Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL1-2.4012.114.2024.2.AS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2024-05-31
Teza: Nieuznanie dotacji na Projekt za mające bezpośredni wpływ na cenę świadczonych usług, a tym samym, zwiększających podstawę opodatkowania; nieuznanie podmiotów dotujących za nabywców usług i brak obowiązku wystawienia faktur na ich rzecz; nieuznanie kwot przekazywanych Partnerom za zwiększające obrót i brak obowiązku udokumentowania ich otrzymania; sposób rozliczania i dokumentowania zaliczek na dotacje i brak obowiązku wykazania VAT należnego i wystawienia faktury; brak obowiązku wykazania VAT należnego w momencie otrzymania zaliczki i brak obowiązku wystawienia faktury; uznanie, że dotacje oraz zaliczki zawierają już podatek VAT, a więc ewentualny VAT należy obliczyć metodą „w stu”; obowiązek wystawiania faktur VAT na podmioty faktycznie korzystające z usług.
Słowa kluczowe: dotacja; fakturowanie; konsorcjum; obowiązek-obowiązek podatkowy; opodatkowanie-podstawa opodatkowania
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne  -Czynności niepodlegające opodatkowaniu; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne  -Czynności podlegające opodatkowaniu; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI. Podstawa opodatkowania-Podstawa opodatkowania - zasady ogólne; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI. Dokumentacja  -Rozdział 1. Faktury -Brak obowiązku wystawienia faktury; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI. Dokumentacja  -Rozdział 1. Faktury -Obowiązek wystawienia faktury 
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV-Rozdział 1-art. 19a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106i

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części nieprawidłowe i w części prawidłowe
====================================================================================

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług **– jest nieprawidłowe** w części dotyczącej:

· nieuznania uzyskiwanych przez Państwa dotacji za mające bezpośredni wpływ na cenę świadczonych usług, a tym samym, zwiększających podstawę opodatkowania (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);

· braku obowiązku wystawiania faktur VAT na podmioty faktycznie korzystające z usług, które nie ponoszą z tego tytułu żadnej odpłatności (pytanie oznaczone we wniosku nr 7);

· obowiązku wystawiania faktur VAT na podmioty faktycznie korzystające z usług, które ponoszą z tego tytułu częściową odpłatność (pytanie oznaczone we wniosku nr 8)

oraz **jest prawidłowe** w części dotyczącej:

· nieuznania podmiotów, od których otrzymają Państwo dotacje za nabywców dotowanych usług, a w konsekwencji braku obowiązku wystawienia faktur na ich rzecz oraz stosowania szczególnych zasad opodatkowania (pytanie oznaczone we wniosku nr 2);

· nieuznania otrzymywanych przez Państwa kwot, przekazywanych następnie Partnerom konsorcjum, za zwiększające Państwa obrót w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy oraz braku obowiązku udokumentowania ich otrzymania (pytanie oznaczone we wniosku nr 3);

· sposobu rozliczania i dokumentowania otrzymania zaliczek na dotacje oraz braku obowiązku wykazania podatku VAT należnego i wystawienia faktury w związku z otrzymaniem zaliczki na dotację (pytanie oznaczone we wniosku nr 4);

· uznania, że dotacje oraz zaliczki na dotacje zawierają w sobie już podatek VAT, a tym samym, kwotę ewentualnego podatku VAT należnego obliczyć należy metodą „w stu” (pytanie oznaczone we wniosku nr 6).

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

21 lutego 2024 r. wpłynął Państwa wniosek z 21 lutego 2024 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy:

· nieuznania uzyskiwanych przez Państwa dotacji za mające bezpośredni wpływ na cenę świadczonych usług, a tym samym, zwiększających podstawę opodatkowania (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);

· nieuznania podmiotów, od których otrzymają Państwo dotacje za nabywców dotowanych usług, a w konsekwencji braku obowiązku wystawienia faktur na ich rzecz oraz stosowania szczególnych zasad opodatkowania (pytanie oznaczone we wniosku nr 2);

· nieuznania otrzymywanych przez Państwa kwot, przekazywanych następnie Partnerom konsorcjum, za zwiększające Państwa obrót w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy oraz braku obowiązku udokumentowania ich otrzymania (pytanie oznaczone we wniosku nr 3);

· sposobu rozliczania i dokumentowania otrzymania zaliczek na dotacje oraz braku obowiązku wykazania podatku VAT należnego i wystawienia faktury w związku z otrzymaniem zaliczki na dotację (pytanie oznaczone we wniosku nr 4);

· braku obowiązku wykazania podatku VAT należnego w momencie otrzymania zaliczki na dotacje oraz braku obowiązku wystawienia faktury VAT (pytanie oznaczone we wniosku nr 5);

· uznania, że dotacje oraz zaliczki na dotacje zawierają w sobie już podatek VAT, a tym samym, kwotę ewentualnego podatku VAT należnego obliczyć należy metodą „w stu” (pytanie oznaczone we wniosku nr 6);

· braku obowiązku wystawiania faktur VAT na podmioty faktycznie korzystające z usług, które nie ponoszą z tego tytułu żadnej odpłatności (pytanie oznaczone we wniosku nr 7);

· obowiązku wystawiania faktur VAT na podmioty faktycznie korzystające z usług, które ponoszą z tego tytułu częściową odpłatność (pytanie oznaczone we wniosku nr 8).

Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 23 kwietnia 2024 r. (wpływ 23 kwietnia 2024 r.).

Treść wniosku jest następująca:

### Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

Uwagi ogólne

(…) (dalej: Wnioskodawca lub (…)) jest polskim rezydentem podatkowym mającym siedzibę na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej i podlegającym w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT. Wnioskodawca jest (…).

Wnioskodawca postanowił dołączyć do (\`(...)\`) (dalej także jako: Projekt), będącego (…), której celem jest (…). Celem Projektu jest zwiększenie konkurencyjności i innowacyjności (…).

Dołączenie do Projektu pozwoli Wnioskodawcy współtworzyć punkty kontaktowe dla zainteresowanych podmiotów, głównie z sektora (…) (Podmioty 1), a także Podmiotów 2 oraz Podmiotów 3 (…), które odniosą korzyść z usług budujących ich przewagę konkurencyjną poprzez (…). Szczegółowy opis tych usług wskazano w dalszej części wniosku.

Wnioskodawca postanowił rozpocząć działalność w obszarze Projektu z uwagi na szansę promocji swojej działalności. Wnioskodawca przystąpił do Projektu z intencją rozszerzenia portfolio klientów oraz reklamę działalności i świadczonych usług. Wnioskodawca zakłada, że część z podmiotów, z którymi nawiąże współpracę w ramach Projektu zwróci się w przyszłości do Wnioskodawcy z odrębnymi i odpłatnymi już zleceniami, realizowanymi na komercyjnych zasadach.

Rozpoczęcie przez Wnioskodawcę działalności w obszarze Projektu jest możliwe z uwagi na to, że koszty uczestnictwa ponoszone z tego tytułu przez Wnioskodawcę zostaną zwrócone Wnioskodawcy w wyniku otrzymania opisanych poniżej dotacji w ramach programów (\`(...)\`). Gdyby koszty prowadzenia działalności Projektu nie były zwrócone, Wnioskodawca nie rozpocząłby prowadzenia działalności w opisywanym obszarze.

Na realizację Projektu, Wnioskodawca będzie otrzymywał dotacje w ramach trzech programów, tj.:

a) (…) (dalej: Program 1);

b) (…) (dalej: Program 2);

c) (…) (dalej: Program 3).

Wnioskodawca nie zobowiązał się do świadczenia jakichkolwiek usług lub dostawy towarów na rzecz podmiotów, od których otrzymywać będzie dotacje. Wymierną korzyść z tytułu funkcjonowania Projektu osiągać będą bowiem podmioty, do których został on skierowany. Projekt jest skierowany zaś przede wszystkim do Podmiotów 1. Uczestnikami Projektu mogą zostać także Podmioty 3 oraz Podmioty 2.

Dofinansowanie pochodzić będzie zarówno ze środków unijnych, jak i krajowych. Poniżej przedstawiono przypisanie rodzajów dofinansowania do kategorii uczestników:

· Podmioty 2 – (\`(...)\`) dofinansowania w ramach Programu 1 oraz (\`(...)\`) w ramach Programu 3;

· Podmioty 1 – (\`(...)\`) dofinansowania w ramach Programu 1 oraz (\`(...)\`) w ramach Programu 2;

· Podmioty 3 – (\`(...)\`) dofinansowania w ramach Programu 1, zaś (\`(...)\`) ceny z wkładu przedsiębiorców otrzymujących usługę.

Podmioty 1, Podmioty 3 i Podmioty 2 mogą stać się uczestnikami Projektu, po złożeniu wniosku. Zakwalifikowanie do udziału w Projekcie następuje na podstawie wypełnionego zgłoszenia oraz po sprawdzeniu statusu Podmiotów 1 i limitu pomocy de minimis (dotyczy Programu 2), według kolejności zgłoszeń. Z podmiotami tymi będą zawierane umowy zarówno przez Wnioskodawcę (jeżeli to Wnioskodawca będzie wykonywał określone czynności na rzecz uczestnika) albo przez inne podmioty uczestniczące w Projekcie (jeżeli to te podmioty będą wykonywały określone czynności na rzecz uczestnika). Warunki tych umów będą jednakowe dla różnych Uczestników Projektu w ramach zakwalifikowania ich do kategorii Podmiotów 1, Podmiotów 2 lub Podmiotów 3. Umowy będą zawierały postanowienia co do rodzajów wykonywanych usług oraz terminów ich realizacji. Odstąpienie od umowy przez każdą ze stron będzie możliwe w każdym momencie bez podania przyczyny, zaś w przypadku odstąpienia od umowy nie są przewidziane kary umowne.

W ramach Projektu nie powstaną wyniki czy też efekty mające wartość materialną, których właścicielem stałby się Wnioskodawca lub którakolwiek z Instytucji Finansujących, gdyż faktycznie odnoszącymi korzyść z uczestnictwa w Projekcie są odpowiednio Podmioty 1, Podmioty 2 i Podmioty 3. W przypadku niektórych usług, w ramach Projektu mogą powstać wyniki przekazywane uczestnikom, takie jak materiały marketingowe i promocyjne, opracowane (…). Szczegółowy opis usług wskazano w dalszej części wniosku.

Wnioskodawca w związku z Projektem i w ramach trzech Programów będzie ponosić wydatki związane z wynagrodzeniami personelu, zakupem materiałów, głównie biurowych i drobnej infrastruktury, podróżami służbowymi, pokryciem kosztów spotkania inauguracyjnego (…) stron biorących udział w projekcie, działaniami informacyjnymi. Katalog kosztów jest jednakowy dla każdej dotacji należnej w ramach trzech programów i został szczegółowo opisany w dalszej części wniosku.

W związku z realizacją Projektu Wnioskodawca zawarł umowę konsorcjum z (…) innymi podmiotami. Liderem konsorcjum jest Wnioskodawca, który w związku z pełnioną funkcją zobowiązany jest m.in. do reprezentowania partnerów konsorcjum wobec Instytucji Finansujących i osób trzecich oraz pośredniczenia w przekazywaniu stronom otrzymanych od Instytucji Finansujących środków finansowych i ich rozliczenia.

Wnioskodawca nie będzie wykonywać żadnych działań na rzecz partnerów konsorcjum i nie będzie pełnił roli ich podwykonawcy w związku z realizacją Projektu. Wnioskodawca nie otrzymuje wynagrodzenia za jakiekolwiek czynności wykonywane na rzecz partnerów Umowy konsorcjum. Również inne podmioty będące uczestnikami konsorcjum nie otrzymują wynagrodzenia od Wnioskodawcy w związku z realizacją Projektu oraz nie wykonują żadnych czynności na rzecz Wnioskodawcy.

Środki finansowe w ramach konsorcjum będą przekazywane Wnioskodawcy w formie zaliczek, natomiast rozliczenie otrzymanych środków będzie następowało według kosztów wyświadczonych usług. Nierozliczone środki będą podlegały zwrotowi.

Wysokość dofinansowania uzależniona jest od przewidzianych do poniesienia kosztów niezbędnych do realizacji zadań określonych w projekcie. Koszty te określone zostały we wniosku o dofinasowanie. We wniosku o dofinansowanie wskazano na planowaną liczbę usług (ilość) danego rodzaju, przy czym każdorazowo zawarto zastrzeżenie, że Wnioskodawca zakłada możliwość realizacji większej ilości usług niż zadeklarowana. Koszty przekraczające przedłożony we wnioskach o dofinansowanie budżet będą musiały zostać pokryte ze środków własnych Wnioskodawcy i pozostałych partnerów Projektu. Dofinansowanie przeznaczone jest wyłącznie na realizację zadań określonych w Projekcie i niedozwolone jest przeznaczenie go na inną działalność prowadzoną przez Wnioskodawcę.

W związku z realizacją Projektu, Wnioskodawca zawarł lub będzie zawierał w przyszłości umowy o dofinansowanie z Instytucjami Finansującymi i w stosunku do tych instytucji będzie zobowiązany do rozliczenia się z otrzymanych środków finansowych. Rozliczenie z Instytucjami Finansującymi będzie następować za pomocą przekazywanych raportów wskazujących poniesione koszty w powiązaniu z informacją o zrealizowanych zadaniach, przy czym koszty wykraczające poza przyznane dofinansowanie będą stanowiły koszty niekwalifikowane Projektu i będą musiały zostać sfinansowane ze środków własnych.

Poniżej Wnioskodawca przedstawia szczegółowy opis umów zawartych z Instytucjami Finansującymi, członkami konsorcjum oraz ogólne zasady funkcjonowania Projektu, w tym opis usług objętych Projektem.

a) (…).

Wnioskodawca (dalej też jako: Koordynator) wraz z Partnerami (dalej łącznie jako: Beneficjenci) zawarł umowę o dofinansowanie Projektu z (…). W Umowie określono czas trwania podejmowanego projektu na (…) miesięcy.

Umowa określa prawa i obowiązki oraz zasady i warunki mające zastosowanie do dotacji przyznanej na realizację projektu (…) według opisu wskazanego w aneksie do Umowy.

W Umowie wskazano, że formą dofinansowania jest tzw. dotacja na działanie mająca stanowić pomoc w osiągnięciu założeń (…) o charakterze mieszanym, co oznacza, że jest oparta na faktycznie poniesionych kosztach działania, jednakże może obejmować także inne formy finansowania działań, takie jak koszty lub wkłady jednostkowe, koszty lub wkłady zryczałtowane lub inne formy finansowania niepowiązane z kosztami. Stopa finansowania kosztów wynosi (…) kosztów kwalifikowanych, natomiast wkłady nie podlegają stopie finansowania.

Szacunkowy budżet przeznaczony na realizację projektu został przedstawiony w załączniku do Umowy z podziałem na wykonawców projektu i kategorie budżetowe wraz ze wskazaniem kosztów i wkładów zaliczających się do danej kategorii budżetowej.

W Umowie wyróżniono następujące kategorie budżetowe:

· koszty bezpośrednie – koszty personelu, koszty podwykonawstwa, koszty zakupów, w tym koszty podróży i utrzymania, koszty zakupu sprzętu, inne kategorie kosztów, w tym wsparcie finansowe dla podmiotów trzecich, towary i usługi fakturowane wewnętrznie;

· kosztach pośrednie – koszty pośrednie zostaną zwrócone w formie ryczałtu w wysokości (…) kwalifikowanych kosztów bezpośrednich.

Zgodnie z szacunkowym budżetem, Wnioskodawca za koszty kwalifikowane będzie w zdecydowanej większości (ok. (…)) uznawał koszty (…) (na podstawie kosztów rzeczywistych). Pewna część kosztów kwalifikowanych (ok. (…)) obejmie też koszty (…). Ponadto, za koszty kwalifikowane w niewielkiej części (ok. (…)) zostaną uznane również koszty pośrednie.

W Umowie przedstawiono warunki uznania danych kosztów za koszty kwalifikowane, tj. muszą zostać faktycznie poniesione przez Beneficjenta, muszą zostać poniesione w okresie trwania Projektu, muszą mieścić się w jednej z określonych w Umowie kategorii budżetowych, muszą zostać poniesione w związku z wykonywaniem zadań związanych z realizacją projektu, muszą być możliwe do zidentyfikowania i sprawdzenia, w szczególności muszą być ujęte w zapisach księgowych Beneficjenta, muszą być zgodne z obowiązującym w kraju prawem podatkowym, prawem pracy oraz systemem ubezpieczeń społecznych, a także muszą być rozsądne i uzasadnione realizacją projektu w zakresie oszczędności i efektywności. Dodatkowo, w przypadku kategorii kosztów bezpośrednich (np. koszty związane z (…)) za koszty kwalifikowane mogą być uznane wyłącznie koszty bezpośrednio związane z realizacją zadania, bez uznania kosztów pośrednio związanych z danym działaniem.

Natomiast za koszty niekwalifikowane uznaje się m.in. koszty niespełniające warunków kwalifikowalności, w szczególności koszty związane z wypłacanymi przez Beneficjenta dywidendami, koszty zadłużenia i jego obsługi, rezerwy na przyszłe straty lub zobowiązania, należne odsetki, straty kursowe, koszty obsługi bankowej związanej z transferami od Instytucji Finansującej, nadmierne lub nieuzasadnione wydatki, podatek VAT podlegający odliczeniu lub zwrotowi, wkłady niepieniężne wniesione przez podmioty trzecie, koszty lub wkłady otrzymane w ramach innych dotacji unijnych.

W Umowie wskazano, że Beneficjenci jako sygnatariusze Umowy, ponoszą pełną odpowiedzialność wobec Instytucji Finansującej przyznającej pomoc za wdrożenie zapisów Umowy i wywiązanie się ze wszystkich spoczywających na nich obowiązkach. Zobowiązują się do wdrożenia zapisów Umowy najlepiej jak potrafią, w dobrej wierze i zgodnie ze wszystkimi obowiązkami i warunkami w niej określonymi. Muszą posiadać odpowiednie zasoby do realizacji zadań na własną odpowiedzialność. W przypadku delegowania zadań podmiotom powiązanym, odpowiadają oni za ich działania jak za własne. Wnioskodawca i Partnerzy są solidarnie odpowiedzialni za techniczną realizację działania. Jeżeli jeden z beneficjentów nie zrealizuje swojej części działania, pozostali beneficjenci mają obowiązek zapewnienia, aby ta część została zrealizowana przez inny podmiot (bez prawa do podwyższenia maksymalnej kwoty dofinansowania).

Wewnętrzne role i obowiązki beneficjentów są podzielone w następujący sposób:

i. Każdy Beneficjent musi aktualizować informacje przechowywane w (…), niezwłocznie informować Instytucję Finansującą (i pozostałych beneficjentów) o wszelkich zdarzeniach lub okolicznościach, które mogą znacząco wpłynąć lub opóźnić realizację działania, przekazać koordynatorowi w odpowiednim czasie wymagane dokumenty.

ii. Koordynator musi monitorować sposób realizacji projektu, działać jako pośrednik we wszelkiej komunikacji pomiędzy konsorcjum a podmiotem udzielającym dotacji, w szczególności:

· żądać i przeglądać wszelkie wymagane od Partnerów dokumenty lub informacje oraz weryfikować ich jakość i kompletność przed przekazaniem ich Instytucji Finansującej;

· przedłożyć sprawozdania z rezultatów podejmowanych działań Instytucji Finansującej;

· poinformować Instytucję Finansującą o płatnościach dokonanych na rzecz pozostałych beneficjentów (w razie potrzeby w formie sprawozdania z podziału płatności);

· a także rozdzielać płatności otrzymane od organu Instytucji Finansującej pomiędzy pozostałych beneficjentów bez nieuzasadnionej zwłoki.

Ponadto, Koordynator nie może zlecić wymienionych powyżej zadań innemu podmiotowi.

Beneficjenci muszą posiadać wewnętrzne ustalenia dotyczące ich działania i ich koordynacji, aby zapewnić właściwą realizację projektu, a jeśli wymaga tego Instytucja Finansująca ustalenia te muszą zostać określone w pisemnej umowie konsorcjum pomiędzy beneficjentami.

Zgodnie z zapisami Umowy, Beneficjenci zobowiązani są do prawidłowej realizacji działań opisanych w Umowie, zgodnie z jej postanowieniami oraz prawem unijnym, międzynarodowym i krajowym. Jeśli warunek ten nie zostanie spełniony, dotacja może ulec zmniejszeniu.

Instytucja Finansująca nie uzyskuje prawa własności do wyników uzyskanych w trakcie wykonywania Projektu. Jako wyniki należy rozumieć wszelkie materialne bądź niematerialne skutki podejmowanych przez Beneficjentów działań, takich jak dane, know-how lub informacje niezależnie od ich formy, jak również wszelkie prawa z nimi związane, w tym także prawa własności intelektualnej. Instytucja Finansująca ma prawo do wykorzystania informacji niewrażliwych, materiałów i dokumentów związanych z realizacją Projektu do celów związanych z polityką, informacją, komunikacją, rozpowszechnianiem i promocją w trakcie trwania Projektu, a także po jego zakończeniu.

Beneficjenci muszą na bieżąco składać sprawozdania z postępu działania (np. rezultaty, kamienie milowe, ryzyko krytyczne, wskaźniki itp.) za pomocą narzędzia ciągłego raportowania w Portalu zgodnie z określonymi w nim terminami i warunkami. Beneficjenci mają obowiązek przedłożyć dodatkowe raporty w celu zażądania płatności, zgodnie z ustalonym harmonogramem. Sprawozdania finansowe muszą szczegółowo określać koszty kwalifikowalne i wkłady dla każdej kategorii budżetu oraz w przypadku płatności końcowej, także przychody z podejmowanych działań.

Płatności dofinansowania będą wypłacane zgodnie z harmonogramem na rachunek wskazany przez Koordynatora, który jest zobowiązany do podziału dofinansowania pomiędzy Beneficjentów bez zbędnej zwłoki.

Zwroty środków zostaną dokonane, jeśli – w momencie rozwiązania umowy przez beneficjenta, płatności końcowej lub później – okaże się, że Instytucja Finansująca uiściła zbyt wysoką kwotę. Ogólny system odpowiedzialności za odzyskane kwoty jest następujący: w momencie płatności końcowej Koordynator będzie ponosił pełną odpowiedzialność za odzyskanie środków, nawet jeśli nie był ostatecznym odbiorcą nienależnych środków.

Wnioskodawcy będą wypłacane zaliczki. Celem zaliczek wypłacanych przez (…) jest zapewnienie Beneficjentom płynności finansowej i zostają one własnością (…) aż do ostatecznej płatności. Jeżeli jednakże złożone oświadczenie o wykorzystaniu dotychczasowych zaliczek wykaże, że wykorzystano mniej niż (…) kwoty wskazanej w harmonogramie, kwota wskazana w Umowie zostanie pomniejszona o różnicę między progiem (…) a wykorzystaną kwotą. Niewykorzystane środki podlegają zwrotowi. Jeżeli po dokonaniu płatności końcowej (w szczególności po kontrolach, przeglądach, audytach lub dochodzeniach) Instytucja Finansująca odrzuci koszty lub wkłady kwalifikowane lub zmniejszy dotację, Instytucja Finansująca obliczy skorygowaną ostateczną kwotę dotacji.

Zaliczka jest otrzymywana w związku z przystąpieniem do Projektu. Na moment jej otrzymania Wnioskodawca nie ma jeszcze możliwości wskazania na poczet jakich konkretnie usług zostanie ona rozliczona. W momencie wypłaty zaliczki Wnioskodawca nie zna bowiem ostatecznej liczby podmiotów (np. Podmiotów 1) które przystąpią do Projektu, ani nie wie na jakie z oferowanych usług się zdecydują.

Pierwsza zaliczka została otrzymana przez Wnioskodawcę, ale nie została jeszcze wydatkowana.

Instytucja Finansująca może, w trakcie projektu lub po jego zakończeniu, sprawdzić prawidłowość realizacji działania i dopełnienia obowiązków wynikających z Umowy, w tym oszacowania kosztów, rezultaty i raporty. Instytucja Finansująca może – w momencie rozwiązania umowy przez Beneficjenta, płatności końcowej lub później – zmniejszyć kwotę dotacji dla beneficjenta, jeżeli m.in. Beneficjent dopuścił się istotnych błędów, nieprawidłowości lub nadużycia finansowego lub poważnego naruszenia obowiązków wynikających z Umowy.

Beneficjenci mogą wnioskować o zakończenie dotacji, wówczas Koordynator musi złożyć wniosek, zawierający powody, datę zakończenia przez konsorcjum prac nad działaniem oraz datę, w której wypowiedzenie staje się skuteczne, przy czym data ta musi być późniejsza od daty złożenia wniosku. Wypowiedzenie staje się skuteczne w terminie określonym we wniosku.

b) Umowa z (…).

Wnioskodawca jako Lider Konsorcjum proceduje zawarcie z (…) (dalej: (…) lub Instytucja) umowy o dofinansowanie (…) (Program 2). Konsorcjum, którego Wnioskodawca jest Liderem składa się, prócz Wnioskodawcy, z (…) podmiotów (dalej: Partnerzy) prowadzących m.in. działalność (…). Wyszczególnienie tych podmiotów znajduje się w dalszej części wniosku dotyczącej zawartej Umowy Konsorcjum. Wszystkie podmioty łącznie posiadają zasoby, wiedzę oraz know-how niezbędne do realizacji założeń Projektu.

Umowa określa, że Instytucja udziela Wnioskodawcy (dalej na potrzeby tej umowy określany także jako Beneficjent) dofinansowania na realizację Projektu zgodnie z Umową, obowiązującymi przepisami (\`(...)\`). Z kolei Beneficjent zobowiązuje się, że zrealizuje Projekt z należytą starannością wspólnie z Partnerami na warunkach określonych w Umowie oraz umowie o partnerstwie stanowiącej załącznik do Umowy. Umowa określa również całkowity koszt realizacji Projektu, całkowitą kwotę wydatków kwalifikowanych, całkowitą kwotę dofinansowania. Dofinansowanie w ramach Projektu stanowi dla Wnioskodawcy pomoc niestanowiącą pomocy publicznej udzieloną na wydatki kwalifikowalne pod warunkiem spełnienia warunków wskazanych w umowie.

Beneficjent zobowiązuje się do wykorzystywania otrzymanych środków do realizacji działań i usług dla Podmiotu 1 przewidzianych w Umowie, pod rygorem pomniejszenia dofinansowania w stopniu odpowiadającym wartości zaangażowania w realizacje innych celów. Ponadto, Beneficjent w okresie obowiązywania Umowy zobowiązuje się udzielać Instytucji oraz podmiotom upoważnionym przez Instytucję wszelkich informacji lub udostępnić wszelkie dokumenty dotyczące realizacji Umowy i wydatkowania dofinansowania w terminie wskazanym przez Instytucję.

W ramach ogólnych warunków dofinansowania określono, że dofinansowanie udzielane jest na podstawie (…).

Projekt jest finansowany w (\`(...)\`) ze środków Programu 1 w ramach (…) oraz w (\`(...)\`) ze środków Programu 2. Beneficjent zobowiązuje się do zapewnienia finansowania realizacji Projektu do momentu otrzymania dofinansowania z powyższych źródeł. Beneficjent zobowiązuje się do zapewnienia finansowania realizacji Projektu. Wkład własny należy wnieść w formie pieniężnej i nie może być sfinansowany ze środków publicznych.

Instytucja Finansująca przekazuje dofinansowanie na podstawie wniosków o płatność składanych w terminach określonych harmonogramem płatności, na rachunek bankowy Wnioskodawcy. Warunkiem wypłaty dofinansowania jest złożenie przez Beneficjenta prawidłowo wypełnionego i kompletnego wniosku o płatność oraz jego zatwierdzenie przez Instytucję. Beneficjent składa wnioski o płatność za pośrednictwem (…) (tj. (…), która służy m.in. do wspierania procesów związanych z obsługą Projektu) nie rzadziej niż raz na (…) miesięcy. Do wniosku załączany jest m.in. rejestr usług zrealizowanych dla Podmiotów 1, umowy z Podmiotami 1 oraz protokoły odbioru usług zrealizowanych przez Beneficjenta i Partnerów dla Podmiotów 1, wskazujące, kto, w jakim zakresie i w jakim terminie realizował usługę oraz rejestr zaświadczeń de minimis wystawionych Podmiotom 1 będących odbiorcami usług Beneficjenta lub Partnerów.

Ponadto, z wyłączeniem wydatków rozliczanych metodami uproszczonymi, Wnioskodawca zobowiązuje się do posiadania dokumentacji związanej z Projektem oraz umową i dostarczenia jej na wezwanie Instytucji. W szczególności dotyczy to dokumentów potwierdzających poniesienie wydatków (dokumentów księgowych potwierdzających poniesienie wydatków oraz potwierdzających dokonanie zapłaty), protokołów odbioru dokumentujących wykonanie robót, dokumentów potwierdzających przyjęcie środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych do użytkowania, dokumentacji związanej z przeprowadzeniem postępowań o udzielenie zamówienia, list obecności na (…) ich zakresu/harmonogramu oraz związanych z nimi (…), w przypadku wynagrodzeń wraz z pozapłacowymi kosztami pracy także list płac oraz kart pracy, dokumentów wskazujących kwoty wynagrodzenia dla ekspertów zewnętrznych, dokumentów delegacji, tabeli amortyzacji, itp.

Beneficjent jest zobowiązany do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej wydatków Projektu w sposób przejrzysty i rzetelny, tak aby możliwa była identyfikacja poszczególnych operacji związanych z Projektem w podziale na odbiorców usług (Podmioty 1, inne niż Podmioty 1). Dokumenty księgowe mogą być kwalifikowane do (…) ich wartości. Dokumenty księgowe powinny zostać oznaczone co najmniej odbiorcą usług (Podmioty 1, inne niż Podmioty 1) oraz numerem umowy, w ramach której wydatek jest realizowany. Stawka ryczałtowa na koszty pośrednie wynosi (…) kategorii kosztów bezpośrednich Projektu wymienionych w Regulaminie (…).

W przypadku rozliczenia wydatków w formie stawki ryczałtowej, wypłata dofinansowania lub zatwierdzenie wniosku o płatność rozliczającego zaliczkę uzależniona jest od m.in. wykazania wydatków, od których naliczana jest stawka i ich zatwierdzenia przez Instytucję. Z kolei wydatki rozliczone za pomocą uproszczonych metod rozliczania wydatków są traktowane jako wydatki poniesione, zaś Beneficjent nie ma obowiązku gromadzenia ani opisywania dokumentów na potwierdzenie poniesienia wydatków.

Dofinansowanie stanowi dla Beneficjenta pomoc niestanowiącą pomocy publicznej udzielaną w (\`(...)\`) intensywności kosztów kwalifikowanych finansowanych z Programu 2 pod warunkiem zapewnienia jej pełnego transferowania na poziom ostatecznych odbiorców – Podmiotów 1 (tj. na moment zakończenia Projektu, łączna wartość pomocy de minimis udzielonej Podmiotom 1 w związku z świadczonymi im usługami, po zdyskontowaniu, będzie równa udzielonemu Beneficjentowi dofinansowaniu).

Beneficjent będzie świadczył usługi dla Podmiotów 1 nieodpłatnie udzielając im tym samym pomocy de minimis zgodnie z warunkami wskazanymi w rozporządzeniu Instytucja-Program 2. Wysokość pomocy de minimis udzielonej Podmiotom 1 przez Beneficjenta stanowi (\`(...)\`) kosztu usługi będącej przedmiotem umowy pomiędzy Beneficjentem a Podmiotami 1. Różnica pomiędzy kosztem usług a wartością pomocy de minimis zostanie pokryta z Programu 1 (…) w ramach (…). Cennik za usługi oferowane Podmiotom 1 przez Beneficjenta będzie publicznie dostępny i powinien zapewniać równe traktowanie wszystkich ostatecznych odbiorców. Beneficjent zapewnia, iż w trakcie trwania Projektu ceny będą odzwierciedlały wartość rynkową świadczonych usług.

Różnica pomiędzy wartością pomocy (tj. dofinansowania stanowiącego dla Beneficjenta pomoc niestanowiącą pomocy publicznej udzielaną w 100% intensywności kosztów kwalifikowanych finansowanych z Programu 2 pod warunkiem zapewnienia jej pełnego transferowania na poziom ostatecznych odbiorców – Podmiotów 1) a wartością przetransferowanej pomocy staje się pomocą publiczną udzieloną Beneficjentowi zgodnie z Rozporządzeniem nr (…).

Beneficjent udziela Podmiotom 1 pomocy de minimis, na podstawie umowy zawartej na piśmie pomiędzy Podmiotami 1 a Beneficjentem. Taka umowa określać będzie m.in.: zakres usług, koszt usługi, wartość pomocy de minimis udzielanej Podmiotom 1 oraz warunki jej udzielania, zobowiązanie Podmiotów 1 do udziału w Projekcie, w tym aktywnego udziału w realizacji usług (jeśli dotyczy). Beneficjent zobowiązuje się do prowadzenia aktywnej rekrutacji Podmiotów 1 podczas realizacji Projektu oraz do publikacji informacji o realizacji Projektu, w tym zasad prowadzonej rekrutacji.

Zaliczki, w formie których przekazywane są środki finansowe, będą wypłacane według określonego harmonogramu na podstawie złożonego przez Beneficjenta i zatwierdzonego przez Instytucję wniosku o płatność, na wyodrębniony rachunek bankowy Beneficjenta. Płatności z wyodrębnionego rachunku bankowego do obsługi płatności zaliczkowej mogą być dokonywane wyłącznie na wydatki kwalifikowalne w ramach Projektu. Beneficjent jest uprawniony do przekazania części zaliczki na konto bankowe Partnerów, z zastrzeżeniem, rozliczenia zaliczki w ciągu (…) miesięcy od dnia otrzymania transzy. W przypadku poniesienia przez Beneficjenta wydatków kwalifikowalnych ze środków własnych, Beneficjent jest uprawniony do przekazania ze środków zaliczki kwot odpowiadających dofinansowaniu poniesionych kosztów kwalifikowalnych na rachunek bankowy Beneficjenta.

Łączna kwota dofinansowania w formie zaliczki nie może przekroczyć (…) całkowitej kwoty dofinansowania Projektu i powinna zostać w całości rozliczona najpóźniej do końca okresu kwalifikowalności wydatków dla Projektu. Warunkiem otrzymania kolejnej transzy zaliczki jest rozliczenie przez Beneficjenta co najmniej (…) wszystkich przekazanych dotychczas transz zaliczki.

Zaliczka jest otrzymywana w związku z przystąpieniem do Projektu. Na moment jej otrzymania Wnioskodawca nie ma jeszcze możliwości wskazania na poczet jakich konkretnie usług zostanie ona rozliczona. W momencie wypłaty zaliczki Wnioskodawca nie zna bowiem ostatecznej liczby podmiotów (np. Podmiotów 1) które przystąpią do Projektu, ani nie wie na jakie z oferowanych usług się zdecydują.

Instytucja Finansująca monitoruje realizację Projektu, a w szczególności osiąganie wskaźników w terminach i wartościach określonych w Umowie oraz przestrzeganie zasad horyzontalnych i polityk unijnych. W przypadku stwierdzenia przez Instytucję, że cel Projektu został osiągnięty, ale Beneficjent nie osiągnął wartości wskaźników produktu określonych w Umowie, Instytucja może pomniejszyć dofinansowanie proporcjonalnie do stopnia nieosiągnięcia tych wskaźników.

W przypadku stwierdzenia przez Instytucję Finansującą, że cel Projektu został osiągnięty, ale Beneficjent nie osiągnął wartości wskaźników rezultatu określonych w Umowie, Instytucja może żądać zwrotu dofinansowania proporcjonalnie do stopnia nieosiągnięcia tych wskaźników. Umowa przewiduje również możliwość zwrotu całości lub części dotacji w przypadku naruszenia obowiązujących przepisów lub zapisów umownych, a także możliwość zmiany kwoty dotacji w następstwie osiągnięcia zysku przez Wnioskodawcę (tzw. non-profit rule) lub w następstwie wniosków z audytu po zakończeniu Projektu.

c) Program 3.

Wytyczne dotyczące Programu 3 nie zostały opublikowane na moment sporządzania niniejszego wniosku. Wnioskodawca może wskazać jedynie, że Instytucją Zarządzającą będzie (…). Dofinansowanie będzie skierowane zaś do Podmiotów 2.

Na potrzeby wniosku, Wnioskodawca pragnie przyjąć, że zasady tego Programu 3 będą analogiczne jak Programu 2.

d) Umowa Konsorcjum.

Wnioskodawca zawarł Umowę Konsorcjum (dalej: Umowa Konsorcjum) z (…) podmiotami prowadzącymi działalność (\`(...)\`) korespondującą z działalnością podejmowaną przez Wnioskodawcę (dalej: Partnerzy) w związku z decyzją (…) o zatwierdzeniu wniosku o dofinansowanie projektu (…). Podmioty te obejmują (…).

Jako cel zawarcia Umowy Konsorcjum wskazano realizację Projektu określonego w (…) zawartej z (…) oraz przygotowanie i złożenie wniosku o dofinansowanie z Instytucją projektu „(\`(...)\`)”.

Strony Umowy Konsorcjum jednocześnie zachowują prawo do prowadzenia właściwej dla siebie działalności (…), w szczególności działalności (…) poza Konsorcjum.

Strony zgodnie oświadczyły, że łącznie posiadają niezbędną wiedzę i doświadczenie zawodowe, odpowiednie know-how oraz środki finansowe niezbędne do realizacji Projektu. Jednocześnie utworzenie Konsorcjum nie narusza odrębności i integralności majątkowej, prawnej oraz strukturalnej Stron, a współpraca w ramach Konsorcjum stanowi umowne powiązanie Stron i nie może być uważana za utworzenie spółki cywilnej czy też innego podmiotu.

W Umowie Konsorcjum określono obowiązki Partnerów i wskazano wśród nich:

· postępowanie w sposób zgodny z dokumentacją konkursową opublikowaną dla programu (…),

· realizowanie Projektu z należytą starannością, zgodnie z niniejszą Umową Konsorcjum, umową grantową, umową o dofinansowanie, obowiązującymi przepisami prawa (\`(...)\`),

· zakup infrastruktury zgodnie z kryteriami zielonych zamówień publicznych,

· właściwe postępowanie z odpadami,

· realizację Projektu zgodnie z wymogami określonymi dyrektywą w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko i innymi dyrektywami, dochowanie należytej staranności i zabezpieczenia sprzętu i systemów informatycznych przed cyberatakami,

· wykorzystanie środków Projektu do realizacji działań i usług dla Podmiotów 1 pod rygorem pomniejszenia dofinansowania w stopniu odpowiadającym wartości zaangażowania w realizację innych celów,

· współdziałanie zmierzające do osiągnięcia celu Konsorcjum,

· stosowanie przyjętego systemu przepływu informacji pomiędzy Liderem a Partnerami w celu harmonijnej i terminowej realizacji Projektu,

· udzielanie Liderowi niezbędnych informacji i wyjaśnień, co do zadań realizowanych w ramach Projektu, w terminach i w formie umożliwiającej Liderowi wywiązanie się z jego obowiązków informacyjnych wobec Instytucji Finansujących, nie krótszym niż 7 dni przed upływem terminów zastrzeżonych dla Lidera,

· przekazywanie Liderowi informacji niezbędnych do przygotowania Raportów okresowych, wniosków o płatność oraz wszelkiego rodzaju informacji dotyczących osiągniętych wskaźników, w terminach i w formie umożliwiającej Liderowi wywiązanie się z jego obowiązków informacyjnych wobec Instytucji Finansujących, nie krótszym niż 7 dni przed upływem terminów zastrzeżonych dla Lidera,

· dostarczanie Liderowi kopii informacji pokontrolnych oraz zaleceń pokontrolnych, jeżeli wyniki kontroli dotyczą Projektu, w terminach i w formie umożliwiającej Liderowi wywiązanie się z jego obowiązków informacyjnych wobec Instytucji Finansujących, nie krótszym niż 7 dni przed upływem terminów zastrzeżonych dla Lidera,

· w przypadku stwierdzenia przez Instytucje Finansujące błędów lub braków w dokumentach niezwłoczne dokonanie niezbędnych poprawek i korekt oraz niezwłoczne przekazanie ich Liderowi lub bezpośrednio Instytucji Finansującej,

· prowadzenie wyodrębnionej ewidencji księgowej wydatków Projektu w sposób przejrzysty i rzetelny, tak aby była możliwa identyfikacja poszczególnych operacji związanych z Projektem w podziale na odbiorców usług. Dokumenty księgowe mogą być zaliczane do (..) ich wartości w ramach (…) w ramach Umowy o dofinansowanie oraz do (\`(...)\`) w ramach (…) w ramach Umowy grantowej,

· założenie wyodrębnionych rachunków bankowych do obsługi Projektu,

· przekazywanie Liderowi informacji o poniesionych kosztach kwalifikowanych,

· niezwłoczne informowanie Lidera o zamiarze dokonania zmian prawno-organizacyjnych, które mogłyby mieć bezpośredni wpływ na Projekt,

· niezwłoczne informowanie Lidera o zaprzestaniu prowadzenia działalności, wszczęciu postępowania likwidacyjnego, upadłościowego, restrukturyzacyjnego lub przejściu pod zarząd komisaryczny,

· niezwłoczne poinformowanie Lidera w przypadku, gdy w trakcie realizacji Projektu okaże się, że dalsze prace nie doprowadzą do osiągnięcia zakładanych wyników,

· przechowywanie informacji i danych związanych z realizacją Projektu w sposób gwarantujący należyte bezpieczeństwo w okresach wskazanych w Umowie grantowej oraz Umowie o dofinansowanie projektu,

· udostępnianie upoważnionym organom terenów i pomieszczeń, w których realizowany jest Projekt,

· zapewnienie możliwości kontroli i audytu w zakresie realizacji Projektu w każdym momencie jego realizacji w okresach wskazanych w Umowie grantowej i Umowie o dofinansowanie,

· współpraca z Instytucjami Finansującymi w okresie realizacji Projektu, a w szczególności udzielanie tym podmiotom wszelkich informacji dotyczących Projektu, informacji o efektach ekonomicznych i innych korzyściach powstałych w wyniku realizacji Projektu,

· osiąganie celów i wskaźników zadeklarowanych w Umowie grantowej oraz Umowie o dofinansowanie,

· zapewnienie prawidłowości operacji finansowych,

· zgodne współdziałanie oraz wzajemna konsultacja podejmowanych działań w ramach wyznaczonych zadań,

· nienarażanie na szkody pozostałych Partnerów,

· zaangażowanie przez Partnerów własnych zasobów ludzkich, narzędziowych lub finansowych w realizację Projektu,

· niezlecanie sobie nawzajem w ramach Projektu realizacji usług, dostaw lub robót budowlanych,

· posiadanie i przekazanie na wezwanie Instytucji Finansującej skanów wskazanej dokumentacji w terminie 5 dni od wezwania.

W Umowie Konsorcjum wskazano także na obowiązki Lidera Konsorcjum (czyli Wnioskodawcy), wśród których wymieniono:

· reprezentowanie Partnerów wobec Instytucji Finansujących i podmiotów trzecich w sprawach związanych z realizacją Projektu,

· pośredniczenie w przekazywaniu Stronom środków finansowych otrzymanych od Instytucji Finansujących,

· sporządzanie i składanie kompletnych raportów i wniosków o płatność, zgodnie z zasadami określonymi w Umowie grantowej i Umowie o dofinansowanie,

· zapewnienie Stronom możliwości uczestniczenia w podejmowaniu decyzji i realizacji zadań w ramach Projektu,

· przekazywanie Partnerom na ich żądanie wszelkich informacji uzyskanych od Instytucji finansujących w związku z realizacją Projektu,

· przekazywanie Partnerom informacji i dokumentów związanych z monitorowaniem i kontrolą prawidłowej realizacji Projektu, przedkładanych do Instytucji Finansujących,

· zapewnienie systemu komunikacji między Partnerami,

· przedkładanie sprawozdań i raportów z realizacji Projektu wymaganych przez Instytucje Finansujące,

· przekazywanie Partnerom przedkładanych przez Lidera do Instytucji Finansujących informacji i dokumentów związanych z realizacją Projektu.

Jednocześnie Strony upoważniły Lidera do:

· reprezentowania Partnerów w Konkursie, tj. w postępowaniu o przyznanie środków finansowych i realizację Projektu, na każdym jego etapie,

· złożenia Wniosku o dofinansowanie w imieniu Partnerów,

· reprezentowania Partnerów w kontaktach z Instytucjami Finansującymi,

· reprezentowania wszystkich Partnerów w postępowaniu w sprawie przyznania środków finansowych na wykonanie Projektu,

· zawarcia na rzecz i w imieniu własnym oraz Partnerów Umowy o dofinansowanie Projektu,

· dokonywania zmian w Umowie grantowej i Umowie o dofinansowanie Projektu,

· reprezentowania Partnerów w związku z wykonywaniem Umowy grantowej oraz Umowy o dofinansowanie Projektu,

· pośredniczenia w przekazywaniu Partnerom środków finansowych otrzymanych z Instytucji Finansujących i ich rozliczaniu.

Dodatkowo, w Umowie Konsorcjum zaznaczano, że Lider nie jest uprawniony do działania lub składania prawnie wiążących oświadczeń woli w imieniu Partnerów w sprawach innych, niż wynikające z Umowy Konsorcjum, Umowy grantowej lub Umowy o dofinansowanie.

Umowa Konsorcjum stanowi także, że dofinansowanie w ramach Umowy o dofinansowanie stanowi dla Partnerów pomoc niestanowiącą pomocy publicznej udzielaną w 100% intensywności kosztów kwalifikowanych finansowanych z Programu 2 pod warunkiem zapewnienia jej pełnego transferowania na poziom ostatecznych odbiorców – Podmiotów 1.

Świadczenia będą wykonywane przez Partnerów na rzecz Podmiotów 1 nieodpłatnie udzielając tym samym pomocy de minimis zgodnie z warunkami wskazanymi w rozporządzeniu Instytucja-Program 2, o ile Podmiot 1 nie zadeklaruje gotowości zapłacenia części wartości usługi. Wysokość pomocy de minimis udzielonej Podmiotowi 1 stanowi (\`(...)\`) wartości dofinansowania usługi będącej przedmiotem umowy pomiędzy Partnerem a Podmiotem 1. Różnica pomiędzy wartością dofinansowania usług, a wartością pomocy de minimis zostanie pokryta w ramach Umowy grantowej.

Cennik za usługi oferowane Podmiotom 1 przez Partnerów będzie publicznie dostępny i zapewniający równe traktowanie ostatecznych odbiorców, a ceny będą odzwierciedlały wartość rynkową świadczonych usług.

Każdy z Partnerów Projektu realizuje swoje zadania indywidulanie i przeprowadza procedury zakupu towarów i usług w zakresie dotyczącym jego części we własnym zakresie. Wnioskodawca jako Lider projektu nabywa towary i usługi związane wyłącznie z realizacją swoich zadań. Zakupy te dokumentowane są fakturami wystawionymi na Wnioskodawcę. Pozostali Partnerzy projektu dokonują zakupów niezbędnych do realizacji przydzielonych im w Projekcie zadań we własnym zakresie na swoją rzecz i zakupy te dokumentowane są fakturami wystawionymi na Partnera dokonującego zakupu.

Partnerzy Konsorcjum ponoszą indywidualną odpowiedzialność finansową i prawną za prowadzoną przez siebie działalność oraz konsekwencje wynikające z tej działalności. Jednocześnie każda ze Stron ponosi odpowiedzialność za prace realizowane przez jej podwykonawców jak za własne działania. Dodatkowo, każda ze Stron ponosi indywidualną odpowiedzialność za pozyskanie klientów na swoje usługi oraz za prawidłowe i terminowe ich wykonanie zgodnie z Umową Konsorcjum, Umową grantową i Umową o dofinansowanie Projektu.

Jeżeli Instytucje Finansujące zażądają jakiejkolwiek należności od Lidera, obowiązkiem realizacji tych roszczeń zostanie obciążona ta Strona, której działanie lub zaniechanie skutkowało powyższym żądaniem w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania.

Umowa Konsorcjum stanowi także, że w stosunkach wewnętrznych każda Strona sama odpowiada za prawidłowe wydatkowanie i udokumentowanie ponoszonych przez siebie środków finansowych przeznaczonych na realizację Projektu.

Partnerzy wykonują przydzielone im w Projekcie czynności we własnym imieniu i ponoszą indywidualną odpowiedzialność finansową i prawną za prowadzoną przez siebie działalność oraz konsekwencje wynikające z tej działalności lub z tą działalnością związane.

Strony Umowy Konsorcjum wobec siebie ponoszą odpowiedzialność odszkodowawczą za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązań wynikających z umowy zawartej z (\`(...)\`), umowy zawartej z Instytucja oraz Umowy Konsorcjum.

Umowa Konsorcjum stanowi, że w stosunku do podmiotów trzecich, z wyłączeniem Instytucji Finansujących, każda ze stron odpowiada wyłącznie indywidualnie za własne działania i zaniechania w ramach realizacji Projektu.

Partnerzy zachowują prawo własności do aparatury, sprzętu, materiałów i innych dóbr materialnych zakupionych lub wytworzonych dla celów realizacji Projektu.

W kwestii rozliczeń, Umowa Konsorcjum stanowi, że Lider, po otrzymaniu środków finansowych na realizację Projektu, w ciągu 14 dni roboczych od ich otrzymania przekazuje je Partnerom, w kwotach wynikających z Umowy grantowej bądź Umowy o dofinansowanie. Środki te będą przekazywane Partnerom przez Lidera w formie zaliczek lub refundacji, na zasadach wymienionych w Umowie grantowej lub Umowie o dofinansowanie. Środki te mogą być wykorzystane tylko i wyłącznie na realizację Projektu w ramach zadań danego Partnera. Do czasu przekazania środków przez Lidera, Partnerzy są zobowiązani do zaangażowania własnych środków finansowych w realizację Projektu. Jednocześnie Strony są zobowiązane do posiadania wszelkich dokumentów związanych z poniesionymi przez nie kosztami w związku z realizacją Projektu.

W sprawach nieuregulowanych Umową Konsorcjum stosuje się postanowienia Umowy grantowej, Umowy o dofinansowanie oraz przepisy prawa polskiego.

e) Usługi realizowane w ramach Projektu oraz wysokość dotacji.

Celem usług realizowanych w ramach Projektu jest nie tylko wykonywanie określonych czynności na rzecz podmiotów trzecich faktycznie korzystających ze świadczeń (np. Podmioty 1, czy też Podmioty 2). Jedynym z zadań przydzielonych Wnioskodawcy (określonym jako „WP1”) jest też zagwarantowanie płynnej i skutecznej koordynacji działań w ramach projektu (\`(...)\`), w tym pośrednictwo między Partnerami i klientami. Cele te obejmują współpracę i monitorowanie Projektu w celu zapewnienia zgodności wykonywanych prac z KPI, wyznaczonymi zasobami i harmonogramem. Czynności administracyjne Wnioskodawcy obejmują też np. okresowe sporządzanie raportów z postępu prac. Wnioskodawca wykonuje te czynności na swoją rzecz, ponieważ zależy mu na skutecznej realizacji projektu i sprawnych rozliczaniach finansowych. Dzięki temu Lider jest w stanie zapewnić sobie płynność finansową w projekcie – terminowe przekazywanie zaliczek dofinansowania na pokrycie kosztów realizowanych prac oraz refundacji poniesionych kosztów związanych z Projektem.

Dodatkowo, w ramach Projektu będzie świadczony szeroki wachlarz usług. Część z nich realizują Partnerzy, a część Wnioskodawca wraz z Partnerami. Wykaz tych usług został opracowany przy składaniu wniosku o uczestnictwo w Projekcie i został zaakceptowany przez Instytucje Finansujące. Dokument ten określa rodzaje usług oraz podmioty, które będą je świadczyć. W dokumencie wskazano na planowaną liczbę usług (ilość) danego rodzaju, przy czym każdorazowo zawarto zastrzeżenie, że Wnioskodawca zakłada możliwość realizacji większej ilości usług niż zadeklarowana.

Niemniej, wysokość dotacji należnej Wnioskodawcy może ulec proporcjonalnej zmianie gdy zostanie wykonana większa ilości usług niż pierwotnie zadeklarowana. Może wystąpić sytuacja, w której Wnioskodawca pierwotnie zakładał, że zostanie zrealizowane np. 10 nieodpłatnych (…). W takim wypadku, Wnioskodawca otrzyma dotacje równą 10 razy zadeklarowany jednostkowy koszt świadczenia usługi (jeżeli zrealizowanych zostanie 10 planowanych (…)). Może zdarzyć się również, że w trakcie Projektu zrealizowanych zostanie 11 takich usług. Jeżeli Wnioskodawca wykona 11 (…) to może ubiegać się o zwiększenie dofinansowania. Jednakże realne szanse na zwiększenie budżetu projektu są w tym przypadku bardzo małe. Istnieje duże ryzyko, że koszty przekraczające zadeklarowany wcześniej budżet będą musiały zostać ostatecznie sfinansowane ze środków własnych Wnioskodawcy. Może też zdarzyć się, że Wnioskodawca pierwotnie zakładał, że zostanie zrealizowane np. 5 (…), a w trakcie Projektu zrealizowane zostaną jedynie 4 (…). W takim wypadku, gdy zrealizowane zostaną jedynie cztery z pięciu planowanych (…), Wnioskodawca otrzyma dotacje równą 4 razy zadeklarowany jednostkowy koszt świadczenia usługi (…) (jeżeli Wnioskodawca otrzymał zaliczkę na poczet 5 (…) to będzie zobowiązany do częściowego zwrotu dotacji, chyba że uzyska akceptację Instytucji Finansującej dla zwiększenia kosztu jednostkowego świadczenia usługi, co mogłoby uzasadnić wykonanie mniejszej ilości (…)). Niemniej, zmiana faktycznego kosztu świadczenia poszczególnych usług (np. w wyniku inflacji) nie ma w każdym przypadku bezpośredniego i proporcjonalnego wpływu na wysokość otrzymanej dotacji, gdyż dla wzrostu wysokości dotacji należnej za poszczególne usługi wymagana jest zgodna Instytucji Finansującej – szczegółowo opisano to w dalszej części wniosku.

Ponadto, dokument opracowany przy składaniu wniosku o uczestnictwo w Projekcie określa jednostkowy koszt świadczenia poszczególnych usług oraz średnią wartość pomocy de minimis w związku z danym świadczeniem. Koszt świadczenia usług może okazać się w praktyce wyższy (bądź też w rzadkich przypadkach niższy) niż zadeklarowany pierwotnie zadeklarowany koszt.

Zmiana kosztu świadczenia poszczególnych usług nie ma jednak w każdym przypadku bezpośredniego i proporcjonalnego wpływu na wysokość otrzymanej dotacji. Przykładowo, może zdarzyć się, że Wnioskodawca przyjmie błędne założenia i nie doszacuje kosztu na etapie składania wniosku o dofinansowanie. Nie ma w takim przypadku gwarancji, że zwiększenie kosztu jednostkowego zostanie zaakceptowane.

Z perspektywy Uczestników Projektu, „cena” po jakiej nabywają usługę jest z góry ustalona, niezależna od wysokości dotacji przyznanej Wnioskodawcy. Podmiot 1 i Podmiot 2 nie ponosi żadnej odpłatności w związku z korzystaniem z usług („cena” zawsze wynosi zero). Będzie tak niezależnie od tego, czy np. Wnioskodawca będzie zobowiązany do zwrotu całości lub części dotacji, otrzyma dotację niepokrywającą kosztu świadczonych usług bądź też dotację przekraczającą tą wartość.

Z kolei Podmioty 3 ponoszą (\`(...)\`) odpłatność za uzyskane świadczenie, przy czym wartość (\`(...)\`) odnosi się do szacunkowego kosztu usługi ustalonego na etapie aplikowania przez Wnioskodawcę do udziału w Projekcie. Zatem, ponoszona przez Podmioty 3 odpłatność jest niezależna od rzeczywistego kosztu świadczenia usług, a także niezależna od wysokości dotacji, gdyż jej ewentualne zmniejszenie lub zwiększenie (np. na skutek wniesienia zastrzeżeń przez Instytucje Finansującą) pozostaje bez wpływu na wynagrodzenie należne od Podmiotów 3.

Poniżej przedstawiono realizowane w ramach Projektów usługi:

· Usługa 1.

Zaangażowane podmioty: Wnioskodawca i wszyscy Partnerzy.

Usługa polega na (…).

Cena została oszacowana na podstawie dotychczasowego doświadczenia podmiotów zaangażowanych w realizację podobnych usług, niezbędnych nakładów do wykonania usługi oraz średniego czasu realizacji potencjalnej usługi, a także cen rynkowych podobnych usług.

Świadczenie skierowane jest do Uczestników Projektu. Wnioskodawca będzie zawierał z nimi umowy w zakresie (…).

· Usługa 2.

Zaangażowane podmioty: Wnioskodawca i inni Partnerzy.

Usługa polega na (…).

Cena została oszacowana na podstawie dotychczasowego doświadczenia podmiotów zaangażowanych w realizację podobnych usług, niezbędnych nakładów do wykonania usługi oraz średniego czasu realizacji potencjalnej usługi, a także cen rynkowych podobnych usług.

Świadczenie skierowane jest do Uczestników Projektu, tj. przede wszystkim Podmiotów 1 a także Podmiotów 3 i Podmiotów 2. Świadczenie będzie wykonywane przez Wnioskodawcę, a także pozostałych Partnerów Projektu. Podmioty te będą zawierały umowy z uczestnikami Projektu.

· Usługa 3.

Zaangażowane podmioty: Wnioskodawca i inni Partnerzy.

Usługa polega na (…).

Cena została oszacowana na podstawie dotychczasowego doświadczenia podmiotów zaangażowanych w realizację podobnych usług, niezbędnych nakładów do wykonania usługi oraz średniego czasu realizacji potencjalnej usługi, a także cen rynkowych podobnych usług.

Świadczenie skierowane jest do Uczestników Projektu, tj. przede wszystkim Podmiotów 1, a także Podmiotów 3 i Podmiotów 2. Świadczenie będzie wykonywane przez Wnioskodawcę, a także pozostałych Partnerów Projektu. Wnioskodawca będzie zawierał umowy z uczestnikami Projektu.

· Usługa 4.

Zaangażowane podmioty: Wnioskodawca i inni Partnerzy.

Usługa polega na (…).

Cena została oszacowana na podstawie dotychczasowego doświadczenia podmiotów zaangażowanych w realizację podobnych usług, niezbędnych nakładów do wykonania usługi oraz średniego czasu realizacji potencjalnej usługi, a także cen rynkowych podobnych usług.

Świadczenie skierowane jest do Uczestników Projektu, tj. przede wszystkim Podmiotów 1, a także Podmiotów 3 i Podmiotów 2. Świadczenie będzie wykonywane przez Wnioskodawcę, a także pozostałych Partnerów Projektu. Podmioty te będą zawierały umowy z uczestnikami Projektu.

· Usługa 5.

Zaangażowane podmioty: Wnioskodawca i inni Partnerzy.

Usługa polega na (…).

Cena została oszacowana na podstawie dotychczasowego doświadczenia podmiotów zaangażowanych w realizację podobnych usług, niezbędnych nakładów do wykonania usługi oraz średniego czasu realizacji potencjalnej usługi, a także cen rynkowych podobnych usług.

Świadczenie skierowane jest do Uczestników Projektu, tj. przede wszystkim Podmiotów 1, a także Podmiotów 3 i Podmiotów 2. Świadczenie będzie wykonywane przez Wnioskodawcę, a także pozostałych Partnerów Projektu. Podmioty te będą zawierały umowy z uczestnikami Projektu.

· Usługa 6.

Zaangażowane podmioty: inni Partnerzy.

Usługa polega na (…).

Cena została oszacowana na podstawie dotychczasowego doświadczenia podmiotów zaangażowanych w realizację podobnych usług, niezbędnych nakładów do wykonania usługi oraz średniego czasu realizacji potencjalnej usługi, a także cen rynkowych podobnych usług. Świadczenie skierowane jest do Uczestników Projektu, tj. przede wszystkim Podmiotów 1, a także Podmiotów 3 i Podmiotów 2. Świadczenie nie będzie wykonywane przez Wnioskodawcę.

· Usługa 7.

Zaangażowane podmioty: inni Partnerzy.

Usługa polega na (…).

Cena została oszacowana na podstawie dotychczasowego doświadczenia podmiotów zaangażowanych w realizację podobnych usług, niezbędnych nakładów do wykonania usługi oraz średniego czasu realizacji potencjalnej usługi, a także cen rynkowych podobnych usług. Świadczenie skierowane jest do Uczestników Projektu, tj. przede wszystkim Podmiotów 1, a także Podmiotów 3 i Podmiotów 2. Świadczenie nie będzie wykonywane przez Wnioskodawcę.

· Usługa 8.

Zaangażowane podmioty: inni Partnerzy.

Usługa polega na (…).

Cena została oszacowana na podstawie dotychczasowego doświadczenia podmiotów zaangażowanych w realizację podobnych usług, niezbędnych nakładów do wykonania usługi oraz średniego czasu realizacji potencjalnej usługi, a także cen rynkowych podobnych usług. Świadczenie skierowane jest do Uczestników Projektu, tj. przede wszystkim Podmiotów 1, a także Podmiotów 3 i Podmiotów 2. Świadczenie nie będzie wykonywane przez Wnioskodawcę.

· Usługa 9.

Zaangażowane podmioty: Wnioskodawca i inni Partnerzy.

Usługa polega na (…).

Cena została oszacowana na podstawie dotychczasowego doświadczenia podmiotów zaangażowanych w realizację podobnych usług, niezbędnych nakładów do wykonania usługi oraz średniego czasu realizacji potencjalnej usługi, a także cen rynkowych podobnych usług. Świadczenie skierowane jest do Uczestników Projektu, tj. przede wszystkim Podmiotów 1, a także Podmiotów 3 i Podmiotów 2. Świadczenie będzie wykonywane przez Wnioskodawcę, a także pozostałych Partnerów Projektu. Podmioty te będą zawierały umowy z uczestnikami Projektu.

· Usługa 10.

Zaangażowane podmioty: Wnioskodawca i inni Partnerzy.

Usługa polega na (…).

Cena została oszacowana na podstawie dotychczasowego doświadczenia podmiotów zaangażowanych w realizację podobnych usług, niezbędnych nakładów do wykonania usługi oraz średniego czasu realizacji potencjalnej usługi, a także cen rynkowych podobnych usług. Świadczenie skierowane jest do Uczestników Projektu, tj. przede wszystkim Podmiotów 1, a także Podmiotów 3 i Podmiotów 2. Świadczenie będzie wykonywane przez Wnioskodawcę, a także pozostałych Partnerów Projektu. Podmioty te będą zawierały umowy z uczestnikami Projektu.

· Usługa 11.

Zaangażowane podmioty: inni Partnerzy.

Usługa polega na (…).

Cena została oszacowana na podstawie dotychczasowego doświadczenia podmiotów zaangażowanych w realizację podobnych usług, niezbędnych nakładów do wykonania usługi oraz średniego czasu realizacji potencjalnej usługi, a także cen rynkowych podobnych usług. Świadczenie skierowane jest do Uczestników Projektu, tj. przede wszystkim Podmiotów 1, a także Podmiotów 3 i Podmiotów 2. Świadczenie nie będzie wykonywane przez Wnioskodawcę.

· Usługa 12.

Zaangażowane podmioty: inni Partnerzy.

Usługa polega na (…).

Cena została oszacowana na podstawie dotychczasowego doświadczenia podmiotów zaangażowanych w realizację podobnych usług, niezbędnych nakładów do wykonania usługi oraz średniego czasu realizacji potencjalnej usługi, a także cen rynkowych podobnych usług. Świadczenie skierowane jest do Uczestników Projektu, tj. przede wszystkim Podmiotów 1, a także Podmiotów 3 i Podmiotów 2. Świadczenie nie będzie wykonywane przez Wnioskodawcę.

· Usługa 13.

Zaangażowane podmioty: inni Partnerzy.

Usługa polega na (…).

Cena została oszacowana na podstawie dotychczasowego doświadczenia podmiotów zaangażowanych w realizację podobnych usług, niezbędnych nakładów do wykonania usługi oraz średniego czasu realizacji potencjalnej usługi, a także cen rynkowych podobnych usług. Świadczenie skierowane jest do Uczestników Projektu, tj. przede wszystkim Podmiotów 1, a także Podmiotów 3 i Podmiotów 2. Świadczenie nie będzie wykonywane przez Wnioskodawcę.

· Usługa 14.

Zaangażowane podmioty: inni Partnerzy.

Usługa polega na (…).

Cena została oszacowana na podstawie dotychczasowego doświadczenia podmiotów zaangażowanych w realizację podobnych usług, niezbędnych nakładów do wykonania usługi oraz średniego czasu realizacji potencjalnej usługi, a także cen rynkowych podobnych usług. Świadczenie skierowane jest do Uczestników Projektu, tj. przede wszystkim Podmiotów 1, a także Podmiotów 3 i Podmiotów 2. Świadczenie nie będzie wykonywane przez Wnioskodawcę.

· Usługa 15.

Zaangażowane podmioty: Wnioskodawca i inni Partnerzy.

Usługa polega na (…).

Cena została oszacowana na podstawie dotychczasowego doświadczenia podmiotów zaangażowanych w realizację podobnych usług, niezbędnych nakładów do wykonania usługi oraz średniego czasu realizacji potencjalnej usługi, a także cen rynkowych podobnych usług. Świadczenie skierowane jest do Uczestników Projektu, tj. przede wszystkim Podmiotów 1, a także Podmiotów 3 i Podmiotów 2. Świadczenie będzie wykonywane przez Wnioskodawcę, a także pozostałych Partnerów Projektu. Podmioty te będą zawierały umowy z uczestnikami Projektu.

· Usługa 16.

Zaangażowane podmioty: Wnioskodawca i inni Partnerzy.

Usługa polega na (…).

Cena została oszacowana na podstawie dotychczasowego doświadczenia podmiotów zaangażowanych w realizację podobnych usług, niezbędnych nakładów do wykonania usługi oraz średniego czasu realizacji potencjalnej usługi, a także cen rynkowych podobnych usług. Świadczenie skierowane jest do Uczestników Projektu, tj. przede wszystkim Podmiotów 1, a także Podmiotów 3 i Podmiotów 2. Świadczenie będzie wykonywane przez Wnioskodawcę, a także pozostałych Partnerów Projektu. Podmioty te będą zawierały umowy z uczestnikami Projektu.

· Usługa 17.

Zaangażowane podmioty: Wnioskodawca i inni Partnerzy.

Usługa polega na (…).

Cena została oszacowana na podstawie dotychczasowego doświadczenia podmiotów zaangażowanych w realizację podobnych usług, niezbędnych nakładów do wykonania usługi oraz średniego czasu realizacji potencjalnej usługi, a także cen rynkowych podobnych usług. Świadczenie skierowane jest do Uczestników Projektu, tj. przede wszystkim Podmiot 1, a także Podmiotu 3 i Podmiotu 2. Świadczenie będzie wykonywane przez Wnioskodawca, a także pozostałych Partnerów Projektu. Podmioty te będą zawierały umowy z uczestnikami Projektu.

· Usługa 18.

Zaangażowane podmioty: Wnioskodawca i inni Partnerzy.

Usługa polega na (…).

Cena została oszacowana na podstawie dotychczasowego doświadczenia podmiotów zaangażowanych w realizację podobnych usług, niezbędnych nakładów do wykonania usługi oraz średniego czasu realizacji potencjalnej usługi, a także cen rynkowych podobnych usług. Świadczenie skierowane jest do Uczestników Projektu, tj. przede wszystkim Podmiotów 1, a także Podmiotów 3 i Podmiotów 2. Świadczenie będzie wykonywane przez Wnioskodawcę, a także pozostałych Partnerów Projektu. Podmioty te będą zawierały umowy z uczestnikami Projektu.

· Usługa 19.

Zaangażowane podmioty: inni Partnerzy.

Usługa polega na (…).

Cena została oszacowana na podstawie dotychczasowego doświadczenia podmiotów zaangażowanych w realizację podobnych usług, niezbędnych nakładów do wykonania usługi oraz średniego czasu realizacji potencjalnej usługi, a także cen rynkowych podobnych usług. Świadczenie skierowane jest do Uczestników Projektu, tj. przede wszystkim Podmiotów 1, a także Podmiotów 3 i Podmiotów 2. Świadczenie nie będzie wykonywane przez Wnioskodawcę.

· Usługa 20.

Zaangażowane podmioty: inni Partnerzy.

Usługa polega na (…).

Cena została oszacowana na podstawie dotychczasowego doświadczenia podmiotów zaangażowanych w realizację podobnych usług, niezbędnych nakładów do wykonania usługi oraz średniego czasu realizacji potencjalnej usługi, a także cen rynkowych podobnych usług. Świadczenie skierowane jest do Uczestników Projektu, tj. przede wszystkim Podmiotów 1, a także Podmiotów 3 i Podmiotów 2. Świadczenie nie będzie wykonywane przez Wnioskodawcę.

· Usługa 21.

Zaangażowane podmioty: Wnioskodawca i inni Partnerzy.

Usługa polega na (…).

Cena usług została oszacowana na podstawie dotychczasowego doświadczenia podmiotów zaangażowanych w realizację podobnych usług, niezbędnych nakładów do wykonania usługi oraz cen rynkowych. Świadczenie skierowane jest do Uczestników Projektu, tj. przede wszystkim Podmiotów 1, a także Podmiotów 3 i Podmiotów 2. Świadczenie będzie wykonywane przez Wnioskodawca, a także pozostałych Partnerów Projektu. Podmioty te będą zawierały umowy z uczestnikami Projektu.

### Doprecyzowanie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

1\. Pytanie: „Z uwagi na wskazanie przez Państwa w opisie sprawy, że »Jedynym z zadań przydzielonych (…) (określonym jako »WP1«) jest też zagwarantowanie płynnej i skutecznej koordynacji działań w ramach projektu (\`(...)\`), w tym pośrednictwo między Partnerami i klientami«, prosimy wskazać:

a) jakie konkretnie inne zadania zostały Państwu przydzielone”;

Odpowiedź: Wnioskodawca zobowiązany jest do reprezentowania Partnerów Konsorcjum wobec Instytucji Finansujących i osób trzecich oraz pośredniczenia w przekazywaniu stronom otrzymanych od Instytucji Finansujących środków finansowych i ich rozliczenia.

Zadaniem Wnioskodawcy jest też zagwarantowanie płynnej i skutecznej koordynacji działań w ramach Projektu, w tym pośrednictwo między Partnerami i klientami. Cele te obejmują współpracę i monitorowanie Projektu w celu zapewnienia zgodności wykonywanych prac z KPI, wyznaczonymi zasobami i harmonogramem. Czynności administracyjne Wnioskodawca obejmują składanie wniosków o płatność w terminach określonych harmonogramem płatności, okresowe sporządzanie raportów z postępu prac. Wnioskodawca wykonuje te czynności na swoją rzecz, ponieważ zależy mu na skutecznej realizacji projektu i sprawnych rozliczaniach finansowych. Dzięki temu Lider jest w stanie zapewnić sobie płynność finansową w projekcie – terminowe przekazywanie zaliczek dofinansowania na pokrycie kosztów realizowanych prac oraz refundacji poniesionych kosztów związanych z Projektem.

Wnioskodawca z uwagi na pełnienie funkcji Koordynatora musi monitorować sposób realizacji projektu, działać jako pośrednik we wszelkiej komunikacji pomiędzy konsorcjum a podmiotem udzielającym dotacji, w szczególności:

· żądać i przeglądać wszelkie wymagane od Partnerów dokumenty lub informacje oraz weryfikować ich jakość i kompletność przed przekazaniem ich Instytucji Finansującej;

· przedłożyć sprawozdania z rezultatów podejmowanych działań Instytucji Finansującej;

· poinformować Instytucję Finansującą o płatnościach dokonanych na rzecz pozostałych beneficjentów (w razie potrzeby w formie sprawozdania z podziału płatności);

· a także rozdzielać płatności otrzymane od organu Instytucji Finansującej pomiędzy pozostałych beneficjentów bez nieuzasadnionej zwłoki.

Wnioskodawca zobowiązany jest do prowadzenia dokumentacji wyświadczonych przez siebie usług, w tym zawierania umów z Podmiotami 1, sporządzanie protokołów odbioru usług i wystawiania Podmiotowi 1 zaświadczeń de minimis.

Ponadto Wnioskodawca jest zobowiązany do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej wydatków Projektu i archiwizowania dokumentów związanych z jego realizacją, co szczegółowo opisano we wniosku o wydanie interpretacji podatkowej. Wnioskodawca zobowiązany jest do przeprowadzania procedury zakupu towarów i usług w zakresie dotyczącym jego części we własnym zakresie.

W ramach Projektu będzie świadczony przez Wnioskodawcę szeroki wachlarz usług. Portfolio usług świadczonych przez Wnioskodawcę obejmuje:

· Usługę 1;

· Usługę 2;

· Usługę 3;

· Usługę 4;

· Usługę 5;

· Usługę 9;

· Usługę 10;

· Usługę 15;

· Usługę 16;

· Usługę 17;

· Usługę 18;

· Usługę 21.

„b) jakie dokładnie czynności w ramach wszystkich przydzielonych Państwu zadań podejmują/będą Państwo podejmowali”.

· Usługa 1: (…);

· Usługa 2: (…);

· Usługa 3: (…);

· Usługa 4: (…);

· Usługa 5: (…);

· Usługa 9: (…);

· Usługa 10: (…);

· Usługa 15: (…);

· Usługa 16: (…);

· Usługa 17: (…);

· Usługa 18: (…);

· Usługa 21: (…).

2\. Pytanie: „W opisie sprawy wskazali Państwo, że »Wnioskodawca w związku z Projektem i w ramach trzech Programów będzie ponosić wydatki związane z wynagrodzeniami personelu, zakupem materiałów, głównie biurowych i drobnej infrastruktury, podróżami służbowymi, pokryciem kosztów spotkania inauguracyjnego (…) stron biorących udział w projekcie, działaniami informacyjnymi«. Prosimy wskazać, czy poza ww. wydatkami ponoszą Państwo również wydatki na inne towary i usługi w związku z realizacją Projektu. Jeśli tak, prosimy wskazać jakie dokładnie”.

Odpowiedź: Oprócz wskazanego powyżej katalogu kosztów wystąpią koszty pośrednie w wysokości (…) kosztów bezpośrednich związane z kosztami obsługi administracyjno-finansowej projektu (utrzymanie pomieszczeń – w tym wydatki na sprzątanie i energię, wynagrodzenia opiekunów finansowych oraz koszty obsługi księgowej projektu, amortyzacja urządzeń biurowych). Mogą pojawić się również wydatki bezpośrednie związane z wypłatą należności za usługi dla ekspertów zewnętrznych.

Odpowiedź dotyczy wszystkich dotacji otrzymywanych przez Wnioskodawca w ramach trzech programów.

3\. Pytanie: „Do jakich czynności będą Państwo wykorzystywali wskazane powyżej towary i usługi (w tym wymienione w przytoczonym fragmencie opisu sprawy) oraz na czyją rzecz będą Państwo te czynności świadczyć? Prosimy zwięźle opisać”.

Odpowiedź: Towary i usługi nabywane w ramach Projektu związane będą ze świadczeniem usług z katalogu usług (…) na rzecz Podmiotów 1 (finansowanie (\`(...)\`) z Programu 1, (\`(...)\`) z Programu 2) oraz Podmiotów 2 (finansowanie (\`(...)\`) z Programu 1, (\`(...)\`) z Programu 3) jak również Podmiotów 3 (finansowanie (\`(...)\`) Programu 1). Jest to jeden katalog świadczeń określony we wniosku o wydanie interpretacji podatkowej wspólny dla każdego z trzech programów.

Wnioskodawca nie zobowiązał się do świadczenia jakichkolwiek czynności na rzecz Partnerów Projektu ani na rzecz podmiotów, od których otrzymywać będzie dotacje.

Odpowiedź dotyczy wszystkich dotacji otrzymywanych w ramach trzech programów.

4\. Pytanie: „Czy umowy zawierane z Uczestnikami Projektu określają/będą określały jakie konkretnie czynności będą Państwo wykonywać na rzecz Uczestników? Jeśli tak, to prosimy zwięźle opisać jakie są/będą to czynności”?

Odpowiedź: Wnioskodawca będzie zawierał z Uczestnikami umowy, odrębnie dla każdego świadczenia objętego umowami o dofinansowanie. Umowy będą zawierały postanowienia co do rodzajów wykonywanych usług oraz terminów ich realizacji. Zapisy umowy określać będą nazwę usługi oraz formę jej wykonania. Szczegółowy katalog usług (np. Usługa 1, Usługa 2) określony został przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku o wydanie interpretacji podatkowej oraz jego uzupełnieniu przedłożonym w odpowiedzi na wezwanie organu.

Odpowiedź dotyczy wszystkich dotacji otrzymywanych w ramach trzech programów.

5\. Pytanie: „Czy gdyby Projekt nie był dofinansowany, czynności wykonywane przez Państwa w ramach Projektu na rzecz jego Uczestników byłyby odpłatne, czy w ogóle nie byłyby wykonywane”?

Odpowiedź: Gdyby Projekt nie był dofinansowany, czynności wykonywane przez Wnioskodawca w ramach Projektu na rzecz ich Uczestników w ogóle nie byłyby wykonywane.

Odpowiedź dotyczy wszystkich dotacji otrzymywanych w ramach trzech programów.

6\. Pytanie: „Czy Uczestnicy Projektu otrzymują/otrzymają od Państwa wsparcie finansowe”?

Odpowiedź: Nie, Uczestnicy Projektu nie otrzymują i nie będą otrzymywali żadnego wsparcia finansowego od Wnioskodawca ani od Partnerów.

Odpowiedź dotyczy wszystkich dotacji otrzymywanych w ramach trzech programów.

7\. Pytanie: „Czy otrzymane dofinansowanie w ramach trzech programów jest/będzie uzależnione od liczby Uczestników Projektu”?

Odpowiedź: Tak, otrzymane dofinansowanie jest/będzie uzależnione od liczby Uczestników Projektu. Należy to rozumieć w ten sposób, że Wnioskodawca otrzyma dofinansowanie skalkulowane jako iloczyn liczby wyświadczonych usług oraz zadeklarowanego jednostkowego kosztu świadczenia poszczególnych usług.

Odpowiedź dotyczy wszystkich dotacji otrzymywanych w ramach trzech programów.

8\. Pytanie: „Czy w trakcie realizacji Projektu nabędą Państwo towary i/lub usługi, które będą Państwo wykorzystywali również po jego realizacji? Jeśli tak, to jakie i w jaki sposób będą przez Państwa wykorzystywane”.

Odpowiedź: Nabyte w trakcie realizacji Projektu towary i usługi nie będą wykorzystywane po realizacji Projektu. Zgodnie z zasadami realizacji Projektu niedozwolone jest finansowanie z otrzymanego dofinansowania innej prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności.

Odpowiedź dotyczy wszystkich dotacji otrzymywanych w ramach trzech programów.

9\. Pytanie: „Czy po realizacji Projektu będą Państwo świadczyć usługi w takim samym zakresie z wykorzystaniem efektów Projektu powstałych w trakcie jego trwania i czy będą one miały odpłatny charakter”?

Odpowiedź: Wnioskodawca nie zamierza świadczyć usług w takim samym zakresie z wykorzystaniem efektów Projektu powstałych w trakcie jego trwania. Może jednak wykorzystać zdobyte w trakcie realizacji Projektu doświadczenie do realizacji innych odpłatnych działań. Celem przystąpienia Wnioskodawcy do projektu jest pozyskanie na rynku nowych klientów, którym Wnioskodawca będzie mógł w przyszłości świadczyć odpłatnie usługi.

Żadne efekty posiadające wartość ekonomiczną, które można by przekazać odpłatnie lub nieodpłatnie, nie powstaną w wyniku realizacji Projektu.

Odpowiedź dotyczy wszystkich dotacji otrzymywanych w ramach trzech programów.

10\. Pytanie: „Czy Uczestnicy Projektu są/będą czynnymi, zarejestrowanymi podatnikami podatku VAT”?

Odpowiedź: Wnioskodawca nie zna jeszcze Uczestników Projektu. Uczestnicy Projektu mogą być zarejestrowanymi podatnikami VAT ale nie muszą. Wnioskodawca będzie prowadził aktywną rekrutację podmiotów z zachowaniem zasady przejrzystości, uczciwej konkurencji i równego traktowania potencjalnych uczestników. Kryterium bycia czynnym podatnikiem VAT nie będzie brane pod uwagę podczas prowadzenia rekrutacji Uczestników.

Odpowiedź dotyczy wszystkich dotacji otrzymywanych w ramach trzech programów.

### Pytania

1\. Czy dotacje uzyskiwane przez Wnioskodawcę w ramach:

a) (…) (Program 1);

b) (…) (Program 2) (…);

c) (…) (Program 3) (…);

stanowią dotację mającą bezpośredni wpływ na cenę usług świadczonych przez Wnioskodawcę, a tym samym, zwiększają podstawę opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT?

2\. Jeżeli stanowisko Wnioskodawcy w zakresie Pytania nr 1 zostanie uznane za nieprawidłowe: Czy za nabywcę dotowanych usług należy uznać podmiot, z którym Wnioskodawca podpisze umowę o dofinansowanie i od którego otrzyma dotacje – a w konsekwencji – czy Wnioskodawca powinien wystawić na ich rzecz faktury VAT oraz stosować szczególne zasady opodatkowania (w tym fakturę z adnotacją „odwrotne obciążenie” w części dotyczącej dotacji otrzymanej w ramach Programu 1)?

3\. Czy w przypadku negatywnej odpowiedzi na Pytanie 1, kwoty otrzymywane przez Wnioskodawcę działającego w charakterze Lidera konsorcjum, przekazywanie następnie pozostałym Partnerom konsorcjum, zwiększają obrót Wnioskodawcy w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT a Wnioskodawca musi udokumentować w sposób określony w ustawie o VAT fakt otrzymania dotacji przekazanej następnie członkom konsorcjum?

4\. W przypadku negatywnej odpowiedzi na Pytanie 1 oraz pozytywnej odpowiedzi na Pytanie 2: W jaki sposób Wnioskodawca powinien rozliczać i dokumentować na gruncie ustawy o VAT otrzymanie zaliczek na dotacje oraz czy w związku z otrzymaniem zaliczki na dotację Wnioskodawca powinien wykazać podatek VAT należny i wystawić fakturę?

5\. W przypadku negatywnej odpowiedzi na Pytanie 4: Czy Wnioskodawca powinien z momentem otrzymania zaliczki na dotacje wykazać podatek VAT należny, ale nie powinien wystawiać faktury VAT?

6\. W przypadku uznania stanowiska Wnioskodawcy w zakresie Pytania 1 za nieprawidłowe: Czy dotacje oraz zaliczki na dotacje zawierają w sobie już podatek VAT, a tym samym, Wnioskodawca powinien wyliczać kwotę ewentualnego podatku VAT należnego metodą „w stu”?

7\. W przypadku uznania stanowiska Wnioskodawcy w zakresie Pytania 1 za nieprawidłowe: Czy Wnioskodawca powinien wystawiać faktur VAT na podmioty faktycznie korzystające z usług realizowanych przez Wnioskodawca, które nie ponoszą jednak z tego tytułu żadnej odpłatności (tj. Podmiot 1 oraz administracja publiczna) w terminie do 15 dnia miesiąca następującego po faktycznym wykonaniu usług?

8\. W przypadku uznania stanowiska Wnioskodawcy w zakresie Pytania 1 za nieprawidłowe: Czy Wnioskodawca powinien wystawiać faktur VAT na podmioty faktycznie korzystające z usług realizowanych przez Wnioskodawca w ramach Projektu, które ponoszą z tego tytułu częściową odpłatność (tj. Podmiotu 3) w terminie do 15 dnia miesiąca następującego po faktycznym wykonaniu usług?

### Państwa stanowisko w sprawie

Pytanie 1.

Zdaniem Wnioskodawcy, dotacje otrzymywane w ramach Programu 1, Programu 2 oraz Programu 3 nie stanowią dotacji mającej bezpośredni wpływ na cenę usług świadczonych przez Wnioskodawcę, a tym samym, nie zwiększają podstawy opodatkowania VAT w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 5 ustawy o VAT, opodatkowaniu podlegają jedynie ściśle określone w ustawie czynności, w tym m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Opodatkowaniu VAT podlegają usługi świadczone odpłatnie. W tym zakresie ustawa o VAT przewiduje wyjątek, kiedy pomimo braku odpłatności, dane świadczenie stanowi czynność z odpłatnym świadczeniem usług.

Stosownie do art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1) użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;

2) nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Zatem, opodatkowaniu VAT podlega tylko takie nieodpłatne świadczenie usług, które wykonywane jest do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Co do zasady jednak, opodatkowaniu podlegają usługi świadczone odpłatnie. Przy czym związek pomiędzy otrzymaną odpłatnością a wykonanymi świadczeniami musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje za to świadczenie.

Kwestię odpłatności wielokrotnie podkreślał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE). Przykładowo, w wyroku z 8 marca 1988 r. (C-102/86) wskazano, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem. Podobnie w wyroku z 3 marca 1994 r. (C-16/93) wskazano, że czynność podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy. Z kolei w wyroku TSUE z 20 stycznia 2022 r. (C-90/20) stwierdzono, że dla wystąpienia odpłatności za świadczenie usług, niezbędne jest, aby pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istniał stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, tj. usługi i wynagrodzenia, między którymi istnieje bezpośredni związek.

W konsekwencji, opodatkowaniu VAT podlega tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dodatkowo, aby czynność podlegała opodatkowaniu, pomiędzy jej wykonaniem a otrzymanym świadczeniem wzajemnym musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną czynność w ramach stosunku prawnego. Otrzymana zapłata powinna być więc konsekwencją wykonania świadczenia.

Zatem, aby odpowiedzieć na pytanie Wnioskodawcy należy zbadać między innymi to, czy dotacje pozostają w dostatecznie ścisłym związku z możliwym do zidentyfikowania świadczeniem, tak aby można było uznać, że dotacja jest wynagrodzeniem z tytułu wykonanego świadczenia stanowiącego czynność opodatkowaną VAT. Ponadto, należy również ustalić, czy istnieje stosunek prawny, którego stroną jest Wnioskodawca i który skutkuje wymianą świadczeń wzajemnych (usługa w zamian za wynagrodzenie). Wreszcie, konieczne jest wskazanie, kto jest konsumentem świadczenia, za które Wnioskodawca otrzymuje wynagrodzenie.

Kwestia ustalenia podstawy opodatkowania regulowana jest przez art. 29a ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem, podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem przepisów szczególnych, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Powyższa regulacja jest odzwierciedleniem art. 73 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (dalej: Dyrektywa VAT). Zgodnie z tym przepisem, w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług innych niż te, o których mowa w art. 74-77, podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług, od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.

Analiza powyższych regulacji wskazuje, że podstawa opodatkowania stanowi wartość faktycznie uzyskaną przez sprzedawcę (usługodawcę) z tytułu wykonanej przez niego konkretnej czynności opodatkowanej VAT. Zatem, nie każda płatność zwiększa podstawę opodatkowania, ale jedynie taka która jest następstwem wykonania przez usługodawcę czynności opodatkowanej VAT.

Jednocześnie, zarówno ustawa o VAT jak i Dyrektywa VAT wskazują, że podstawa opodatkowania zwiększana jest o dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze. Niemniej, nie każda dotacja uwzględniana jest w podstawie opodatkowania, a jedynie taka, która jest związana bezpośrednio z ceną dostawy lub świadczenia, stanowiącej czynność opodatkowaną VAT.

Zatem, aby odpowiedzieć na pytanie Wnioskodawcy należy zbadać również to w jakim związku (bezpośrednim czy jedynie pośrednim) pozostają analizowane dotacje z czynnościami opodatkowanymi VAT wykonywanymi przez Wnioskodawcę.

Z orzecznictwa TSUE wynika, że stosunkowo proste do rozstrzygnięcia są sytuacje, gdy podatnik otrzymuje od osoby trzeciej (w tym organu publicznego) dofinansowanie jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych. Wówczas nie budzi wątpliwości, że płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania. Natomiast w przypadku subwencji (dotacji) służących pokryciu w całości lub w części kosztów podatnika, mających umożliwić temu podatnikowi wykonywanie określonych czynności, konieczna jest szczegółowa analiza relacji pomiędzy warunkami otrzymania dotacji a obowiązkiem wykonywania określonych świadczeń i wpływem dotacji na cenę konkretnego świadczenia.

TSUE wskazywał wielokrotnie, w tym m.in. wyrok z 15 lipca 2004 r. (sygn. C-144/02), że aby subwencja była uznana za bezpośrednio związaną z ceną danej transakcji, powinna być przyznawana podmiotowi subwencjonowanemu konkretnie po to, by dostarczał on określony towar lub wykonywał określoną usługę. Jedynie w tym przypadku subwencja może być uznana za świadczenie wzajemne względem dostawy towaru lub świadczonej usługi, a w związku z tym podlegać opodatkowaniu. Dodatkowo, niezbędnym jest, aby cena, którą ma zapłacić nabywca lub usługobiorca, była ustalona w taki sposób, by zmniejszała się w stosunku odpowiadającym subwencji przyznanej usługodawcy, która stanowiłaby zatem element determinujący cenę, jakiej ten ostatni żąda od nabywcy.

Z kolei w wyroku TSUE z 22 listopada 2001 r. (sygn. C-184/00), jak i innych orzeczeniach TSUE podniesiono istotną w analizowanej sprawie kwestię, że sam fakt, iż dotacja wpływa na ostateczną cenę świadczenia (co niemal zawsze ma miejsce), nie może być decydujący dla uznania, że powinna ona zwiększać podstawę opodatkowania VAT. W wyroku tym wyjaśniono, że do uznania dotacji za zwiększającą podstawę opodatkowania konieczne jest stwierdzenie, że dotacja ta jest dokonywana w celu sfinansowania konkretnej czynności opodatkowanej (dostawy towarów lub świadczenia usług).

Zatem, z orzecznictwa TSUE wynika, że dotacje podmiotowe, zatem takie które przeznaczone są na pokrycie kosztów działalności, nie są uwzględniane w podstawie opodatkowania i to niezależnie od tego, że w ostatecznym rozrachunku w jakimś stopniu wpływają na cenę świadczonych usług lub dostarczanych towarów. Okoliczność, że dotacja (np. pokrywająca część ogólnych kosztów podatnika) pozwoliła na zmniejszenie ceny świadczonych usług nie jest powodem, aby włączać takie dotacje do podstawy opodatkowania, jeśli nie dotyczą one konkretnych czynności opodatkowanych.

W wyroku TSUE z 22 listopada 2001 r. (sygn. C-184/00) wskazano także na istotną okoliczność, że cena towarów lub usług powinna, co do zasady, zostać ustalona nie później niż w momencie wystąpienia „zdarzenia inicjującego” (triggering event – czyli zdarzenia powodującego powstanie obowiązku podatkowego). Oznacza to tym samym, że dotacja powinna zostać przypisana do czynności opodatkowanej już z chwilą powstania obowiązku podatkowego. Ponadto, odnosząc się do analizowanej sprawy, TSUE wskazał, że OPW (podmiot otrzymujący dotacje) prowadzi szereg rodzajów działalności, zatem sąd odsyłający powinien sprawdzić, czy każda działalność powoduje powstanie konkretnej i możliwej do zidentyfikowania płatności lub czy dotacja jest wypłacana łącznie w celu pokrycia całości kosztów funkcjonowania OPW. W każdym razie, jedynie część subwencji, którą można uznać za wynagrodzenie za dostawę podlegającą opodatkowaniu, może w stosownych przypadkach podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT. Wskazuje to zdaniem Wnioskodawcy, iż w niektórych przypadkach dotacja może częściowo zwiększać podstawę opodatkowania, a częściowo znajdować się poza zakresem opodatkowania VAT.

Stanowisko TSUE jest też aprobowane przez polskie sądy administracyjne. Przykładowo, NSA w wyroku z 7 listopada 2018 r. (sygn. I FSK 1692/16) stwierdził, że dla uznania dotacji za składnik podstawy opodatkowania z tytułu dokonanej dostawy towarów lub świadczenia usług istotna jest możliwość jednoznacznego przyporządkowania kwoty dofinansowania do konkretnej transakcji. Z okoliczności faktycznych transakcji musi wynikać, że dofinansowanie zostało udzielone przez podmiot trzeci jako część wynagrodzenia podatnika z tytułu konkretnej transakcji. W przypadku, gdy taki bezpośredni związek nie istnieje, należy uznać, że otrzymane przez podatnika dofinansowanie prowadzonej przez niego działalności nie powinno być uwzględniane w podstawie opodatkowania VAT, nawet jeśli dzięki dofinansowaniu podatnik jest w stanie efektywnie obniżyć cenę oferowanych towarów lub usług.

NSA we wskazanym wyroku ostatecznie skonkludował, że: „dotacje mające na celu dofinansowanie ogólnych kosztów działalności, nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a więc nieuzależnione od ilości i wartości dostarczanych towarów lub świadczonych usług, nie wchodzą do podstawy opodatkowania, o której mowa w tym przepisie. Nie mają one bowiem bezpośredniego wpływu na cenę dostarczanych towarów lub świadczonych usług”.

Powyższe stanowisko zostało zaprezentowane także w szeregu innych wyroków NSA w tym m.in. z 12 kwietnia 2018 r., sygn. I FSK 2056/17; z 27 września 2018 r., sygn. I FSK 1875/16 oraz I FSK 1876/16; z 30 października 2018 r., sygn. I FSK 2057/16; z 21 marca 2019 r., sygn. I FSK 1363/18; z 2 lipca 2020 r., sygn. I FSK 1600/19; z 19 lutego 2021 r., sygn. I FSK 1647/20. W orzeczeniach tych podkreślano, że podstawę opodatkowania zwiększają jedynie przedmiotowe dotacje do ceny sprzedaży (u dostawcy towaru lub usługi), nie wchodzą zaś w skład podstawy opodatkowania dotacje przedmiotowe do ceny zakupu (u nabywcy towaru lub usługi).

Taki sposób wykładni znajduje potwierdzenie również w interpretacji ogólnej Ministra Finansów z 15 czerwca 2012 r. (znak PT4/033/2-3/9/EFU/2012/PT-298), w której podkreślono, iż w sytuacji, gdy podatnik, w związku z dostawą towarów lub świadczeniem usług, otrzymuje dofinansowanie (dotację, subwencję czy też inną dopłatę o podobnym charakterze) wpływające bezpośrednio na cenę towaru lub usługi, „uzupełnia” ona podstawę opodatkowania z tytułu danej dostawy lub świadczenia. Natomiast dotacje czy subwencje (np. dotacja ze środków unijnych) niemające bezpośredniego wpływu na cenę czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, zdaniem MF, nie stanowią obrotu w rozumieniu przepisu art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, czyli nie zwiększają podstawy opodatkowania podatkiem VAT.

Mając na uwadze przywołane przepisy oraz stanowisko prezentowane przez TSUE, polskie sądy administracyjne i MF w interpretacji ogólnej, zdaniem Wnioskodawcy, brak jest podstaw do traktowania dotacji otrzymywanych w ramach Programu 1, Programu 2 oraz Programu 3 jako dotacji mających bezpośredni wpływ na cenę usług świadczonych przez Wnioskodawcę. Zatem, dotacje te nie zwiększają podstawy opodatkowania VAT w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT.

Wnioskodawca zwraca uwagę, na następujące okoliczności przemawiające za słusznością powyższego stanowiska:

· Dotacje w ramach Projektu mają charakter „kosztowy”, tj. stanowią pomoc pokrywającą koszty Projektu, a nie pomoc będącą dopłatą do ceny.

Umowy zawierane przez Wnioskodawcę wskazują, że dotacje są subwencjami na pokrycie kosztów działalności Wnioskodawcy (a także innych członków Konsorcjum), choć mogą mieć w ostatecznym rozrachunku wpływ na cenę świadczonych usług. Fakt pośredniego wpływu na cenę – zdaniem TSUE i sądów administracyjnych – nie ma jednak decydującego znaczenia. Dofinansowanie pokrywa zatem koszty realizacji Projektu, a nie koszty świadczenia konkretnych usług. Umowa z Instytucją określa, że dofinasowanie jest przyznawane na realizację Projektu zgodnie z zawartą umową, a nie w celu świadczenia określonych usług (po obniżonej cenie lub nieodpłatnie).

Dalsze zapisy umowy określają, że dofinansowanie stanowi dla Wnioskodawcy pomoc udzieloną na wydatki kwalifikowalne (a nie dopłatę do ceny świadczonych usług). Zdaniem Wnioskodawcy przesądza to jednoznacznie o kosztowym charakterze dotacji.

Co więcej, warunkiem wypłaty dofinansowania przez Instytucję na rzecz Wnioskodawcy jest złożenie prawidłowo wypełnionego i kompletnego wniosku o płatność oraz jego zatwierdzenie. Beneficjent składając do Instytucji wnioski o płatność wskazuje co prawda na wykonane usługi, lecz kluczowym elementem jest odpowiednie udokumentowanie poniesionych wydatków. Następuje to poprzez przekazanie dokumentów księgowych potwierdzających poniesienie wydatków oraz dokonanie zapłaty, list płac oraz kart pracy, dokumentów wskazujących kwoty wynagrodzenia dla ekspertów zewnętrznych, dokumentów delegacji, tabeli amortyzacji, itp. Potwierdza to kosztowy charakter dotacji i fakt, że jest ona przeznaczona na pokrycie określonych wydatków.

Za taką konkluzją przemawia także umowa zawarta przez Wnioskodawcę z (\`(...)\`). Wskazuje ona wprost, że dotacja przeznaczona jest na działanie mające stanowić pomoc w osiągnięciu założeń (\`(...)\`) o charakterze mieszanym, co oznacza, że jest oparta na faktycznie poniesionych kosztach działania, jednakże może obejmować także inne formy finansowania działań, takie jak koszty lub wkłady jednostkowe, koszty lub wkłady zryczałtowane lub inne formy finansowania niepowiązane z kosztami.

Tytułem przykładu, jak wskazano w wyroku WSA z 2021-07-28 (sygn. I SA/Bk 283/21) dotyczącym zbliżonego stanu faktycznego: „dofinansowanie pokrywa koszty współrealizacji Projektu ogółem, a nie dostarczanie konkretnie wskazanych usług. W rzeczywistości budząca spór dotacja stanowi pokrycie kosztów poniesionych w związku z zarządzaniem projektem i realizacją usług objętych projektem, co potwierdza również sposób określenia finansowania Projektu: kwota dofinansowania ustalona jest dla całego Projektu i stanowić ma pokrycie wydatków kwalifikowanych (kosztów), a składowe źródeł dofinansowania (środki krajowe oraz środki UE) mają charakter ilościowy, tj. procentowy w stosunku do określonych kwotowo kosztów Projektu. Nie można, wobec tego zgodzić się z organem, jakoby dofinansowanie było przeznaczane na pokrycie określonych wydatków, wyodrębnionych z ogółu działalności PPŁ”.

· Zakres usług wykonywanych przez Wnioskodawcę w ramach Projektu skutkuje brakiem realnej możliwości powiązania pełnej kwoty dotacji z konkretnymi czynnościami opodatkowanymi.

W ramach Projektu wskazano rodzaje usług oraz podmioty, które będą je świadczyć. Jednocześnie, w stosunku do większości usług określono ich planowaną liczbę (ilość). Niemniej, każdorazowo zawarto zastrzeżenie, że istnieje możliwość realizacji większej ilości usług niż zadeklarowana.

Oznacza to, że nawet gdyby uznać, że dofinansowanie stanowi podstawę opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, to w praktyce nie dałoby się jej przyporządkować w precyzyjnie i w odpowiedniej proporcji do konkretnej czynności opodatkowanej VAT. Przykładowo, Wnioskodawca we współpracy z innym uczestnikiem projektu, będzie zobowiązany do przygotowania materiałów promocyjno-marketingowych dla 12 podmiotów. Niemniej, Wnioskodawca zakłada możliwość, że usługa może być wykonana dla większej ilości podmiotów. Oznacza to, że Wnioskodawca nie będzie wiedział w jakiej części i do jakiej ilości usług przypisywać dofinasowanie. Z drugiej strony, przepisy wymagają, aby wynagrodzenie za usługę, niezależnie od tego czy jest otrzymywana od usługobiorcy czy też podmiotu trzeciego, było ściśle powiązane z danym świadczeniem (wynagrodzenie musi być należne za konkretną usługę, a związek ten musi być bezpośredni).

Dodatkowo, z uwagi na pełnioną rolę Koordynatora Wnioskodawca wykonuje również czynności o charakterze ogólnym i koordynacyjnym. Mają one zagwarantować m.in. płynną i skuteczną realizację działań w ramach Projektu. Działania te obejmują m.in. pośrednictwo usług między Partnerami i klientami, współpracę i monitorowanie Projektu zapewniające zgodność wykonywanych prac z KPI, wyznaczonymi zasobami i harmonogramem. Z tego tytułu przysługuje Wnioskodawcy dotacja wyliczana w sposób ryczałtowy ((…) kosztów pośrednich).

Tym samym, cześć z otrzymywanej dotacji związana jest z kosztem (przede wszystkim osobowym) czynności, które nie są związane bezpośrednio z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi VAT. Innymi słowy, Wnioskodawca otrzymuje dofinansowanie na wykonanie czynności, których beneficjenta (konsumenta usługi) nie sposób ustalić. Oznacza to, że dotacja nie może zostać uznana za następstwo wykonania przez Wnioskodawcę czynności opodatkowanej.

Wnioskodawca pragnie zwrócić uwagę na wyrok WSA z 28 lipca 2021 r. (sygn. I SA/Bk 283/21) w którym analizowano projekt współfinansowany przez Instytucja, zbliżony w swoich założeniach do Projektu, w którym uczestniczy Wnioskodawca. W orzeczeniu tym wskazano m.in., że: „Powiązanie pomiędzy dotacją a ceną usługi dla beneficjenta, które rodziłoby konieczność zwiększenia obrotu dla celów opodatkowania VAT, zachodziłoby wówczas, jeśli dotacja byłaby kalkulowana jednostkowo oraz przekazywana z określeniem szczegółowego przeznaczenia. W realiach niniejszej sprawy taka kalkulacja jest niemożliwa, m.in. z tego względu, że jak podkreśla autor skargi, w ramach kosztów Projektu przewidziane są działania skierowane do nieokreślonego kręgu adresatów, np. akcje informacyjno-promocyjne lub też działania związane stricte z obsługą administracyjno-finansową Projektu”.

· Nie jest możliwe zidentyfikowanie odbiorcy subsydiowanej usługi w momencie przyznania dotacji i zaliczki na dotacje.

Jednym z warunków uznania dotacji za płatność zwiększającą podstawę opodatkowania jest to, że już w momencie jej przyznawania znany jest odbiorca subsydiowanej usługi (taki warunek wynika w szczególności z wyroku TSUE z 22 listopada 2001 r.; sygn. C-184/00). W przypadku Wnioskodawcy przesłanka taka nie jest jednak spełniona.

Na moment przyznania zaliczek na dotacje oraz samej dotacji, nie zawsze będzie możliwe wskazanie konkretnego odbiorcy usług, jakie będą wykonywane w ramach Projektu. Wnioskodawca spodziewa się co prawda zainteresowania udziałem w Projekcie podmiotów trzecich, ale ich uczestnictwo nie jest zagwarantowane. Nie sposób stwierdzić, czy i w jakim stopniu Podmioty 1, Podmioty 2 czy Podmioty 3 skorzystają z udziału w Projekcie. Może tym samym zdarzyć się, że pomimo otrzymania dotacji, brak będzie możliwości wskazania, jakie to czynności opodatkowane zostały lub zostaną w związku z nią wykonane.

· Nie jest możliwe wskazanie bezpośredniej zależności pomiędzy ceną usług wykonywanych przez Wnioskodawcę a wysokością otrzymanej dotacji.

Usługi świadczone w ramach Projektu (np. udział w (…), sporządzenie (…), itp.) będą świadczone zasadniczo całkowicie nieodpłatnie. Jedynie Podmioty 3 mogą być zobowiązane do częściowej zapłaty, oczywiście o ile takie podmioty zgłoszą chęć udziału w Projekcie (Wnioskodawca nie ma takiej pewności i przypuszcza, że większość z Uczestników Projektu, o ile nie całość będą stanowić Podmioty 1 i Podmioty 2). Potwierdza to brak możliwości występowania relacji pomiędzy otrzymaną dotacją a ceną usługi. Skoro cena usługi wynosi zawsze 0 zł (w przypadku Podmiotów 1 i Podmiotów 2) to tym samym nie może ona zmniejszać się proporcjonalnie do dotacji otrzymanej przez Wnioskodawcę.

Co więcej, w niektórych przypadkach możliwa jest sytuacja, że Wnioskodawca wyświadczy większą bądź też mniejszą niż zaplanowana ilość usług. Jednocześnie, nie przełoży się to każdorazowo bezpośrednio na kwotę otrzymanej dotacji.

Ponadto, zawarte umowy przewidują szereg sytuacji, w której kwota otrzymanej dotacji będzie niższa niż pierwotnie przewidywana przez (…). Umowa przewiduje możliwość zwrotu całości lub części dotacji w przypadku naruszenia obowiązujących przepisów lub zapisów umownych, a także możliwość zmiany kwoty dotacji w następstwie osiągnięcia zysku przez Wnioskodawcę (tzw. non-profit rule) lub w następstwie zakończenia audytu. W przypadku stwierdzenia przez Instytucję Finansującą, że cel Projektu został osiągnięty, ale Beneficjent nie osiągnął wartości wskaźników rezultatu określonych w Umowie, Instytucja Finansująca może żądać zwrotu dofinansowania proporcjonalnie do stopnia nieosiągnięcia tych wskaźników.

Jednakże, obniżenie dofinansowania nie będzie miało żadnego wpływu na ilość i cenę usług wyświadczonych dla Uczestników Projektu. W rezultacie, niezależnie od finalnie przyznanego dofinansowania usługi będą świadczone nieodpłatnie. Wysokość przyznanej dotacji nie ma zatem wpływu, a w szczególności bezpośredniego, na cenę usług świadczonych przez Wnioskodawcę.

Jak wskazał NSA w wyroku z 2 lipca 2020 r. (sygn. I FSK 1600/19): „nie można zgodzić się z sądem pierwszej instancji, że nie ma znaczenia dla wykazania takiego związku między opisaną we wniosku dotacją a kwota należną, okoliczność, że w pewnych sytuacjach przewidzianych w umowie o dofinasowanie, przy niespełnieniu (in minus czy in plus) zakładanych efektów produktu (liczba nowych wspieranych przedsiębiorstw) lub rezultatu (liczba nowych wspartych przedsiębiorstw gotowych do rozpoczęcia działalności rynkowej) wysokość dotacji może ulec zmianie jak to szeroko opisano we wniosku i skardze. Właśnie ta okoliczność wskazuje, że przyznana skarżącej dotacja ma charakter kosztowy i służy pokryciu kosztów realizacji projektu. Nie ma ona jednak wpływu na cenę świadczonych usług. Z wniosku wynika bowiem, że usługi świadczone przez skarżącą usługi pozostają nieodpłatne dla Uczestników Projektu niezależnie od wysokości przyznanej dotacji, a nawet tego, czy dotacja ostatecznie w ogóle zostanie przyznana”.

· Uznanie, że dotacja zwiększa obrót opodatkowany VAT prowadziłoby do powstania trudnych do rozstrzygnięcia problemów praktycznych w zakresie określenia przez Wnioskodawca momentu powstania obowiązku podatkowego, określenia podstawy opodatkowania z tytułu wykonywanych usług oraz właściwego ich udokumentowania.

Problemy te są przedmiotem dalszych pytań w niniejszej interpretacji. Wnioskodawca pragnie jednak zwrócić uwagę, że w realiach niniejszej sprawy nie będzie jasne m.in.:

(i) na jaki podmiot i czy w ogóle należy wystawić fakturę (nie jest pewny krąg Uczestników Projektu, nie cała dotacja powiązana jest z wykonywaniem świadczeń na rzecz innych podmiotów),

(ii) jak przyporządkować dotację do poszczególnych świadczeń, aby określić ich rzeczywistą podstawę opodatkowania (ilość wyświadczonych usług ani krąg Uczestników Projektu nie jest ostatecznie przesądzony),

(iii) jak postąpić w przypadku zmiany kwoty dotacji (obniżenia lub zwiększenia).

Brak realnej możliwości wypełniania obowiązków dokumentacyjnych i raportowych jakie wynikają z ustawy o VAT pośrednio potwierdza, że analizowane dotacje nie powinny podlegać opodatkowaniu na gruncie VAT.

· Stanowisko Wnioskodawcy ma potwierdzenie nie tylko w ugruntowanym orzecznictwie TSUE i polskich sądów, ale także pismach (\`(...)\`) oraz MF i innych organów Podmiotu 2, jakie zostały wydane w związku z określeniem charakteru dotacji otrzymywanych w ramach Projektu.

W szczególności, Wnioskodawca pragnie zwrócić uwagę na pismo Departamentu Podatku od Towarów i Usług MF (\`(...)\`) którego obszerne fragmenty zacytowano poniżej.

W piśmie tym MF informuje Departament (\`(...)\`), że wystąpiono do (\`(...)\`) z prośbą o stanowisko w przedmiotowej sprawie. Jak można przeczytać w tym piśmie:

Z otrzymanej odpowiedzi (\`(...)\`) w odniesieniu do środków wypłacanych (…) utworzonym w ramach programu (…) wynikają następujące konkluzje.

1\. W odniesieniu do relacji pomiędzy (\`(...)\`) a organem publicznym wypłacającym dotację – (…) zauważyła, że dostępne informacje nie wskazują na relację pomiędzy (\`(...)\`) i organem publicznym, która uzasadniałaby podejście zgodnie z którym omawiane dotacje mogłyby być uważane za wynagrodzenie za jakiekolwiek świadczenie realizowane przez (\`(...)\`) na rzecz tego organu.

2\. (…), analizując czy dotacje otrzymywane przez (\`(...)\`) można uznać za wynagrodzenie za usługi świadczone nieodpłatnie na rzecz Podmiotów 1, dokonała analizy orzecznictwa TSUE i wskazała, że:

· dotację można uznać za wynagrodzenie (od strony trzeciej) za określoną czynność (dostawę towarów lub świadczenie usług), tylko wtedy, gdy jest ona wypłacana w szczególności w celu umożliwienia odbiorcy wykonania określonej dostawy (w ocenie (\`(...)\`) jest to wątpliwe w przedmiotowej sytuacji, ponieważ usługi, które mają być świadczone przez (\`(...)\`) nie wydają się możliwe do zidentyfikowania w momencie przyznania dotacji);

· wątpliwe jest czy w odniesieniu do przedmiotowych dotacji jest spełnione kryterium identyfikacji odbiorcy usługi w momencie przyznania dotacji;

· badanie czy istnieje bezpośredni związek między dotacją a wykonywanymi czynnościami jest możliwe do przeprowadzenia, ale w odniesieniu do konkretnych stanów faktycznych;

· obliczanie dotacji jako kwoty ryczałtowej niezależnie od określonej ilości i rodzaju usług świadczonych przez (\`(...)\`) może świadczyć o braku bezpośredniego związku przyznanej dotacji z określoną czynnością, ponieważ nie jest jasne, w jakim stopniu Podmioty 1 skorzystają z dotacji;

· kalkulacja dotacji w odniesieniu do określonych usług świadczonych przez (\`(...)\`) na rzecz Podmiotów 1 może wskazywać na świadczenie wzajemne ze względu na związek z określoną dostawą, z tym, że jeżeli (\`(...)\`) zasadniczo świadczy swoje usługi nieodpłatnie, a Podmioty 1 nie muszą za nie płacić, można założyć, że nie ma takiego bezpośredniego związku, ponieważ cena zawsze wynosi zero, a zatem nie może zmniejszać się proporcjonalnie do dotacji otrzymanej przez (\`(...)\`).

Powyższe należy traktować jako wskazówki (\`(...)\`) w odniesieniu do ogólnych ram programu, wskazujące na niepodleganie opodatkowaniu VAT dotacji na rzecz programu (\`(...)\`).

Do podobnych wniosków doszedł również (…), który w piśmie (…) skierowanym do uczestników Programu wskazał, powołując się na stanowisko (…), że: „Z odpowiedzi (\`(...)\`) – (…) wynika, że w przypadku usług świadczonych za darmo (lub po obniżonej cenie) przez (\`(...)\`) ze środków dotacji otrzymanej z programu zarządzanego przez (\`(...)\`) oraz częściowo ze środków przyznanych przez państwo członkowskie, mając również na uwadze, że (\`(...)\`) zostały zobowiązane do wskazania cen usług we wnioskach składanych w ramach konkursu organizowanego przez (…), nie ma podstaw do opodatkowania podatkiem VAT ww. transakcji”.

Pytanie 2.

Jeżeli stanowisko Wnioskodawcy w zakresie Pytania nr 1 zostanie uznane za nieprawidłowe, to za nabywcę dotowanych usług nie można uznać podmiotów od których Wnioskodawca otrzymana dofinansowanie. Wnioskodawca nie powinien wystawić na ich rzecz faktur VAT. Wnioskodawca nie powinien też stosować szczególnych zasad opodatkowania, w tym nie powinien wystawiać faktury z adnotacją „odwrotne obciążenie” w części dotyczącej dotacji otrzymanej w ramach Programu 1.

Zdaniem Wnioskodawcy, odpowiedź na Pytanie nr 2 jest bezprzedmiotowa. Jeżeli jednak Dyrektor KIS uznałby, że analizowane dotacje zwiększają podstawę opodatkowania VAT to konieczne jest ich przyporządkowanie do czynności opodatkowanych VAT wykonywanych przez Wnioskodawcę. Aby to uczynić, w pierwszym kroku należy wskazać usługobiorcę, tj. bezpośredniego konsumenta, będącego odbiorcą świadczenia Wnioskodawcy i odnoszącego z tego tytułu korzyść.

Biorąc pod uwagę charakter Projektu, zarówno (…) reprezentowana przez (…), jaki i (…) oraz (…), czy też (…), nie jest usługobiorcą dotowanych świadczeń.

Zawarte umowy wskazują co prawda, że Wnioskodawca wykonuje określone czynności na rzecz wskazanych powyżej podmiotów, takie jak np. wypełnianie obowiązków informacyjnych i promocyjnych, poddawanie się kontroli oraz audytowi, monitorowanie sposobu realizacji projektu, czy też pośredniczenie w przekazywaniu płatności w związku z pełnieniem funkcji lidera Konsorcjum. Ponadto, w umowie z (\`(...)\`) uwypuklono, że formą dofinansowania jest tzw. dotacja na działanie mająca stanowić pomoc w osiągnięciu założeń (\`(...)\`) o charakterze mieszanym.

Niemniej, związek otrzymanych dotacji z powyższymi świadczeniem nie jest dostatecznie bezpośredni, aby uznać, że subwencje te stanowią (w całości lub części) wynagrodzenie za ich wykonanie. Tym samym, Wnioskodawca nie powinien wystawiać faktury VAT na rzecz wskazanych powyżej podmiotów. Przepisy ustawy o VAT wskazują bowiem, że faktury wystawiane są zasadniczo na rzecz nabywcy towarów i usług, których dane (nazwę, adresy, itp.) podaje się na wystawionym dokumencie. Skoro takim nabywcą nie jest żaden ze wskazanych powyżej podmiotów to brak jest podstaw do wystawiania na ich rzecz faktury VAT.

Powyższe oznacza również, że Wnioskodawca nie powinien stosować szczególnych zasad opodatkowania, jakie mogą wynikać z charakteru odbiorcy usługi, za jakich potencjalnie można uznać by (…) reprezentowaną przez (…).

W szczególności, Wnioskodawca uważa, że w związku z otrzymaniem dotacji nie musi stosować art. 28b ustawy o VAT w odniesieniu do dofinansowania otrzymanego w ramach Programu 1, a tym samym, nie powinien wystawiać faktury z adnotacją „odwrotne obciążenie” stosownie do art. 106e ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT.

Pytanie 3.

Wnioskodawca nie musi traktować kwot otrzymanych w charakterze Lidera konsorcjum i przekazywanie następnie pozostałym Partnerom konsorcjum, jako kwot zwiększających jego obrót w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy o VAT oraz nie musi dokumentować ich otrzymania w żaden sposób określony w ustawie o VAT.

W polskim porządku prawnym nie uregulowano kwestii tworzenia i funkcjonowania konsorcjum. Przyjmuje się, że zawarcie Umowy konsorcjum możliwe jest na podstawie art. 3531 Kodeksu Cywilnego, w ramach tzw. swobody umów. Konsorcjum określane jest jako organizacja zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych na określony czas, w konkretnym celu. Strony zawierające umowę konsorcjum mogą ją ukształtować w sposób dowolny, byleby jej treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie, zasadom współżycia społecznego oraz właściwości takiego stosunku.

Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty je tworzące są niezależne w działaniach niezwiązanych z konsorcjum, a w ramach konsorcjum realizują wspólne przedsięwzięcie objęte zawartym porozumieniem. Zawierając umowę konsorcyjną podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz.

Za ugruntowany należy uznać też pogląd, że podmioty działające w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami na gruncie polskiej ustawy o VAT. Tym samym, w zakresie wzajemnych rozliczeń muszą stosować ogólne reguły wynikające z przepisów ustawy o VAT, w tym w zakresie wystawiania faktur dokumentujących wykonywane przez nich czynności.

Zgodnie z analizowaną Umową Konsorcjum, Wnioskodawca działając jako jego Lider, przekazuje kwoty otrzymanych środków na rzecz pozostałych uczestników (Partnerów) jako podział dofinansowania.

Strony Umowy konsorcjum wskazały przy tym jednoznacznie, że Wnioskodawca występuje w odniesieniu do tych środków jedynie jako pośrednik. Przykładowo, jeżeli Instytucje Finansujące zażądają jakiejkolwiek należności od Lidera, obowiązkiem realizacji tych roszczeń zostanie obciążona ta strona, której działanie lub zaniechanie skutkowało takim żądaniem.

Partnerzy konsorcjum ponoszą indywidualną odpowiedzialność finansową i prawną za prowadzoną przez siebie działalność oraz konsekwencje wynikające z tej działalności, w tym za prace realizowane przez jej podwykonawców. Każdy z uczestników konsorcjum ponosi indywidualną odpowiedzialność za pozyskanie klientów na swoje usługi oraz za prawidłowe i terminowe ich wykonanie. Umowa Konsorcjum stanowi także, iż pomimo sprawowania przez Lidera nadzoru nad realizacją Projektu i prawidłowością wydatkowania środków finansowych, w stosunkach wewnętrznych każda strona sama odpowiada za prawidłowe wydatkowanie oraz udokumentowanie ponoszonych przez siebie środków finansowych. Utworzenie konsorcjum nie narusza odrębności i integralności majątkowej, prawnej oraz strukturalnej jej stron, zaś współpraca w ramach Konsorcjum stanowi umowne powiązanie stron i nie może być uważana za utworzenie spółki cywilnej czy też innego podmiotu.

Czynności, jakie ma wykonywać każdy z konsorcjantów są od siebie całkowicie niezależne. Przydzielone członkom konsorcjum czynności stanowią pewną samodzielną całość, którą każdy z nich realizuje indywidualnie. W związku z kosztami wykonywanie tych czynności temu podmiotowi należna jest dotacja. Okoliczności tej nie zmienia to, że niektóre działania są wykonywane przez kilku członków konsorcjum jednocześnie.

Zdaniem Wnioskodawcy, kwoty dotacji otrzymywane przez Wnioskodawcę, które są następnie przekazywane na rzecz Partnerów nie stanowią dla Wnioskodawcy kwoty zwieszającej podstawę opodatkowania VAT. Stwierdzenie to będzie prawidłowe niezależnie od tego, jakie stanowisko zajmie Dyrektor KIS w zakresie Pytania 1.

Po pierwsze w świetle art. 7 oraz art. 8 ustawy o VAT, samo otrzymanie i przekazanie środków pieniężnych nie stanowi czynności opodatkowanej na gruncie tej ustawy. Środki pieniężne nie spełniają definicji towaru (nie są rzeczą ani energią), tym samym ich przekazanie nie może stanowić odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. ustawy o VAT. Ponadto, otrzymanie i przekazanie środków pieniężnych nie może stanowić czynności wypełniającej definicję z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Kwoty te nie stanowią bowiem wynagrodzenia za wyodrębnioną usługę świadczoną przez Partnerów na rzecz Wnioskodawca. Dotacja transferowana do Partnerów nie jest konsekwencją wykonania świadczenia na rzecz Wnioskodawcy lub innego członka konsorcjum, lecz jedynie technicznym sposobem rozliczania dotacji na poziomie konsorcjum.

Przyjmując nawet, że w ramach Projektu przyznawane są dotację o charakterze przedmiotowym, czyli takie dofinasowania, które zwiększa podstawę opodatkowania określonej czynności opodatkowanej VAT, to należy wskazać, że zwiększenie podstawy opodatkowania powinno nastąpić u podmiotu faktycznie wykonującego subsydiowane świadczenie. Oznacza to, że skoro dotacja ma pokryć koszty świadczenia usług przez członka konsorcjum innego niż Wnioskodawca, to brak jest podstaw, aby taka dotacja zwieszała obrót opodatkowany VAT po stronie Wnioskodawcy. Każdy z członków Konsorcjum wykonuje bowiem swoje czynności niezależnie.

Zatem, w przypadku negatywnej odpowiedzi na Pytanie 1, podstawę opodatkowania po stronie Wnioskodawcy działającego jak Lider stanowi wyłącznie ta część dotacji, która jest bezpośrednio należna Wnioskodawcy i dotyczy wykonywanych przez Wnioskodawcę usług.

Konsekwencją powyższego jest to, że Wnioskodawca nie musi udokumentować w żaden sposób określony w ustawie o VAT okoliczność otrzymania dotacji przekazanej następnie Partnerom konsorcjum. Wymóg wystawienia faktury VAT odnosi się bowiem zasadniczo do dokumentowania czynności opodatkowanych VAT. Skoro takich czynności Wnioskodawca nie wykonuje w związku z przekazaniem dotacji, to brak jest podstaw do wystawiania faktury w związku z tą okolicznością.

Pytanie 4.

Zdaniem Wnioskodawcy, z uwagi na specyfikę otrzymywanych dotacji, fakt otrzymania zaliczki na poczet dotacji nie będzie powodował powstania obowiązku podatku VAT i konieczności naliczenia VAT należnego oraz wystawienia faktury VAT.

W opinii Wnioskodawcy, odpowiedź na to pytanie jest bezprzedmiotowa, z uwagi na fakt, że otrzymywane dotacje nie zwiększają podstawy opodatkowania. Niemniej, jeżeli stanowisko Wnioskodawcy w zakresie Pytania 1 zostanie uznane za nieprawidłowe i prawidłowe w zakresie Pytania 2 to należy wskazać, że:

Zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy o VAT, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.

Jednocześnie, stosownie do art. 19a ust. 8 ustawy o VAT, jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z pewnymi wyjątkami.

W analizowanym przypadku kluczowe znaczenie ma też art. 19a ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT, który wskazuje, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, o których mowa w art. 29a ust. 1.

Zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 4 VATU otrzymanie całości lub części zapłaty przed dokonaniem dostawy towarów lub wykonaniem usługi powinno zostać udokumentowane fakturą VAT. Należy zaznaczyć, iż podatek w przypadku omawianego przepisu nie jest kalkulowany metodą „od stu” (co jest zasadą w przypadku VAT), ale metodą w stu – oznacza to, iż w kwocie otrzymanej jest już zawarta kwota VAT.

Kwestia opodatkowania zaliczek była przedmiotem orzecznictwa TSUE i polskich sądów administracyjnych. Przykładowo, TSUE w wyroku z 21.02.2006 r. (sygn. C-419/02) wskazał, że przedpłata nie jest odrębnym przedmiotem opodatkowania, a jedynie powoduje przyspieszenie powstania obowiązku podatkowego wynikającego ze zdarzenia opodatkowanego, np. dostawy towarów. Jednak, zdaniem TSUE, aby przedpłata spełniała swoje funkcje, a w konsekwencji, aby obowiązek podatkowy powstał niezbędne jest to, by w chwili dokonywania przedpłaty znane były stronom wszystkie istotne dane dotyczące przyszłej transakcji, której przedpłata dotyczy. W szczególności zaś towary lub usługi, na poczet których przedpłata jest dokonywana, powinny być stronom znane. W konsekwencji TSUE zaznaczył, iż podatkiem nie można opodatkować płatności, które nie spełniają funkcji przedpłaty – ponieważ towary bądź usługi, na poczet których płatności są dokonywane, nie są jeszcze znane.

NSA w wyroku z 25.08.2010 r. (sygn. I FSK 1100/09) podkreślił, że obowiązek podatkowy powstaje wyłącznie w przypadku, gdy zapłata dokonana przed wykonaniem dostawy lub świadczeniem usług, następuje w sytuacji, gdy wszelkie okoliczności mające znaczenie dla zaistnienia zdarzenia podatkowego, tzn. przyszłej dostawy lub świadczenia usług, są jednoznacznie i niezmiennie określone pod względem podmiotowym i przedmiotowym, a nie ma ona jedynie charakteru zabezpieczającego wykonanie nie do końca jeszcze sprecyzowanej czynności opodatkowanej.

Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Wnioskodawcy, otrzymanie zaliczki na dotację nie będzie powodować powstania obowiązku podatku VAT i konieczności naliczenia VAT należnego oraz wystawienia faktury VAT.

Należy zauważyć, że celem zaliczek jest pokrycie kosztów realizacji przyszłych świadczeń przez Wnioskodawcę i zapewnienie mu płynności finansowej. W momencie ich otrzymania Wnioskodawca nie będzie miał jednak możliwości przypisania ich do konkretnych czynności opodatkowanych VAT. W momencie otrzymania zaliczki nie będą znani wszyscy ostateczni korzystający ze świadczeń wykonywanych przez Wnioskodawcę. Z uwagi na to, że liczba korzystających z danych świadczeń oraz zakres, w jakim będą wykonywane (w tym ilość), nie jest pewna, Wnioskodawca nie wiedziałby w stosunku do ilu świadczeń przypisać zaliczkę i zwiększyć podstawę opodatkowania z tytułu konkretnych świadczeń opodatkowanych. Na moment otrzymania zaliczki nie ma też pewności, czy dane świadczenia zostaną faktycznie wykonane, a zatem nie jest jasne, czy wystąpią czynności opodatkowane, do których należałoby „przypisać” dotacje.

Pytanie 5.

W przypadku negatywnej odpowiedzi na Pytanie 4, Wnioskodawca powinien z momentem otrzymania zaliczki na dotacje wykazać podatek VAT należny ale nie powinien wystawiać faktury VAT.

Jeżeli Dyrektor KIS uzna, że stanowisko Wnioskodawcy w zakresie Pytania 4 jest nieprawidłowe, to Wnioskodawca powinien ustalić obowiązek podatkowy zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 2 ustawy o VAT. Tym samym, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, o których mowa w art. 29a ust. 1.

W myśl art. 106b ust. 1 ustawy o VAT, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:

1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;

2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;

3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;

4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:

a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,

c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.

W świetle powyższego, otrzymanie całości lub części zapłaty (także gdy pochodzi od innego podmiotu niż nabywca) rodzi obowiązek wystawienia faktury. Regulacja art. 106b ust. 1 pkt 4) ustawy o VAT nie przewiduje wyjątku w odniesieniu do dotacji.

Jednocześnie, w art. 106e ust. 1 ustawy o VAT wskazano, że faktura powinna zawierać m.in. takie elementy jak:

· imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy;

· datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi lub datę otrzymania zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, o ile taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury;

· nazwę (rodzaj) towaru lub usługi;

· miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług;

· cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto).

Biorąc pod uwagę elementy jakie powinna zawierać faktura, w tym faktura zaliczkowa, a więc jej ścisłe powiązanie z konkretnym nabywcą oraz skonkretyzowanym świadczeniem, w analizowanym przypadku Wnioskodawca nie jest w stanie wystawić faktury na moment otrzymania zaliczki. Ze specyfiki analizowanej dotacji wynika bowiem, że w momencie otrzymania zaliczki Wnioskodawca nie ma całkowitej pewności jakie podmioty, ani jaka ich ilość będzie korzystała z usług, na koszt świadczenia których otrzymano dotację. Część otrzymanej dotacji dodatkowo będzie pokrywać koszty pośrednie Projektu.

Tym samym, nawet uznając, że zaliczka na dotację powoduje powstanie obowiązku podatkowego w VAT, Wnioskodawca powinien udokumentować takie zdarzenie dokumentem innym niż faktura VAT.

Pytanie 6.

W przypadku stwierdzenia, że stanowisko Wnioskodawcy w zakresie Pytania 1 jest nieprawidłowe należy uznać, że otrzymane dotacje oraz zaliczki na dotacje zawierają w sobie już podatek VAT, tj. Wnioskodawca powinien wyliczać kwotę podatku VAT należnego metodą „w stu”.

Przepisy nie stanowią wprost, czy podatnik otrzymujący dotację powinien zwiększyć podstawę opodatkowania o całą wartość dotacji, czy też uznać, że uzyskana kwota zawiera w sobie już naliczony podatek. Ustawa o VAT nie ustanawia bowiem szczególnych reguł w tym zakresie.

Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej. Jednocześnie, stosownie do art. 29 ust. 6 pkt 1 ustawy o VAT, podstawa opodatkowania obejmuje:

1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;

2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

Biorąc pod uwagę powyższe, płatność otrzymywana od Instytucji Finansującej zawiera w sobie już kwotę podatku (stanowi wartość brutto). Podmiot trzeci płacący wynagrodzenia za faktycznie korzystającego z usług dokonuje bowiem wypłaty wynagrodzenia (które z zasady jest kwotą brutto), nie zaś płatności netto.

Pytanie 7.

W przypadku negatywnej odpowiedzi na Pytanie 1, Wnioskodawca nie powinien wystawiać faktur VAT na podmioty faktycznie korzystające z usług realizowanych przez Wnioskodawcę, które nie ponoszą jednak z tego tytułu żadnej odpłatności (tj. Podmiot 1 oraz Podmiot 2).

Generalnie, jeżeli uznać otrzymywane przez Wnioskodawcę dotacje za kwoty zwiększające podstawę opodatkowania to z perspektywy VAT Wnioskodawca dokonuje odpłatnego świadczenia usług na rzecz podmiotów faktycznie korzystających z usług. Pomimo braku odpłatności z ich strony świadczenie ma charakter odpłatny, gdyż wynagrodzenie otrzymywane jest od podmiotu trzeciego.

W myśl art. 106b ust. 1 ustawy o VAT, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą m.in. sprzedaż, czyli odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług.

Tym samym, co do zasady, Wnioskodawca powinien wystawić fakturę na rzecz faktycznie korzystających z usług, bowiem (przyjmując że stanowisko w zakresie Pytania 1 uznane zostanie za nieprawidłowe) to na rzecz tych podmiotów zostanie wykonana czynność opodatkowana VAT.

Jednocześnie, stosownie do art. 106i ust. 1 ustawy o VAT, fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę, z zastrzeżeniem ust. 2-9.

Warto też zwrócić uwagę, że w art. 106i ust. 2 ustawy o VAT wskazano, że jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymano całość lub część zapłaty od nabywcy. Przepis dotyczy tzw. faktur zaliczkowych.

Zatem, co do zasady, momentem wyznaczającym termin na wystawienie faktury będzie faktyczne wykonanie usługi przez Wnioskodawcę. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, że Wnioskodawca może otrzymywać dotacje lub zaliczki na dotacje przed faktycznym wykonaniem usługi. Należy bowiem zauważyć, że w art. 106i ust. 2 ustawy o VAT wskazano wprost, iż dotyczy on wyłącznie otrzymania całości lub części zapłaty od nabywcy. A contrario, skoro przepis nie odnosi się do zapłat od usługobiorcy lub osoby trzeciej (o takich podmiotach stanowi np. art. 29a ust. 1, gdzie wskazano, że zapłata może pochodzić nie tylko od nabywcy) to zaliczka otrzymana od takich podmiotów nie wiąże się z obowiązkiem wystawienia faktury.

Jednakże, w szczególnym przypadku Wnioskodawcy, z obiektywnych przyczyn nie będzie możliwości wystawienia faktury na rzecz Podmiotów 1 oraz Podmiotów 2 zarówno z chwilą otrzymania zaliczki jak i po wykonania usługi.

Należy zauważyć, że ustawa o VAT wskazuje na obligatoryjne elementy faktury w art. 106e ust. 1. Taki dokument powinien zawierać m.in.:

· imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy;

· datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi lub datę otrzymania zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, o ile taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury;

· nazwę (rodzaj) towaru lub usługi;

· miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług;

· cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto);

· wartość dostarczonych towarów lub wykonanych usług, objętych transakcją, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto);

· stawkę podatku albo stawkę podatku od wartości dodanej w przypadku korzystania z procedur szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 6a, 7 i 9;

· kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku;

· kwotę należności ogółem.

W przypadku wykonywania świadczeń na rzecz podmiotów które nie ponoszą z tego tytułu żadnej odpłatności (tj. Podmioty 1 oraz Podmioty 2) nie jest możliwe wystawienie poprawnej faktury VAT.

Po pierwsze, podmioty te nie ponoszą żadnej odpłatności za otrzymane usługi. Wnioskodawca nie ma zatem możliwości żądania od nich zapłaty. Takie działanie stanowiłoby istotne naruszenie warunków Projektu, a ewentualna faktura wskazywałaby i tak kwotę do zapłaty w wartości 0 zł.

Jeżeli uznać że Wnioskodawca musi wystawić fakturę, to niezbędne byłoby zawarcie w niej wszystkich obligatoryjnych elementów z ustawy o VAT. W odniesieniu do części z nich byłoby to niemożliwe. Kluczowym elementem faktury jest bowiem wskazanie ceny jednostkowej netto oraz wartości sprzedaży netto, a także kwoty należności ogółem. Wartości te oczywiście nie mogą być szacunkowe, lecz muszą stanowić faktyczną zapłatę. Chodzi bowiem o rzeczywiste wynagrodzenie, tj. kwotę faktycznie należną lub otrzymaną od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej w zamian za wykonaną czynność opodatkowaną VAT.

W przypadku Wnioskodawcy ustalenie dokładnych wartości nie jest możliwe. Przede wszystkim, z uwagi na zmienną i nie ustaloną ilość podmiotów korzystających ze świadczeń wykonywanych przez Wnioskodawcę nie jest możliwe precyzyjne „rozrzucenie” dotacji na poszczególnych korzystających z usług. Ponadto, może też zdarzyć się, że z różnych przyczyn kwota otrzymanej dotacji będzie podlegała zmniejszeniu lub zwiększeniu, np. z uwagi na naruszenia zapisów umowy zawartej z Instytucją Finansującą, zaakceptowanie wniosku o zwiększenie lub zmniejszenie dotacji, braki formalne składanych wniosków. W takim przypadku Wnioskodawca nie wiedziałby w jaki sposób zwiększyć lub zmniejszyć podstawę opodatkowania na poziomie konkretnego kontrahenta.

Wnioskodawca mógłby ewentualnie oprzeć podstawę opodatkowania na dwóch znanych mu wartościach, tj. wartości pomocy de minimis przyznanej korzystającemu z usług (taki dokument jest wystawiany przez Wnioskodawcę dla korzystających) lub też szacunkowych kosztach usług, jakie były podane przy składaniu aplikacji do udziału w Projekcie. Jednakże, każdorazowo wartości te stanowiłyby jedynie przybliżoną wartość wynagrodzenia otrzymanego przez Wnioskodawcę od podmiotu trzeciego, a nie faktyczną zapłatę. Zdaniem Wnioskodawcy opieranie się na wartościach szacunkowych nie jest dopuszczalne.

Jednocześnie, takie rozwiązanie nie stwarza ryzyka powstania zaległości podatkowej i zaniżenia dochodów budżetowych. Jeżeli Dyrektor KIS uznałby, że otrzymywane dotacje powinny podlegać opodatkowaniu VAT, to Wnioskodawca w tej części odprowadziłby podatek VAT należny z chwilą otrzymania dotacji. Niewystawienie faktury na korzystającego nie zmieni bowiem tego, że Wnioskodawca wykaże (na ogół przed wykonaniem usługi) podatek VAT należny już z chwilą otrzymania płatności od Instytucji Finansującej.

Pytanie 8.

W przypadku negatywnej odpowiedzi na Pytanie 1: Wnioskodawca powinien wystawiać faktury VAT na podmioty faktycznie korzystające z usług realizowanych przez Wnioskodawca w ramach Projektu, które ponoszą z tego tytułu częściową odpłatność (tj. Podmioty 3) w terminie do 15 dnia miesiąca następującego po faktycznym wykonaniu usług.

W odniesieniu do podmiotów, które ponoszą częściową odpłatność za usługi istnieje obowiązek i możliwość wystawienia faktury. W takim przypadku, jako podstawę opodatkowania powinna zostać przyjęta wartość faktycznie należna od Podmiotów 3. Sama faktura powinna zostać wystawiona w terminie 15 dni od faktycznego wykonania usługi.

Jednocześnie, takie rozwiązanie nie stwarza ryzyka powstania zaległości podatkowej i zaniżenia dochodów budżetowych. Jeżeli Dyrektor KIS uznałby, że otrzymywane dotacje powinny podlegać opodatkowaniu VAT, to Wnioskodawca w tej części odprowadziłby podatek VAT należny. Wystawienie faktury na korzystającego jedynie w odniesieniu do wynagrodzenia jakie faktycznie od niego otrzymuje nie zmieni bowiem tego, że Wnioskodawca wykaże podatek VAT należny z chwilą otrzymania płatności od Instytucji Finansującej.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku **– jest nieprawidłowe** w części dotyczącej:

· nieuznania uzyskiwanych przez Państwa dotacji za mające bezpośredni wpływ na cenę świadczonych usług, a tym samym, zwiększających podstawę opodatkowania (pytanie oznaczone we wniosku nr 1);

· braku obowiązku wystawiania faktur VAT na podmioty faktycznie korzystające z usług, które nie ponoszą z tego tytułu żadnej odpłatności (pytanie oznaczone we wniosku nr 7);

· obowiązku wystawiania faktur VAT na podmioty faktycznie korzystające z usług, które ponoszą z tego tytułu częściową odpłatność (pytanie oznaczone we wniosku nr 8)

oraz **jest prawidłowe** w części dotyczącej:

· nieuznania podmiotów, od których otrzymają Państwo dotacje za nabywców dotowanych usług, a w konsekwencji braku obowiązku wystawienia faktur na ich rzecz oraz stosowania szczególnych zasad opodatkowania (pytanie oznaczone we wniosku nr 2);

· nieuznania otrzymywanych przez Państwa kwot, przekazywanych następnie Partnerom konsorcjum, za zwiększające Państwa obrót w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy oraz braku obowiązku udokumentowania ich otrzymania (pytanie oznaczone we wniosku nr 3);

· sposobu rozliczania i dokumentowania otrzymania zaliczek na dotacje oraz braku obowiązku wykazania podatku VAT należnego i wystawienia faktury w związku z otrzymaniem zaliczki na dotację (pytanie oznaczone we wniosku nr 4);

· uznania, że dotacje oraz zaliczki na dotacje zawierają w sobie już podatek VAT, a tym samym, kwotę ewentualnego podatku VAT należnego obliczyć należy metodą „w stu” (pytanie oznaczone we wniosku nr 6).

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361), zwanej dalej „ustawą”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do „grona” usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Taka konstrukcja definicji świadczenia usług jest wyrazem zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji dokonywanych w ramach profesjonalnego obrotu gospodarczego.

Należy wskazać, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i są wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

Pojęcie „dostawa towarów” w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.

Z kolei każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi co do zasady usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

· w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

· świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem przez pojęcie świadczenia usług należy rozumieć przede wszystkim określone zachowanie się podatnika na rzecz innego podmiotu, które wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przy czym, o ile dane zachowanie podatnika mieści się w ustawowej definicji świadczenia usług, to – co do zasady – niezbędnym elementem do uznania tego zachowania za czynność podlegającą opodatkowaniu jest spełnienie przesłanki odpłatności.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Pod pojęciem odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).

Należy podkreślić, że przepisy dotyczące funkcjonowania podatku VAT w krajach członkowskich Unii Europejskiej podlegają harmonizacji na zasadach określonych w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 str. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą.

Uszczegółowieniem zasad obowiązywania i funkcjonowania podatku VAT określonych w dyrektywie są wyroki Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).

TSUE, w wyroku z 27 października 2011 r. w sprawie C-93/10 Finanzamt Essen-NordOst przeciwko GFKL Financial Services AG wskazał, że „(\`(...)\`) w ramach systemu podatku VAT czynnościami podlegającymi opodatkowaniu są transakcje między stronami, przewidujące zapłatę ceny lub inne wynagrodzenie. Zatem jeżeli czynność polega jedynie na świadczeniu jednej ze stron, bez bezpośredniego wynagrodzenia, nie ma podstawy opodatkowania, w związku z czym świadczenie takie nie podlega podatkowi VAT (zob. wyrok z 29 października 2009 r. w sprawie C-246/08 Komisja przeciwko Finlandii, Zb. Orz. s. I 10605, pkt 43). W tym świetle świadczenie usługi następuje „odpłatnie” w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy VAT, a zatem podlega opodatkowaniu, tylko jeżeli pomiędzy usługodawcą a usługobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, gdyż świadczenie otrzymywane przez usługodawcę stanowi rzeczywiste odzwierciedlenie wartości usługi świadczonej usługobiorcy (ww. wyrok w sprawie MKG-Kraftfahrzeuge-Factoring, pkt 47). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem „świadczenie usług dokonywane odpłatnie” w rozumieniu art. 2 pkt 1 szóstej dyrektywy wymaga bezpośredniego związku między wyświadczoną usługą a otrzymanym wynagrodzeniem (wyrok z dnia 29 lipca 2010 r. w sprawie C-40/09 Astra Zeneca UK, Zb. Orz. s. 1 7505, pkt 27 i przytoczone orzecznictwo)” (pkt 17-19).

W wyroku z 27 marca 2014 r. w sprawie C-151/13 Le Rayon d’Or SARL przeciwko Ministre de l’Économie et des Finances TSUE wskazał, że „(\`(...)\`) aby świadczenie usług mogło być uznane za „odpłatne” w rozumieniu tej dyrektywy, nie wymaga ona, aby świadczenie wzajemne za taką usługę było uzyskane bezpośrednio od jej odbiorcy. Świadczenie wzajemne może pochodzić także od osoby trzeciej (zob. podobnie wyrok Loyalty Management UK i Baxi Group, C-53/09 i C-55/09, EU:C:2010:590, pkt 56)” (pkt 34).

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Zatem, aby dana czynność (usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

Stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy:

Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Zgodnie z art. 29a ust. 6 ustawy:

Podstawa opodatkowania obejmuje:

1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;

2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

Z treści tego przepisu wynika, że podstawę opodatkowania w podatku od towarów i usług stanowi wynagrodzenie, które dostawca lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu dostawy towarów albo świadczenia usług. Wynagrodzenie to oznacza wartość rzeczywiście otrzymaną (lub która ma być otrzymana) w konkretnym przypadku.

Dla określenia, czy dane dotacje (subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze) są czy też nie są opodatkowane podatkiem od towarów i usług istotne są szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania.

Kryterium uznania dotacji za stanowiącą podstawę opodatkowania jest zatem stwierdzenie, że dotacja dokonywana jest w celu sfinansowania konkretnej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast dotacje nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu przepisu art. 29a ust. 1 ustawy.

Włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Do podstawy opodatkowania zaliczane są tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które są bezpośrednio przeznaczone na dofinansowanie konkretnego towaru czy też konkretnego rodzaju usługi. Nie jest więc podstawą opodatkowania ogólna dotacja (subwencja, inna dopłata o podobnym charakterze) uzyskana przez podatnika, niezwiązana z dostawą towaru lub świadczeniem usługi.

W przypadku natomiast, gdy podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Zatem podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Jeżeli jednak taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne – na pokrycie kosztów działalności nie zwiększa podstawy opodatkowania, a tym samym nie podlega opodatkowaniu.

Art. 29a ust. 1 ustawy jest odpowiednikiem art. 73 Dyrektywy, zgodnie z którym:

(…) podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub świadczenia.

Należy uznać, że opodatkowanie subwencji (dotacji) stanowi wyjątek od zasad ogólnych wspólnego systemu VAT. Nie wszystkie subwencje (dotacje) stanowią element podstawy opodatkowania VAT. Jedynie takie, które są subwencjami (dotacjami) związanymi bezpośrednio z ceną dostawy towarów czy ceną świadczenia usług. Wyjątek ten należy interpretować w sposób ścisły. Wykładnia ścisła prowadzi do wniosku, że tylko subwencje bezpośrednio wpływające na cenę transakcji podlegają opodatkowaniu. Natomiast inne subwencje (dotacje) nie wchodzą tym samym do podstawy opodatkowania, a w konsekwencji nie podlegają opodatkowaniu VAT.

Istotne zatem dla wykładni art. 29a ust. 1 ustawy, jest wyjaśnienie pojęcia „dotacja bezpośrednio związana z ceną”.

W tym celu istotne znaczenie ma orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W szczególności wyroki w sprawach C-184/00 (Office des produits wallons ASBL v. Belgian State) oraz C-353/00 (Keeping Newcastle Warm Ltd. v. Commisioners of Customs and Excise, w skrócie KNW).

W wyroku C-184/00 Trybunał stwierdził, że pojęcie subwencji (dotacji) bezpośrednio związanych z ceną należy interpretować jako obejmujące wyłącznie subwencje, które stanowią całość lub część wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, a które są wypłacane przez podmiot trzeci w stosunku do sprzedawcy lub świadczącego. Trybunał argumentował, że w celu ustalenia, czy dotacja stanowi wynagrodzenie, cena towarów i usług musi, co do zasady, być ustalana nie później, niż w momencie zdarzenia podlegającego opodatkowaniu. Zobowiązanie do zapłaty dotacji dokonane przez osobę, która jej udziela, rodzi korelat, jakim jest prawo beneficjenta do jej otrzymania, ponieważ dokonał on dostawy podlegającej opodatkowaniu. Ten związek pomiędzy dotacją a ceną musi być jednoznacznie widoczny na podstawie indywidualnej analizy okoliczności stanowiących podstawę wypłaty tego wynagrodzenia. Z drugiej strony nie jest konieczne, aby cena towarów lub usług bądź część tej ceny została ustalona. Wystarczy by możliwe było jej ustalenie. Cena jaką płaci nabywca musi być ustalana w taki sposób, że zmniejsza się ona w proporcji do dotacji przyznanej sprzedawcy towarów lub świadczącemu usługi, co zatem stanowi element ustalenia ceny, jakiej żąda ten ostatni. Trybunał w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania wskazał sądowi odsyłającemu szereg wskazówek, stwierdzając, że sąd krajowy musi zbadać obiektywnie, czy fakt, iż dotacja jest wypłacana sprzedawcy lub świadczącemu pozwala mu sprzedawać towary lub świadczyć usługi po cenie niższej, niż musiałby on żądać w braku takiej dotacji. Nie jest konieczne, by dotacja odpowiadała bezpośrednio zmniejszeniu ceny dostarczanych towarów, wystarczy by relacja pomiędzy zmniejszeniem ceny a dotacją, która może być wyrażona ryczałtowo, była istotna.

W wyroku C-353/00 TSUE wyraził pogląd, że niezależnie od tego, czy dofinansowanie spełnia warunek bezpośredniego związku z ceną, czy też nie spełnia takiego warunku, zwiększać będzie podstawę opodatkowania, jeśli osoba trzecia (także organ władzy publicznej) wpłaca pewną kwotę pieniędzy na poczet usług świadczonych na rzecz osoby fizycznej. Orzeczenie to dotyczyło dopłat wypłacanych firmie zajmującej się usługami związanymi z doradztwem w dziedzinie energetyki.

Związek dotacji z ceną nie został szczegółowo przeanalizowany w tym wyroku. Szersze uwagi na ten temat znalazły się natomiast w opinii rzecznika generalnego oraz pisemnym stanowisku rządu Wielkiej Brytanii, które zaaprobował Trybunał. Jak wskazuje rzecznik, dotacje mogą mieć różną formę i charakter. Zwykle przez dotacje (subwencje) rozumie się sumy wypłacane danemu podmiotowi z funduszy publicznych w interesie ogólnym. W praktyce dotacje mogą mieć postać dopłat ogólnych do działalności przedsiębiorstwa (i wówczas nie podlegają opodatkowaniu) albo też stanowić subsydia do konkretnych dostaw lub usług, umożliwiając nabycie ich ostatecznemu odbiorcy po niższej cenie (lub w ogóle bez odpłatności z jego strony). W tym ostatnim przypadku podlegają podatkowi VAT.

Tego rodzaju dotacje występowały w przypadku KNW. Istniał bezpośredni związek pomiędzy usługami podatnika a otrzymywanymi dotacjami (dotacje były korelatem usług i wypłacano je tylko w razie ich świadczenia; również kwotowo zależały od liczby usług). Wpływ na cenę również był oczywisty: ostateczny odbiorca nie musiał płacić za usługę właśnie z powodu pokrycia jej dotacją. Mimo, że dotacje oczywiście wpływały na działalność przedsiębiorstwa i w sensie ekonomicznym pokrywały część kosztów jego funkcjonowania, przede wszystkim były one związane z ceną. Dlatego też nie można było ich traktować jako pozostających poza podatkiem VAT.

Jeżeli otrzymywana dotacja jest w sposób zindywidualizowany i policzalny związana z ceną danego świadczenia (tj. świadczenie dzięki dotacji ma cenę niższą o konkretną kwotę), taka dotacja podlega VAT. Jeżeli natomiast związek tego rodzaju nie występuje i równocześnie dotacja nie jest elementem wynagrodzenia związanego z danymi dostawami towarów lub usług, wówczas można – i należy – potraktować ją jako płatność niepodlegającą podatkowi VAT.

W sytuacji zatem, gdy podatnik dla konkretnej dostawy towarów lub konkretnego świadczenia usług otrzymuje od innego podmiotu dofinansowanie, np. w postaci dotacji stanowiącej dopłatę do ceny towaru lub usługi – tego rodzaju dofinansowanie stanowi, obok ceny, uzupełniający ją element podstawy opodatkowania z tytułu tej dostawy lub świadczenia. Natomiast dotacje mające na celu dofinansowanie ogólnych kosztów działalności, nie dające się powiązać z konkretnymi czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a więc nieuzależnione od ilości i wartości dostarczanych towarów lub świadczonych usług, nie stanowią podstawy opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy, a zatem nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Jednocześnie z art. 29a ust. 1 ustawy wynika, że nie ma znaczenia od kogo dostawca towaru lub świadczący usługę otrzymuje zapłatę – czy od nabywcy czy od osoby trzeciej, ważne jest aby było to wynagrodzenie za dane konkretne świadczenie lub za daną konkretną dostawę.

Należy w tym miejscu wskazać również na opinię Rzecznika Generalnego Juliane Kokott z 7 marca 2024 r. do sprawy C-87/23. Wprawdzie okoliczności, których dotyczy ta opinia nie są identyczne z niniejszą sprawą, ale jednak Rzecznik Generalna wskazuje na uwzględnienie kwoty dotacji w podstawie wymiaru opodatkowania. Z opinii wynika bowiem, że:

„76. Proponuję zatem Trybunałowi, aby udzielił odpowiedzi na wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym złożony przez Administratīvā apgabaltiesa (regionalny sąd administracyjny, Łotwa) w następujący sposób:

1\. Artykuł 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy VAT należy interpretować w ten sposób, że wymaga on w ramach całościowej oceny porównania konkretnej działalności z działalnością typowego podatnika z danej grupy zawodowej (w niniejszym przypadku podmiotu świadczącego usługi szkoleniowe). Ze względu na porównywalny sposób świadczenia usług szkoleniowych nie istnieją w konkretnym przypadku wątpliwości co do samodzielnej działalności gospodarczej.

2\. Artykuł 2 ust. 1 lit. c) dyrektywy VAT nie wymaga, by usługodawca osobiście świadczył usługę. Może także zaangażować niezależną osobę trzecią jako podwykonawcę, która wykonuje usługę w jego imieniu lub pod jego nazwą. Jeżeli istnieje umowa, na mocy której usługa jest kupowana lub sprzedawana we własnym imieniu, ale na rachunek osoby trzeciej, wówczas zastosowanie ma art. 28 dyrektywy VAT, który zmienia przedmiot usługi komisanta, a w przypadku komisu sprzedażowego także kierunek tej usługi.

3\. Dotacje wypłacane przez fundusz określonym usługodawcom w związku z konkretną usługą są uwzględniane w podstawie opodatkowania jako płatność od osoby trzeciej, którą usługodawca otrzymuje z tytułu tej usługi, zgodnie z art. 73 dyrektywy VAT”.

Z opisu sprawy wynika, że są Państwo czynnym podatnikiem VAT. Dołączyli Państwo do Projektu, którego celem jest (…). Dołączenie do Projektu pozwoli Państwu współtworzyć punkty kontaktowe dla zainteresowanych podmiotów, głównie z sektora Podmiotów 1, a także Podmiotów 2 oraz Podmiotów 3, które odniosą korzyść z usług budujących ich przewagę konkurencyjną poprzez (…). Dołączenie do Projektu jest możliwe, gdyż koszty uczestnictwa ponoszone z tego tytułu zostaną Państwu zwrócone w wyniku otrzymania dotacji. Gdyby koszty te nie były zwrócone, nie rozpoczęliby Państwo prowadzenia działalności w tym obszarze. Na realizację Projektu, będą Państwo otrzymywali dotacje w ramach trzech programów, tj. Programu 1, Programu 2, Programu 3. Nie zobowiązali się Państwo do świadczenia jakichkolwiek usług lub dostawy towarów na rzecz Instytucji Finansujących. Wymierną korzyść z tytułu funkcjonowania Projektu osiągać będą podmioty, do których został on skierowany, czyli przede wszystkim Podmioty 1, ale także Podmioty 3 oraz Podmioty 2. Dofinansowanie pochodzić będzie zarówno ze środków unijnych, jak i krajowych. Przypisane będzie ono w następujący sposób:

· Podmioty 2 – (\`(...)\`) Program 1 oraz (\`(...)\`) Program 3;

· Podmioty 1 – (\`(...)\`) Program 1 oraz (\`(...)\`) Program 2;

· Podmioty 3 – (\`(...)\`) Program 1, zaś (\`(...)\`) ceny z wkładu przedsiębiorców otrzymujących usługę.

Podmioty te mogą stać się uczestnikami Projektu po złożeniu wniosku. Zakwalifikowanie do Projektu następuje na podstawie wypełnionego zgłoszenia oraz po sprawdzeniu statusu Podmiotów 1 i limitu pomocy de minimis (dotyczy Programu 2), według kolejności zgłoszeń. Z podmiotami tymi będą zawierane umowy zarówno przez Państwa (jeżeli to Państwo będą wykonywali czynności na rzecz uczestnika) jak i inne podmioty uczestniczące w Projekcie. Warunki tych umów będą jednakowe dla różnych Uczestników Projektu w ramach zakwalifikowania ich do danej kategorii. Umowy będą zawierały postanowienia co do rodzajów wykonywanych usług oraz terminów ich realizacji. W ramach Projektu nie powstaną wyniki czy też efekty mające wartość materialną, których właścicielem staliby się Państwo lub Instytucje Finansujące, gdyż faktycznie odnoszącymi korzyść z Projektu są jego uczestnicy. W ramach Projektu mogą powstać wyniki przekazywane uczestnikom, tj. materiały marketingowe i promocyjne, opracowane (…). W związku z Projektem będą Państwo ponosić wydatki związane z wynagrodzeniami personelu, zakupem materiałów, głównie biurowych i drobnej infrastruktury, podróżami służbowymi, pokryciem kosztów spotkania inauguracyjnego stron biorących udział w projekcie, działaniami informacyjnymi. Katalog kosztów jest jednakowy dla każdej dotacji w ramach trzech programów. W związku z realizacją Projektu zawarli Państwo umowę konsorcjum, w którym są Państwo Liderem. W związku z tym są Państwo zobowiązani m.in. do reprezentowania partnerów konsorcjum wobec Instytucji Finansujących i osób trzecich oraz pośredniczenia w przekazywaniu stronom otrzymanych od Instytucji Finansujących środków finansowych i ich rozliczenia. Nie będą Państwo wykonywać żadnych działań na rzecz partnerów konsorcjum, nie będą Państwo pełnili roli ich podwykonawcy ani nie otrzymują Państwo wynagrodzenia za jakiekolwiek czynności wykonywane na ich rzecz. Również uczestnicy konsorcjum nie otrzymują od Państwa wynagrodzenia oraz nie wykonują na Państwa rzecz żadnych czynności. Środki finansowe w ramach konsorcjum będą przekazywane Państwu w formie zaliczek, a ich rozliczenie będzie następowało według kosztów wyświadczonych usług. Nierozliczone środki będą podlegały zwrotowi. Wysokość dofinansowania uzależniona jest od przewidzianych kosztów realizacji zadań określonych w Projekcie. We wniosku o dofinansowanie wskazano na planowaną liczbę usług danego rodzaju, przy czym każdorazowo zawarto zastrzeżenie, że zakładają Państwo możliwość realizacji większej ilości usług niż zadeklarowana. Koszty przekraczające przedłożony we wnioskach o dofinansowanie budżet będą musiały zostać pokryte ze środków własnych Państwa i pozostałych partnerów Projektu. Dofinansowanie przeznaczone jest wyłącznie na realizację zadań określonych w Projekcie i niedozwolone jest przeznaczenie go na inną działalność. W związku z realizacją Projektu, zawarli lub będą Państwo zawierać w przyszłości umowy o dofinansowanie z Instytucjami Finansującymi i w stosunku do nich będą Państwo zobowiązani do rozliczenia się z otrzymanych środków. Rozliczenie z Instytucjami Finansującymi będzie następować za pomocą przekazywanych raportów wskazujących poniesione koszty wraz z informacją o zrealizowanych zadaniach, przy czym koszty wykraczające poza przyznane dofinansowanie będą musiały zostać sfinansowane ze środków własnych.

Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą kwestii nieuznania uzyskiwanych przez Państwa dotacji za mające bezpośredni wpływ na cenę świadczonych usług, a tym samym, zwiększających podstawę opodatkowania (pytanie oznaczone we wniosku nr 1).

W odniesieniu do przedstawionych wątpliwości ponownie należy podkreślić, że dotacja podlega opodatkowaniu, jeżeli ma bezpośredni związek z ceną towaru/usługi świadczonej przez otrzymującego dotację. W takiej sytuacji przyjmuje się, że dotacja stanowi składnik tej ceny. Innymi słowy dotacja „uzupełnia” podstawę opodatkowania z tytułu dostawy towaru/usługi i jest opodatkowana na takich samych zasadach jak czynność, której dotyczy.

Bezpośredni związek dotacji z ceną (a więc cenotwórczy charakter) występuje w przypadku, gdy w sposób precyzyjny można określić jej wpływ na poziom ceny konkretnego towaru/usługi. Jest to możliwe w przypadku, gdy dotację można uznać za „korelat” świadczonej usługi lub dostarczanego towaru, tzn. gdy wypłacana jest tylko w razie świadczenia konkretnych usług lub dostawy konkretnego towaru, kwotowo również zależy od ilości świadczonych usług lub dostarczonych towarów. Także wtedy gdy dopłata ustalana jest jako określony procent poniesionych wydatków (określonej kategorii poniesionych wydatków), ma ona proste przełożenie na cenę świadczenia, gdy powoduje redukcję kwoty należnej od świadczeniobiorcy. W przypadku bowiem nieotrzymania dopłaty, odbiorca usług/towarów musiałby zapłacić cenę wyższą od oferowanej przez świadczeniodawcę, którego koszty (część kosztów) finansowana jest z zewnętrznego źródła.

Otrzymanie dofinansowania (dotacji, dopłaty) nie stanowi samo w sobie żadnej czynności, ani też zdarzenia opodatkowanego. Dotacje (dopłaty) podlegają opodatkowaniu jako składnik ceny czynności, z którą są związane. Dotacje, które stanowią dopłatę do ceny sprzedawanych towarów, czy świadczonych usług, są ściśle związane z daną usługą, czy towarem i podlegają opodatkowaniu.

Mając zatem na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności sprawy, obowiązujące przepisy prawa podatkowego oraz orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej należy stwierdzić, że otrzymane przez Państwa dofinansowanie w części przeznaczonej na czynności administracyjne i działania polegające na zarządzaniu Projektem nie stanowi wynagrodzenia za dokonanie przez Państwa dostawy towarów ani wynagrodzenia za wykonanie przez Państwa usługi, a tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy i w konsekwencji nie zwiększa podstawy opodatkowania zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy.

W ramach Program 1 Państwo oraz Partnerzy muszą:

· aktualizować informacje przechowywane w Rejestrze Uczestników Portalu,

· informować Instytucję Finansującą (i pozostałych Beneficjentów) o wszelkich zdarzeniach lub okolicznościach, które mogą znacząco wpłynąć lub opóźnić realizację działania,

· przekazać koordynatorowi w odpowiednim czasie wymagane dokumenty.

Państwo jako Koordynator muszą również:

· monitorować sposób realizacji Projektu,

· działać jako pośrednik we wszelkiej komunikacji pomiędzy konsorcjum a podmiotem udzielającym dotacji, w szczególności:

· żądać i przeglądać wszelkie wymagane od Partnerów dokumenty lub informacje oraz weryfikować ich jakość i kompletność przed przekazaniem ich Instytucji Finansującej,

· przedłożyć sprawozdania z rezultatów podejmowanych działań Instytucji Finansującej,

· poinformować Instytucję Finansującą o płatnościach dokonanych na rzecz pozostałych beneficjentów,

· a także rozdzielać płatności otrzymane od organu Instytucji Finansującej pomiędzy pozostałych beneficjentów bez nieuzasadnionej zwłoki.

Natomiast w ramach umowy z Instytucją oraz Programu 2 zobowiązują się Państwo udzielać Instytucji oraz podmiotom przez nią upoważnionym wszelkich informacji lub udostępnić wszelkie dokumenty dotyczące realizacji Umowy i wydatkowania dofinansowania. Zobowiązują się Państwo do zapewnienia finansowania realizacji Projektu do momentu otrzymania dofinansowania oraz do zapewnienia finansowania realizacji Projektu. Warunkiem wypłaty dofinansowania jest złożenie przez Państwa wniosku o płatność oraz jego zatwierdzenie przez Instytucję. Ponadto, zobowiązują się Państwo do posiadania dokumentacji związanej z Projektem oraz umową i dostarczenia jej na wezwanie. Są Państwo zobowiązani do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej wydatków Projektu w sposób przejrzysty i rzetelny, tak aby możliwa była identyfikacja poszczególnych operacji związanych z Projektem w podziale na odbiorców usług. Są Państwo uprawnieni do przekazania części zaliczki na konto bankowe Partnerów.

Umowa konsorcjum nakłada też na Państwa jako Lidera następujące obowiązki:

· reprezentowanie Partnerów wobec Instytucji Finansujących i podmiotów trzecich w sprawach związanych z realizacją Projektu,

· pośredniczenie w przekazywaniu Stronom środków finansowych otrzymanych od Instytucji Finansujących,

· sporządzanie i składanie kompletnych raportów i wniosków o płatność, zgodnie z zasadami określonymi w Umowie grantowej i Umowie o dofinansowanie,

· zapewnienie Stronom możliwości uczestniczenia w podejmowaniu decyzji i realizacji zadań w ramach Projektu,

· przekazywanie Partnerom na ich żądanie wszelkich informacji uzyskanych od Instytucji finansujących w związku z realizacją Projektu,

· przekazywanie Partnerom informacji i dokumentów związanych z monitorowaniem i kontrolą prawidłowej realizacji Projektu, przedkładanych do Instytucji Finansujących,

· zapewnienie systemu komunikacji między Partnerami,

· przedkładanie sprawozdań i raportów z realizacji Projektu wymaganych przez Instytucje Finansujące,

· przekazywanie Partnerom przedkładanych przez Lidera do Instytucji Finansujących informacji i dokumentów związanych z realizacją Projektu.

Jednocześnie Strony upoważniły Państwa do:

· reprezentowania Partnerów w Konkursie, tj. w postępowaniu o przyznanie środków finansowych i realizację Projektu, na każdym jego etapie,

· złożenia Wniosku o dofinansowanie w imieniu Partnerów,

· reprezentowania Partnerów w kontaktach z Instytucjami Finansującymi,

· reprezentowania wszystkich Partnerów w postępowaniu w sprawie przyznania środków finansowych na wykonanie Projektu,

· zawarcia na rzecz i w imieniu własnym oraz Partnerów Umowy o dofinansowanie Projektu,

· dokonywania zmian w Umowie grantowej i Umowie o dofinansowanie Projektu,

· reprezentowania Partnerów w związku z wykonywaniem Umowy grantowej oraz Umowy o dofinansowanie Projektu,

· pośredniczenia w przekazywaniu Partnerom środków finansowych otrzymanych z Instytucji Finansujących i ich rozliczaniu.

Po otrzymaniu środków finansowych na realizację Projektu, przekazują je Państwo Partnerom. Środki te mogą być wykorzystane tylko i wyłącznie na realizację Projektu w ramach zadań danego Partnera.

Jedynym z zadań przydzielonych Państwu (określonym jako „WP1”) jest zagwarantowanie płynnej i skutecznej koordynacji działań w ramach Projektu, w tym pośrednictwo między Partnerami i klientami. Cele te obejmują współpracę i monitorowanie Projektu w celu zapewnienia zgodności wykonywanych prac z KPI, wyznaczonymi zasobami i harmonogramem. Czynności administracyjne obejmują też np. okresowe sporządzanie raportów z postępu prac. Są Państwo również zobowiązani do reprezentowania Partnerów wobec Instytucji Finansujących i osób trzecich oraz pośredniczenia w przekazywaniu im otrzymanych od Instytucji Finansujących środków finansowych i ich rozliczenia.

Muszą Państwo monitorować sposób realizacji Projektu, działać jako pośrednik we wszelkiej komunikacji pomiędzy konsorcjum a podmiotem udzielającym dotacji, w szczególności:

· żądać i przeglądać wszelkie wymagane od Partnerów dokumenty lub informacje oraz weryfikować ich jakość i kompletność przed przekazaniem ich Instytucji Finansującej;

· przedłożyć sprawozdania z rezultatów podejmowanych działań Instytucji Finansującej;

· poinformować Instytucję Finansującą o płatnościach dokonanych na rzecz pozostałych beneficjentów (w razie potrzeby w formie sprawozdania z podziału płatności);

· a także rozdzielać płatności otrzymane od organu Instytucji Finansującej pomiędzy pozostałych beneficjentów bez nieuzasadnionej zwłoki.

Są Państwo też zobowiązani do prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej wydatków Projektu i archiwizowania dokumentów związanych z jego realizacją.

Zatem w odniesieniu do otrzymanego przez Państwa dofinansowania w ramach trzech programów, w części przeznaczonej na pokrycie wydatków związanych z wykonaniem przez Państwa świadczeń obejmujących czynności administracyjne i działania w zakresie zarządzania Projektem stwierdzić należy, że nie sposób przypisać tych kwot do konkretnego świadczenia realizowanego na rzecz Uczestników Projektu. Jak wynika z opisu sprawy, ww. działania w ogóle nie będą skierowane do indywidualnych odbiorców.

Należy podkreślić, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot, który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W analizowanej sprawie w ramach Projektu w zakresie czynności administracyjnych i działań w zakresie zarządzania Projektem mamy do czynienia z sytuacją, w której występują czynności niemające konkretnego beneficjenta.

Wskazane działania nie mogą zostać uznane za usługę świadczoną za wynagrodzeniem w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, z uwagi na to, że brak jest tu bezpośredniego, konkretnego odbiorcy tego świadczenia, który odnosiłby korzyść o charakterze majątkowym.

Odbiorca ww. czynności określony jest w sposób ogólny, a nie jako konkretne osoby fizyczne, prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, o których mowa w art. 8 ust. 1 ustawy. Tym samym, działań wykonywanych w ramach czynności administracyjnych i działań w zakresie zarządzania Projektem, które Państwo realizują nie można uznać za czynności podlegające opodatkowaniu, bowiem w tym zakresie nie zostały spełnione przesłanki warunkujące uznanie wykonywanych czynności za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

W konsekwencji, skoro dofinansowanie dotyczące pokrycia wydatków związanych z działaniami administracyjnymi i zarządzającymi Projektem jest przeznaczone na ogólne wydatki niezbędne do jego wykonania i nie można w tym przypadku wykazać bezpośredniego związku pomiędzy otrzymanym przez Państwa dofinansowaniem a ceną skonkretyzowanych usług lub ceną dostaw towarów realizowanych na rzecz konkretnych podmiotów, to otrzymane przez Państwa kwoty nie podwyższają podstawy opodatkowania podatkiem VAT.

Tym samym, otrzymane przez Państwa dofinansowanie w części przeznaczonej na pokrycie wydatków związanych z wykonaniem przez Państwa świadczeń obejmujących działania administracyjne i działania w zakresie zarządzania Projektem należy uznać za dofinansowanie niemające bezpośredniego wpływu na cenę dostarczonych towarów i świadczonych usług na rzecz Uczestników, które to dofinansowanie nie stanowi podstawy opodatkowania podatkiem VAT.

Zatem, ta część dofinansowania nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy i nie stanowi podstawy opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy.

Natomiast, w odniesieniu do otrzymanego przez Państwa dofinansowania w części przeznaczonej na pokrycie wydatków związanych z wykonaniem przez Państwa świadczeń obejmujących działania w ramach świadczenia na rzecz Uczestników Projektu określonych Usług, stwierdzić należy, że istnieje bezpośredni związek otrzymanego przez Państwa dofinansowania ze skonkretyzowanymi świadczeniami, wykonywanymi w ramach Projektu, skierowanymi do konkretnych podmiotów, tj. Uczestników Projektu.

Jak wskazali Państwo w opisie sprawy, będą Państwo brali udział w świadczeniu na rzecz Uczestników następujących usług (dalej „Usługi”):

· Usługa 1 – (…);

· Usługa 2 – (…);

· Usługa 3 – (…);

· Usługa 4 – (…);

· Usługa 5 – (…);

· Usługa 9 – (…);

· Usługa 10 – (…);

· Usługa 15 – (…);

· Usługa 16 – (…);

· Usługa 17 – (…);

· Usługa 18 – (…);

· Usługa 21 – (…).

Umowa o dofinansowanie Projektu z UE wskazuje, że formą dofinansowania jest tzw. dotacja na działanie. Dane koszty zostają uznane za koszty kwalifikowane jeśli będą faktycznie poniesione przez Państwa lub Partnerów, zostaną poniesione w okresie trwania Projektu, będą mieścić się w jednej z określonych w Umowie kategorii budżetowych, zostaną poniesione w związku z wykonywaniem zadań związanych z Projektem, będą możliwe do zidentyfikowania i sprawdzenia, będą zgodne z obowiązującym prawem, a także będą rozsądne i uzasadnione realizacją Projektu. W przypadku kategorii kosztów bezpośrednich (np. koszty związane z personelem, podróżami, podwykonawstwem itp.) za koszty kwalifikowane mogą być uznane wyłącznie koszty bezpośrednio związane z realizacją zadania, bez uznania kosztów pośrednio związanych z danym działaniem.

Umowa z Instytucją oraz, poprzez analogię, umowa dotycząca Programu 3, zobowiązują Państwa do wykorzystywania otrzymanych środków do realizacji działań i usług dla Podmiotów 1, pod rygorem pomniejszenia dofinansowania w stopniu odpowiadającym wartości zaangażowania w realizacje innych celów. Warunkiem wypłaty dofinansowania jest złożenie przez Państwa wniosku o płatność oraz jego zatwierdzenie przez Instytucję. Do wniosku załączany jest m.in. rejestr usług zrealizowanych dla Podmiotów 1, umowy z Podmiotami 1 oraz protokoły odbioru usług zrealizowanych przez Państwa i Partnerów dla Podmiotów 1, wskazujące, kto, w jakim zakresie i w jakim terminie realizował usługę oraz rejestr zaświadczeń de minimis wystawionych Podmiotom 1 będących odbiorcami usług.

Wskazali Państwo również, że wysokość dofinansowania uzależniona jest od przewidzianych kosztów realizacji zadań określonych w Projekcie. We wniosku o dofinansowanie wskazano na planowaną liczbę usług danego rodzaju, przy czym każdorazowo zawarto zastrzeżenie, że zakładają Państwo możliwość realizacji większej ilości usług niż zadeklarowana. Koszty przekraczające przedłożony we wnioskach o dofinansowanie budżet będą musiały zostać pokryte ze środków własnych Państwa i pozostałych partnerów Projektu. Dofinansowanie przeznaczone jest wyłącznie na realizację zadań określonych w Projekcie i niedozwolone jest przeznaczenie go na inną działalność. Wysokość dotacji może ulec proporcjonalnej zmianie gdy zostanie wykonana większa ilości usług niż pierwotnie zadeklarowana. Jeżeli wykonają Państwo więcej usług, to mogą się Państwo ubiegać o zwiększenie dofinansowania. W wypadku, gdy zrealizowana zostanie mniejsza ilość usług, otrzymają Państwo dotacje równą tej ilości usług. Dokument opracowany przy składaniu wniosku o uczestnictwo w Projekcie określa jednostkowy koszt świadczenia poszczególnych usług oraz średnią wartość pomocy de minimis w związku z danym świadczeniem.

Podmioty 1, Podmioty 3 i Podmioty 2 mogą stać się uczestnikami Projektu, po złożeniu wniosku. Zakwalifikowanie do udziału w Projekcie następuje na podstawie wypełnionego zgłoszenia oraz po sprawdzeniu statusu Podmiotów 1 i limitu pomocy de minimis (dotyczy Programu 2), według kolejności zgłoszeń. Z podmiotami tymi będą Państwo zawierali umowy, odrębnie dla każdego świadczenia objętego umowami o dofinansowanie. Umowy będą zawierały postanowienia co do rodzajów wykonywanych usług oraz terminów ich realizacji. Zapisy umowy określać będą nazwę usługi oraz formę jej wykonania.

Z perspektywy Uczestników Projektu, „cena” po jakiej nabywają usługę jest z góry ustalona, niezależna od wysokości dotacji. Uczestnicy nie ponoszą żadnej odpłatności w związku z korzystaniem z usług. Będzie tak niezależnie od tego, czy np. będą Państwo zobowiązani do zwrotu całości lub części dotacji, otrzymają dotację niepokrywającą kosztu świadczonych usług bądź też dotację przekraczającą tą wartość. Wyjątkiem są Podmioty 3, które ponoszą (\`(...)\`) odpłatność za uzyskane świadczenie. Odpłatność ta jest niezależna od rzeczywistego kosztu świadczenia usług, a także niezależna od wysokości dotacji, gdyż jej ewentualne zmniejszenie lub zwiększenie pozostaje bez wpływu na wynagrodzenie należne od Podmiotów 3.

Wskazali Państwo, że gdyby Projekt nie był dofinansowany, czynności wykonywane przez Państwa w ramach Projektu na rzecz jego Uczestników w ogóle nie byłyby wykonywane.

Nabyte w trakcie realizacji Projektu towary i usługi nie będą wykorzystywane po realizacji Projektu. Zgodnie z zasadami realizacji Projektu niedozwolone jest finansowanie z otrzymanego dofinansowania innej prowadzonej przez Państwa działalności. Nie zamierzają Państwo świadczyć w przyszłości usług w takim samym zakresie z wykorzystaniem efektów Projektu powstałych w trakcie jego trwania.

W rozpatrywanej sprawie w zakresie wykonywania przez Państwa czynności w ramach wskazanych Usług mamy do czynienia z sytuacją, w której w ramach Projektu występują konkretne czynności realizowane przez Państwa na rzecz konkretnego beneficjenta (Uczestników Projektu). W zakresie tych Usług występuje konkretny odbiorca realizowanych przez Państwa świadczeń, a wykonywane przez Państwa działania należy uznać za świadczoną za wynagrodzeniem usługę w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy.

Co istotne, dofinansowanie otrzymywane przez Państwa może być przeznaczone wyłącznie na realizację zadań określonych w Projekcie i niedozwolone jest przeznaczenie go na inną działalność. W związku z realizacją Projektu, zawarli lub będą Państwo zawierać w przyszłości umowy o dofinansowanie z Instytucjami Finansującymi i w stosunku do nich będą Państwo zobowiązani do rozliczenia się z otrzymanych środków. Rozliczenie z Instytucjami Finansującymi będzie następować za pomocą przekazywanych raportów wskazujących poniesione koszty wraz z informacją o zrealizowanych zadaniach, przy czym koszty wykraczające poza przyznane dofinansowanie będą musiały zostać sfinansowane ze środków własnych.

Zatem w analizowanym przypadku w zakresie świadczonych Usług Państwa czynności (opisane we wniosku konkretne Państwa działania) są skierowane do konkretnych podmiotów, tj. Uczestników Projektu, wyłonionych w zdefiniowanej przez Państwa procedurze rekrutacji, z którymi to podmiotami zawierają Państwo odrębne umowy i Usługi świadczone są przez Państwa w formie pomocy de minimis.

Nie ulega zatem wątpliwości, że otrzymane przez Państwa dofinansowanie w części przeznaczonej na pokrycie wydatków związanych z wykonaniem przez Państwa na rzecz Uczestników Projektu świadczeń obejmujących usługi (…) dotyczy konkretnych świadczeń realizowanych przez Państwa na rzecz Uczestników Projektu, tj. Podmiotów 1, Podmiotów 2 oraz Podmiotów 3.

Zatem otrzymywane przez Państwa dotacje w części przeznaczonej na pokrycie wydatków związanych z wykonaniem przez Państwa na rzecz Uczestników Projektu wskazanych Usług zwiększa podstawę opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy, w związku z art. 29a ust. 6 ustawy, a tym samym będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

**Podsumowując, stwierdzam, że dotacje uzyskiwane przez Państwa w ramach:**

**a)** **Program 1;**

**b)** **Program 2;**

**c)** **Program 3;**

**w części przeznaczonej na czynności administracyjne i działania w zakresie zarządzania Projektem nie stanowią wynagrodzenia za dokonanie przez Państwa dostawy towarów ani wynagrodzenia za wykonanie przez Państwa usługi, a tym samym nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy i w konsekwencji nie zwiększają podstawy opodatkowania zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy.**

**Natomiast w części przeznaczonej na świadczenie opisanych w wniosku usług na rzecz Uczestników dotacje mają bezpośredni wpływ na cenę świadczonych przez Państwa usług, a tym samym, zwiększają podstawę opodatkowania w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy.**

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 należało całościowo uznać za nieprawidłowe.

Ponieważ uzależnili Państwo odpowiedzi na kolejne pytania od uznania Państwa stanowiska w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 1 za nieprawidłowe, informuję, że poniższe odpowiedzi dotyczą tylko tej części dotacji, która jest przeznaczona na świadczenie opisanych w wniosku usług na rzecz Uczestników Projektu.

Dalej Państwa wątpliwości dotyczą kwestii nieuznania podmiotów, od których otrzymają Państwo dotacje za nabywców dotowanych usług, a w konsekwencji braku obowiązku wystawienia faktur na ich rzecz oraz stosowania szczególnych zasad opodatkowania (pytanie oznaczone we wniosku nr 2).

Zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy:

Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:

1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;

2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;

3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;

4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:

a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4,

c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b.

W myśl art. 106e ust. 1 ustawy:

Faktura powinna zawierać:

1) datę wystawienia;

2) kolejny numer nadany w ramach jednej lub więcej serii, który w sposób jednoznaczny identyfikuje fakturę;

3) imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy;

4) numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. a;

5) numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej, pod którym otrzymał on towary lub usługi, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. b;

6) datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi lub datę otrzymania zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, o ile taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury;

7) nazwę (rodzaj) towaru lub usługi;

8) miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług;

9) cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto);

10) kwoty wszelkich opustów lub obniżek cen, w tym w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty, o ile nie zostały one uwzględnione w cenie jednostkowej netto;

11) wartość dostarczonych towarów lub wykonanych usług, objętych transakcją, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto);

12) stawkę podatku albo stawkę podatku od wartości dodanej w przypadku korzystania z procedur szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 6a, 7 i 9;

13) sumę wartości sprzedaży netto, z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku;

14) kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku;

15) kwotę należności ogółem;

16) w przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług, w odniesieniu do których:

a) obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 1 lub art. 21 ust. 1, lub

b) w przepisach wydanych na podstawie art. 19a ust. 12 określono termin powstania obowiązku podatkowego z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty

\- wyrazy „metoda kasowa”;

17) w przypadku faktur, o których mowa w art. 106d ust. 1 – wyraz „samofakturowanie”;

18) w przypadku dostawy towarów lub wykonania usługi, dla których obowiązanym do rozliczenia podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze jest nabywca towaru lub usługi – wyrazy „odwrotne obciążenie”;

18a) w przypadku faktur, w których kwota należności ogółem przekracza kwotę 15 000 zł lub jej równowartość wyrażoną w walucie obcej, obejmujących dokonaną na rzecz podatnika dostawę towarów lub świadczenie usług, o których mowa w załączniku nr 15 do ustawy – wyrazy „mechanizm podzielonej płatności”, przy czym do przeliczania na złote kwot wyrażonych w walucie obcej stosuje się zasady przeliczania kwot stosowane w celu określenia podstawy opodatkowania;

19) w przypadku dostawy towarów lub świadczenia usług zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 albo przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 – wskazanie:

a) przepisu ustawy albo aktu wydanego na podstawie ustawy, na podstawie którego podatnik stosuje zwolnienie od podatku,

b) przepisu dyrektywy 2006/112/WE, który zwalnia od podatku taką dostawę towarów lub takie świadczenie usług, lub

c) innej podstawy prawnej wskazującej na to, że dostawa towarów lub świadczenie usług korzysta ze zwolnienia;

20) w przypadku, o którym mowa w art. 106c – nazwę i adres organu egzekucyjnego lub imię i nazwisko komornika sądowego oraz jego adres, a w miejscu określonym dla podatnika – imię i nazwisko lub nazwę dłużnika oraz jego adres;

21) w przypadku faktur wystawianych w imieniu i na rzecz podatnika przez jego przedstawiciela podatkowego – nazwę lub imię i nazwisko przedstawiciela podatkowego, jego adres oraz numer, za pomocą którego jest on zidentyfikowany na potrzeby podatku;

22) w przypadku gdy przedmiotem wewnątrzwspólnotowej dostawy są nowe środki transportu – datę dopuszczenia nowego środka transportu do użytku oraz:

a) przebieg pojazdu – w przypadku pojazdów lądowych, o których mowa w art. 2 pkt 10 lit. a,

b) liczbę godzin roboczych używania nowego środka transportu – w przypadku jednostek pływających, o których mowa w art. 2 pkt 10 lit. b, oraz statków powietrznych, o których mowa w art. 2 pkt 10 lit. c;

23) w przypadku faktur wystawianych przez drugiego w kolejności podatnika, o którym mowa w art. 135 ust. 1 pkt 4 lit. b i c, w wewnątrzwspólnotowej transakcji trójstronnej (procedurze uproszczonej) – dane określone w art. 136;

24) w przypadkach, o których mowa w art. 97 ust. 10 pkt 2 i 3:

a) numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku, poprzedzony kodem PL,

b) numer, za pomocą którego nabywca towaru lub usługi jest zidentyfikowany na potrzeby podatku od wartości dodanej w danym państwie członkowskim, zawierający dwuliterowy kod stosowany na potrzeby podatku od wartości dodanej właściwy dla tego państwa członkowskiego.

Stosownie do art. 106b ust. 2 ustawy:

Podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.

Jak wskazano w rozstrzygnięciu dotyczącym pytania nr 1, w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której wystąpią skonkretyzowane świadczenia na rzecz zindywidualizowanych beneficjentów (Uczestników Projektu) w zamian za określone wynagrodzenie (otrzymane przez Instytucje Finansujące dotacje).

Z wniosku wynika, że na realizację Projektu będą Państwo otrzymywać dotacje w ramach trzech programów, tj.: Programu 1, Programu 2 oraz Programu 3. Nie zobowiązali się Państwo do świadczenia jakichkolwiek usług lub dostawy towarów na rzecz podmiotów, od których otrzymywać będą Państwo dotacje. Wymierną korzyść z tytułu funkcjonowania Projektu osiągać będą bowiem podmioty, do których został on skierowany.

Ponadto, w ramach Projektu nie powstaną wyniki czy też efekty mające wartość materialną, których właścicielem staliby się Państwo lub którakolwiek z Instytucji Finansujących, gdyż faktycznie odnoszącymi korzyść z uczestnictwa w Projekcie są jego Uczestnicy.

Zatem jedynymi odbiorcami świadczeń będą Uczestnicy Projektu – bowiem usługi (…) będą Państwo świadczyć na ich rzecz.

**Podsumowując, stwierdzam, że za nabywców dotowanych usług nie należy uznawać podmiotów, z którymi podpiszą Państwo umowy o dofinansowanie i od których otrzymają Państwo dotacje – a w konsekwencji – nie powinni Państwo wystawić na ich rzecz faktur VAT oraz stosować szczególnych zasad opodatkowania (w tym faktur z adnotacją „odwrotne obciążenie” w części dotyczącej dotacji otrzymanej w ramach programu 1).**

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 2 należało uznać za prawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą również kwestii nieuznania otrzymywanych przez Państwa kwot, przekazywanych następnie Partnerom konsorcjum, za zwiększające Państwa obrót w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy oraz braku obowiązku udokumentowania ich otrzymania (pytanie oznaczone we wniosku nr 3).

Jak już podkreślono wyżej, za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

· istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne;

· wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy;

· istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi;

· odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem;

· istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Z opisu sprawy wynika, że zawarli Państwo Umowę Konsorcjum z (…) podmiotami prowadzącymi działalność (…). Podmioty te obejmują (…). Jako cel zawarcia Umowy Konsorcjum wskazano realizację Projektu.

Umowa konsorcjum nie występuje ani w prawie cywilnym, ani podatkowym. Zawieranie takich porozumień jest jednak dopuszczalne (w ramach swobody umów).

Stosownie do art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.):

Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Co do zasady, konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych na określony czas, w konkretnym celu. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum są, co do zasady, niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach niezwiązanych z konsorcjum), a w działaniach związanych z konsorcjum, realizują wspólne przedsięwzięcie objęte porozumieniem.

Zawierając umowę konsorcyjną podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz (może to być także osoba trzecia). Co do zasady, konsorcja nie mają też wspólnego majątku (chociaż mogą mieć wspólne konto rozliczeniowe), a wszelkie formy płatności regulowane są przez firmę lub osobę reprezentującą konsorcjum.

Konsorcjum – w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego – nie może być uznane za podatnika VAT. Oznacza to, że relacji zachodzących pomiędzy stronami Umowy konsorcjum (podatnikami VAT), dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie należy oceniać na zasadach wewnętrznych rozliczeń konsorcjum. Powyższego nie zmienia okoliczność, że w przypadku umów konsorcjum dopuszczalne jest zawarcie ustaleń, że rozliczenia gospodarcze i księgowe, w tym dotyczące podpisywania umów i wystawiania faktur za prace wykonane przez uczestników konsorcjum na rzecz podmiotów zamawiających te prace na podstawie zawartego z nimi kontraktu – będzie dokonywał wytypowany przez uczestników konsorcjum podmiot wiodący.

Zatem przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami VAT. Powyższe oznacza, że działając w ramach konsorcjum, powinni oni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ustawy oraz aktów wykonawczych do niej, w tym także w zakresie wystawiania faktur dokumentujących wykonywane przez nich czynności.

Odnosząc się do Państwa wątpliwości przedstawionych w pytaniu oznaczonym we wniosku nr 3 wskazać należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlegają jedynie takie rozliczenia między uczestnikami konsorcjum, które nie są związane ze świadczeniem usług lub dostawą towarów.

Jak wynika z opisy sprawy, Umowa konsorcjum zobowiązuje Państwa m.in. do pośredniczenia w przekazywaniu Stronom środków finansowych otrzymanych od Instytucji Finansujących. Po otrzymaniu środków finansowych na realizację Projektu, w ciągu 14 dni roboczych od ich otrzymania przekazują je Państwo Partnerom, w kwotach wynikających z Umowy grantowej bądź Umowy o dofinansowanie. Środki te będą przekazywane Partnerom w formie zaliczek lub refundacji. Środki te mogą być wykorzystane tylko i wyłącznie na realizację Projektu w ramach zadań danego Partnera. Do czasu przekazania środków, Partnerzy są zobowiązani do zaangażowania własnych środków finansowych w realizację Projektu. Jednocześnie Strony są zobowiązane do posiadania wszelkich dokumentów związanych z poniesionymi przez nie kosztami w związku z realizacją Projektu. Jeżeli Instytucje Finansujące zażądają od Państwa jakiejkolwiek należności, obowiązkiem realizacji tych roszczeń zostanie obciążona ta Strona, której działanie lub zaniechanie skutkowało powyższym żądaniem.

Jednocześnie wskazali Państwo, że każdy z Partnerów Projektu realizuje swoje zadania indywidulanie. Zarówno Państwo, jak i pozostali Partnerzy dokonujecie zakupów niezbędnych do realizacji przydzielonych wam w Projekcie zadań we własnym zakresie na swoją rzecz. W stosunkach wewnętrznych każda Strona sama odpowiada za prawidłowe wydatkowanie i udokumentowanie ponoszonych przez siebie środków finansowych przeznaczonych na realizację Projektu. Partnerzy wykonują przydzielone im w Projekcie czynności we własnym imieniu i ponoszą indywidualną odpowiedzialność finansową i prawną za prowadzoną przez siebie działalność oraz konsekwencje wynikające z tej działalności lub z tą działalnością związane. Strony Umowy Konsorcjum wobec siebie ponoszą odpowiedzialność odszkodowawczą za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązań wynikających z umów, o których mowa we w wniosku. Partnerzy zachowują prawo własności do aparatury, sprzętu, materiałów i innych dóbr materialnych zakupionych lub wytworzonych dla celów realizacji Projektu.

Podkreślili Państwo, że nie będą Państwo wykonywać żadnych działań na rzecz partnerów konsorcjum i nie będą Państwo pełnili roli ich podwykonawcy w związku z realizacją Projektu. Nie otrzymują Państwo wynagrodzenia za jakiekolwiek czynności wykonywane na rzecz partnerów Umowy konsorcjum. Również inne podmioty będące uczestnikami konsorcjum nie otrzymują wynagrodzenia od Państwa w związku z realizacją Projektu oraz nie wykonują żadnych czynności na Państwa rzecz.

Po dokonaniu analizy czynności wykonywanych na podstawie zawartej Umowy konsorcjum należy uznać, że nie dojdzie do świadczeń pomiędzy Konsorcjantami, tj. pomiędzy Państwem a Partnerami. W rozpatrywanej sprawie nie można zidentyfikować korzyści o charakterze majątkowym, jakie w związku z procentowym rozliczeniem kosztów uzyskują Konsorcjanci.

Podkreślić należy, że w świetle art. 7 oraz art. 8 ustawy, przekazanie środków pieniężnych nie stanowi czynności, która dla celów ustawy mogłaby zostać zakwalifikowana jako dostawa towarów bądź świadczenie usług, tj. jako czynność podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Wynika to z faktu, że środki pieniężne nie spełniają definicji towaru, tym samym ich przekazanie nie może stanowić dostawy towarów, jak również nie można uznać, że samo przekazanie środków pieniężnych stanowi świadczenie usług.

Mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa podatkowego należy stwierdzić, że opisane we wniosku rozliczenia pomiędzy Konsorcjantami dokonywane w ramach wspólnego przedsięwzięcia (tj. w ramach Umowy konsorcjum) nie będą stanowić dostawy towarów w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy, jak również nie będą stanowić świadczenia usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy, a w konsekwencji nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem kwota dotacji w części, która będzie przekazywana konsorcjantom (Partnerom Konsorcjum) nie stanowi po Państwa stronie wynagrodzenia za czynności podlegające opodatkowaniu, a tym samym nie będzie stanowić dla Państwa elementu podstawy opodatkowania, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy.

W konsekwencji, czynności przekazania środków finansowych Partnerom konsorcjum pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług i nie powinny być dokumentowane fakturą.

**Podsumowując, stwierdzam, że kwoty otrzymywane przez Państwa jako Lidera konsorcjum, przekazywanie następnie pozostałym Partnerom konsorcjum, nie zwiększają Państwa obrotu w rozumieniu art. 29a ust. 1 ustawy, a zatem nie muszą Państwo udokumentować faktu otrzymania dotacji, przekazanej następnie członkom konsorcjum, w żaden sposób określony w ustawie.**

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 3 należało uznać za prawidłowe.

Dalsze Państwa wątpliwości dotyczą kwestii sposobu rozliczania i dokumentowania otrzymania zaliczek na dotacje oraz braku obowiązku wykazania podatku VAT należnego i wystawienia faktury w związku z otrzymaniem zaliczki na dotację (pytanie oznaczone we wniosku nr 4).

W myśl art. 19a ust. 1 ustawy:

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.

Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zobowiązany jest opodatkować daną czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego. Powyższy przepis formułuje zasadę ogólną, zgodnie z którą obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towaru bądź wykonania usługi, co oznacza, że podatek staje się wymagalny w rozliczeniu za okres, w którym dokonana została dostawa towarów bądź świadczenie usług i powinien być rozliczony za ten okres.

Stosownie do art. 19a ust. 8 ustawy:

Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z wyjątkiem:

1) dostaw towarów, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 1b;

2) dostaw towarów i świadczenia usług, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 5 pkt 4.

Z okoliczności sprawy wynika, że w ramach Programu 1 będą Państwu wypłacane zaliczki. Ich celem jest zapewnienie Beneficjentom płynności finansowej i zostają one własnością UE aż do ostatecznej płatności. Zaliczka jest otrzymywana w związku z przystąpieniem do Projektu. W ramach umowy z Instytucja oraz dotacji z Programu 3, zaliczki, w formie których przekazywane są środki finansowe, będą wypłacane według określonego harmonogramu, na podstawie wniosku o płatność, na Państwa wyodrębniony rachunek bankowy. Płatności z tego rachunku do obsługi płatności zaliczkowej mogą być dokonywane wyłącznie na wydatki kwalifikowalne w ramach Projektu. Są Państwo uprawnieni do przekazania części zaliczki na konto bankowe Partnerów, z zastrzeżeniem rozliczenia zaliczki w ciągu (…) miesięcy od dnia otrzymania transzy. Łączna kwota dofinansowania w formie zaliczki nie może przekroczyć (…) całkowitej kwoty dofinansowania Projektu i powinna zostać w całości rozliczona najpóźniej do końca okresu kwalifikowalności wydatków dla Projektu. Warunkiem otrzymania kolejnej transzy zaliczki jest rozliczenie przez Państwa co najmniej (…) wszystkich przekazanych dotychczas transz zaliczki. Zaliczka jest otrzymywana w związku z przystąpieniem do Projektu.

Podkreślili Państwo, że w odniesieniu do wszystkich trzech programów na moment otrzymania zaliczki nie mają Państwo jeszcze możliwości wskazania na poczet jakich konkretnie usług zostanie ona rozliczona. W momencie wypłaty zaliczki nie znają Państwo bowiem ostatecznej liczby podmiotów które przystąpią do Projektu, ani nie wiedzą Państwo na jakie z oferowanych usług się zdecydują.

Zgodnie z definicją zawartą w słowniku PWN, „zaliczka” to część należności wpłacana z góry na poczet należności. Zatem zaliczkę wpłaca się na poczet przyszłej dostawy towarów lub przyszłego wykonania usługi przed faktyczną dostawą lub faktycznym wykonaniem usługi. Natomiast przez „przedpłatę” należy rozumieć określoną sumę pieniędzy, stanowiącą część ceny towaru lub usługi, wpłacaną z góry w celu uzyskania gwarancji zakupu lub wykonania usługi w określonym terminie. Stosownie do powyższego, zaliczka, jak również przedpłata jako zapłata na poczet przyszłej należności musi być powiązana z konkretną transakcją i oznacza płatność w pieniądzu.

Zatem, aby zapłatę na poczet przyszłej należności uznać za zaliczkę musi ona być powiązana z konkretną transakcją, co zostało potwierdzone także przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE).

W wyroku z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie C-419/02 BUPA Hospitals Ltd. i Goldsborough Developments Ltd. przeciwko Commisioners of Customs Excise, TSUE stwierdził, że w zakresie art. 10 ust. 2 akapit drugi VI Dyrektywy VAT , nie mieści się przedpłata dokonana w kwocie ryczałtowej na towary wskazane w sposób ogólny w wykazie, który może zostać w każdej chwili zmieniony za porozumieniem nabywcy i sprzedawcy, z którego nabywca może ewentualnie wybrać towary, na podstawie umowy, którą może on w każdej chwili rozwiązać, odzyskując w całości niewykorzystaną przedpłatę. Należy wskazać, że art. 10 ust. 2 akapit drugi powyższej Dyrektywy stanowi, że w przypadku gdy zapłata następuje przed wykonaniem dostawy towarów lub świadczenia usług, podatek staje się wymagalny w momencie otrzymania płatności i od jej wysokości.

W powyższym wyroku TSUE podkreślił również, że „(\`(...)\`) w przypadku dokonania płatności zaliczkowej obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje zanim dostawa towarów lub świadczenie usług zostaną wykonane. Aby obowiązek podatkowy powstał w takiej sytuacji, wszelkie okoliczności mające znaczenie dla zaistnienia zdarzenia podatkowego, tzn. przyszła dostawa lub przyszłe świadczenie usług muszą już być znane, a zatem w szczególności, (\`(...)\`) w momencie dokonania takiej zapłaty, towary i usługi powinny być szczegółowo określone”.

Zatem powyższy wyrok TSUE zachowuje swoją aktualność na gruncie obecnie obowiązującej Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11.12.2006 s. 1, z późn. zm.).

Zatem, aby zapłatę na poczet przyszłych należności uznać za zaliczkę, muszą zostać spełnione następujące przesłanki:

· zapłata musi zostać dokonana na poczet konkretnej transakcji, tj. przyszłe świadczenie powinno być określone co do rodzaju w sposób jednoznaczny (określone powinny być cechy identyfikujące rodzaj towaru bądź usługi);

· konkretyzacja przyszłego świadczenia powinna być wystarczająco dokładna dla określenia zasad opodatkowania świadczenia, tj. w szczególności należy móc określić miejsce świadczenia i stawkę opodatkowania;

· w momencie dokonania zaliczki strony nie mają intencji zmiany świadczenia w przyszłości.

Jednocześnie należy wskazać, że zaliczka, przedpłata nie tworzą samodzielnego bytu podatkowego, lecz są ściśle związane z konkretnym świadczeniem i nie można rozpatrywać ich jako czynności „oderwanej” od sprzedaży. Nie są one dodatkowymi czynnościami, lecz są integralnie związane z dostawą towarów lub świadczeniem usług, na poczet których zostały uiszczone. W przypadku zaliczek, przedpłat ustawa określa jedynie inny moment powstania obowiązku podatkowego, niż w przypadku sprzedaży dokonywanej bez pobrania zaliczki.

Dokonując zatem przyjęcia zaliczki, przedpłaty stawka podatku od towarów i usług powinna być adekwatna do stawki właściwej dla sprzedaży danego towaru, świadczenia danej usługi, której dotyczy regulowana zaliczka bądź przedpłata.

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić, że otrzymywane przez Państwa środki pieniężne, w momencie wpłaty nie stanowią zaliczki czy też przedpłaty, o których mowa w art. 19a ust. 8 ustawy. Powyższe wynika z faktu, że na moment otrzymania zaliczki – jak Państwo wskazali – nie mają Państwo jeszcze możliwości wskazania na poczet jakich konkretnie usług zostanie ona rozliczona. W momencie wypłaty zaliczki nie znają Państwo bowiem ostatecznej liczby podmiotów, które przystąpią do Projektu, ani nie wiedzą Państwo na jakie z oferowanych usług się zdecydują. Oznacza to, że w momencie wpłaty nie są Państwo w stanie w sposób jednoznaczny określić rodzaju i liczby świadczonych usług.

**Podsumowując, stwierdzam, że w związku z otrzymaniem zaliczek na dotacje przeznaczone na realizację Projektu, których nie można przypisać do konkretnych usług nie powinni Państwo wykazać podatku VAT należnego na moment ich otrzymania ani wystawić faktury.**

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 4 należało uznać za prawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą także kwestii braku obowiązku wykazania podatku VAT należnego w momencie otrzymania zaliczki na dotacje oraz braku obowiązku wystawienia faktury VAT (pytanie oznaczone we wniosku nr 5).

Wskazać należy, że w związku ze stwierdzeniem, że Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 4 jest prawidłowe, odstępuję od udzielenia odpowiedzi na pytanie oznaczone we wniosku nr 5, gdyż była ona uzależniona, od uznania Państwa stanowiska w zakresie pytania nr 4 za nieprawidłowe.

Kolejne Państwa wątpliwości dotyczą kwestii uznania, że dotacje oraz zaliczki na dotacje zawierają w sobie już podatek VAT, a tym samym, kwotę ewentualnego podatku VAT należnego obliczyć należy metodą „w stu” (pytanie oznaczone we wniosku nr 6).

Z przytoczonych wyżej regulacji art. 29a ust. 1 ustawy wynika, że podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę za dostawę towarów lub świadczenie usług, którą dokonujący tej sprzedaży otrzymał lub ma otrzymać, włącznie z dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze, mającymi bezpośredni wpływ na cenę towaru lub usługi.

Art. 29a ust. 6 ustawy wskazuje, że:

Podstawa opodatkowania obejmuje:

1) podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;

2) koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

Zgodnie z art. 29a ust. 7 ustawy:

Podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot:

1) stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty;

2) udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży;

3) otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.

Z powyższych przepisów wynika, że co do zasady podstawa opodatkowania obejmuje wszystko co stanowi wartość otrzymanego świadczenia, które dostawca lub świadczący usługę otrzymuje lub powinien otrzymać od kupującego. Przepis art. 29a ust. 6 i ust. 7 wymienia elementy, które powinny być wliczane bądź nie powinny być wliczane do podstawy opodatkowania.

Ponadto, w świetle art. 29a ust. 1 w zw. z art. 29a ust. 6 ustawy oraz przedstawionych wyżej rozważań, należy stwierdzić, że podstawą opodatkowania dla realizowanych przez Państwa świadczeń jest kwota dotacji pomniejszona o kwotę należnego podatku VAT.

Zatem, otrzymane przez Państwa środki finansowe w postaci dotacji należy traktować jako kwoty brutto, tj. kwoty zawierające podatek należny, dla których wyliczenia należy zastosować metodę „w stu”.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że do obliczenia zobowiązania powstałego w podatku VAT, wynikającego z wykorzystania otrzymanych w ramach Programu 1, Programu 2 oraz Programu 3 środków finansowych do świadczenia usług na rzecz Uczestników Projektu, właściwa jest metoda „w stu”, polegająca na obliczeniu podatku VAT należnego oraz wartości netto w sytuacji, gdy znana jest kwota brutto.

**Podsumowując, stwierdzam, że dotacje oraz zaliczki – przeznaczone na realizację Projektu, które można przypisać do konkretnych usług – na dotacje zawierają w sobie już podatek VAT, a tym samym, powinni Państwo wyliczać kwotę podatku VAT należnego metodą „w stu”.**

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 6 należało uznać za prawidłowe.

Końcowo Państwa wątpliwości dotyczą kwestii braku obowiązku wystawiania faktur VAT na podmioty faktycznie korzystające z usług, które nie ponoszą z tego tytułu żadnej odpłatności (pytanie oznaczone we wniosku nr 7) oraz obowiązku wystawiania faktur VAT na podmioty faktycznie korzystające z usług, które ponoszą z tego tytułu częściową odpłatność (pytanie oznaczone we wniosku nr 8).

Zgodnie z przytoczonym wyżej art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, podatnik jest obowiązany udokumentować świadczenie usług na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Stosowanie do art. 106b ust. 3. ustawy:

Na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:

1) czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:

a) czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4,

b) czynności, o których mowa w art. 106a pkt 3 i 4,

1a) otrzymanie całości lub części zapłaty przed wykonaniem czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:

a) przypadku, gdy zapłata dotyczy czynności, o których mowa w art. 19a ust. 1b i ust. 5 pkt 4 oraz art. 106a pkt 3 i 4,

b) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,

2) sprzedaż zwolnioną, o której mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem art. 117 pkt 1 i art. 118

\- jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty.

Powołany wyżej przepis art. 106e ust. 1 ustawy wymienia elementy, jaki powinna zawierać faktura.

Zgodnie z art. 106i ust. 1 ustawy:

Fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę, z zastrzeżeniem ust. 2-9.

Zgodnie z przywołanym powyżej art. 106e ustawy, podmiot wystawiając fakturę jest zobowiązany wykazać w niej między innymi cenę jednostkową towaru lub usługi, wartość towaru lub usługi, bez kwoty podatku – jeśli więc dotacja jest elementem podstawy opodatkowania (tj. stanowi składnik ceny), powinna również być ujęta w cenie jednostkowej i w wartości dostarczonego towaru/wykonanej usługi.

Z opisu sprawy oraz powyższych rozstrzygnięć, wynika, że będą Państwo świadczyć na rzecz Uczestników Projektu, tj. Podmiotów 1, Podmiotów 2 oraz Podmiotów 3 Usługi podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, gdzie za podstawę opodatkowania należy uznać przyznane Państwu dotacje. Podmioty 1 i Podmioty 2 nie ponoszą żadnej odpłatności w związku z korzystaniem z usług („cena” zawsze wynosi zero). Z kolei Podmioty 3 ponoszą (\`(...)\`) odpłatność za uzyskane świadczenie, przy czym wartość (\`(...)\`) odnosi się do szacunkowego kosztu usługi ustalonego na etapie aplikowania przez Państwa do udziału w Projekcie. Zatem, ponoszona przez Podmioty 3 odpłatność jest niezależna od rzeczywistego kosztu świadczenia usług, a także niezależna od wysokości dotacji.

Zatem będą Państwo zobowiązani do wystawienia faktur na rzecz Uczestników Projektu, jeśli będą oni podatnikami podatku VAT, z tytułu świadczenia na rzecz tych podmiotów opisanych we wniosku Usług.

W przypadku Podmiotów 3, które ponoszą częściową odpłatność za usługę powinni Państwo wykazać na fakturze obie kwoty składowe ceny dotowanych Usług, tj. zarówno kwotę otrzymanego dofinansowania, jak również pozostałego należnego od Podmiotów 3 wynagrodzenia.

**Podsumowując, stwierdzam, że powinni Państwo wystawiać faktury VAT na podmioty faktycznie korzystające z realizowanych przez Państwa usług, które nie ponoszą z tego tytułu żadnej odpłatności (tj. Podmioty 1 oraz Podmioty 2) w terminie do 15 dnia miesiąca następującego po faktycznym wykonaniu usług.**

**Powinni Państwo również wystawiać faktury VAT na podmioty faktycznie korzystające z usług realizowanych przez Państwa w ramach Projektu, które ponoszą z tego tytułu częściową odpłatność (tj. Podmioty 3) w terminie do 15 dnia miesiąca następującego po faktycznym wykonaniu usług. Jako cenę świadczonej usługi powinni Państwo w tym przypadku wskazać zarówno kwotę otrzymanej dotacji, jak również wynagrodzenia należnego od Podmiotów 3.**

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 7 należało uznać za nieprawidłowe, a w zakresie pytania oznaczonego we wniosku nr 8 należało uznać całościowo również za nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

· stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia

oraz

· zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:

Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym i zdarzeniem przyszłym, Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Natomiast odnosząc się do powołanych przez Państwa we wniosku wyroków sądów administracyjnych wyjaśniam, że wskazane wyroki zostały potraktowane jako element Państwa argumentacji, są to jednak rozstrzygnięcia odnoszące się do indywidualnej sprawy i co do zasady wiążą one stronę postępowania w konkretnych, indywidualnych sprawach, nie rozciągając swojego oddziaływania na inne, choćby podobne lub zbieżne sprawy. Zatem wskazane we wniosku wyroki sądu nie mają wpływu na podjęte w niniejszej interpretacji rozstrzygnięcie.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

· Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).