Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP2/443-96/10/LŻ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2010-04-30
Teza: Zwolnienie z podatku od towarów i usług czynności, których skutkiem jest dochodzenie roszczeń odszkodowawczych
Słowa kluczowe: odszkodowania; pośrednictwo; roszczenia; stawka-stawki podatku
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 1 lutego 2010r. (data wpływu 2 lutego 2010r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia z podatku od towarów i usług czynności, których skutkiem jest dochodzenie roszczeń odszkodowawczych – **jest nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 2 lutego 2010r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia z podatku od towarów i usług czynności, których skutkiem jest dochodzenie roszczeń odszkodowawczych.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca (dalej: „Spółka”) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT, który w ramach wykonywanej działalności gospodarczej dokonuje sprzedaży opodatkowanej podatkiem od towarów i usług.

Wnioskodawca jest spółką świadczącą m.in. usługi pośrednictwa w zakresie ubezpieczeń osobowych i majątkowych na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 maja 2003r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym. Spółka zawiera umowy agencyjne z zakładami ubezpieczeń, jak również umowy z innymi podmiotami zajmującymi się szeroko rozumianą działalnością ubezpieczeniową, których przedmiotem jest m.in. pośrednictwo w zawieraniu umów o dochodzenie roszczeń o charakterze cywilno - prawnym.

W ramach swojej działalności Wnioskodawca zawarł umowę ze Sp. z o.o., która nie jest towarzystwem ubezpieczeniowym ale podmiotem prywatnym pełniącym funkcję windykatora należności odszkodowawczych. W ramach umowy Wnioskodawca wykonuje czynności polegające na stałym pośrednictwie przy zawieraniu przez Sp. z o.o. umów w zakresie:

1.  likwidacji i obsługi szkód komunikacyjnych (osobowych i rzeczowych) oraz dochodzenia z ich tytułu roszczeń finansowych, oraz
2.  realizacji roszczeń przedsiębiorców związanych z przedmiotem ich działalności. Powyższe usługi są wykonywane bezpośrednio przez Spółkę oraz przez osoby związane ze Sp. z o.o. umową współpracy - zlecenia (współpracowników). Na skutek pośrednictwa Wnioskodawcy dochodzi do nawiązania umowy pomiędzy Sp. z o.o. a poszkodowanym. Działania Wnioskodawcy wspomagają Sp. z o.o. w procesie dochodzenia odszkodowania od osób odpowiedzialnych za szkodę, w tym m.in. Zakładów Ubezpieczeniowych.

W związku z wątpliwościami dotyczącymi zakwalifikowania wykonywanej przez Spółkę działalności w ramach opisanej powyżej umowy ze Sp. z o.o., według rozporządzenia Rady Ministrów z 18 marca 1997r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (Dz. U. Nr 42, poz. 264 ze zm.) stosowanej do zwolnienia z podatku VAT wystąpiono o pisemną interpretację do Urzędu Statystycznego w Łodzi - Ośrodek Standardów klasyfikacyjnych o nadanie symbolu PKWiU.

We wniosku skierowanym do Urzędu Statystycznego Wnioskodawca wskazał, iż w jego ocenie wykonywane czynności na rzecz Sp. z o.o. powinny zostać sklasyfikowane do sekcji K Dział 74 nr 74.11.15-00.90 (Usługi prawne w zakresie dokumentów pozostałe, z wyjątkiem usług notarialnych) albo Dział 74 nr 74.11.17-00.00 (Usługi w zakresie doradztwa prawnego i informacji prawnej pozostałe). Usługi nie powinny być natomiast sklasyfikowane jako „Usługi pomocnicze związane z ubezpieczeniami i funduszami emerytalno-rentowymi bez obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, pozostałe” (PKWiU 67.20.10-00.90)

Charakteryzując przedmiot współpracy ze Sp. z o.o. wskazano, że do obowiązków Wnioskodawcy oraz jego współpracowników należy m.in. pozyskiwanie klientów zainteresowanych zawarciem umów o dochodzenie roszczeń, wykonywanie czynności przygotowawczych zmierzających do zawarcia umów na windykację odszkodowania, w tym udostępnianie formularzy wniosków o zawarcie tych umów i pomoc przy ich wypełnieniu, gromadzenie informacji i dokumentacji potrzebnej do realizacji czynności windykacyjnych przez Sp. z o.o. Podkreślono również, że ani Sp. z o.o. ani Wnioskodawca nie są zakładami ubezpieczeniowymi, a więc wykonywane czynności w ramach tej umowy nie są świadczone bezpośrednio na rzecz zakładu ubezpieczeń. W celu jak najszerszego przedstawienia wykonywanych usług do wniosku dołączony został wyciąg z powyższej umowy.

W odpowiedzi Wnioskodawca otrzymał pismo z dnia 3 września 2009r. klasyfikujące wykonywaną działalność pod nr PKWiU 67.20.10-00.90 - Usługi pomocnicze związane z ubezpieczeniami i funduszami emerytalno rentowymi (bez obowiązkowych ubezpieczeń społecznych), pozostałe.

Niezależnie jeden ze współpracowników Wnioskodawcy pismem z dnia 22 czerwca 2009r. również zwrócił się do Urzędu Statystycznego w Łodzi - Ośrodek Standardów Klasyfikacyjnych o wydanie na jego potrzeby interpretacji klasyfikacyjnej. W odpowiedzi Urząd Statystyczny również sklasyfikował jego działalność pod nr 67.20.10-00.90 - Usługi pomocnicze związane z ubezpieczeniami i funduszami emerytalno rentowymi (bez obowiązkowych ubezpieczeń społecznych), pozostałe.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy czynności wykonywane przez Wnioskodawcę w ramach wskazanej powyżej umowy współpracy zawartej ze Sp. z o.o. podlegają zwolnieniu z podatku VAT na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług Dz. U. (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.)?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku VAT zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy tj. m.in. usługi pośrednictwa finansowego zakwalifikowane w sekcji J ex (65-67) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług z wyłączeniem enumeratywnie wymienionych czynności. Część usług, do których zwolnione z podatku VAT nie będzie miało zastosowania posiada bezpośrednio przypisane nr PKWiU, są to m.in. usługi doradztwa finansowego (PKWiU ex 67.13.10-00.20) oraz usługi doradztwa ubezpieczeniowego oraz wyceny dla towarzystw ubezpieczeniowych (PKWiU ex 67.20.10- 00.20, -00.30), z wyjątkiem świadczonych przez zakład ubezpieczeń w rozumieniu przepisów o działalności ubezpieczeniowej oraz świadczonych w tym zakresie przez podmioty działające w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń. Załącznik nr 4 do ustawy wymienia także niezwolnione z podatku VAT czynności, którym ustawodawca nie przypisał symbolu PKWiU. Należy do nich m.in. usługa ściągania długów oraz faktoringu. W ocenie Spółki wydana przez Urząd Statystyczny interpretacja klasyfikująca wykonywaną przez nią działalność gospodarczą jako usługi pomocnicze związane z ubezpieczeniami i funduszami emerytalno rentowymi (bez obowiązkowych ubezpieczeń społecznych), pozostałe, daje podstawy do zwolnienia usług wykonywanych na podstawie umowy zawartej ze Sp. z o.o. z podatku od towaru i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy. Wykonywane usługi mieszczą się w sekcji J ex (65-67) przytaczanego rozporządzenia i nie stanowią wyjątków, którym ustawodawca przypisał właściwy nr PKWiU oraz wyjątków, których ustawodawca z takiego przypisania zrezygnował.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Ustawodawca w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT określił, iż przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej,
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji,
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Ponadto w art. 8 ust. 3 ustawy wskazano, iż usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, z zastrzeżeniem ust. 4, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych i usług turystyki, o których mowa w art. 119.

Konstrukcja większości przepisów w zakresie podatku od towarów i usług wprowadzając preferencyjną stawkę podatku, albo zwolnienie od podatku, przesądza, że – co do zasady – zastosowanie ich uzależnione jest od zaklasyfikowania danego towaru, bądź usługi do określonego grupowania statystycznego, o powołanym w ustawie albo akcie wykonawczym wydanym na podstawie jej upoważnienia, symbolu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług.

Ponadto klasyfikacją, do której odwołują się przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, jest Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług (PKWiU). Na podstawie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 2009r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU), (Dz. U. Nr 222, poz. 1753), do dnia 31 grudnia 2010r. stosuje się Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług (PKWiU) wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U Nr 42, poz. 264, z późn. zm.).

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o VAT stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku nr 4 do niniejszej ustawy. W poz. 3 omawianego załącznika, jako zwolnione od podatku od towarów i usług wymieniono usługi pośrednictwa finansowego sklasyfikowane w PKWiU w sekcji J ex (65-67), z wyłączeniem:

1.  działalności lombardów, z wyjątkiem usług świadczonych przez banki,
2.  usług polegających na oddaniu w odpłatne użytkowanie rzeczy ruchomej,
3.  usług doradztwa finansowego (PKWiU ex 67.13.10-00.20),
4.  usług doradztwa ubezpieczeniowego oraz wyceny dla towarzystw ubezpieczeniowych (PKWiU ex 67.20.10-00.20,-00.30), z wyjątkiem świadczonych przez zakład ubezpieczeń w rozumieniu przepisów o działalności ubezpieczeniowej oraz świadczonych w tym zakresie przez podmioty działające w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń,
5.  usług ściągania długów oraz faktoringu,
6.  usług zarządzania akcjami, udziałami w spółkach lub związkach, obligacjami i innymi rodzajami papierów wartościowych, z wyjątkiem wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy,
7.  usług przechowywania akcji, udziałów w spółkach lub związkach, obligacji i innych rodzajów papierów wartościowych, z wyjątkiem wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy,
8.  transakcji dotyczących dokumentów ustanawiających tytuł własności,
9.  transakcji dotyczących praw w odniesieniu do nieruchomości.

Użycie przez ustawodawcę oznaczenia ex przy grupowaniu PKWiU, korzystającym ze zwolnienia od podatku od towarów i usług oznacza, że zwolnienie dotyczy tylko danej usługi z danego grupowania.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT, który w ramach wykonywanej działalności gospodarczej dokonuje sprzedaży opodatkowanej podatkiem od towarów i usług.

Wnioskodawca jest spółką świadczącą m.in. usługi pośrednictwa w zakresie ubezpieczeń osobowych i majątkowych na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 maja 2003r. o pośrednictwie ubezpieczeniowym. Spółka zawiera umowy agencyjne z zakładami ubezpieczeń, jak również umowy z innymi podmiotami zajmującymi się szeroko rozumianą działalnością ubezpieczeniową, których przedmiotem jest m.in. pośrednictwo w zawieraniu umów o dochodzenie roszczeń o charakterze cywilno - prawnym. W ramach swojej działalności Wnioskodawca zawarł umowę ze Sp. z o.o., która nie jest towarzystwem ubezpieczeniowym, ale podmiotem prywatnym pełniącym funkcję windykatora należności odszkodowawczych.

Dla usług tych Wnioskodawca wskazał, w ślad za dokonanym na jego wniosek przez Urząd Statystyczny w Łodzi zaklasyfikowaniem, symbol PKWiU 67.20.10-00.90 „Usługi pomocnicze związane z ubezpieczeniami i funduszami emerytalno-rentowym bez obowiązkowych ubezpieczeń społecznych, pozostałe".

Usługi sklasyfikowane w PKWiU z 18 marca 1997r. w grupowaniu 67.20.10-00 stanowią czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 cytowanej ustawy, jednakże korzystają one ze zwolnienia wynikającego z art. 43 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy w powiązaniu z poz. 3 załącznika nr 4.

Natomiast wskazane w pkt 5 poz. 3 załącznika nr 4 do ustawy o VAT, wyłączenie usług ściągania długów i faktoringu ze zwolnienia od podatku od towarów i usług zgodne jest z przepisem art. 13 B(1)(d) Szóstej Dyrektywy 77/388/EWG Rady z dnia 17 maja 1977r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich dotyczących podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku (Dz. Urz. WE L 145 str. 1, ze zm.), obowiązującej do dnia 31 grudnia 2006r., albowiem, stosownie do ww. przepisu Państwa Członkowskie zwalniają, nie naruszając innych przepisów Wspólnoty, na warunkach, które ustalają w celu zapewnienia właściwego i prostego zastosowania zwolnień od podatku i zapobieżenia oszustwom podatkowym, unikaniu opodatkowania lub nadużyciom transakcje, łącznie z negocjacjami, dotyczące depozytu i bieżących rachunków, płatności, transferów, długów, czeków i papierów wartościowych, z wyjątkiem jednakże odzyskiwania długów i factoringu.

Ponadto, zgodnie z treścią przepisu art. 135(1)(d) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 str. 1, ze zm.), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2007r., Państwa członkowskie zwalniają transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące rachunków depozytowych, rachunków bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem windykacji należności.

W przedstawionym we wniosku stanie faktycznym Wnioskodawca wskazał, iż wykonuje czynności polegające na stałym pośrednictwie przy zawieraniu przez Sp. z o.o. umów w zakresie:

1.  likwidacji i obsługi szkód komunikacyjnych (osobowych i rzeczowych) oraz dochodzenia z ich tytułu roszczeń finansowych, oraz
2.  realizacji roszczeń przedsiębiorców związanych z przedmiotem ich działalności. Powyższe usługi są wykonywane bezpośrednio przez Spółkę oraz przez osoby związane ze Sp. z o.o. umową współpracy - zlecenia (współpracowników). Na skutek pośrednictwa Wnioskodawcy dochodzi do nawiązania umowy pomiędzy Sp. z o.o. a poszkodowanym. Działania Wnioskodawcy wspomagają Sp. z o.o. w procesie dochodzenia odszkodowania od osób odpowiedzialnych za szkodę, w tym m.in. Zakładów Ubezpieczeniowych.

W ocenie tut. organu opisane powyżej czynności co prawda nie powodują bezpośrednio „uwolnienia” od ciężaru egzekwowania roszczeń finansowych, jednakże mają charakter usług pomocniczych do usługi windykacji należności odszkodowawczych.

Stosownie do treści przepisu art. 135(1)(d) Dyrektywy 2006/112/WE Rady wyłączeniu ze zwolnienia podlega windykacja należności. Również w poz. 3 załącznika nr 4 do ustawy o VAT do usług wyłączonych ze zwolnienia ustawodawca zaliczył m.in. usługi ściągania długów, nie określając dla tych czynności właściwego grupowania PKWiU. Zatem zaklasyfikowanie przez Urząd Statystyczny przedmiotowej działalności do grupowania PKWiU 67.20.10-00.90 w tym przypadku nie ma znaczenia.

Reasumując, z opisu stanu faktycznego wynika, że czynności które wykonuje Wnioskodawca, czyli czynności przygotowawcze zmierzające do zawarcia umów na windykację odszkodowania, mają na celu ściąganie długów. Zatem czynności te, jako wyłączone ze zwolnienia zgodnie z załącznikiem nr 4 do cyt. ustawy i nieobjęte obniżoną stawką podatku, opodatkowane są według 22% stawki podatku VAT, na podstawie art. 41 ust. 1 ww. ustawy.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Dodatkowo wyjaśnia się, że zgodnie z art. 14b § 3 ww. ustawy – Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Natomiast w myśl art. 14c § 1 tej ustawy, interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Z powyższych przepisów wynika zatem, że przedmiotem interpretacji może być jedynie ocena stanowiska Wnioskodawcy dotyczącego przedstawionego we wniosku stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Organ wydający interpretację nie jest natomiast uprawniony do analizowania i oceny załączonych do wniosku o interpretację dokumentów.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.