Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4.4012.624.2019.1.EK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2019-11-22
Teza: Określenie, czy lustracje przeprowadzane przez Związek w spółdzielniach zrzeczonych w tym Związku w ramach zabezpieczonej części składki umową i fakturą korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 31 ustawy.
Słowa kluczowe: składki; zwolnienie; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 17 września 2019 r. (data wpływu 24 września 2019 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie określenia, czy lustracje przeprowadzane przez Związek w spółdzielniach zrzeczonych w tym Związku w ramach zabezpieczonej części składki umową i fakturą korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 31 ustawy – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 24 września 2019 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie określenia, czy lustracje przeprowadzane przez Związek w spółdzielniach zrzeczonych w tym Związku w ramach zabezpieczonej części składki umową i fakturą korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 31 ustawy.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Związek (Wnioskodawca) działa na podstawie art. 240 i następnych ustawy – Prawo spółdzielcze z dnia 16 września 1982 r. /Dz. U. z 2018 r. poz. 1285/.

Związek jest dobrowolnym zrzeszeniem osób prawnych /spółdzielni mieszkaniowych i organizacji działających na rzecz spółdzielczości mieszkaniowej/. Celem działania Związku jest zapewnienie zrzeszonym w nim spółdzielniom pomocy w ich działalności statutowej. Związek nie jest organizacją nastawioną na osiągnięcie zysku. Zgodnie z § 2 statutu do zadań Związku należy m.in.:

1.  Prowadzenie działalności lustracyjnej wobec członków Związku oraz na zlecenie innych podmiotów;
2.  Prowadzenie działalności instruktażowej i doradczej;
3.  Prowadzenie działalności szkoleniowej i wydawniczej;
4.  Reprezentowanie interesów członków wobec organów państwowych, przedstawicielskich i samorządowych;
5.  Zapewnienie realizacji innych zadań określonych ustawą – Prawo spółdzielcze.

Zgodnie z § 17 Statutu Związek swoją działalność statutową finansuje przede wszystkim ze składek członkowskich. Członkowie Związku są obowiązani do uczestniczenia w pokrywaniu kosztów działalności statutowej Związku poprzez wnoszenie składek członkowskich, których wysokość i terminy ustala Walne Zgromadzenie Związku w formie uchwały. W ramach wniesionych składek zrzeszone spółdzielnie korzystają nieodpłatnie z usług Związku tj. wydawanie opinii prawnych, instruktaż, doradztwo, spotkania organizacyjne i szkoleniowe, otrzymywanie prasy branżowej.

Składka na działalność Związku dzielona jest na dwie części tj. na składkę roczną która pokrywa koszty działalności Związku w zakresie instruktażu i doradztwa, reprezentacji zrzeszonych spółdzielni w kontaktach z organami państwowymi itp. oraz na składkę lustracyjną pokrywającą koszty przeprowadzanych raz na 3 lata badań lustracyjnych. Druga część składki wpłacana jest przez spółdzielnie w cyklach trzyletnich zgodnie z terminami przeprowadzania tych badań. Składka dotycząca lustracji uzależniona jest od powierzchni użytkowej zasobów mieszkaniowych spółdzielni, potencjału ekonomicznego oraz formy lustracji – lustracja pełna, lustracja inwestycyjna. Po podpisaniu umowy lustracyjnej członkowie są zobowiązani do wpłacenia 50% składki, Związek wystawia fakturę cząstkową, a po zakończeniu lustracji i podpisaniu protokołu polustracyjnego fakturowana jest druga część składki lustracyjnej również 50% kwoty umowy. Część składki zabezpieczona umową i fakturą za lustracje przeprowadzane na rzecz członków w ramach działalności statutowej zgodnie z przepisami ustawy – Prawo spółdzielcze z dnia 16 września 1982 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1285) art. 91 § 1 i § 3 obejmuje zapłatę za przeprowadzone czynności.

Na podstawie art. 91 § 1 ustawy – Prawo spółdzielcze każda spółdzielnia jest zobowiązana do przeprowadzenia lustracji, natomiast art. 91 § 3 stanowi, że lustracje wobec spółdzielni zrzeszonych w Związku, ma obowiązek przeprowadzić dany Związek Rewizyjny. Spółdzielnie zaś niezrzeszone zlecają odpłatne przeprowadzenie lustracji wybranemu związkowi rewizyjnemu lub Krajowej Radzie Spółdzielczej. Ponadto zgodnie z art. 91 § 1 \[1\] powołanego artykułu, w spółdzielniach mieszkaniowych w okresie budowania przez nie budynków mieszkalnych i rozliczania kosztów budowy tych budynków, a także w spółdzielniach w stanie likwidacji, lustrację przeprowadza się corocznie. Zgodnie zaś z art. 91 § 1 \[2\] jeżeli spółdzielnia mieszkaniowa nie podda się badaniu lustracyjnemu przewidzianemu w § 1 i § 1 \[1\], związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, lub Krajowa Rada Spółdzielcza przeprowadza z własnej inicjatywy badanie lustracyjne na koszt spółdzielni.

Związek zabezpiecza część składki lustracyjnej umową oraz wystawia fakturę. Do dnia 31 grudnia 2010 r. Związek korzystał ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług w jej ówczesnym brzmieniu. Od dnia 1 stycznia 2011 r. do faktur doliczany jest 23% VAT zarówno dla członków zrzeszonych w Związku, jak i niezrzeszonych. Naliczany w fakturach podatek VAT 23% z tytułu składki lustracyjnej dla członków zrzeszonych w Związku został przez nich zakwestionowany. Co do zasady przeprowadzenie lustracji jest objęte podatkiem od towarów i usług. Jednakże lustracje przeprowadzane przez Związek w zrzeszonych w nich spółdzielniach mieszkaniowych w ramach składki członkowskiej, zdaniem Związku, korzystają ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b ustawy o podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy lustracje przeprowadzane przez Związek w spółdzielniach mieszkaniowych zrzeszonych w Związku w ramach zabezpieczonej części składki umową i fakturą korzystają ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b ustawy o podatku od towarów i usług?

Zdaniem Związku, spółdzielnie zrzeszone w Związku (członkowie), winni skorzystać ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b ustawy o podatku od towarów i usług w zakresie usług lustracyjnych, a zawierane umowy na lustracje i faktury dotyczące składki lustracyjnej nie powinny stanowić przeszkody w skorzystaniu ze zwolnienia z podatku VAT.

Zdaniem Wnioskodawcy świadczenie obowiązkowej usługi lustracji przez Związek w spółdzielniach zrzeszonych, bez względu na fakt, czy jest podpisywana umowa i wystawiana faktura, korzysta ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b ustawy o podatku od towarów i usług ponieważ:

*   składki wnoszone przez spółdzielnię mieszkaniową zrzeszoną mają charakter zapłaty za usługi ale wykonywane są w zakresie interesu zbiorowego członków związku,

*   ustalanie składek wynika z przepisów statutowych związku i nie powinno mieć znaczenia zabezpieczenie części składki umową i fakturą,

*   zwolnienie nie narusza warunków konkurencji, ponieważ związek przeprowadza obowiązkowo lustracje w spółdzielniach mieszkaniowych w nim zrzeszonych,

*   podmiot nie jest nastawiony na osiąganie zysków, a w przypadku ich osiągnięcia, przeznaczone są na kontynuację i doskonalenie działalności.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych m.in. z dnia 24 maja 2011 r. znak IBPP3/443-203/11/BWo, z dnia 10 października 2011 r. znak IBPP1/443-1011/11/AZb oraz ITPP1/443-802/14/DM z dnia 8 października 2014 r., a także ITPP2/443-148b/11/AK z dnia 29 kwietnia 2011 r.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r., poz. 2174 z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Z art. 7 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast stosownie do art. 8 ust. 1 ww. ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Ponadto należy zaznaczyć, że wykładnia przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (art. 8 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1) wskazuje, że opodatkowaniu co do zasady podlegają usługi świadczone odpłatnie, przy czym związek pomiędzy otrzymaną odpłatnością, a świadczeniami na rzecz dokonującego płatności, musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje za to świadczenie.

Stawka podatku, na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy, wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Jednakże, w myśl art. 146aa ust. 1 pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2019 r. do końca roku następującego po roku, dla którego wartość relacji, o której mowa w art. 38a pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, jest nie większa niż 43% oraz wartość, o której mowa w art. 112aa ust. 5 tej ustawy, jest nie mniejsza niż -6% stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednakże zarówno w treści ustawy o podatku od towarów i usług, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi bądź zwolnienie od podatku.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b cyt. ustawy, zwalnia się od podatku usługi oraz dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną, realizowane przez organizacje powołane do realizacji celów o charakterze politycznym, związkowym, patriotycznym, filozoficznym, filantropijnym lub obywatelskim - w zakresie interesu zbiorowego swoich członków, wykonywane na rzecz ich członków w zamian za składki, których wysokość i zasady ustalania wynikają z przepisów statutowych tych podmiotów, pod warunkiem że podmioty te nie są nastawione na osiąganie zysków, jeżeli zwolnienie nie spowoduje naruszenia warunków konkurencji.

W myśl art. 43 ust. 17 ustawy, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:

1.  nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a lub
2.  ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Zgodnie z art. 43 ust. 18 ustawy, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 31, 32 i 33 lit. a, stosuje się, pod warunkiem że podmioty wykonujące czynności, o których mowa w tych przepisach, nie osiągają w sposób systematyczny zysków z tej działalności, a w przypadku ich osiągnięcia są one przeznaczane w całości na kontynuację lub doskonalenie świadczonych usług.

Z powołanych wyżej regulacji prawnych wynika, że zwolnieniu od podatku VAT podlegają usługi realizowane przez organizacje realizujące określone cele, w zakresie interesu zbiorowego swoich członków, wykonywane na rzecz ich członków w zamian za składki, których wysokość i zasady ustalania wynikają z przepisów statutowych tych podmiotów, pod warunkiem że podmioty te nie są nastawione na osiąganie zysków i jeżeli zwolnienie nie spowoduje naruszenia warunków konkurencji. Cytowany przepis art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b ustawy o VAT formułuje warunki, od których zależy zwolnienie:

*   zwolnienie dotyczy organizacji, które nie są nastawione na osiąganie zysku z tytułu prowadzonej działalności;

*   są organizacjami o określonym charakterze i rodzaju – organizacje realizujące cele polityczne, związkowe, patriotyczne, filozoficzne, filantropijne i obywatelskie;

*   wykonywane są w zakresie interesu zbiorowego swoich członków, wykonywane na rzecz ich członków w zamian za składki,

*   zwolnienie jest udzielane wówczas, gdy nie powoduje to zakłócenia konkurencji.

Należy zwrócić także uwagę, że na podstawie art. 131 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 s. 1 ze zm.), zwolnienia przewidziane w rozdziałach 2-9 stosuje się bez uszczerbku dla innych przepisów wspólnotowych i na warunkach ustalanych przez państwa członkowskie w celu zapewnienia prawidłowego i prostego stosowania tych zwolnień oraz zapobieżenia wszelkim możliwym przypadkom uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania i nadużyć.

Wśród zwolnień dotyczących określonych czynności wykonywanych w interesie publicznym Dyrektywa w art. 132 ust. 1 lit. l) wymienia świadczenie usług, a także dostawę towarów ściśle z nimi związanych, w zakresie zbiorowego interesu swoich członków w zamian za składkę ustaloną zgodnie ze statutem, przez organizacje nienastawione na osiąganie zysku mające cele natury politycznej, związkowej, religijnej, patriotycznej, filozoficznej, filantropijnej lub obywatelskiej, pod warunkiem że to zwolnienie podatkowe nie spowoduje zakłóceń konkurencji.

A zatem pod wskazanymi warunkami, Dyrektywa dopuszcza zwolnienie usług świadczonych dla członków organizacji, ale jedynie w zamian za składkę członkowską. Inny rodzaj „odpłatności” (ekwiwalent) stanowić będzie zatem o braku podstaw do zwolnienia od podatku.

Wykładnia przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (art. 8 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy) wskazuje, że opodatkowaniu co do zasady podlegają usługi świadczone odpłatnie, przy czym związek pomiędzy otrzymaną odpłatnością, a świadczeniami na rzecz dokonującego płatności, musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje za to świadczenie.

Z orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości UE, m.in. w sprawie C-16/93 Tolsma wynika, że aby określone świadczenie mogło być uznane za opodatkowaną usługę musi zachodzić bezpośredni związek pomiędzy świadczeniem, a należnym wynagrodzeniem. A zatem korzyści wynikające z wykonywanych przez usługodawcę zadań muszą mieć bezpośredni związek z usługobiorcą, w sytuacji zaś, gdy taki związek nie istnieje, nie można uznać takich czynności za usługi opodatkowane podatkiem VAT. Przede wszystkim wskazać należy, że pomiędzy otrzymaną zapłatą a wykonanymi świadczeniami powinien istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

Uwzględniając powyższe, jak również stanowisko Trybunału zaprezentowane w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development, zgodnie z którym korzyści wynikające z wykonywanych przez usługodawcę zadań muszą mieć bezpośredni związek z usługobiorcą, zaś w sytuacji, gdy taki związek nie istnieje (np. związek ma wyłącznie charakter pośredni, bo usługobiorcą jest cała branża a nie konkretny plantator), nie można uznać takich czynności za usługi opodatkowane podatkiem VAT, stwierdzić należy, że co do zasady nie jest wynagrodzeniem w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług płatność (składka członkowska), która dokonywana jest jedynie w związku z przynależnością do określonej organizacji. Szczególnie gdy, jak w ostatnim z powołanych wyroków, organizacja ma dowolność co do przeznaczenia otrzymanych środków, zaś jej członkowie nie mają bezpośredniego wpływu na ich spożytkowanie. W tym bowiem przypadku nie można uznać, że składka członkowska ma charakter zapłaty za usługę, bowiem brak było bezpośredniego związku pomiędzy płatnością, a korzyściami jakie osiągają poszczególni jej członkowie. W ocenie organu powyższe rozważania nie mogą być jednak, co do zasady, stosowane wobec wszystkiego rodzaju składek członkowskich. Jeżeli bowiem określona organizacja została utworzona także w celu wykonywania na rzecz swoich członków jednego, czy też kilku konkretnych świadczeń, to w tym przypadku składkę na jej rzecz można potraktować jako zapłatę za określone świadczenie (usługę).

Z okoliczności sprawy wynika, że Wnioskodawca działa na podstawie art. 240 i następnych ustawy – Prawo spółdzielcze z dnia 16 września 1982 r. Związek jest dobrowolnym zrzeszeniem osób prawnych /spółdzielni mieszkaniowych i organizacji działających na rzecz spółdzielczości mieszkaniowej/. Celem działania Związku jest zapewnienie zrzeszonym w nim spółdzielniom pomocy w ich działalności statutowej. Związek nie jest organizacją nastawioną na osiągnięcie zysku. Zgodnie z § 2 statutu do zadań Związku należy m.in.:

1.  Prowadzenie działalności lustracyjnej wobec członków Związku oraz na zlecenie innych podmiotów;
2.  Prowadzenie działalności instruktażowej i doradczej;
3.  Prowadzenie działalności szkoleniowej i wydawniczej;
4.  Reprezentowanie interesów członków wobec organów państwowych, przedstawicielskich i samorządowych;
5.  Zapewnienie realizacji innych zadań określonych ustawą – Prawo spółdzielcze.

Zgodnie z § 17 Statutu Związek swoją działalność statutową finansuje przede wszystkim ze składek członkowskich. Członkowie Związku są obowiązani do uczestniczenia w pokrywaniu kosztów działalności statutowej Związku poprzez wnoszenie składek członkowskich, których wysokość i terminy ustala Walne Zgromadzenie Związku w formie uchwały. W ramach wniesionych składek zrzeszone spółdzielnie korzystają nieodpłatnie z usług Związku tj. wydawanie opinii prawnych, instruktaż, doradztwo, spotkania organizacyjne i szkoleniowe, otrzymywanie prasy branżowej.

Składka na działalność Związku dzielona jest na dwie części tj. na składkę roczną która pokrywa koszty działalności Związku w zakresie instruktażu i doradztwa, reprezentacji zrzeszonych spółdzielni w kontaktach z organami państwowymi itp. oraz na składkę lustracyjną pokrywającą koszty przeprowadzanych raz na 3 lata badań lustracyjnych. Druga część składki wpłacana jest przez spółdzielnie w cyklach trzyletnich zgodnie z terminami przeprowadzania tych badań. Składka dotycząca lustracji uzależniona jest od powierzchni użytkowej zasobów mieszkaniowych spółdzielni, potencjału ekonomicznego oraz formy lustracji – lustracja pełna, lustracja inwestycyjna. Po podpisaniu umowy lustracyjnej członkowie są zobowiązani do wpłacenia 50% składki, Związek wystawia fakturę cząstkową, a po zakończeniu lustracji i podpisaniu protokołu polustracyjnego fakturowana jest druga część składki lustracyjnej również 50% kwoty umowy. Część składki zabezpieczona umową i fakturą za lustracje przeprowadzane na rzecz członków w ramach działalności statutowej zgodnie z przepisami ustawy – Prawo spółdzielcze z dnia 16 września 1982 r. art. 91 § 1 i § 3 obejmuje zapłatę za przeprowadzone czynności.

Związek zabezpiecza część składki lustracyjnej umową oraz wystawia fakturę. Do dnia 31 grudnia 2010 r. Związek korzystał ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług w jej ówczesnym brzmieniu. Od dnia 1 stycznia 2011 r. do faktur doliczany jest 23% VAT zarówno dla członków zrzeszonych w Związku, jak i niezrzeszonych. Naliczany w fakturach podatek VAT 23% z tytułu składki lustracyjnej dla członków zrzeszonych w Związku został przez nich zakwestionowany.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą tego, czy lustracje przeprowadzane przez Związek w spółdzielniach mieszkaniowych zrzeszonych w Związku w ramach zabezpieczonej części składki umowa i fakturą korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b ustawy.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 240 § 1 ustawy z 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. z 2018 r., poz. 1285 z późn. zm.) spółdzielnie mogą zakładać związki rewizyjne i przystępować do takich związków. Liczba założycieli związku rewizyjnego nie może być mniejsza niż dziesięć.

W myśl § 2 tego przepisu, celem związku rewizyjnego jest zapewnienie zrzeszonym w nim spółdzielniom pomocy w ich działalności statutowej.

Na podstawie art. 240 § 3 ww. ustawy, do zadań związku rewizyjnego należy:

1.  przeprowadzanie lustracji zrzeszonych spółdzielni;
2.  prowadzenie na rzecz zrzeszonych spółdzielni działalności instruktażowej, doradczej, kulturalno-oświatowej, szkoleniowej i wydawniczej;
3.  reprezentowanie interesów zrzeszonych spółdzielni wobec organów administracji państwowej i organów samorządu terytorialnego;
4.  reprezentowanie zrzeszonych spółdzielni za granicą;
5.  inicjowanie i rozwijanie współpracy między spółdzielniami oraz współdziałanie z placówkami naukowo-badawczymi;
6.  wykonywanie innych zadań przewidzianych w niniejszej ustawie oraz statucie.

Natomiast zgodnie z art. 91 § 1 ww. ustawy, każda spółdzielnia obowiązana jest przynajmniej raz na trzy lata, a w okresie pozostawania w stanie likwidacji corocznie, poddać się lustracyjnemu badaniu legalności, gospodarności i rzetelności całości jej działania. Lustracja obejmuje okres od poprzedniej lustracji.

Stosownie do art. 91 § 11 cyt. ustawy w spółdzielniach mieszkaniowych w okresie budowania przez nie budynków mieszkalnych i rozliczania kosztów budowy tych budynków, a także w spółdzielniach w stanie likwidacji, lustrację przeprowadza się corocznie.

Jeżeli spółdzielnia mieszkaniowa nie podda się badaniu lustracyjnemu przewidzianemu w § 1 i § 11, związek rewizyjny, w którym spółdzielnia jest zrzeszona, lub Krajowa Rada Spółdzielcza przeprowadza z własnej inicjatywy badanie lustracyjne działalności spółdzielni na jej koszt (art. 91 § 12).

Na podstawie art. 91 § 21 ww. ustawy, celem lustracji jest:

1.  sprawdzenie przestrzegania przez spółdzielnię przepisów prawa i postanowień statutu;
2.  zbadanie przestrzegania przez spółdzielnię prowadzenia przez nią działalności w interesie ogółu członków;
3.  kontrola gospodarności, celowości i rzetelności realizacji przez spółdzielnię jej celów ekonomicznych, socjalnych oraz kulturalnych;
4.  wskazywanie członkom na nieprawidłowości w działalności organów spółdzielni;
5.  udzielanie organizacyjnej i instruktażowej pomocy w usuwaniu stwierdzonych nieprawidłowości oraz w usprawnieniu działalności spółdzielni.

Zgodnie z art. 91 § 3 ww. ustawy, lustrację przeprowadzają właściwe związki rewizyjne w spółdzielniach w nich zrzeszonych. Spółdzielnie niezrzeszone zlecają odpłatne przeprowadzenie lustracji wybranemu związkowi rewizyjnemu lub Krajowej Radzie Spółdzielczej.

Z uwagi na powołane przepisy wskazać należy, że co do zasady uiszczane przez członków składki nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, pod warunkiem jednak, że nie można im przypisać konkretnego świadczenia wynikającego z opłacenia składki. W sytuacji jednak, gdy stanowić one będą wynagrodzenie za otrzymane przez członka świadczenie, zastosowanie znajdą przepisy ustawy o podatku od towarów i usług.

Odnosząc zatem powyższe do przedstawionego zdarzenia przyszłego należy stwierdzić, że wykonując obowiązkowe lustracje na rzecz spółdzielni mieszkaniowych zrzeszonych w Związku, w ramach zabezpieczonej części składki umową i fakturą, Związek świadczy zdefiniowane w art. 8 ustawy usługi, które ze względu na ich odpłatny charakter podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Składki wnoszone przez spółdzielnie zrzeszone w ich odpowiedniej części (zabezpieczonej umową i fakturą) mają w takim przypadku charakter zapłaty za usługę (przeprowadzenie lustracji), ponieważ istnieje bezpośredni związek pomiędzy płaconą składką, a otrzymanym świadczeniem, które przynosi bezpośrednie korzyści otrzymującemu je członkowi Związku. Zatem, w związku z tym, że usługi przeprowadzenia lustracji wykonywane są w zakresie interesu zbiorowego członków Związku i na ich rzecz, w zamian za określoną (wydzieloną) część składki, której wysokość i zasady ustalania wynikają z uchwały Związku, a Związek nie jest nastawiony na osiąganie zysków, a fakt – co wynika z art. 91 § 3 ustawy Prawo spółdzielcze – że żaden inny podmiot poza właściwym związkiem rewizyjnym nie jest uprawniony do przeprowadzenia lustracji w spółdzielniach w nim zrzeszonych powoduje, że nie zostają naruszane warunki konkurencji, ich świadczenie korzysta ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b ustawy o podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie dotyczącym zwolnienia od podatku określonego w art. 43 ust. 1 pkt 31 lit. b ustawy dla usług lustracyjnych przeprowadzanych w spółdzielniach mieszkaniowych będących członkami Związku, w zamian za składki (zabezpieczoną część składki umową i fakturą), należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193 z późn. zm.), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm.). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.