Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT3.4011.161.2017.1.KC
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-07-31
Teza: Czy Wnioskodawczyni powinna zapłacić podatek od odsetek ustawowych?
Słowa kluczowe: odsetki; odszkodowania; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 14 czerwca 2017 r. (data wpływu 21 czerwca 2017 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania odsetek zasądzonych wyrokiem Sądu – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21 czerwca 2017 r. do tutejszego Organu został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

W dniu 24 września 2007 r. mąż Wnioskodawczyni uległ wypadkowi komunikacyjnemu, tj. został rozjechany przez pojazd kierowany przez nieznanego kierowcę. Prowadzone przez Prokuraturę Rejonową ….. śledztwo w sprawie wypadku drogowego zostało umorzone wobec braku znamion czynu zabronionego, zaś w sprawie spowodowania obrażeń ciała zostało umorzone wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa.

Wyrokiem z dnia 28 lipca 2015 r. Sąd Okręgowy …., w sprawie z powództwa Wnioskodawczyni przeciwko Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu …. o zadośćuczynienie i odszkodowanie, zasądził od pozwanego na rzecz Wnioskodawczyni tytułem zadośćuczynienia kwotę 10 000 zł oraz tytułem zwrotu kosztów pogrzebu kwotę 641 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 20 października 2011 r. do dnia zapłaty.

Na skutek apelacji Wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego …. – Sąd Apelacyjny …. orzeczeniem z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt …., zasądzone zadośćuczynienie podwyższył z kwoty 10 000 zł do kwoty 30 000 zł oraz zasądzoną z tytułu zwrotu kosztów pogrzebu kwotę 641 zł podwyższył do kwoty 1 923 zł.

Po zakończonym procesie, Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, który odpowiadał za sprawcę wypadku, dokonał na rzecz Wnioskodawczyni wypłaty zasądzonych kwot (w tym odsetek ustawowych). Wnioskodawczyni otrzymała jednocześnie od Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego formularz PIT-8C, celem dokonania rozliczenia z Urzędem Skarbowym i zapłacenia podatku od zasądzonych odsetek. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wywiązał się w terminie z wypłatą zaległych świadczeń.

W dniu 28 kwietnia 2017 r. Wnioskodawczyni złożyła we właściwym urzędzie skarbowym zeznanie PIT-36, w którym wykazała wypłacone odsetki do opodatkowania i zapłaciła należny podatek.

Jednakże, w wyniku analiz orzeczeń sadowych oraz interpretacji podatkowych zapadłych w podobnych stanach faktycznych Wnioskodawczyni podjęła wątpliwości czy powinna zapłacić podatek od odsetek ustawowych. Wskazała przy tym, że zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy Wnioskodawczyni powinna zapłacić podatek od odsetek ustawowych?

Zdaniem Wnioskodawczyni, zgodnie z przepisami prawa, odsetki które zostały Jej wypłacone należą do kategorii odsetek ustawowych za nieterminowe spełnienie świadczenia i nie stanowią w świetle przepisów odsetek karnych, od których należny jest podatek. Tak więc według Wnioskodawczyni, wypłacone Jej na podstawie wyroku Sądu Apelacyjnego …. z dnia 6 kwietnia 2016 r., sygn. akt …., odsetki ustawowe nie podlegają opodatkowaniu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku, w drodze rozporządzenia wydanego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

Stosownie do art. 11 ust. 1 przywołanej wyżej ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Rodzaje źródeł przychodów zostały określone w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdzie między innymi w pkt 9 wymieniono „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. Ustawodawca sformułował bowiem tak wskazany przepis, aby stanowił on kategorię otwartą. Nie jest bowiem możliwym, aby przewidzieć każdy rodzaj przychodu, który wystąpi. Tym samym z faktu, że ustawodawca nie wymienił wprost odsetek jako źródła przychodu nie można wywodzić wniosku, że odsetki nie podlegają opodatkowaniu. Gdyby tak było, to niektóre rodzaje odsetek nie zostałyby wymienione w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z opodatkowania.

O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że w dniu 24 września 2007 r. mąż Wnioskodawczyni uległ wypadkowi komunikacyjnemu. Prowadzone przez Prokuraturę Rejonową śledztwo w sprawie wypadku drogowego zostało umorzone wobec braku znamion czynu zabronionego, zaś w sprawie spowodowania obrażeń ciała zostało umorzone wobec niewykrycia sprawcy przestępstwa. Wyrokiem z dnia 28 lipca 2015 r. Sąd Okręgowy, w sprawie z powództwa Wnioskodawczyni przeciwko Ubezpieczeniowemu Funduszowi Gwarancyjnemu o zadośćuczynienie i odszkodowanie, zasądził od pozwanego na rzecz Wnioskodawczyni tytułem zadośćuczynienia kwotę 10 000 zł oraz tytułem zwrotu kosztów pogrzebu kwotę 641 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 20 października 2011 r. do dnia zapłaty. Na skutek apelacji Wnioskodawczyni od wyroku Sądu Okręgowego – Sąd Apelacyjny orzeczeniem z dnia 6 kwietnia 2016 r. zasądzone zadośćuczynienie podwyższył z kwoty 10 000 zł do kwoty 30 000 zł oraz zasądzoną z tytułu zwrotu kosztów pogrzebu kwotę 641 zł podwyższył do kwoty 1 923 zł.

Po zakończonym procesie Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny, który odpowiadał za sprawcę wypadku, dokonał na rzecz Wnioskodawczyni wypłaty zasądzonych kwot (w tym odsetek ustawowych). Wnioskodawczyni otrzymała jednocześnie od Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego formularz PIT-8C celem dokonania rozliczenia z Urzędem Skarbowym i zapłacenia podatku od zasądzonych odsetek. Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny wywiązał się w terminie z wypłatą zaległych świadczeń.

Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 r., poz. 380), zgodnie z którym, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże, gdy wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie według tej wyższej stopy (art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego).

Odsetki wypłacone w związku z opóźnieniem wypłaty danego świadczenia nie są wliczane do wartości tego świadczenia. Zgodnie z treścią art. 20 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 1822, z późn. zm.), do wartości przedmiotu sporu nie wlicza się odsetek, pożytków i kosztów, żądanych obok roszczenia głównego. Przepis ten ma więc zastosowanie do odsetek ustawowych, z którymi zasądzono świadczenie główne.

Należy przy tym wskazać, że odsetki są świadczeniem ubocznym, pozostającym w ścisłym związku z należnością główną, jednak źródło ich powstania różni się zasadniczo od źródła powstania długu głównego. Dlatego też nie można utożsamiać odsetek z odszkodowaniem, zadośćuczynieniem, czy też innym świadczeniem (naprawieniem szkody). Wierzyciel może ich żądać dopiero, jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego. Odsetki mają charakter uboczny względem świadczenia głównego – są skutkiem niewykonania zobowiązań.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.

Zauważyć należy, że powyższy przepis nawiązuje wyłącznie do wynagrodzeń i świadczeń z tytułów, określonych w art. 10 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, tj. stosunku służbowego, stosunku pracy, w tym spółdzielczego stosunku pracy, członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, pracy nakładczej, emerytury lub renty.

Zatem, powołany wyżej przepis nie reguluje odsetek za zwłokę w wypłacie zadośćuczynienia, odszkodowania, czy zwrotu kosztów pogrzebu. Natomiast w przedmiotowej sprawie Wnioskodawczyni otrzymała odsetki ustawowe, zasądzone wyrokiem Sądu, od zadośćuczynienia, odszkodowania oraz zwrotu kosztów pogrzebu w związku ze śmiercią męża w wyniku wypadku samochodowego, a więc nie ze źródeł przychodów określonych w ww. przepisie.

W związku z powyższym, przychód otrzymany przez Wnioskodawczynię z tytułu ww. odsetek ustawowych nie korzysta ze zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Podkreślić należy, że zwolnienie od podatku dochodowego otrzymanych odsetek przysługuje tylko wówczas, gdy przepis ustawy zawiera w tym przedmiocie (konkretnie odnosi się do odsetek) – wyraźne zwolnienie. Należy zaznaczyć, że ustawodawca nie pomija odsetek w zwolnieniach, jeżeli uznaje zasadność ich zwolnienia w odniesieniu do dóbr, które w ocenie ustawodawcy zasługują na szczególną ochronę. Zatem, w niektórych sytuacjach ustawodawca w odniesieniu do odsetek przewidział zwolnienie z podatku dochodowego.

I tak, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są:

*   pkt 52 – odsetki i kwoty rekompensat otrzymanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o zasadach realizacji przedpłat na samochody osobowe (Dz. U. Nr 156, poz. 776),

*   pkt 95 – odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1,

*   pkt 119 – odsetki od papierów wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa oraz obligacji emitowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, w części odpowiadającej kwocie odsetek zapłaconych przy nabyciu tych papierów wartościowych od emitenta,

*   pkt 130 – odsetki lub dyskonto od obligacji emitowanych przez Skarb Państwa i oferowanych na rynkach zagranicznych oraz dochody z odpłatnego zbycia tych obligacji uzyskane przez osoby fizyczne, o których mowa w art. 3 ust. 2a.

Z uwagi więc na to, że w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych brak jest regulacji, które zwalniałyby od podatku odsetki od przysługujących Wnioskodawczyni świadczeń, przyjąć należy, że stanowią one przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie ze wskazaną powyżej regułą powszechności opodatkowania wyrażoną w art. 9 ust. 1 cytowanej ustawy.

Biorąc powyższe pod uwagę, należy stwierdzić, że na gruncie opisanego we wniosku stanu faktycznego, otrzymane przez Wnioskodawczynię odsetki ustawowe od zasądzonych wyrokiem Sądu świadczeń nie podlegają zwolnieniu od podatku dochodowego od osób fizycznych, ponieważ przepis art. 21 ust. 1 pkt 95, jak również pozostałe przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, takiego zwolnienia nie przewidują.

W konsekwencji ww. odsetki stanowią dla Wnioskodawczyni przychód z innych źródeł – o którym mowa w art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach ogólnych.

Tym samym, Wnioskodawczyni miała obowiązek w zeznaniu podatkowym o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za rok podatkowy, w którym nastąpiła ich wypłata, wykazać kwotę przychodu uzyskaną z tytułu odsetek zasądzonych wyrokiem Sądu.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za nieprawidłowe.

Niniejsza interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego w dacie zaistnienia tego zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego ….., w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.