Informacja Ministerstwa Finansów przekazywana do mediów na zapytania dziennikarzy
Organ: Ministerstwo Finansów
Data wydania: 2022-04-27
Teza: Niezaliczanie do przychodów organizacji pozarządowych darowizn pieniężnych pozyskanych na cele związane z przeciwdziałaniem skutkom wojennym na terytorium Ukrainy
Słowa kluczowe: darowizna; koszt-koszty uzyskania przychodów; organizacje-organizacje pozarządowe; przychód; Ukraina
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Koszty uzyskania przychodów.-Koszty uzyskania przychodów.-Darowizny na przeciwdziałanie skutkom działań wojennych w Ukrainie; Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.-Przychody.
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 8-art. 38w; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 8-art. 38x; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 10-art. 52zf; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 10-art. 52zg

**Pytanie dziennikarza z 20.04.2022 r.:**

**Czy w świetle obowiązujących przepisów istnieje możliwość niezaliczania do przychodów organizacji pozarządowych darowizn pieniężnych pozyskanych w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. na cele związane z przeciwdziałaniem skutkom działań wojennych na terytorium Ukrainy?**

Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa wprowadziła zmiany do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W obydwu ustawach wprowadzono możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów koszty wytworzenia lub cenę nabycia rzeczy lub praw będących przedmiotem darowizn przekazanych w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. na cele związane z przeciwdziałaniem skutkom działań wojennych na terytorium Ukrainy o ile darowizny te (lub usługi) zostały przekazane wskazanym podmiotom, m.in. organizacjom pozarządowym (art. 38w ustawy o CIT i art 52zf ustawy o PIT).

W obydwu ustawach wprowadzono zapisy mówiące, że uprawnione podmioty, a więc i organizacje pozarządowe nie zaliczają do przychodów wartości tych darowizn, otrzymanych na przeciwdziałanie skutkom działań wojennych w Ukrainie (art. 38x ustawy o CIT i art 52zg ustawy o PIT).

Przepisy te wskazują, że warunkiem niezaliczania do przychodów wartości pozyskanych darowizn jest to, aby darowizny były przekazane w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. oraz aby te darowizny (lub nieodpłatne usługi) były przekazane na cele związane z przeciwdziałaniem skutkom działań wojennych na terytorium Ukrainy – a co za tym idzie również wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem (choć nie obowiązuje tu termin wykorzystania pozyskanych darowizn).

Literalne brzmienie zapisów wskazuje, że organizacje pozarządowe nie zaliczają do przychodów tylko wartości **darowizn rzeczowych oraz wartości nieodpłatnych usług**, natomiast istnieje wątpliwość, czy w ten sam sposób organizacje pozarządowe mogą potraktować **darowizny pieniężne** pozyskane od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. na cele związane z przeciwdziałaniem skutkom działań wojennych na terytorium Ukrainy.

**W związku z tym prosimy o odpowiedź, czy organizacje pozarządowe, które w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. pozyskają darowizny pieniężne na cele związane z przeciwdziałaniem skutkom działań wojennych na terytorium Ukrainy, nie zaliczają do przychodów wartości tych darowizn pieniężnych.**

Jeśli odpowiedź na powyższe pytanie jest negatywna, to wnosimy o wprowadzenie zmian do przepisów, umożliwiających organizacjom pozarządowym niezaliczanie do przychodów darowizn pieniężnych pozyskanych w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. na cele związane z przeciwdziałaniem skutkom działań wojennych na terytorium Ukrainy (oczywiście pod warunkiem ich wykorzystania zgodnie celem).

Takie podejście stworzyłoby przejrzyste i jednolite zasady ujmowania wszystkich darowizn przekazanych w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. na cele związane z przeciwdziałaniem skutkom działań wojennych na terytorium Ukrainy

**Ustawa o CIT:**

Art. 38w. \[Zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów darowizn na przeciwdziałanie skutkom działań wojennych w Ukrainie\]

1\. Kosztem uzyskania przychodów są **koszty wytworzenia lub cena nabycia rzeczy lub praw będących przedmiotem darowizn** przekazanych w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. na cele związane z przeciwdziałaniem skutkom działań wojennych na terytorium Ukrainy:

1) organizacjom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, lub równoważnym organizacjom określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących na terytorium Ukrainy,

2) jednostkom samorządu terytorialnego,

3) Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych,

4) podmiotom wykonującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Ukrainy działalność leczniczą lub działalność z zakresu ratownictwa medycznego

‒ ile koszty wytworzenia lub cena nabycia nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, w tym poprzez odpisy amortyzacyjne.

2\. Kosztem uzyskania przychodów są **koszty poniesione z tytułu nieodpłatnego świadczenia**, którego celem jest przeciwdziałanie skutkom działań wojennych na terytorium Ukrainy, realizowanego w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. na rzecz podmiotów wymienionych w ust. 1, o ile nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, w tym poprzez odpisy amortyzacyjne.

Art. 38x. \[Niezaliczanie do przychodów darowizn otrzymanych na przeciwdziałanie skutkom działań wojennych w Ukrainie\]

Do przychodów nie zalicza się wartości darowizn i nieodpłatnych świadczeń, o których mowa w art. 38w, otrzymanych w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. przez podatników, o których mowa w art. 38 w ust. 1.

**Ustawa o PIT:**

Art. 52zf. \[Zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów darowizn na przeciwdziałanie skutkom działań wojennych w Ukrainie\]

1\. Kosztem uzyskania przychodów są **koszty wytworzenia lub cena nabycia rzeczy lub praw będących przedmiotem darowizn** przekazanych w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. na cele związane z przeciwdziałaniem skutkom działań wojennych na terytorium Ukrainy:

1) organizacjom, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, lub równoważnym organizacjom określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących na terytorium Ukrainy,

2) jednostkom samorządu terytorialnego,

3) Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych,

4) podmiotom wykonującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Ukrainy działalność leczniczą lub działalność z zakresu ratownictwa medycznego

‒ ile koszty wytworzenia lub cena nabycia nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, w tym poprzez odpisy amortyzacyjne.

2\. Kosztem uzyskania przychodów są koszty poniesione z tytułu **nieodpłatnego świadczenia**, którego celem jest przeciwdziałanie skutkom działań wojennych na terytorium Ukrainy, realizowanego w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. na rzecz podmiotów wymienionych w ust. 1, o ile nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, w tym poprzez odpisy amortyzacyjne.

Art. 52zg. \[Niezaliczanie do przychodów darowizn otrzymanych na przeciwdziałanie skutkom działań wojennych w Ukrainie\]

Do przychodów nie zalicza się wartości darowizn oraz nieodpłatnych świadczeń, o których mowa w art. 52zf, otrzymanych w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. przez podatników, o których mowa w art. 52zf ust. 1.

**Odpowiedź Ministerstwa Finansów z 27 kwietnia 2022 r.**

Zgodnie z art. 38w ustawy CIT (analogiczny art. 52zf ustawy PIT2) kosztem uzyskania przychodów są:

‒ w przypadku darowizn przekazanych w okresie od 24 lutego 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. na cele związane z przeciwdziałaniem skutkom działań wojennych na terytorium Ukrainy – koszty wytworzenia lub cena nabycia rzeczy lub praw będących przedmiotem darowizn, o ile koszty wytworzenia lub cena nabycia nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, w tym poprzez odpisy amortyzacyjne,

‒ lub w przypadku przekazanych nieodpłatnie świadczeń realizowanych w okresie od 24 lutego 2022 r. do 31 grudnia 2022 r., którego celem jest przeciwdziałanie skutkom działań wojennych na terytorium Ukrainy – koszty poniesione z tytułu nieodpłatnego świadczenia, o ile nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, w tym poprzez odpisy amortyzacyjne. Jednak, w koszty uzyskania przychodów na podstawie tego przepisu mogą być zaliczone tylko koszty wytworzenia lub wydatki na nabycie rzeczy lub praw będących przedmiotem darowizny lub koszty nieodpłatnych świadczeń na rzecz:

a) organizacji, o których mowa w art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, lub równoważnym organizacjom określonym w przepisach regulujących działalność pożytku publicznego obowiązujących na terytorium Ukrainy,

b) jednostek samorządu terytorialnego,

c) wojewodom,

d) Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych,

– podmiotów wykonujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Ukrainy działalność leczniczą lub działalność z zakresu ratownictwa medycznego.

Tak więc, darowizny przekazane oraz nieodpłatne świadczenia realizowane w okresie od 24 lutego 2022 r. do 31 grudnia 2022 r. na cele związane z przeciwdziałaniem skutkom działań wojennych na terytorium Ukrainy w inny sposób niż za pośrednictwem ww. podmiotów nie dają podstawy do uznania wydatków i kosztów na nabycie i wytworzenie przedmiotu darowizny lub kosztu świadczenia, za koszty uzyskania przychodów.

W odniesieniu do przychodów ma natomiast zastosowanie art. 38x ustawy CIT (analogiczny art. 52zg ustawy PIT) stanowiący, iż do przychodów nie zalicza się wartości darowizn oraz nieodpłatnych świadczeń, o których mowa w art. 38w ustawy CIT (analogiczny art. 52zf ustawy PIT), otrzymanych w okresie od dnia 24 lutego 2022 r. do dnia 31 grudnia 2022 r. przez podatników, o których mowa w art. 38w ust. 1. W związku z powyższym, do darowizn pieniężnych nie mają zastosowania ww. przytoczone przepisy ustawy CIT i PIT, ponieważ mówią one jedynie o "kosztach wytworzenia lub cenie nabycia rzeczy lub praw majątkowych będących przedmiotem darowizny", a darowizny pieniężne nie mieszczą się we wskazanej kategorii.