Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-313/12-2/KG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2012-06-26
Teza: Zwolnienie od podatku usług polegających na pobieraniu krwi pępowinowej.
Słowa kluczowe: krew; stawka-stawki podatku; szpital; usługi-usługi medyczne; zwolnienie-zwolnienie podatkowe; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Szpitala, reprezentowanego przez pełnomocnika adwokata, przedstawione we wniosku z dnia 29 marca 2012 r. (data wpływu 5 kwietnia 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku usług polegających na pobieraniu krwi pępowinowej – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 kwietnia 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku usług polegających na pobieraniu krwi pępowinowej.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Szpital (dalej: Szpital) podjął współpracę z podmiotami zajmującymi się bankowaniem komórek macierzystych takimi jak N Sp. z o.o. oraz „Z”. W ramach podjętej współpracy przedmiotem działalności Szpitala jest pobieranie krwi pępowinowej, która wykorzystywana jest przez ww. podmioty do preparatyki, testowania, zamrażania oraz przechowywania komórek macierzystych zawartych w pobranej przez Szpital krwi pępowinowej. Komórki macierzyste w razie potrzeby mogą służyć przywracaniu zdrowia dawcy lub w przypadku zgodności genetycznej - innych osób. Usługi związane z pobieraniem krwi pępowinowej świadczone są na podstawie umów zawartych pomiędzy Szpitalem a N Sp. z o.o. oraz „Z”. Usługi świadczone przez Szpital pozostają w ścisłym związku z usługami świadczonymi przez ww. podmioty na podstawie umów zawieranych pomiędzy nimi a rodzicami uprawnionymi do sprawowania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, bez dokonania przez Szpital pobrania krwi pępowinowej, wymienione podmioty nie dysponowałyby komórkami macierzystymi, które w założeniu wykorzystywane są do leczenia (opieki medycznej) ludzi. Pobranie krwi następuje na terenie Szpitala, tj. w miejscu porodu. Pobieranie krwi pępowinowej dokonywane jest przez wykwalifikowany personel medyczny Szpitala, zgodnie z ustalonymi standardami. Czynność ta dokonywana jest po otrzymaniu od pacjentki karty zlecenia, którą otrzymała w firmie, z którą podpisała umowę na przechowywanie krwi pępowinowej. W przypadku pacjentek nieposiadających kart zleceń, kierowane jest do nich zapytanie podczas pobytu na oddziale, czy chcą skorzystać z możliwości pobrania i bankowania krwi pępowinowej. Dodatkowo Szpital zawarł umowę z Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa (dalej: RCKK). Krew pobierana jest podobnie jak w przypadku usług świadczonych na rzecz N i Z.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 18 w związku z art. 43 ust. 17 ustawy o podatku od towarów i usług Szpitalowi przysługuje zwolnienie od podatku od towarów i usług, od świadczonych usług polegających na pobraniu krwi pępowinowej wykorzystywanej przez N, „Z” i RCKK do wykonywania czynności polegających na preparatyce oraz zamrożeniu krwi pępowinowej czy, jak w przypadku RCKK przeznaczeniu pobranej krwi pępowinowej, do realizacji programu ochrony zdrowia finansowanego przez Ministerstwo Zdrowia?

Zdaniem Wnioskodawcy, w opisanym stanie faktycznym dla usług realizowanych na rzecz wymienionych podmiotów ma on prawo do stosowania od dnia 1 lipca 2011 r. zwolnienia od podatku od towarów i usług określonego w art. 43 ust. 1 pkt 18 w związku z art. 43 ust. 17 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, gdyż są spełnione następujące przesłanki:

*   wypełniony jest zakres przedmiotowy prawa do stosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług określony w art. 43 ust. 1 pkt 18 w zw. z art. 43 ust. 17 ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem wykonywane usługi są usługami opieki medycznej lub przynajmniej usługami ściśle związanymi z usługami w zakresie opieki medycznej; świadczone usługi służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia.
*   wypełniony jest zakres podmiotowy prawa do stosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług określony w art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o podatku od towarów i usług, przedmiotowe usługi są wykonywane przez podmiot leczniczy.

Jak wskazuje na to wykładnia literalna art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o podatku od towarów i usług w celu skorzystania ze zwolnienia od podatku od towarów i usług usługi z zakresu profilaktyki zachowania ratowania, przywracania i poprawiania zdrowia muszą być powiązane wyłącznie z opieką medyczną. Przepisy o podatku od towarów i usług nie definiują terminu opieka medyczna. Również przepisy prawa medycznego nie zawierają bezpośrednio definicji tego terminu. Przepisy ustawy o działalności medycznej definiują termin „świadczenie zdrowotne”, który z uwagi na powiązania z innymi przepisami prawa medycznego zbieżny jest z pojęciem „opieki medycznej”. Świadczeniem zdrowotnym jest zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy o działalności leczniczej działanie służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania.

Dodatkowo można odnieść się również do definicji językowej terminu opieka. Zgodnie z definicją słownikową, opieka oznacza „troskliwe zajmowanie się kimś, dbanie o kogoś”. Skoro termin „opieka medyczna” jest zbieżny z terminem „świadczenie zdrowotne”, a jednostki współpracujące ze Szpitalem w ramach prowadzonej działalności podejmują czynności objęte treścią art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy o działalności leczniczej, działania podejmowane przez te jednostki w związku z przyjmowaniem krwi pępowinowej do analizy i późniejszym bankowaniem komórek macierzystych powinny być traktowane z punktu widzenia ustawy o podatku od towarów i usług jako usługi podlegające zwolnieniu od podatku.

Aby wykonywane czynności miały status opieki medycznej muszą być bezpośrednio nakierowane na człowieka a nie jego otoczenie. Usługi polegające na pobieraniu krwi pępowinowej i przekazywaniu jej wyspecjalizowanym jednostkom, zajmującym się przechowywaniem wydzielonych komórek macierzystych ściśle związane są z usługami opieki medycznej realizowanymi przez wymienione podmioty, podobnie jest w przypadku RCKK realizującym program ministerialny związany ze zdrowiem. Jeśli usługi świadczone przez wymienione jednostki organizacyjne stanowią usługi opieki medycznej, usługa pobierania krwi pępowinowej powinna być traktowana jako usługa ściśle związana z usługami opieki medycznej świadczonymi przez N, Z czy RCKK. Podlega zatem zwolnieniu od opodatkowania podatkiem od towarów i usług na mocy art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o podatku od towarów i usług. Czynności wstępne polegające na poddaniu krwi pępowinowej w laboratorium badaniom w kierunku określenia jej poszczególnych właściwości m. in. objętości, morfologii, żywotności, komórek, grupy krwi i czynnika RH, zakażeń bakteriologicznych i grzybiczych, zarówno przed jak i po preparatyce poddaniu krwi matki różnym specjalistycznym badaniom stanowi integralną część opieki medycznej, bez której nie może być mowy o ochronie zdrowia. W tym znaczeniu świadczone usługi medyczne, w zakresie pobierania krwi pępowinowej traktować należy jako usługi ściśle związane z usługami opieki medycznej służącym profilaktyce a w niektórych przypadkach zachowaniu ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia konkretnych pacjentów. Nawet jeśli usługa bankowania komórek macierzystych nie stanowi, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o podatku od towarów i usług, usługi w zakresie opieki medycznej, to usługę taką stanowią z pewnością usługi związane z preparatyką i analizą pobranej krwi pępowinowej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast, stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, świadczeniem usług jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ( …).

Ponadto, zgodnie z obowiązującym od dnia 1 stycznia 2011 r. przepisem art. 5a ustawy, towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

Jak wynika z regulacji art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Zgodnie natomiast z obowiązującym od dnia 1 stycznia 2011 r. art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110 wynosi 23%.

Jednakże zarówno w treści ustawy, jak i przepisach wykonawczych, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi, bądź zwolnienie od podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone między innymi w art. 43 ustawy.

Na mocy obowiązującego od dnia 1 lipca 2011 r. art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy, zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze.

Stosownie do art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654) podmiotami leczniczymi są:

1.  przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej we wszystkich formach przewidzianych dla wykonywania działalności gospodarczej, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej,
2.  samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej

*   w zakresie w jakim wykonują działalność leczniczą.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy, zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, świadczone na rzecz podmiotów leczniczych na terenie ich przedsiębiorstw, w których wykonywana jest działalność lecznicza.

Ponadto, na mocy art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy, zwolnieniu podlegają usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów:

1.  lekarza i lekarza dentysty,
2.  pielęgniarki i położnej,
3.  medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. Nr 112, poz. 654, Nr 149, poz. 887 i Nr 174, poz. 1039),
4.  psychologa.

W świetle art. 19a cyt. wyżej przepisu, zwalnia się od podatku świadczenie usług, o których mowa w pkt 18 i 19, jeżeli usługi te zostały nabyte przez podatnika we własnym imieniu ale na rzecz osoby trzeciej od podmiotów, o których mowa w pkt 18 i 19.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 10 ustawy o działalności leczniczej świadczeniem zdrowotnym są działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania.

Należy zauważyć, iż przepisy ustawy o podatku od towarów i usług ani nie posługują się pojęciem świadczenia zdrowotnego, ani też nie odsyłają w zakresie samego zdefiniowania usług opieki medycznej podlegających zwolnieniu do przepisów ww. ustawy o działalności leczniczej.

Zgodnie z art. 43 ust. 17 ustawy, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18, 18a, 22 24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:

1.  nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a lub
2.  ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Natomiast w myśl art. 43 ust. 17a ustawy, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18a, 23, 26, 28, 29 i 33 lit. a, mają zastosowanie do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe.

Analiza powołanych wyżej przepisów art. 43 ust. 17 i ust. 17a ustawy, w kontekście zwolnienia od podatku usług w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 18, pkt 18a ustawy wskazuje, że objęte zwolnieniem od podatku może być także świadczenie usług i dostawa towarów ściśle związanych z usługami w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, o ile te dodatkowe usługi czy towary są niezbędne do wykonywania usługi podstawowej, a ich głównym celem nie jest osiąganie dodatkowego dochodu przez podatnika przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Przy definiowaniu zwolnienia usług w zakresie opieki medycznej, oprzeć należy się przede wszystkim na przepisach Dyrektywy oraz orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości UE. Ze zwolnienia będą generalnie korzystać tylko te czynności, które mają charakter diagnostyczny lub terapeutyczny (leczniczy). Jeśli świadczenie nie będzie służyć profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, to wówczas nie będzie objęte zwolnieniem od podatku VAT.

I tak zgodnie z art. 132 ust. 1 lit. b) i c) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347), zwolnieniu od podatku podlegają:

*   opieka szpitalna i medyczna oraz ściśle z nimi związane czynności podejmowane przez podmioty prawa publicznego lub, na warunkach socjalnych porównywalnych do stosowanych w odniesieniu do instytucji prawa publicznego, przez szpitale, ośrodki medyczne i diagnostyczne oraz inne odpowiednio uznane placówki o podobnym charakterze;
*   świadczenie opieki medycznej w ramach zawodów medycznych i paramedycznych, określonych przez zainteresowane państwo członkowskie.

Ponadto, jak wskazuje Trybunał, pojęcia dotyczące zwolnień należy interpretować w sposób ścisły, ponieważ zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika.

W sprawie CopyGene, o sygn. akt C-262/08, w której istotą sporu była odmowa przyznania prawa do zwolnienia od podatku dla usług polegających na pobraniu, transporcie, badaniu i przechowywaniu krwi pępowinowej w celu wykorzystania komórek macierzystych wskazano, iż działalność tego typu nie korzysta ze zwolnienia z VAT. Trybunał orzekł, że świadczenia wchodzą w zakres pojęcia działalności „ściśle związanej” z „opieką szpitalną i medyczną” tylko wówczas, gdy są rzeczywiście świadczone, jako usługi pomocnicze względem stanowiącej świadczenie główne opieki szpitalnej nad odbiorcami lub opieki medycznej świadczonej na rzecz odbiorców. Jak podkreślił TSUS, z orzecznictwa Trybunału wynika, że świadczenie może być uznane za pomocnicze względem świadczenia głównego, jeżeli nie stanowi celu samego w sobie, lecz środek służący jak najlepszemu skorzystaniu ze świadczenia głównego usługodawcy. W odniesieniu do świadczeń medycznych Trybunał stwierdził, że zważywszy na cel zwolnienia przewidzianego w art. 13 część A ust. 1 pkt b VI Dyrektywy, jedynie świadczenie usług, które logicznie wpisują się w ramy dostarczania usług opieki szpitalnej i medycznej i które w procesie świadczenia tych usług stanowią etap niezbędny, aby osiągnąć cele terapeutyczne, którym te ostatnie służą, mogą stanowić „działalność ściśle (…) związaną” w rozumieniu tego przepisu. W konsekwencji, w opinii TSUE wykładni pojęcia działalności „ściśle związanej” z „opieką szpitalną i medyczną” w rozumieniu art. 13 część A ust. 1 lit. b) VI Dyrektywy należy dokonywać w ten sposób, iż nie obejmuje ono działalności polegającej na pobraniu, transporcie, badaniu i przechowywaniu krwi pępowinowej oraz przechowywaniu komórek macierzystych zawartych w tej krwi, jeżeli opieka medyczna udzielana w warunkach szpitalnych, z którą działalność ta powiązana jest wyłącznie potencjalnie, nie jest przeprowadzona, rozpoczęta bądź też planowana. Dodatkowo w przytoczonej sprawie stwierdza się, iż „usługi są ściśle związane z opieką szpitalną i medyczną (leczeniem szpitalnym i medycznym) jedynie wówczas, gdy są one rzeczywiście świadczone jako usługi pomocnicze względem takiej opieki świadczonej pacjentom jako świadczenie główne, tylko wówczas jeżeli wpisują się one w logiczny sposób w ramy świadczenia tejże opieki i stanowią w procesie świadczenia tejże opieki niezbędny etap, aby osiągnąć cele terapeutyczne, którym służą, gdyż jedynie takie usługi mogą mieć wpływ na koszty opieki zdrowotnej, która staje się dostępna w drodze zwolnienia od podatku”.

Ponadto Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku w sprawie C-86/09 Future Health Technologies, wskazał, że usługi polegające na wysyłce zestawu do poboru krwi pępowinowej noworodka oraz jej analizie i przetwarzaniu, a także na konserwacji komórek macierzystych w celu ewentualnego przyszłego wykorzystania ich w celach terapeutycznych, nie są objęte zakresem pojęcia opieka szpitalna i medyczna, ani zakresem pojęcia opieki medycznej. Inaczej by było, gdyby analiza krwi pępowinowej rzeczywiście miała na celu umożliwienie dokonania diagnozy lekarskiej. W konsekwencji Trybunał dość rygorystycznie podchodzi do stosowania zwolnienia z opodatkowania dla tego typu czynności (tzw. bankowania krwi pępowinowej). Zwracając szczególną uwagę, aby podjęcie przedmiotowych działań było bezpośrednio związane z podjęciem diagnozy medycznej. Jedynie obiektywne a nie subiektywne przekonanie wpływa na zakwalifikowanie świadczenia jako związanego z celem terapeutycznym.

Zatem należy mieć na uwadze, że art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o podatku od towarów i usług zwalnia od podatku wyłącznie usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane przez zakłady opieki zdrowotnej. Zauważyć zatem można, że wszędzie tam, gdzie nie ma bezpośredniego związku z leczeniem – nie ma prawa do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Z danych przedstawionych we wniosku wynika, że Szpital podjął współpracę z podmiotami zajmującymi się bankowaniem komórek macierzystych. W ramach podjętej współpracy przedmiotem działalności Szpitala jest pobieranie krwi pępowinowej, która wykorzystywana jest przez te podmioty do preparatyki, testowania, zamrażania oraz przechowywania komórek macierzystych zawartych w pobranej przez Szpital krwi pępowinowej. Komórki macierzyste w razie potrzeby mogą służyć przywracaniu zdrowia dawcy lub w przypadku zgodności genetycznej - innych osób. Usługi związane z pobieraniem krwi pępowinowej świadczone są na podstawie umów zawartych pomiędzy Szpitalem a podmiotami zajmującymi się bankowaniem komórek macierzystych. Usługi świadczone przez Szpital pozostają w ścisłym związku z usługami świadczonymi przez ww. podmioty na podstawie umów zawieranych pomiędzy nimi a rodzicami uprawnionymi do sprawowania władzy rodzicielskiej nad dzieckiem, bez dokonania przez Szpital pobrania krwi pępowinowej, wymienione podmioty nie dysponowałyby komórkami macierzystymi, które w założeniu wykorzystywane są do leczenia (opieki medycznej) ludzi. Pobranie krwi następuje na terenie Szpitala, tj. w miejscu porodu. Pobieranie krwi pępowinowej dokonywane jest przez wykwalifikowany personel medyczny Szpitala, zgodnie z ustalonymi standardami. Czynność ta dokonywana jest po otrzymaniu od pacjentki karty zlecenia, którą otrzymała w firmie, z którą podpisała umowę na przechowywanie krwi pępowinowej. W przypadku pacjentek nieposiadających kart zleceń, kierowane jest do nich zapytanie podczas pobytu na oddziale, czy chcą skorzystać z możliwości pobrania i bankowania krwi pępowinowej. Dodatkowo Szpital zawarł umowę RCKK, dla którego krew pobierana jest podobnie jak w przypadku usług świadczonych na rzecz podmiotów zajmujących się bankowaniem komórek macierzystych.

Rozpatrując kwestię ewentualnego zwolnienia usług świadczonych przez Wnioskodawcę, należy więc dokonać oceny, czy usługa polegająca na pobraniu krwi pępowinowej, którą przekazuje do banku krwi może być objęta zwolnieniem od podatku VAT jako „opieka medyczna” lub działalność „ściśle związana” z „opieką szpitalną i medyczną” w rozumieniu wskazanych powyżej przepisów ustawy o VAT jak i orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE.

Zdefiniowanie w ww. przepisach ustawy zakresu zwolnienia poprzez zawężenie go wyłącznie do usług opieki medycznej służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, odpowiada co do zasady używanym przez Trybunał określeniom „postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz, w zakresie, w jakim jest to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych”.

Z powołanego przepisu jednoznacznie wynika, iż dla zastosowania zwolnienia od VAT istotny będzie cel wykonywanych świadczeń. Ze zwolnienia będą generalnie korzystać tylko te czynności, które mają charakter diagnostyczny lub terapeutyczny (leczniczy). Jeśli świadczenie nie będzie służyć profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, to wówczas nie będzie objęte zwolnieniem podatkowym.

W kontekście powyższego, należy zauważyć, iż czynności wykonywane przez Wnioskodawcę, to znaczy pobranie krwi pępowinowej podczas porodu nie ma bezpośredniego i rzeczywistego celu służącego profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia.

Przedmiotem świadczonych usług jest pobranie krwi pępowinowej w celu przekazania jej podmiotom zajmującymi się bankowaniem komórek macierzystych lub podmiotowi realizującym program ochrony zdrowia finansowany przez Ministerstwo Finansów. W świetle powyższego nie można wyżej wymienionej usługi uznać za usługę opieki medycznej.

Jeśli chodzi zaś o pojęcie działalności „ściśle związanej” z „opieką szpitalną i medyczną” to jak już wskazano powyżej nie obejmuje ono świadczeń, które nie przedstawiają żadnego związku z opieką szpitalną nad odbiorcami tych świadczeń ani z opieką medyczną świadczoną ewentualnie na ich rzecz. Pobrana krew pępowinowa nie jest wykorzystana przez Wnioskodawcę do świadczenia usług opieki medycznej.

Analizując przedstawiony stan faktyczny w kontekście powołanych przepisów prawa krajowego i wspólnotowego stwierdzić należy, iż pobieranie krwi pępowinowej, na podstawie umów zawieranych z podmiotami zajmującymi się bankowaniem komórek macierzystych, jest czynnością, która realizowana jest w celu hipotetycznego wykorzystania krwi pępowinowej w przyszłości, wyłącznie potencjalnie i w sytuacji gdy konkretna terapia nie jest przeprowadzona, rozpoczęta bądź też planowana, a zatem jest to usługa niemająca celu terapeutycznego i powinna zostać wyłączona z zakresu stosowania art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy i w związku z tym nie może korzystać ze zwolnienia od podatku.

Usługi, dla których nie jest możliwe zastosowanie zwolnienia od podatku od towarów i usług i które nie zostały objęte preferencyjną stawką podatku, podlegają opodatkowaniu stawką podatku w wysokości 23% VAT.

Podkreślenia jednak wymaga, iż tylko w sytuacji, gdy pobranie krwi pępowinowej konkretnej osoby służy już rozpoczętej bądź planowanej w określonej przyszłości terapii, a nie jest to jedynie sytuacja hipotetyczna, o której mowa powyżej, to czynność ta będzie ściśle związana z opieką medyczną i będzie korzystała ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy, w myśl którego świadczone przez niego usługi polegające na pobraniu krwi pępowinowej w celu przekazania jej podmiotom zajmującymi się bankowaniem komórek macierzystych i RCKK, które realizuje program ochrony zdrowia finansowany przez Ministerstwo Zdrowia, podlegają zwolnieniu od podatku, należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.