Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-1.4011.168.2024.2.KF
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2024-06-04
Teza: Skutki podatkowe otrzymania zwrotu poniesionych nakładów z odsetkami.
Słowa kluczowe: odsetki-odsetki za zwłokę; przychód-powstanie przychodu; przychód-przychody z innych źródeł; zwrot-zwrot nakładów
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Zwolnienia przedmiotowe.-Zwolnienia od podatku dochodowego.-Odsetki z tytułu nieterminowych wypłat.; Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.-Przychody z innych źródeł.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11-ust. 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20-ust. 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 95b

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
==================================================

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

16 lutego 2024 r. wpłynął Pani wniosek z 9 lutego 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych otrzymania zwrotu poniesionych nakładów z odsetkami. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 22 maja 2024 r. (wpływ 27 maja 2024 r.). Treść wniosku jest następująca:

### Opis stanu faktycznego

W 2017 r. Sąd (…) zasądził na Pani rzecz zwrot kwoty (…) zł od osoby fizycznej. Ponieważ dłużniczka nie wywiązała się z tego obowiązku, wniosła Pani sprawę do komornika, który prowadził sprawę mało efektywnie. Na skutek tego od chwili zasądzenia zwrotu do grudnia 2023 r. kwota ta powiększona o odsetki od nieterminowej zapłaty wzrosła prawie dwukrotnie do ok. (…) zł.

W grudniu 2023 r. dłużniczka zadeklarowała częściową spłatę zadłużenia wraz z odsetkami w zamian za wycofanie wniosku egzekucyjnego od komornika. Zawarły Panie „ugodę w sprawie spłaty wierzytelności”.

Pieniądze czyli zwrot (należność główną oraz odsetki od nieterminowej spłaty) otrzymała Pani od dłużniczki przelewem na konto bankowe.

### Uzupełnienie opisu stanu faktycznego

W 2017 r. Sąd (…) zasądził na Pani rzecz zwrot kwoty „z tytułu zwrotu nakładów”. Dłużniczka w tamtym okresie rozpoczęła inwestycję w swoją nieruchomość w celu podjęcia tam działalności zarobkowej. Ponieważ zabrakło jej środków na inwestycję umówiła się z nią Pani słownie, że Pani przeleje określoną kwotę, a po zakończeniu inwestycji podejmą Panie współpracę i zawiążą spółkę cywilną. Kwotę Pani przelała, inwestycja nie została jednak ukończona, więc nie podjęły Panie współpracy i nie powstała planowana spółka cywilna. Wtedy wystąpiła Pani do dłużniczki o zwrot wpłaconej kwoty. Postępowanie toczyło się przed trzema instancjami, co nie zmienia meritum sprawy, ponieważ sądy kolejnych instancji utrzymały to postanowienie w mocy.

Kwota przekazana dłużniczce nie była oprocentowana i nie było takich uzgodnień między Paniami. Sąd zasądził na Pani rzecz wyłącznie zwrot nakładów bez żadnego przysporzenia majątkowego.

Kwota, którą ostatecznie Pani otrzymała jest niższa niż przekazana dłużniczce i jednocześnie niższa niż zasądzona przez Sąd.

Udzielając odpowiedzi na pytanie: _Czy otrzymane przez Panią odsetki stanowią odsetki za zwłokę, o których mowa w art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego?_ Wskazała Pani, że: Tak, są to odsetki za zwłokę, o których mowa w art. 481 § 1 KC. Sąd zasądził na Pani rzecz „zwrot nakładów” oraz odsetki ustawowe od dnia wezwania dłużniczki do zwrotu do dnia zakończenia procesu oraz odsetki za opóźnienie od wskazanej w postanowieniu daty do dnia zapłaty.

Ugoda dotyczy spłaty przez dłużniczkę zasądzonej kwoty głównej (poniesionych nakładów) i odsetek w łącznej wysokości niższej niż należna. Kwota należna to znaczy wyliczona przez komornika w toku postępowania egzekucyjnego na dzień zawarcia ugody. Zgodziła się Pani drogą negocjacji przyjąć kwotę niższą, ponieważ egzekucja komornicza trwała kilka lat i nie przynosiła rezultatów. Ugoda została zawarta jako umowa cywilno-prawna przed notariuszem (nie jest to akt notarialny).

### Pytania

1\. Czy zwrot przez dłużnika wierzytelności głównej zasądzonej przez Sąd jest opodatkowany?

2\. Czy odsetki od kwoty głównej naliczone przez komornika i zwrócone przez dłużnika są opodatkowane?

3\. Czy ma Pani obowiązek wykazać w PIT kwotę wpłaconą przez dłużnika w całości lub części (kwotę główną i/lub odsetki od nieterminowej spłaty)?

4\. Czy po zawarciu ugody z dłużnikiem w sprawie spłaty wierzytelności jest Pani zobowiązana zawiadomić Urząd Skarbowy o dokonanej transakcji?

### Pani stanowisko w sprawie

Pani zdaniem, w odniesieniu do zadanych pytań:

1\. Nie jest opodatkowany, ponieważ nie stanowi przysporzenia majątkowego, czyli powstania korzyści majątkowej, a jedynie jest to zwrot.

2\. Odsetki są zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

3\. Nie, ponieważ nie jest to dochód i nie jest opodatkowany.

4\. Nie, ponieważ ugoda ta nie rodzi skutków podatkowych.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z ogólnej definicji przychodów, zawartej w art. 11 ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wynika, że:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Przepis art. 10 ust. 1 ww. ustawy zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy:

Źródłem przychodów są „inne źródła”.

Definicja ta, dla potrzeb opodatkowania dochodów uzyskiwanych z innych źródeł została uzupełniona w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy, który stanowi, że:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega zatem dochód uzyskiwany w wyniku określonych czynności faktycznych i prawnych, w następstwie których mamy do czynienia z przyrostem mienia, osiągniętym przysporzeniem majątkowym mającym konkretny wymiar finansowy. Tak więc podstawą uzyskania przychodów z innych źródeł mogą być tylko takie czynności, w wyniku których następuje po stronie osoby fizycznej przysporzenie majątkowe.

Do przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym nie zalicza się natomiast kwot uzyskanych z tytułu różnego rodzaju zwrotów własnych nakładów poczynionych za inny podmiot, pod warunkiem, że ów zwrot rzeczywiście odpowiada kwocie uprzednio poniesionych wydatków.

Powyższe potwierdza również orzecznictwo, np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 31 sierpnia 2017 r. sygn. II FSK 2253/15 oraz w wyroku z 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II FSK 2076/15 stwierdził, że przychód nie występuje, gdy podatnik uzyskuje zwrot poniesionych nakładów. Przychód jest bowiem w istocie określonym przyrostem majątkowym. W przypadku zwrotu już poniesionego wydatku nie dochodzi do zwiększenia aktywów (podatnik odzyskuje aktywa, które wcześniej posiadał). Nie ma więc przedmiotu opodatkowania.

Jak podała Pani we wniosku kwota, którą Pani ostatecznie otrzymała jest niższa niż przekazana dłużniczce i jednocześnie niższa niż zasądzona przez sąd. Otrzymany zwrot nie stanowi więc dla Pani przysporzenia majątkowego. Nie ma zatem podstaw, aby zwróconą kwotę uznać za Pani dochód podlegający opodatkowaniu. Dla celów podatkowych zwrot taki jest obojętny podatkowo.

Odnosząc się natomiast do kwestii otrzymanych przez Panią odsetek wskazać należy, że instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którym:

Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach, w odniesieniu do odsetek, możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje wyłącznie wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.

Ustawą z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r. poz. 2105) do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzono art. 21 ust. 1 pkt 95b, który ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2021 r.

Zgodnie z ww. przepisem:

Wolne od podatku dochodowego są: odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przepis art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwalnia z opodatkowania wszelkie odsetki za opóźnienie wypłacone w związku ze świadczeniami, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Skoro otrzymany zwrot należności głównej nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone z tytułu nieterminowej wypłaty tej należności odsetki również nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na mocy zwolnienia wynikającego z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

**Podsumowując, otrzymana kwota należności głównej, będąca zwrotem poniesionych przez Panią nakładów, nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Natomiast kwota otrzymanych odsetek za zwłokę korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem nie ma Pani obowiązku wykazywania otrzymanych kwot w zeznaniu rocznym, ani informowania w jakikolwiek sposób urzędu skarbowego o dokonanej transakcji.**

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).