Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP2/443-867/09/PH
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2010-01-19
Teza: „Czy firma dostarczająca towary w opakowaniach zwrotnych może odmówić wystawienia faktury VAT na opakowania zwrotne, mimo wyraźnego żądania odbiorcy domagającego się wystawienia takiej faktury? Czy na fakturze VAT lub umowie można dowolnie określać termin zwrotu opakowań 1 rok, 10 lat czy 100 lat – który z tych terminów jest niezgodny z obowiązującymi przepisami”
Słowa kluczowe: czynności-czynności podlegające opodatkowaniu; dokumentacja; dostawa; faktura-anulowanie faktury; faktura-faktura korygująca; faktura-faktura VAT; kaucja; noty-nota korygująca; obowiązek-obowiązek podatkowy; obrót; opakowania-opakowania zwrotne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106m; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106p; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106q

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 12 października 2009r. (data wpływu do tut. organu 22 października 2009r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie fakturowania opakowań zwrotnych – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 22 października 2009r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie fakturowania opakowań zwrotnych.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W dniu 18 lipca 2009r. Wnioskodawca otrzymał od dostawcy towar w opakowaniach zwrotnych. W tym samym dniu Wnioskodawca zdał dostawcy połowę otrzymanych opakowań zwrotnych. Dostawca na fakturze VAT naliczył kaucję za niezdane opakowania. Na fakturze znajduje się uwaga, że kaucja płatna jest w terminie płatności faktury oraz uwaga, że niezwrócenie opakowań w ciągu 365 dni zostanie potraktowane jako ich nabycie i wtedy zostanie wystawiona faktura VAT. Wnioskodawca kilka dni po dostawie poinformował Przedstawiciela Handlowego dostawcy, że za niezdane opakowania chce otrzymać fakturę i że opakowań tych nie zda. Dostawca poinformował Wnioskodawcę, że nie wystawi faktury VAT, bo nie handluje opakowaniami. Wnioskodawca nie ma z dostawcą żadnej umowy handlowej. Wnioskodawca też sprzedaje towary w opakowaniach zwrotnych osobom prowadzącym działalność gospodarczą i wystawia im faktury VAT (na ich żądanie) na opakowania. Brak faktury zakupu opakowań powoduje, że Wnioskodawca nie może innym swoim odbiorcom wystawić faktury sprzedaży.

Termin 365 dni na zdanie opakowań nie był uzgadniany z Wnioskodawcą. Zdaniem Wnioskodawcy na następnej fakturze od dostawcy termin ten może wynosić np. 10 lat. Opakowania zwrotne, to nie egipskie piramidy, ulegają naturalnemu zużyciu i ich ilość na rynku musi być stale uzupełniana. Brak udokumentowanego zakupu i sprzedaży tych opakowań zaniża obroty i podatki wszystkich biorącym w nim udział.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy firma dostarczająca towary w opakowaniach zwrotnych może odmówić wystawienia faktury VAT na opakowania zwrotne, mimo wyraźnego żądania odbiorcy domagającego się wystawienia takiej faktury?
2.  Czy na fakturze VAT lub umowie można dowolnie określać termin zwrotu opakowań 1 rok, 10 lat czy 100 lat – który z tych terminów jest niezgodny z obowiązującymi przepisami?

Zdaniem Wnioskodawcy, na wyraźne żądanie, każda firma musi wystawić fakturę w ciągu 7 dni od daty zażądania faktury. Termin 365 dni nie jest zgodny z obowiązującymi przepisami. Ustawodawca określił go na „nie później niż 60 dni od dnia wydania opakowań”. Zdaniem Wnioskodawcy należy to rozumieć tak, że termin określony w umowie lub fakturze nie może przekraczać 60 dni. Żądanie wystawienia faktury przez Wnioskodawcę powoduje, jego zdaniem, iż kaucja powinna być opodatkowana na zasadach ogólnych i udokumentowana fakturą VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT stanowi, iż opodatkowaniu tym podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (\`(...)\`).

Natomiast stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Wartość wydanych opakowań stanowi obrót zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, w myśl którego podstawą opodatkowania jest obrót (…), obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy.

Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Natomiast w myśl art. 108 ust. 1 ustawy o VAT, w przypadku, gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty.

Zasady wystawiania faktur VAT i innych dokumentów z nimi zrównanych uregulowane zostały szczegółowo w przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1337 ze zm.), zwanego dalej rozporządzeniem.

W ww. rozporządzeniu uregulowano również zagadnienia związane z fakturowaniem opakowań zwrotnych.

W myśl § 16 ust. 1 tego rozporządzenia, jeżeli podatnik sprzedał towar w opakowaniu zwrotnym, pobierając lub określając w umowie za to opakowanie kaucję, wartości opakowania nie uwzględnia się w treści faktury dokumentującej sprzedaż.

W § 16 ust. 2 ww. rozporządzenia postanowiono, iż fakturę dokumentującą kwotę należności z tytułu niezwrócenia przez odbiorcę opakowań, o których mowa w ust. 1, wystawia się nie później niż siódmego dnia po dniu, w którym umowa przewidywała zwrot opakowań. Jeżeli w umowie nie określono daty zwrotu opakowań, fakturę wystawia się nie później niż 60. dnia od dnia wydania opakowań.

Z powołanych powyżej przepisów wynika, iż opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega pobranie kaucji za opakowania, ale wydanie tych opakowań.

Jednakże należy zwrócić uwagę na okoliczność, iż dotyczy to takich sytuacji, w których opakowania nie zostaną zwrócone w określonym umową terminie. Opakowania te, w przypadku nie dokonania ich zwrotu w terminie ustalonym przez strony, podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych, tj. tak jak dostawa towarów, a ich wydanie należy udokumentować fakturą VAT.

Faktura VAT jest dokumentem potwierdzającym zaistnienie określonej transakcji, zdarzenia gospodarczego. Wystawienie faktury należy rozumieć jako sporządzenie dokumentu oraz jego przekazanie innemu podmiotowi, a przez to wprowadzenie faktury do obrotu prawnego.

Stosownie do § 5 ust. 1 ww. rozporządzenia, faktura stwierdzająca dokonanie sprzedaży powinna zawierać co najmniej:

1.  imiona i nazwiska lub nazwy bądź nazwy skrócone sprzedawcy i nabywcy oraz ich adresy;
2.  numery identyfikacji podatkowej sprzedawcy i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 10 i 11;
3.  numer kolejny faktury oznaczonej jako "FAKTURA VAT";
4.  dzień, miesiąc i rok wystawienia faktury, a w przypadku, gdy data ta różni się od daty sprzedaży, również datę sprzedaży; w przypadku sprzedaży o charakterze ciągłym podatnik może podać na fakturze miesiąc i rok dokonania sprzedaży, pod warunkiem podania daty wystawienia faktury;
5.  nazwę (rodzaj) towaru lub usługi;
6.  miarę i ilość sprzedanych towarów lub zakres wykonanych usług;
7.  cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto);
8.  wartość towarów lub wykonanych usług, których dotyczy sprzedaż, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto);
9.  stawki podatku;
10.  sumę wartości sprzedaży netto towarów lub wykonanych usług z podziałem na poszczególne stawki podatku i zwolnionych od podatku oraz niepodlegających opodatkowaniu;
11.  kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto towarów (usług), z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku;
12.  kwotę należności ogółem wraz z należnym podatkiem.

W świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, faktury VAT są dokumentami potwierdzającymi rzeczywiste transakcje gospodarcze dokonywane przez podatnika. Faktura pełni szczególną rolę dowodową w prawidłowym wymiarze podatku VAT, dlatego też niezwykle istotne jest prawidłowe oznaczenie wszystkich elementów faktury.

Do najważniejszych zasad prawa cywilnego należy zasada autonomii woli stron, wyrażająca kompetencje podmiotów prawa cywilnego do swobodnego kształtowania stosunków cywilnoprawnych poprzez czynności prawne, a wśród nich głównie umowy.

W myśl art. 3531 Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Z opisu sprawy wynika, iż w dniu 18 lipca 2009r. Wnioskodawca otrzymał od dostawcy towar w opakowaniach zwrotnych. W tym samym dniu Wnioskodawca połowę z nich zdał dostawcy. Dostawca na fakturze VAT naliczył kaucję za niezdane opakowania. Na fakturze znajduje się uwaga, że kaucja płatna jest w terminie płatności faktury oraz iż niezwrócenie opakowań w ciągu 365 dni zostanie potraktowane jako ich nabycie i wtedy zostanie wystawiona faktura VAT. Wnioskodawca kilka dni po dostawie poinformował Przedstawiciela Handlowego dostawcy, że za niezdane opakowania chce otrzymać fakturę i że opakowań tych nie zda. Dostawca odmówił Wnioskodawcy wystawienia faktury VAT na niezdane opakowania zwrotne.

Wnioskodawca wskazał we wniosku, iż nie ma z dostawcą żadnej umowy handlowej. Wnioskodawca również sprzedaje towary w opakowaniach zwrotnych osobom prowadzącym działalność gospodarczą i wystawia im faktury VAT (na ich żądanie) na opakowania. Brak faktury zakupu opakowań powoduje, że Wnioskodawca nie może innym swoim odbiorcom wystawić faktury sprzedaży.

Termin 365 dni na zdanie opakowań nie był uzgadniany z Wnioskodawcą. Wnioskodawca obawia się, iż na następnej fakturze od dostawcy powyższy termin może być jeszcze dłuższy. Wnioskodawca podnosi, iż opakowania zwrotne ulegają naturalnemu zużyciu i ich ilość na rynku musi być stale uzupełniana, natomiast brak udokumentowanego zakupu i sprzedaży tych opakowań zaniża obroty i podatki wszystkich biorącym w nim udział.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz przywołane przepisy stwierdzić należy, iż przyjęcie faktury wystawionej przez dostawcę uznać należy za jej akceptację. Przedmiotowa faktura została wprowadzona do obrotu prawnego. Należy zauważyć, iż faktury są dokumentami, wprowadzanymi do obrotu prawnego w celach podatkowych. Niejednokrotnie faktura jest jedynym dowodem świadczącym o zawarciu umowy.

We wniosku wskazano, iż w przekonaniu Wnioskodawcy nie ma on z dostawcą żadnej umowy handlowej. Jednocześnie jednak Wnioskodawca wskazał, iż na przyjętej przez niego – a tym samej wprowadzonej do obiegu prawnego - fakturze wystawionej przez dostawcę, termin zwrotu opakowań określono na 365 dni. Powyższe oznacza, iż w stosunku prawnym łączącym Wnioskodawcę z dostawcą, Wnioskodawca poprzez przyjęcie faktury dokonał jej akceptacji wraz ze znajdującą się na niej adnotacją, iż nie zwrócenie opakowań w ciągu 365 dni zostanie potraktowane jako ich nabycie i wtedy zostanie wystawiona faktura VAT. Jak zaś stanowi § 16 ust. 2 ww. rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008r., fakturę wystawia się nie później niż 60. dnia od dnia wydania opakowań jedynie w przypadku, kiedy w umowie nie określono daty zwrotu opakowań. Jednakże w przedstawionym we wniosku opisie zaistniałego stanu faktycznego data zwrotu opakowań została określona w formie adnotacji na fakturze, zatem 60-dniowy termin, o którym mowa w powołanym przepisie nie znajduje zastosowania, natomiast faktura dokumentująca kwotę należności z tytułu niezwrócenia przez Wnioskodawcę opakowań, wystawiona powinna być nie później niż siódmego dnia po dniu, w którym strony ustaliły zwrot opakowań: dostawca poprzez wystawienie faktury ze stosowną adnotacją, natomiast Wnioskodawca poprzez jej przyjęcie.

Ponadto należy zauważyć, iż z wniosku wynika, iż określony na fakturze trzystasześćdziesięciopięciodniowy termin nie dotyczy wystawienia faktury z tytułu niedokonania zwrotu opakowań, lecz ich zwrotu.

Należy podkreślić iż w zakresie umów dotyczących zobowiązań prawo cywilne charakteryzuje swoboda umów, tzn. strona decyduje swobodnie nie tylko o tym, czy i z kim zawrzeć umowę, ale nadto kontrahenci ustalają treść umowy według swego uznania, jednakże z uwzględnieniem ograniczeń wskazanych w cyt. art. 3531 Kodeksu cywilnego.

Reasumując powyższe należy stwierdzić, iż § 16 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Finansów, narzuca sześćdziesięciodniowy termin od dnia wydania opakowań na wystawienie faktury – a nie na termin zwrotu opakowań – i to jedynie w sytuacji, kiedy w umowie nie określono daty zwrotu opakowań. W przedstawionym we wniosku stanie faktycznym termin zwrotu opakowań został określony we wprowadzonej do obrotu prawnego fakturze, a zatem faktura dokumentująca kwotę należności z tytułu niezwrócenia przez Wnioskodawcę opakowań, powinna zostać wystawiona przez Dostawcę nie później niż siódmego dnia po trzysta sześćdziesiątym piątym dniu, w którym to dniu faktura przewidywała zwrot opakowań. Z wniosku wynika, iż Dostawca, poprzez sporządzenie faktury z adnotacją w tym zakresie, planuje wystawienia faktury z tytułu niedokonania zwrotu opakowań przez Wnioskodawcę z upływem 365 dni, a zatem nawet przed upływem siedmiodniowego terminu, do którego zachowania obliguje go § 16 ust. 2 ww. rozporządzenia Ministra Finansów.

A zatem stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pierwszego pytania przedstawionego we wniosku należy uznać za nieprawidłowe.

Natomiast odnośnie dowolności ustalania terminu zwrotu opakowań na fakturze VAT lub umowie łączącej strony stosunku prawnego należy wskazać, iż żaden z przepisów ustawy o VAT ani ww. rozporządzenia nie zawiera regulacji w tym zakresie, a tym samym tut. Organ nie znajduje podstaw, aby któryś z przytoczonych przez Wnioskodawcę terminów uznać za sprzeczny z obowiązującymi przepisami.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w zakresie drugiego pytania przedstawionego we wniosku należy również uznać za nieprawidłowe.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawcy należy całościowo uznać za nieprawidłowe.

Należy jednocześnie wskazać, iż z uwagi na fakt, że występującym o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego jest Wnioskodawca, natomiast zapytanie dotyczy czynności wystawienia faktury wykonanej przez inny podmiot (dostawcę) przedmiotowa interpretacja nie wywoła skutków określonych w art. 14k-14n ustawy Ordynacja Podatkowa.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Należy także nadmienić, iż powołane przez Wnioskodawcę w poz. 47 wniosku ORD-IN rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz. 798 ze zm.) obowiązywało do dnia 30 listopada 2008r.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.