Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/415-440/09-2/AS2
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-09-18
Teza: PIT - w zakresie powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu z tytułu zwrotu na mocy decyzji administracyjnej starosty udziału w nieruchomości w wysokości 1/12
Słowa kluczowe: nieruchomości; nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; przychód; spadek; starosta; współwłasność; wywłaszczenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 24.06.2009 r. (data wpływu 29.06.2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu z tytułu zwrotu na mocy decyzji administracyjnej starosty udziału w nieruchomości w wysokości 1/12 – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 29.06.2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu z tytułu zwrotu na mocy decyzji administracyjnej starosty udziału w nieruchomości w wysokości 1/12.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca, na mocy ostatecznej decyzji administracyjnej Starosty Powiatu z dnia 31.10.2007 r. (zwanej dalej: „Decyzją”), działającego na podstawie art. 137 ust. 1, art. 139, art. 142 w związku z art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm., zwanej dalej „ugn”), otrzymał zwrot udziału w nieruchomości gruntowej (zwanej dalej „Nieruchomością”), wynoszący 1/12 tej nieruchomości. Nieruchomość ta została wywłaszczona w 1967 r. bez odszkodowania na rzecz Skarbu Państwa na mocy prawomocnego postanowienia Sądu Powiatowego z dnia 17.03.1967 r. Do wywłaszczonych współwłaścicieli Nieruchomości zaliczała się m. in. matka Wnioskodawcy, posiadająca 1/6 udziału w Nieruchomości. Przedmiotowy udział w Nieruchomości należał do majątku osobistego matki Wnioskodawcy (choć w chwili wywłaszczenia była ona mężatką), ponieważ nabyła go w drodze dziedziczenia w roku 1957, a zgodnie z art. 21 ówczesnego Kodeksu rodzinnego (ustawa z dnia 27 czerwca 1950 r. - Kodeks rodzinny, Dz. U. z 1950 r., Nr 34, poz. 308) rzeczy i prawa majątkowe nabyte w drodze dziedziczenia nie stawały się częścią majątku wspólnego małżonków, lecz wchodziły do majątku odrębnego spadkobiercy.

Matka Wnioskodawcy zmarła w 2000 r. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 28.08.2000 r., sygn. XX/XX, Wnioskodawca odziedziczył po matce 1/3 praw i obowiązków spadkowych. Taki sam udział w spadku zmarłej otrzymali siostra oraz ojciec Wnioskodawcy. Natomiast w 2005 r. zmarł ojciec Wnioskodawcy. Zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 14.10.2005 r., Wnioskodawca nabył po ojcu 1/2 pozostawionego przez niego spadku. Taki sam udział w spadku zmarłego otrzymała siostra Wnioskodawcy.

Jak już wskazywano, na mocy Decyzji z 2007 r. Wnioskodawca otrzymał zwrot udziału w Nieruchomości, odpowiadającego 1/12 tej Nieruchomości. Roszczenie o zwrot tego udziału Wnioskodawca nabył w pierwszej kolejności w spadku po matce (w części dotyczącej 1/18 Nieruchomości), a następnie w spadku po ojcu (w części dotyczącej 1/36 Nieruchomości). Taki sam udział w Nieruchomości, odpowiadający 1/12 tej Nieruchomości, na podstawie wspomnianej Decyzji otrzymała również siostra Wnioskodawcy (jako drugi spadkobierca po rodzicach Wnioskodawcy).

Ze względu na fakt, iż pozostałe 11/12 Nieruchomości otrzymało łącznie 21 uprawnionych spadkobierców i nie było możliwości fizycznego podziału Nieruchomości, spadkobiercy zdecydowali się znieść odpłatnie współwłasność Nieruchomości. W dniu 17 grudnia 2008 r. Sąd Rejonowy wydał postanowienie o zniesieniu współwłasności Nieruchomości, na mocy którego Nieruchomość została przyznana jednemu ze spadkobierców (zwanym dalej „Nabywcą”) z obowiązkiem spłaty pozostałych współwłaścicieli Nieruchomości. Powyższe postanowienie stało się prawomocne w dniu XX.XX.2009 r. Na jego mocy Wnioskodawca, w dniu XX.XX.2009 r., otrzymał od Nabywcy kwotę X zł.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy otrzymanie przez Wnioskodawcę na mocy Decyzji zwrotu udziału w Nieruchomości, odpowiadającego 1/12 tej Nieruchomości, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
2.  Czy otrzymana przez Wnioskodawcę kwota X zł z tytułu odpłatnego zniesienia współwłasności Nieruchomości, w której udział (odpowiadający 1/12 tej Nieruchomości) został zwrócony Wnioskodawcy na mocy Decyzji, stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Przedmiotem niniejszej interpretacji indywidualnej jest odpowiedź na pytanie w pkt 1 wniosku. Wniosek w zakresie pytania w pkt 2 rozpatrzony został odrębną interpretacją indywidualną.

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad 1)

Brak opodatkowania zwrotu udziału w Nieruchomości podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W opinii Wnioskodawcy nie występuje w jego przypadku obowiązek uiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu zwrotu na jego rzecz udziału w Nieruchomości, odpowiadającego 1/12 tej Nieruchomości.

Decyzja Starosty Powiatu wydana na podstawie przepisów ugn ma bowiem charakter restytucyjny, tj. jedynie przywraca panujące stosunki prawnorzeczowe sprzed wywłaszczenia.

Podobne stanowisko w przypadku zwrotu wywłaszczonych wcześniej nieruchomości zajmują organy podatkowe w wydawanych interpretacjach indywidualnych, m.in. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z dnia 10 lipca 2008 r. (sygn. IBPB2/415-697/08/MM), z dnia 20 maja 2008 r. (sygn. IBPB2/415-354/08/JG) oraz z dnia 22 stycznia 2008 r. (sygn. IBPB2/415-129/08/KCz).

Charakter restytucyjny decyzji o zwrocie nieruchomości jest przy tym ugruntowany zarówno w doktrynie („ostateczna decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, z oczywistych względów, ogranicza się do restytucji, przywrócenia poprzedniemu właścicielowi, prawa własności” - tak E. Mzyk \[w:\] Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami, LexisNexis, Warszawa 2005), jak i w orzecznictwie.

Na uwagę zasługuje postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego z dnia 5 września 1995 r. (sygn. SA/Bk 165/95), w którym stwierdzono, iż: „decyzja orzekająca o zwrocie nieruchomości ma charakter restytucyjny, przywracający stan sprzed wywłaszczenia”.

Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale siedmiu sędziów z dnia 17 grudnia 1996 r. (sygn. FPS 7/96): „Decyzja o zwrocie \[nieruchomości - przyp. aut.\] powoduje przejście prawa własności na dotychczasowego właściciela, jednakże nie kreuje tego prawa; przywraca tylko wcześniej panujące stosunki prawnorzeczowe”.

Konsekwencją takiego rozumienia instytucji zwrotu nieruchomości jest to, iż nie prowadzi ona do ponownego nabycia uprzednio wywłaszczonej nieruchomości. Tym samym zwrot taki nie powoduje otrzymania jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego.

Takie skutki decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości podkreślił Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 12 maja 2009 r. (sygn. IPPB2/415-49/09-4/MG), w której uznał, iż: „oddanie nieruchomości uprzednio wywłaszczonej z uwagi na to, iż nieruchomość nie została wykorzystana na cel, na który dokonano wywłaszczenia należy traktować jako swoistą restytucję stosunków własnościowych sprzed wywłaszczenia”.

W opinii Wnioskodawcy konsekwencją restytucyjnego charakteru Decyzji jest to, iż z tytułu zwrotu omawianego udziału w Nieruchomości nie uzyskał on jakiegokolwiek przychodu. Odzyskał jedynie to, co zostało odebrane (bez wynagrodzenia) jego spadkodawcom. W przypadku zajęcia odmiennego stanowiska doszłoby do naruszenia nie tylko norm ustawowych, ale także konstytucyjnej zasady równości.

Fakt ten podkreślił również Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lipca 2008 r. powołując się na ww. uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego: „Przyjęcie odmiennego stanowiska prowadziłby do sytuacji, w której ten, kto odzyskał wywłaszczoną nieruchomość, byłby w (…) gorszej sytuacji niż ten, kto prawa własności nigdy nie utracił. Taka zaś koncepcja jest, w ocenie Sądu, nie do pogodzenia z wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadą równości”.

Warto zwrócić także uwagę na fakt, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego Warszawa-Bielany w postanowieniu w sprawie interpretacji prawa podatkowego z dnia 20 kwietnia 2006 r. (Nr 1432/IPdgPS/415/427/36/3/06) uznał, iż zwrot udziału w nieruchomości na mocy decyzji administracyjnej nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nie wiąże się z przysporzeniem majątkowym.

Podobne stanowisko zajął Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 12 maja 2009 r.: „ zwrot udziału w nieruchomości na mocy decyzji administracyjnej starosty nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych ze względu na restytucyjny charakter tej decyzji”.

Reasumując, w opinii Wnioskodawcy, otrzymany przez niego zwrot udziału w Nieruchomości na mocy Decyzji nie stanowi dla niego przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Końcowo - odnosząc się do powołanych przez Wnioskodawcę postanowień i interpretacji organów podatkowych oraz przywołanych wielu tez wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego - wskazać należy, iż orzeczenia te dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw, jak również powołane wyroki dotyczą konkretnych spraw stron osądzonych w określonym stanie faktycznym i w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące. Natomiast Organy podatkowe mimo, że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów podatkowych, to nie mają możliwości zastosowania ich wprost, z tego powodu, iż nie stanowią materialnego prawa podatkowego.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.