Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB1-2.4010.8.2025.2.AK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-03-05
Teza: Zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów umorzonej część wierzytelności na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 43 lit. a ustawy o CIT.
Słowa kluczowe: koszt-koszty uzyskania przychodów; umorzenie; wierzytelność
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3. Koszty uzyskania przychodów-Wydatki niestanowiące kosztów uzyskania przychodów-Wierzytelności-Wierzytelności umorzone
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16-ust. 1-pkt 43-lit. a

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,
    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób prawnych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 stycznia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej.
    Uzupełnili go Państwo pismem z 26 lutego 2025 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść
    wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego (ostatecznie sformułowany w uzupełnieniu wniosku)

    Bank (...) jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, funkcjonuje w
    formie spółdzielni na podstawie przepisów ustaw: Prawo bankowe, Prawo spółdzielcze
    oraz ustawy z 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu
    się i bankach zrzeszających. Rokiem podatkowym dla banku jest rok kalendarzowy. Bank
    prowadzi działalność gospodarczą polegającą na odpłatnym świadczeniu usług
    dotyczących m.in. udzielania kredytów. W dniu (...) 2010 r. Bank w ramach umowy
    konsorcjum z innym bankiem zawarł Umowę (...) o kredyt inwestycyjny z „X” Sp. z o.o. na
    kwotę (...) zł, z czego Bank wypłacił kwotę (...) zł, pozostałą część zgodnie z umową
    konsorcjum wypłacił inny bank.
    Kredyt nie był obsługiwany terminowo, już dwa lata później tj. (...) 2012 r. Banki podpisały
    Ugodę nr (...) w sprawie restrukturyzacji zadłużenia z tytułu umowy o kredyt inwestycyjny
    nr (...) z „X” Sp. z o.o. Ugoda ta w dniu (...) 2016 r. została wypowiedziana przez Banki z
    powodów niewywiązywania się z jej postanowień przez kredytobiorcę.
    Dnia (...) 2016 r. nastąpiło otwarcie postępowania sanacyjnego Spółki „X” Sp. z o.o. Kolejne
    lata współpracy ze Spółką „X” to notoryczne składanie apelacji przez Zarządców Spółki od
    wyroków sądów.
    Dnia (...) 2019 r. postanowieniem sądu umorzono postępowanie sanacyjne Spółki „X” Sp. z
    o.o. Do Sądu wpłynęły wnioski banków o rozszerzenie postępowania egzekucyjnego na
    Spółkę „X” oraz wniosek o wydanie dalszych tytułów wykonawczych celem prowadzenia
    egzekucji z różnych składników majątku.
    W sytuacji braku regularnej obsługi kredytu Spółki „X” Bank zgodnie z Rozporządzeniem
    Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie zasad tworzenia rezerw na ryzyko
    związane z działalnością banków utworzył rezerwę (...%) na należność główną Spółki „X”
    Sp. z o.o. w kwocie: (...) zł oraz odpisy aktualizujące na naliczone do dnia (...) 2019 r.
    odsetki w kwocie: (...) zł. Rezerwa celowa na należność główną oraz odpisy aktualizujące
    na odsetki nie zostały uznane za koszty uzyskania przychodu, zatem Bank zapłacił podatek
    od łącznej kwoty: (...).
    W dniu (...) 2019 r. Bank spełniając wymogi art. 34 Rozporządzenia Ministra Finansów z
    dnia 23 kwietnia 2019 .r w sprawie szczególnych zasad rachunkowości banków spisał ww.
    wierzytelność oraz utworzone na nią rezerwy i odpisy aktualizujące na odsetki do
    ewidencji pozabilansowej.
    Bank na dzień (...) 2019 r. na podstawie Uchwały Zarządu Nr (...) z dnia (...) 2019 r.
    postanowił zawiesić dalsze naliczanie odsetek od opisanej należności. Zapis ww. Uchwały
    brzmi: „W przypadku wdrożenia skutecznej egzekucji odsetki od ww. należności zostaną
    naliczone od dnia (...) 2020 r.”.
    Dalszym krokiem dłużników Spółki „X” było ogłoszenie upadłości oraz wyznaczenie -
    Postanowieniem Sądu Rejonowego (...), syndyka masy upadłości Spółki. W sytuacji coraz
    większych trudności banków w odzyskaniu należnych wierzytelności (...) 2021 r. rozpoczęły
    się negocjacje za pośrednictwem adwokata poręczycieli „X” Sp. z o.o. celem osiągnięcia
    porozumienia i zawarcia Ugody. Do Porozumienia doszło dnia (...) 2023 r. pomiędzy
    Bankiem wraz z drugim bankiem w konsorcjum a poręczycielem „X” Sp. z o.o. (Akt
    notarialny numer ...). W Porozumieniu tym w art. 3 został określony stan zadłużenia Spółki
    „X”, który na rzecz Banku obejmuje:
    a) (...) należności głównej,
    b) (...) odsetek umownych za opóźnienie w wysokości czterokrotności stopy lombardowej,
    lecz nie wyższymi niż odsetki maksymalne liczonymi od dnia (...) do dnia zapłaty,
    c) (...) zł koszty postępowań, procesów.
    Łączny stan zadłużenia Spółki „X” wobec Banku wymieniony w art. 3 Porozumienia
    wyniósł: (...) zł.

    W dalszej części Porozumienia (art. 4) poręczyciel Spółki „X” oświadcza, że na podstawie
    art. 518 ust. 1 pkt 1 k.c. zobowiązuje się do zapłaty na rzecz banków kwoty: (...) zł tytułem
    spłaty zadłużenia Spółki „X”, w tym przypadająca część dla Banku to kwota: (...) zł tytułem
    spłaty zadłużenia Spółki „X”.
    Zgodnie z art. 5 Porozumienia Bank wraz z drugim bankiem w konsorcjum zobowiązały
    się, że w terminie (...) dni roboczych od dnia otrzymania pełnej wpłaty kwoty (...) zł (dla
    Banku jest to wymieniona wyżej kwota: (...) zł, pozostała część dla drugiego banku), banki
    przystąpią do zawarcia umowy z „X” Sp. z o.o. w upadłości zgodnie z art. 508 Kodeksu
    Cywilnego o zwolnieniu z długu Spółki „X” Sp. z o.o. w upadłości ponad łączną kwotę (...) zł.
    Bank łącznie z drugim bankiem wypełnił art. 5 Porozumienia podpisując Umowę o
    zwolnieniu z długu pomiędzy: Bankami a Spółką „X” Sp. z o.o., w której to umowie jest
    zapis, że banki oświadczają, iż uzyskują zaspokojenie roszczeń względem zadłużenia
    Spółki „X” w kwocie łącznej (...) zł (dla Banku jest to zwolnienie z długu ponad kwotę: (...) zł,
    pozostała część dotyczy drugiego banku).
    Bank po odzyskaniu kwoty (...) zł rozksięgował odzyskaną należność w następującej
    kolejności:
    1) kwota (...) - kwota stanowiąca odzyskane koszty postępowań i procesów zgodnie z art. 3
    Porozumienia (akt notarialny numer ...)
    2) kwota (...) - kwota odsetek naliczonych do dnia podpisania Porozumienia tj. do dnia (...).
    Pozostała kwota (...) to przychód z tytułu odzyskanej części należności głównej.
    Bank stosując się do wydanej interpretacji indywidualnej znak pisma 0114-KDIP2-
    2.4010.537.2024.2.ASK w sposób wskazany w niniejszej interpretacji uznał odzyskane
    kwoty za stanowiącą lub nie stanowiące dla Banku przychodu.
    Zarząd Banku w dniu (...) 2024 r. Uchwałą Zarządu Nr (...) dokonał uprawdopodobnienia
    nieściągalności pozostałej niespłaconej części ww. wierzytelności w związku z treścią
    Postanowienia, w którym Bank złożył oświadczenie, że uzyskuje zaspokojenie wszystkich
    roszczeń względem zadłużenia Spółki „X”. Na podstawie art. 16 ust 2a pkt 1b Ustawy o
    podatku dochodowym od osób prawnych Zarząd Banku uznał za nieściągalną pozostałą
    część należności głównej (kwota w księgach rachunkowych: (...) zł) i zaliczył rezerwę
    utworzoną na tę nieściągalną część wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów.
    Bank postanowił również spisaną pozostałą część wierzytelności umorzyć w związku z
    podpisaną ze Spółką X Ugodą (zał. Nr (...) Ugody: Umowa o zwolnienie z długu).
    Umorzenie pozostałej części wierzytelności było związane z bankowym postępowaniem
    ugodowym w rozumieniu przepisów o restrukturyzacji (Ugoda: akt notarialny Nr ...).
    Wierzytelność, o której mowa nie była przedawniona.
    Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)
    Czy Bank zachował się prawidłowo w opisanej sytuacji uznając za koszt uzyskania
    przychodu umorzoną część wierzytelności na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 43 a [winno być:
    lit. a – przyp. organu] Ustawy o CIT?
    Państwa stanowisko w sprawie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)
    Bank stoi na stanowisku, że w związku podpisaną Ugodą z poręczycielem (akt notarialny
    nr ...) na mocy której Bank po zaspokojeniu roszczeń względem zadłużenia Spółki X zwolnił
    poręczycieli z pozostałej części długu (kwota ... zł) i umorzoną część wierzytelności zaliczył
    do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 43 Ustawy o podatku
    dochodowym od osób prawnych.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na wstępie należy zaznaczyć, że pytanie przedstawione przez Państwa we wniosku o
    wydanie interpretacji indywidualnej wyznacza zakres przedmiotowy tego wniosku. W
    związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem
    wniosku (Państwa zapytania). Zatem, inne kwestie wynikające z opisu sprawy i własnego
    stanowiska, nieobjęte pytaniem, nie zostały rozpatrzone w niniejszej interpretacji. W tym
    przedmiotem niniejszej interpretacji nie jest kwestia zaliczenia rezerwy na nieściągalną
    część wierzytelności do kosztów uzyskania przychodów oraz weryfikacja przedstawionych
    danych liczbowych.
    Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób
    prawnych (t. j. Dz. U z 2023 r. poz. 2805 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”):
    Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze
    źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z
    wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Koszty poniesione w walutach obcych
    przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z
    ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.
    Konstrukcja przepisu dotyczącego kosztów uzyskania przychodów daje podatnikowi
    możliwość odliczenia dla celów podatkowych wszelkich kosztów (niewymienionych w art.
    16 ust. 1 ustawy o CIT), pod warunkiem, że wykaże ich bezpośredni bądź pośredni związek
    z prowadzoną działalnością, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość
    osiągniętego przychodu. Tak więc, kosztami uzyskania przychodów są wszelkie,
    racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzeniem działalności
    gospodarczej, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie i zachowanie źródła
    przychodów, z wyjątkiem wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.
    Należy przy tym zauważyć, że art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, zawiera nie tylko katalog
    wyłączeń niektórych wydatków z kosztów uzyskania przychodów, ale pewne jego punkty
    stanowią, niezależnie od art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, pozytywną podstawę zaliczenia
    określonych wydatków do kosztów uzyskania przychodów, po spełnieniu wymienionych
    tam warunków.
    I tak, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 43 ustawy o CIT:
    Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów umorzonych kredytów (pożyczek)
    bankowych, w tym nabytych wierzytelności banku hipotecznego, jeżeli ich umorzenie nie
    jest związane z:
    a) bankowym postępowaniem ugodowym w rozumieniu przepisów o restrukturyzacji
    finansowej przedsiębiorstw i banków lub
    b) postępowaniem restrukturyzacyjnym, lub
    c) realizacją programu restrukturyzacji na podstawie odrębnych ustaw.
    W rozumieniu ustawy o CIT tylko niektóre umorzone kredyty mogą stanowić koszt
    uzyskania przychodu.
    Stosownie do art. 6 ustawy z dnia 3 lutego 1993 r. o restrukturyzacji finansowej
    przedsiębiorstw i banków oraz o zmianie niektórych ustaw (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1439):
    1. Bankowe postępowanie ugodowe może dotyczyć:
    1) wyłącznie dłużnika będącego przedsiębiorstwem państwowym, jednoosobową spółką
    Skarbu Państwa lub spółką, w której akcje będące własnością Skarbu Państwa,
    przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek Skarbu Państwa stanowią łącznie
    więcej niż 50%;
    2) Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, w części obejmującej jego zobowiązania
    przejęte - stosownie do odrębnych przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami
    rolnymi Skarbu Państwa - po zlikwidowanych państwowych przedsiębiorstwach
    gospodarki rolnej.

    2. Jeżeli dłużnikiem jest Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, przedmiotem bankowego
    postępowania ugodowego są wierzytelności wobec poszczególnych, zlikwidowanych i
    przejętych przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa państwowych przedsiębiorstw
    gospodarki rolnej.
    Ustawa o CIT nie definiuje pojęcia umorzenia wierzytelności dlatego zasadne jest
    odwołanie się w tym zakresie do reguł wykładni językowej oraz prawa cywilnego. I tak,
    „umorzyć” to „zrezygnować z dalszego postępowania sądowego w określonej sprawie”,
    „zrezygnować całkowicie lub częściowo ze ściągania jakichś należności pieniężnych”
    (https://sjp.pwn.pl).
    Zgodnie z art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r.
    poz. 1061 ze zm., dalej: „Kc”):
    Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie
    przyjmuje.
    Należy dodać, że zwolnienie dłużnika z długu, wymaga umowy stron stosunku
    zobowiązaniowego, tj. zgodnych oświadczeń woli, w tym wyrażenia zgody przez dłużnika
    na dokonanie umorzenia. Jest to niezwykle istotne bowiem należy pamiętać, że umorzenie
    zobowiązania wywołuje co do zasady określony skutek u dłużnika, którym jest obowiązek
    wykazania przychodu.
    Zwolnienie z długu jest (obok spełnienia świadczenia, datio in solutum, potrącenia,
    odnowienia) jednym ze sposobów wygaśnięcia zobowiązania. Tak więc aby uznać, że
    doszło do umorzenia zobowiązania w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 43 ustawy o CIT,
    zobowiązanie dłużnika wobec wierzyciela musi wygasnąć, co oznacza, że nie będzie ono
    dalej istniało. Skoro tak, nie będzie również możliwości dalszego dochodzenia
    wierzytelności, jak również cesji wierzytelności na innego wierzyciela. Następstwem
    umorzenia wierzytelności jest określona strata w majątku wierzyciela w wysokości nigdy
    nieodzyskanej wierzytelności.
    Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy Bank zachował się prawidłowo uznając za
    koszt uzyskania przychodu umorzoną część wierzytelności na podstawie art. 16 ust. 1 pkt
    43 lit. a ustawy o CIT.
    Z opisu sprawy wynika, że Bank w ramach umowy konsorcjum z innym bankiem zawarł
    Umowę o kredyt inwestycyjny z X Sp. z o.o. W sytuacji trudności banków w odzyskaniu
    należnych wierzytelności z tytułu dzielonego kredytu rozpoczęły się negocjacje banków z
    poręczycielem Spółki X celem osiągnięcia porozumienia i zawarcia Ugody. W
    Porozumieniu strony postanowiły, że poręczyciel Spółki X spłaci część zadłużenia Spółki,
    natomiast odnośnie pozostałej części długu, banki przystąpią do zawarcia umowy z X Sp. z
    o.o. zgodnie z art. 508 Kodeksu cywilnego o zwolnieniu z długu Spółki X. Bank łącznie z
    drugim bankiem wypełniły Porozumienie podpisując umowę o zwolnieniu z długu. W
    związku z podpisaną ze Spółką X Ugodą Bank tę część wierzytelności umorzył. Umorzenie
    tej części wierzytelności było związane z bankowym postępowaniem ugodowym w
    rozumieniu przepisów o restrukturyzacji przedsiębiorstw i banków. Wierzytelność nie była
    przedawniona.
    Odnosząc wyżej cytowane przepisy prawa podatkowego do przedstawionego opisu
    sprawy stwierdzić należy, że skoro, jak Państwo wskazali w uzupełnieniu wniosku,
    umorzenie pozostałej części wierzytelności, o której mowa w opisie sprawy, było związane
    z bankowym postępowaniem ugodowym w rozumieniu przepisów o restrukturyzacji
    finansowej przedsiębiorstw i banków oraz wierzytelność ta nie uległa przedawnieniu, to
    mieli Państwo prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów tę umorzoną część
    wierzytelności na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 43 lit. a ustawy o CIT.
    Zatem Państwa stanowisko należało uznać za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie
    zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się
    Państwo do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
    zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
    czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
    1) z zastosowaniem art. 119a;
    2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z
    dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
    3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach
    wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
    interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje
    ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.