Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB3/423-224/14-2/KJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2014-09-17
Teza: Zastosowanie zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Słowa kluczowe: wkład-wkład budowlany; zasób-gospodarowanie zasobami mieszkaniowymi; zwolnienie
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 2 lipca 2014 r. (data wpływu 3 lipca 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zastosowania zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 3 lipca 2014 r. został złożony wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zastosowania zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Spółdzielnia prowadzi działalność na podstawie ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo Spółdzielcze (Dz. U. z 2013 r., poz.1443), na podstawie ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1222), innych ustaw oraz w oparciu o postanowienia zarejestrowanego statutu.

Celem Spółdzielni jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczanie samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu oraz zarządzanie nimi.

Działalność Spółdzielni obejmuje:

1.  realizację projektów budowlanych związanych ze wznoszeniem budynków,
2.  roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków mieszkalnych i niemieszkalnych,
3.  kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek,
4.  wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi lub dzierżawionymi,
5.  zarządzanie nieruchomościami wykonywane na zlecenie,
6.  pozostała działalność rozrywkowa i rekreacyjna.

W przypadku przejęcia przez spółdzielnię lokalu mieszkalnego w wyniku śmierci głównego lokatora Spółdzielnia zgodnie z art. 11 ust. 21 oraz z art. 1711 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych zbywa taki lokal w drodze przetargu. Uzyskana w ten sposób wartość rynkowa lokalu mieszkalnego postawiona jest do dyspozycji osobom uprawnionym.

W wartości rynkowej lokalu mieszkalnego mieści się wkład wniesiony przez członka spółdzielni, na co wskazuje uregulowanie zawarte w art. 1711 ust. 2 oraz art. 11 ust. 22 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, z których wynika, że z kwoty wartości rynkowej lokalu mieszkalnego spółdzielnia potrąca m.in. niewniesioną część wkładu.

Wartość rynkowa postawiona do dyspozycji osobom uprawnionym stanowi zobowiązanie spółdzielni wobec tych osób.

W przypadku przedawnienia ww. zobowiązania, w myśl art. 29 § 1 ustawy – prawo spółdzielcze, powstaje przychód zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, który jest podstawą do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych i podlega zwolnieniu w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 ww. ustawy.

Zarząd Spółdzielni w 1982 r. przydzielił członkowi lokal mieszkalny na zasadach spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. W 2005 r. osoba ta zmarła, a lokal mieszkalny został przejęty przez Spółdzielnię w grudniu 2008 r.

W kwietniu 2009 r. mieszkanie zostało sprzedane w przetargu i środki finansowe zostały postawione do dyspozycji spadkobierców po zmarłym członku.

Syn jako jedyny spadkobierca po zmarłym członku nie zgłosił się po zwrot wkładu. Spółdzielnia posiada w swoich dokumentach postanowienie prawomocne, w którym całość spadku nabył syn, który zmarł 11 stycznia 2009 r.

W tym czasie Spadkobiercy po zmarłym synu nie dostarczyli do Spółdzielni postanowienia sądu o nabyciu spadku – inaczej mówiąc „osoby uprawnione” nie zgłosiły się po odbiór wkładu. Wkład mieszkaniowy do rozliczenia ze spadkobiercami, wynosi 72 786 zł 98 gr.

Wkład mieszkaniowy nie stanowił przychodów Spółdzielni, wynika on bowiem z wniesionych środków pieniężnych przeznaczonych na budowę lokalu mieszkalnego. Zobowiązanie z tytułu zwrotu wkładu mieszkaniowego zgodnie z art. 29 § 1 ustawy prawo spółdzielcze ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od momentu postawienia środków do dyspozycji spadkobiercom. Powyższą kwotę Spółdzielnia zaliczyła do pozostałych przychodów operacyjnych jako przedawnione wkłady.

Do czasu przedawnienia ww. roszczenia osoby uprawnione (spadkobiercy) nie zgłosiły roszczenia o wypłatę wartości rynkowej lokalu mieszkalnego.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy przychód z tytułu przedawnionego zobowiązania, powstały w wyniku upływu terminu roszczenia o wypłatę wkładu mieszkaniowego w 2012 r., wynikającego z art. 29 § 1 ustawy Prawo spółdzielcze, stanowi podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym i podlega zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych, w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych?

Zdaniem Wnioskodawcy, dochód z tytułu przedawnionego zobowiązania, powstały w wyniku upływu terminu roszczenia o wypłatę wkładu mieszkaniowego, podlega zwolnieniu od podatku dochodowego od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w przypadku gdy zostanie przeznaczony na cele związane z utrzymaniem istniejących zasobów mieszkaniowych.

Do ustalenia terminu przedawnienia roszczenia o wypłatę wartości rynkowej lokalu mieszkalnego zastosowanie ma art. 29 § 1 ustawy prawo spółdzielcze, który określa 3-letni okres przedawnienia.

Jest to przepis szczególny w stosunku do terminów przedawnień wskazanych w art. 118 Kodeksu cywilnego (”Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi lat dziesięć \`(...)\`”).

Zatem zastosowanie będzie miał przepis szczególny, zgodnie z zasadą, że przepis ten w myśl prawnej zasady „lex specialis derogat legi generali” (łac. przepis szczególny uchyla przepis ogólny) należy stosować w pierwszej kolejności przed przepisami ogólnymi.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zasady funkcjonowania spółdzielni mieszkaniowych określa ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 1222).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ww. ustawy celem spółdzielni mieszkaniowej jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczanie członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych, a także lokali o innym przeznaczeniu.

Zgodnie z art. 1 ust. 2 i 3 ww. ustawy przedmiotem działalności spółdzielni może być:

*   budowanie lub nabywanie budynków w celu ustanowienia na rzecz członków spółdzielczych lokatorskich praw do znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych;

*   budowanie lub nabywanie budynków w celu ustanowienia na rzecz członków odrębnej własności znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu, a także ułamkowego udziału we współwłasności w garażach wielostanowiskowych;

*   budowanie lub nabywanie domów jednorodzinnych w celu przeniesienia na rzecz członków własności tych domów;

*   udzielanie pomocy członkom w budowie przez nich budynków mieszkalnych lub domów jednorodzinnych;

*   budowanie lub nabywanie budynków w celu wynajmowania lub sprzedaży znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym przeznaczeniu.

Jak wynika z art. 4 ww. ustawy, członkowie spółdzielni, osoby niebędące członkami spółdzielni i inne osoby wymienione w tym przepisie, obowiązani są uczestniczyć w wydatkach związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni oraz w zobowiązaniach spółdzielni z innych tytułów przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu.

Mając na uwadze powyższe uregulowania stwierdzić należy, że w ustawie o spółdzielniach mieszkaniowych określono zasady i cele działalności spółdzielni mieszkaniowych, a także prawa i obowiązki ich członków.

Z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U z 2014 r. , poz. 851, z późn. zm.) wynika, że dochodem jest, z zastrzeżeniem art. 10 i 11, nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym; jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy wolne od podatku są dochody spółdzielni mieszkaniowych, wspólnot mieszkaniowych, towarzystw budownictwa społecznego oraz samorządowych jednostek organizacyjnych prowadzących działalność w zakresie gospodarki mieszkaniowej uzyskane z gospodarki zasobami mieszkaniowymi – w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem tych zasobów, z wyłączeniem dochodów uzyskanych od innej działalności gospodarczej niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi.

Powołana ustawa o podatku dochodowym nie zawiera definicji: „zasobów mieszkaniowych” oraz „gospodarki zasobami mieszkaniowymi”. Zauważyć należy jednak, że w języku potocznym, pojęcie „gospodarka” – w kontekście omawianego przypadku oznacza dysponowanie i zarządzanie czymś. „Zasób” zaś to m.in. pewna nagromadzona ilość czegoś. Natomiast pojęcie „mieszkanie” jest równoznaczne w swojej treści z pomieszczeniem, w którym się mieszka (vide: Słownik Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, http://sjp.pwn.pl). Tak więc przymiotnik „mieszkaniowy”, „mieszkaniowych”, określa rzeczy związane z mieszkaniem.

W konsekwencji przez „zasoby mieszkaniowe”, o których mowa ww. ustawie należy rozumieć:

*   znajdujące się w budynku mieszkalnym lokale mieszkalne wraz przynależnymi do nich pomieszczeniami oraz wyposażenie techniczne, jak np.:
    
    *   dźwigi osobowe i towarowe,
    
    *   aparaty do wymiany ciepła,
    
    *   kotłownie i hydrofornie wbudowane,
    
    *   klatki schodowe,
    
    *   strychy, piwnice, komórki,
    
    *   balkony, loggie,
    
    *   garaże,

*   pomieszczenia znajdujące się w budynku mieszkalnym lub poza nim, związane z administrowaniem i zapewnieniem bezawaryjnego funkcjonowania osiedlowych budynków mieszkalnych, tj.:
    
    *   budynki (pomieszczenia) administracji osiedlowej,
    
    *   kotłownie i hydrofornie wolno stojące,
    
    *   osiedlowe warsztaty (zakłady) konserwacyjno-remontowe,

*   urządzenia i uzbrojenie terenów, na których znajdują się budynki wyżej wymienione, jak:
    
    *   zbiorniki – doły gnilne, szamba, przydomowe oczyszczalnie ścieków,
    
    *   rurociągi i przewody sieci wodociągowo-kanalizacyjnej, gazowej i ciepłowniczej,
    
    *   sieci elektroenergetyczne i telekomunikacyjne,
    
    *   budowle inżynieryjne (studnie itp.), stacje transformatorowe,
    
    *   budowle komunikacyjne, jak: drogi osiedlowe, ulice, chodniki,
    
    *   inne budowle i urządzenia związane z ukształtowaniem i zagospodarowaniem terenu, mające wpływ na prawidłowe funkcjonowanie osiedlowych budynków mieszkalnych, jak np. latarnie oświetleniowe, ogrodzenia, parkingi, trawniki, kontenery na śmieci.

Związane z wyżej wymienionymi budowlami (pomieszczeniami), obiektami i urządzeniami przychody (np. opłaty, czynsze) oraz sfinansowane z nich koszty, stanowią przychody i koszty gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Stanowią one jednocześnie przychody i koszty podatkowe w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Dochód powstały z tego tytułu, w myśl art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy, wolny będzie od podatku dochodowego, o ile przeznaczony zostanie na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych. Ze zwolnienia nie będą natomiast korzystały dochody podmiotów, o których mowa w tym przepisie otrzymane z innych źródeł niż gospodarka zasobami mieszkaniowymi nawet jeśli zostaną przeznaczone na utrzymanie tych zasobów.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Zarząd Spółdzielni w 1982 r. przydzielił członkowi lokal mieszkalny na zasadach spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu. W 2005 r. osoba ta zmarła, a lokal mieszkalny został przejęty przez Spółdzielnię w grudniu 2008 r. W kwietniu 2009 r. mieszkanie zostało sprzedane w przetargu i środki finansowe zostały postawione do dyspozycji spadkobierców po zmarłym członku. Syn, jako jedyny spadkobierca po zmarłym członku nie zgłosił się po zwrot wkładu. Spółdzielnia posiada w swoich dokumentach postanowienie prawomocne, w którym całość spadku nabył syn, który zmarł 11 stycznia 2009 r.

W tym czasie Spadkobiercy po zmarłym synu nie dostarczyli do Spółdzielni postanowienia sądu o nabyciu spadku – inaczej mówiąc „osoby uprawnione” nie zgłosiły się po odbiór wkładu. Wkład mieszkaniowy do rozliczenia ze spadkobiercami, wynosi 72 786 zł 98 gr.

Wkład mieszkaniowy nie stanowił przychodów Spółdzielni, wynika on bowiem z wniesionych środków pieniężnych przeznaczonych na budowę lokalu mieszkalnego. Zobowiązanie z tytułu zwrotu wkładu mieszkaniowego zgodnie z art. 29 § 1 ustawy prawo spółdzielcze ulega przedawnieniu z upływem 3 lat od momentu postawienia środków do dyspozycji spadkobiercom. Powyższą kwotę Spółdzielnia zaliczyła do pozostałych przychodów operacyjnych jako przedawnione wkłady. Do czasu przedawnienia ww. roszczenia osoby uprawnione (spadkobiercy) nie zgłosiły roszczenia o wypłatę wartości rynkowej lokalu mieszkalnego.

W kontekście powyższego należy zauważyć, że zgodnie z art. 117 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121) z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, roszczenia majątkowe ulegają przedawnieniu.

W myśl art. 117 § 2 Kodeksu cywilnego, po upływie terminu przedawnienia ten, przeciwko komu przysługuje roszczenie, może uchylić się od jego zaspokojenia, chyba że zrzeka się korzystania z zarzutu przedawnienia. Jednakże zrzeczenie się zarzutu przedawnienia przed upływem terminu jest nieważne.

Zatem, po upływie terminu przedawnienia dłużnik może uchylić się od spełnienia świadczenia. Natomiast zrzeczenie się prawa do korzystania z zarzutu przedawnienia oznacza, że wierzyciel może nadal ubiegać się o spełnienie świadczenia.

Z cytowanych wyżej przepisów art. 117 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego wynika, że przedawnienie roszczenia majątkowego następuje zawsze, natomiast skutki z tym związane nie następują tylko wówczas, gdy zobowiązany (dłużnik) zrzeka się korzystania z przedawnienia.

W wyniku przedawnienia zobowiązań, w dacie ich przedawnienia, wartość tych zobowiązań stanowi przysporzenie majątkowe. Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności: wartość, z zastrzeżeniem ust. 4 pkt 8, umorzonych lub przedawnionych zobowiązań, w tym z tytułu zaciągniętych pożyczek (kredytów), z wyjątkiem umorzonych pożyczek z Funduszu Pracy oraz umorzonych lub przedawnionych środków na rachunkach bankowych – w bankach.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania oraz przedstawiony stan faktyczny należy stwierdzić, że środki pieniężne wpłacone tytułem wkładu mieszkaniowego zostały przeznaczone na wybudowanie lokalu mieszkalnego i zawierają się w pojęciu gospodarki zasobami mieszkaniowymi, uzyskany przez Spółdzielnię przychód z tytułu przedawnionego wkładu mieszkaniowego wobec osoby, która dokonała wpłaty środków pieniężnych (wkładu budowlanego) stanowi przychód osiągnięty z gospodarki zasobami mieszkaniowymi, który ma wpływ na wysokość dochodu osiągniętego z tej gospodarki, który stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 44 ustawy podlega zwolnieniu od podatku dochodowego, w części przeznaczonej na cele związane z utrzymaniem zasobów mieszkaniowych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…), po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.