Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/2/423-95/12/SD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2012-02-08
Teza: Czy w stosunku do odsetek wypłacanych przez uczestnika cash poolingu będącego posiadaczem salda ujemnego, uczestnikowi cash poolingu będącemu posiadaczem salda dodatniego, znajdują zastosowanie ograniczenia w zakresie uznawania odsetek za koszty uzyskania przychodu, wynikające z przepisów o niedostatecznej kapitalizacji, zawartych w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych?
Słowa kluczowe: cash pooling; kapitalizacja-niedostateczna kapitalizacja; koszt-koszty uzyskania przychodów; odsetki; umowa
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 17 października 2011 r. (data wpływu do tut. BKIP 28 października 2011 r.), uzupełnionym w dniu 31 stycznia 2012 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy w stosunku do odsetek wypłacanych przez Spółkę jako uczestnika cash poolingu będącego posiadaczem salda ujemnego, uczestnikowi cash poolingu będącemu posiadaczem salda dodatniego, znajdują zastosowanie ograniczenia w zakresie uznawania odsetek za koszty uzyskania przychodu, wynikające z przepisów o niedostatecznej kapitalizacji, zawartych w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o pdop (część pytania oznaczonego we wniosku Nr 4) - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 października 2011 r. wpłynął do tut. BKIP wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy w stosunku do odsetek wypłacanych przez Spółkę jako uczestnika cash poolingu będącego posiadaczem salda ujemnego, uczestnikowi cash poolingu będącemu posiadaczem salda dodatniego, znajdują zastosowanie ograniczenia w zakresie uznawania odsetek za koszty uzyskania przychodu, wynikające z przepisów o niedostatecznej kapitalizacji, zawartych w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o pdop. Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z dnia 20 stycznia 2012 r. Znak IBPBI/2/423-1309/11/SD, IBPBII/1/436-161/11/AA, IBPP2/443-1177/11/RSz wezwano do ich uzupełnienia. Uzupełnienia wniosku dokonano w dniu 31 stycznia 2012 r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca wraz z pozostałymi spółkami należącymi do tej samej grupy kapitałowej, ma zamiar skorzystać z usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową (tzw. cash poollng rzeczywisty) oferowanej przez Bank z siedzibą w Polsce. Celem usługi cash poollngu rzeczywistego jest zwiększenie efektywności gospodarczej podmiotów uczestniczących w przedsięwzięciu, poprzez odpowiednie wykorzystanie sumy dziennych sald występujących na rachunkach wszystkich spółek z grupy. Funkcjonujący w Banku model cash poolingu oparty jest na następujących zasadach: Bank na zakończenie każdego dnia roboczego ustala saldo każdego z uczestników cash poolingu w danej walucie na rachunku zgłoszonym bankowi przez klienta dla celów cash poollngu. W oparciu o powyższe Bank stwierdza, który z uczestników cash poollngu na zakończenie danego dnia roboczego posiada saldo dodatnie (tzw. posiadacz dodatni), który zaś posiada saldo ujemne (tzw. posiadacz ujemny). Następnie, na zakończenie danego dnia roboczego, Bank przenosi na posiadaczy dodatnich całość lub część wierzytelności, które przysługiwały Bankowi wobec posiadaczy ujemnych, otrzymując od posiadaczy dodatnich równowartość tych wierzytelności. Przeniesienie to opiera się bądź na metodzie alokacji proporcjonalnej, bądź na metodzie alokacji priorytetowej.

Metoda alokacji proporcjonalnej polega na tym, iż w zależności od sytuacji:

*   w przypadku, gdy suma sald dodatnich jest wyższa niż suma sald ujemnych, na rzecz każdego z posiadaczy dodatnich przelewana jest część sumy wierzytelności w proporcji, w jakiej pozostaje jego saldo dodatnie do sumy sald dodatnich w danym dniu roboczym,
*   w przypadku, gdy suma sald dodatnich jest równa sumie sald ujemnych, na rzecz każdego z posiadaczy dodatnich przelewana jest część sumy wierzytelności w wysokości jego salda dodatniego w danym dniu roboczym,
*   w przypadku, gdy suma sald dodatnich jest niższa niż suma sald ujemnych, na rzecz każdego z posiadaczy dodatnich przelewana jest część sumy wierzytelności do wysokości jego salda dodatniego w danym dniu roboczym, a salda ujemne są zmniejszane w proporcji, w jakiej pozostaje saldo ujemne danego posiadacza ujemnego do sumy sald ujemnych.

Metoda alokacji priorytetowej polega na tym, iż ogólna suma wierzytelności przysługujących Bankowi wobec posiadaczy ujemnych nie jest dzielona proporcjonalnie pomiędzy posiadaczy dodatnich, lecz w zależności od tego, czy saldo na koniec dnia roboczego na rachunku danego posiadacza, służącym do ustalenia salda dla potrzeb cash poolingu, zgłoszonym do usługi cash poolingu, jest dodatnie, czy ujemne - stosuje się odpowiednie priorytety określone cyfrą, wskazujące pierwszeństwo w nabywaniu wierzytelności przez poszczególnych posiadaczy dodatnich bądź w zbywaniu wierzytelności przysługujących Bankowi wobec poszczególnych posiadaczy ujemnych. Na początku następnego dnia roboczego posiadacz dodatni, który pod koniec poprzedniego dnia roboczego nabył od Banku wierzytelności Banku wobec posiadaczy ujemnych, dokonuje zwrotnego przelewu przedmiotowych wierzytelności w wyniku którego ponownie Bankowi (a nie - jak przez okres od zakończenia poprzedniego dnia roboczego do rozpoczęcia następnego dnia roboczego - posiadaczowi dodatniemu) przysługują wierzytelności wobec posiadaczy ujemnych. W efekcie uczestniczenia w cash poolingu spółka, u której w danym dniu wystąpiło na rachunku służącym do ustalenia salda dla potrzeb cash poolingu saldo dodatnie, otrzymuje odsetki wyższe od tych, jakie otrzymałaby w przypadku zdeponowania na rachunku bankowym kwoty w wysokości tego salda, natomiast spółka, u której w danym dniu wystąpiło na rachunku służącym do ustalenia salda dla potrzeb cash poolingu saldo ujemne, płaci odsetki niższe od tych, jakie zapłaciłaby w przypadku zaciągnięcia w Banku kredytu w wysokości tego salda. Natomiast Bank zgodnie z umową z tytułu świadczenia usługi cash poolingu, otrzyma od każdego z posiadaczy rachunków:

*   wynagrodzenie początkowe w kwocie \`(...)\` złotych płatne w dniu zawarcia umowy od każdego rachunku wymienionego w załączniku do umowy - „Posiadacze Rachunków i Rachunki objęte Usługą”; oraz
*   wynagrodzenie roczne w kwocie \`(...)\` złotych, płatne z góry od każdego rachunku wymienionego w załączniku Nr do umowy - „Posiadacze Rachunków i Rachunki objęte Usługą” w dniu zawarcia Umowy. W przypadku wyłączenia rachunku z usługi, odpowiednia część wynagrodzenia jest zwracana proporcjonalnie za pełne miesiące kalendarzowe, w których usługa nie była świadczona.

Na początku każdego dnia roboczego następującego po każdej dacie przelewu wierzytelności, każdy posiadacz rachunków, na rzecz którego w poprzednim dniu roboczym dokonany został przelew wierzytelności, zobowiązuje się dokonać (i dokonuje) zwrotnego przelewu na Bank takich wierzytelności za zapłatą na jego rzecz kwoty nominalnej zbywanej przezeń wierzytelności w walucie, w której jest ona wyrażona, a Bank zobowiązuje się dokonać i dokonuje uznania rachunku tą kwotą. Wszelkie operacje związane z przelewami wierzytelności i zwrotnymi przelewami wierzytelności oraz rozliczeniami związanymi z tymi przelewami są dokonywane przez bank w odniesieniu do każdej waluty osobno.

Wnioskodawca rozważa ewentualnie zawarcie umowy cash poolingu wirtualnego. Usługa cash poolingu wirtualnego polega na kompensacji odsetek, usługa realizowana jest w formie umowy pomiędzy Bankiem, a wybranymi podmiotami gospodarczymi (dalej „klientami”). Stosunki prawne pomiędzy klientami nie są objęte zakresem przedmiotowym umowy kompensacji odsetek na wyznaczonych rachunkach (dalej „Umowa”). Podstawą prawną konstrukcji omawianej usługi jest umowa rachunku bankowego. Każdy z klientów, zawiera z Bankiem odrębną umowę o prowadzenie rachunku bieżącego. Każdy z klientów posiadający rachunek w Banku ma możliwość podpisania z Bankiem umowy kredytowej. Usługa kompensacji odsetek polega na naliczaniu przez Bank odsetek od skonsolidowanych sald netto wszystkich rachunków poszczególnych klientów. Operacja ta ma charakter arytmetyczny i odbywa się na rachunku technicznym prowadzonym przez Bank. Z treści Umowy wynika, iż Bank zobowiązany jest wyliczyć zarówno odsetki od skonsolidowanych sald jak i odrębnie od sald na poszczególnych rachunkach. Odsetki od każdego z dziennych sald faktycznych na poszczególnych rachunkach korygowane są (zmniejszane w przypadku odsetek ujemnych i zwiększane w przypadku odsetek dodatnich) o kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy kwotą odsetek naliczonych dla dziennego salda skompensowanego a łączną kwotą odsetek od dziennych sald faktycznych naliczonych dla poszczególnych rachunków, proporcjonalnie do udziału bezwzględnych dziennych sald faktycznych na tych rachunkach w dziennym saldzie bezwzględnym. Odsetki naliczone według powyższych reguł są księgowane na dobro lub w ciężar każdego z rachunków bieżących klientów. W przypadku wyboru proporcjonalnego systemu dystrybucji nadwyżki skompensowanych odsetek, Bank z tytułu świadczonej usługi pobiera prowizję od każdego z klientów. W przypadku, gdy nadwyżka skompensowanych odsetek byłaby przekazywana wyłącznie na rachunki klientów posiadających salda kredytowe tylko oni będą zobowiązani do zapłacenia prowizji z tytułu świadczonej przez Bank usługi, natomiast gdy cała nadwyżka skompensowanych odsetek zostanie przekazana jednemu podmiotowi, tylko on będzie zobowiązany do zapłacenia Bankowi prowizji.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy w stosunku do odsetek wypłacanych przez uczestnika cash poolingu będącego posiadaczem salda ujemnego, uczestnikowi cash poolingu będącemu posiadaczem salda dodatniego, znajdują zastosowanie ograniczenia w zakresie uznawania odsetek za koszty uzyskania przychodu, wynikające z przepisów o niedostatecznej kapitalizacji, zawartych w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm., zwanej dalej „ustawa o pdop”)? (część pytania oznaczonego we wniosku Nr 4)

Zdaniem Spółki, na wstępie należy zaznaczyć, iż w przypadku cash poolingu nie można uznać, iż mamy do czynienia z pożyczką udzielaną posiadaczowi ujemnemu przez posiadacza dodatniego. Posiadacz ujemny będzie bowiem zawierał wielostronną umowę cash poolingu z bankiem, a nie z posiadaczem dodatnim. Posiadacz dodatni poprzez uczestnictwo w cash poolingu wyrazi jedynie gotowość do chwilowego (na okres pomiędzy zakończeniem jednego dnia roboczego a rozpoczęciem następnego dnia roboczego) przejęcia zobowiązań posiadacza ujemnego wobec banku. Z uwagi na fakt, iż dokonywane przez uczestników cash poolingu - za pośrednictwem banku - czynności nie mają charakteru pożyczki w rozumieniu art. 16 ust. 7b ustawy o pdop, stwierdzić należy, iż przepisy o tzw. niedostatecznej kapitalizacji zawarte w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o pdop, nie mogą tu znaleźć zastosowania. Ponadto, z cytowanych uregulowań wynika, iż ograniczenia w nich przewidziane znajdują zastosowanie, jeżeli wartość zadłużenia podatnika wobec jego kwalifikowanych udziałowców przekroczy określony próg w dniu zapłaty odsetek. Dostrzec należy, iż w przypadku cash poolingu codzienna likwidacja sald ujemnych powoduje wprawdzie powstanie czasowego zadłużenia posiadacza ujemnego wobec posiadacza dodatniego, ma ono jednak charakter krótkotrwały i trwa jedynie od zakończenia jednego dnia roboczego do rozpoczęcia następnego dnia roboczego, kiedy bank dokonuje zwrotnego przeniesienia sald. Zadłużenie to nie istnieje natomiast w momencie zapłaty odsetek, gdyż zobowiązania z tytułu przeniesionych wierzytelności w chwili płatności odsetek faktycznie już nie istnieją. Okoliczność ta ma fundamentalne znaczenie dla analizowanego zagadnienia. Skoro bowiem w chwili zapłaty odsetek zadłużenie wobec kwalifikowanych udziałowców nie istnieje, to ograniczenia w zakresie tzw. niedostatecznej kapitalizacji, zawarte w przepisach art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o pdop, nie mogą znaleźć zastosowania. Biorąc pod uwagę przytoczone wyżej argumenty stwierdzić należy, iż w stosunku do odsetek wypłacanych przez uczestnika cash poolingu, u którego wystąpiło saldo ujemne, uczestnikowi cash poolingu, u którego wystąpiło saldo dodatnie, nie znajdują zastosowania ograniczenia w zakresie uznawania odsetek za koszty uzyskania przychodu, wynikające z przepisów o tzw. niedostatecznej kapitalizacji, zawartych w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o pdop.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Nadmienia się, iż w sprawach będących przedmiotem pytań oznaczonych we wniosku Nr 1-3 i 4 w części dotyczącej pozostałych uczestników usługi cash poolingu oraz Nr 5-6 wydano odrębne rozstrzygnięcia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.