Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDSB2-2.4011.180.2023.2.SD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2023-06-22
Teza: Preferencyjne rozliczenie osoby samotnie wychowującej dziecko za lata 2018-2022
Słowa kluczowe: osoba-osoby samotnie wychowujące dzieci; rodzice-władza rodzicielska; rozwód
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-Podmiot i przedmiot opodatkowania-Opodatkowanie małżonków i osób samotnie wychowujących dzieci.-Opodatkowanie rodziców samotnie wychowujących dzieci.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 6-ust. 4; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 6-ust. 4c; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 6-ust. 4c-pkt 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 6-ust. 4c-pkt 2; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 6-ust. 4c-pkt 3

**Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe**

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

**Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej**

2 maja 2023 r. złożyła Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości skorzystania z rozliczenia w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismami z 29 maja 2023 r. (ta sama data wpływu) i z 30 maja 2023 r.(ta sama data wpływu).

Treść wniosku jest następująca:

**Opis stanu faktycznego**

Jest Pani matką dwojga dzieci, (…).(…) 2014 r. wzięła Pani rozwód z ojcem dzieci - (…). Rozwód został orzeczony z winy Pani męża. Władza rodzicielska nad dziećmi została powierzona obojgu rodzicom, ale miejsce zamieszkania dzieci pozostaje przy Pani. Dzieci od tamtego czasu mieszkają z Panią. Na dzieci zostały zasądzone alimenty w wysokości (…) zł/mc na Pani córkę (…) i (…) zł/mc na Pani syna (…). Sąd nie orzekł o kontaktach ojca z dziećmi. Ojciec utrzymuje kontakt z dziećmi, zabiera je na wakacje, ale zdarza się również że wyjeżdża często prywatnie czy służbowo - założył nową rodzinę, ma nową żonę i dziecko. Do tej pory rozliczała się Pani indywidualnie, ale słyszała Pani, że może rozliczać się jako osoba samotnie wychowująca dzieci.

W piśmie z 29 maja 2023 r. stanowiącym uzupełnienie wniosku wskazała Pani, że (\`(...)\`):

1\. Daty urodzenia Pani dzieci: (…) 2005 r., (…) 2011 r.

2\. Prosi Pani o wydanie interpretacji indywidualnej za lata podatkowe: 2018, 2019, 2020, 2021 i 2022.

3\. Dzieci przez cały okres będący przedmiotem zapytania mieszkały z Panią, w rozumieniu art. 26 Kodeksu cywilnego, tj. przy ul. (…).

4\. Wykonywanie władzy rodzicielskiej względem dzieci w okresie będącym przedmiotem zapytania odbywało się w następujący sposób. Dzieci cały czas mieszkały i mieszkają z Panią. W okresie będącym przedmiotem zapytania troszczyła się Pani o ich rozwój intelektualny i fizyczny, zapewniała potrzeby bytowe, zdrowotne i edukacyjne. To Pani dostarczała dzieciom podstawowych dóbr materialnych, wspierała w ich rozwoju. Pani córka (…) kończyła szkołę podstawową (siódma i ósma klasa) i następnie poszła do liceum, gdzie w 2022 roku poszła do klasy maturalnej – znalazła jej Pani korepetytorów (matematyka, j. polski a potem również fizyka) i woziła na zajęcia dodatkowe, te które nie odbywały się zdalnie. Z uwagi na to iż Pani córka jest dyslektykiem, w szkole podstawowej przychodziła do Pani domu nauczycielka prowadząca zajęcia języka polskiego, podczas których Pani córka wykonywała ćwiczenia mające na celu zminimalizowanie robienia błędów związanych z dysleksją oraz przygotowanie córki do egzaminu ósmoklasisty. W szkole średniej musiała Pani znaleźć już innych korepetytorów przygotowujących Pani córkę do matury. Oprócz tego Pani córka potrzebowała wsparcia psychologicznego – chodziła do psychologa, a następnie również była pod opieką psychiatry (potrzebowała przez pewien czas zażywać leki antydepresyjne). Sprawy te były na Pani głowie. Musiała Pani znaleźć miejsce i właściwego lekarza. Potem głównie Pani jeździła z córką, chyba że była potrzebna obecność obojga rodziców lub zdarzyła się wyjątkowa sytuacja, że zawiózł ją ojciec. Jeżeli chodzi o młodsze dziecko, to Pani syn (…) w okresie będącym przedmiotem zapytania zaczął chodzić do szkoły podstawowej. Poszedł tak jak jego siostra do klasy pierwszej jako sześciolatek. W roku 2022 zaczął chodzić do klasy szóstej. Syna również zapisała Pani na zajęcia dodatkowe i woziła na nie kiedy trzeba (początkowo j. angielski, a później tenis, j. niemiecki, koszykówka i fizyka). Głównie Pani woziła dzieci do szkoły, zawsze szykowała Pani im śniadania, drugie śniadania, zamawiała obiady. To Pani uczestniczyła w wywiadówkach w szkole, zarówno u córki (…) jak i u syna (…). Woziła Pani dzieci do lekarza, do dentysty, na badania, na szczepienia, do fryzjera. To Pani codziennie robiła zakupy, często zabierając dzieci ze sobą. Pani córka ma nietolerancję laktozy więc lubi sama wybrać produkty, które będą właściwe dla niej. To Pani kupowała dzieciom ubrania, kosmetyki, leki. Głównie Pani zabierała dzieci do kina, na basen, na park linowy, woziła do znajomych, itp. Kupowała Pani dzieciom książki i przybory szkolne, lektury, wpłacała na wycieczki szkolne. Dzieci jeździły na obozy wakacyjne (Pani córka (…) po klasie siódmej i ósmej, Pani syn (…) po klasie trzeciej, czwartej, piątej), które Pani wcześniej razem z nimi wybierała. Każde Święta Bożego Narodzenia i Święta Wielkanocne dzieci spędzały z Panią. Często w święta dzieci odwiedzały ojca. Była i jest Pani w ciągłym kontakcie z dziećmi, wiedzą że mogą na Panią liczyć w każdym momencie. Nie wyjeżdżała Pani samodzielnie na urlopy. Na urlopy wakacyjne wyjeżdżała Pani jedynie razem z dziećmi. Zdarzało się, że sporadycznie miała Pani wyjazd służbowy w jednym dniu (rano wyjazd i wieczorem powrót). W okresie będącym przedmiotem zapytania ojciec płacił alimenty na dzieci, zabierał je na wyjazdy wakacyjne i w ferie zimowe (ok. dwa tygodnie w wakacje i tydzień w ferie zimowe), za które dodatkowo płacił. Zdarzało się, że ojciec zawiózł dziecko do szkoły, czy do ich znajomych, wtedy gdy nie było innej możliwości i Pani tego nie mogła zrobić. Dzieci utrzymywały i utrzymują kontakt z ojcem, odwiedzały go w weekendy, ale nocowały w swoim domu, gdzie zamieszkują. Ojciec dzieci założył nową rodzinę, ma syna z nową żoną, często wyjeżdżał prywatnie lub służbowo.

5\. Orzeczenie sądu o rozwodzie między Panią a Pani byłym mężem uprawomocniło się (…) 2014 r.

6\. Pani stan cywilny po orzeczeniu rozwodu w (…) nie uległ zmianie.

7\. Nie jest Pani matką ani opiekunem prawnym innych dzieci.

8\. W okresie będącym przedmiotem zapytania dzieci nie uczyły się w szkole, o której mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie. Uczyły się w Polsce.

9\. Za okres, którego dotyczy wniosek zostało przyznane na dzieci świadczenie wychowawcze tzw. 500+ w wysokości po 500 zł na dziecko.

10\. W okresie którego dotyczy wniosek, uzyskiwała Pani dochody opodatkowane według skali podatkowej z tytułu umowy o pracę.

11\. W okresie, którego dotyczy wniosek nie prowadziła Pani działalności gospodarczej (nigdy jej Pani nie prowadziła).

12\. W okresie którego dotyczy wniosek, Pani dzieci nie uzyskały:

a) dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (skala podatkowa) lub

b) dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 30b (dochody ze zbycia papierów wartościowych, udziałów (akcji) lub pochodnych instrumentów finansowych) z wyjątkiem renty rodzinnej, lub

c) przychodów, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 (ulga dla młodych) lub art. 21 ust. 1 pkt. 152 (ulga na powrót)

w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej określonej w ustawie z 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 240 i 2476), w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.

13\. W okresie, którego dotyczy wniosek do Pani i do Pani dzieci nie miały zastosowania przepisy:

a) art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (podatek liniowy);

b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym z wyjątkiem najmu prywatnego lub

c) ustawy z 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub

d) ustawy z 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

14\. Prawo do skorzystania z ulgi na dzieci w okresie którego dotyczy wniosek nie było przedmiotem postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej.

W piśmie z 30 maja 2023 r. stanowiącym uzupełnienie wniosku wskazała Pani, że (\`(...)\`):

1\. W okresie będącym przedmiotem zapytania ojciec dzieci nie zapewniał im potrzeb bytowych, zdrowotnych i edukacyjnych, tzn. nie regulował opłat za utrzymanie domu (rachunków za prąd, gaz, wodę, śmieci), nie kupował dzieciom leków, jedzenia, ubrań, nie płacił za używanie telefonów komórkowych przez dzieci, nie kupował im podręczników, lektur i przyborów szkolnych. Ojciec dzieci nie organizował im i nie opłacał zajęć dodatkowych, zarówno tych intelektualnych jak i fizycznych (rysunek (…), zajęcia dodatkowe dzieci - j. angielski, j. niemiecki, matematyka czy fizyka – tenis i koszykówka (…)). W okresie będącym przedmiotem zapytania ojciec dzieci płacił alimenty na dzieci. Zdarzało się sporadycznie, że zawiózł je na zajęcia dodatkowe, wtedy kiedy Pani nie mogła tego zrobić. Ale główny ciężar z tym związany ponosiła Pani. Ojciec dzieci ponosił wydatki związane z wypoczynkiem dzieci, wówczas gdy wyjeżdżał z nimi na urlop w wakacje (2 tygodnie) i w ferie zimowe (tydzień). Podczas takich wyjazdów wspierał je w realizacji ich hobby, np. jazda na nartach. Jeżeli chodzi o wychowanie i rozwój emocjonalny to dzieci odwiedzały ojca głównie w weekendy, a w ciągu tygodnia był dostępny dla nich przede wszystkim telefonicznie. Zdarzało się czasami, że ojciec zawiózł dziecko do szkoły, ale wtedy gdy Pani nie mogła tego zrobić. Na urodziny i święta kupował im prezenty. Bardzo często jednak wyjeżdżał służbowo czy prywatnie, z nową rodziną, do nowych krewnych, albo sam na wyjazdy motorem (np. na tydzień zawsze w majówkę), albo na swoje dodatkowe urlopy bez dzieci i wtedy dzieci nie miały z nim kontaktu.

2\. W okresie będącym przedmiotem zapytania dzieci uczyły się w szkole w Polsce(…)

**Pytanie**

Czy może się Pani rozliczyć jako osoba samotnie wychowująca dzieci za okres będący przedmiotem zapytania?

**Pani stanowisko w sprawie**

Pani zdaniem, w świetle przedstawionych powyżej okoliczności w opisie stanu faktycznego, jest Pani osobą samotnie wychowującą dzieci i może się Pani rozliczać zgodnie z przepisami art. 6 ust. 4 d w związku z art. 6 ust. 4 c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za okres będący przedmiotem zapytania.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 1387 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym do 31 lipca 2019 r.:

Od dochodów rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1) małoletnie,

2) bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3) do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym i nauce lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej

\- podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.

W myśl art. 6 ust. 4 ww. ustawy (tj. Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.) – w brzmieniu obowiązującym od 1 sierpnia 2019 r. do 31 grudnia 2021 r.:

Od dochodów rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1) małoletnie,

2) bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3) do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym i nauce lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b lub uzyskały przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148, w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek określonej w art. 27 ust. 1b pkt 1 oraz stawki podatku, określonej w pierwszym przedziale skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej

\- podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.

W myśl art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1265), który to przepis stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.:

Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1) małoletnie,

2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,

3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe, obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie

\- podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym.

Stosownie do art. 6 ust. 4d wskazanej ustawy, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw:

W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

Według art. 6 ust. 4f ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dodanego przez art. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1265), który to przepis stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby, która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2019 r. poz. 2407 oraz z 2021 r. poz. 1162, 1981 i 2270).

W świetle art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4, nie ma zastosowania w sytuacji, gdy chociażby do jednego z małżonków, osoby samotnie wychowującej dzieci lub do jej dziecka mają zastosowanie przepisy art. 30c, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Na mocy art. 6 ust. 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2021 r.:

Zasada określona w ust. 8 nie dotyczy osób, o których mowa w art. 1 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, niekorzystających jednocześnie z opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej na zasadach określonych w art. 30c, w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym, w ustawie z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym albo w ustawie z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Z art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 2 lit. d ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105 ze zm.), wynika, że:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2, nie ma zastosowania, w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków:

1) stosuje przepisy:

a) art. 30c lub

b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

– w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Wyjaśnić przy tym należy, że na gruncie art. 70 ust. 2 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw, dodanego przez art. 9 pkt 7 ustawy z dnia 9 grudnia 2021 r. o zmianie ustawy o podatku akcyzowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2427):

W przypadku opodatkowania dochodów uzyskanych w 2021 r., o którym mowa w art. 6 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2021 r., przepis art. 6 ust. 8 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się odpowiednio do osoby samotnie wychowującej dzieci i jej dziecka.

Art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw, stanowi, że:

Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania w przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko lub jej dziecko:

1) stosuje przepisy:

a) art. 30c lub

b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy

\- w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Natomiast art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw stanowi, że:

przepisy art. 6 ust. 4c–4h, 8 (…) ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, (…) stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r.

Z powyższego wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:

\- posiadania przez rodzica statusu osoby samotnie wychowującej dziecko/dzieci;

\- wychowywania przez rodzica samotnie w roku podatkowym dziecka/dzieci;

\- nieuzyskiwania przez rodzica i dziecko (dzieci) przychodów/dochodów, do których zastosowanie mają przepisy art. 30c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej ustawy w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;

\- niepodlegania przez rodzica i dziecko (dzieci) opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.

Należy jednak wskazać, że przepis art. 6 ust. 4 i ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie może być odczytywany w ten sposób, że każda osoba mająca dzieci i znajdująca się w stanie wolnym, określonym w tym przepisie, jest osobą samotnie wychowującą dziecko.

Z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie, tj. w roku podatkowym, sama (bez udziału drugiej osoby), zajmuje się wychowywaniem dziecka. Przepis ten wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci, jak również do tego, że osoba ta w roku podatkowym musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców.

Z uwagi na to, że ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawarł definicji pojęcia „wychowywać”, należy odwołać się do jego definicji słownikowych. „Wychowywać” w słownikowym rozumieniu oznacza: zapewniając byt doprowadzić do osiągnięcia pełnego rozwoju psychicznego i fizycznego. Wychowywanie polega na stałym troszczeniu się o byt materialny dziecka oraz o jego rozwój emocjonalny.

Użycie określenia „osoba samotnie wychowująca dzieci” oznacza zatem, że intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do rozliczenia dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko jednemu z rodziców lub opiekunów prawnych, który faktycznie wychowuje dziecko.

Podstawową kwestią jest zatem ustalenie, który z rodziców faktycznie wychowuje dziecko, gdy rodzice nie pozostają w związku małżeńskim i żadnemu z rodziców sąd nie ograniczył władzy rodzicielskiej, a jednocześnie ojciec (matka) dziecka wypełnia postanowienia wyroku sądowego w zakresie realizacji kontaktów z dzieckiem oraz świadczeń alimentacyjnych.

Wychowywanie dziecka nie sprowadza się jedynie do łożenia na jego utrzymanie oraz do czasowego (doraźnego) z nim przebywania. Wychowywanie dziecka obejmuje bowiem ogół czynności zmierzających do należytego ukształtowania człowieka w sferze duchowej, emocjonalnej i psychicznej wraz z materialną podstawą rozwoju. Oznacza to, że wykonywanie władzy rodzicielskiej polega na tym, że rodzic osobiście zajmuje się sprawami małoletniego dziecka, czyli podejmuje trud wykonywania wszystkich obowiązków, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój.

W przypadku, gdy żadne z rodziców nie jest pozbawione władzy rodzicielskiej, rodzic który faktycznie w roku podatkowym dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim ciągłą opiekę, stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, ma prawo do przedmiotowej preferencji podatkowej. W sytuacji, gdy dziecko pozostaje pod stałą, codzienną opieką jednego rodzica, a drugi rodzic jest zobowiązany do płacenia alimentów oraz zajmowania się dzieckiem doraźnie (np. zgodnie z orzeczeniem sądu), status samotnego rodzica ma ten, który wykonuje wszystkie obowiązki, dzięki którym dziecko będzie wychowywane w sposób zapewniający jego prawidłowy rozwój. Rodzic, o którym mowa w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który w pojedynkę troszczy się o zaspokojenie bieżących potrzeb dziecka, nie traci statusu osoby samotnie wychowującej dziecko z racji utrzymywania sporadycznych kontaktów z dzieckiem przez drugiego rodzica lub płacenia przez niego alimentów.

Jednocześnie przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależniają prawa podatnika do preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą samotnie wychowującą dziecko. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu roku, a nie trwał przez cały rok.

W tym miejscu należy jednoznacznie podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze zm.), stanowiącego, że:

Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie.

Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, wymaga spełnienia warunków określonych w przepisach je konstytuujących. Tak więc, przepisy regulujące prawo do preferencyjnego rozliczenia powinny być interpretowane ściśle; niedopuszczalna jest ich interpretacja rozszerzająca.

Z opisu sprawy wynika, że jest Pani matką dwojga dzieci: (…) urodzonej (…) i (…) urodzonego (…) . (…) wzięła Pani rozwód z ojcem dzieci - (…) a orzeczenie sądu o rozwodzie uprawomocniło się (…) 2014 r. Władza rodzicielska nad dziećmi została powierzona obojgu rodzicom, ale miejsce zamieszkania dzieci pozostaje przy Pani. Na dzieci zostały zasądzone alimenty w wysokości (…) zł/mc na Pani córkę (…) i (…) zł/mc na Pani syna (…). Sąd nie orzekł o kontaktach ojca z dziećmi.

W latach 2018-2022 to Pani zabezpieczała potrzeby bytowe dzieci oraz dostarczała im podstawowych dóbr materialnych. Wspierała Pani dzieci w ich rozwoju, troszczyła się o ich rozwój intelektualny, fizyczny, zdrowie i edukacyjne. Organizowała Pani córce korepetycje i woziła na zajęcia dodatkowe. Syna również zapisała Pani na zajęcia dodatkowe i woziła na nie kiedy trzeba. Dbała Pani o zdrowie psychiczne dzieci, zapewniła Pani córce opiekę psychologa i psychiatry gdy potrzebowała wsparcia psychologicznego. Sprawy te były na Pani głowie. Musiała Pani znaleźć miejsce i właściwego lekarza. Potem głównie Pani jeździła z córką, chyba że była potrzebna obecność obojga rodziców lub zdarzyła się wyjątkowa sytuacja, że zawiózł ją ojciec. To Pani robiła codzienne zakupy, szykowała dzieciom posiłki, uczestniczyła w wywiadówkach w szkole, woziła dzieci do szkoły lekarza, do dentysty, na badania, na szczepienia, do fryzjera. To Pani kupowała dzieciom ubrania, kosmetyki, leki, książki i przybory szkolne, lektury oraz opłacała wycieczki szkolne. Głównie Pani zabierała dzieci do kina, na basen, na park linowy, woziła do znajomych, itp. Święta Bożego Narodzenia i Święta Wielkanocne dzieci spędzały z Panią oraz odwiedzały ojca. Była i jest Pani w ciągłym kontakcie z dziećmi, wiedzą, że mogą na Panią liczyć w każdym momencie. Na urlopy wakacyjne wyjeżdżała Pani wyłącznie razem z dziećmi.

W latach 2018-2022 ojciec dzieci utrzymywał z nimi kontakt. Dzieci odwiedzały go w weekendy, ale nocowały w swoim domu, pod Pani adresem. W ciągu tygodnia ojciec był dostępny dla nich przede wszystkim telefonicznie. Na urodziny i święta ojciec kupował dzieciom prezenty. Ponosił wydatki związane z wypoczynkiem dzieci, wówczas gdy wyjeżdżał z nimi na urlop w wakacje i w ferie zimowe. Podczas takich wyjazdów wspierał je w realizacji ich hobby, np. jazda na nartach. Zdarzało się, że ojciec zawiózł dziecko do szkoły, czy do ich znajomych, wtedy gdy nie było innej możliwości i Pani tego nie mogła zrobić. Bardzo często jednak wyjeżdżał służbowo, prywatnie z nową rodziną, sam na wyjazdy motorem lub na swoje dodatkowe urlopy bez dzieci i wtedy dzieci nie miały z nim kontaktu. Ojciec dzieci nie zapewniał im potrzeb bytowych, zdrowotnych i edukacyjnych. Nie organizował im i nie opłacał zajęć dodatkowych, zarówno tych intelektualnych jak i fizycznych. W okresie będącym przedmiotem zapytania ojciec dzieci płacił alimenty na dzieci. Zdarzało się sporadycznie, że zawiózł je na zajęcia dodatkowe, wtedy kiedy Pani nie mogła tego zrobić. Ale główny ciężar związany z wychowaniem i zapewnieniem potrzeb bytowych, zdrowotnych i edukacyjnych ponosiła Pani.

**Mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz powołane przepisy prawa stwierdzić należy, że skoro w latach 2018-2022 to Pani faktycznie wykonywała władzę rodzicielską w stosunku do dzieci, tj. troszczyła się o ich rozwój intelektualny, fizyczny, zdrowie i edukację, natomiast Pani były mąż wyłącznie płacił alimenty, opłacał wypoczynek i sporadycznie dowoził dzieci na zajęcia dodatkowe lub do szkoły, nie zapewniał im potrzeb bytowych, zdrowotnych i edukacyjnych, to spełnia Pani warunki określone art. 6 ust. 4 i 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych tj. przysługuje Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia dochodów za lata 2018-2022 w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko.**

**Dodatkowe informacje**

**Informacja o zakresie rozstrzygnięcia**

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Końcowo wskazać należy, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretację opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.), składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego. Organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu opisu sprawy przedstawionego we wniosku, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

\- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zastosuje się Pani do interpretacji.

\- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

\- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

**Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację**

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

\- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

\- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

**Podstawa prawna dla wydania interpretacji**

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.).