie nabycia na podstawie tej ustawy własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego oraz o odroczenie terminu zapłaty należności z tytułu nabycia własności tych nieruchomości przekazuje się sądom.

We wniosku wnioskodawczyni wskazuje, iż nabyła przez uwłaszczenie nieruchomości rolne o powierzchni 4,1712 ha z dniem 04 listopada 1971 r., co znalazło swój wyraz w postanowieniu Sądu Rejonowego z dnia 02 lutego 2012 r. (lub 12 lutego - wnioskodawczyni wskazuje bowiem dwie różne daty). Zaznaczyć należy, mimo iż nie ma to znaczenia dla dokonanego rozstrzygnięcia, że wnioskodawczyni nie skorzystała z ujawnienia własności w księdze wieczystej na podstawie aktu własności ziemi.

Należy zatem uznać, iż skoro wnioskodawczyni nabyła nieruchomość rolną, stanowiącą działki ewidencyjne oznaczone nr 468/4, 226/2, 438 i 514, na podstawie ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych, co znalazło swój wyraz w treści wydanego w dniu 02 (lub 12) lutego 2012 r. przez właściwy Sąd Rejonowy postanowienia, to nabyła ją w dniu 04 listopada 1971 r., tj. w dniu wejścia w życie ustawy o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych. Tym samym zarówno data wydania postanowienia sądowego, które miało jedynie deklaratoryjny charakter i potwierdzało fakt nabycia nieruchomości w 1971 r. jak i data założenia księgi wieczystej nie przesądzają w jakikolwiek sposób o dacie nabycia i nie mają znaczenia w przedmiotowej sprawie.

W konsekwencji, przychód z tytułu zbycia przedmiotowej nieruchomości rolnej, tj. działek oznaczonych nr 468/4, 226/2, 438 i 514, jako nie stanowiący źródła przychodu nie będzie podlegać w ogóle opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ponieważ zamierzone odpłatne zbycie nastąpi po upływie 5 lat licząc od końca roku, w którym miało miejsce nabycie nieruchomości przez wnioskodawczynię.

Stanowisko wnioskodawczyni uznaje się za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.