Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB1/4511-486/16-2/KS1
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-06-23
Teza: Czy w opisanym przez Wnioskodawczynię zdarzeniu przyszłym dokonanie przez Wnioskodawczynię wraz z małżonkiem podziału majątku małżeńskiego w związku z ustaniem ustawowej wspólności małżeńskiej, w rezultacie którego Wnioskodawczyni zostanie zwolniona, za zgodą wierzycieli, z wynikających z prowadzonego Przedsiębiorstwa zobowiązań, w tym kredytów/pożyczek lub zwolniona z ich poręczeń, a mąż Wnioskodawczyni przejmie w całości obowiązek spłaty przedmiotowych zobowiązań, nie będzie skutkować powstaniem po stronie Wnioskodawczyni przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: majątek-podział majątku; osoba-osoby fizyczne; podatek-podatek dochodowy; skutki podatkowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 17

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późń. zm.) oraz § 5 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r, poz 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 26 kwietnia 2016 r. (data wpływu 13 maja 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych podziału majątku wspólnego małżonków – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 13 maja 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych podziału majątku wspólnego małżonków.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe

Wnioskodawczyni pozostaje w związku małżeńskim. Do dnia złożenia niniejszego wniosku Wnioskodawczyni nie zawarła umowy małżeńskiej majątkowej, stąd między małżonkami obowiązuje ustawowy ustrój majątkowy małżeński (ustawowa wspólność małżeńska) w rozumieniu przepisu art. 31 Ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jedn. z dnia 6 listopada 2015 roku Dz. U. z 2015 r., poz. 2082; zwany dalej: „Kodeks rodzinny i opiekuńczy”). W skład majątku małżeńskiego, objętego wspólnością majątkową, wchodzą między innymi zorganizowane w formie przedsiębiorstwa składniki materialne i niematerialne przeznaczone do prowadzenia przez małżonka Wnioskodawczyni działalności gospodarczej (zwane dalej: „Przedsiębiorstwo”).

Niewykluczonym jest, że w przyszłości Wnioskodawczyni dokona rozliczeń majątkowych ze swoim małżonkiem w trakcie trwania małżeństwa. W rezultacie, zostanie zawarta w formie aktu notarialnego umowa małżeńska majątkowa, na mocy której zostanie ustanowiona pełna rozdzielność majątkowa pomiędzy małżonkami zgodnie z przepisami art. 51 w zw. z art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Jednocześnie z ustanowieniem rozdzielności majątkowej zostanie zawarta przez Wnioskodawczynię z jej małżonkiem umowa o podział majątku małżeńskiego. W wyniku zawarcia tej umowy zostanie dokonany podział (ustanie współwłasność) wszystkich składników majątkowych, wchodzących w skład majątku małżeńskiego, dotychczas objętych ustawową wspólnością majątkową małżeńską. W ramach podziału majątku małżeńskiego Wnioskodawczyni otrzyma część składników majątkowych wchodzących w skład majątku małżeńskiego. Z kolei małżonek Wnioskodawczyni otrzyma pozostałe składniki majątkowe, nie przyznane Wnioskodawczyni, a wchodzące w skład majątku małżeńskiego, w szczególności małżonek Wnioskodawczyni otrzyma Przedsiębiorstwo.

Z prowadzoną przez małżonka Wnioskodawczyni działalnością gospodarczą, w ramach Przedsiębiorstwa, związane są również zobowiązania, w szczególności pożyczki/kredyty udzielone przez banki. Po podziale majątku i otrzymaniu Przedsiębiorstwa przez małżonka Wnioskodawczyni możliwym jest, że Wnioskodawczyni zostanie zwolniona z powyższych zobowiązań lub zwolniona z zobowiązań z ich poręczeń, za zgodą wierzycieli. Z kolei mąż Wnioskodawczyni przejmie w całości obowiązek spłaty przedmiotowych zobowiązań.

Na chwilę obecną nie jest jednoznacznie przesądzone czy:

*   małżonkowie będą dokonywać jakichkolwiek spłat lub dopłat między nimi w ramach podziału majątku małżeńskiego,
*   podział majątku małżeńskiego pomiędzy małżonkami nastąpi zgodnie z udziałem każdego z nich w majątku małżeńskim, ustalonym na moment ustania (zniesienia) ustawowej wspólności majątkowej, przy czym udziały małżonków mogą być nierówne, czy też w innej ustalonej przez małżonków proporcji, tj. w proporcji nie pokrywającej się z w/w udziałami małżonków.

W tak przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawczyni powzięła wątpliwości dotyczące zawarcia umowy o podział wspólnego majątku małżonków na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych (zwany dalej: „PIT”).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy w opisanym przez Wnioskodawczynię zdarzeniu przyszłym dokonanie przez Wnioskodawczynię wraz z małżonkiem podziału majątku małżeńskiego w związku z ustaniem ustawowej wspólności małżeńskiej, w rezultacie którego Wnioskodawczyni zostanie zwolniona, za zgodą wierzycieli, z wynikających z prowadzonego Przedsiębiorstwa zobowiązań, w tym kredytów/pożyczek lub zwolniona z ich poręczeń, a mąż Wnioskodawczyni przejmie w całości obowiązek spłaty przedmiotowych zobowiązań, nie będzie skutkować powstaniem po stronie Wnioskodawczyni przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawczyni, dokonanie przez Wnioskodawczynię wraz z małżonkiem podziału majątku małżeńskiego w związku z ustaniem ustawowej wspólności małżeńskiej, w rezultacie którego Wnioskodawczyni zostanie zwolniona, za zgodą wierzycieli, z wynikających z prowadzonego Przedsiębiorstwa zobowiązań, w tym kredytów/pożyczek lub zwolniona z ich poręczeń, a mąż Wnioskodawczyni przejmie w całości obowiązek spłaty przedmiotowych zobowiązań, nie będzie skutkować powstaniem po stronie Wnioskodawczyni przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawczyni

Stosunki majątkowe małżeńskie zostały uregulowane w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Zgodnie z przepisem art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Wspólność ustawową charakteryzują dwie podstawowe cechy: jest to wspólność dorobku i wspólność o charakterze łącznym. Z powyższego przepisu wynika również, że wspólność majątkowa małżeńska oparta jest na małżeństwie, jako stosunku prawnym osobistym.

Ustawowa wspólność majątkowa małżeńska trwa co do zasady do ustania lub unieważnienia małżeństwa albo orzeczenia separacji. Z uwagi na przepis art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego niedopuszczalnym jest żądanie przez małżonka podziału majątku wspólnego w czasie trwania ustawowej wspólności majątkowej.

W czasie trwania małżeństwa ustawowa wspólność majątkowa małżeńska może ustać w następujących sytuacjach:

1.  małżonkowie zawarli małżeńską umowę majątkową (np. ustanawiającą ustrój rozdzielności majątkowej);
2.  z ważnych powodów na żądanie jednego z małżonków sąd orzekł zniesienie współwłasności,
3.  wspólność ustała z mocy prawa na skutek całkowitego lub częściowego ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków lub też ogłoszenia upadłości jednego z małżonków.

Zgodnie z przepisem art. 47 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego małżonkowie mogą umownie ustawową wspólność majątkową rozszerzyć, ograniczyć lub w myśl przepisu art. 51 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wyłączyć (znieść). Przy czym należy podkreślić, że umowa wyłączająca ustawową wspólność majątkową małżeńską ma charakter ustrojowy, czyli zmienia dotychczasową zasadę wspólności na zasadę rozdzielności majątkowej i nie powoduje przysporzenia majątkowego.

W następstwie ustania ustawowej wspólności majątkowej dopuszczalnym jest podział majątku małżeńskiego objętego dotychczas w/w wspólnością. Podział majątku małżeńskiego jest instytucją prawa rodzinnego i może nastąpić na mocy umowy między małżonkami lub w drodze orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek z małżonków.

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 Ustawy PIT opodatkowaniu PIT podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w przepisach art. 21, 52, 52a i 52c tej ustawy, a także dochodów, od których zaniechano poboru podatku na podstawie Ordynacji podatkowej.

W myśl przepisu art. 11 ust. 1 Ustawy PIT, przychodami z zastrzeżeniem przepisów art. 14 -15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, przepisów art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Jednak na podstawie przepisu art. 2 ust. 1 pkt 5 Ustawy PIT, przepisy tej ustawy nie znajdują zastosowania do przychodów z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w związku z ustaniem ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej. Z przedmiotowego przepisu wynika zatem, że przychody z powyższego tytułu zostały wyłączone spod regulacji Ustawy PIT.

W rezultacie powyższego należy stwierdzić, że dokonanie przez Wnioskodawczynię wraz z małżonkiem podziału majątku małżeńskiego w związku z ustaniem ustawowej wspólności małżeńskiej, w rezultacie którego Wnioskodawczyni zostanie zwolniona, za zgodą wierzycieli, z wynikających z prowadzonego Przedsiębiorstwa zobowiązań, w tym kredytów/pożyczek lub zwolniona z zobowiązań z ich poręczeń, a mąż Wnioskodawczyni przejmie w całości obowiązek spłaty przedmiotowych zobowiązań, nie będzie skutkować powstaniem po stronie Wnioskodawczyni przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Prezentowane przez Wnioskodawczynię stanowisko znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach organów podatkowych. Przykładowo w interpretacji z dnia 7 sierpnia 2013 r. (znak: ITPB2/415-475/13/MU) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy uznał, iż:

„Z kolei, stosownie do jej art. 2 ust. 1 pkt 5 przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania lub ograniczenia małżeńskiej wspólności majątkowej oraz przychodów z tytułu wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich.

Z literalnego brzmienia powołanego przepisu wynika zatem, iż wyłączeniu spod działania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegają przychody z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku usiania małżeńskiej wspólności majątkowej, jak również przychody z tytułu wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich\`(...)\` W konsekwencji zatem, mając na uwadze powyższe uregulowania prawne, uznać należy, że w sytuacji przedstawionej we wniosku zwolnienie z obowiązku spłaty kredytu, związane z podziałem majątku wspólnego, nie będzie skutkować powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.”

Analogiczne stanowisko zaprezentował również w szczególności;

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 2 maja 2014 r. (znak: IPPB4/415-98/14-2/JK4);
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacjach z dnia 24 listopada 2014 roku (znak: ITPB2/415-832/14/MN) oraz z dnia 20 lipca 2015 roku (znak: ILPB2/4511-1- 630/15-4/TR);
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji z dnia 12 maja 2015 r. (znak: IPTPB2/4511-71/15-4/MP).

Reasumując, w ocenie Wnioskodawczyni, dokonanie przez Wnioskodawczynię wraz z małżonkiem podziału majątku małżeńskiego w związku z ustaniem ustawowej wspólności małżeńskiej, w rezultacie którego Wnioskodawczyni zostanie zwolniona, za zgodą wierzycieli, z wynikających z prowadzonego Przedsiębiorstwa zobowiązań, w tym kredytów/pożyczek lub zwolniona z ich poręczeń, a mąż Wnioskodawczyni przejmie w całości obowiązek spłaty przedmiotowych zobowiązań, nie będzie skutkować powstaniem po stronie Wnioskodawczyni przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W świetle przywołanych argumentów oraz zaprezentowanych wyżej poglądów organów podatkowych, Wnioskodawczyni zwraca się z prośbą o potwierdzenie, że przedstawione stanowisko i rozumienie treści przepisów prawa podatkowego jest prawidłowe.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego – jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Końcowo, odnosząc się do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych wskazać należy, że rozstrzygnięcia w nich zawarte nie są wiążące dla tutejszego Organu. Interpretacje organów podatkowych dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw podatników, osadzonych w określonym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym i tylko w tych sprawach rozstrzygnięcia w każdej z nich zawarte są wiążące. Nie wywołują one zatem żadnych skutków prawnych w odniesieniu do innych podatników.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.