Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP2/443-1170/14/AK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2014-11-27
Teza: Prawo do odliczania podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawianych przez drugiego uczestnika konsorcjum uwzględniających jego udział w zysku.
Słowa kluczowe: konsorcjum; odliczenia-odliczenie od podatku
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 26 sierpnia 2014 r. (data wpływu 1 września 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczania podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawianych przez drugiego uczestnika konsorcjum uwzględniających jego udział w zysku - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 1 września 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczania podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawianych przez drugiego uczestnika konsorcjum uwzględniających jego udział w zysku.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług, prowadzącym działalność gospodarczą na terytorium Polski. Jest następcą prawnym spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (spółki z o.o.), która w ramach wykonywanej działalności gospodarczej utworzyła konsorcjum z osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą na terytorium Polski, posiadającą status czynnego, zarejestrowanego podatnika podatków i usług.

Spółka z o.o., która utworzyła konsorcjum, uległa przekształceniu w spółkę komandytową, czyli Wnioskodawcę. Podstawą prawną przekształcenia były przepisy art. 551 i n. Kodeksu spółek handlowych. Użyte w dalszej części niniejszego wniosku określenie „Wnioskodawca" dotyczy również spółki z o.o., z której przekształcenia powstał Wnioskodawca, czyli poprzednika prawnego Wnioskodawcy.

Działalność konsorcjum, którego Wnioskodawca jest stroną, polega na:

*   nabyciu przez Wnioskodawcę gruntu częściowo zabudowanego zabytkowym budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym,
*   wykonaniu przez uczestników konsorcjum kompleksowej renowacji nabytego budynku,
*   wybudowaniu przez uczestników konsorcjum na nabytym gruncie nowego budynku mieszkalnego wielorodzinnego, w bezpośrednim sąsiedztwie istniejącego wcześniej budynku zabytkowego,
*   sprzedaży przez Wnioskodawcę wyodrębnionych lokali mieszkalnych w obydwu wyżej wskazanych budynkach.

Dostawa wszystkich lokali mieszkalnych w zabytkowym budynku mieszkalnym poddanym renowacji jest zwolniona z podatku od towarów i usług.

Wnioskodawca, jako lider konsorcjum, dokonuje nabyć towarów i usług w celu realizacji celów konsorcjum. Jak również we własnym imieniu i na własny rachunek sprzedaje lokale mieszkalne w obydwu budynkach - nowowybudowanym oraz poddanym renowacji. Wszelkie oświadczenia majątkowe związane z realizacją celów konsorcjum składa lider konsorcjum, przy czym złożenie oświadczenia każdorazowo wymaga akceptacji drugiego uczestnika konsorcjum w formie kontrasygnaty. Niemniej jednak stroną umów cywilnoprawnych zawieranych z osobami trzecimi w wykonaniu umowy konsorcjum jest wyłącznie Wnioskodawca.

Wnioskodawca zobowiązał się do nabycia nieruchomości oraz zlecenia wykonania budowy i renowacji budynków, jak również do sfinansowania realizowanego przez konsorcjum przedsięwzięcia, częściowo ze środków własnych, a częściowo ze środków pochodzących z kredytu bankowego.

Zgodnie z umową konsorcjum, drugi uczestnik konsorcjum wykonuje następujące czynności:

*   wyszukanie i wskazanie nieruchomości, na której zostaną zrealizowane cele konsorcjum,
*   pozyskanie opracowania koncepcji realizacji inwestycji oraz planu finansowego przedsięwzięcia,
*   doprowadzenie do nabycia nieruchomości przez Wnioskodawcę,
*   uzyskanie odpowiednich dla realizacji inwestycji zezwoleń administracyjnych, w tym w szczególności pozwolenia na budowę,
*   organizacja inwestycji i administrowanie nieruchomością,
*   poszukiwanie wykonawców inwestycji, prowadzenie negocjacji zmierzających do zawarcia umów o roboty projektowe i budowlane,
*   bieżący nadzór nad jakością i terminowością wykonywanych robót,
*   zakończenie budowy i dokonanie odpowiednich odbiorów budynku, a także uzyskanie przepisanych prawem zezwoleń administracyjnych,
*   wyodrębnienie w wybudowanym budynku lokali mieszkalnych oraz zorganizowanie ich sprzedaży.

Zgodnie z umową, każdy z uczestników konsorcjum uczestniczy w równych częściach w kosztach i zyskach konsorcjum. Wnioskodawca, jako lider konsorcjum, przyjmuje i dokonuje wszelkich rozliczeń z kontrahentami (dostawcami robót i usług, klientami).

Po dokonaniu sprzedaży wszystkich lokali w obydwu wyżej wskazanych budynkach nastąpi ostateczne rozliczenie konsorcjum i przekazanie przez Wnioskodawcę drugiemu z uczestników należnej temu uczestnikowi części zysku osiągniętego przez konsorcjum. W celu rzetelnego rozliczenia konsorcjum Wnioskodawca wyodrębnił w swoich księgach rachunkowych aktywa i pasywa, przychody i koszty związane z realizacją przedsięwzięcia gospodarczego stanowiącego cel konsorcjum.

We wrześniu 2008 r. oraz w grudniu 2012 r. nastąpiło dwukrotne częściowe rozliczenie konsorcjum i wypłata przez poprzednika prawnego Wnioskodawcy drugiemu uczestnikowi konsorcjum należnej temu uczestnikowi części kwot zysku konsorcjum wynikających z tych częściowych rozliczeń. Wskazane powyżej częściowe rozliczenia zysków konsorcjum obejmowały wyłącznie zyski uzyskane przez konsorcjum w wyniku sprzedaży lokali mieszkalnych w nowowybudowanym budynku mieszkalnym wielorodzinnym. Zyski ze sprzedaży wszystkich lokali mieszkalnych znajdujących w zabytkowym budynku mieszkalnym poddanym renowacji będą przedmiotem końcowego rozliczenia zysków konsorcjum.

Na podstawie kalkulacji zysku osiągniętego przez konsorcjum drugi uczestnik konsorcjum wystawił Wnioskodawcy faktury VAT zawierające kwoty naliczonego podatku od towarów i usług, obliczone przy zastosowaniu podstawowej stawki tego podatku. Faktury zostały doręczone Wnioskodawcy w oryginałach.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy na podstawie faktur otrzymanych we wrześniu 2008 r. oraz grudniu 2012 r. przez Wnioskodawcę (w tym poprzednika prawnego Wnioskodawcy) od drugiego uczestnika konsorcjum Wnioskodawca (poprzednik prawny Wnioskodawcy) był uprawniony do odliczenia naliczonego podatku od towarów i usług, w kwotach wynikających z tych faktur?

Zdaniem Wnioskodawcy, należności przysługujące drugiemu uczestnikowi konsorcjum stanowią wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Przepis art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług stanowi, iż przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz drugiego podmiotu, które nie stanowi dostawy towarów. Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług podatnikami są osoby fizyczne, osoby prawne oraz inne jednostki organizacyjne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel i rezultat takiej działalności. Przez działalność gospodarczą rozumie się wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody.

Interpretowane przepisy czytane łącznie stanowią wyraz zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Zgodnie z tą zasadą każda czynność wykonywana odpłatnie przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Odnosząc wyżej przedstawiony stan prawny do stanu faktycznego przedstawionego w niniejszym wniosku, w ocenie Wnioskodawcy, drugi uczestnik konsorcjum świadczy na rzecz Wnioskodawcy usługi opodatkowane podatkiem od towarów i usług, za wynagrodzeniem, które zostało określone w umowie konsorcjum jako połowa zysku uzyskanego z realizowanego przez konsorcjum przedsięwzięcia gospodarczego. Pomiędzy przysługującym drugiemu uczestnikowi konsorcjum udziałem w zyskach a obowiązkami tego podmiotu wynikającymi z umowy istnieje bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy. Udział w zyskach konsorcjum stanowi wynagrodzenie za usługi drugiego uczestnika, zmierzające do osiągnięcia tych zysków w wyniku sprzedaży lokali mieszkalnych.

Umowa konsorcjum należy w polskim prawie cywilnym do umów nienazwanych i obejmuje wzajemne zobowiązania stron konsorcjum do współdziałania w celu realizacji określonego w umowie przedsięwzięcia gospodarczego (por. np. wyrok sądu apelacyjnego w Katowicach z dnia 19 lutego 2004 r., sygn. akt I ACA 885/03). Zgodnie z zasadą swobody umów, strony umowy konsorcjum mogą ułożyć stosunek prawny wedle własnego uznania, byleby nie sprzeciwiał się on przepisom prawa, zasadom współżycia społecznego oraz naturze stosunku prawnego (art. 353¹ kodeksu cywilnego).

W związku z powyższym w orzecznictwie wyróżnia się:

1.  umowy konsorcjum zbliżone do umowy spółki cywilnej, których essentialia negotii obejmują istnienie wspólnego majątku konsorcjum, którym wspólnie zarządzają uczestnicy konsorcjum,
2.  umowy konsorcjum zbliżone do umowy zlecenia, w ramach których cały majątek przeznaczony do realizacji przedsięwzięcia gospodarczego stanowiącego cel powołania konsorcjum stanowi własność lidera konsorcjum, zaś wszelkie czynności prawne podejmowane przez uczestników konsorcjum wywołują skutki prawne wyłącznie w stosunku do lidera konsorcjum (pozostali uczestnicy konsorcjum nie ponoszą odpowiedzialności wobec osób trzecich).

Przykładem orzeczenia, w którym przeciwstawiono sobie dwa wyżej opisane typy konsorcjów, jest wyrok sądu apelacyjnego w Szczecinie z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt I ACA 718/12.

W świetle wyżej przedstawionego stanu faktycznego umowa konsorcjum, której liderem jest Wnioskodawca, jest zdecydowanie zbliżona do umowy zlecenia. Powyższe wynika z następujących okoliczności faktycznych:

1.  stroną czynności cywilnoprawnych podejmowanych w ramach konsorcjum jest wyłącznie Wnioskodawca, drugi uczestnik konsorcjum jest w odniesieniu do kontrahentów osobą trzecią, jedynie z umowy konsorcjum wynika obowiązek Wnioskodawcy uzyskania akceptacji drugiego uczestnika dla tych czynności, czynności prawne dokonane bez uzyskania takiej zgody wywołałyby skutki prawne w relacjach Wnioskodawcy z osobami trzecimi,
2.  umowa konsorcjum nie przewiduje powstania wspólnego majątku uczestników konsorcjum, właścicielem majątku przeznaczonego do realizacji celów konsorcjum jest wyłącznie Wnioskodawca.

Prawidłowa kwalifikacja umowy konsorcjum typu zbliżonego do umowy zlecenia na gruncie podatku od towarów i usług polega w ocenie Wnioskodawcy na rozpoznaniu po stronie drugiego uczestnika konsorcjum obowiązku podatkowego z tytułu wykonywania na rzecz lidera konsorcjum (tj. Wnioskodawcy) usług podlegających opodatkowaniu. Pomiędzy świadczeniem tych usług a udziałem w zyskach drugiego uczestnika konsorcjum istnieje bezpośredni związek, strony umowy konsorcjum uznają te świadczenia za ekwiwalentne. Zasada powszechności opodatkowania działalności gospodarczej podatkiem od towarów i usług domaga się uznania czynności drugiego uczestnika konsorcjum na rzecz Wnioskodawcy za usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Ponadto nie można konsorcjum uznać za jednego podatnika podatku od towarów i usług, ponieważ nabywcą gruntu przeznaczonego na realizację przedsięwzięcia gospodarczego opisanego w niniejszym wniosku jest wyłącznie Wnioskodawca. To Wnioskodawca we własnym imieniu i na własny rachunek sprzedaje lokale mieszkalne w obydwu budynkach położonych na przedmiotowym gruncie.

Podsumowując, niezależnie od formy prawnej współpracy pomiędzy Wnioskodawcą a drugim uczestnikiem konsorcjum należy uznać, iż z ekonomicznego punktu widzenia Wnioskodawca jest nabywcą usług świadczonych przez drugiego uczestnika konsorcjum. Wobec powyższego faktury wystawione przez drugiego uczestnika konsorcjum na rzecz Wnioskodawcy dokumentują czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług. Dostawa przez Wnioskodawcę wszystkich lokali wybudowanych w wykonaniu umowy konsorcjum jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług. Kwoty wynagrodzenia drugiego uczestnika konsorcjum wykazane na fakturach otrzymanych przez Wnioskodawcę dotyczą wyłącznie usług związanych z budową nowego budynku mieszkalnego, a nie renowacją istniejącego wcześniej budynku zabytkowego. Tym samym usługi nabyte przez Wnioskodawcę od drugiego uczestnika konsorcjum mają bezpośredni związek wyłącznie z czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług.

Wyżej zaprezentowane stanowisko znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach indywidualnych wydawanych w imieniu Ministra Finansów, np. w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy nr ITPP2/443-1459a/13/EK z dnia 26 marca 2014 r. oraz w interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu nr ILPP1/443-1047/13-2/JSK z dnia 14 lutego 2014 r.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.