Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-946/11-4/NS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-10-12
Teza: Brak możliwości odliczenia podatku naliczonego.
Słowa kluczowe: faktura; faktura-faktura VAT; odliczenia; odliczenia-odliczenie podatku od towarów i usług; odliczenia-prawo do odliczenia; podatek-podatek należny-obniżenie podatku należnego; podatek-podatek naliczony
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 27 czerwca 2011 r. (data wpływu 4 lipca 2011 r.), uzupełnionym pismem z dnia 29 września 2011 r. (data wpływu 7 października 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości odliczenia podatku naliczonego – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 4 lipca 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości odliczenia podatku naliczonego. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 29 września 2011 r. (data wpływu 7 października 2011 r.) o informacje doprecyzowujące przedstawiony stan faktyczny, pytanie, własne stanowisko oraz dowód uiszczenia dodatkowej opłaty.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W związku z działalnością gospodarczą w zakresie produkcji energii elektrycznej Wnioskodawca wydzierżawił na podstawie pisemnej umowy stopień wodny na rzece. Miesięczny czynsz najmu stanowi równowartość określonej w umowie ilości energii elektrycznej wyprodukowanej w elektrowni wodnej Zainteresowanego.

Wydzierżawiający wystawiał faktury na podstawie cen energii stosowanych przez miejscowy zakład energetyczny (obecnie 0,36 zł za 1 KWh).

Producenci energii z elektrowni wodnych uzyskują przy jej sprzedaży cenę 0,195 zł za 1 KWh – jest to cena regulowana, ustalana corocznie przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki.

W związku z tym, że czynsz wynikający z faktur był nienależny, niemalże dwukrotnie wyższy od ustalonego w umowie, Wnioskodawca zwracał Wydzierżawiającemu otrzymywane faktury z żądaniem ich korekty.

Wydzierżawiający nigdy nie dokonał korekt faktur, nie anulował ich i nie wystawiał nowych – z poprawnie ustalonym czynszem.

Okoliczność, że czynsz był ustalany błędnie, niezgodnie z umową i że to Zainteresowany miał rację w zakresie stawki czynszu jaka winna stanowić podstawę ustalania czynszu, została potwierdzona w postępowaniu sądowym.

Przez cały okres w jakim wystawiane były błędne faktury Wnioskodawca płacił Wydzierżawiającemu przelewem jedynie kwoty jakie faktycznie winien otrzymywać tytułem czynszu (wg stawki 0,195 zł za 1 KWh) wraz z podatkiem VAT naliczonym od tej kwoty.

Z pisma uzupełniającego z dnia 29 września 2011 r. wynika, iż:

1.  Zainteresowany jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
2.  Wnioskodawca nie posiada faktur VAT dokumentujących zakup usługi dzierżawy, gdyż zwracał je bez księgowania, z żądaniem wystawienia poprawnego dokumentu księgowego.
3.  Dzierżawiony stopień wodny służy Zainteresowanemu do produkcji energii elektrycznej. Sprzedaż energii do zakładu energetycznego jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie (ostatecznie sformułowane w piśmie z dnia 29 września 2011 r.).

Czy w opisanym stanie faktycznym, nie posiadając faktury VAT za czynsz, Wnioskodawca może odliczyć podatek VAT w wysokości wyliczonej i przekazanej Wydzierżawiającemu od prawidłowo ustalonej przez Zainteresowanego comiesięcznej stawki czynszu?

Zdaniem Wnioskodawcy (wyrażonym w piśmie z dnia 29 września 2011 r.), skoro nie posiada faktury VAT, ponieważ odsyłał je Wydzierżawiającemu, a ten nie wystawiał poprawnych, ani też nie dokonał korekty, Zainteresowany nie może dokonywać odliczeń podatku od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Na podstawie art. 86 ust. 2 ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi:

1.  suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika:

1.  z tytułu nabycia towarów i usług,
2.  potwierdzających dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty), jeżeli wiązały się one z powstaniem obowiązku podatkowego,
3.  od komitenta z tytułu dostawy towarów będącej przedmiotem umowy komisu

– z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 29 ust. 4;3.  w przypadku importu towarów – suma kwot podatku wynikająca z dokumentu celnego i deklaracji importowej, z zastrzeżeniem pkt 5;
4.  zryczałtowany zwrot podatku, o którym mowa w art. 116 ust. 6;
5.  kwota podatku należnego z tytułu:

1.  świadczenia usług, dla którego zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 lub 8 podatnikiem jest ich usługobiorca,
2.  dostawy towarów, dla której zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 lub 7 podatnikiem jest ich nabywca,
3.  wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.

7.  kwota podatku należnego z tytułu importu towarów – w przypadkach, o których mowa w art. 33a,
8.  różnica podatku, o której mowa w art. 29 ust. 18 i art. 37.

Jak wynika z powyższych przepisów prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wyłącznie podatnikom podatku od towarów i usług, w sytuacji gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Należy zauważyć, iż formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.

Zatem w podatku od towarów i usług obowiązuje zasada tzw. „niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego”. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia, nie musi czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.

W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo – prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.

Należy jednakże wskazać, iż ustawodawca wyraźnie wskazał, na podstawie jakich dokumentów podatnicy mogą dokonać odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabywanych towarów i usług. Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy odliczenie jest możliwe w sytuacjach, gdy wydatki są udokumentowane fakturami VAT. Należy zauważyć, że przepisy dotyczące podatku od towarów i usług – poza pewnymi wyjątkami wyraźnie w przepisach wskazanymi – nie przewidują innego niż faktura dokumentu, dającego nabywcy towarów i usług możliwość odliczenia podatku z tytułu ich nabycia. Wymóg posiadania faktury VAT w celu skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest całkowicie zgodny z przepisami Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L Nr 347 str. 1 ze zm.). Stosownie do art. 178 lit. a ww. Dyrektywy, w celu skorzystania z prawa do odliczenia, o którym mowa w art. 168 lit. a, w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług, podatnik musi posiadać fakturę sporządzoną na podstawie art. 220-236 i art. 238, 239 i 240. Tym samym wymóg posiadania faktury, określony w przepisie art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy, jest zgodny z prawem wspólnotowym. Podstawowym dowodem poniesienia przez podatnika ciężaru podatku VAT jest właśnie faktura VAT wystawiona przez sprzedającego.

Na mocy art. 106 ust. 1 ustawy, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Z opisu sprawy wynika, iż Wnioskodawca – zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług – w związku z działalnością gospodarczą w zakresie produkcji energii elektrycznej wydzierżawił na podstawie pisemnej umowy stopień wodny na rzece. Miesięczny czynsz najmu stanowi równowartość określonej w umowie ilości energii elektrycznej wyprodukowanej w elektrowni wodnej Zainteresowanego. Wydzierżawiający wystawiał faktury na podstawie cen energii stosowanych przez miejscowy zakład energetyczny (obecnie 0,36 zł za 1 KWh). Producenci energii z elektrowni wodnych uzyskują przy jej sprzedaży cenę 0,195 zł za 1 KWh – jest to cena regulowana, ustalana corocznie przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. W związku z tym, że czynsz wynikający z faktur był nienależny, niemalże dwukrotnie wyższy od ustalonego w umowie, Wnioskodawca zwracał Wydzierżawiającemu otrzymywane faktury z żądaniem ich korekty. Wydzierżawiający nigdy nie dokonał korekt faktur, nie anulował ich i nie wystawiał nowych – z poprawnie ustalonym czynszem. Okoliczność, że czynsz był ustalany błędnie, niezgodnie z umową i że to Zainteresowany miał rację w zakresie stawki czynszu jaka winna stanowić podstawę ustalania czynszu, została potwierdzona w postępowaniu sądowym. Przez cały okres w jakim wystawiane były błędne faktury Wnioskodawca płacił Wydzierżawiającemu przelewem jedynie kwoty jakie faktycznie winien otrzymywać tytułem czynszu (wg stawki 0,195 zł za 1 KWh) wraz z podatkiem VAT naliczonym od tej kwoty. Ponadto Zainteresowany wskazał, iż nie posiada faktur VAT dokumentujących zakup usługi dzierżawy, gdyż zwracał je bez księgowania, z żądaniem wystawienia poprawnego dokumentu księgowego.

Z uwagi na fakt, iż Wnioskodawca nie dysponuje fakturami VAT dokumentującymi zakup usługi dzierżawy stopnia na rzece, Zainteresowanemu nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego. Brak faktury VAT jest równoznaczny z brakiem dowodu zapłacenia kwoty podatku VAT na poprzednim etapie obrotu gospodarczego. Podkreślić należy, że przepisy prawa nie dopuszczają możliwości zastąpienia faktury VAT innym dokumentem np. orzeczeniem sądu.

Reasumując, mając na względzie przepisy art. 86 ust. 1 w związku z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy należy stwierdzić, że w związku z brakiem faktur VAT dokumentujących zakup usługi dzierżawy stopnia na rzece, Wnioskodawcy nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z tego tytułu.

Tut. Organ informuje, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości odliczenia podatku naliczonego. Natomiast kwestia dotycząca podatku dochodowego od osób fizycznych została rozstrzygnięta odrębnym pismem.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.