Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-1.4010.299.2019.1.BKD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2019-09-03
Teza: Czy w przypadku miarkowania kar przez sąd powszechny (ich zmniejszenia) odsetki przysługujące Wykonawcy z tytułu potrącenia kar w wyższej wysokości, stanowić będą dla Wnioskodawcy koszty uzyskania przychodu (przy założeniu, że zostaną zapłacone)
Słowa kluczowe: kara-kara umowna; odsetki
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 900) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 3 lipca 2019 r. (data wpływu za pośrednictwem platformy e-puap tego samego dnia), o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy w przypadku miarkowania kar przez sąd powszechny (ich zmniejszenia) odsetki przysługujące Wykonawcy z tytułu potrącenia kar w wyższej wysokości, stanowić będą dla Wnioskodawcy koszty uzyskania przychodu (przy założeniu, że zostaną zapłacone) – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 3 lipca 2019 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy w przypadku miarkowania kar przez sąd powszechny (ich zmniejszenia) odsetki przysługujące Wykonawcy z tytułu potrącenia kar w wyższej wysokości, stanowić będą dla Wnioskodawcy koszty uzyskania przychodu (przy założeniu, że zostaną zapłacone).

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

W wyniku dokonanego przez Wnioskodawcę wyboru oferty w wyniku rozstrzygnięcia postępowania o udzielenie zamówienia publicznego Wnioskodawca zawarł w dniu 22 września 2017 r. z Wykonawcą umowę o dostarczenie do Jej siedziby wraz ze specjalistycznym wyposażeniem obsługowym i pakietem eksploatacyjno-naprawczym 14 sztuk nowych, niskopodłogowych tramwajów trójczłonowych, dwukierunkowych o długości 24,2 m w tym jeden tramwaj przystosowany do potrzeb nauki jazdy.

Zgodnie z § 13 ww. umowy: Kary umowne i zabezpieczenie należytego wykonania umowy:

I. Strony ponoszą odpowiedzialność z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania przedmiotu umowy na warunkach w niej określonych.

1.1) Zamawiający zapłaci Wykonawcy kary umowne za:

2.

1.  zwłokę w odbiorze przedmiotu dostawy, w wysokości 0,05% łącznej ceny brutto, która została określona w § 5 ust. 2 umowy - za każdy dzień zwłoki z przyczyn leżących po stronie Zamawiającego,
2.  odstąpienie od umowy z przyczyn leżących po stronie Zamawiającego w wysokości 10% łącznej ceny brutto określonej w § 5 ust. 2.

1.2) Wykonawca zapłaci Zamawiającemu kary umowne za:

1.  zwłokę w dostarczeniu pierwszego tramwaju w terminie określonym w § 6 ust. 1 w wysokości 0,07% łącznej ceny brutto, która została określona w § 5 ust. 2 umowy - za każdy dzień zwłoki,
2.  zwłokę w dostarczeniu następnych poszczególnych (tramwajów zgodnie ze szczegółowym harmonogramem określonym w § 6 ust. 4 w wysokości 0,07% łącznej ceny brutto określonej w § 5 ust. 2 umowy - za każdy dzień zwłoki w dostarczeniu danego tramwaju,
3.  zwłokę w dostarczeniu specjalistycznego wyposażenia obsługowego lub pakietu eksploatacyjno-naprawczego, bądź jakiegokolwiek z elementów wchodzących w ich skład w terminie określonym w 6 ust. 2 w wysokości 0,7% wartości brutto opóźnionej części dostawy określonej w § 5 ust. I pkt 1.3) lub pkt 1.4), bądź wartości elementu (w stosunku do którego nastąpiła zwłoka w dostawie) wskazanej w załączniku w pkt 3.1 załącznika nr 1 do umowy,
4.  za zwłokę w usuwaniu wad i usterek w okresie gwarancji w wysokości 0,05% ceny brutto danego tramwaju określonej w § 5 ust. I pkt 1.1) lub 1.2) za każdy dzień zwłoki,
5.  odstąpienie od umowy z przyczyn zależnych od Wykonawcy w wysokości 15% łącznej ceny brutto o której mowa w § 5 ust. 2.

II. Suma należnych kar umownych, o których mowa w ust. I pkt 1.1) lit. a albo w ust. I pkt 1.2) lit. a-c nie może przekroczyć 17,5% łącznej ceny brutto określonej w § 3 ust. 2 umowy.

Z uwagi na występującą do tej pory i prognozowaną zwłokę w dostarczeniu przedmiotu umowy (tramwajów), Wnioskodawca planuje obciążyć Wykonawcę karami umownymi przewidzianymi w umowie poprzez potrącenie kwot kar umownych w całości lub w części z zobowiązaniami wobec Wykonawcy z tytułu ww. umowy.

Wnioskodawca planuje rozliczać kary umowne notą obciążeniową w pełnej należnej wysokości za dni zwłoki w dostawie tramwajów (natomiast potrącenie dokonywane będzie w wysokości 1/14 limitu kar przewidzianych w umowie, tj. proporcjonalnie do liczby zamówionych tramwajów). Prawdopodobnym scenariuszem jest następczy spór sądowy co do wysokości kar, które uległy potrąceniu (ich miarkowanie przez sąd).

W przypadku miarkowania kar przez sąd powszechny Wykonawcy przysługiwać będą ustawowe odsetki z tytułu potrącenia kar, w wysokości wyższej niż orzeknie sąd cywilny.

Wnioskodawca obecnie wpłaca zaliczki na podatek dochodowy od osób prawnych w formie uproszczonej na podstawie art. 25 ust. 6 u.p.d.o.p.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy w przypadku miarkowania kar przez sąd powszechny (ich zmniejszenia) odsetki przysługujące Wykonawcy z tytułu potrącenia kar w wyższej wysokości, stanowić będą dla Wnioskodawcy koszty uzyskania przychodu (przy założeniu, że zostaną zapłacone)?

Zdaniem Wnioskodawcy ewentualne odsetki należne Wykonawcy z uwagi na następcze zmniejszenie (miarkowanie) przez sąd powszechny potrąconych kar umownych stanowić będą koszt uzyskania przychodu dla Wnioskodawcy (przy założeniu, że zostaną zapłacone).

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 865 ze zm. dalej: „u.p.d.o.p.”) przesłanką uznania ewentualnie naliczonych przez Wykonawcę i poniesionych przez Wnioskodawcę zapłaconych odsetek ustawowych za koszty uzyskania przychodów jest wykazanie, że powyższe koszty zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Konieczność zapłaty odsetek stanowi w swojej istocie zapłatę za korzystanie z cudzego kapitału i podobnie jak np. odsetki od kredytu na bieżącą działalność tego typu koszt może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów. Koszty finansowania działalności przedsiębiorców stanowią bowiem jeden z podstawowych wydatków, który w praktyce może być uznany za koszt uzyskania przychodów.

W przedstawionym zdarzeniu przyszłym (w porównaniu np. do typowego kredytu na finansowanie bieżącej działalności gospodarczej) dokonane przez Wnioskodawcę potrącenie kar umownych będzie miało uzasadnienie ekonomiczne i będzie racjonalnym działaniem zmierzającym do zabezpieczenia źródła przychodu. Potrącenie kary umownej będzie bowiem związane z obroną przez Wnioskodawcę jego stanowiska w sporze z Wykonawcą. Przedsiębiorca, w którego ocenie jego kontrahent nie wywiązał się ze zobowiązań umownych, jest jak najbardziej zobligowany do podjęcia wszystkich możliwych działań w celu obrony i wyegzekwowania jego stanowiska. Takie działanie podejmie właśnie Wnioskodawca, dokonując potrącenia zobowiązań wobec Wykonawcy z karą umowną.

Podkreślić należy, że odsetki od płatności opisanej w zdarzeniu przyszłym nie są objęte wyłączeniem z kosztów uzyskania przychodów, wskazanym art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p. Na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.p. w przypadku odsetek ustawodawca wiąże określone konsekwencje podatkowe z tzw. zasadą kasowości. Mianowicie kosztem uzyskania przychodów są wyłącznie faktycznie zapłacone odsetki. Intencją ustawodawcy było zatem wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów odsetek jedynie niezapłaconych albo umorzonych. Skoro zatem ustawodawca szczegółowo wskazał, które odsetki od zobowiązań mieszczą się w dyspozycji art. 16 ust. 1 pkt 11 ustawy podatkowej, to należy założyć, że co do zasady wydatki na wszystkie pozostałe odsetki stanowią koszt uzyskania przychodu. Gdyby bowiem intencją ustawodawcy było wyłączenie wszystkich odsetek, zostałoby to wskazane expressis verbis w ustawie.

W przedstawionym zdarzeniu przyszłym Wnioskodawca wskazał, że odsetki zostaną zapłacone przez Wnioskodawcę, także bezspornym jest, że nie są objęte dyspozycją art. 16 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.p. Skoro zatem przepisy ustawy nie przewidują bezpośredniego wyłączenia zapłaconych odsetek ustawowych z kosztów uzyskania przychodów, zasadnicze znaczenie dla dokonania oceny możliwości zaliczenia wskazanych kosztów do kosztów uzyskania przychodów będzie miało określenie, czy powyższe koszty zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. W konsekwencji, ponoszone przez podatnika zapłacone odsetki ustawowe nie są objęte wyłączeniem z kosztów uzyskania przychodów, a skoro spełnione są przesłanki przewidziane w art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. (odsetki związane są przecież z wcześniej wykazanym przychodem), należy uznać je za koszty uzyskania przychodów.

Wskazać należy także, że zapłacone w przyszłości odsetki nie są również objęte dyspozycją art. 16 ust. 1 pkt 21 u.p.d.o.p. Ustawodawca w tym przepisie z kosztów uzyskania przychodów wyłączył wprost odsetki za zwłokę z tytułu nieterminowych wpłat należności budżetowych i innych należności, do których stosuje się przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, a takiego charakteru nie mają odsetki będące przedmiotem niniejszego wniosku. Tak szczegółowe określenie przez ustawodawcę, które dokładnie odsetki podlegają wyłączeniu w art. 16 ustawy, obrazuje zamiar ustawodawcy, aby pozostałe odsetki, niemieszczące się w hipotezie art. 16 ust. 1 pkt 21 ustawy, podlegały zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów.

Podsumowując, uznać należy, że uregulowania art. 16 ust. 1 pkt 21 i art. 16 ust. 1 pkt 11 u.p.d.o.p. wyraźnie wskazują, że w ocenie ustawodawcy wszystkie odsetki (które ze swej istoty stanowią wynagrodzenia za korzystanie z cudzego kapitału) mogą stanowić koszt uzyskania przychodu, z wyjątkiem kategorii odsetek które wprost wymienione są w powyższych przepisach.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Jednocześnie należy zastrzec, że w niniejszej interpretacji organ odniósł się wyłącznie do zakresu wyznaczonego pytaniem i stanowiskiem Wnioskodawcy oraz przepisami prawa podatkowego wskazanymi w części E wniosku ORD-IN, a więc ustalenia, czy w przypadku miarkowania kar przez sąd powszechny (ich zmniejszenia) odsetki przysługujące Wykonawcy z tytułu potrącenia kar w wyższej wysokości, stanowić będą dla Wnioskodawcy koszty uzyskania przychodu (przy założeniu, że zostaną zapłacone). Tym samym przedmiotem niniejszej interpretacji nie była kwestia zastosowania art. 15c ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 865 ze zm.) dot. limitu kosztów finansowania dłużnego.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych. Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm.). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.