Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB3/423-490/09-2/MC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2009-09-25
Teza: Czy dla Spółki jako uczestnika cash poolingu kosztem dla celów ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych będą tylko i wyłącznie zapłacone odsetki i opłaty (w tym wynagrodzenie – prowizja banku) z tytułu udziału w cash pool, natomiast neutralne podatkowo pozostaną kwoty transferów środków na konto źródłowe, a następnie w drugim etapie na rachunek docelowy?
Słowa kluczowe: cash pooling; koszt-koszty uzyskania przychodów; odsetki; pożyczka; prowizje-prowizje bankowe; umowa; usługi-usługi bankowe
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, reprezentowanej przez Pełnomocnika, przedstawione we wniosku z dnia 23 czerwca 2009 r. (data wpływu 02.07.2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kosztów uzyskania przychodów w związku z zawartą umową cash poolingu – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 02 lipca 2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie przychodów i kosztów uzyskania przychodów w związku z zawartą umową cash poolingu.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący opis zdarzenia przyszłego.

Spółka będąca Wnioskodawcą zamierza przystąpić do generalnej umowy na zautomatyzowane transfery funduszy z kont źródłowych, będących w posiadaniu kilku firm na jedno konto docelowe, będące w posiadaniu jednej firmy tj. do sytemu skoncentrowania przepływów pieniężnych (cash pool), który funkcjonuje w ramach grupy L., do której należy również Wnioskodawca. Celem wprowadzenia systemu jest zwiększenie efektywności przepływów poprzez optymalizację wykorzystania środków pieniężnych na rachunkach bankowych spółek należących do Grupy.

System cash pool, do którego zamierza przystąpić Spółka oparty ma być na następujących umowach:

1.  generalnej umowie o zautomatyzowane transfery typu Sweep zawartej pomiędzy spółką z Grupy pełniącą rolę Pool Leadera (Firma będącą posiadaczem konta docelowego) oraz pozostałymi spółkami grupy L. uczestniczącymi w cash poolingu, będącymi posiadaczami kont źródłowych (które to spółki są zobowiązane do podpisania załącznika do umowy generalnej w celu potwierdzenia, że wszyscy posiadacze kont źródłowych wyrazili zgodę na powiązanie rachunków) oraz Bankiem S.;
2.  podpisanym przez posiadacza konta docelowego oraz posiadacza konta źródłowego, w tym m.in. Wnioskodawcę załącznikiem nr 2 do umowy generalnej, zgodnie z którym Wnioskodawca wyraża zgodę na powiązanie konta źródłowego z kontem docelowym oraz na dokonywanie transferów na zasadach określonych w umowie. Zgodnie z treścią tego załącznika, Spółka przystępuje do cash pool przy założeniu, że dysponuje ona kontami źródłowymi poza Polską i na zasadach określonych w przedmiotowym załączniku. Szczegółowe zasady realizacji transferów (informacje dot. m.in. częstotliwości transferów, godzin transferów, salda docelowego, pułapu dolnego i górnego konta źródłowego itd.) zostały wyspecyfikowane w zał. nr 1 do umowy generalnej (załącznik podpisywany co do zasady przez posiadacza konta docelowego i zaakceptowane przez pozostałe spółki biorące udział w cash poolingu).

W oparciu o wyżej opisane umowy, przewidywany jest następujący schemat przebiegu transakcji transferowych służących zarządzaniu płynnością finansową spółek należących do Grupy:

Etap 1: w pierwszym etapie następować będzie transfer środków z rachunku Spółki w Polsce na rachunek bankowy bieżący (konto źródłowe) - rachunek „lustrzany”, którego posiadaczem jest również Spółka, ale poza granicami Polski (np. w Szwecji - co do zasady na gruncie obowiązującego prawa transfer pomiędzy rachunkami bankowymi należącymi do spółki nie wymaga określenia tyt. prawnego), a następnie w stosunkowo krótkim czasie następować będzie przejście do etapu 2;

Etap 2: w drugim etapie - zgodnie z zawartą umową generalną i jej załącznikami - następować będzie transfer środków z rachunku bankowego Spółki prowadzonego w banku za granicą (konto źródłowe) na konto docelowe, którego posiadaczem jest podmiot z grupy - tzw. pool leader; w tym celu koniecznym jest zawarcie załącznika do umowy generalnej dot. transferu środków z konta źródłowego polskiej spółki na konto docelowe (posiadaczem tego konta jest inna powiązana spółka z grupy); w drugim etapie następować będzie faktyczna konsolidacja środków pieniężnych z rachunków źródłowych (w tym z zagranicznego rachunku bieżącego Wnioskodawcy) na konto docelowe - depozyt / przechowanie.

Zgodnie z umową - załącznikiem nr 2, transfery będą funkcjonowały na następujących zasadach:

WYRÓWNANIA (SWEEPS)

W razie osiągnięcia pułapu górnego na rachunku źródłowym, Spółka wyraża zgodę na przyjęcie środków Innej Spółki w depozyt, przechowanie ich i udostępnienie ich innej spółce na jej wezwanie. Powyższe dotyczy jednak tylko nadwyżek przekraczających środki niezwrócone wcześniej będące przedmiotem uzupełnień. Spółka ma prawo do korzystania ze środków przyjętych w depozyt.

Jeśli chodzi o środki stanowiące kwotę niezwróconych środków będących wcześniej przedmiotem uzupełnień, wyrównania uznaje się za przelewy zwrotne.

UZUPEŁNIENIE (TOPPING)

W razie osiągnięcia pułapu dolnego na rachunku źródłowym inna spółka wyraża zgodę na przyjęcie środków Spółki w depozyt, przechowanie ich i udostępnienie ich Spółce na jej wezwanie. Powyższe dotyczy jednak tylko nadwyżek przekraczających środki niezwrócone wcześniej będące przedmiotem wyrównań. Inna Spółka ma prawo do korzystania ze środków przyjętych w depozyt.

Jeśli chodzi o środki stanowiące kwotę niezwróconych środków będących wcześniej przedmiotem wyrównań, uzupełnienia uznaje się za przelewy zwrotne.

Wszystkie opisane wyżej czynności będą dokonywane automatycznie. Zwrot środków pieniężnych przeniesionych w powyższy sposób będzie dokonany na zasadach i w terminach określonych w umowie i załącznikach. Odsetki od środków pieniężnych przekazywanych przez Wnioskodawcę na konto docelowe bądź otrzymanych przez Spółkę z konta docelowego, będą naliczane i płacone na rzecz bądź przez Spółki w miesięcznym lub kwartalnym okresie rozliczeniowym.

Spółka może również być obciążona kosztami transferów, w tym opłatami bankowymi oraz odsetkami. Zasady wzajemnych rozliczeń pomiędzy Pool Leaderem oraz Spółką z tytułu uczestnictwa w cash pool określać będzie umowa zawarta pomiędzy tymi podmiotami.

Usługa cash poolingu, w której ma zamiar uczestniczyć Spółka, oparta jest na następujących założeniach:

1.  w transakcji będą brały udział podmioty posiadające rachunki bankowe, tzw. konta źródłowe oraz podmiot zagraniczny posiadający rachunek bankowy w Banku w kraju UE tzw. konto docelowe,
2.  umowa cash poolingu zawarta zostanie pomiędzy Bankiem działającym za granicą oraz Pool Leaderem (posiadaczem konta docelowego), umowa będzie zawierała pełnomocnictwa udzielone przez pozostałych Uczestników dla Banku oraz Pool Leadera do wykonywania czynności objętych umową,
3.  na podstawie umowy cash poolingu oraz udzielonych pełnomocnictw, Bank będzie dokonywał, w oznaczonym terminie (na koniec dnia, dwa razy na dzień, pod koniec tygodnia lub na koniec miesiąca) transferów środków pieniężnych pomiędzy poszczególnymi rachunkami źródłowymi, a rachunkiem docelowym,
4.  transfery te będą dokonywane w ten sposób, że po ich dokonaniu, salda występujące na rachunkach źródłowych będą równe zero lub będą utrzymane na poziomie określonym w umowie cash poolingu, a zatem, wszelkie nadwyżki środków pieniężnych występujące na poszczególnym rachunku źródłowym byłyby automatycznie transferowane na rachunek docelowy, natomiast niedobory występujące na poszczególnym rachunku źródłowym byłyby automatycznie zasilane z rachunku docelowego,
5.  transfery pomiędzy rachunkiem docelowym i poszczególnymi rachunkami źródłowymi będą miały charakter zwrotny. Poszczególnym uczestnikom będzie przysługiwać roszczenie o zwrot przelanych środków pieniężnych na rachunek docelowy, a uczestnikowi zagranicznemu będzie przysługiwało roszczenie o zwrot środków pieniężnych przelanych na poszczególny rachunek źródłowy.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy dla Spółki jako uczestnika cash poolingu, kosztem dla celów ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, będą tylko i wyłącznie zapłacone odsetki i opłaty (w tym wynagrodzenie - prowizja banku) z tytułu udziału w cash pool, natomiast neutralne podatkowo pozostaną kwoty transferów środków na konto źródłowe, a następnie w drugim etapie na rachunek docelowy?
2.  Czy dla Spółki przychodem podatkowym będą tylko i wyłącznie otrzymane w wyniku rozliczenia (w przyjętym okresie rozliczeniowym) odsetki z tytułu uczestnictwa w cash pool, natomiast nie będą stanowiły przychodów dla celów podatkowych transferowane na konto źródłowe Spółki z rachunku docelowego środki pieniężne przekazywane w depozyt (nie stanowiące co do zasady jej własności) oraz korzystanie z depozytu?

Przedmiotem niniejszej interpretacji indywidualnej jest odpowiedź na pytanie pierwsze.

Wniosek Spółki w zakresie pytania 2 został rozpatrzony odrębną interpretacją indywidualną w dniu 25 września 2009 r. nr ILPB3/423-490/09-3/MC.

Zdaniem Wnioskodawcy, ponoszone przez Spółkę koszty z tytułu uczestnictwa w cash poolingu - w tym koszty z tytułu zapłaconych lub kapitalizowanych odsetek oraz koszty z prowizji i opłat bankowych (którymi Spółka będzie obciążana pośrednio na postawie odrębnej umowy przez Pool Leadera), będą stanowiły koszt uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a to z tego względu, iż :

*   zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1,
*   zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a tej ustawy, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów wydatki na spłatę pożyczek (kredytów), z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek (kredytów) oraz zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 11 naliczone, lecz nie zapłacone albo umorzone odsetki od zobowiązań, w tym również od pożyczek (kredytów).

Z uwagi na powyższe, w ocenie Wnioskodawcy, poniesione przez Spółkę wydatki z tytułu uczestnictwa w cash poolingu obejmujące m.in. zapłacone względnie kapitalizowane odsetki od salda ujemnego oraz koszty prowizji i opłat bankowych, będą stanowiły koszt uzyskania przychodów dla celów podatku dochodowego od osób prawnych, albowiem wydatki ponoszone przez Spółkę z tego tytułu mają związek z prowadzoną przez Spółkę działalnością i służą zapewnieniu zabezpieczenia źródeł finansowania bieżącej działalności gospodarczej co oznacza, że spełniają przesłanki określone w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i jednocześnie nie zostały wymienione w art. 16 ust. 1 ww. ustawy, jako koszty nie stanowiące kosztu uzyskania przychodów.

Jednocześnie, biorąc pod uwagę przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, środki pieniężne transferowane przez Spółkę na konto źródłowe i następnie docelowe – w ramach umowy cash poolingu, które nie stanowią wydatków na zapłatę odsetek lub prowizji bankowych będą neutralne dla potrzeb ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych, tzn. nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodów dla celów tego podatku.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 z ze zm.), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Działania podatnika muszą w związku z tym zmierzać w celu uzyskania przychodu, być na ten przychód ukierunkowane. Nie tworzą kosztów działania podejmowane w innym celu niż uzyskanie przychodu. Będą natomiast kosztem wydatki poniesione w celu zachowania i zabezpieczenia źródła przychodów, tak aby to źródło przyniosło przychody także w przyszłości.

Dlatego kosztami będą zarówno koszty pozostające w bezpośrednim związku z uzyskiwanymi przychodami, jak i pozostające w związku pośrednim, jeżeli zostanie wykazane, że zostały w sposób racjonalny poniesione w celu uzyskania przychodów, nawet wówczas gdy z obiektywnych powodów przychód nie zostanie osiągnięty. Zatem, aby móc zaliczyć konkretne wydatki do kosztów uzyskania przychodów, niezbędne jest wykazanie związku między ich poniesieniem, a dążeniem do uzyskania przychodów. Wydatki winny również pozostawać w związku z prowadzoną działalnością tak, aby była możliwa ocena oparta na zasadzie logiki i zasad doświadczenia życiowego, że mogą mieć one wpływ na uzyskanie przychodu.

Z zastrzeżenia art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wynika, że są wydatki, które nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, pomimo ich związku z przychodami i prowadzoną działalnością gospodarczą.

W zamkniętym katalogu kosztów niezaliczanych przez ustawodawcę do kosztów uzyskania przychodów ujęto między innymi:

*   wydatki na spłatę pożyczek (kredytów), z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek (kredytów) (\`(...)\`) (art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych),
*   naliczone, lecz nie zapłacone albo umorzone odsetki od zobowiązań, w tym również od pożyczek (kredytów) (art. 16 ust. 1 pkt 11 ww. ustawy),
*   odsetki, prowizje i różnice kursowe od pożyczek (kredytów) zwiększających koszty inwestycji w okresie realizacji tych inwestycji (art. 16 ust. 1 pkt 12 ww. ustawy).

Mając na uwadze powyższe, skoro Spółka zawrze umowę cash pooling w ramach grupy kapitałowej, która ma na celu zwiększenie efektywności zarządzania środkami pieniężnymi i będzie zobowiązana do ponoszenia kosztów prowizji i opłat bankowych związanych z realizacją ww. umowy oraz do zapłaty odsetek od salda ujemnego, jeżeli takie w Spółce wystąpi, będzie miała prawo zaliczenia tych prowizji i opłat oraz odsetek do kosztów uzyskania przychodów w momencie ich faktycznej zapłaty lub w dacie ich kapitalizacji, o ile zapłacone odsetki i prowizje nie będą zwiększać kosztów inwestycji w czasie ich realizacji. Ww. wydatki pozostają bowiem w ścisłym związku z prowadzoną działalnością gospodarczą mającą wpływ na uzyskiwane przychody.

Z kolei pozostałe środki finansowe przelewane pomiędzy uczestnikami cash poolingu nie stanowią kosztów ich uzyskania.

Interpretacja dotyczy opisu zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno