Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB5/423-601/09-2/JC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-10-15
Teza: Czy wydatki poniesione na zorganizowanie konferencji (seminarium) stanowią koszty uzyskania przychodu w rozumieniu ustawy CIT?
Słowa kluczowe: działalność-działalność gospodarcza; koszt-koszty uzyskania przychodów; reprezentacja
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 28.09.2009 r. (data wpływu 30.09.2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na zorganizowanie konferencji - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 30.09.2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na zorganizowanie konferencji.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Spółka jest jedną z ponad 30 organizacji odzysku, podmiotów prawnych na polskim rynku, powstałych w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 11 maja 2001 roku o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami, oraz o opłacie produktowej i depozytowej (dalej „ustawa” lub „ustawa o obowiązkach przedsiębiorców”). Organizacje odzysku przejmują od przedsiębiorców ciążący na nich obowiązek zapewnienia odzysku, w szczególności recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych określonej części opakowań po produktach wprowadzanych na rynek (dalej zwany obowiązkiem odzysku).

Zasady realizacji obowiązku odzysku, jak i status organizacji odzysku zostały w bardzo szczegółowy sposób uregulowane w ustawie o obowiązkach przedsiębiorców. Ustawa ta jest efektem implementacji w Polsce regulacji wskazanych w dyrektywach Unii Europejskiej.

Zgodnie z ustawą przedsiębiorca ma obowiązek zapewnienia odzysku a w szczególności recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych. Przedsiębiorca obowiązany jest osiągnąć docelowy poziom odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych wskazany w ustawie i przepisach wykonawczych. Co więcej przedsiębiorca jest obowiązany nie tylko do realizacji obowiązku odzysku ale także do złożenia szczegółowego sprawozdania rocznego zawierającego informacje m. in. o:

1.  masie lub ilości opakowań, w których wprowadził na rynek krajowy produkty lub wprowadzonych na rynek krajowy produktów, z podziałem na poszczególne ich rodzaje;
2.  masie lub ilości poddanych odzyskowi i recyklingowi odpadów opakowaniowych, z podziałem na poszczególne ich rodzaje i według sposobu ich odzysku i recyklingu, oraz odpadów poużytkowych, z podziałem na poszczególne ich rodzaje;
3.  osiągniętych poziomach odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych, z podziałem na poszczególne ich rodzaje.

Sprawozdania roczne składane są marszałkowi województwa w terminie do dnia 31 marca następnego roku. Zgodnie z ustawą obowiązek odzysku może być realizowany przez przedsiębiorcę samodzielnie albo za pośrednictwem organizacji odzysku. Regulacja ustawowa wskazuje, że organizacja przejmuje od przedsiębiorcy obciążające go obowiązki na podstawie umowy. Przejmując obowiązek odzysku organizacja przejmuje także obowiązki przedsiębiorcy w zakresie przygotowania sprawozdawczości dla marszałka województwa.

Przepisy ustawy wprowadzają szczególne regulacje dotyczące działalności organizacji odzysku. Po pierwsze może ona działać wyłącznie w formie spółki akcyjnej. Po drugie przedmiotem działania organizacji może być wyłącznie działalność związana z organizowaniem, zarządzaniem lub prowadzeniem przedsięwzięć związanych z odzyskiem, a w szczególności z recyklingiem odpadów, a także edukacja ekologiczna.

Spółka działa na rynku już od kilku lat i obserwuje narastającą konkurencję pomiędzy organizacjami odzysku. Podejmowane są różne działania, aby utrzymać obecnych i pozyskać nowych klientów. Trzeba bowiem zaznaczyć, że umowy na przejęcie obowiązku odzysku co do zasady są zawierane na czas nieokreślony, jednakże z możliwością ich wypowiedzenia w terminie do 30 września danego roku, ze skutkiem na koniec danego roku (np. umowy wypowiedziane do 30 września 2009 r. zostaną rozwiązane z dniem 31 grudnia bieżącego roku). Jedynie niewielka cześć umów została zawarta na czas określony. W związku z tym należy wskazać, że przedsiębiorca nie napotyka na istotne ograniczenia prawne przy podejmowaniu decyzji o rozpoczęciu współpracy z inną organizacją odzysku. W związku z tym, aby przekonać dotychczasowych klientów do dalszej współpracy oraz pozyskać nowych klientów Spółka zamierza podjąć szereg działań, w tym m. in. organizować bezpłatne jednodniowe konferencje (seminaria) adresowane do dotychczasowych, jak i potencjalnych klientów.

Zgodnie z założeniami w konferencji (seminarium) mogliby wziąć udział uczestnicy zaproszeni przez Spółkę. Zaproszenia byłyby adresowane do dotychczasowych klientów (przedsiębiorcy z którymi Spółka ma już zawarte umowy) jak i do potencjalnych klientów (z którymi są prowadzone rozmowy handlowe) oraz do przedsiębiorców wskazanych przez dział handlowy jako potencjalni klienci.

Konferencje (seminaria) dotyczyłyby różnych obszarów z zakresu działalności gospodarczej prowadzonej przez Spółkę, w tym m. in.:

*   zmian w regulacjach prawnych z zakresu ustawy o obowiązkach przedsiębiorców oraz w przepisach wykonawczych,
*   praktycznych problemów związanych z interpretacją obowiązujących przepisów ustawy;
*   problemów praktycznych występujących w związku ze sprawozdawczością;
*   prezentacji różnych modeli zarządzania realizacją obowiązku odzysku w przedsiębiorstwie;
*   edukacji ekologicznej;
*   przewidywane kierunki zmian przepisów w oparciu o propozycje nowych regulacji dyskutowane na forum europejskim, oraz w oparciu o różne rozwiązania występujące w innych krajach Unii Europejskiej.

Prelekcje podczas konferencji (seminariów) byłyby prowadzone przez zaproszonych gości: przedstawicieli Ministerstwa Środowiska, ekspertów prawnych, przedstawicieli urzędu marszałkowskiego, ekspertów z zakresu organizacji i zarządzania projektami odzysku w przedsiębiorstwach, przedstawicieli zagranicznych organizacji odzysku. Na konferencji (seminarium) byliby również obecni pracownicy Spółki, co byłoby okazją do budowania pozytywnych relacji z klientami, oraz omawiania spraw z zakresu bieżącej współpracy. W odniesieniu do potencjach klientów taka konferencja (seminarium) to okazja do zbudowania pozytywnego wizerunku jakości usług świadczonych przez Spółkę.

Z organizacją tego typu konferencji (seminarium) wiążą się najczęściej następujące koszty:

*   wynajęcie sali wraz z niezbędnym wyposażeniem do przeprowadzenia prezentacji,
*   wynagrodzenia dla prelegentów (np. przedstawiciele Ministerstwa Środowiska, eksperci prawni, przedstawiciel urzędu marszałkowskiego, praktycy z zakresu organizacji i zarządzania projektami odzysku w przedsiębiorstwach, przedstawiciele zagranicznych organizacji odzysku),
*   zapewnienia wyżywienia uczestnikom (obiad oraz tzw. przerwy kawowe (napoje, ciastka),
*   koszty zakwaterowania prelegentów.

Należy nadmienić, że tego typu konferencje są organizowane przez konkurencyjne organizacje odzysku i w świetle uzyskanych informacji cieszą się dużym zainteresowaniem przedsiębiorców, w tym także aktualnych klientów Spółki.

Na koniec należy wskazać, że przedmiot działalności Spółki wskazany w KRS obejmuje także działalność sklasyfikowaną według PKD 80.42 „Pozaszkolne formy kształcenia, gdzie indziej nie sklasyfikowane”.

Dodatkowo Spółka prowadzi działalność podlegająca opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w związku z tym przysługuje jej prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z zakupami poczynionymi na rzecz organizacji konferencji (seminarium).

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy w opisanej powyżej sytuacji wydatki poniesione na zorganizowanie konferencji (seminarium) stanowią koszty uzyskania przychodu w rozumieniu ustawy CIT?
2.  Czy w opisanej powyżej sytuacji organizacja nieodpłatnej konferencji (seminarium) nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu VAT?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie dotyczące podatku dochodowego od osób prawnych. W zakresie pytania dotyczącego podatku od towarów i usług wniosek zostanie rozpatrzony odrębną interpretacją indywidualną.

Zdaniem Wnioskodawcy:

W ocenie Spółki w przedstawionym stanie faktycznym wydatki poniesione na zorganizowanie konferencji (seminarium) stanowią koszt uzyskania przychodu.

Art. 15 ust. 1 ustawy o CIT stwierdza, iż: „kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zarachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1”. Zgodnie z powszechnie akceptowanym w doktrynie, literaturze i interpretacjach organów podatkowych poglądem zwrot „koszt poniesiony w celu uzyskania przychodów” oznacza, że pomiędzy poniesieniem wydatku za uzyskaniem przychodu zachodzi związek przyczynowo - skutkowy tego rodzaju, że wydatek ma lub też racjonalnie rozumując co najmniej może mieć wpływ na uzyskanie przychodu. Przy czym faktyczne uzyskanie przychodu nie jest warunkiem koniecznym, wystarczy, że w momencie ponoszenia wydatku podatnik miał racjonalne podstawy przypuszczać, że wydatek może przyczynić się do uzyskania przychodu. Zwrot „zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów”, to efekt ostatniej nowelizacji, która weszła w życie z początkiem 2007 roku. Jest on wyrazem koncepcji utrwalonej w orzecznictwie sądów administracyjnych i zaakceptowanej przez organy podatkowe, zgodnie z którą nie każdy wydatek podatnika jest nakierowany na osiągnięcie przychodu, są takie które ze swej natury służą zabezpieczeniu stanu posiadania lub zapobieganiu potencjalnemu uszczerbkowi w majątku. A ich ponoszenie jest jak najbardziej racjonalne i uzasadnione z gospodarczego punktu widzenia, tak więc także powinny być uznane za służące uzyskaniu przychodu. Można przyjąć, że o ile pierwsza część definicji dotyczy działań „ofensywnych” podatnika (pozyskanie przychodów), to druga część definicji dotyczy działań „defensywnych” podatnika, obrona zaplecza aktualnego stanu posiadania. Rozpatrując zagadnienie kosztów uzyskania przychodów nie można pominąć faktu, że dzielą się one na koszty bezpośrednio związane z uzyskanymi przychodami, oraz koszty które z uzyskanymi przychodami związane są w sposób inny niż bezpośredni. Te pierwsze to koszty, które można przypisać do konkretnie uzyskiwanych przychodów. Te drugie to koszty, których jakkolwiek nie można przypisać do konkretnych przychodów to jednak dokonując ich racjonalnej i logicznej oceny celu w jakim zostały poniesione należy przyznać, że służą one uzyskiwaniu przychodów.

Aby dokonać interpretacji cytowanego przepisu w konkretnym stanie faktycznym, w pierwszym rzędzie należy postawić pytanie o cel biznesowy, sens ekonomiczny organizacji konferencji (seminarium). Czy celem gospodarczym Spółki jest uzyskiwanie korzyści w postaci przychodów z tytułu organizacji konferencji - Spółka firmą szkoleniową? Czy też organizacja konferencji to narzędzie pomocnicze, wspierające realizację zasadniczego celu prowadzonej działalności gospodarczej, czyli pozyskiwania przychodów z tytułu świadczenia usługi przejęcia realizacji obowiązku odzysku. W omawianej sytuacji nie ma wątpliwości, że Spółka nie jest firma szkoleniową i nie ma zamiaru uzyskiwać przychodów z organizacji konferencji, seminariów czy szkoleń dla swoich klientów (aktualnych czy potencjalnych).

Spółka jest organizacją odzysku, zasadniczym źródłem przychodów jest świadczenie usługi polegającej na przejęciu od przedsiębiorców realizacji obowiązku odzysku. Jednakże aby móc uzyskiwać przychody z tego tytułu Spółka musi mieć klientów, którzy zechcą taką usługę zlecić i za nią zapłacić. Aktualnie Spółka posiada znaczą liczbę klientów, którzy wprowadzają na rynek dużą ilość towarów w opakowaniach. Jednak należy pamiętać, że Spółka działa na bardzo konkurencyjnym rynku i ma świadomość tego, że inne organizacje odzysku podejmują aktywne działania aby przedsiębiorcy (w tym dotychczasowi klienci Spółki) wybrali ich usługi. W związku z tym Spółka musi podejmować różne działania, które służą zarówno utrzymaniu dotychczasowych klientów, jaki pozyskiwaniu nowych klientów. Narzędziem do pozyskania (lub utrzymania) klienta może być polityka cenowa, ale trzeba pamiętać, że cena nie jest jedynym czynnikiem, który decyduje o wyborze oferty. Tym co przekonuje do współpracy wielu klientów, jest także oferta dodatkowych świadczeń, jakie może zapewnić usługobiorca. Mogą nimi być np. elastyczność - możliwość ustalenia indywidualnych zasad współpracy, budowanie współpracy w oparciu o bezpośrednie personalne relacje opiekun klienta - klient, a nie sformalizowane procedury wymiany informacji w ściśle określonych terminach. Dodatkową wartością dla klienta jest możliwość uzyskania z wyprzedzeniem informacji na temat nadchodzących zmian w regulacjach prawnych, wątpliwościach prawnych związanych z aktualnymi przepisami i wypracowanymi metodami postępowania w tych przypadkach. Klient, który prowadzi działalność gospodarczą w szerokim zakresie nie zawsze ma możliwość śledzenia zmian we wszystkich dziedzinach prawa, którego go dotyczą. W związku z tym dla klienta bardzo cenną będzie informacja, że w pewnej perspektywie czasowej po jego stronie konieczne będą zmiany w przyjętych procedurach postępowania.

W ocenie Spółki nie powinno być wątpliwości, że klient doceni, iż taką informację dostarcza mu jego usługobiorca, wskazując przy okazji, iż realizacja obowiązków nałożonych ustawowo, wymaga konkretnych zmian w dotychczasowych zasadach. Klient na pewno doceni, że na szerszym forum może porozmawiać na temat problemów z interpretacją i stosowaniem przepisów z ekspertem z ministerstwa czy z pracownikiem specjalizującym się w tych zagadnieniach. Nie mniej ważna jest możliwość wymiany doświadczeń z innymi przedsiębiorcami. Powyższe znajduje odniesienie do budowania relacji z potencjalnym klientem, udział w konferencji pozwoli mu stwierdzić, że Spółka oferuje istotną „wartość dodaną”, nie tylko usługę, której zasady realizacji opisuje umowa, ale także dodatkowe wsparcie w zakresie jej realizacji. Oczywistym jest, że nie można mieć pewności, iż udział w konferencji zapewni, że klienci nie zrezygnują ze współpracy ze Spółką, a potencjalni klienci nie podpiszą umowy. Trzeba jednak stwierdzić, że takie decyzje często są efektem wielu złożonych czynników, czasami zupełnie niezależnych od klienta (np. zmiany właścicielskie powodują automatyczną wymianę usługobiorców). Jednak nie powinno być żadnych wątpliwości, co do tego, że omawiane konferencje (seminaria) będą doskonałym narzędziem do budowania pozytywnych relacji z aktualnymi i potencjalnymi klientami, a przez to będą wspierać realizacje zasadniczego przedmiotu działalności gospodarczej świadczenia usług w zakresie przejęcia obowiązku odzysku. W takiej sytuacji wydatki te powinny być rozpatrywane jako nastawione na uzyskanie przychodów (budowanie relacji handlowych, pozyskanie nowego klienta, przedłużenie umowy przez dotychczasowego klienta). W pewnym sensie są to także koszty zachowania źródła przychodów, utrzymanie bazy klientów, to zachowanie źródła z którego Spółka uzyskuje przychody. W takiej sytuacji zaliczenie wydatków na organizację konferencji (seminarium) do kosztów uzyskania przychodu jest jak najbardziej uzasadnione.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, są kosztami uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiąganymi przychodami. Kosztami uzyskania przychodów są więc wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie, zabezpieczenie lub zachowanie źródła przychodów.

Zatem do kosztów uzyskania przychodów podatnik ma prawo zaliczyć wszystkie koszty, zarówno te bezpośrednio, jak i pośrednio związane z przychodami, o ile zostały one prawidłowo udokumentowane, za wyjątkiem kosztów ustawowo uznanych za nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów.

Należy ponadto wskazać, iż wykazanie związku poniesionych kosztów z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz okoliczności, że ich poniesienie ma wpływ na wysokość osiąganych przychodów, obciąża Podatnika.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 28 ww. ustawy do katalogu wydatków nie uznawanych za koszty uzyskania przychodów zaliczają się koszty reprezentacji, w szczególności poniesione na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych.

Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie definiuje terminu „reprezentacja”, dlatego też należy posłużyć się wykładnią językową. Przez reprezentację rozumie się „okazałość, wystawność w czyimś sposobie życia, związaną ze stanowiskiem, pozycją społeczną” - Uniwersalny Słownik Języka Polskiego pod redakcja prof. Stanisława Dubisza (Wydawnictwo Naukowe PWN; Warszawa 2007). Przenosząc tę definicję na grunt ustawy podatkowej, należy uznać, że reprezentacja to przede wszystkim każde działanie skierowane do istniejących lub potencjalnych kontrahentów podatnika lub osoby trzeciej w celu stworzenia oczekiwanego wizerunku podatnika w celu ułatwienia zawarcia umowy lub stworzenia korzystnych warunków jej zawarcia. Wydatki na reprezentację to koszty, jakie ponosi podatnik w celu wykreowania swojego pozytywnego wizerunku, uwypuklenia swojej zasobności, profesjonalizmu. Wydatki te jednocześnie w sposób pośredni promują firmę. Pojęcie reprezentacji dotyczy kontaktów podatnika w stosunkach z innymi podmiotami i pozostaje w związku z zakresem prowadzonej przez podatnika działalności.

W przedmiotowym wniosku Spółka, działająca na rynku od kliku lat obserwuje narastającą konkurencję pomiędzy podmiotami ze swojej branży. Wobec tego, podejmuje różne działania aby utrzymać obecnych i pozyskać nowych klientów. Spółka zamierza organizować bezpłatne jednodniowe konferencje (seminaria) adresowane do dotychczasowych klientów, jak i potencjalnych klientów. Spółka będzie ponosić najczęściej następujące koszty: wynajęcie sali wraz z wyposażeniem do prowadzenia prezentacji, wynagrodzenia dla prelegentów, zapewnienie wyżywienia uczestnikom, koszty zakwaterowania prelegentów.

Wobec powyższego, podejmowane przez Spółkę działania służące zachowaniu albo zabezpieczeniu źródła przychodów, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, o ile Wnioskodawca wykaże ich związek z prowadzaną działalnością gospodarczą i działania te nie będą miały charakteru reprezentacyjnego.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.