Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP1/443-440/13/ES
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-09-06
Teza: prawo do korzystania ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy przy jednoczesnym prowadzeniu działalności gospodarczej przez małżonkę Wnioskodawcy jako czynny podatnik podatku VAT
Słowa kluczowe: działalność-działalność gospodarcza; gospodarstwa-gospodarstwa rolne; rejestracja; rolnik-rolnik ryczałtowy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział X-Rozdział 1-art. 96

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 15 maja 2013r. (data wpływu 20 maja 2013r.), uzupełnionym pismem z dnia 12 sierpnia 2013r. (data wpływu 16 sierpnia 2013r.) oraz pismem z dnia 28 sierpnia 2013r. (data wpływu 30 sierpnia 2013r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do korzystania ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy przy jednoczesnym prowadzeniu działalności gospodarczej przez małżonkę Wnioskodawcy jako czynny podatnik podatku VAT – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20 maja 2013r. do tut. organu wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do korzystania ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy przy jednoczesnym prowadzeniu działalności gospodarczej przez małżonkę Wnioskodawcy jako czynny podatnik podatku VAT.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z dnia 12 sierpnia 2013r. (data wpływu 16 sierpnia 2013r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z dnia 7 sierpnia 2013r. znak: IBPP1/443-440/13/ES oraz pismem z dnia 28 sierpnia 2013r. (data wpływu 30 sierpnia 2013r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z dnia 20 sierpnia 2013r. znak: IBPP1/443-440/13/ES.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest rolnikiem i chce dowiedzieć się czy z prawnego punktu może sprzedawać produkty rolne z własnego gospodarstwa nie wystawiając faktur VAT. Część gospodarstwa należy tylko do małżonki Wnioskodawcy (małżonka otrzymała tę część od swoich rodziców) natomiast pozostałą część małżonkowie maja wspólną. Małżonek Wnioskodawcy jest płatnikiem podatku VAT. Natomiast Wnioskodawca nie jest vatowcem. W związku z tym Wnioskodawca prosi o wyjaśnienie czy może sprzedawać produkty z własnego gospodarstwa nie wystawiając faktur VAT, czy jest traktowany przez organy skarbowe jako oddzielny podmiot, czyli rolnik ryczałtowy podczas gdy żona jest vatowcem.

W uzupełnieniu Wnioskodawca podaje, że nie prowadzi żadnej pozarolniczej działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie korzysta ze zwolnienia z VAT ponieważ nie prowadzi działalność gospodarczej.

W odpowiedzi na pytanie tut. organu, „Czy Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne sam czy wspólnie z małżonką? Czy też każdy z małżonków prowadzi odrębne gospodarstwo rolne, na czym ta odrębność polega?” Wnioskodawca odpowiedział, że odrębność w prowadzeniu gospodarstwa rolnego polega na tym, iż żona Wnioskodawcy posiada własne maszyny rolnicze, osobno kupuje środki do produkcji rolnej i oddzielnie rozlicza i sprzedaje produkty z części gospodarstwa, które jest jej odrębną własnością.

W odpowiedzi na pytanie tut. organu „Czy Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo rolne, a tym samym dokonuje sprzedaży produktów rolnych wyłącznie z części wspólnej Wnioskodawcy i małżonki czy również z części należącej wyłącznie do żony?”, Wnioskodawca odpowiedział, że będzie dokonywał sprzedaży tylko produktów, które pochodzą wyłącznie z części wspólnej.

Małżonka Wnioskodawcy jest rolnikiem i nie prowadzi żadnej działalności pozarolniczej, czynnym podatnikiem VAT jest od dwóch lat. Małżonka złożyła zgłoszenie VAT-R.

Małżonka Wnioskodawcy nie jest reprezentantem wspólnego gospodarstwa rolnego, ma oddzielny NIP i jest samodzielnym podmiotem. Wnioskodawca ma oddzielny NIP i jest niezależnym od małżonki podmiotem.

Symbole PKWiU dla dostarczonych towarów przez współmałżonkę to: 01.13.49.0.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy Wnioskodawca może sprzedawać produkty z własnego gospodarstwa rolnego (na swoje nazwisko) bez faktur VAT wystawiając faktury VAT RR niezależnie od tego, że małżonek Wnioskodawcy jest podatnikiem podatku VAT i część gospodarstwa jest wspólną własnością małżonków?

Zdaniem Wnioskodawcy, może on sprzedawać produkty z własnego gospodarstwa rolnego bez faktur VAT na własne nazwisko, gdyż w myśl ustawy o podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 Wnioskodawca jest rolnikiem zwolnionym od podatku od towarów i usług. Poza tym kupując artykuły do produkcji rolnej tj. np. nawozy, środki ochrony itp.) Wnioskodawca nie może sobie odliczyć podatku VAT, gdyż nie jest płatnikiem tego podatku. Wnioskodawca uważa, że powinien być traktowany jako oddzielny podmiot, niezależnie od tego, że współmałżonek jest vatowcem.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z dyspozycją art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2013r., obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Działalność gospodarcza (zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2013r.) obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z kolei zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o VAT, w przypadku osób fizycznych prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie za podatnika uważa się osobę, która złoży zgłoszenie rejestracyjne, o którym mowa w art. 96 ust. 1.

Natomiast w myśl art. 15 ust. 5 ww. ustawy, przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do osób fizycznych prowadzących wyłącznie działalność rolniczą w innych niż wymienione w ust. 4 przypadkach.

Przez działalność rolniczą - zgodnie z zapisem art. 2 pkt 15 ustawy o VAT, rozumie się produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, gruntową, szklarnianą i pod folią, produkcję roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadowniczą, chów, hodowlę i produkcję materiału zarodkowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego oraz chów i hodowlę ryb i innych organizmów żyjących w wodzie, także uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin: „in vitro”, fermową hodowlę i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowlę i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, chów i hodowlę dżdżownic, entomofagów i jedwabników, prowadzenie pasiek oraz chów i hodowlę innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym oraz sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej, z wyjątkiem drewna okrągłego i drzew tropikalnych (PKWiU 02.20.13.0) oraz bambusa (PKWiU ex 01.29.30.0), a także świadczenie usług rolniczych.

Gospodarstwem rolnym – w myśl art. 2 pkt 16 ww. ustawy – jest gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej, dokonywaną przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego.

Przez rolnika ryczałtowego rozumie się rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych – art. 2 pkt 19 ustawy o VAT.

Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 3 w brzmieniu obowiązującym od 1 kwietnia 2011r., rolnik ryczałtowy dokonujący dostawy produktów rolnych lub świadczący usługi rolnicze, które są zwolnione od podatku na podstawie ust. 1 pkt 3, może zrezygnować z tego zwolnienia pod warunkiem dokonania zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96 ust. 1 i 2.

Jak stanowi art. 2 pkt 20 cyt. ustawy, przez produkty rolne rozumie się towary wymienione w załączniku nr 2 do ustawy oraz towary wytworzone z nich przez rolnika ryczałtowego z produktów pochodzących z jego własnej działalności rolniczej przy użyciu środków zwykle używanych w gospodarstwie rolnym, leśnym i rybackim.

Natomiast przez usługi rolnicze, zgodnie z art. 2 pkt 21 cyt. ustawy, rozumie się usługi wymienione w załączniku nr 2 do ustawy.

W przedmiotowym załączniku w pozycji 1 zostały wymienione wyroby sklasyfikowane w grupowaniu ex 01.1 – Rośliny inne niż wieloletnie, z wyłączeniem:

1.  bawełny i odziarnionych produktów roślinnych dla przemysłu włókienniczego (PKWiU ex 01.16.1),
2.  orzeszków ziemnych w łupinach (PKWiU 01.11.82.0),
3.  orzeszków ziemnych łuskanych (PKWiU ex 01.11.83.0).

Stosownie do art. 96 ust. 1 cyt. ustawy, podmioty, o których mowa w art. 15, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3, który stanowi, że podmioty wymienione w art. 15, zwolnione od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 lub wykonujące wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 i art. 82 ust. 3, mogą złożyć zgłoszenie rejestracyjne.

Z brzmienia art. 96 ust. 2 cyt. ustawy wynika, iż w przypadku osób fizycznych, o których mowa w art. 15 ust. 4 i 5, zgłoszenie rejestracyjne może być dokonane wyłącznie przez jedną z osób, na które będą wystawiane faktury przy zakupie towarów i usług i które będą wystawiały faktury przy sprzedaży produktów rolnych.

W myśl art. 96 ust. 4 ustawy, naczelnik urzędu skarbowego rejestruje podatnika i potwierdza jego zarejestrowanie jako „podatnika VAT czynnego” lub w przypadku podatników, o których mowa w ust. 3 – jako „podatnika VAT zwolnionego”.

Z powołanych przepisów wynika, że ustawa o podatku od towarów i usług zawiera pewne szczególne rozwiązania dotyczące podatników, którzy prowadzą wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie oraz podatników, którzy prowadzą wyłącznie działalność rolniczą w innych ramach niż gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie. Wówczas bowiem za podatnika jest uważana osoba, która składa zgłoszenie rejestracyjne.

Przyjęta zasada ma uprościć rozliczenia podatkowe – gdyż wymienione gospodarstwa to w istocie działalności, w przypadku których częstokroć nie można wyodrębnić osoby prowadzącej gospodarstwo. W takim przypadku, podatnikiem jest ta osoba fizyczna, która (jak gdyby w imieniu gospodarstwa) zarejestruje się jako podatnik.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług wprowadzają jednocześnie zasadę, że do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego uprawniona jest tylko i wyłącznie jedna osoba fizyczna spośród tych, które prowadzą wspólne gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie. Dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego ma takie znaczenie, że faktury dotyczące tego gospodarstwa (przy nabyciu towarów i usług) będą wystawiane na tę właśnie osobę, która dokonała zgłoszenia rejestracyjnego. Jednocześnie ta sama osoba występować będzie w roli zbywcy (dostawcy) przy sprzedaży (dostawie) produktów rolnych i w związku ze świadczeniem usług rolniczych.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca jest rolnikiem i nie prowadzi żadnej działalność gospodarczej, nie jest podatnikiem podatku VAT. Część gospodarstwa należy tylko do małżonki Wnioskodawcy (małżonka otrzymała tę część od swoich rodziców) natomiast pozostałą część małżonkowie mają wspólną. Małżonka Wnioskodawcy od dwóch lat jest czynnym podatnikiem podatku VAT, odrębnie prowadzi gospodarstwo rolne, posiada własne maszyny rolnicze, osobno kupuje środki do produkcji rolnej i oddzielnie rozlicza i sprzedaje produkty z części gospodarstwa, które jest jego odrębną własnością. Małżonka Wnioskodawcy jest rolnikiem i nie prowadzi żadnej działalności pozarolniczej. Małżonka Wnioskodawcy nie jest reprezentantem wspólnego gospodarstwa rolnego, ma oddzielny NIP i jest samodzielnym podmiotem. Wnioskodawca ma oddzielny NIP i jest niezależnym od małżonka podmiotem. Symbole PKWiU dla dostarczonych towarów przez współmałżonka to: 01.13.49.0. Wnioskodawca będzie dokonywał sprzedaży produktów, które pochodzą wyłącznie z części wspólnej gospodarstwa.

Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, iż przepisy prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług dają osobie prowadzącej własne gospodarstwo rolne (działalność rolniczą) wybór czy będzie rolnikiem ryczałtowym zwolnionym od podatku czy też zrezygnuje z takiego zwolnienia i będzie czynnym podatnikiem VAT z tytułu takiej działalności rolniczej. Jeżeli zatem :

*   małżonka Wnioskodawcy prowadzi własne, odrębne gospodarstwo rolne samodzielnie, wykorzystując do tego wyłącznie składniki odrębnego majątku, którego tylko ona jest właścicielem
*   jednocześnie w ramach tej ww. działalności rolniczej małżonka Wnioskodawcy nie wykorzystuje w żadnym zakresie części gospodarstwa stanowiącego współwłasność Wnioskodawcy i małżonki,
*   małżonka Wnioskodawcy nie jest reprezentantem wspólnego gospodarstwa rolnego,
*   Wnioskodawca zamierza rozpocząć odrębną od małżonki działalność rolniczą, będzie prowadził ją sam, nie wspólnie z żoną, będzie prowadził ją z wykorzystaniem całkowicie odrębnych składników majątkowych niż te wykorzystywane przez małżonkę,

\-w efekcie powyższego nie będziemy mieć do czynienia ze wspólnie prowadzonym gospodarstwem rolnym lecz z dwoma odrębnie prowadzonymi działalnościami rolniczymi, tj. Wnioskodawca nie będzie osobą współprowadzącą działalność rolniczą w rozumieniu ustawy o VAT,

to należy Wnioskodawcę i małżonkę Wnioskodawcy potraktować odrębnie jako rolnika ryczałtowego oraz podatnika podatku od towarów i usług.

Oznacza to zatem, że Wnioskodawca będzie mógł być rolnikiem ryczałtowym, a tym samym przyjmować (nie wystawiać) faktury VAT-RR.

Szczególne zasady dotyczące wystawiania faktur VAT RR zostały uregulowane w przepisie art. 116 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym, podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT czynny nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę dokumentującą nabycie tych produktów. Oryginał faktury jest przekazywany dostawcy.

Zgodnie z powołanym przepisem faktura VAT RR nie jest wystawiana przez sprzedawcę, ale przez nabywcę. Podatnik podatku od towarów i usług nabywający produkty rolne od rolnika ryczałtowego, wystawia w dwóch egzemplarzach fakturę dokumentującą zakup tych produktów. Oryginał faktury przekazywany jest sprzedawcy, czyli rolnikowi ryczałtowemu.

Mając powyższe na uwadze, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy przedstawionego przez Wnioskodawcę zdarzenia przyszłego i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zaznaczyć należy, że niniejsza interpretacja indywidualna traci ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego zdarzenia przyszłego lub zmiany stanu prawnego.

W szczególności należy podkreślić, że niniejszą interpretację wydano przy założeniu, że rzeczywiście małżonkowie będą prowadzić dwie odrębne i niezależne działalności rolnicze, wykorzystując w tym celu odrębne składniki majątkowe, małżonka Wnioskodawcy nie jest reprezentantem wspólnego gospodarstwa rolnego, gdyż małżonkowie takiego nie prowadzą. W sytuacji bowiem wspólnego prowadzenia działalności rolniczej przez małżonków niniejsza interpretacja traci ważność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.