Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/2/423-681/13/BG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-09-04
Teza: w zakresie skutków podatkowych po stronie Spółki z tytułu nieodpłatnego nabycia udziałów własnych w celu ich dobrowolnego umorzenia
Słowa kluczowe: opodatkowanie; przychód; udział-umorzenie udziałów; umorzenie; świadczenie-świadczenie nieodpłatne
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1-art. 7; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 10 czerwca 2013 r. (data wpływu do tut. Biura 12 czerwca 2013 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie skutków podatkowych po stronie Spółki z tytułu nieodpłatnego nabycia udziałów własnych w celu ich dobrowolnego umorzenia -**jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 06 czerwca 2013 r. wpłynął do tut. Biura wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie skutków podatkowych po stronie Spółki z tytułu nieodpłatnego nabycia udziałów własnych w celu ich dobrowolnego umorzenia.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością, która aktualnie ma dwóch wspólników. Wspólnicy planują przeprowadzenie umorzenia udziałów jednego ze wspólników. Wszystkie udziały jakie posiada jeden ze wspólników zostaną nieodpłatnie umorzone, w trybie umorzenia dobrowolnego. Umorzenie udziałów, zgodnie z procedurą określoną w przepisach Kodeksu spółek handlowych, będzie poprzedzone nieodpłatnym nabyciem przez Spółkę udziałów własnych od wspólnika w celu umorzenia.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy nieodpłatne nabycie udziałów własnych przez spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w celu ich umorzenia, a następnie ich umorzenie będzie skutkować powstaniem przychodu podatkowego po stronie spółki z ograniczona odpowiedzialnością, która umorzy udziały własne w trybie przepisów Kodeksu spółek handlowych?

Zdaniem Wnioskodawcy, ani nieodpłatne nabycie udziałów własnych, ani też ich umorzenie nie będzie skutkować powstaniem przychodu podatkowego po stronie Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, której udziały są umarzane. Zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm., dalej „updop”), zawierający wykaz zdarzeń uznanych za przychody podatkowe ustawodawca nie wymienia wśród zdarzeń powodujących powstanie przychodów - nieodpłatnego umorzenia udziałów, ani też nabycia udziałów własnych w celu ich umorzenia. Wśród zdarzeń powodujących powstanie przychodu ustawodawca nie wymienia też przychodów, wynikających z wystąpienia wspólnika ze spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w trybie nieodpłatnego umorzenia udziałów.

Wprawdzie art. 12 updop zawierający wykaz zdarzeń uznanych za przychody podatkowe ma charakter otwarty (zawiera sformułowanie „w szczególności”), a wymienione w tym przepisie kategorie uznane za przychód nie wyczerpują wszystkich zdarzeń jakie mogą stanowić przychód dla potrzeb podatku dochodowego od osób prawnych, nie mniej jednak z przepisu tego wynika, że do kategorii przychodów będą należeć przysporzenia majątkowe o charakterze trwałym, a takie przychody nie powstają w przypadku nieodpłatnego umorzenia udziałów. W praktyce uznaje się, że przychodem jest tylko ta wartość, która wchodząc do majątku podatnika może powiększyć jego aktywa bądź zmniejszyć pasywa w sposób trwały.

W konsekwencji, zdaniem Spółki, w przypadku transakcji nabycia udziałów w celu ich umorzenia bez wynagrodzenia oraz samego umorzenia udziałów, która nie skutkuje definitywnym zwiększeniem majątku podatnika (lub zmniejszeniem istniejących zobowiązań) nie powstaje przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W wyniku umorzenia udziałów własnych bez wypłaty wynagrodzenia wspólnikom, Spółka nie otrzymuje żadnego przysporzenia. Należy podkreślić, iż w przypadku nieodpłatnego umorzenia udziałów również wspólnik, którego udziały są umarzane nie nabywa jakichkolwiek roszczeń w stosunku do Spółki umarzającej udziały.

W przedstawionym stanie faktycznym (winno być zdarzeniu przyszłym) następuje jedynie przesunięcie środków własnych w ramach kapitałów własnych spółki, a z planowaną operacją nie wiąże się napływ środków finansowych. Spółka w wyniku nabycia własnych udziałów bez wypłaty wynagrodzenia wspólnikom nie osiąga korzyści ekonomicznych skutkujących powstaniem u niej przychodu. Nie można również przyjąć, że chodzi tutaj o uzyskanie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 2 updop, ani też o umorzeniu zobowiązania (art. 12 ust. 1 pkt 3 updop), ponieważ umorzenie udziałów nie jest równoznaczne z umorzeniem zobowiązania, z tego względu, iż nabycie udziałów przez Spółkę nie rodzi po stronie Spółki żadnego zobowiązania. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że po stronie Spółki nie występuje przysporzenie majątkowe. Podatnik otrzymuje bowiem udziały w celu ich umorzenia, a uzyskane w ten sposób środki zostają jedynie przeksięgowane na inny kapitał. Dlatego też w wyniku umorzenia udziałów własnych nabytych w tym celu od wspólnika, którego udziały mają zostać umorzone, nie powstanie w Spółce przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a tym samym operacja ta pozostanie bez wpływu na dochód podlegający opodatkowaniu tym podatkiem.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Umorzenie udziałów polega na ich prawnym unicestwieniu, tj. wygaśnięciu wszelkich praw, zarówno o charakterze majątkowym, jak i korporacyjnym wynikających z udziałów. Tryb umarzania udziałów reguluje art. 199 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ze zm., dalej „ksh”).

Zgodnie z art. 199 § 1 ksh, udział może być umorzony jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi. Udział może być umorzony za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) albo bez zgody wspólnika (umorzenie przymusowe). Przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa umowa spółki.

Umorzenie udziału wymaga uchwały zgromadzenia wspólników, która powinna określać w szczególności podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział. Wynagrodzenie to, w przypadku umorzenia przymusowego, nie może być niższe od wartości przypadających na udział aktywów netto, wykazanych w sprawozdaniu finansowym za ostatni rok obrotowy, pomniejszonych o kwotę przeznaczoną do podziału między wspólników. W przypadku umorzenia przymusowego uchwała powinna zawierać również uzasadnienie (art. 199 § 2 ww. ustawy).

Stosownie do § 3 omawianego artykułu, za zgodą wspólnika umorzenie udziału może nastąpić bez wynagrodzenia.

Z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, iż Spółka aktualnie ma dwóch wspólników. Wspólnicy planują przeprowadzenie umorzenia udziałów jednego ze wspólników. Wszystkie udziały jakie posiada jeden ze wspólników zostaną nieodpłatnie umorzone, w trybie umorzenia dobrowolnego. Umorzenie udziałów, zgodnie z procedurą określoną w przepisach ksh, będzie poprzedzone nieodpłatnym nabyciem przez Spółkę udziałów własnych od wspólnika w celu umorzenia.

Rozpatrując przedstawiony opis zdarzenia przyszłego należy stwierdzić, iż przedmiotem opodatkowania osoby prawnej zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, ze zm.) jest dochód stanowiący osiągniętą w roku podatkowym, nadwyżkę przychodów nad kosztami ich uzyskania.

Oceniając skutki będące następstwem nabycia przez Spółkę własnych udziałów w celu ich umorzenia, należy stwierdzić, iż w przepisach updop wśród zdarzeń powodujących powstanie przychodu, sytuacja taka wprost nie została wskazana.

Katalog wartości stanowiących przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych został zawarty w art. 12 ust. 1 updop. Katalog ten jest katalogiem otwartym. Jednak, jak wskazuje się w praktyce z istoty podatku dochodowego wynika, że jest on ciężarem publicznoprawnym od przyrostu majątkowego (dochodu), a zatem przychodem – jako źródłem dochodu – jest tylko ta wartość, która wchodząc do majątku podatnika może powiększyć jego aktywa.

W konsekwencji, w przypadku transakcji, która nie skutkuje definitywnym zwiększeniem majątku podatnika (lub zmniejszeniem istniejących zobowiązań) nie powstaje przychód w rozumieniu przepisów updop.

Zgodnie z przepisami updop warunkiem koniecznym dla osiągnięcia przychodu jest więc uzyskanie definitywnego przysporzenia majątkowego, a transakcja nieodpłatnego nabycia udziałów w celu ich dobrowolnego umorzenia przeprowadzona stosownie do uregulowań ksh nie skutkuje dla podmiotu dokonującego takiego nabycia przyrostem aktywów (zmniejszeniem zobowiązań), tym samym, należy stwierdzić, że operacja ta nie wiąże się z obowiązkiem rozpoznania przez podatnika przychodu podatkowego.

W konsekwencji, gdy określonej kategorii nie można, zgodnie z ustawą podatkową, uznać ani za przychód, ani też za dochód podatkowy, to kategoria ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

W świetle powyższego nabycie udziałów celem ich umorzenia w Spółce nie stanowi przychodu podatkowego dla Spółki, co oznacza iż czynność ta nie rodzi skutków podatkowych dla Niej. Wobec powyższego, gdy określonej kategorii nie można, zgodnie z updop, uznać ani za przychód, ani też za dochód podatkowy, to kategoria ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Biorąc pod uwagę powyższe przepisy podatkowe i przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe należy stwierdzić, iż stanowisko Spółki jest prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.