Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 1462-IPPB2.4514.459.2016.2.JG1
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-11-17
Teza: w zakresie skutków podatkowych wynikających z zawarcia umowy darowizny części spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu mieszkalnego
Słowa kluczowe: darowizna; hipoteka; lokal; opodatkowanie-przedmiot opodatkowania; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 26 września 2016 r. (data wpływu) uzupełnionym pismem z dnia 3 listopada 2016 r. (data nadania 3 listopada 2016 r., data wpływu 7 listopada 2016 r.) na wezwanie Nr 1462 -IPPB2.4514.459.2016.1.JG1 z dnia 27 października 2016 r. (data nadania 27 października 2016 r., data doręczenia 31 października 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych wynikających z zawarcia umowy darowizny części spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu mieszkalnego - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 26 września 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych wynikających z zawarcia umowy darowizny części spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu mieszkalnego.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

1.  Wraz z żoną w roku 1998 Wnioskodawca nabył spółdzielcze prawo własnościowe do lokalu. Wnioskodawca wraz z żoną wpłacili pełny wkład budowlany i przez cały czas trwali w ustawowej wspólnocie majątkowej.
2.  W związku ze sporem wewnątrz Spółdzielni Mieszkaniowej przez szereg lat nie dokonano ostatecznego rozliczenia budowy. Po niedawnych nowych pomiarach biegłego sądowego dokonano aktualizacji rozliczenia roboczego i okazało się, że mieszkanie ma niedopłatę wkładu budowlanego około 16 000 zł. Tak duża różnica wynikła z faktu, że ogrzewane piwnice przyłączone do mieszkań na parterze wcześniej traktowano tak jak inne piwnice, zaś obecnie biegły zakwalifikował to jako pełnowartościową powierzchnię mieszkalną.
3.  Sprawy sądowe wciąż trwają i jak do tej pory Spółdzielnia nie postawiła lokatorom wymagalności natychmiastowych dopłat.
4.  W dniu 10 lipca 2016 zmarła żona Wnioskodawcy. Nie pozostawiła testamentu, więc Akt Poświadczenia Dziedziczenia sporządzono wg zasad ustawowych, tzn. po 1/4 majątku odziedziczył Wnioskodawca oraz troje ich dzieci: Magdalena , Daniel i Ireneusz.
5.  Ponieważ do żony Wnioskodawcy należała połowa udziału w lokalu - stąd wynika dla każdej z w/w czterech osób dziedziczenie po 1/8 udziału.
6.  Córka Wnioskodawcy - Magdalena chciałaby tę swoją część dziedziczenia - tj. 1/8 spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu - przepisać w drodze darowizny na Wnioskodawcę.
7.  Wartość rynkową 1/8 lokalu Wnioskodawca ocenia na 125 000 zł. Zaś 1/8 wkładu budowlanego to ok. 20 000 zł, a 1/8 niedopłaty wkładu to ok. 2 000 zł.

Pismem z dnia 27 października 2016 r. Nr 1462-IPPB2.4514.459.2016.1.JG1 wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania poprzez wskazanie, czy darowizna części spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu mieszkalnego przez córkę Wnioskodawcy będzie się wiązała z przejęciem przez Wnioskodawcę (jako obdarowanego) długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy (córki Wnioskodawcy), a także wskazanie, czy przedmiotem wniosku jest stan faktyczny, czy zdarzenie przyszłe. W części E wniosku, poz. 72 – liczba stanów faktycznych zaznaczono 1, poz. 73 – liczba zdarzeń przyszłych również zaznaczono 1.

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie wskazując, że darowizna części spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu mieszkalnego nie będzie się wiązała z przejęciem przez Wnioskodawcę długów i ciężarów ani zobowiązań darczyńcy. Na mieszkaniu tym nie ciążą żadne należności: nie ma zaległości opłaty eksploatacyjnej, funduszu remontowego, podatku od nieruchomości oraz opłaty dzierżawy wieczystej. Nie ma też żadnego obciążenia kredytem hipotecznym. Istnieje jedynie opisana we wniosku niedopłata wkładu budowlanego, związana z nowym rozliczeniem budowy. Wnioskodawca wskazał również, że przedmiotem wniosku jest wyłącznie zdarzenie przyszłe.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy przekazywanie w darowiźnie części spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu przy jednocześnie istniejącej niedopłacie wkładu budowlanego podlega opodatkowaniu PCC jako ciężar związany z darowizną, a jeśli tak - to w jakiej wysokości?

Zdaniem Wnioskodawcy, w fakcie niedopłaty Wnioskodawca nie widzi różnicy poza tym, że obdarowany będzie musiał tę niedopłatę uregulować, czyli realna wartość darowizny jest o tyle mniejsza. Zdaniem Wnioskodawcy nie powinno to być opodatkowane PCC.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 223 ze zm.) podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Z treści zacytowanego przepisu, zawierającego zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu wynika, że tylko dokonanie jednej z czynności w nim wymienionej powodować będzie konieczność zapłaty podatku. Tym samym, jeżeli dana czynność nie została wymieniona w ustawowym katalogu to nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Jak stanowi art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej, a stosownie do art. 4 pkt 3 przy umowie darowizny ciąży on na obdarowanym.

Podstawa opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych określona została w art. 6 ust. 1 ustawy. Zgodnie z pkt 3 tego przepisu przy umowie darowizny stanowi ją wartość długów i ciężarów albo zobowiązań przejętych przez obdarowanego.

Stosownie natomiast do art. 7 ust. 1 pkt 2 lit. a) od umów zamiany, dożywocia, o dział spadku, o zniesienie współwłasności oraz darowizny przy przeniesieniu własności nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym stawka podatku wynosi 2%.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca wraz z żoną nabył spółdzielcze prawo własnościowe do lokalu w bloku. Wnioskodawca wraz z żoną wpłacili pełny wkład budowlany i przez cały czas trwali w ustawowej wspólnocie majątkowej. W związku ze sporem wewnątrz Spółdzielni Mieszkaniowej przez szereg lat nie dokonano ostatecznego rozliczenia budowy. Po nowych pomiarach biegłego sądowego dokonano aktualizacji rozliczenia roboczego i okazało się, że mieszkanie ma niedopłatę wkładu budowlanego około 16 000 zł. Tak duża różnica wynikła z faktu, że ogrzewane piwnice przyłączone do mieszkań na parterze wcześniej traktowano tak jak inne piwnice, zaś obecnie biegły zakwalifikował to jako pełnowartościową powierzchnię mieszkalną. Sprawy sądowe wciąż trwają i jak do tej pory Spółdzielnia nie postawiła lokatorom wymagalności natychmiastowych dopłat. W dniu 10 lipca 2016 zmarła żona Wnioskodawcy. Nie pozostawiła testamentu, więc Akt Poświadczenia Dziedziczenia sporządzono wg zasad ustawowych, tzn. po 1/4 majątku odziedziczył Wnioskodawca oraz troje ich dzieci: Magdalena, Daniel i Ireneusz. Ponieważ do żony Wnioskodawcy należała połowa udziału w lokalu - stąd wynika dla każdej z w/w czterech osób dziedziczenie po 1/8 udziału. Córka Wnioskodawcy - Magdalena chciałaby tę swoją część dziedziczenia - tj. 1/8 spółdzielczego prawa własnościowego do lokalu - przepisać w drodze darowizny na Wnioskodawcę.

W związku z powyższym wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380 z późn. zm.) przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.

Zgodnie z zacytowanym art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych umowa darowizny podlega również temu podatkowi, ale wyłącznie w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy, tj. w sytuacji, gdy na obdarowanego przechodzą wraz z przedmiotem darowizny wszelkie obowiązki z nim związane, ciążące dotychczas na darczyńcy.

W związku z tak określonym przedmiotem opodatkowania, dla stwierdzenia, czy w opisanej sytuacji dojdzie do powstania obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych konieczne jest więc wyjaśnienie użytych w art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. d) pojęć zobowiązania długu i ciężaru. W wypadku zobowiązania chodzi nie tylko o określony typ stosunku cywilnoprawnego, lecz również o stosunki o charakterze publicznoprawnym. Z kolei „dług”, rozumieć należy jako powinność świadczenia ze strony jednego podmiotu (zobowiązanego) na rzecz innego (uprawnionego). Natomiast pojęcie ciężaru (obciążenie przedmiotu darowizny) nie oznacza powinności świadczenia wobec wierzyciela (innego uprawnionego), lecz ograniczenie przysługującego prawa w możności jego wykonywania w oznaczonym zakresie lub konieczność znoszenia wykonywania w stosunku do niego uprawnienia przez inny podmiot.

Wskazać przy tym należy, że w praktyce do typowych przykładów obowiązków darczyńcy (wobec osób trzecich) z tytułu długów, ciężarów i zobowiązań (przejmowanych przez obdarowanego) należą: świadczenia z tytułu najmu, dzierżawy, dożywocia, ubezpieczenia, zaciągniętego kredytu i innych umów, świadczenia lub inne obowiązki powstające na tle określonej sytuacji prawnorzeczowej (np. wynikające z obciążenia rzeczy użytkowaniem lub służebnością, z obowiązku rozliczenia nakładów na rzecz pomiędzy jej właścicielem a posiadaczem itp.), należności z tytułu podatków, ceł lub innych opłat związanych z nabytym przedmiotem darowizny.

Nadto wyjaśnić należy, że ustawa o podatku od spadków i darowizn mówi o długach, ciężarach albo zobowiązaniach darczyńcy, co oznacza, że chodzi tu o obowiązki dotyczące całego majątku osobistego darczyńcy, których skutkiem jest odpowiedzialność osobista darczyńcy. Nie chodzi zatem o zobowiązania wynikające np. z racji obciążenia darowanej rzeczy hipoteką lub zastawem, z tytułu których darczyńca ponosi odpowiedzialność wyłącznie rzeczową. Wskazać również należy, że w przepisie tym jest mowa o obowiązkach już istniejących w chwili zawarcia umowy darowizny.

Przyjmując za Wnioskodawcą, że opisana we wniosku umowa darowizny nie będzie wiązała się z przejęciem przez obdarowanego (Wnioskodawcę) długów i ciężarów ani zobowiązań darczyńcy, jako czynność niewymieniona w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.