Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-181/14-2/LS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-05-28
Teza: Czy zawarte na podstawie Umowy transakcje będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (dalej: „podatek PCC”)?
Słowa kluczowe: cash pooling; spółki; umowa; usługi
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 2 kwietnia 2014 r. (data wpływu 7 kwietnia 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych usługi zarządzania płynnością finansową - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 7 kwietnia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych usługi zarządzania płynnością finansową.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Sp. z o.o. (dalej: „Spółka”) zawarła ze swoim jedynym udziałowcem, SA z siedzibą we Francji (dalej: „Holding”), Umowę o Zarządzanie Środkami Pieniężnymi (ang. Cash Management Agreement, dalej: „Umowa”) w celu osiągnięcia możliwie najefektywniejszej struktury organizacyjnej w ramach zarządzania środkami pieniężnymi. Stronami zawartej umowy są wyłącznie Spółka oraz Holding. Spółka rozważy w przyszłości możliwość podpisania podobnej Umowy z innymi Spółkami pośrednio lub bezpośrednio kontrolowanymi przez Holding.

W momencie podpisania Umowy Spółka otworzy wewnątrzgrupowy rachunek bieżący, który będzie obciążany lub uznawany kwotą odzwierciedlającą kwotę jaka płacona jest przez Spółkę lub otrzymywana od Holding w wykonaniu Umowy oraz kwotami wynikającymi z innych rozliczeń transakcji (pieniężnych i niepieniężnych) pomiędzy Spółką a Holdingiem albo pomiędzy Spółką a jakąkolwiek inną spółką pośrednio lub bezpośrednio kontrolowaną przez Holding. Transakcje te obejmują m.in. wzajemne potrącenia (netting agreement), transakcje zabezpieczające (hedging agreements), transakcje finansowe (wypłata odsetek, dywidend, przeniesienie udziałów) ale nie są do nich ograniczone.

W celu efektywnego zarządzania środkami pieniężnymi w ramach grupy powiązanych kapitałowo spółek, w której spółką matką jest Holding i do której należy Spółka (dalej; „Grupa”), Spółka udostępnia Holdingowi nadwyżki środków pieniężnych w walucie polskiej generowane przez Spółkę, jak również Holding udostępnia Spółce środki pieniężne w walucie polskiej. Rolą Holdingu w zarządzaniu środkami pieniężnymi jest zebranie nadwyżek Spółki oraz ich wykorzystanie zgodnie z polityką finansową Grupy. Holding nie przelewa swoich nadwyżek finansowych w ramach zawartej Umowy. Holding zapewnia jednak pokrycie niedoborów i zapotrzebowania środków pieniężnych Spółce w razie takiej potrzeby. Niemniej, zarówno kwoty przekazywane przez Spółkę, jak i Holding nie wynikają z Umowy wielkość tych kwot znana jest dopiero w momencie powstania nadwyżki, niedoboru lub zgłoszenia zapotrzebowania na środki przez Spółkę a zdarzenia te wynikają z wielu różnych czynników, np. spłat należności przez klientów. Umowa nie określa również ogólnej metody wyrównywania powstałych w jej ramach zobowiązań, jednak Holding jest zobowiązany do zwrotu środków Spółce na jej żądanie lub na moment rozwiązana Umowy przez jedną ze stron dochodzi do wzajemnego zwrotu udostępnionych środków pieniężnych.

Zgodnie z Umową Spółka jest zobowiązana, przy zachowaniu należytej staranności, przesyłać na rachunek należący do Holdingu nadwyżki środków pieniężnych znajdujące się na rachunku krajowym. Transfer środków będzie każdorazowo dokonywany poprzez polecenie przelewu bankowego wystawionego przez Spółkę. Holding uprawniony będzie do dysponowania środkami Spółki zgodnie z polityką finansową grupy. Spółka nie posiada jednak informacji jak wykorzystywane są środki pieniężne przekazywane do Holdingu.

Ilość transferów w ciągu miesiąca nie została określona w Umowne - mogą to być transfery kilka razy dziennie, raz dzienne, co dwa dni lub w innych okresach. Ilość transferów może być również inna w różnych miesiącach. Wskazane transfery wanny być dokonywane w taki sposób, aby rachunek krajowy Spółki przynajmniej na koniec miesiąca był bliski wartości zero.

Z drugiej strony w przypadku, kiedy Spółka będzie miała zapotrzebowanie na środki pieniężne (będzie miała niedobory gotówki), będzie ona uprawniona do zwrócenia się do Holdingu o zasilenie swojego rachunku krajowego, a Holding będzie zobowiązany do zasilenia tego rachunku środkami pieniężnymi, zgodnie z potrzebami Spółki.

W związku z powyższymi transakcjami (tj. m.in. zarządzaniem środkami pieniężnymi na podstawie Umowy oraz pozostałymi transakcjami odzwierciedlanymi na wewmątrzgrupowym rachunku bieżącym) naliczane będą odsetki, które kalkulowane są w oparciu o dzienne saldo wewnątrzgnipowego rachunku bieżącego Spółki i Holdingu. Jeżeli saldo wewnątrzgrupowego rachunku bieżącego Spółki i Holdingu będzie dodatnie, Spółka będzie uprawniona do otrzymania oprocentowania w wysokości określonej w Umowie. Jeżeli natomiast saldo wewnątrzgrupowego rachunku bieżącego Spółki i Holdingu będzie ujemne, Spółka zobowiązania będzie do zapłaty odsetek na rzecz Holdingu. Wskazane odsetki będą rozliczane w okresie miesięcznym. Jeżeli w danym miesiącu Spółka będzie zarówno zobowiązana do zapłaty odsetek na rzecz Holdingu, jak i będzie uprawniona do otrzymania oprocentowania od Holdingu, wówczas Spółka wystawi fakturę z tytułu należnych jej odsetek oraz otrzyma fakturę od Holdingu z tytułu odsetek do jakich zapłaty jest zobowiązana). Odsetki nie będą kompensowane.

Ponadto, Spółka będzie pełniła funkcje lokalnego „pool leadera” w stosunku do innych spółek pośrednio kontrolowanych przez Holding, które mają swoją siedzibę w Polsce, tj. N Sp. z o.o. oraz SP Sp. z o.o. (dalej: „Spółki Wnuczki”). Funkcja ta będzie wynikać z podpisanej pomiędzy Spółką a Spółkami Wnuczkami umowy o zarządzanie środkami pieniężnymi, która cechować się będzie analogicznymi rozwiązaniami jak Umowa. W momencie zawarcia umowy Spółka otworzy wewnątrzgrupowe rachunki bieżące dla Spółek Wnuczek odzwierciedlające rozliczenia pomiędzy Spółką i każdą ze Spółek Wnuczek. Rachunki te będą miały taki sam charakter jak wewnątrzgrupowy rachunek bieżący otwarty dla Spółki i Holdingu.

W związku z tą funkcją Spółka będzie otrzymywać od Spółek Wnuczek ich nadwyżki finansowa, oraz w razie takiej potrzeby zapewniać pokrycie ich niedoborów środkami pieniężnymi. W związku z transakcjami (tj. m.in. zarządzaniem środkami pieniężnymi na podstawie Umowy ale nie wyłącznie) odzwierciedlonymi na wewnątrzgrupowych rachunkach bieżących naliczane będą odsetki, które kalkulowane będą w oparciu o dzienne saldo wewnątrzgrupowych rachunków bieżących pomiędzy Spółką, a Spółkami Wnuczkami. Rozliczenia z tytułu odsetek będą dokumentowane analogicznie jak w przypadku Umowy.

W związku z powyższym saldo wewnątrzgrupowego rachunku bieżącego rozliczeń pomiędzy Spółką, a Holdingiem wynikać będzie z wypadkowej sald wewnątrzgrupowych rachunków bieżących prowadzonych dla Spółki oraz Spółek Wnuczek. W przyszłości możliwa będzie również automatyzacja powyżej opisanych procesów zgodnie z odrębną umową zawartą z bankiem.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

1.  Czy do odsetek wypłacanych przez Spółkę na rzecz Holdingu z tytułu środków udostępnionych przez Holding odzwierciedlonych na wewnątrzgrupowym rachunku bieżącym Spółki na podstawie Umowy, będą miały zastosowanie ograniczenia dotyczące niedostatecznej kapitalizacji określone w art. 16 ust. 1 pkt 60 i pkt 61 ustawy ClT?
2.  Czy odsetki uiszczane przez Spółkę na rzecz Holdingu na podstawie Umowy nie będą podlegały w Polsce opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od tych wypłat, pod warunkiem posiadania przez Spółkę certyfikatu rezydencji wydanego przez właściwy organ administracji francuskiej, potwierdzającego rezydencję podatkowy Holdingu wfe Francji oraz oświadczenia Holdingu o tym, że Holding nie korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od całości swoich dochodów, bez względu na źródło ich osiągania?
3.  Czy świadczenia wzajemnie otrzymywane przez strony Umowy na podstawie Umowy, stanowią świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy VAT? Jeśli odpowiedź jest twierdząca, czy odsetki otrzymywane od drugiej strony Umowy należy uznać za wynagrodzenie za te usługi? Czy usługi te stanowią usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli zwolnione z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy VAT? Czy taką samą kwalifikację należy przyjąć dla umów o zarządzanie środkami pieniężnymi, które będą zawarte ze Spółkami Wnuczkami?
4.  Czy zawarte na podstawie Umowy transakcje będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (dalej: „podatek PCC”)?

Niniejsza interpretacja dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku od towarów i usług zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Zdaniem Wnioskodawcy,

Spółka niniejszym oświadcza, że uzyskała interpretację indywidualną w podobnym stanie faktycznie (interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 23 września 2011 r., sygn. IPPB2/436-225/11-4/MZ), w którym jednak nie była brana pod uwagę nowa struktura funkcjonowania zarządzania środkami pieniężnymi w Grupie, a przez to nie była uwzględniona rola Spółki jako lokalnego „pool leadera” oraz fakt odzwierciedlenia w saldzie wewnątrzgrupowego rachunku bieżącego rozliczeń wynikających z innych rozliczeń transakcji (pieniężnych i niepieniężnych) pomiędzy Spółką a Holdingiem takich jak wzajemne potrącenia (netting agreement), transakcje zabezpieczające (hedging agreements), transakcje finansowe (wyplata odsetek, dywidend, przeniesienie udziałów). W interpretacji tej, organ podatkowy wskazał, iż czynności wykonywane w ramach umowy o zarządzanie środkami pieniężnymi w ramach Umowy nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem PCC. W ocenie Spółki, nowe zdarzenie przyszłe, które uwzględnia rolę Spółki jako lokalnego „pool leadera” oraz dokonywanie dodatkowych rozliczeń poprzez wewnątrz grupowy rachunek bieżący powinno być kwalifikowane z punktu widzenia podatku PCC w sposób analogiczny.

W ocenie Spółki zarówno świadczenia stron w ramach Umowy, jak również w ramach umów, które będą zawarte ze Spółkami Wnuczkami należy kwalifikować jako niepodlegające opodatkowaniu podatkiem PCC. jako czynności, które nie zastały wskazane w art. 1 ust. 1 ustawy PCC. W przypadku innej kwalifikacji czynności te powinny być zwolnione z podatku PCC na postawie art. 2 pkt 4 ustawy PCC.

Zdaniem Spółki, transakcje dokonywane pomiędzy Holdingiem a Spółką na podstawie Umowy nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem PCC. Opisana wcześniej Umowa jest umową nienazwaną, niezdefiniowaną nigdzie w prawie polskim. Jak zostało to wskazane w argumentacji odnośnie pytania pierwszego, w ocenie Spółki transakcje te nie będą również spełniały kryterium pożyczki. Umowa ta nie zawiera się zatem w zamkniętym katalogu przedmiotu opodatkowania podatkiem PCC określonym w art. 1 ust. 1 ustawy PCC. W związku z tym czynności wykonywane w ramach Umowy nie podlegają podatkowa od czynności cywilnoprawnych.

Przy tym, nawet gdyby potraktować transakcje w ramach Umowy jako forma pożyczki, to zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o PCC, podatkowa PCC nie podlegają, co do zasady, czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest zwolniona od tego podatku. Warto nadmienić, iż podatek VAT w rozumieniu przepisów ustawy o PCC to również podatek od wartości dodanej w państwie członkowskim.

W ocenie Spółki, zgodnie z przedstawioną argumentacją odnośnie pytania trzeciego, transakcje realizowane na podstawie Umowy powinny stanowić usługę finansowy objętą zakresem podatku VAT i jednocześnie od tego podatku zwolnioną. A zatem przedmiotowe transakcje nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem PCC w myśl art. 2 pkt 4 ustawy o PCC.

Mając na względzie, iż rozwiązania umownie w umowach o zarządzanie środkami pieniężnymi, które będą zawarte ze Spółkami Wnuczkami będą analogiczne, należy uznać, że ich kwalifikacja podatkowa w tym zakresie powinna być analogiczna.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 z późn. zm.) podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne ( art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. ustawy przedmiotem opodatkowania są umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

W myśl art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121) dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy lub tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Należy podkreślić, iż umowa cash pooling pozostaje na gruncie polskiego prawa umową nienazwaną. Ustawa Kodeks cywilny - w części zobowiązaniowej - nie zawiera przepisów odnoszących się do tego typu umowy. Przedstawiona we wniosku konstrukcja umowy cash pooling, jako sposobu gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestniczących podmiotów, pomimo zawierania w sobie pewnych elementów pożyczki, nie wyczerpuje istotnych jej znamion. „Cash pooling” polega na umożliwieniu lepszej gospodarki finansowej grupy kapitałowej. Dzięki tej usłudze można skompensować niedobory środków przedsiębiorstw należących do danej grupy nadwyżkami innych przedsiębiorstw należących do tej samej grupy oraz korzystnie zagospodarować nadwyżkę środków netto.

W przypadku „Cash poolingu” mamy do czynienia z trzema przynajmniej podmiotami, a mianowicie: podmiotem posiadającym wolne środki finansowe, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz bankiem występującym w roli pośrednika działającego we własnym imieniu. Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot.

Uczestnik „cash poolingu” posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników „cash poolingu”. Należy stwierdzić, iż zawarcie umowy dotyczącej kompleksowego zarządzania płynnością finansową „cash pooling” nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Czynności tego typu nie można również zakwalifikować jako umowy pożyczki. Tym samym wszelkie czynności dokonywane w ramach umowy nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Należy stwierdzić, że czynności dokonywane w ramach usługi zarządzania płynnością finansową nie zostały wymienione w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, czynności te nie będą podlegały opodatkowaniu ww. podatkiem zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. W związku z powyższym bezprzedmiotowe jest rozpatrywanie wniosku pod kątem zastosowania art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W odniesieniu do powołanej przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnej organu podatkowego należy stwierdzić, że interpretacja ta została wydana w indywidualnej sprawie i nie jest wiążąca dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.