Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT2-1.4011.495.2023.2.MAP
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2023-10-30
Teza: Ustalenie wartości początkowej środków trwałych nabytych w drodze spadku oraz działu spadku i zniesienia współwłasności oraz możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych dokonywanych od wartości początkowej tych środków.
Słowa kluczowe: koszt-koszty uzyskania przychodów; wartość-wartość początkowa; środek-środek trwały
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Koszty uzyskania przychodów.-Określenie wartości początkowej środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4-art. 22g-ust. 1

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
=====================================================

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

10 lipca 2023 r. wpłynął Pana wniosek z 5 lipca 2023 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy ustalenia wartości początkowej środków trwałych nabytych w drodze spadku oraz działu spadku i zniesienia współwłasności oraz możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych dokonywanych od wartości początkowej tych środków. Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 2 października 2023 r. (wpływ 4 października 2023 r.).

Treść wniosku jest następująca:

### Opis stanu faktycznego

3 września 2022 r. zmarł Pana ojciec - … . 19 września 2022 r. został sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia, na podstawie którego spadek po zmarłym … nabyli po 1/3 Pan, Pana matka oraz Pana brat przyrodni.

Ponadto, z uwagi na to, że Pana zmarły ojciec - …, był przedsiębiorcą i prowadził jednoosobową działalność gospodarczą, 19 września 2022 r. spadkobiercy, a więc Pan, Pana matka oraz Pana brat przyrodni powołali zarządcę sukcesyjnego.

W tym miejscu należy wskazać, że w skład spadku po zmarłym … wchodził:

I. udział wynoszący 1/2 we współwłasności zabudowanej działki gruntu nr … o powierzchni 0,2262 ha, położonej w …; działka gruntu zabudowana była budynkiem mieszkalnym, budynkiem biurowo-usługowym oraz budynkiem garażowo-magazynowym;

II. udział wynoszący 1/2 we współwłasności:

a) samochodu osobowego …;

b) prowadzonego przez …. przedsiębiorstwa … w spadku, stanowiącego zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, na które składają się w szczególności:

· samochód osobowy …,

· samochód ciężarowy …,

· samochód ciężarowy …,

· samochód specjalny …,

· samochód specjalny …,

· inne składki majątkowe m.in. takie jak: miernik parametrów instalacji elektrycznych, komputer, doświadczenie, wiedza, zdolności techniczne i zawodowe udokumentowane m.in. przez referencje, środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym,

· projekt badawczo-rozwojowy,

· wierzytelność z tytułu zwrotu środków dofinansowania do projektu,

· zobowiązania z dwóch umów pożyczki.

28 kwietnia 2023 r. Pan, Pana matka oraz Pana brat przyrodni zawarli umowę o dział spadku oraz zniesienie współwłasności.

Z zawartej umowy wynika, że:

1\. Pan, Pana matka oraz Pana brat przyrodni dokonali działu spadku po …. w ten sposób, że nabył Pan udział wynoszący 1/2 we współwłasności zabudowanej działki gruntu nr …;

2\. Pan, Pana matka oraz Pana brat przyrodni dokonali działu spadku po … i zniesienia współwłasności w ten sposób, że nabył Pan:

a) własność samochodu osobowego marki …,

b) własność prowadzonego przez … przedsiębiorstwa … w spadku, stanowiącego zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 551 ustawy Kodeks cywilny.

Dział spadku pomiędzy Panem i Pana matką (o którym mowa w pkt 1) nastąpił tytułem nieodpłatnym oraz dział spadku i zniesienie współwłasności pomiędzy Panem i Pana matką (o którym mowa w pkt 2) nastąpił tytułem nieodpłatnym, natomiast dział spadku pomiędzy Panem oraz Pana bratem przyrodnim (o którym mowa w pkt 1) nastąpił tytułem odpłatnym oraz dział spadku i zniesienie współwłasności pomiędzy Panem oraz Pana bratem przyrodnim (o którym mowa w pkt 2) nastąpił tytułem odpłatnym. W tym miejscu należy wskazać, że Pan oraz Pana brat przyrodni ustalili spłatę należną Pana bratu przyrodniemu na kwotę 310 000 zł.

Ponadto, jak wynika z przedmiotowej umowy, zobowiązał się Pan wobec brata przyrodniego do całkowitej spłaty dwóch umów pożyczek, o których mowa wyżej. Dodatkowo, co istotne na gruncie analizowanej sprawy, 2 marca 2023 r. otworzył Pan jednoosobową działalność gospodarczą.

W uzupełnieniu wniosku doprecyzował Pan, że spadkodawca prowadził działalność gospodarczą głównie w zakresie budowy sygnalizacji świetlnych, budowy oświetlenia drogowego, utrzymania i konserwacji sygnalizacji świetlnych, wykonywania instalacji elektrycznych. Prowadzi Pan działalność gospodarczą w tym samym zakresie, co prowadził spadkodawca, tj. głównie w zakresie budowy sygnalizacji świetlnych, budowy oświetlenia drogowego, utrzymania i konserwacji sygnalizacji świetlnych, wykonywania instalacji elektrycznych. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej opodatkowany jest Pan podatkiem dochodowym od osób fizycznych w formie podatku liniowego (19%). Prowadzi Pan podatkową księgę przychodów i rozchodów. W oparciu o nabyte składniki majątku kontynuuje Pan działalność w zakresie, w jakim w oparciu o te składniki prowadził spadkodawca.

Przedmiot Pana zapytania stanowią środki trwałe takie jak:

· działka gruntu zabudowana budynkiem biurowo-usługowym oraz budynkiem garażowo-magazynowym;

· samochód osobowy …;

· samochód ciężarowy …;

· samochód ciężarowy …;

· samochód specjalny …;

· miernik parametrów instalacji elektrycznych …;

· komputer …;

· zestaw komputerowy …;

· zestaw komputerowy …;

· stanowisko badawcze;

· szafa sterownicza;

· oprogramowanie …, …, 3 x licencja …;

· serwer …;

· panele fotowoltaiczne wraz z osprzętem;

· minikoparka …;

· minikoparka … .

Wszystkie będące przedmiotem wniosku środki trwałe były wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych przez spadkodawcę oraz były amortyzowane przez spadkodawcę.

Poniżej przesyła Pan szczegóły w tym zakresie:

· obiekt biurowo-usługowy oraz budynek garażowo-magazynowy zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych przez spadkodawcę 4 grudnia 2002 r., pierwszy odpis amortyzacyjny został dokonany w styczniu 2003 r., przyjęto stawkę liniową 10%, środek ten został całkowicie zamortyzowany;

· samochód ciężarowy … został wprowadzony do ewidencji środków trwałych przez spadkodawcę 27 kwietnia 2007 r., pierwszy odpis amortyzacyjny został dokonany w maju 2007 r., przyjęto stawkę liniową 60%, środek ten został całkowicie zamortyzowany;

· miernik parametrów instalacji elektrycznych … został wprowadzony do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych 17 sierpnia 2012 r., pierwszy odpis amortyzacyjny został dokonany we wrześniu 2012 r., przyjęto stawkę liniową 10%, środek ten został całkowicie zamortyzowany;

· komputer … został wprowadzony do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych 18 grudnia 2013 r., pierwszy odpis amortyzacyjny został dokonany w grudniu 2013 r., przyjęto amortyzację jednorazową, środek ten został całkowicie zamortyzowany;

· samochód specjalny … został wprowadzony do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych w dniu 1 lipca 2014 r., pierwszy odpis amortyzacyjny został dokonany w lipcu 2014 r., przyjęto amortyzację jednorazową, środek ten został całkowicie zamortyzowany;

· samochód ciężarowy … został wprowadzony do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych 31 grudnia 2015 r., pierwszy odpis amortyzacyjny został dokonany w grudniu 2014, przyjęto amortyzację jednorazową, środek ten został całkowicie zamortyzowany;

· zestaw komputerowy … został wprowadzony do ewidencji środków trwałych 20 lutego 2017 r., pierwszy odpis amortyzacyjny został dokonany w marcu 2017 r., przyjęto stawkę liniową 30%, środek ten został całkowicie zamortyzowany;

· zestaw komputerowy \`(...)\` został wprowadzony do ewidencji środków trwałych 29 grudnia 2017 r., pierwszy odpis amortyzacyjny został dokonany w grudniu 2017 r., przyjęto amortyzację jednorazową, środek ten został całkowicie zamortyzowany;

· stanowisko badawcze zostało wprowadzone do ewidencji środków trwałych 25 października 2018 r., pierwszy odpis amortyzacyjny został dokonany w listopadzie 2018 r., przyjęto stawkę degresywną 30% z mnożnikiem 3,00, środek ten został całkowicie zamortyzowany;

· szafa sterownicza została wprowadzona do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych 29 października 2018 r., pierwszy odpis amortyzacyjny został dokonany w listopadzie 2018 r., przyjęto stawkę degresywną 18% z mnożnikiem 3,00, środek ten został całkowicie zamortyzowany;

· oprogramowanie … , … , 3 x licencja … zostało wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych 8 kwietnia 2019 r., pierwszy odpis amortyzacyjny został dokonany w maju 2019 r., przyjęto stawkę liniową 50%, środek ten został całkowicie zamortyzowany;

· serwer … został wprowadzony do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych 6 maja 2019 r., pierwszy odpis amortyzacyjny został dokonany w czerwcu 2019 r., przyjęto stawkę degresywną 20% z mnożnikiem 3,00, środek ten został całkowicie zamortyzowany;

· panele fotowoltaiczne wraz z osprzętem zostały wprowadzone do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych 30 czerwca 2020 r., pierwszy odpis amortyzacyjny został dokonany w czerwcu 2020 r., przyjęto amortyzację jednorazową, środek ten został całkowicie zamortyzowany;

· minikoparka … została wprowadzona do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych 4 listopada 2020 r., pierwszy odpis amortyzacyjny został dokonany w listopadzie 2020 r., przyjęto amortyzację jednorazową, środek ten został całkowicie zamortyzowany;

· minikoparka … została wprowadzona do ewidencji środków trwałych 1 kwietnia 2022 r., pierwszy odpis amortyzacyjny został dokonany w kwietniu 2022 r., przyjęto amortyzację jednorazową, środek ten został całkowicie zamortyzowany;

· samochód osobowy … został wprowadzony do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych 2 stycznia 2023 r., pierwszy odpis amortyzacyjny został dokonany w lutym 2023 r., przyjęto stawkę liniową 20%, środek ten został zamortyzowany częściowo, ostatni odpis amortyzacyjny został dokonany w kwietniu 2023 r.

Budynki posadowione na działce nr … zostały sklasyfikowane zgodnie z Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych w następujący sposób:

· budynek mieszkalny PKOB 1110;

· budynek biurowo-usługowy PKOB 1220;

· budynek magazynowy PKOB 1252.

Środki trwałe nabyte przez Pana w drodze działu spadku i zniesienia współwłasności zostały przez Pana przyjęte do używania. Wprowadził je Pan do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych 1 maja 2023 r. i przyjął do używania, niemniej jednak do dnia dzisiejszego nie dokonał Pan żadnego odpisu amortyzacyjnego.

**Pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)**

1\. W jakiej wysokości powinien Pan ustalić wartości początkowe środków trwałych, wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej, stanowiących przedmiot zapytania?

2\. Czy będzie miał Pan prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej środków trwałych, wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej, stanowiących przedmiot zapytania?

**Pana stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)**

Ad. 1.

Pana zdaniem, za wartość początkową środków trwałych winien Pan uznać ich wartość rynkową z dnia nabycia spadku, na podstawie art. 19 ust. 3 w zw. z art. 22g ust. 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ad. 2.

Pana zdaniem, odpisy amortyzacyjne od tak ustalonej wartości początkowej środków trwałych będą stanowiły koszty uzyskania przychodów na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 45a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610 ze zm.):

Spadek stanowią prawa i obowiązki majątkowe zmarłego, które z chwilą jego śmierci przechodzą na jedną lub kilka osób, stosownie do przepisów niniejszej ustawy.

W myśl art. 924 i 925 Kodeksu cywilnego:

Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

Powyższe oznacza, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej.

Stosownie zaś do treści art. 1035 Kodeksu cywilnego:

Jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego stosuje się przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

Jednak zgodnie z art. 1036 ww. ustawy:

Istnieje możliwość rozporządzenia przez spadkobierców prawem lub rzeczą należącą do spadku, mimo istnienia współwłasności, jeśli następuje to za zgodną wolą wszystkich spadkobierców.

Stosownie do art. 1037 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego:

Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

Dział spadku odbywa się według tych samych zasad co zniesienie współwłasności w częściach ułamkowych (art. 210 ˗ 212 w związku z art. 1035 Kodeksu cywilnego).

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. W wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom, przechodzą na nich, ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Umowa o dział spadku lub prawomocne orzeczenie sądowe o dziale spadku stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadły poszczególnym spadkobiercom. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

Dział spadku jest czynnością dokonywaną wyłącznie między samymi spadkobiercami dziedziczącymi po tym samym spadkodawcy. Dział spadku jest czynnością wtórną, wynikającą z podziału majątku spadkowego, a zatem nie jest tą samą czynnością co zniesienie współwłasności.

W myśl art. 210 ww. ustawy:

Każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. (…)

Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

W myśl art. 211 i 212 Kodeksu cywilnego:

Zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić, przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, bądź przez podział cywilny, polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej i podziale uzyskanej ceny stosownie do wielkości udziałów współwłaścicieli. W rezultacie w wyniku zniesienia współwłasności dochodzi więc jedynie do nowego ukształtowania prawa własności poprzez odebranie temu prawu cechy wspólności.

Stosownie do art. 195 Kodeksu cywilnego:

Własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).

Istota współwłasności polega na tym, że współwłaścicielom przysługują części wspólnego prawa własności (tzw. udziały), którymi mogą swobodnie rozporządzać. Dopóki więc istnieje współwłasność można mówić tylko o istnieniu udziałów w tym prawie, o ich nabywaniu i zbywaniu, a nie o prawie do części rzeczy, o jej zbywaniu, bądź nabywaniu w częściach. Współwłaściciele mają swoje udziały w prawie, ale nie w rzeczy. Będąca przedmiotem współwłasności rzecz jest niepodzielna i każdemu ze współwłaścicieli przysługuje prawo do całej rzeczy w trakcie trwania współwłasności, a nie jedynie do jej części określonej wielkością jego udziału. Każdy ze współwłaścicieli ma jednakowe prawo do całej rzeczy, ograniczone jedynie takim samym prawem pozostałych współwłaścicieli, a mianowicie każdy jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli (art. 206 Kodeksu cywilnego). W momencie nabycia udziału w prawie własności każdy ze współwłaścicieli staje się współwłaścicielem całej nieruchomości będącej przedmiotem współwłasności, a więc każdego metra kwadratowego tej nieruchomości. Będąca przedmiotem współwłasności rzecz jest niepodzielna i każdemu ze współwłaścicieli przysługuje prawo do całej rzeczy w trakcie trwania współwłasności.

Jednym ze sposobów zniesienia współwłasności jest fizyczny podział rzeczy wspólnej między współwłaścicielami. W rezultacie w wyniku zniesienia współwłasności dochodzi do nowego ukształtowania prawa własności poprzez odebranie temu prawu cechy wspólności. Następuje to w drodze przyznania każdemu ze współwłaścicieli wyodrębnionej (podzielonej) rzeczy współwłasności.

Zniesienie współwłasności nie stanowi nabycia rzeczy, jeżeli mieści się w ramach udziału jaki przypadał byłym współwłaścicielom w rzeczy wspólnej i odbyło się bez spłat i dopłat.

Ponadto, należy wyjaśnić, że o tym, czy w wyniku zniesienia współwłasności doszło do nowego nabycia ponad wcześniej posiadany udział decyduje porównanie wartości tych nieruchomości, a nie ich powierzchni.

Tak więc, co do zasady, zniesienie współwłasności jest formą nowego nabycia tylko wówczas, gdy w wyniku tego zniesienia współwłasności podatnik otrzymuje nieruchomość (lub inny składnik), której wartość po dokonanym podziale przekracza wartość udziału jaki pierwotnie podatnikowi przysługiwał. Zatem, jeżeli przy dokonaniu zniesienia współwłasności wystąpiło przysporzenie majątku ponad posiadany udział przed zniesieniem współwłasności oznacza to, że dla części udziału w nieruchomości (składnika majątku) nabytego w drodze zniesienia współwłasności dniem nabycia będzie dzień, w którym nastąpiło zniesienie współwłasności.

Zgodnie z teorią prawa rzeczowego przyznanie danej osobie na wyłączną własność rzeczy w drodze zniesienia współwłasności jest nabyciem tych rzeczy.

Natomiast, biorąc pod uwagę przyjętą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, nabyciem rzeczy w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie jest przyznanie jej na wyłączną własność jednemu ze współwłaścicieli w wyniku dokonanego zniesienia współwłasności, jeśli:

· podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty, lub

· wartość rzeczy mieści się w udziale, jaki przysługiwał tej osobie w majątku wspólnym.

Jeżeli więc spełnione są wymienione wyżej warunki, dział spadku lub zniesienie współwłasności nieruchomości (składnika majątku) nie może być rozpatrywane w kategoriach nabycia. W takiej sytuacji za datę jej nabycia uznać należy datę pierwotnego nabycia udziału w nieruchomości (składnika majątku). Jeżeli jednak na skutek dokonanego działu spadku lub zniesienia współwłasności przysługujący danej osobie udział ulega powiększeniu lub też towarzyszą mu spłaty i dopłaty, wówczas czynność ta skutkuje nabyciem ponad dotychczas posiadany udział.

Tym samym, data działu spadku lub zniesienia współwłasności będzie również datą nabycia tej części składnika majątku, o którą zwiększył się udział w niej po dokonaniu zniesienia współwłasności.

Z przedstawionego opisu stanu faktycznego wynika, że 3 września 2022 r. zmarł Pana ojciec - … . 19 września 2022 r. został sporządzony akt poświadczenia dziedziczenia, na podstawie którego spadek po zmarłym … nabyli po 1/3 Pan, Pana matka oraz Pana brat przyrodni.

Ponadto, z uwagi na to, że Pana zmarły ojciec - … , był przedsiębiorcą i prowadził jednoosobową działalność gospodarczą 19 września 2022 r. spadkobiercy, a więc Pan, Pana matka oraz Pana brat przyrodni powołali zarządcę sukcesyjnego.

W skład spadku po zmarłym … wchodził:

I. udział wynoszący 1/2 we współwłasności zabudowanej działki gruntu nr … o powierzchni 0,2262 ha, położonej w … , działka gruntu zabudowana była budynkiem mieszkalnym, budynkiem biurowo-usługowym oraz budynkiem garażowo-magazynowym;

II. udział wynoszący 1/2 we współwłasności:

a) samochodu osobowego … ;

b) prowadzonego przez … przedsiębiorstwa … w spadku, stanowiącego zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 551 Kodeksu cywilnego, na które składają się w szczególności:

· samochód osobowy … ,

· samochód ciężarowy … ,

· samochód ciężarowy … ,

· samochód specjalny … ,

· samochód specjalny …,

· inne składki majątkowe m.in. takie jak: miernik parametrów instalacji elektrycznych, oraz komputer doświadczenie, wiedza, zdolności techniczne i zawodowe udokumentowane m.in. przez referencje środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym,

· projekt badawczo-rozwojowy,

· wierzytelność z tytułu zwrotu środków dofinansowania do ww. projektu,

· zobowiązania z dwóch umów pożyczki.

28 kwietnia 2023 r. Pan, Pana matka oraz Pana brat przyrodni zawarli umowę o dział spadku oraz zniesienie współwłasności.

Z zawartej umowy wynika, że:

1) Pan, Pana matka oraz Pana brat przyrodni dokonali działu spadku po … w ten sposób, że nabył Pan udział wynoszący 1/2 we współwłasności zabudowanej działki gruntu nr … ;

2) Pan, Pana matka oraz Pana brat przyrodni dokonali działu spadku po … i zniesienia współwłasności w ten sposób, że nabył Pan:

· własność samochodu osobowego marki … ,

· własność prowadzonego przez … przedsiębiorstwa … w spadku, stanowiącego zespół składników materialnych i niematerialnych przeznaczonych do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu art. 551 ustawy Kodeks cywilny.

Dział spadku pomiędzy Panem i Pana matką (o którym mowa w pkt 1) nastąpił tytułem nieodpłatnym oraz dział spadku i zniesienie współwłasności pomiędzy Panem i Pana matką (o którym mowa w pkt 2) nastąpił tytułem nieodpłatnym, natomiast dział spadku pomiędzy Panem oraz Pana bratem przyrodnim (o którym mowa w pkt 1) nastąpił tytułem odpłatnym oraz dział spadku i zniesienie współwłasności pomiędzy Panem oraz Pana bratem przyrodnim (o którym mowa w pkt 2) nastąpił tytułem odpłatnym. W tym miejscu należy wskazać, że Pan oraz Pana brat przyrodni ustalili spłatę należną Pana bratu przyrodniemu na kwotę 310 000 zł.

Ponadto, jak wynika z przedmiotowej umowy, zobowiązał się Pan wobec brata przyrodniego do całkowitej spłaty dwóch umów pożyczek, o których mowa wyżej. Dodatkowo, co istotne na gruncie analizowanej sprawy, 2 marca 2023 r. otworzył Pan jednoosobową działalność gospodarczą. Z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej opodatkowany jest podatkiem dochodowym od osób fizycznych w formie podatku liniowego (19%). W oparciu o nabyte składniki majątku kontynuuje Pan działalność w zakresie, w jakim w oparciu o te składniki prowadził spadkodawca.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika zatem, że:

· dział spadku i zniesienie współwłasności pomiędzy Panem i Pana matką nastąpiło tytułem nieodpłatnym;

· dział spadku i zniesienie współwłasności pomiędzy Panem oraz Pana bratem przyrodnim nastąpiło tytułem odpłatnym.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2647 ze zm.):

Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy.

Stosownie do art. 22 ust. 8 ww. ustawy:

Kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych (odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie z art. 22a– 22o, z uwzględnieniem art. 23 (…).

W myśl art. 22a ust. 1 cyt. ustawy:

Amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 22c, stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie, kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania:

1) budowle, budynki oraz lokale będące odrębną własnością,

2) maszyny, urządzenia i środki transportu,

3) inne przedmioty

\- o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą albo oddane do używania na podstawie umowy najmu, dzierżawy lub umowy określonej w art. 23a pkt 1, zwane środkami trwałymi.

Zgodnie z art. 22c pkt 2 ww. ustawy o PIT:

Amortyzacji nie podlegają budynki mieszkalne wraz ze znajdującymi się w nich dźwigami, lokale mieszkalne stanowiące odrębną nieruchomość, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego oraz prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, służące prowadzonej działalności gospodarczej lub wydzierżawiane albo wynajmowane na podstawie umowy.

W myśl art. 22d ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Składniki majątku, o których mowa w art. 22a-22c, z wyłączeniem składników wymienionych w ust. 1, wprowadza się do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych zgodnie z art. 22n, najpóźniej w miesiącu przekazania ich do używania. Późniejszy termin wprowadzenia uznaje się za ujawnienie środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 4.

Z przepisu art. 22h ust. 1 pkt 1 ww. ustawy wynika, że:

Odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od wartości początkowej środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem art. 22k, począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek lub wartość wprowadzono do ewidencji (wykazu), z zastrzeżeniem art. 22e, do końca tego miesiąca, w którym następuje zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych z ich wartością początkową lub w którym postawiono je w stan likwidacji, zbyto lub stwierdzono ich niedobór; suma odpisów amortyzacyjnych obejmuje również odpisy, których, zgodnie z art. 23 ust. 1, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.

Artykuł 22h ust. 2 cyt. ustawy stanowi, że:

Podatnicy, z zastrzeżeniem art. 22I i 22ł, dokonują wyboru jednej z metod amortyzacji określonej w art. 22i-22k dla poszczególnych środków trwałych przed rozpoczęciem ich amortyzacji; wybraną metodę stosuje się do pełnego zamortyzowania danego środka trwałego.

Stosownie do art. 22g ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Za wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych z uwzględnieniem ust. 2-18 uważa się w razie odpłatnego nabycia - cenę ich nabycia, a jeżeli były używane przez podatnika przed wprowadzeniem ich do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych i nie były wcześniej amortyzowane – cenę ich nabycia, nie wyższą jednak od ich wartości rynkowej.

Zgodnie zaś z art. 22g ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W razie nabycia środka trwałego w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób - za jego wartość początkową uważa się wartość rynkową z dnia nabycia, chyba że umowa darowizny albo umowa o nieodpłatnym przekazaniu określa tę wartość w niższej wysokości.

Natomiast stosownie do treści art. 22g ust. 15 powołanej ustawy:

W razie nabycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części w drodze spadku lub darowizny, łączną wartość początkową nabytych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych stanowi suma ich wartości rynkowej, nie wyższa jednak od różnicy pomiędzy wartością tego przedsiębiorstwa albo jego zorganizowaną częścią a wartością składników mienia, niebędących środkami trwałymi ani wartościami niematerialnymi i prawnymi, określoną dla celów podatku od spadków i darowizn.

W myśl art. 22g ust. 16 ww. ustawy:

Przy ustalaniu wartości początkowej poszczególnych środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, zgodnie z ust. 1 pkt 3-5 oraz ust. 2, 8, 9, 14 i 15, przepis art. 19 stosuje się odpowiednio.

W myśl art. 19 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Wartość rynkową, o której mowa w ust. 1, rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia.

W tym miejscu należy wskazać na przepis art. 22g ust. 11 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w myśl którego:

W razie gdy składnik majątku stanowi współwłasność podatnika, wartość początkową tego składnika ustala się w takiej proporcji jego wartości, w jakiej pozostaje udział podatnika we własności tego składnika majątku, zasada ta nie ma zastosowania do składników majątku stanowiących wspólność majątkową małżonków, chyba że małżonkowie wykorzystują składnik majątku w działalności gospodarczej prowadzonej odrębnie.

Z analizy przedstawionych we wniosku okoliczności wynika, że składniki majątku opisane we wniosku zostały nabyte przez Pana w dwóch okresach, tj.:

· w wyniku nabycia spadku oraz

· w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności.

Odnosząc się zatem do sposobu ustalenia wartości początkowej wskazanych we wniosku składników majątku należy wskazać, że w przedmiotowej sprawie wartość początkową poszczególnych środków trwałych należy ustalić w zróżnicowany sposób, inny dla części nabytej w spadku po zmarłym ojcu, inny dla nabycia w drodze nieodpłatnego działu spadku i zniesienia współwłasności oraz inny dla nabycia w drodze odpłatnego działu spadku i zniesienia współwłasności.

Z dniem śmierci ojca, tj. 3 września 2022 r., nabył Pan w drodze spadku przypadające na Pana udziały w składnikach majątku, o których mowa we wniosku. Wartość początkową środków trwałych nabytych w drodze spadku winien Pan określić, w takiej proporcji ich wartości, w jakiej pozostawał Pana udział we własności tych składników majątku, według wartości rynkowej z dnia nabycia spadku, zgodnie z cytowanym powyżej art. 22g ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie należy zaznaczyć, że zgodnie z cytowanym powyżej art. 22g ust. 15 ww. ustawy, łączną wartość początkową środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nabytych w drodze spadku, winna stanowić suma ich wartości rynkowej z dnia nabycia spadku nie wyższa jednak od różnicy pomiędzy wartością tego przedsiębiorstwa albo jego zorganizowaną częścią, a wartością składników mienia, niebędących środkami trwałymi ani wartościami niematerialnymi i prawnymi, określoną dla celów podatku od spadków i darowizn.

Innymi słowy, nabyte w drodze spadku środki trwałe (z uwzględnieniem przypadającego udziału we współwłasności), może Pan wycenić wg wartości rynkowej z dnia nabycia spadku, z zastosowaniem cytowanego wyżej przepisu art. 19, nie wyższej jednak niż ich wartość określona dla celów podatku od spadków i darowizn.

Natomiast z dniem zawarcia umowy odpłatnego działu spadku i zniesienia współwłasności, winien Pan uwzględnić w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych wartość udziału we współwłasności środków trwałych nabytych w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności, określając ich wartość według ceny ich nabycia z dnia zawarcia ww. umowy, zgodnie z cytowanym powyżej art. 22g ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.

Dodatkowo, w tej części, w której wskazane we wniosku środki trwałe zostały nabyte nieodpłatnie w drodze działu spadku i zniesienia współwłasności, wartość początkową należy ustalić również na podstawie art. 22g ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. w ustalonej proporcjonalnie części wartości rynkowej z dnia zawarcia umowy o dział spadku i zniesienie współwłasności.

Przechodząc natomiast do kwestii możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od środków trwałych, o których mowa we wniosku, wskazać należy, że zgodnie z cytowanym art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nabytych nieodpłatnie, z wyjątkiem nabytych w drodze spadku, jeżeli:

\- nabycie to nie stanowi przychodu z tytułu nieodpłatnego otrzymania rzeczy lub praw lub,

\- dochód z tego tytułu jest zwolniony od podatku dochodowego, lub

\- nabycie korzysta ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn, lub

\- nabycie stanowi dochód, od którego na podstawie odrębnych przepisów zaniechano poboru podatku.

Należy podkreślić, że w zakresie pojęcia „nabycie w drodze spadku” mieszczą się te sytuacje, w których własność przechodzi na spadkobiercę w drodze dziedziczenia, w wyniku zdarzenia, jakim jest otwarcie spadku (śmierć spadkodawcy). Natomiast nieodpłatnego nabycia rzeczy i praw majątkowych w wyniku umowy o dział spadku nie należy traktować w taki sam sposób jak nabycie w drodze dziedziczenia. Dział spadku jest bowiem zniesieniem współwłasności, co doprowadzić może do nabycia rzeczy lub praw ponad odziedziczony udział w spadku. W sytuacji, w której spadkobierca w wyniku działu spadku nabywa prawa ponad udział przez siebie odziedziczony dochodzi do przejścia praw majątkowych, które wcześniej w drodze spadku przeszły na innego spadkobiercę. Zgodnie z teorią prawa rzeczowego przyznanie danej osobie na wyłączną własność rzeczy w drodze zniesienia współwłasności, podziału majątku wspólnego czy działu spadku, jest nabyciem tych rzeczy.

Mając na uwadze treść cyt. art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stwierdzić należy, że nabycie nieodpłatnie, tj. w drodze działu spadku i zniesienia współwłasności, nie mieści się w zakresie sposobu nabycia, który umożliwia zaliczenie odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów. Zatem odpisy amortyzacyjne od tej części wartości początkowej środków trwałych, w której środki te zostaną nabyte nieodpłatnie w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności, stosownie do treści cytowanego powyżej art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a) ww. ustawy, nie będą stanowić kosztów uzyskania przychodów.

Natomiast, nabycie odpłatnie w drodze działu spadku i zniesienia współwłasności mieści się w zakresie sposobu nabycia, który umożliwia zaliczenie odpisów amortyzacyjnych do kosztów uzyskania przychodów. Zatem odpisy amortyzacyjne od tej części wartości początkowej środków trwałych, w której środki te nabyte zostaną odpłatnie w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności, stosownie do treści cytowanego powyżej art. 23 ust. 1 pkt 45a lit. a) ww. ustawy, stanowią koszty uzyskania przychodów.

Również od tej części wartości początkowej środków trwałych, w której środki te nabyte zostały w drodze spadku odpisy amortyzacyjne mogą stanowić koszty uzyskania przychodów.

Środki trwałe należy wprowadzić do ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych najpóźniej w dniu przyjęcia ich do używania.

Reasumując – wartość początkową środków trwałych należy ustalić w następujący sposób:

*   w części, w której środki trwałe zostały nabyte w drodze spadku, w wartości rynkowej z dnia nabycia spadku (data śmierci spadkodawcy), zgodnie z art. 22g ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
*   w części, w której środki trwałe zostały nabyte odpłatnie w drodze działu spadku i zniesienia współwłasności, wg ceny ich nabycia zgodnie z art. 22g ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
*   w części, w której środki trwałe zostały nabyte nieodpłatnie w drodze działu spadku i zniesienia współwłasności, w wartości rynkowej z dnia zawarcia umowy działu spadku i zniesienia współwłasności, zgodnie z art. 22g ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Odpisy amortyzacyjne od tak ustalonej wartości początkowej środków trwałych – z wyjątkiem tej części odpisów, które odpowiadają udziałowi nabytemu w drodze nieodpłatnego działu spadku i zniesienia współwłasności – będzie Pan mógł zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.

**Dodatkowe informacje**

**Informacja o zakresie rozstrzygnięcia**

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Pana i stanu prawnego obowiązującego w dniu zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonałem wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny jest zgodny ze stanem rzeczywistym. W ramach postępowania o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego nie przeprowadzam postępowania dowodowego, lecz opieram się jedynie na stanie faktycznym przedstawionym we wniosku. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Niniejsza interpretacja indywidualna stanowi rozstrzygnięcie tylko i wyłącznie w zakresie składników majątkowych, które zostały przez Pana wskazane w uzupełnieniu wniosku jako stanowiące przedmiot zapytania. A zatem, nie odnosi się do kwestii dotyczącej budynku mieszkalnego posadowionego na wskazanej we wniosku nieruchomości.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we … . Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako „PPSA”.

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

**Podstawa prawna dla wydania interpretacji**

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.).