Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-1101/11-3/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-11-16
Teza: Uznanie działalności poligraficznej za zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Brak wyodrębnienia finansowego oraz organizacyjnego przy jednoczesnym braku zobowiązań.
Słowa kluczowe: opodatkowanie; podatek-podatek od towarów i usług; przedsiębiorstwa-zorganizowana część przedsiębiorstwa; wyłączenie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 6

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 5 sierpnia 2011 r. (data wpływu 12 sierpnia 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług. w zakresie przekazania części firmy jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12 sierpnia 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie przekazania części firmy jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Od września 1989 r. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą pod firmą „A” - na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej - prowadzonej przez Wydział Spraw Obywatelskich Prezydenta.

Przedmiotem prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej są między innymi:

*   produkcja sprzętu telekomunikacyjnego,
*   wynajem i dzierżawa maszyn i urządzeń,
*   pozostała działalność poligraficzna (drukarnia).

Firma posiada nieruchomości (współwłaścicielem, których jest Wnioskodawca i żona) oraz maszyny, urządzenia i wyposażenie - nabyte w trakcie prowadzonej działalności i wprowadzone do ewidencji środków trwałych i wyposażenia firmy. Dochody z działalności prowadzonej przez Zainteresowanego opodatkowane są podatkiem liniowym, a ewidencja księgowa prowadzona jest w oparciu o podatkową księgę przychodów i rozchodów.

W roku 2008 Wnioskodawca zaniechał świadczenia usług z zakresu działalności poligraficznej, a posiadane do tego celu lokale, maszyny i urządzenia oraz środki transportu wynajął firmie „B” Sp. z o.o. (w spółce tej nie posiadał i nie posiada żadnych udziałów). Pracownicy zatrudnieni w drukarni zakończyli pracę w firmie Wnioskodawcy, a zostali zatrudnieni w spółce, która dzierżawiła środki materialne służące działalności poligraficznej.

W miesiącu marcu br. żona zarejestrowała własną działalności gospodarczą pod firmą „C” - z zamiarem prowadzenia samodzielnie działalności poligraficznej (drukarni).

W związku z tym faktem Wnioskodawca zamierza przekazać małżonce pełny zestaw środków materialnych, umożliwiających jej prowadzenie ww. działalności poligraficznej, na który to zestaw będą się składać następujące elementy:

*   budynek administracyjny, kotłownia oraz budynek produkcyjny wraz z przyległym placem, pełny zestaw (użytkowanych wcześniej w firmie Wnioskodawcy) maszyn i urządzeń poligraficznych,
*   wózek widłowy i dwa samochody ciężarowe, umożliwiające pełną obsługę prowadzonej działalności poligraficznej,
*   oprogramowanie „R” do ewidencji czasu pracy pracowników oraz
*   niezbędną część wyposażenia (m. in. sprzęt biurowy i meble biurowe).

Wszystkie te ww. środki materialne są ujęte w ewidencji środków trwałych i wyposażenia firmy Wnioskodawcy, wszystkie też służyły w całości sprzedaży opodatkowanej. Większość wymienionych środków trwałych została przez Wnioskodawcę nabyta bez odliczania podatku naliczonego VAT. Wszystkie te elementy majątku zostały nabyte w czasie trwania między małżonkami wspólnoty majątkowej i wspólnota ta w dalszym ciągu istnieje i będzie istniała.

W związku z zamiarem nieodpłatnego przekazania części wspólnego majątku (wykorzystywanego dotychczas w działalności gospodarczej) do działalności gospodarczej żony – Wnioskodawca zwraca się o udzielenie odpowiedzi na wskazane niżej pytanie.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Jakie skutki w podatku od towarów i usług spowoduje przekazanie części majątku z firmy Wnioskodawcy do działalności gospodarczej żony, a w szczególności, czy ww. zestaw środków materialnych (w świetle ustawy o podatku od towarów i usług) stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, a tym samym - na mocy art. 6 pkt 1 ustawy - czynność ta jest zwolniona od podatku VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, wymieniony zestaw środków materialnych służących prowadzonej działalności poligraficznej, na który składają się nieruchomości, maszyny i urządzenia poligraficzne, środki transportu, wyposażenie biurowe i oprogramowanie do ewidencji czasu pracy pracowników, stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, a tym samym - czynność przekazania zorganizowanej części przedsiębiorstwa, na mocy art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, iż przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 powołanej ustawy. Zgodnie z zapisem zawartym w tym przepisie, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2011 r., przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę w jakiej dokonano czynności prawnej.

Jednocześnie przepisy art. 6 ustawy wskazują na wyłączenia określonych czynności spod zakresu stosowania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Są tutaj wskazane te czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszcząc się w zakresie odpłatnej dostawy towarów, czy też odpłatnego świadczenia usług. Z uwagi jednakże na stosowne wyłączenie, czynności te nie podlegają opodatkowaniu.

Stosownie bowiem do art. 6 pkt 1 ustawy, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa, jak również zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Pojęcie „transakcji zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.

Zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów, a więc może nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej, w tym także w formie umowy sprzedaży.

Zaznaczyć należy, iż przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie zawierają definicji „przedsiębiorstwa”. Dlatego też, dla potrzeb przepisów ustaw podatkowych należy posłużyć się definicją sformułowaną w art. 551 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.).

Zgodnie z powołanym wyżej przepisem, przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych, przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1.  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);
2.  własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;
3.  prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;
4.  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;
5.  koncesje, licencje i zezwolenia;
6.  patenty i inne prawa własności przemysłowej;
7.  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;
8.  tajemnice przedsiębiorstwa;
9.  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zatem, składniki materialne i niematerialne, wchodzące w skład przedsiębiorstwa, powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w ten sposób, iż można mówić o nich jako o zespole, a nie zbiorze pewnych elementów. Istotne jest, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami, tak żeby przekazana masa mogła posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej.

Ponadto art. 552 k.c. stanowi, iż czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba, że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.

Natomiast, według art. 2 pkt 27e ustawy, przez „zorganizowaną część przedsiębiorstwa” rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Przedsiębiorstwo, czy też zorganizowana część przedsiębiorstwa jako przedmiot zbycia, musi zatem stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, iż najistotniejsze dla przedmiotowego zagadnienia jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, iż zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. W tym miejscu należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 552 Kodeksu cywilnego, czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo – obejmuje wszystko co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Zatem zbywany majątek można uznać za zorganizowaną część przedsiębiorstwa tylko wówczas, gdy stanowi on zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych).

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze.

Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ponadto, wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalne niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.

Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym. Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).

Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy więc do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są wszystkie następujące przesłanki:

1.  istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań,
2.  zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
3.  składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
4.  zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Z opisanego zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca od września 1989 r. prowadzi działalność gospodarczą. Przedmiotem prowadzonej działalności są m. in.: produkcja sprzętu telekomunikacyjnego, wynajem i dzierżawa maszyn i urządzeń, pozostała działalność poligraficzna (drukarnia). W roku 2008 Zainteresowany zaniechał świadczenia usług z zakresu działalności poligraficznej, a posiadane maszyny, urządzenia i środki transportu wynajął sp. z o.o., w której nie posiada udziałów. Pracownicy zatrudnieni w drukarni Wnioskodawcy zostali zatrudnieni w sp. z o.o. dzierżawiącej środki materialne służące działalności poligraficznej. W marcu 2011 r. małżonka Wnioskodawcy zarejestrowała własną działalność gospodarczą z zamiarem prowadzenia samodzielnie działalności poligraficznej (drukarni). W związku z tym faktem, Zainteresowany zamierza przekazać małżonce zestaw środków materialnych, umożliwiających prowadzenie ww. działalności poligraficznej. Na zestaw ten będą się składać następujące elementy: budynek administracyjny, kotłownia oraz budynek produkcyjny wraz z przyległym placem, pełny zestaw (użytkowanych wcześniej w firmie Wnioskodawcy) maszyn i urządzeń poligraficznych, wózek widłowy i dwa samochody ciężarowe, umożliwiające pełną obsługę prowadzonej działalności poligraficznej, oprogramowanie „R” do ewidencji czasu pracy pracowników oraz niezbędną część wyposażenia (m. in. sprzęt biurowy i meble biurowe).

Działalność poligraficzna, która ma być przedmiotem przekazania cechuje się jedynie wyodrębnieniem funkcjonalnym w prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawcy. Zainteresowany prowadzi działalność na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, która obejmuje działalność poligraficzną. W opisanej sprawie drukarnia nie stanowi odrębnego oddziału lub wydziału ustanowionego statutem firmy co mogłoby świadczyć o wyodrębnieniu organizacyjnym. Drukarnia wraz ze swym inwentarzem maszyn i urządzeń cechuje się jedynie wyodrębnieniem funkcjonalnym, przeznaczeniem i rodzajem działalności zarobkowej. W przedstawionej sprawie nie ustanowiono zatem wyodrębnienia finansowego oraz organizacyjnego. Ponadto, działalność poligraficzna jest tu zespołem składników materialnych lecz bez zobowiązań, o których mowa w art. 2 pkt 27e ustawy. Skutkiem powyższego przenoszona na małżonkę działalność poligraficzna obejmująca określone składniki materialne posiadająca jedynie wyodrębnienie funkcjonalne nie może być uznana za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, a jej dostawa nie jest czynnością, o której mowa w art. 6 pkt 1 ustawy. W konsekwencji przeniesienie drukarni wraz ze składnikami do prowadzenia takiej działalności nie korzysta z wyłączenia od stosowania przepisów ustawy o podatku VAT. W takiej sytuacji przeniesienie własności poszczególnych towarów będzie czynnością, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Mając na względzie powołane przepisy prawa oraz opisane zdarzenie przyszłe wskazać należy, iż – jak przedstawiono we wniosku – przekazana na rzecz małżonki część działalności obejmująca drukarnię (składniki majątkowe działalności poligraficznej), nie może być uznana za zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

Tutejszy Organ informuje ponadto, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanego oraz stanowiska w tym zakresie. Inne kwestie przedstawione w opisywanym stanie faktycznym, które nie zostały objęte pytaniem oraz stanowiskiem - nie mogą być zgodnie z art. 14b § 1 oraz art. 14f § 2 Ordynacji podatkowej - rozpatrzone.

Dotyczy to w szczególności sprawy korzystania ze zwolnienia od podatku VAT dostawy poszczególnych składników działalności poligraficznej.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Ponadto informuje się, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie przekazania części firmy jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Natomiast, kwestie dotyczące zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym oraz podatku od czynności cywilnoprawnych zostały załatwione odrębnymi pismami.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.