Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/415-835/11-3/MK1
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-12-28
Teza: Skutki podatkowe ustanowienia nieodpłatnej służebności gruntowej
Słowa kluczowe: agencja-Wojskowa Agencja Mieszkaniowa; służebność-służebność gruntowa; świadczenie-świadczenie nieodpłatne
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 30.09.2011 r. (data wpływu 10.10.2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych ustanowienia nieodpłatnej służebności gruntowej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 10.10.2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych ustanowienia nieodpłatnej służebności gruntowej.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca otrzymał propozycję od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nabycia udziału w działce gruntu nr 866/15. Agencja ta w imieniu Skarbu Państwa wykonuje prawo własności do w/w działki. Działka 866/15 otacza działkę nr 866/2, którą geodezyjnie wydzielono tylko po obrysie budynku, w którym jeden z lokali jest własnością Wnioskodawcy wraz z udziałem w działce 866/2. Pozostałych 5 lokali w w/w budynku nie jest jeszcze sprywatyzowanych. Prawo własności do nich również wykonuje Wojskowa Agencja Mieszkaniowa. W chwili obecnej Wspólnotę Mieszkaniową bloku tworzą: Skarb Państwa-WAM (83% udziałów) i lokal Wnioskodawcy (17% udziałów), przy czym Skarb Państwa-WAM posiada 100% udziałów w działce nr 866/15. Nabycie przez Wnioskodawcę udziału w działce nr 866/15 pozwoli na połączenie dwóch działek: 866/2 i 866/15 w jedną działkę, a więc uporządkowanie stanu prawnego, a następnie prywatyzację pozostałych lokali w budynku wraz ze zbyciem przez WAM udziałów w połączonych działkach; 866/2 i 866/15.

Mieszkańcy budynku mają dostęp do drogi publicznej po istniejących ciągach komunikacyjnych tylko przez działkę nr 866/16, która jest własnością sąsiedniej Wspólnoty Mieszkaniowej bloków nr 4 i 6. Stan ten można prawnie usankcjonować, zgodnie z zapewnieniem WAM, poprzez ustanowienie bezterminowej, nieodpłatnej służebności gruntowej, po istniejącym ciągu komunikacyjnym, przez działkę nr 866/16 należącą do Wspólnoty Mieszkaniowej bloków 4 i 6. Zgodnie z obecnymi zamierzeniami, najpierw ma być ustanowiona nieodpłatna służebność gruntowa na rzecz WAM (jako właściciela działki 866/15) lub Wspólnoty Mieszkaniowej bloku a następnie przeprowadzona prywatyzacja.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy ustanowienie nieodpłatnej służebności gruntowej, tj. prawa przejścia i przejazdu po istniejącym ciągu komunikacyjnym przez działkę nr 866/16 należącą do Wspólnoty Mieszkaniowej bloków 4 i 6, na rzecz każdoczesnego właściciela (współwłaściciela) nieruchomości z działkami nr 886/2 i 886/15, będzie rodziło dla Wnioskodawcy, jako współwłaściciela tych działek i członka Wspólnoty Mieszkaniowej bloku, obowiązek podatkowy? Jeśli tak, to z jakiego tytułu miałaby być ten obowiązek, jak często i w jakiej wysokości należałoby go płacić?
2.  Czy obowiązkowi podatkowemu podlegałaby Wspólnota Mieszkaniowa jeśli na jej rzecz byłaby ustanowiona nieodpłatna służebność gruntowa? Odpowiedź na tak postawione pytanie ma dla Wnioskodawcy znaczenie, ponieważ jeśli będzie ona na „tak”, to także Wnioskodawca pośrednio byłby obciążony podatkiem, jako członek tej wspólnoty, w wysokości proporcjonalnej do posiadanych udziałów.

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź w zakresie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zdaniem Wnioskodawcy, ustanowienie nieodpłatnej służebności gruntowej w przedstawionym przypadku nie będzie rodziło obowiązku podatkowego. Korzystanie z przejścia i przejazdu przez działkę nie przysparza korzyści majątkowej, a stwarza tylko warunki umożliwiające do korzystania z nieruchomości.

Stanowisko swoje Wnioskodawca opiera m.in. na twierdzeniu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, która pisemnie go zapewniła, iż ustanowienie nieodpłatnej służebności gruntowej nie będzie skutkować obciążeniem Wnioskodawcy i mieszkańców budynku podatkami, zwłaszcza podatkiem od nieruchomości, podatkiem dochodowym lub też podatkiem od spadków i darowizn. Ponadto Wojskowa Agencja Mieszkaniowa powołując się na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego stwierdziła, że ustanowienie nieodpłatnej służebności gruntowej w odróżnieniu od służebności osobistej (która zgodnie z art. 296 kodeksu cywilnego może być ustanowiona tylko na rzecz osoby fizycznej) nie rodzi obowiązku podatkowego z tytułu podatku od spadków i darowizn.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Opodatkowanie dochodów osób fizycznych reguluje ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.).

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ww. ustawy opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do treści art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób, których skutkiem jest nieodpłatne - to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu - przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Jednocześnie stosownie do art. 11 ust. 2 ww. ustawy wartość pieniężną świadczeń w naturze, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 2, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.

Na podstawie art. 11 ust. 2a wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

1.  jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców;
2.  jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu;
3.  jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku,
4.  w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Zgodnie natomiast z art. 11 ust. 2b ww. ustawy jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca otrzymał propozycję od Wojskowej Agencji Mieszkaniowej nabycia udziału w działce gruntu nr 866/15,. Agencja ta w imieniu Skarbu Państwa wykonuje prawo własności do w/w działki. Działka 866/15 otacza działkę nr 866/2, którą geodezyjnie wydzielono tylko po obrysie budynku, w którym jeden z lokali jest własnością Wnioskodawcy wraz z udziałem w działce 866/2. Pozostałych 5 lokali w w/w budynku nie jest jeszcze sprywatyzowanych. Prawo własności do nich również wykonuje Wojskowa Agencja Mieszkaniowa. W chwili obecnej Wspólnotę Mieszkaniową bloku Stworzą: Skarb Państwa-WAM (83% udziałów) i lokal Wnioskodawcy (17% udziałów), przy czym Skarb Państwa-WAM posiada 100% udziałów w działce nr 866/15. Nabycie przez Wnioskodawcę udziału w działce nr 866/15 pozwoli na połączenie dwóch działek: 866/2 i 866/15 w jedną działkę, a więc uporządkowanie stanu prawnego, a następnie prywatyzację pozostałych lokali w budynku wraz ze zbyciem przez WAM udziałów w połączonych działkach; 866/2 i 866/15.

Mieszkańcy budynku mają dostęp do drogi publicznej po istniejących ciągach komunikacyjnych tylko przez działkę nr 866/16, która jest własnością sąsiedniej Wspólnoty Mieszkaniowej bloków nr 4 i 6. Stan ten można prawnie usankcjonować, zgodnie z zapewnieniem WAM, poprzez ustanowienie bezterminowej, nieodpłatnej służebności gruntowej, po istniejącym ciągu komunikacyjnym, przez działkę nr 866/16 należącą do Wspólnoty Mieszkaniowej bloków 4 i 6. Zgodnie z obecnymi zamierzeniami, najpierw ma być ustanowiona nieodpłatna służebność gruntowa na rzecz WAM (jako właściciela działki 866/15) lub Wspólnoty Mieszkaniowej bloku nr 8, a następnie przeprowadzona prywatyzacja.

Zgodnie z treścią art. 285 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa). Służebność gruntowa może mieć jedynie na celu zwiększenie użyteczności nieruchomości władnącej lub jej oznaczonej części.

Służebność jest ograniczonym prawem rzeczowym związanym z własnością nieruchomości władnącej i przysługuje każdoczesnemu właścicielowi oraz każdej innej osobie wykonującej prawo własności w imieniu właściciela (najemcy, dzierżawcy, pracownicy, domownicy). Umowa ustanowienia służebności powoduje powstanie określonych praw, które nie mają charakteru zobowiązaniowego, a rzeczowy”.

Mając powyższe na uwadze, nieodpłatna służebność gruntowa polegająca na prawie przejścia i przejazdu przez działkę nr 866/16 nie stanowi dla Wnioskodawcy nieodpłatnego świadczenia podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, tym samym nie rodzi po stronie Wnioskodawcy obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.