Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/2/423-62/10/PC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2010-03-29
Teza: Czy wypłacona kwota jest kosztem uzyskania przychodu pracodawcy w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych art. 15 ust. 1?
Słowa kluczowe: odszkodowania; pracownik; roszczenia; ugody-ugoda sądowa
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 11 stycznia 2010 r. (data wpływu do tut. BKIP 13 stycznia 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odszkodowania wypłaconego byłemu pracownikowi na podstawie ugody sądowej - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 13 stycznia 2010 r. wpłynął do tut. BKIP ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odszkodowania wypłaconego byłemu pracownikowi na podstawie ugody sądowej.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Pracownik był zatrudniony w Spółce na stanowisku prezesa Zarządu. W umowie o pracę strony przewidziały gwarancję zatrudnienia dla Pracownika z sankcją pieniężną (odszkodowaniem) na wypadek niedotrzymania zobowiązania przez pracodawcę w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia pomnożonego o liczbę miesięcy pozostałą do dnia 31 grudnia 2010 roku (w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę).

Umowa przewidywała również, iż odszkodowanie nie będzie należne w przypadku rozwiązania z powodem umowy o pracę w trybie art. 52 Kodeksu pracy.

Z uwagi na ciężkie naruszenie przez Pracownika obowiązków pracowniczych dnia 21 lipca 2004 roku na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 Kp pracodawca rozwiązał z nim umowę o pracę jako przyczynę wskazując nierzetelne przedstawienie w księgach rachunkowych i sprawozdaniu finansowym za 2003 rok sytuacji majątkowej Spółki. Od powyższego rozwiązania umowy o pracę Pracownik odwołał się do Sądu, wnosząc jednocześnie o zasądzenie:

*   kwoty 580.000 zł tytułem sankcji pieniężnej za rozwiązanie z nim umowy o pracę w okresie gwarancji zatrudnienia (§ 3 Umowy o pracę - zapłaty powyższego odszkodowania powód wywodził z zapisów umowy o pracę)
*   oraz
*   kwoty 22.500 zł tytułem odszkodowania z tytułu rozwiązania umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę (art. 56 Kodeksu pracy).

Sąd uznał, iż rozwiązując umowę o pracę w trybie dyscyplinarnym pracodawca naruszył przepisy kodeksu pracy pod względem formalnym (nie zachował 1 miesięcznego terminu od momentu dowiedzenia się o ciężkim naruszeniu przez powoda obowiązków pracowniczych), oddalił jednak powództwo w zakresie zasądzenia kwoty 580.000 zł wskazując, iż nie ma wątpliwości, iż Pracownik naruszył w sposób rażący obowiązki pracownicze, a wobec tego zasądzenie mu kwoty 580.000 zł tytułem odszkodowania za rozwiązanie umowy o pracę w okresie gwarancji byłoby niezgodne z zasadami współżycia społecznego.

Apelację od wyroku wniosła strona powodowa i pozwana. Sąd apelacyjny uznał, iż przeprowadzone przez Sąd I instancji postępowanie dowodowe zawiera znaczące braki (w szczególności dotyczące nie wyjaśnienia, czy naruszenie przez Pracownika obowiązków pracowniczych było zawinione czy też niezawinione), dlatego też dnia 27 czerwca 2006 roku wyrok Sądu Okręgowego uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Z uwagi na długotrwałe postępowanie i wysokie koszty jego prowadzenia strony doszły do porozumienia i w sierpniu 2009 roku podpisały ugodę sądową, na mocy której pozwana Spółka uznała roszczenie powoda do kwoty 70.000 zł. Powód oświadczył, iż uzgodniona pomiędzy nim a pozwaną Spółką kwota 70.000 zł (słownie: siedemdziesiąt tysięcy złotych) zaspakaja jego wszelkie roszczenia do pracodawcy - Spółki - ze stosunku pracy związane z zatrudnieniem oraz rozwiązaniem umowy o pracę i w pozostałym zakresie (602.500 zł. - 70.000 zł. = 532.500 zł.) odnośnie kwoty 532.500 zł. cofnął powództwo wobec Spółki.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy wypłacona kwota jest kosztem uzyskania przychodu pracodawcy w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych art. 15 ust. 1?

Zdaniem Wnioskodawcy, jak wynika z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, kosztami uzyskania przychodu mogą być koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu lub zabezpieczenia jego źródła, mając na uwadze, że koszt ten nie spełnia powyższych przesłanek wypłata odszkodowania określonego w ugodzie sądowej nie będzie stanowiła u pracodawcy kosztu uzyskania przychodu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm. – zwanej dalej „updop”), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 powołanej ustawy.

Treść przywołanego art. 15 ust. 1 updop wskazuje, iż definicja kosztów uzyskania przychodów – dla celów podatku dochodowego – składa się z dwóch podstawowych elementów, które łącznie tworzą swego rodzaju normatywną klauzulę generalną.

Pierwszy z tych elementów określić można mianem przesłanki pozytywnej, zakładającej spełnienie łączne dwóch warunków, tj.:

1.  poniesienie wydatku,
2.  poniesienie wydatku musi nastąpić w celu osiągnięcia przychodu, względnie zabezpieczenia bądź zachowania źródła przychodów.

Tak więc dany podmiot gospodarczy ma możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów poniesionych wydatków po wyłączeniu tych, których możliwość odliczenia jest wprost ograniczona w ustawie - zarówno kosztów bezpośrednio związanych z uzyskiwanymi przychodami, jak i kosztów innych niż bezpośrednio związanych z przychodami - pod warunkiem, że ich poniesienie ma związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu, lub wiąże się z zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów.

Ustawodawca w omawianym przepisie nie zdefiniował pojęcia „koszty bezpośrednio związane z przychodami" oraz „koszty uzyskania przychodów inne niż koszty bezpośrednio związane z przychodami". Jednak znaczenie tych pojęć można ustalić posługując się ich językowym znaczeniem.

Przez koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami należy rozumieć te koszty, których poniesienie wpłynęło bezpośrednio na uzyskanie określonego przychodu. Kosztami zaś innymi niż koszty bezpośrednio związane z przychodami są wszelkie koszty niebędące kosztami bezpośrednio związanymi z przychodami, w tym koszty dotyczące całokształtu działalności podatnika związane z jego funkcjonowaniem.

Jednak nie każdy wydatek ponoszony w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą stanowić może koszt uzyskania przychodów i jako taki rzutować na podstawę opodatkowania. Skoro bowiem ustawodawca wyraźnie wiąże koszty uzyskania przychodów z określonym celem, to musi być ten cel widoczny. Ponoszone koszty winny omawiany cel realizować lub co najmniej zakładać realność celu.

Właściwa i zgodna z treścią ustawowej regulacji kwalifikacja kosztów uzyskania przychodów powinna brać pod uwagę:

1.  przeznaczenie wydatku (celowość, zasadność wydatku dla funkcjonowania podmiotu). Ze względu na szeroki zakres celowości, powinno poddawać się szczegółowej analizie czynniki wpływające na celowość w postaci racjonalności i efektywności,
2.  potencjalną możliwość (analizowaną w dacie poniesienia wydatku na podstawie obiektywnych przesłanek) przyczynienia się danego wydatku do osiągnięcia przychodu, względnie zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.

Ponadto obowiązkiem podatnika, jako odnoszącego ewidentną korzyść z faktu zaliczenia określonych wydatków w poczet kosztów uzyskania przychodów, jest wykazanie związku przyczynowo-skutkowego z osiąganymi przychodami lub zabezpieczeniem ich źródła, zgodnie z dyspozycją powołanego art. 15 ust. 1 updop.

Drugi z elementów zawartych w omawianym przepisie stanowi przesłankę negatywną, zgodnie z którą, ponoszony wydatek nie może być ujęty w zawartym w art. 16 ust. 1 updop katalogu wydatków nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów. Do tego katalogu należą m.in. wydatki, które nie są zaliczane do kosztów podatkowych po przekroczeniu ustawowo określonych limitów, gdy nie spełnią określonych warunków, bądź ze względu na swój charakter bezwzględnie nie stanowią kosztów podatkowych.

Odnosząc niniejszy stan faktyczny do przepisów prawa podatkowego należy zauważyć, iż celem poniesionych przez Spółkę kosztów – uznanego roszczenia na rzecz byłego pracownika – niezależnie od tego, jak długo toczył się spór, nie jest uzyskanie przychodu, ani zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów. Istotą sporu jest bowiem zasadność i wysokość odszkodowania przyznanego niepracującemu już w Spółce pracownikowi za rozwiązanie z nim umowy o pracę. Celem zapłaty jest zwolnienie Spółki z zobowiązania, a zapłata ww. odszkodowania nie przynosi żadnego przychodu. Kwota odszkodowania, choć wynika z wcześniej łączącego strony stosunku pracy, nie jest jednak wypłaconym zaległym wynagrodzeniem pracownika, ale swoistą dolegliwością (sankcją) za niezgodne z prawem działanie pracodawcy.

Wydatek ten zatem nie stanowi na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztów uzyskania przychodów.

Stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku jest zatem prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Nadmienia się, że w zakresie pytania odnośnie podatku dochodowego od osób fizycznych, wydano odrębną interpretację.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, ul. Prosta 10, 25-366 Kielce po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.