Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB4/423-117/10-4/ŁM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2010-10-28
Teza: Czy od dochodu Zakładu, wykonującego wyłącznie zadania wynikające ze statutu m.in. w zakresie zaopatrzenia miasta i wsi w wodę, odprowadzania ścieków, zarządzania nieruchomościami gminnego zasobu mieszkaniowego, utrzymania gminnego składowiska, oczyszczania ulic, utrzymania zieleni, cmentarzy komunalnych, targowisk oraz gospodarki terenami i ochrona środowiska, należy odprowadzić podatek dochodowy od osób prawnych?
Słowa kluczowe: budżet-zakład budżetowy; dochód; gmina; gospodarka-gospodarka komunalna; jednostka-jednostka organizacyjna-jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej; obowiązek-obowiązek podatkowy; ochrona-ochrona środowiska; osobowość-osobowość prawna; podatek-podatek dochodowy-podatek dochodowy od osób prawnych; zasób-zasoby mieszkaniowe; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1-art. 1; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1-art. 7; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz.770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 26 lipca 2010 r. (data wpływu 28 lipca 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie obowiązku odprowadzenia podatku dochodowego od osób prawnych od dochodu Zakładu – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 lipca 2010 r. został złożony ww. wniosek – uzupełniony pismami z dnia 09 września 2010 r. oraz 25 października 2010 r. - o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie obowiązku odprowadzenia podatku dochodowego od osób prawnych od dochodu Zakładu.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Miejsko - Gminny Zakład Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej działa na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), uchwały Rady Miasta i Gminy w sprawie utworzenia Zakładu Budżetowego Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (t. j. Dz. U. z 1997 r. Nr 9, poz. 43 z późn. zm.), ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 z późn. zm.) oraz statutu nadanego przez Radę Miejską.

Terenem działania Zakładu jest obszar gminy i miasta.

Nadzór merytoryczny nad działalnością Zakładu sprawuje Burmistrz. Zakład jest zakładem budżetowym – jednostką organizacyjną Gminy. Zakład prowadzi działalność na zasadach racjonalnej gospodarki, rachunku ekonomicznego w zakresie uprawnień wynikających z przepisów określających zasady działania zakładów budżetowych.

Celem działania Zakładu jest bieżące i ciągłe zaspakajanie potrzeb mieszkańców Gminy w zakresie usług komunalnych.

Przedmiotem działania Zakładu jest:

1.  w zakresie zarządzania i administrowania powierzonymi nieruchomościami z gminnego zasobu mieszkaniowego i użytkowego:
    1.  wynajmowanie lokali mieszkalnych i użytkowych,
    2.  sprawowanie nadzoru nad prawidłową eksploatacją i stanem technicznym budynków, budowli i lokali stanowiących własność lub współwłasność gminy,
    3.  prowadzenie i nadzorowanie remontów budynków mieszkalnych,
2.  w zakresie zbiorowego dostarczania wody:
    1.  dostarczanie odbiorcom wody, spełniającej obowiązujące normy sanitarne,
    2.  bieżące prace konserwacyjno - remontowe i nadzorowanie funkcjonowania stacji uzdatniania wody, sieci wodociągowej,
    3.  prowadzenie dokumentacji i rozliczanie odbiorców ze zużytej wody,
3.  w zakresie obsługi oczyszczalni ścieków i sieci kanalizacyjnej:
    1.  bieżąca obsługa, naprawy i nadzorowanie urządzeń oczyszczalni ścieków i sieci kanalizacyjnej,
    2.  odbieranie ścieków, prowadzenie ewidencji i pobieranie opłat za odprowadzone ścieki,
    3.  świadczenie usług w zakresie odbioru nieczystości płynnych na terenie miasta i gminy ,
4.  w zakresie zagospodarowania stałych odpadów komunalnych na terenie miasta i gminy (m.in. odbiór nieczystości stałych z posesji gminnych, utrzymania gminnego składowiska odpadów komunalnych),
5.  oczyszczanie ulic, placów i przystanków autobusowych,
6.  utrzymanie zieleni,
7.  utrzymanie cmentarzy komunalnych w mieście ,
8.  utrzymanie targowisk w mieście,
9.  utrzymanie ładu przestrzennego, gospodarka terenami i ochrona środowiska.

Zakład gospodaruje wydzielonym mieniem Gminy zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami.

Zakład prowadzi gospodarkę finansową zgodnie z obowiązującymi przepisami, w ramach środków własnych z prowadzonej działalności statutowej oraz otrzymanej dotacji budżetowej, której wysokość ustala się w budżecie Gminy.

Podstawą gospodarki finansowej Zakładu jest roczny plan finansowy, obejmujący przychody i wydatki, stanowiące koszty oraz stan środków obrotowych i rozliczenie z budżetem jednostki nadrzędnej, sporządzony zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.

Zakład prowadzi samodzielną rachunkowość oraz sporządza sprawozdanie finansowe zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Przychody Zakładu przeznaczone są na pokrywanie kosztów działalności. Kontrole nad prawidłowością rozliczeń Zakładu z budżetem Gminy sprawuje skarbnik Gminy.

W piśmie z dnia 25 października 2010 r. stanowiącym uzupełnienie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Wnioskodawca poinformował, że zasoby mieszkaniowe, którymi zarządza stanowią w 100% własność Urzędu Miejskiego.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy od dochodu Zakładu, wykonującego wyłącznie zadania wynikające ze statutu, m.in. z zakresu zaopatrzenia miasta i wsi w wodę, odprowadzania ścieków, zarządzania nieruchomościami gminnego zasobu mieszkaniowego, utrzymania gminnego składowiska, oczyszczania ulic, utrzymania zieleni, cmentarzy komunalnych, targowisk oraz gospodarki terenami i ochrona środowiska należy odprowadzić podatek dochodowy od osób prawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, z uwagi na to, że Zakład nie posiada osobowości prawnej, Wnioskodawca ma wątpliwości co do zasadności płacenia podatku dochodowego od osób prawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), ustawa reguluje opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób prawnych i spółek kapitałowych w organizacji (…). Przepisy ustawy mają również zastosowanie do jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, z wyjątkiem spółek niemających osobowości prawnej, z zastrzeżeniem ust. 1 i 3 (art. 1 ust. 2 tej ustawy).

Zatem, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej są co do zasady podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych.

Zarówno w przepisach prawa podatkowego, jak i cywilnego brak jest ustawowej definicji jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej. Art. 331 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) stanowi jedynie, że do jednostek organizacyjnych niebędących osobami prawnymi, którym ustawa przyznaje zdolność prawną, stosuje się odpowiednio przepisy o osobach prawnych.

Dla uznania danego podmiotu za jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, musi posiadać on wyodrębnioną strukturę organizacyjną, organ uprawniony do reprezentacji na zewnątrz, a także powinien dysponować odrębnym majątkiem i zasobami ludzkimi.

Istnienie i działalność samorządowych zakładów budżetowych uregulowane zostały w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U z 2009 r. Nr 157, poz. 1240 ze zm.).

Stosownie do art. 14 tej ustawy, zadania własne jednostki samorządu terytorialnego w zakresie:

1.  gospodarki mieszkaniowej i gospodarowania lokalami użytkowymi,
2.  dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego,
3.  wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz,
4.  lokalnego transportu zbiorowego,
5.  targowisk i hal targowych,
6.  zieleni gminnej i zadrzewień,
7.  kultury fizycznej i sportu, w tym utrzymywania terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych,

7a) pomocy społecznej, reintegracji zawodowej i społecznej oraz rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych,

1.  utrzymywania różnych gatunków egzotycznych i krajowych zwierząt, w tym w szczególności prowadzenia hodowli zwierząt zagrożonych wyginięciem, w celu ich ochrony poza miejscem naturalnego występowania,
2.  cmentarzy

\- mogą być wykonywane przez samorządowe zakłady budżetowe.

W myśl natomiast do art. 15 ust. 1 ww. ustawy, samorządowy zakład budżetowy odpłatnie wykonuje zadania, pokrywając koszty swojej działalności z przychodów własnych, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4.

W tym miejscu należy również wskazać na przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 1997 r. Nr 9, poz. 43 ze zm.), w szczególności na art. 2 tej ustawy, w myśl którego gospodarka komunalna może być prowadzona przez jednostki samorządu terytorialnego w szczególności w formach samorządowego zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego.

Wobec powyższego, samorządowe zakłady budżetowe są jednostkami organizacyjnymi nieposiadającymi osobowości prawnej i stosownie do regulacji art. 1 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych są podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych.

Należy ponadto dodać, że samorządowe zakłady budżetowe nie są wymienione w art. 6 tej ustawy, tj. w katalogu podmiotów zwolnionych z podatku dochodowego od osób prawnych, a więc co do zasady ich dochody własne podlegają opodatkowaniu tym podatkiem.

Nadmienia się, iż datą powstania podmiotowości podatkowej zakładu budżetowego jest data wynikająca z aktu o utworzeniu zakładu, wydanego przez uprawniony organ.

Zatem, Wnioskodawca działający w formie samorządowego zakładu budżetowego jest – na podstawie art. 1 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód bez względu na rodzaj źródeł przychodów, z jakich dochód ten został osiągnięty; w wypadkach, o których mowa w art. 21 i 22, przedmiotem opodatkowania jest przychód. Dochodem jest, z zastrzeżeniem art. 10 i 11, nadwyżka sumy przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym; jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą (art. 7 ust. 2).

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż celem działania Zakładu jest bieżące i ciągłe zaspakajanie potrzeb mieszkańców Gminy w zakresie usług komunalnych. Do podstawowych zadań Zakładu należy: zarządzanie i administrowanie powierzonymi nieruchomościami z gminnego zasobu mieszkaniowego i użytkowego, zbiorowe dostarczanie wody, obsługa oczyszczalni ścieków i sieci kanalizacyjnej, zagospodarowanie stałych odpadów komunalnych na terenie miasta i gminy, oczyszczanie ulic, placów i przystanków autobusowych, utrzymanie zieleni, utrzymanie cmentarzy komunalnych, utrzymanie targowisk, utrzymanie ładu przestrzennego, gospodarka terenami i ochrona środowiska.

Odpowiedź w zakresie zadań związanych z zarządzaniem i administrowaniem powierzonymi nieruchomościami z gminnego zasobu mieszkaniowego i użytkowego, które stanowią w 100% własność Urzędu Miejskiego.

W tym miejscu należy wskazać, iż stosownie do treści art. 184 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), zarządzanie nieruchomościami jest działalnością zawodową wykonywaną przez zarządców nieruchomości na zasadach określonych w niniejszej ustawie.

Przepis art. 185 ust. 2 tej ustawy wskazuje, że zarządca nieruchomości lub podmiot prowadzący działalność, o której mowa w art. 184 ust. 3, działa na podstawie umowy o zarządzanie nieruchomością, zawartej z jej właścicielem, wspólnotą mieszkaniową albo inną osobą lub jednostką organizacyjną, której przysługuje prawo do nieruchomości, ze skutkiem prawnym bezpośrednio dla tej osoby lub jednostki organizacyjnej.

Stosownie do art. 185 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zarządca nieruchomości lub podmiot prowadzący działalność, o której mowa w art. 184 ust. 3, nie może czerpać korzyści z zarządzania nieruchomością oprócz pobierania wynagrodzenia, chyba że umowa o zarządzanie stanowi inaczej.

Źródła przychodów określają m.in. przepisy art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zgodnie z którymi przychodami są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, wartość otrzymanych nieodpłatnych świadczeń oraz przychodów w naturze, a w zakresie przychodów związanych z działalnością gospodarczą - przychody należne, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont.

Natomiast art. 12 ust. 4 ww. ustawy, w sposób wyczerpujący określa rodzaje przychodów nie zaliczonych do przychodów podatkowych, co oznacza, że wszystkie inne przychody, poza określonymi w tym przepisie, stanowiące przysporzenie majątkowe – wzrost aktywów podatnika, stanowią przychody, z którymi ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych wiąże powstanie obowiązku podatkowego. Przychodami więc, w rozumieniu ustawy, są te przychody, które wynikają ze źródła przychodów, jakie stanowi działalność gospodarcza i które w następstwie prowadzenia tej działalności stają się należnością, choćby faktycznie środków z tego tytułu jeszcze nie otrzymano.

W konsekwencji, do przychodów podatkowych zalicza się tylko takie przychody, które Zakład otrzymał, bądź są należne. Nie są to zatem przychody jakiekolwiek, lecz tylko te w stosunku, do których Zakładowi przysługuje uprawnienie do ich otrzymania i które stanowią przysporzenie Jego majątku.

W świetle powyższego, wpływające na rachunek Zakładu środki pieniężne z pobieranych czynszów z tytułu najmu lokali stanowiących własność Gminy, nie stanowią przychodów Zakładu dla celów podatku dochodowego od osób prawnych, gdyż środki te na mocy wskazanych powyżej przepisów stanowią dochód własny Gminy.

Zakład, jako zarządca nieruchomości nie jest ich właścicielem, a jedynie działa w imieniu i na rzecz właściciela. Gromadzi jedynie przychody z najmu oraz pokrywa z tych środków koszty związane z utrzymaniem nieruchomości będących własnością Gminy. Zaliczki wpłacane przez najemców na koszty zarządu nieruchomością oraz dostawy mediów gromadzone są na rachunku bankowym Zakładu, a następnie przekazywane dalej w ramach rozliczeń pomiędzy właścicielem lokali (Gminą) a zarządcą, nie stanowią więc dla Wnioskodawcy realnego przysporzenia.

Reasumując, stwierdzić należy, iż nie ma podstaw do uznania środków pieniężnych z tytułu najmu i opłat okołoczynszowych, pobieranych przez Zakład - jako zarządcę nieruchomości należących do Gminy – jako przychodów w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Odpowiedź w zakresie pozostałych zadań wykonywanych przez Zakład, a wymienionych w stanie faktycznym.

Wskazać należy, iż na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wolne od podatku są dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo – techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenie wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego – w części przeznaczonej na te cele.

Powyższe zwolnienie, stosownie do art. 17 ust. 1c pkt 3 ww. ustawy, nie ma zastosowania w samorządowych zakładach budżetowych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, będących podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych – jeżeli przedmiotem ich działalności jest zaspokajanie potrzeb publicznych pośrednio związanych z ochroną środowiska w zakresie: wodociągów i kanalizacji, ścieków komunalnych, wysypisk i utylizacji odpadów komunalnych oraz transportu zbiorowego.

Ponieważ wskazane przez Wnioskodawcę zadania dotyczą działalności związanej z zaspokajaniem potrzeb publicznych, które pośrednio związane są z ochroną środowiska, zwolnienie przedmiotowe wynikające z przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie ma zastosowania. Tym samym, dochody osiągane przez Zakład w ww. zakresie podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Reasumując, dochody Zakładu wykonującego zadania z zakresu zbiorowego dostarczania wody, obsługi oczyszczalni ścieków i sieci kanalizacyjnej, zagospodarowania stałych odpadów komunalnych na terenie miasta i gminy, oczyszczania ulic, placów i przystanków autobusowych, utrzymania zieleni, utrzymania cmentarzy komunalnych, utrzymanie targowisk, utrzymania ładu przestrzennego, gospodarka terenami i ochrona środowiska, podlegają – w myśl art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych - opodatkowaniu tym podatkiem.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, ul. Dąbrowskiego 13, 66-400 Gorzów Wielkopolski, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64 – 100 Leszno.