Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT1-1.4012.848.2018.2.RG
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2019-01-07
Teza: niepodleganie opodatkowaniu otrzymanych przez Wnioskodawcę środków, stanowiących partycypację (współfinansowanie) przez wykonawcę inwestycji drogowej w zwiększonych kosztach przewozów publicznych komunikacji miejskiej
Słowa kluczowe: gmina; koszt; opodatkowanie; partycypacja; projekt
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 26 października 2018 r. (data wpływu 7 listopada 2018 r.), uzupełnionym pismem z dnia 21 grudnia 2018 r. (data wpływu 2 stycznia 2019 r.), o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie niepodlegania opodatkowaniu otrzymanych przez Wnioskodawcę środków, stanowiących partycypację (współfinansowanie) przez wykonawcę inwestycji drogowej w zwiększonych kosztach przewozów publicznych komunikacji miejskiej - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 7 listopada 2018 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie niepodlegania opodatkowaniu otrzymanych przez Wnioskodawcę środków, stanowiących partycypację (współfinansowanie) przez wykonawcę inwestycji drogowej w zwiększonych kosztach przewozów publicznych komunikacji miejskiej.

Przedmiotowy wniosek uzupełniono pismem z dnia 21 grudnia 2018 r. (data wpływu 2 stycznia 2019 r.) o doprecyzowanie opisu sprawy.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny (doprecyzowany w uzupełnieniu wniosku).

Gmina … - Miasto na prawach Powiatu (dalej: „Gmina” lub „Wnioskodawca”) jest związkiem publicznoprawnym wyposażonym w osobowość prawną, który powinien zaspokajać potrzeby wspólnoty poprzez realizację zadań publicznych, Wykonanie tych zadań następuje w formach ściśle określonych przez prawo.

Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: VAT).

Wnioskodawca, stosownie do art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 994.; dalej: ustawa o samorządzie gminnym), wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność oraz posiada osobowość prawną.

Gmina … wykonuje zadania nałożone na nią odrębnymi przepisami prawa, dla których realizacji została powołana, w szczególności na podstawie ustawy o samorządzie gminnym.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ww. ustawy, zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy.

Zadania własne obejmują m.in. sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, a także lokalnego transportu zbiorowego.

Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, w celu wykonywania zadań Gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi. Podmioty takie są wyodrębnionymi jednostkami organizacyjnymi niemającymi osobowości prawnej, które prowadzą swoją działalność w formie samorządowego zakładu budżetowego lub jednostki budżetowej. W oparciu o ww. przepis na podstawie Uchwały nr … z 26 sierpnia 1999r. Rady Miejskiej … utworzona została jednostka organizacyjna - Zarząd Dróg … w … (dalej: ZD…).

Zgodnie z uchwalonym przez Radę Miejską w … statutem ZD… – jednostce budżetowej Gminy … powierzono następujące zadania:

1.  W zakresie dróg:
    1.  prowadzenie spraw związanych z realizacją inwestycji drogowych, w tym opracowywanie projektów planów finansowych budowy dróg, drogowych obiektów inżynierskich oraz kanałów technologicznych,
    2.  pełnienie funkcji inwestora dla zadań Zarządu,
    3.  współdziałanie z właściwymi komórkami organizacyjnymi Urzędu Miejskiego w … oraz jednostkami organizacyjnymi Gminy … w celu uzyskania decyzji niezbędnych do realizacji drogowych zadań inwestycyjnych,
    4.  współdziałanie z właściwymi komórkami organizacyjnymi Urzędu Miejskiego w … oraz jednostkami organizacyjnymi Gminy … w zakresie pozyskiwania i zarządzania zewnętrznymi pomocowymi środkami finansowymi, w tym pozyskiwanymi z Unii Europejskiej,
    5.  zawieranie umów z inwestorami inwestycji niedrogowych, które powodują budowę lub przebudowę dróg publicznych, określających szczegółowe warunki budowy lub przebudowy tych dróg. W przypadku, gdy inwestycją niedrogową jest kanał technologiczny zawieranie umów określających warunki przekazania wybudowanych kanałów technologicznych,
    6.  utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą,
    7.  realizacja zadań w zakresie inżynierii ruchu,
    8.  koordynacja robót w pasie drogowym,
    9.  wydawanie zezwoleń na zajęcie pasa drogowego dróg publicznych i zjazdy z tych dróg oraz pobieranie opłat i kar pieniężnych,
    10.  zawieranie umów na zajęcie pasa drogowego dróg wewnętrznych, na umieszczanie w pasie drogowym reklam, obiektów handlowych, tymczasowych stoisk handlowych i na zjazdy z dróg oraz pobieranie opłat,
    11.  prowadzenie ewidencji dróg, obiektów mostowych, tuneli i przepustów oraz udostępnianie ich na żądanie uprawnionym organom,
    12.  sporządzanie informacji o drogach publicznych oraz przekazywanie ich Generalnemu Dyrektorowi Dróg Krajowych i Autostrad,
    13.  przeprowadzanie okresowych kontroli stanu dróg i drogowych obiektów inżynierskich, ze szczególnym uwzględnieniem ich wpływu na stan bezpieczeństwa ruchu drogowego,
    14.  wykonywanie robót interwencyjnych, robót utrzymaniowych i zabezpieczających,
    15.  przeciwdziałanie niszczeniu dróg przez ich użytkowników,
    16.  przeciwdziałanie niekorzystnym przeobrażeniom środowiska mogącym powstać lub powstającym w następstwie budowy lub utrzymania dróg,
    17.  wprowadzanie ograniczeń lub zamykanie dróg i drogowych obiektów inżynierskich dla ruchu oraz wyznaczanie objazdów drogami różnej kategorii, gdy występuje bezpośrednie zagrożenie bezpieczeństwa osób lub mienia,
    18.  utrzymywanie zieleni przydrożnej, w tym sadzenie i usuwanie drzew oraz krzewów,
    19.  zarządzanie i utrzymywanie kanałów technologicznych i pobieranie opłat,
    20.  prowadzenie płatnych miejsc postojowych, pobieranie opłat za korzystanie z płatnych miejsc postojowych oraz windykacja należności z tytułu nieuiszczenia opłaty za korzystanie z płatnych miejsc postojowych,
    21.  utrzymywanie kolektorów miejskiej sieci kanalizacji deszczowej, zbierających wody opadowe z dróg publicznych gminnych, dróg wewnętrznych stanowiących mienie komunalne Gminy … oraz terenów przyległych do dróg publicznych i dróg wewnętrznych stanowiących mienie komunalne Gminy …, z wyłączeniem sieci deszczowych obsługujących tereny przyległe do dróg publicznych, a nie będących drogami,
    22.  realizacja inwestycji w zakresie kanalizacji deszczowej,
    23.  wydawanie warunków przyłączenia do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej,
    24.  zawieranie umów na dostarczenie energii elektrycznej do punktów oświetleniowych zlokalizowanych na drogach,
    25.  eksploatacja urządzeń oświetlenia drogowego,
    26.  realizacja inwestycji w zakresie oświetlenia drogowego,
    27.  ewidencjonowanie opłat środowiskowych za szczególne korzystanie z wód w zakresie odprowadzania wód opadowych i roztopowych.
2.  W zakresie transportu drogowego osób do zadań Zarządu należy:
    1.  zarządzanie komunikacją miejską i zapewnienie odpowiednich warunków funkcjonowania komunikacji miejskiej, w tym tworzenie linii i połączeń komunikacyjnych,
    2.  ustalanie zadań przewozowych w komunikacji miejskiej,
    3.  badanie i analiza potrzeb przewozowych w publicznym transporcie zbiorowym, z uwzględnieniem potrzeb osób niepełnosprawnych i osób o ograniczonej zdolności ruchowej,
    4.  wydawanie zaświadczeń operatorom,
    5.  uzgadnianie wniosków w sprawie wydania przez właściwy organ administracji publicznej zezwoleń na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym oraz zezwoleń na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym,
    6.  kontrola operatorów w zakresie przestrzegania warunków określonych w umowie i zaświadczeniach na wykonywanie regularnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym,
    7.  opracowywanie projektów rozkładów jazdy dla operatorów,
    8.  przygotowywanie i przeprowadzanie postępowań prowadzących do zawarcia umowy o świadczenie usług przewozowych, które zgodnie z obowiązującymi przepisami zabezpiecza Gmina … oraz zawieranie umów na przewozy,
    9.  kontrola świadczonych usług przewozowych,
    10.  przygotowywanie projektów założeń taryfowych w komunikacji miejskiej,
    11.  dystrybucja biletów obowiązujących w komunikacji miejskiej organizowanej przez Gminę … oraz kontrola opłat za przejazdy i windykacja należności z tytułu przejazdu bez biletu lub bez ważnego biletu,
    12.  opiniowanie lokalizacji przystanków autobusowych,
    13.  budowa, konserwacja i utrzymywanie w należytym stanie przystanków autobusowych,
    14.  ustalanie zasad korzystania przez operatorów i przewoźników z przystanków autobusowych zlokalizowanych na publicznych drogach publicznych i drogach wewnętrznych stanowiących mienie komunalne Gminy …,
    15.  pobieranie od przewoźników i operatorów opłat za korzystanie z przystanków autobusowych oraz windykacja należności,
    16.  promowanie komunikacji miejskiej,
    17.  określanie sposobu oznakowania środków transportu wykorzystywanych w przewozach o charakterze użyteczności publicznej.
3.  W zakresie zieleni miejskiej do zadań Zarządu należy:
    1.  utrzymywanie terenów zielonych,
    2.  planowanie i realizacja ukwiecenia Gminy …,
    3.  planowanie i realizacja urządzania nowych skwerów i zieleńców,
    4.  utrzymanie drzewostanu i zadrzewienia Gminy …, w tym kontrola nasadzeń,
    5.  wycinka drzew zgodnie z decyzjami właściwych organów,
    6.  prowadzenie spraw z zakresu pomników przyrody,
    7.  współpraca z innymi jednostkami i instytucjami w zakresie obszarów objętych ochroną.

1.  W zakresie gospodarki odpadami i utrzymania czystości należy:
    1.  zamawianie, nadzorowanie realizacji i rozliczanie usług w zakresie oczyszczania miasta i utrzymania zimowego, w tym dróg publicznych i wewnętrznych,
    2.  usuwanie dzikich wysypisk odpadów z terenów gminnych.
2.  Do pozostałych zadań należą zadania w zakresie:
    1.  utrzymania cieków naturalnych (potoków) i rowów odwadniających,
    2.  wydawania warunków dotyczących regulacji potoków,
    3.  eksploatacji szaletów miejskich, studni publicznych i fontann,
    4.  oznakowania nazw ulic, placów i skwerów,
    5.  zapewnienia iluminacji świątecznych,
    6.  gospodarowania nieruchomościami, na których znajdują się obiekty i urządzenia użyteczności publicznej,
    7.  świadczenia usług remontowych,
    8.  świadczenia usług w zakresie utrzymania terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych,
    9.  zarządzania gruntami i nieruchomościami przekazanymi w zarząd Zarządowi,
    10.  gospodarowania materiałem pochodzącym z rozbiórek dróg i obiektów budowlanych pozostających w zarządzie Zarządu,
    11.  zgłaszania potrzeb inwestycyjnych i remontowych w zakresie prowadzonej działalności,
    12.  zgłaszania wniosków do projektów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w zakresie rozwoju sieci dróg oraz zgłaszanie wniosków i opiniowanie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w zakresie gospodarki komunalnej,
    13.  zgłaszania wniosków i uwag do decyzji o warunkach zabudowy,
    14.  uzgadniania i opiniowania, w zakresie swojej właściwości, dokumentacji projektowych a dotyczących sieci infrastruktury (w tym kanalizacji deszczowej, kanalizacji sanitarnej, oświetlenia ulic, sieci wodociągowych, ciepłowniczych, energetycznych, gazowych, telekomunikacyjnych),
    15.  zarządzania i eksploatacji składowiska odpadów innych niż niebezpieczne przy ul. … oraz składowiska odpadów komunalnych po rekultywacji przy ul. …,
    16.  prowadzenia parkingów (poza pasem dróg publicznych) i pobierania opłat za korzystanie z nich,
    17.  wykonywania usług konserwacyjnych, w zakresie utrzymania czystości, remontowo-budowlanych na obiektach i terenach gminnych, w tym: rozbiórki obiektów, prace zabezpieczające skutki eksploatacji biedaszybów i innych nagłych zdarzeń losowych,
    18.  prowadzenia spraw dotyczących robót publicznych i zatrudniania osób na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu powszechnego,
    19.  realizacji polityki informacyjnej w zakresie zadań statutowych Zarządu,
    20.  realizacja zadań związanych z nadzorowaniem czynności dotyczących usuwania pojazdów oraz prowadzenia parkingu strzeżonego dla pojazdów usuniętych, pobieranie opłat, windykacja należności i udział w czynnościach procesowych.
3.  W zakresie finansów do zadań Zarządu należy:
    1.  opracowywanie planów finansowych zabezpieczających realizację statutowych zadań Zarządu,
    2.  wykonywanie innych zadań zleconych przez Prezydenta Miasta … przy zapewnieniu przez Gminę … na ich realizację środków finansowych.

Gmina za pośrednictwem …. realizuje zatem:

*   czynności opodatkowane VAT niekorzystające ze zwolnienia z opodatkowania takie jak m.in.: sprzedaż biletów komunikacji miejskiej, dzierżawa, najem, udostępnienie miejsca pod reklamę poza pasem drogi publicznej, udostępnienie nieruchomości pod czasowe zajęcie, pobieranie opłat parkingowych z tytułu korzystania z parkingów położonych poza drogami publicznymi,

*   działalność inną niż gospodarcza w zakresie m.in. wydawanych zaświadczeń oraz decyzji administracyjnych, gospodarki odpadami, gospodarka zielenią miejską, usuwanie porzuconych pojazdów, oznakowania nazw ulic, placów i skwerów, wydawanie zezwoleń na zajęcie pasa drogowego dróg publicznych i zjazdy z tych dróg oraz pobieranie opłat i kar pieniężnych.

Zatem w zakresie wykonywanych przez Gminę za pośrednictwem ZD… zadań Gmina występuje w aspekcie ustawy o podatku od towarów i usług z jednej strony jako podatnik VAT, tj. wówczas, gdy zadania realizowane przez Gminę oparte są na stosunkach cywilno-prawnych (art. 15 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT), zaś z drugiej strony jako podmiot niebędący podatnikiem VAT, wtedy gdy realizacja powierzonych zadań opiera się na stosunkach administracyjnych, w trybie reżimu publiczno-prawnego.

ZD… nie jest odrębnym od Gminy podatnikiem VAT w oparciu o przepisy ustawy z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wspólnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą rozliczenia w podatku od towarów i usług przychodu uzyskanego od wykonawcy robót budowlanych wynikających z prowadzonej przez Gminę inwestycji drogowej pn. „…”, realizowanej w ramach zadania inwestycyjnego pn. „…”).

Zgodnie z umową zawartą z wykonawcą na wykonanie robót budowlanych do obowiązków tegoż wykonawcy należy m.in. wprowadzenie i utrzymanie TOR, zgodnie z wykonanym przez Wykonawcę i zatwierdzonym przez Wnioskodawcę TOR, wykonanie na własny koszt prac utrzymaniowych na czynnych, ogólnodostępnych drogach i chodnikach przechodzących przez teren placu budowy oraz zorganizowanie stanowisk czyszczenia opon samochodów wyjeżdżających z budowy na drogę.

Ponadto wykonawca odpowiedzialny jest za przejezdność i bezpieczeństwo ogólnodostępnego ruchu drogowego i pieszego przebiegającego po terenie placu budowy, zgodnie z zatwierdzoną organizacją ruchu. Po wprowadzeniu TOR wykonawca nadzoruje by ruch odbywał się zgodnie z nową organizacją, ale także dba o znaki, sygnalizację itp., w razie zniszczenia to do niego należy ich naprawa.

Wnioskodawca wraz z wykonawcą zawarł poza umową określoną wyżej porozumienie, zgodnie z którym wykonawca partycypuje w dodatkowych kosztach, które ponosi Wnioskodawca związanych z dodatkowymi wydatkami, obejmującymi koszty przewozów publicznych komunikacji miejskiej na linii nr …. Zwiększone koszty spowodowane są koniecznością całkowitego zamknięcia ruchu części ulicy … i tym samym zmiany trasy linii komunikacyjnej nr …, co skutkuje wydłużeniem trasy przejazdu o 0,68 km w przypadku każdego kursu. Jednocześnie Wnioskodawca wyjaśnia, iż zaakceptował projekt tymczasowej organizacji ruchu (w skrócie: TOR).

Dodać należy, że ww. partycypacja (wspófinansowanie) przez Wykonawcę przedmiotowych zwiększonych kosztów komunikacji nie jest spowodowane niedotrzymaniem przez tegoż wykonawcę terminów realizacji robót budowlanych. Z punktu widzenia Wnioskodawcy jest to wsparcie finansowe wykonawcy.

Finansowanie ww. kosztów przez wykonawcę odbywa się za okres wskazany w umowie obejmujący kilka miesięcy (od V-VII 2018 r.) oraz za okresy miesięczne, aż do czasu ustania wydłużonego kursu komunikacyjnego.

W związku z wynikającą z porozumienia partycypacją Wykonawcy w zwiększonych kosztach komunikacji miejskiej, które ponosi Wnioskodawca, Gmina nie jest zobowiązana do jakiegokolwiek świadczenia na rzecz Wykonawcy.

Mając na uwadze fakt, iż w porozumieniu w sposób polubowny, za obopólną wolą Stron uregulowano sprawę partycypacji Wykonawcy w kosztach funkcjonowania komunikacji miejskiej na linii nr …, powstałych w wyniku realizacji przez Wykonawcę inwestycji drogowej pn. „…”, można uznać, iż zawarte porozumienie jest porozumieniem dobrowolnym.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy opisane we wniosku współfinansowanie przez wykonawcę, tj. jego udział w dodatkowych kosztach komunikacji miejskiej Wnioskodawcy, spowodowanych prowadzoną przez Wnioskodawcę inwestycją drogową, której wykonanie zlecono współfinansującemu wykonawcy, leży w zakresie przedmiotowym opodatkowania VAT po stronie Wnioskodawcy, podlegającym opodatkowaniu VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, opisane we wniosku współfinansowanie przez wykonawcę, tj. jego udział w dodatkowych kosztach komunikacji miejskiej Wnioskodawcy, spowodowanych prowadzoną przez Wnioskodawcę inwestycją drogową, której wykonanie zlecono współfinansującemu wykonawcy, nie leżą w zakresie przedmiotowym opodatkowania VAT po stronie Wnioskodawcy, podlegającym opodatkowaniu VAT, bowiem nie wiążą się z wykonaniem po stronie Wnioskodawcy jakimkolwiek świadczeń na rzecz tego wykonawcy.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podlega:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów na terytorium kraju;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Nadto, zgodnie z art. 8: Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

W myśl zaś art. 8 ust. 2a uVAT: W przypadku, gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Definicja świadczenia usług ma charakter dopełniający definicję dostawy towarów i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

Z analizy treści art. 8 ust. 1 ustawy wynika, iż pojęcie świadczenia usług jest bardzo szerokie, obejmuje bowiem różnego rodzaju świadczenia niebędące dostawą towarów w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przepis ten obejmuje swoim zakresem również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych.

Usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Zatem świadczeniem usług podlegającym opodatkowaniu podatkiem VAT jest każde świadczenie odpłatne, które powoduje powstanie przysporzenia po stronie odbiorcy na skutek działania lub zaniechania wykonawcy świadczenia.

Odnosząc przedstawiony opis zdarzenia przyszłego do powołanych przepisów prawa najistotniejszą kwestią jest ustalenie czy Gmina dokonuje w związku z przebudową drogi gminnej jakiegokolwiek świadczenia na rzecz wykonawcy, za które tenże uiszcza wynagrodzenie. Wówczas bowiem można byłoby mówić o świadczeniu, usłudze realizowanej na rzecz Wykonawcy.

Z treści umowy wynika, że wykonawca zobowiązał się do wprowadzenia i utrzymania tymczasowej organizacji ruchu (TOR). Tymczasem porozumienie określa wielkość udziału Wykonawcy w koszcie utrzymania ruchu.

Istotne dla sprawy jest zatem ustalenie czy pokrywana przez wykonawcę część kosztu komunikacji miejskiej stanowi wynagrodzenie za świadczenie wykonane przez Gminę na rzecz wykonawcy.

W ocenie Wnioskodawcy, Gmina nie wykonuje na rzecz wykonawcy żadnego świadczenia, w związku z którym uzyskuje wynagrodzenie. Inwestycja bowiem jest prowadzona i zainicjowana przez Gminę, która to ma zapewnić mieszkańcom, w związku z zadaniem własnym, sprawną komunikację. Ustalona tymczasowa organizacja ruchu (TOR), wydłużająca trasę tej komunikacji, przyczyniająca się do wyższych kosztów Wnioskodawcy nie jest świadczeniem na rzecz wykonawcy, a ww. mieszkańców. Wydłużona droga komunikacyjna oraz zwiększone w związku z tym koszty usługi transportowej realizowanej dla mieszkańców niewątpliwie przyczyniają się do realnej szkody, jednakże nie spowodowanej działaniami wykonawcy, a Gminy podejmującej się inwestycji drogowej. Zatem, uzyskane środki finansowe od wykonawcy nie są ani formą rekompensaty spowodowanej jego działaniami, ani też odsprzedażą usługi komunikacyjnej czy utrzymania tymczasowej organizacji ruchu. Wykonawca nie jest zobowiązany do świadczenia komunikacji na rzecz mieszkańców, a do wprowadzenia i utrzymania TOR. Wykonawca dobrowolnie zdecydował się na częściowe finansowanie dodatkowych kosztów komunikacji spowodowanych inwestycją drogową Gminy.

Wobec powyższego nie zachodzą przesłanki kwalifikujące otrzymane przez Gminę środki do zakresu przedmiotowego opodatkowania VAT, wymienione w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, tym samym otrzymane środki współfinansujące koszty wydłużonej trasy komunikacyjnej nie podlegają opodatkowaniu VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r., poz. 2174), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez towary – stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy – rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…) – art. 7 ust. 1 ustawy.

Natomiast świadczeniem usług, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy, jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy zatem rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Zauważyć również należy, iż usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

Należy również zauważyć, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, dla uznania, że dostawa towarów czy świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie, nagroda. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą.

Należy stwierdzić, że czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie. Czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub świadczącego usługę.

Kolejnym czynnikiem decydującym o tym, czy mamy do czynienia z wynagrodzeniem, jest określenie, czy wynagrodzenie takie było należne z tytułu danego świadczenia. Czynność opodatkowana powstaje bowiem wyłącznie w związku z zaistnieniem stosunku prawnego określonego umową między stronami. Zatem wystąpić musi bezpośredni i niezbędny związek pomiędzy wykonywanymi czynnościami i wysokością otrzymanego wynagrodzenia, oparty o relacje cywilnoprawne pomiędzy podmiotami i jednocześnie wynagrodzenie to może być wyrażone w pieniądzu.

W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności, musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można było powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług, a otrzymanym wynagrodzeniem istnieje wówczas, gdy jest możliwe zidentyfikowanie bezpośredniej i jasno zindywidualizowanej korzyści na rzecz dostawcy towarów lub świadczącego usługę oraz gdy świadczenie wzajemne pozostaje w bezpośrednim związku ze świadczeniem dokonanej czynności.

W konsekwencji powyższego należy stwierdzić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

*   istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,

*   wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,

*   istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,

*   odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,

*   istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Zauważyć też należy, że nie każda czynność, stanowiąca towar lub usługę w rozumieniu art. 7 i art. 8 powołanej wyżej ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem był podatnikiem podatku od towarów i usług.

Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Pod pojęciem działalności gospodarczej, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, rozumie się wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itd., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Bowiem tylko w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

W odniesieniu do powyższego wskazać, należy, że gmina, w świetle art. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2018 r., poz. 994 z późn. zm.), wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Na podstawie art. 6 ust. 1 tej ustawy, do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, nie zastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

W świetle art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy, zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy; w szczególności zadania własne obejmują sprawy lokalnego transportu zbiorowego.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT. Gmina wykonuje zadania nałożone na nią odrębnymi przepisami prawa, dla których realizacji została powołana, w szczególności na podstawie ustawy o samorządzie gminnym. Zadania własne obejmują m.in. sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, a także lokalnego transportu zbiorowego.

Wnioskodawca za pomocą wykonawcy realizuje inwestycję drogową pn. „….”, realizowanej w ramach zadania inwestycyjnego pn. „…”).

Zgodnie z umową zawartą z wykonawcą na wykonanie robót budowlanych do obowiązków tegoż wykonawcy należy m.in. wprowadzenie i utrzymanie TOR, zgodnie z wykonanym przez Wykonawcę i zatwierdzonym przez Wnioskodawcę TOR, wykonanie na własny koszt prac utrzymaniowych na czynnych, ogólnodostępnych drogach i chodnikach przechodzących przez teren placu budowy oraz zorganizowanie stanowisk czyszczenia opon samochodów wyjeżdżających z budowy na drogę. Ponadto wykonawca odpowiedzialny jest za przejezdność i bezpieczeństwo ogólnodostępnego ruchu drogowego i pieszego przebiegającego po terenie placu budowy, zgodnie z zatwierdzoną organizacją ruchu. Po wprowadzeniu TOR wykonawca nadzoruje by ruch odbywał się zgodnie z nową organizacją, ale także dba o znaki, sygnalizację itp., w razie zniszczenia to do niego należy ich naprawa.

Wnioskodawca wraz z wykonawcą zawarł poza umową określoną wyżej porozumienie, zgodnie z którym wykonawca partycypuje w dodatkowych kosztach, które ponosi Wnioskodawca związanych z dodatkowymi wydatkami, obejmującymi koszty przewozów publicznych komunikacji miejskiej na linii nr …. Zwiększone koszty spowodowane są koniecznością całkowitego zamknięcia ruchu części ulicy … i tym samym zmiany trasy linii komunikacyjnej nr …, co skutkuje wydłużeniem trasy przejazdu o 0,68 km w przypadku każdego kursu. Jest to wsparcie finansowe wykonawcy. Finansowanie ww. kosztów przez wykonawcę odbywa się za okres wskazany w umowie obejmujący kilka miesięcy (od V-VII 2018 r.) oraz za okresy miesięczne, aż do czasu ustania wydłużonego kursu komunikacyjnego.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą kwestii, czy otrzymane współfinansowanie przez wykonawcę inwestycji drogowej zwiększonych kosztów przewozów publicznych komunikacji miejskiej podlega opodatkowaniu.

Jak wynika z okoliczności sprawy, porozumienie zawarte pomiędzy Wnioskodawcą a wykonawcą jest porozumieniem dobrowolnym. Wykonawca inwestycji dobrowolnie partycypuje w kosztach, które ponosi Wnioskodawca, obejmujących koszty przewozów publicznych komunikacji miejskiej na linii nr … spowodowanych koniecznością całkowitego zamknięcia ruchu części ulicy … i tym samym zmiany trasy linii komunikacyjnej. W związku z wynikającą z porozumienia partycypacją Wykonawcy w zwiększonych kosztach komunikacji miejskiej, które ponosi Wnioskodawca, Gmina nie jest zobowiązana do jakiegokolwiek świadczenia na rzecz Wykonawcy, co wskazuje, że w przedmiotowej sytuacji nie występuje świadczenie wzajemne, tym samym otrzymane od Wykonawcy inwestycji drogowej środki nie stanowią wynagrodzenia z tytułu jakiegokolwiek świadczenia na rzecz Wykonawcy. W konsekwencji otrzymane przez Wnioskodawcę środki stanowiące partycypację (współfinansowanie) przez Wykonawcę zwiększonych kosztów funkcjonowania komunikacji miejskiej - linii komunikacyjnej nr … – wynikających z wydłużenia trasy tej linii komunikacyjnej w związku z realizacją inwestycji drogowej przez Wykonawcę, nie stanowią wynagrodzenia za świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

W związku z powyższym, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Tut. Organ informuje, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione w opisie sprawy, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność.

Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w … w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.