Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/1/415-1301/11/AB
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2012-04-02
Teza: Obowiązek sporządzenia zeznania rocznego za 2011 r. za zmarłego męża, prowadzącego uprzednio pozarolniczą działalność gospodarczą.
Słowa kluczowe: spadkobiercy; spadkobiercy-kontynuacja działalności przez spadkobierców; śmierć
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112 poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni, przedstawione we wniosku z dnia 30 listopada 2011 r. (data wpływu do tut. Biura 19 grudnia 2011 r.), uzupełnionym w dniu 12 marca 2012 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązku sporządzenia zeznania rocznego za 2011 r. za zmarłego męża, prowadzącego uprzednio pozarolniczą działalność gospodarczą - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 19 grudnia 2011r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych m.in. w zakresie obowiązku sporządzenia zeznania rocznego za 2011 r. za zmarłego męża, prowadzącego uprzednio pozarolniczą działalność gospodarczą. Wniosek powyższy nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z dnia 28 lutego 2012 r. Znak: IBPBII/1/415-1046/11/MK, IBPBI/1/415-1301/11/AB, IBPBI/1/415-193/12/AB, IBPP4/443-1789/11/AŚ wezwano do jego uzupełnienia, co też nastąpiło w dniu 12 marca 2012r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W dniu 20 października 2011 r. zmarł małżonek Wnioskodawczyni, który prowadził jednoosobową działalność gospodarczą w branży budowlanej polegającą głównie na remontach, przebudowach, modernizacjach stacji paliw. Działalność ta była prowadzona w oparciu o zawarte kontrakty po dokonanych wcześniej procedurach przetargowych. W momencie śmierci małżonka istniały rozpoczęte i nie zakończone zadania inwestycyjne. Istniały również podpisane przez męża inne kontrakty (po wyłonieniu w procedurach), na wykonanie prac budowlanych na innych obiektach. W momencie śmierci firma małżonka zatrudniała 14 wyspecjalizowanych pracowników, głównie budowlanych z różnymi uprawnieniami koniecznymi do wykonywania budowlanych prac specjalistycznych. W zaistniałej sytuacji

Wnioskodawczyni postanowiła kontynuować działalność małżonka na własne nazwisko, głównie w celu zakończenia rozpoczętych przez zmarłego małżonka prac oraz kontynuowania kontraktów podpisanych przez niego za jego życia. W związku z tym, mając na względzie treść art. 97 ustawy Ordynacja podatkowa, pismem z dnia 31 października 2011 r. Wnioskodawczyni zawiadomiła Naczelnika Urzędu Skarbowego o kontynuowaniu działalności gospodarczej zmarłego małżonka na zasadzie prowadzenia tej działalności na swoje nazwisko. Do powyższego zawiadomienia Wnioskodawczyni dołączyła m.in. poświadczone notarialnie oświadczenie z dnia 31 października 2011 r. w sprawie kontynuacji działalności wykonawstwa inwestycyjnego przez Wnioskodawczynię, jako przedsiębiorcę prowadzącego działalność gospodarczą - następcę prawnego firmy małżonka, a także akt notarialny z dnia 24 października 2011 r. poświadczenia dziedziczenia obejmujący Wnioskodawczynię oraz Jej dwie pełnoletnie córki, stwierdzający, że spadek po zmarłym dnia 20 października 2011 r. małżonku nabyty został na podstawie ustawy wprost po 1/3 części na każdą z nich.

Niezależnie od powyższych dokumentów dnia 24 października 2011 r. został sporządzony akt notarialny w formie umowy przyrzeczenia nieodpłatnego przeniesienia udziałów spadkowych na rzecz spadkobiercy, w którym córki Wnioskodawczyni, jako spadkobierczynie zobowiązują się dokonać czynności prawnej nieodpłatnego przeniesienia na rzecz Wnioskodawczyni całych przypadających im udziałów spadkowych, we wszystkich składnikach spadku, w tym w szczególności w prowadzonym przez spadkodawcę przedsiębiorstwie. Akt ten zawiera oświadczenie Wnioskodawczyni, że powyższe przyjmuje do wiadomości i zobowiązuje się nabyć od córek przedmiotowe udziały spadkowe i stwierdza, iż zobowiązuje się prowadzić wykazane wyżej przedsiębiorstwo spadkodawcy, przejmując wszelkie firmy, jako przedsiębiorca wpisany do ewidencji działalności gospodarczej. Ponadto, powyższy akt notarialny obejmuje oświadczenie Wnioskodawczyni, iż opisane wyżej przedsiębiorstwo prowadzone przez spadkodawcę przejęła za zgodą pozostałych spadkobierców w wyłączne posiadanie w chwili śmierci spadkodawcy. Niezależnie od powyższego do Urzędu Skarbowego został zgłoszony majątek spadkodawcy i na podstawie tego zgłoszenia Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu 26 października 2011 r. wydał (na podstawie art. 19 ust. 6 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn - t.j. Dz. U. nr 93, poz. 768 z 2009 r.) stosowne Zaświadczenie. W związku w powyższymi okolicznościami, przedsiębiorstwo zmarłego małżonka zostało przejęte przez Wnioskodawczynię, przejęcie dotyczyło również zatrudnionych pracowników, którzy na mocy art. 23¹ Kodeksu pracy kontynuują zatrudnienie w firmie Wnioskodawczyni na zasadzie ciągłości zatrudnienia. Pracownikom tym nie wydano świadectw pracy za okres zatrudnienia w firmie męża (ciągłość zatrudnienia).

W uzupełnieniu wniosku, ujętym w piśmie z dnia 9 marca 2012 r. Wnioskodawczyni dodatkowo wskazała, że wydatki, jak i przychody zafakturowane na (przez) firmę zmarłego małżonka zostały uznane w jego działalności odpowiednio za koszt uzyskania przychodów oraz przychody należne do dnia śmierci męża, tj. do 20 października 2011 r. pod warunkiem wpływu dokumentacji (faktur) do tej daty. Wiele faktur dokumentujących koszty ponoszone przez firmę małżonka było wystawionych na Jego firmę tak przed datą śmierci, jak też po tym dniu i upłynęło wiele dni, a także tygodni po śmierci małżonka, a jednocześnie po miesięcznym zamknięciu Jego ksiąg rachunkowych za okres rozliczeniowy, tj. na dzień 20 października 2011 r. W tym czasie firma Wnioskodawczyni kontynuowała roboty budowlane rozpoczęte przez firmę zmarłego małżonka. Niezależnie od tego zaznaczyć należy, że termin płatności za faktury dokumentujące przychody wynosi 90 dni. W związku z tym pojawił się problem, czy faktury wystawione przez zmarłego małżonka dokumentujące jego przychody, a nie opłacone do dnia jego śmierci mogą być „przerzucone” na moją firmę, jako kontynuującą działalność małżonka, co w znacznym stopniu zapewniłoby zapłacenie wykonanych robót na mój rachunek bankowy, gdyż konto bankowe małżonka uległo zamknięciu i likwidacji. Z drugiej strony zapewniło by płynność finansową firmy Wnioskodawczyni, jako kontynuatora nadal trwających robót budowlanych.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy zeznanie roczne za 2011 rok ma być sporządzone przez spadkobierców, czy też będzie dokonane przez Urząd Skarbowy na podstawie wydanej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego?

(pytanie oznaczone we wniosku Nr 3a)

Zdaniem Wnioskodawczyni, w związku z zapisami Ordynacji podatkowej (art. 97, 98, 100, 104, 105, a także pozostałe), rozliczenie podatku dochodowego zmarłego małżonka za 2011 r. będzie dokonane w formie decyzji wydanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Spadkobiercy w tej sytuacji nie będą sporządzali zeznania rocznego za 2011 r. w imieniu spadkodawcy z działalności gospodarczej na jego nazwisko.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Byt prawny podatnika, jako osoby fizycznej, na którego przepisy podatkowe nakładają obowiązek podatkowy ustaje z chwilą jego śmierci. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), podatnikiem jest m.in. osoba fizyczna, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.

W chwili śmierci prawa i obowiązki podatnika przechodzą na spadkobierców. Krąg spadkobierców ustalany jest zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. kodeks cywilny (Dz. U. z 1964r. Nr 16, poz. 93 ze zm. – określany w dalszej części skrótem „K.c.”). Natomiast w przepisach podatkowych kwestię sukcesji praw i obowiązków spadkobierców regulują przepisy art. 97 - 105 Ordynacji podatkowej.

Jak wynika z art. 97 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, spadkobiercy podatnika co do zasady przejmują przewidziane w przepisach prawa podatkowego majątkowe prawa i obowiązki spadkodawcy, a także w określonych sytuacjach prawa niemajątkowe. Spadkobiercy nie dziedziczą jednakże takich obowiązków o charakterze niemajątkowym, jak obowiązek złożenia zeznania, czy deklaracji.

Zgodnie z art. 98 § 1 Ordynacji podatkowej, do odpowiedzialności spadkobierców za zobowiązania podatkowe spadkodawcy stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego o przyjęciu i odrzuceniu spadku oraz o odpowiedzialności za długi spadkowe.

Stosownie do treści art. 98 § 2 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej, przepisy § 1 stosuje się również do odpowiedzialności spadkobierców za zaległości podatkowe w tym również za zaległości, o których mowa w art. 52 § 1 oraz odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych spadkodawcy. Z kolei zgodnie z art. 922 § 1 K.c., prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób stosownie do przepisów księgi czwartej Kodeksu – Spadki. Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby niezależne od tego, czy są one spadkobiercami (art. 922 § 2 K.c.).

W myśl art. 924 K.c., spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast stosownie do przepisu art. 925 K.c., spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Sąd na wniosek osoby mającej w tym interes stwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę. Notariusz na zasadach określonych w przepisach odrębnych sporządza akt poświadczenia dziedziczenia (art. 1025 § 1 K.c.).

Stosownie do treści art. 1035 K.c., jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych z zachowaniem przepisów Tytułu VIII Kodeksu.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, gdy spadek przypada kilku spadkobiercom. Dział spadku może nastąpić, bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców (art. 1037 § 1 K.c.).

W świetle cytowanych powyżej przepisów, spadek zostaje nabyty w drodze spadkobrania z dniem śmierci spadkodawcy. Nabycie spadku następuje automatycznie, z mocy ustawy. Od chwili otwarcia spadku spadkobierca może samodzielnie objąć spadek we władanie. Orzeczenie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku potwierdza nabycie spadku przez spadkobiercę i ma jedynie znaczenie deklaratoryjne.

Respektując powyższe uregulowania, stosownie do treści art. 104 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, jeżeli spadkodawca był podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych, organ podatkowy informuje spadkobierców, na podstawie posiadanych danych, o wysokości dochodu lub przychodu spadkodawcy oraz o wysokości wpłaconych zaliczek na podatek lub podatku, podając równocześnie przypadającą do zapłacenia kwotę podatku lub kwotę nadpłaty. Jeżeli spadkodawca poniósł wydatki uprawniające do ulg podatkowych, spadkobierca w terminie 30 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w § 1, zawiadamia organ podatkowy o wysokości poniesionych wydatków.

W świetle powołanych przepisów w przypadku, gdy podatnik (spadkodawca), zmarł w trakcie roku podatkowego, w celu rozliczenia podatkowego zmarłego za dany rok, organ podatkowy korzysta z posiadanych informacji. W oparciu o te informacje organ zawiadamia spadkobierców o wysokości dochodu lub przychodu spadkodawcy oraz o wysokości wpłaconych zaliczek na podatek lub podatku, podając równocześnie przypadającą do zapłacenia kwotę podatku lub kwotę nadpłaty. Od tej chwili spadkobiercy mają prawo do zawiadomienia organu podatkowego w ciągu 30 dni o wysokości poniesionych przez spadkodawcę wydatków, o przysługujących mu prawach do ulg lub odliczeń. Po upływie terminu, o którym mowa § 2, organ podatkowy doręcza spadkobiercom decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego lub stwierdzającą nadpłatę (art. 104 § 3 ww. ustawy).

W świetle cyt. wyżej przepisów Wnioskodawczyni, nie ma obowiązku sporządzenia zeznania rocznego i rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za zmarłego męża, prowadzącego uprzednio pozarolniczą działalność gospodarczą. Wnioskodawczyni będzie zobowiązana do zapłaty ewentualnego zobowiązania podatkowego za zmarłego męża, jeżeli właściwy organ podatkowy wyda decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawczyni jest prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenie w przedstawionym stanie faktycznym.

Nadmienia się, iż w pozostałym zakresie wskazanym we wniosku wydane zostaną odrębne rozstrzygnięcia.

Do uzupełnienia wniosku dołączono dokument źródłowy. Należy jednak zauważyć, że wydając interpretacje w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów, nie przeprowadza postępowania dowodowego w związku z czym nie jest obowiązany, ani uprawniony do jego oceny; jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionym przez wnioskodawcę i jego stanowiskiem.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Kraszewskiego 4a, 35 – 016 Rzeszów, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270).Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.