Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT1.4011.304.2025.1.JG
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-06-05
Teza: Skutki podatkowe zawarcia ugody z bankiem.
Słowa kluczowe: kredyt-kredyt hipoteczny
ugody
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Przychody z innych źródeł.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 11-ust. 1
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 20-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

łowe
    Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

7 kwietnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący
    skutków podatkowych zawarcia ugody z bankiem. Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    10 czerwca 2008 r. Wnioskodawczyni z A S.A. (obecnie: B Spółka Akcyjna z siedzibą w C)
    zawarli umowę o kredyt mieszkaniowy nr (...). Kredyt został udzielony w złotych w kwocie
    stanowiącej równowartość 110.065,94 CHF, co stanowiło 225.339,66 zł i taką kwotę

    otrzymali Kredytobiorcy. Na skutek powzięcia wiadomości o zawarciu w Umowie Kredytu
    klauzul niedozwolonych Wnioskodawczyni złożyła pozew z 1 grudnia 2023 r. o ustalenie
    nieistnienia stosunku prawnego wynikającego z Umowy Kredytu oraz o zapłatę kwoty
    199.443,33 zł oraz 18.041,38 CHF tytułem całych rat kapitałowo-odsetkowych uiszczonych
    na rzecz Banku. Sprawa zawisła przed Sądem Okręgowym w D pod sygn. akt (...).
    Kredytobiorcy w trakcie spłaty kredytu wpłacili do Banku łączną sumę w wysokości
    288.569,59 zł, przy czym jest to świadczenie nienależne.
    23 października 2024 r. celem polubownego zakończenia sporu zawarta została Ugoda.
    Celem rozliczenia zakończonej Umowy Kredytu Bank jednostronnie, na podstawie
    wytycznych KNF w sprawie warunków ugód, dokonał w Ugodzie zmiany w zakresie waluty,
    wysokości i zasad spłaty wierzytelności kredytowej. Na skutek ugody Bank zobowiązał się
    do wypłaty w terminie 21 dni od daty podpisania Ugody m.in. kwoty w wysokości 40.000
    PLN na rachunek Kredytobiorców. Kwota ta niewątpliwie mieści się w kwocie wpłaconej
    przez Kredytobiorców na rzecz Banku podczas spłaty kredytu, tj. 288.569,59 zł.
    Jednocześnie wskazano, iż Kredytobiorca przyjął do wiadomości, że w związku wypłatą
    ww. kwoty powstaje po jego stronie przychód, a na Banku ciąży wypełnienie obowiązku
    informacyjnego (sporządzanie informacji PIT-11). Strony Ugody zgodnie oświadczyły, że
    zawarta Ugoda wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia w zakresie objętym sporem.

## Pytanie

Czy w związku z zawarciem Ugody z Bankiem przez Wnioskodawczynię i jej męża, mającej
    na celu zakończenie sporu na tle wadliwej Umowy, otrzymana kwota 40.000 zł stanowić
    będzie dla Wnioskodawczyni przychód i czy w związku z tym po stronie Wnioskodawczyni
    powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie
    przepisów ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j.
    Dz. U. z 2024 r. poz. 226 z późn. zm.)?
    Pani stanowisko w sprawie
    Zdaniem Wnioskodawczyni, kwota 40.000 zł otrzymana od Banku wskutek zawarcia Ugody
    nie będzie stanowić przychodu dla Wnioskodawczyni, w związku z czym nie powstanie
    obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.
    Ustawodawca w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej:
    „u.p.d.o.f.”) wymienia źródła przychodów, z których przychód (dochód) podlega
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Nienależne świadczenie w
    podanym rozumieniu przyjętym w art. 410 w zw. z art. 405 Kodeksu Cywilnego nie zostało
    wymienione jako odrębne źródło przychodów w art. 10 ust. 1 pkt 1-8 u.p.d.o.f. Mając na
    uwadze fakt, iż w projekcie Ugody nie została wskazana podstawa, na jakiej Bank
    zobowiązany jest do zwrotu na rzecz Wnioskodawczyni kwoty 40.000 zł, kwota ta tym
    bardziej nie powinna podlegać opodatkowaniu, jako że zgodnie z założeniami Ugody
    Wnioskodawczyni miała otrzymać zwrot tego, co w czasie trwania umowy kredytu
    świadczyła. Zwrot tego, co świadczono, nie stanowi przychodu. Bank na podstawie Umowy
    udzielił Wnioskodawczyni Kredytu na łączną kwotę 225.339,66 zł, a w wyniku zawarcia w
    Umowie przez Bank klauzul abuzywnych Bank miał dowolność ustalania kursu CHF. Kwota
    uiszczana przez Kredytobiorców na skutek abuzywności Umowy stanowi świadczenie
    nienależne, a otrzymana przez Wnioskodawczynię w wyniku Ugody kwota 40.000 zł
    stanowi jedynie niewielki zwrot część kosztu, jaki poniosła w związku z zawarciem z
    Bankiem wadliwej Umowy.
    Otrzymanie zwrotu nie stanowi dla Wnioskodawczyni żadnej dodatkowej korzyści, a
    jedynie prowadzi do stanu rozliczeń, który jest zgodny z prawem, tj. stanowi następstwo
    pozbawienia umowy kredytu jej abuzywnych postanowień. Gdyby Wnioskodawczyni nie
    zawarła ugody z Bankiem i zaczekała na wyrok Sądu Okręgowego w D, Sąd zasądziłby
    pełną kwotę uiszczoną na rzecz Banku, tj. kwotę 288.569,59 zł stanowiącą świadczenie
    nienależne względem Banku, natomiast na skutek ugody otrzymała zwrot w wysokości

    jedynie 40.000 zł. Z uwagi na to, że nie ma możliwości przyporządkowania danego
    świadczenia do jakiegokolwiek źródła przychodu (w tym również do „innych źródeł
    przychodu”, o których mowa w art. 20 u.p.d.o.f.), to nie można go uznać za przychód
    podatkowy, choćby nawet odpowiadał ogólnej definicji przychodu zawartej w przepisach
    art. 11 u.p.d.o.f.
    Ponadto ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych określa dochód jako
    nadwyżkę przychodów nad kosztami ich uzyskania (art. 9 ust. 2 u.p.d.o.f.). Przychód
    podatkowy warunkuje możliwość powstania dochodu podatkowego w tym znaczeniu, że
    dopóki nie mamy do czynienia z przychodem w sensie podatkowym, dopóty nie może
    powstać dochód podatkowy. Otrzymanego zwrotu Wnioskodawczyni nie może traktować
    w kategorii przychodu podatkowego w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od
    osób fizycznych, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 11 u.p.d.o.f., ponieważ w tej
    sytuacji nie następuje po stronie Wnioskodawczyni żadne przysporzenie majątkowe.
    Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w
    umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia
    się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy
    bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w
    rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Zgodnie natomiast z
    definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania.
    Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany
    jest przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji
    podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
    otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z
    definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko
    takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym
    aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru
    zwrotnego. Zaś w następstwie dokonanego Ugodą przewalutowania, ustalenia wysokości
    zadłużenia do rozliczenia Kredytu i przyjęcia przez Strony określonego sposobu zaliczenia
    dokonanych spłat Strony uznały, że dochodzi do całkowitego rozliczenia kredytu (jego
    spłaty), a ponadto Kredytobiorca w następstwie zawarcia Ugody otrzymuje nadpłacone
    przez niego kwoty.
    Zatem Wnioskodawczyni otrzymuje jedynie zwrot tego, co w czasie trwania umowy
    kredytowej świadczyła. Jednocześnie zwrot nie stanowi żadnej dodatkowej korzyści dla
    Wnioskodawczyni, ponieważ zwrot ma na celu doprowadzenie do rozliczeń w następstwie
    zastosowania postanowień Ugody, które mają na celu usunięcie abuzywności. Otrzymanie
    zwrotu prowadzi zatem do stanu rozliczeń, który jest zgodny z prawem, tj. nie jest
    następstwem stosowania abuzywnych postanowień Umowy. Wnioskodawczyni wskazuje,
    że zgodnie z art. 917 k.c. przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie
    istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do
    roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór
    istniejący lub mogący powstać. Ugoda ma na celu uniknięcie sporu pomiędzy stronami
    poprzez przewalutowanie i dokonanie rozliczenia dotychczas spłaconych rat kredytu, aby
    w ten sposób zapobiec uznaniu niektórych postanowień Umowy za bezskuteczne czy też
    uznaniu całej umowy za bezskuteczną czy też nieważną.
    Wnioskodawczyni utrzymuje stanowisko, że jej zdaniem (które znajduje potwierdzenie w
    ukształtowanej linii orzeczniczej) wiążąca ją z Bankiem Umowa Kredytu zawierała
    postanowienia abuzywne, a także, że umowa jest nieważna. Zawarcie Ugody przez
    Wnioskodawczynię nie stanowi zaprzeczenia twierdzeniom podnoszonym w toku procesu
    zawisłego przed Sądem Okręgowym w D w zakresie nieważności umowy. Celem Ugody
    było zakończenie sporu i rozliczenie z Bankiem. W oparciu o dorobek orzecznictwa sądów
    powszechnych i orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, w przypadku
    których postanowień w umowach kredytowych z bardzo wysokim prawdopodobieństwem
    graniczącym z pewnością byłyby one uznane za abuzywne. W następstwie zawarcia Ugody
    dochodzi do dobrowolnego wyeliminowania skutków stosowania postanowień

    abuzywnych i zastosowania w ich miejsce takich postanowień (ustalenie waluty zadłużenia
    w PLN, ustalenie wysokości zadłużenia do rozliczenia Kredytu, ustalenie sposobu
    rozliczenia dokonanych spłat itp.), które nie wiążą się z ryzykiem stwierdzenia
    bezskuteczności czy też nieważności. Zatem Ugoda niejako zastępuje wyrok, który w
    relacji pomiędzy stronami mógłby doprowadzić do analogicznego skutku, do którego
    doprowadza Ugoda.
    Tożsame stanowisko można zaobserwować w wielu Interpretacjach podatkowych
    wydawanych w oparciu o analogiczny stan faktyczny, jak w niniejszej sprawie, m.in. z
    interpretacji z dnia 14 października 2022 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.699.2022.1.MKA wynika,
    że „w związku z zawarciem Ugody Kredytobiorca otrzymuje niejako ekwiwalent środków
    pieniężnych, które wcześniej na mocy Umowy Klient przekazał na rzecz Banku w ramach
    spłaty rat kapitałowo-odsetkowych od otrzymanego Kredytu. Klient otrzymuje środki
    będące ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione z jego własnych
    środków. Zatem kwoty te nie powodują faktycznego przyrostu w jego majątku, a jedynie
    „wyrównanie” wcześniejszego zmniejszenia w jego majątku. W konsekwencji można uznać,
    że taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika –
    ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów”.
    Stanowisko Wnioskodawczyni znajduje potwierdzenie również w następujących
    interpretacjach indywidualnych: z 28 kwietnia 2023 r., nr 0114-KDIP3-2.4011.243.2023.1.
    MN oraz z 28 sierpnia 2023 r., nr 0114KDIP3-2.4011.607.2023.2.MN.
    Mając na uwadze powyższe Wnioskodawczyni podtrzymuje swoje stanowisko, że kwota
    40.000 zł otrzymana od Banku jako zwrot części świadczenia nienależnego wskutek
    zawarcia Ugody nie będzie stanowić przychodu dla Wnioskodawczyni, w związku z czym
    nie powstanie obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
    dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.) jest zasada
    powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy.
    Zgodnie z jego treścią:
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
      Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art.
      24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka
      sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku
      podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest
      stratą ze źródła przychodów.
    Jak stanowi art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19
      , art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno
    formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez
    podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje

    każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i
    zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie
    majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
    Przepis art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog źródeł
    przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
    Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy źródłem przychodów są inne źródła.
    Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Jak dowodzi użycie sformułowania „w szczególności” definicja przychodów z innych źródeł
    ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody
    inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. W związku z tym każde
    świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii
    przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww.
    ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.
    Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
    Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej
    ustawy:
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na
      czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony
      cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych
      w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych
      terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są
    obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy
    dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca
    osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych).
    Skoro zatem – jak Pani wskazała – kwota w wysokości 40.000 zł mieści się w kwocie
    wpłaconej przez Kredytobiorców na rzecz Banku podczas spłaty kredytu, to kwota ta nie
    stanowi przychodu po Pani stronie. W analizowanej sprawie po Pani stronie nie doszło do
    powstania przysporzenia majątkowego. W konsekwencji pieniądze te nie są Pani
    przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych i ich uzyskanie nie skutkuje po Pani stronie obowiązkiem zapłaty podatku
    dochodowego.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do
      interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
          ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

przez Zainteresowanego, który
    jest stroną postępowania
    Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.