Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/2/423-1114/11/MS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-12-05
Teza: Czy w związku z transakcją przejęcia przez Podatnika zobowiązania Udziałowca wobec Spółki Finansującej w zamian za udziały/akcje w Polskich spółkach nie powstanie po stronie Podatnika przychód podatkowy w rozumieniu przepisów updop?
Słowa kluczowe: akcja; dług; dług-przejęcie długu; pożyczka; przychód; udział; zobowiązanie
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 31 sierpnia 2011r. (data wpływu do tut. Biura 05 września 2011r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie powstania przychodu z tytułu przejęcia zobowiązania w zamian za udziały/akcje – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 05 września 2011r. wpłynął do tut. Biura wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie powstania przychodu z tytułu przejęcia zobowiązania w zamian za udziały/akcje.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Spółka planuje zawrzeć ze swoim udziałowcem (dalej: „Udziałowiec”) umowę przejęcia zobowiązania Udziałowca wobec innej spółki z Grupy (dalej: „Spółka Finansująca”). Zobowiązanie to będzie wynikać z zaciągniętej przez Udziałowca od Spółki Finansującej pożyczki. Przedmiotem przejęcia długu będzie jedynie kwota główna pożyczki. Odsetki naliczone do dnia przejęcia długu nie zostaną przejęte i dalej stanowić będą zobowiązanie Udziałowca wobec Spółki Finansującej.

Powyższa umowa odpowiadać będzie instytucji „przejęcia długu” uregulowanej w art. 519 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 1964 Nr 16 poz. 93), która polega na zawarciu umowy, poprzez którą osoba trzecia wstępuje do stosunku zobowiązaniowego w miejsce dłużnika, który z kolei zostaje zwolniony z długu. W przedmiotowej sprawie, Podatnik wstąpi w miejsce Udziałowca (dłużnika), który tym samym zostanie zwolniony za rekompensatą ze zobowiązania wynikającego z pożyczki zaciągniętej od Spółki Finansującej.

Jednocześnie Strony umówiły się, że formą wynagrodzenia za przejęcie przez Podatnika zobowiązania wobec Spółki Finansującej będzie przeniesienie własności udziałów/akcji posiadanych obecnie przez Udziałowca w innych spółkach będących rezydentami podatkowymi w Polsce (dalej: „Polskie spółki”). Wartość rynkowa przeniesionych udziałów/akcji odpowiadać będzie wartości przejętego przez Podatnika zobowiązania.

Po przeniesieniu własności udziałów/akcji w Polskich spółkach Podatnik zamierza założyć z nimi podatkową grupę kapitałową (dalej „PGK”).

Kwota przejętego zadłużenia, według wartości odpowiadającej jej wartości rynkowej na dzień przejęcia, zostanie rozpoznana w bilansie Podatnika jako zwiększenie pasywów (zobowiązań). Odpowiednio, wartość udziałów/akcji otrzymanych w zamian za przejęcie zadłużenia, zwiększy aktywa Podatnika. Zwiększenie aktywów i pasywów będzie równe co do kwoty, w związku z tym nie powstanie różnica ujemna bądź dodatnia, a zatem transakcja ta będzie miała charakter bilansowy.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w związku z transakcją przejęcia przez Podatnika zobowiązania Udziałowca wobec Spółki Finansującej w zamian za udziały/akcje w Polskich spółkach nie powstanie po stronie Podatnika przychód podatkowy w rozumieniu przepisów updop?

Zdaniem Wnioskodawcy, przejęcie przez Podatnika zobowiązania Udziałowca wobec Spółki Finansującej w zamian za udziały/akcje w Polskich spółkach nie spowoduje powstania po stronie Podatnika przychodu podatkowego w rozumieniu przepisów updop.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Przepisy podatkowe nie zawierają definicji normatywnej pojęcia przychodu. Updop precyzuje jedynie, poprzez przykładowe wyliczenie w art. 12 ust. 1-3 oraz 3c i ust. 4b rodzaje przychodów, a także enumeratywnie wylicza, jakiego rodzaju przysporzenia majątkowe stanowią przychody podatkowe oraz moment ich powstania.

W świetle powyższego, w literaturze przyjmuje się, iż przychodem są wszelkie przysporzenia majątkowe o charakterze nieodwracalnym, których rzeczywiste otrzymanie, a w przypadku działalności gospodarczej, już sam fakt, iż są należne, powoduje obowiązek zapłaty podatku dochodowego (por. J. Marciniuk, „Podatek dochodowy od osób prawnych. Rok 2007”, Warszawa 2007, s. 270). Próbę zdefiniowania pojęcia przychodu podjęło także orzecznictwo sądów administracyjnych. Przykładowo stwierdza się, iż „z istoty podatku dochodowego wynika, że jest on ciężarem publicznoprawnym od przyrostu majątkowego (dochodu), a zatem przychodem - jako źródłem dochodu - jest tylko ta wartość, która wchodząc do majątku podatnika może powiększyć jego aktywa. Otrzymanymi pieniędzmi lub wartościami pieniężnymi są zatem, w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy tylko takie wartości, które powiększają aktywa majątkowe podatnika, a więc takie którymi może on rozporządzać jak własnymi” (wyrok NSA z dnia 14 maja 1998r. sygn. akt SA/Sz 1305/97 niepubl.).

Konsekwencją przyjęcia takiej konstrukcji normatywnej przychodów jest wyraźne stwierdzenie w art. 12 ust. 4 pkt 1 updop, iż przychodu nie stanowią otrzymane pożyczki lub kredyty. W wyniku bowiem zaciągnięcia pożyczki oraz wpływu gotówki na rachunek bankowy podatnik wykazuje aktywa o wartości środków na rachunku, ale jednocześnie w pasywach zobowiązanie do zwrotu pożyczki. W momencie zwrotu pożyczki podatnik zmniejszy swoje aktywa oraz pasywa o wartości udzielonej pożyczki, a zatem struktura aktywów wróci do wartości sprzed zaciągnięcia pożyczki. W konsekwencji konstrukcja podatków dochodowych przewiduje, iż otrzymane pod tytułem zwrotnym środki nie zwiększają w sposób trwały aktywów jednostki, a zatem nie stanowią przychodu podatkowego.

Zdaniem Spółki, przejęcie długu z jednoczesnym nabyciem udziałów/akcji w Polskich spółkach będzie efektywnie tożsame z zakupem udziałów/akcji za pieniądze z otrzymanej pożyczki, co znajdzie odzwierciedlenie w bilansie Spółki i nie będzie skutkowało przychodem podatkowym dla Spółki. Oznacza to, że Podatnik rozpozna w swoim bilansie w aktywach udziały/akcje w Polskich spółkach (które będą odpowiadały wartości zadłużenia) oraz jednocześnie w pasywach zobowiązanie z tytułu zadłużenia. W rezultacie zdarzenie to nie spowoduje powstania przychodu do opodatkowania. W momencie zwrotu przejętej pożyczki, Podatnik zmniejszy swoje aktywa (np. gotówka lub inna rzeczowa forma spłaty zobowiązania) oraz pasywa o wartość pożyczki.

Podobne stanowisko zyskało aprobatę organów podatkowych. Warto wskazać decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 14 lutego 2008r. (sygn. IBPB 3/423-273/07/NG), w której stwierdzono, iż „w świetle powyższego ani powstanie po stronie Spółki należności równej wartości przejmowanego długu, ani też uregulowanie jej w formie potrącenia ze zobowiązaniem do zapłaty ceny za nabyte w przeszłości aktywa, nie spowoduje po stronie Spółki powstania przychodu podatkowego”. Ponadto, w indywidualnej interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 19 stycznia 2009r. (sygn. ILPB3/423-701/08-2/MM) organ podatkowy wprost potwierdził, iż otrzymanie udziałów jako wynagrodzenia za przejęcie długu nie powoduje powstania przychodu do opodatkowania po stronie podmiotu przejmującego dług (otrzymującego udziały), bowiem transakcja ma charakter wyłącznie bilansowy i nie powoduje trwałego zwiększenia aktywów podatnika. Również Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w piśmie z dnia 25 czerwca 2009r. (sygn. IBPBI/2/423-366/09/CZP) odstąpił od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy, uznając stanowisko Wnioskodawcy, „iż transakcja przejęcia Zadłużenia za wynagrodzeniem w postaci akcji nie spowoduje powstania w Spółce przychodu w rozumieniu art. 12 updop”, w całości za prawidłowe. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach również w interpretacji z 1 lipca 2010r. (sygn. IBPBI/2/423-537/10/JD) w analogicznym stanie faktycznym odstąpił od uzasadnienia prawnego uznając stanowisko wnioskodawcy w zakresie braku powstania przychodu podatkowego za w pełni prawidłowe.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy opisanego zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.