Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/443-806/12-3/JK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2012-10-19
Teza: opodatkowanie usług cash poolingu
Słowa kluczowe: cash pooling; import-import usług; obrót; proporcja; usługi-usługi finansowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 17; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 17a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28m (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 07.08.2012 r. (data wpływu 09.08.2012 r.), uzupełniony pismem z dnia 22.08.2012 r. (data wpływu 27.08.2012 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania usług zarządzania płynnością finansową (cash pooling) - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 09.08.2012 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania usług zarządzania płynnością finansową (cash pooling).

W przedmiotowym wniosku zostały przedstawione następujące zdarzenia przyszłe:

S Polska Sp. z o.o. w likwidacji (dalej: Wnioskodawca lub Spółka) należy do grupy kapitałowej (dalej: Grupa). W ramach Grupy, Spółka korzysta z usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową (tzw. cash-pooling).

Podstawowa usługa realizowana jest w oparciu o wielostronne umowy regulujące funkcjonowanie przedmiotowej struktury cash-poolingu, w których stronami są spółki z Grupy (dalej: Uczestnicy), K z siedzibą w Wielkiej Brytanii działająca w roli agenta (dalej: Agent), a także bank z siedzibą w Wielkiej Brytanii (dalej: Bank). Wnioskodawca związany jest m.in. dwustronną umową z Agentem, zgodnie z którą dokonywane są odpowiednie transfery funduszy między rachunkiem Spółki, a rachunkiem Agenta.

Zasadniczym celem usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową jest zwiększanie efektywności w zarządzaniu środkami pieniężnymi oraz poprawa płynności finansowej podmiotów z Grupy oraz uzyskanie korzyści finansowych dla Grupy poprzez możliwość uzyskania korzystniejszych warunków pozyskiwania oraz lokowania kapitału. Uczestnicy przystąpili do koordynowanego przez Bank systemu wzajemnych rozliczeń skutkujących naliczaniem odsetek od skonsolidowanych Sald rachunków Uczestników.

Model struktury cash-poolingowej, w której bierze udział Wnioskodawca, oparty jest o następujące zasady:

*   Każdy uczestnik cash-poolingu posiada indywidualny rachunek bankowy w kraju swojej siedziby, wykorzystywany do ustalania Salda w krajowej walucie (dalej: Saldo Uczestnika). Jednocześnie Wnioskodawca posiada w polskim banku rachunek (dalej: Rachunek w Polskim Banku), prowadzony w polskich złotych (dalej: PLN).
*   Agent posiada rachunek w Banku w Wielkiej Brytanii, prowadzony w danej walucie krajowej, w celu skonsolidowania i ustalenia ogólnego Salda dla wszystkich uczestników z danego kraju, rozliczających się w danej walucie (dalej: Rachunek Pomocniczy Agenta). W rozważanym stanie faktycznym, na potrzeby polskich spółek (w tym Wnioskodawcy) Agent posiada w Banku taki Rachunek Pomocniczy prowadzony w PLN.
*   Na koniec każdego dnia roboczego, w ramach opisanej poniżej procedury konsolidacji, dokonywane są transfery środków z Rachunków Uczestników w Polskim Banku na Rachunek Pomocniczy Agenta lub z Rachunku Pomocniczego Agenta na Rachunki Uczestników w Polskim Banku w celu ustalenia na Rachunku Pomocniczym Agenta Salda dla uczestników z danego kraju, dokonujących rozliczeń w danej walucie (dalej: Saldo Krajowe).
*   Konsolidacja Salda Krajowego na Rachunku Pomocniczym Agenta jest dokonywana w następujących sposób:
    1.  w przypadku, gdy Saldo Uczestnika na Rachunku w Polskim Banku będzie dodatnie, dokonywany jest transfer środków pieniężnych z Rachunku Uczestnika w Polskim Banku na Rachunek Pomocniczy Agenta,
    2.  w przypadku, gdy Saldo Uczestnika na Rachunku w Polskim Banku będzie ujemne — dokonywany jest transfer środków pieniężnych z Rachunku Pomocniczego Agenta na Rachunek Uczestnika w Polskim Banku.
*   Transfer jest dokonywany w takiej wysokości, aby w efekcie na koniec dnia roboczego, Saldo Uczestnika na jego indywidualnym Rachunku w Polskim Banku wyniosło „0”.

W powyższym celu, Uczestnicy na podstawie umowy przejęli na siebie solidarną odpowiedzialność za zobowiązania innych Uczestników wynikające z prowadzonych na ich rzecz indywidualnych rachunków we wszystkich bankach oraz udzielili Agentowi upoważnienia do zarządzania płatnościami i dokonywania transferu środków finansowych pomiędzy ich rachunkami, a rachunkiem Agenta.

*   Ustalone w powyższy sposób Salda Krajowe na Rachunkach Pomocniczych Agenta prowadzonych w różnych walutach są następnie konsolidowane w celu ustalenia ogólnego Salda Grupy. Jednakże, w tym wypadku nie występuje rzeczywisty transfer środków finansowych z lub na Rachunek Pomocniczy Agenta. Konsolidacji podlega suma Sald Krajowych odnotowana na Rachunku Pomocniczym Agenta, przeliczona na potrzeby tej operacji na EUR.
*   Od środków zgromadzonych lub wykazanego debetu na Rachunku Pomocniczym Agenta w danej walucie (tj. w zależności od dodatniego lub ujemnego Salda Krajowego) na zakończenie każdego dnia roboczego naliczane są odsetki w wysokości ustalonej między Bankiem a Agentem. Suma odsetek jest odpowiednio wypłacana lub pobierana z Rachunku Pomocniczego Agenta na zakończenie każdego miesiąca.
*   Następnie po przeprowadzeniu finalnej miesięcznej kalkulacji, odsetki wynikające ze skonsolidowanych Sald Uczestników są przyporządkowywane przez Agenta poszczególnym Uczestnikom na warunkach rynkowych. W konsekwencji, jeśli Uczestnik zanotuje danego dnia Saldo ujemne jest zobowiązany do płatności z tego tytułu odsetek na rzecz Agenta, jeśli natomiast zanotuje Saldo dodatnie, otrzyma z tego tytułu odsetki od Agenta.
*   Wielostronne umowy regulujące strukturę powyższego cash-poolingu nie przewidują regularnych codziennych zwrotnych transferów nadwyżek funduszy zgromadzonych na Rachunku Pomocniczym Agenta (np. gdy Saldo Uczestnika miałoby wartość dodatnią przez dłuższy okres). Na podstawie dwustronnej umowy pomiędzy Wnioskodawcą a Agentem, zwrot tych środków razem z należnymi odsetkami ma nastąpić na każdorazowe żądanie Uczestnika. Odpowiednio, w sytuacji, gdy Saldo Uczestnika miałoby wartość ujemną przez dłuższy okres, na żądanie Uczestnika ma zostać mu przyznany przez Agenta debet oraz będą wówczas naliczane odsetki na rzecz Agenta.

Z tytułu koordynowania cash-poolingu pierwotnie Bank miał obciążać Agenta opłatą miesięczną, którą następnie Agent obciąża poszczególnych Uczestników (w tym Wnioskodawcę) wg ustalonego klucza rozliczeniowego. Ponadto, Agent obciąża Uczestników (w tym Spółkę) wynagrodzeniem z tytułu zarządzania strukturą cash-poolingu. Natomiast obecnie jest rozważany scenariusz obciążania Uczestników opłatną w innych okresach rozliczeniowych (jak opisano poniżej w punkcie B in fine).

W rezultacie, z tytułu uczestnictwa w wyższej opisanym systemie cash-poolingu Wnioskodawca jest obciążany przez Agenta wynagrodzeniem, w skład którego jest wkalkulowywany również koszt ponoszony przez Agenta na rzecz Banku. Dodatkowo, w zależności od Salda Spółki w rozliczeniach z Agentem, Spółka okresowo ma otrzymywać od Agenta odsetki (jeżeli Saldo jest dodatnie) lub okresowo jest zobowiązana płacić odsetki Agentowi (jeżeli Saldo jest ujemne).

W oparciu o wyżej opisany stan faktyczny Spółka wystąpiła do Ministra Finansów z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej w przedmiocie opodatkowania Wnioskodawcy podatkiem od czynności cywilnoprawnych (dalej: PCC) oraz podatkiem od towarów i usług (dalej: VAT).

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej prawa podatkowego z dnia 27 kwietnia 2012 r. nr IPPP3/443-221/12-2/MK, wydanej z upoważnienia udzielonego przez Ministra Finansów, potwierdził stanowisko Spółki w przedmiocie opodatkowania podatkiem od towarów i usług (dalej: VAT), zgodnie z którym czynności wykonywane przez Agenta, z tytułu których Wnioskodawca jest okresowo obciążany (w tym kosztami zarządzania wyżej scharakteryzowanego cash-poolingu jak i odsetkami należnymi Agentowi, jeśli Saldo Spółki byłoby ujemne) stanowią świadczenie usług przez Agenta na rzecz Spółki. Usługi te podlegać będą opodatkowaniu VAT w Polsce (w miejscu siedziby usługobiorcy), a także będą podlegały zwolnieniu z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tj. Dz.U. 2011 nr 177 poz. 1054 z późn. zm.; dalej: ustawa o VAT). Natomiast, w związku z uczestnictwem w systemie cash-poolingu Spółka nie będzie świadczyć żadnych usług na rzecz Agenta.

W ramach funkcjonującego cash-poolingu na wyżej opisanych zasadach, w oparciu o dodatkowe umowy szczegółowe Grupa planuje rozszerzyć zakres usług Agenta o czynności zarządzania płatnościami. Zarządzanie płatnościami stanowić ma uzupełnienie kompleksowej usługi cash-poolingu, w szczególności w oparciu o gromadzone w ramach cash-poolingu fundusze.

Celem nowej usługi ma być poprawa efektywności rozliczeń oraz minimalizacja zbędnych przepływów pieniężnych wewnątrz Grupy. Do tej pory wszelkie zobowiązania Spółki (zarówno wobec innych Uczestników cash-poolingu, jak i wobec kontrahentów zewnętrznych) są regulowane przez Wnioskodawcę z jego Rachunku w Polskim Banku, na podstawie którego, do tej pory, na koniec dnia było ustalane Saldo Uczestnika w ramach cash-poolingu. Po dodaniu nowej funkcji zarządzania płatnościami, zmodyfikowany zostanie sposób ustalania stanu rozliczeń Spółki z Agentem (dalej: Saldo Rozliczeń) w ten sposób, że wysokość Salda Rozliczeń będzie ustalana w oparciu o wysokość Salda Uczestnika w ramach funkcjonującego systemu cash-poolingu skorygowanego następnie przez stan rozliczeń wynikający z nowej usługi zarządzania płatnościami.

Usługa zarządzania płatnościami obejmować będzie następujące elementy:

1.  dokonywanie bezgotówkowych rozliczeń pomiędzy Uczestnikami; Podstawą dokonywania bezgotówkowych rozliczeń między Uczestnikami cash-poolingu (w tym Wnioskodawcy) będzie dodatkowa wielostronna umowa o rozliczeniach bezgotówkowych „Cashless Settlement Agreement” (dalej: Umowa o rozliczeniach bezgotówkowych), której stronami będą Uczestnicy oraz Agent. Zgodnie ze wskazaną umową, Uczestnicy upoważnią Agenta do dokonywania wzajemnych rozliczeń w ten sposób, że:
    1.  Każdy Uczestnik (w tym Spółka) będzie przekazywał Agentowi zlecenie do uregulowania zobowiązania wobec innych Uczestników cash-poolingu.
    2.  Agent, po zebraniu od Uczestników dyspozycji, każdego dnia będzie dokonywał potrąceń wzajemnych zobowiązań, a następnie będzie odpowiednio powiększał lub pomniejszał o wysokość nieskompensowanych kwot Saldo Rozliczeń danego Uczestnika.
    3.  Regulowanie wierzytelności pomiędzy Uczestnikami nie będzie skutkować rzeczywistymi przelewami środków z Rachunku Pomocniczego Agenta na rachunki Uczestników, natomiast będzie wpływać na Saldo Rozliczeń zgodnie z metodologią opisaną poniżej.
    4.  Intencją stron Umowy o rozliczeniach bezgotówkowych nie jest przejęcie zobowiązań Uczestnika przez Agenta.
2.  dokonywanie przez Agenta płatności zobowiązań Spółki wobec jej kontrahentów (innych niż Uczestnicy cash-poolingu). Ponadto Wnioskodawca (oraz inni Uczestnicy) planuje zawarcie z Agentem dodatkowej, dwustronnej umowy „Transaction Banking Services Agreement - Intercompany Payments Authorisation” (dalej: Umowa o dokonywanie rozliczeń), na podstawie której upoważni Agenta do regulowania w imienin i na rachunek Spółki wybranych zobowiązań na rzecz podmiotów trzecich, z pewnymi wyłączeniami dotyczącymi w szczególności opłat z tytułu wynagrodzeń dla pracowników oraz należności publicznoprawnych (w tym zakresie, zobowiązania regulować będzie sama Spółka). Zgodnie ze wskazaną umową, Spółka upoważni Agenta do regulowania ww. zobowiązań w ten sposób, że:
    1.  Wnioskodawca będzie przekazywał Agentowi zlecenie do uregulowania zobowiązania Spółki wobec swoich kontrahentów zewnętrznych.
    2.  Agent, po otrzymaniu zlecenia będzie dokonywał transferu funduszy na wskazane konta zewnętrznych kontrahentów Spółki. Przedmiotowe kwoty wpłyną następnie na wysokość Salda Rozliczeń danego Uczestnika, zgodnie z metodologią opisaną poniżej.
    3.  Intencją stron Umowy o dokonywaniu rozliczeń nie jest przejęcie zobowiązań Spółki przez Agenta.

Ponadto Wnioskodawca (oraz inni Uczestnicy) planuje zawarcie z Agentem dodatkowej, dwustronnej umowy „Transaction Banking Services Agreement - Intercompany Payments Authorisation” (dalej: Umowa o dokonywanie rozliczeń), na podstawie której upoważni Agenta do regulowania w imienin i na rachunek Spółki wybranych zobowiązań na rzecz podmiotów trzecich, z pewnymi wyłączeniami dotyczącymi w szczególności opłat z tytułu wynagrodzeń dla pracowników oraz należności publicznoprawnych (w tym zakresie, zobowiązania regulować będzie sama Spółka). Zgodnie ze wskazaną umową, Spółka upoważni Agenta do regulowania ww. zobowiązań w ten sposób, że:

*   Wnioskodawca będzie przekazywał Agentowi zlecenie do uregulowania zobowiązania Spółki wobec swoich kontrahentów zewnętrznych.
*   Agent, po otrzymaniu zlecenia będzie dokonywał transferu funduszy na wskazane konta zewnętrznych kontrahentów Spółki. Przedmiotowe kwoty wpłyną następnie na wysokość Salda Rozliczeń danego Uczestnika, zgodnie z metodologią opisaną poniżej.
*   Intencją stron Umowy o dokonywaniu rozliczeń nie jest przejęcie zobowiązań Spółki przez Agenta.

Zarówno w przypadku bezgotówkowych rozliczeń wzajemnych zobowiązań pomiędzy Uczestnikami cash-poolingu jak również w przypadku dokonywania płatności przez Agenta na rzecz zewnętrznych kontrahentów Spółki, Agent będzie dokonywał stosownych operacji bez względu na saldo funduszy zgromadzonych przez Wnioskodawcę na Rachunku Pomocniczym Agenta w ramach cash-poolingu (tj. niezależnie od Salda Uczestnika). W szczególności, w związku z istniejącymi po stronie Spółki zobowiązaniami, może dochodzić do następujących sytuacji:

*   kiedy stan zgromadzonych funduszy Uczestnika (tj. Saldo Uczestnika z danego dnia wraz z Saldem Rozliczeń Uczestnika z dnia poprzedniego) ma wartość dodatnią i jest wyższy od sumy zobowiązań Spółki do uregulowania na podstawie Umowy o rozliczeniach bezgotówkowych oraz Umowy o dokonywanie rozliczeń z danego dnia — wówczas wysokość Salda Rozliczeń na dany dzień będzie ustalana jako stan zgromadzonych funduszy Uczestnika (tj. Saldo Uczestnika z danego dnia wraz z Saldem Rozliczeń Uczestnika z dnia poprzedniego) pomniejszony o dokonane w imieniu i na rzecz Spółki płatności, tj.: uregulowanie nieskompensowanych kwot, wynikających z rozliczeń bezgotówkowych z Uczestnikami (tj. nadwyżkę zobowiązań Spółki nad jej należnościami od innych Uczestników) oraz o kwoty płatności na rzecz zewnętrznych kontrahentów Spółki (Agent w istocie na żądanie Spółki zadysponuje kwotami zgromadzonymi przez. Spółkę w ramach cash-poolingu),
*   kiedy stan zgromadzonych funduszy Uczestnika (tj. Saldo Uczestnika z danego dnia wraz z Saldem Rozliczeń Uczestnika z dnia poprzedniego) ma wartość dodatnią, ale jest niższy od sumy zobowiązań Spółki do uregulowania na podstawie Umowy o rozliczeniach bezgotówkowych oraz Umowy o dokonywanie rozliczeń z danego dnia — wówczas Agent udostępni Uczestnikowi brakujące środki ze środków zgromadzonych w ramach cash-poolingu (bez dokonywania rzeczywistego transferu funduszy na jakikolwiek rachunek bankowy Uczestnika) i dokona stosownych operacji, w wyniku czego powstanie dla Spółki ujemne Saldo Rozliczeń (w wysokości środków udostępnionych przez Agenta na pokrycie tej części ww. zobowiązań, która nie znajdzie pokrycia w funduszach zgromadzonych przez Spółkę w ramach cash-poolingu),
*   kiedy stan zgromadzonych funduszy Uczestnika (tj. Saldo Uczestnika z danego dnia wraz z Saldem Rozliczeń Uczestnika z dnia poprzedniego) ma wartość zerową lub jest ujemny - wówczas Agent udostępni Uczestnikowi ze środków zgromadzonych w ramach cash-poolingu (bez dokonywania rzeczywistego transferu funduszy na jakikolwiek rachunek bankowy Uczestnika) środki w wysokości sumy zobowiązań Spółki do uregulowania na podstawie Umowy o rozliczeniach bezgotówkowych oraz Umowy o dokonywanie rozliczeń z danego dnia i dokona stosownych operacji, w wyniku czego powstanie lub zostanie powiększone po stronie Spółki ujemne Saldo Rozliczeń (o wysokość środków udostępnionych przez Agenta na pokrycie ww. zobowiązań).

Natomiast, w przypadku Umowy o rozliczeniach bezgotówkowych, w sytuacji nadwyżki należności Spółki nad jej zobowiązaniami wobec innych Uczestników, Agent odpowiednio zwiększy dodatnie Saldo Rozliczeń Spółki, bądź zmniejszy istniejące ujemne Saldo Rozliczeń Spółki o kwotę nieskompensowanej nadwyżki należności

Mając na uwadze powyższe, w każdym przypadku kwoty otrzymywane lub wypłacane w ramach Umowy o rozliczeniach bezgotówkowych oraz Umowy o dokonywanie rozliczeń będą wpływały na wysokość Salda Rozliczeń Spółki, które jest podstawą do naliczania odsetek w ramach cash-poolingu.

Za zarządzanie zmodyfikowaną usługą cash-poolingu wraz z wykonywaniem dodatkowych czynności w ramach zarządzania płatnościami, Agent będzie obciążał Spółkę okresowym (co najmniej raz w roku) wynagrodzeniem. Dodatkowo, od Salda Rozliczeń będą naliczane okresowo odsetki na rzecz Agenta (jeśli Saldo Rozliczeń Spółki za dany okres rozliczeniowy będzie ujemne) lub na rzecz Spółki (jeśli Saldo Rozliczeń Spółki za dany okres rozliczeniowy będzie dodatnie).

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym czynności wykonywane przez Agenta, z tytułu których Spółka będzie okresowo obciążana (w tym koszty koordynowania cash-poolingu, zarządzania strukturą cash-poolingu wraz z wykonywaniem dodatkowych czynności w ramach zarządzania płatnościami na podstawie Umowy o rozliczeniach bezgotówkowych oraz Urnowy o dokonywanie rozliczeń) będą stanowiły świadczenie usług przez Agenta, w rozumieniu Ustawy o VAT?
2.  Czy miejscem opodatkowania powyższych usług nabywanych przez Spółkę od Agenta będzie Polska?
3.  Czy powyższe usługi nabywane przez Spółkę od Agenta będą podlegały zwolnieniu od opodatkowania podatkiem VAT?
4.  Czy w związku z uczestnictwem w systemie cash-poolingu Spółka będzie świadczyła na rzecz Agenta, Banku lub któregokolwiek Uczestnika usługi w rozumieniu Ustawy o VAT?

Stanowisko Wnioskodawcy:

Zdaniem Spółki, czynności wykonywane przez Agenta, z tytułu których Spółka będzie okresowo obciążana wynagrodzeniem (w tym koszty koordynowania cash-poolingu, zarządzania strukturą cash-poolingu, zarządzania płatnościami na podstawie Umowy o rozliczeniach bezgotówkowych oraz Umowy o dokonywanie rozliczeń, jak i odsetki należne Agentowi, jeżeli saldo Spółki będzie ujemne) będą stanowiły świadczenie usług przez Agenta, w rozumieniu Ustawy o VAT. Usługi te będą podlegały opodatkowaniu VAT w Polsce (w miejscu siedziby usługobiorcy) oraz będą podlegały zwolnieniu z VAT.

Natomiast, w związku z uczestnictwem w systemie cash-poolingu, w ramach którego Agent będzie również wykonywał czynności na podstawie Umowy o rozliczeniach bezgotówkowych oraz Umowy o dokonywanie rozliczeń, Wnioskodawca nie będzie świadczyć żadnych usług na rzecz Agenta, Banku ani któregokolwiek Uczestnika.

Ad 1.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT, opodatkowaniu VAT podlega m.in. odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez świadczenie usług, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, rozumie się każde świadczenie, które nie stanowi dostawy towarów. Natomiast dostawa towarów, generalnie definiowana jest jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Podatnikami, w rozumieniu art. 15 Ustawy o VAT są m.in. osoby prawne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą. Natomiast działalność gospodarcza obejmuje w szczególności wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 Ustawy o VAT, podatnikami są również m.in. osoby prawne będące usługobiorcami usług świadczonych przez podatników nieposiadających siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju.

Biorąc pod uwagę powyższe przepisy, a także uwzględniając, że świadczenia Agenta opisane w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, na żadnym etapie nie obejmują przenoszenia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, czynności Agenta mogą zostać zakwalifikowane wyłącznie jako świadczenie usług.

Jednocześnie, mając na uwadze zakres usług wykonywanych przez Agenta, polegających na stałym zarządzaniu środkami pieniężnymi Uczestników, zarządzaniu strukturą cash-poolingu, w tym kooperacji z Bankiem, jak i wykonywaniu płatności (regulowaniem należności) na zlecenie Spółki z tytułu czego Agent będzie obciążał Spółkę wynagrodzeniem, nie powinno ulegać wątpliwości, iż Agent działa jako usługodawca w stosunku do Spółki. Tym samym, w rozumieniu art. 15 Ustawy o VAT, Agent będzie podatnikiem, od którego Spółka nabywa określone usługi.

Warto podkreślić, że prawidłowość takiego stanowiska potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej prawa podatkowego z dnia 27 kwietnia 2012 r. nr IPPP3/443-221/l2-2/MK. Powyższe nie powinno ulec zmianie, a wręcz jest tym bardziej uzasadniane, jeżeli w ramach świadczeń wykonywanych w ramach zarządzania strukturą cash-poolingu Agent dodatkowo wykonuje odpłatnie czynności polegające na regulowaniu należności Wnioskodawcy na zlecenie Spółki.

Ad 2.

Zgodnie z regulacjami art. 28b ust. 1 ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika (w rozumieniu art. 28a ustawy o VAT) jest, co do zasady miejsce, w którym usługobiorca (podatnik) posiada siedzibę.

Uwzględniając, że Spółka jako usługobiorca posiada siedzibę w Polsce i nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności poza Polską, miejscem opodatkowania przedmiotowych usług Agenta będzie terytorium Polski.

Zgodnie z powołanym powyżej przepisem art. 17 ust. 1 pkt 4, uwzględniając, że Agent nie posiada w Polsce ani siedziby, ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, podatnikiem z tytułu usług Agenta na rzecz Spółki będzie Wnioskodawca. Spółka będzie zobowiązana do rozpoznania importu usług, w rozumieniu art. 2 pkt 9 Ustawy o VAT, zgodnie z którym przez import usług rozumie się świadczenie usług opodatkowanych zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 Ustawy o VAT.

Prawidłowość powyższego stanowiska potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej prawa podatkowego z dnia 27 kwietnia 2012 r. nr IPPP3/443-221/l2-2/MK.

Ad 3

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 40 Ustawy o VAT, zwalnia się z VAT usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług.

Należy zauważyć, że zakres powyższego zwolnienia jest relatywnie szeroki, obejmuje on usługi dotyczące wszelkich transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, depozytów, itp. Nie powinno budzić wątpliwości, że usługi kompleksowego zarządzania płynnościami finansowymi wykonywane przez Agenta, w szczególności koordynowanie systemu cash-poolingu oraz zarządzania strukturą cash-poolingu, której jednym z najistotniejszych elementów jest zarządzanie deponowanymi środkami pieniężnymi, dokonywanie i rozliczanie ich przelewów, itp., mieści się w kategorii usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 40 Ustawy o VAT.

Potwierdzenie powyższego stanowiska odnaleźć można w szeregu interpretacji indywidualnych Ministra Finansów. W szczególności zostało to potwierdzone w interpretacji indywidualnej wydanej dla Spółki w dniu 27 kwietnia 2012 r. nr IPPP3/443-221/l2-2/MK przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie.

Nie powinno również budzić wątpliwości, iż dodatkowe czynności Agenta wykonywane w ramach planowanego rozszerzenia funkcjonalności cash-poolingu, tj. wykonywania płatności na zlecenie Spółki (zarówno w ramach Umowy o rozliczeniach bezgotówkowych, jak i Umowy o dokonywanie rozliczeń) objęte są zwolnieniem z VAT przewidzianym w art. 43 ust. 1 pkt 40 Ustawy o VAT.

W związku z powyższym, Spółka stoi na stanowisku, że wszystkie opisane usługi wykonywane przez Agenta, polegające na kompleksowym zarządzaniu płynnościami finansowymi, w szczególności koordynowanie systemu cash-poolingu, zarządzanie strukturą cash-poolingu oraz wykonywanie płatności (regulowaniem należności) na zlecenie Spółki, jako kompleksowe usługi finansowe, będą korzystać ze zwolnienia od opodatkowania VAT.

Ad. 4

Jak wskazano powyżej Spółka jako uczestnik systemu cash-poolingu nabywa od Agenta określone usługi finansowe, mające na celu zwiększenie efektywności w zarządzaniu środkami pieniężnymi, poprawę płynności finansowej podmiotów z Grupy oraz uzyskanie korzyści finansowych dla Grupy poprzez możliwość uzyskania korzystniejszych warunków pozyskiwania oraz lokowania kapitału. Usługa jaka jest świadczona przez Agenta na rzecz Uczestników (w tym na rzecz Spółki) polega na kompleksowym zarządzaniu płynnością finansową Uczestników i opiera się na dokonywaniu transferów pieniężnych w celu utrzymywania na nich założonych poziomów środków pieniężnych jak i regulowania należności w oparciu o zlecenia Wnioskodawcy. W konsekwencji nabytych usług, Spółka ma możliwość korzystniejszego pozyskiwania kapitału (jeżeli byłaby taka konieczność) oraz lokowania kapitału (jeżeli powstałyby nadwyżki finansowe). Natomiast planowane dodatkowe funkcjonalności w ramach zarządzania płatnościami, wykonywane na podstawie Umowy o rozliczeniach bezgotówkowych oraz Umowy o dokonywanie rozliczeń mają jedynie za zadanie uproszczenie rozliczeń struktury cash-poolingu oraz dalsze ograniczenia kosztów dla Grupy.

Tak jak zostało wykazane powyżej Spółka przystępując do systemu cash-poolingu nabywa określone usługi od Agenta, z tytułu których zobowiązana jest ponosić opłaty (wynagrodzenie Agenta). Dodatkowo, przystąpi do Umowy o rozliczeniach bezgotówkowych oraz zawrze Umowę o dokonywanie rozliczeń, na podstawie których Agent, na zlecenie Spółki będzie realizował płatności (regulował należności Wnioskodawcy). Tym samym, w opisywanych okolicznościach Wnioskodawca nie będzie działał jako usługodawca jakichkolwiek usług a jedynie jako usługobiorca określonych usług finansowych. W konsekwencji, w przypadku wystąpienia nadwyżek na rachunku Spółki, otrzymane odsetki od tych nadwyżek nie będą stanowiły obrotu w rozumieniu art. 29 Ustawy o VAT, gdyż przez obrót, rozumie się kwotę należną z tytułu sprzedaży. Tymczasem, co zostało wykazane powyżej, z tytułu uczestnictwa w systemie cash-poolingu, Spółka nie dokonuje żadnej sprzedaży na rzecz Agenta, Banku ani innego Uczestnika (Wnioskodawca jest jedynie świadczeniobiorcą usług wykonywanych przez Agenta).

Warto również zwrócić uwagę na analogię sytuacji, gdzie odsetki otrzymywane są przez Spółkę w ramach systemu cash-poolingu, do sytuacji, gdzie odsetki Wnioskodawca otrzymywałby od banku z tytułu lokaty (czyli poza systemem cash-poolingu). W takich okolicznościach nie ma wątpliwości, iż odsetki otrzymywane od banku nie są wypłacane z tytułu jakiegokolwiek świadczenia Spółki, a tym samym nie stanowią obrotu Spółki w rozumieniu przepisów o VAT. Potwierdza to m.in. orzecznictwo Trybunatu Sprawiedliwości UE (por. C-77/01, C-142/99, C-16/00), który wielokrotnie, podkreślał, iż posiadanie i lokowanie kapitału nie stanowi świadczenia usług.

Prawidłowość takiego stanowiska potwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej wydanej dla Spółki w dniu 27 kwietnia 2012 r. nr IPPP3/443-22l/l2-2/MK.

Ponadto, stanowisko takie znajduje potwierdzenie w utrwalonej linii interpretacyjnej organów podatkowych. Przykładowo w interpretacji z 23 września 2011 r., sygn. IBPP3/443-1007/1l/PK Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w analogicznych okolicznościach stwierdził, że „W świetle przedstawianej struktury cash-poolingu, wszystkie czynności wchodzące w skład kompleksowej usługi zarządzania środkami pieniężnymi Spółki są wykonywane właśnie przez Pool Leadera w zamian za przewidziane w Umowie wynagrodzenie. Obciążenie rachunków następuje automatycznie, bez konieczności zawierania odrębnych umów między podmiotami, które przystąpiły do Umowy Cash Poolingu. Jedynym zaś podmiotem przejawiającym aktywność w zakresie zarządzania środkami finansowymi jest Pool Leader. Reasumując, Spółka nie wykonuje w ramach przedmiotowej umowy Cash-poolingu żadnych czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT”. Analogiczne stanowisko zaakceptował także Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 27 kwietnia 2012 r., sygn. IPPP3/443-224/12-2/JF, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 13 marca 2012 r., sygn. IPPP3/443-223/12-2/RD, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z 29 maja 2012 r., nr ILPP4/443-85/12-8/ISN, Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z 29 maja 2012 r., nr ILPP4/443-86/12-8/EWW, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z 20 czerwca 2012 r., sygn. IPPP3/443-472/11-4/LK, Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z dnia 12 października 2010 r., sygn. IBPP2/443-543/10/ASz, a także wielu innych.

Podsumowując, z tytułu uczestnictwa w systemie cash-poolingu Wnioskodawca nie będzie świadczyć żadnych usług na rzecz Agenta, Banku ani innego Uczestnika, a tym samym oprocentowanie należne Spółce w przypadku wystąpienia nadwyżek na jej rachunku nie będzie stanowiło obrotu w rozumieniu przepisów o VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionych zdarzeń przyszłych uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzeń przyszłych przedstawionych przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.