Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL1-1.4012.193.2025.1.DS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-05-30
Teza: Możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku VAT usług
psychologicznych prowadzonych w formie szkoleń on; line
przez pracownika, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy.
Słowa kluczowe: pracownik
szkolenie
usługi-usługi on-line
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII.
Wysokość opodatkowania -Rozdział 2. Zwolnienia -
Zwolnienia przedmiotowe-Usługi w zakresie opieki
medycznej świadczone w ramach zawodu psychologa
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział
VIII-Rozdział 2-art. 43-ust. 1-pkt 19-lit. d

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych zdarzenia
    przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

31 marca 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 31 marca 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od
    podatku VAT usług psychologicznych, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy.
    Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Wnioskodawczyni prowadzi jednoosobowa działalność gospodarcza, jako czynny podatnik
    VAT w zakresie usług doradztwa podatkowego.
    Wnioskodawczyni planuje rozszerzyć swoją działalność o świadczenie usług
    psychologicznych prowadzonych w formie terapeutycznych szkoleń psychologicznych (w
    dalszej części wniosku jako terapeutyczne szkolenia psychologiczne).
    Wnioskodawczyni nie jest jednak psychologiem, nie posiada również żadnego
    wykształcenia medycznego. W celu świadczenia wskazanych usług zamierza zatrudnić
    osobę wykonującą zawód medyczny, posiadającą tytuł psychologa o (...). Osoba, która
    będzie zatrudniona przez Wnioskodawczynie ukończyła studia magisterskie na kierunku
    psychologia (...).
    W ramach prowadzonej działalności, Wnioskodawczyni (za pośrednictwem zatrudnionej
    osoby wykonującej zawód medyczny psychologa o (...)) zamierza świadczyć usługi
    psychologiczne w formie szkoleń terapeutycznych w zakresie psychologii i psychobiologii
    zdrowia według programu terapeutyczno-szkoleniowego przygotowanego przez tą osobę.
    Psychologia to nauka, która bada zachowanie i psychikę człowieka oraz wpływ jaki mają na
    nią czynniki zewnętrzne oraz interakcje międzyludzkie. Jednym z działów jest psychologia
    o specjalności klinicznej, która zajmuje się diagnozowaniem, profilaktyką zdrowotną oraz
    przywracaniem i zachowaniem zdrowia pacjenta. Psycholog o specjalności klinicznej
    zajmuje się również psychologicznymi mechanizmami zaburzeń przystosowania i
    zaburzeń osobowości, diagnozą i terapią zaburzeń psychicznych oraz promocją i
    prewencją zdrowia psychicznego. Zakres pracy psychologa o specjalności klinicznej
    obejmuje działania skierowane na pacjenta oraz na jego najbliższe otocznie, zwłaszcza
    rodzinę, przy współpracy której terapia, czyli proces przywracania do zdrowia jest
    skuteczniejszy.
    Psychologia biologii zdrowia (Psychobiologia zdrowia) jest specjalistycznym obszarem,
    zajmującym się psychologią biologii i psychologią emocji człowieka. Jest spojrzeniem na
    biologie emocji, których doświadczamy pod wpływem stresu jako ludzie. Psychobiologia
    pomaga chorym osobom odnaleźć i zrozumieć emocjonalne przyczyny, które przyczyniły
    się do powstania ich choroby. Choroba ukazuje obciążający proces emocjonalny, z którego
    pacjent nie zdaje sobie sprawy, a symptomy chorobowe pozostają w ścisłym związku z
    konfliktem wewnętrznym, który został spowodowany wpływem wyczerpującego stresu. Z
    psycho-biologicznego punktu widzenia choroba, objaw somatyczny, czy trauma jest
    odpowiedzią na przeciążenie psychiczne i brak zasobów do rozwiązania problemu.
    Psychobiologia pozwala ujawnić odczucia, doświadczenia i pokazać pacjentowi emocje
    kryjące się za objawem somatycznym np. za bólem głowy, żołądka, wysokim ciśnieniem,
    cukrzycą, zapaleniem krtani, czy chronicznym zmęczeniem. Psychobiologia zdrowia
    traktuje wpływ każdej silnej emocji na biologie organizmu i natychmiastowa reakcje ciała
    na poziomie somatycznym jako odpowiedź na stresujący bodziec. Biologiczne podstawy
    psychologii zostały opisane w książce: Biologiczne podstawy psychologii przez Jamesa
    Kalata naukowca i doświadczonego wykładowcy psychologii biologicznej, podobnie jak
    temat zaburzeń ruchu w chorobie Parkinsona i chorobie Huntingtona, zaburzeń snu a
    także leków nocnych, bezdechu sennego i inne.
    Metody stosowane w psychobiologii zdrowia, polegające na zrozumieniu emocjonalnej i
    psychicznej przyczyny choroby, wspierają m.in. powrót do zdrowia w chorobach wieku

    dziecięcego, chorobach kobiecych i męskich, chorobach skóry i alergiach pokarmowych,
    zaburzeniach odżywiania, chorobach neurologicznych, nowotworowych, psychicznych, w
    depresji, w problemach z nadwaga, cukrzyca, chorobami stawów i kręgosłupa.
    Potencjalnymi odbiorcami usług prowadzonych przez Wnioskodawczynie będą głównie
    osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej (konsumenci).
    Terapeutyczne szkolenia psychologiczne skierowane są przede wszystkim (...).
    Usługi psychologiczne w formie terapii w grupie, jako terapeutyczne szkolenia
    psychologiczne – będą prowadzone w formie zdalnej (on-line). Grupa, dla której
    przeznaczona jest terapia psychologiczną w formie szkoleń psychologicznych to (...).
    (...).
    Terapia psychologiczna jest metoda zmierzająca do zrozumienia i zmiany mechanizmów
    odpowiedzialnych za pojawianie się objawów psychosomatycznych chorób takich jak:
    nerwice, depresje, zaburzenia osobowości, zaburzenia afektywne i inne choroby.
    Program został przygotowany zgodnie z definicją zdrowia WHO: Zdrowie to nie tylko
    całkowity brak choroby, czy kalectwa, ale także stan pełnego, fizycznego, umysłowego i
    społecznego dobrostanu (dobrego samopoczucia).
    Współcześnie najpopularniejsza definicja zdrowia jest definicją Światowej Organizacji
    Zdrowia (WHO), która brzmi następująco: Zdrowie to nauka i sztuka zapobiegania
    chorobom, przedłużania życia i promowania zdrowia przez zorganizowany wysiłek
    społeczeństwa.
    Terapeutyczne szkolenia psychologiczne będą prowadzone w formie programu. Program
    podzielony jest na xx Moduły tworzące pakiety i zawiera elementy (...), którego celem w
    psychologii jest kształtowanie samoświadomości pacjenta i analiza zachowań pacjenta,
    zmierzające do przywrócenia i poprawy zdrowia. Program terapeutyczny w formie szkoleń
    psychologicznych, będzie wykonywany przez psychologa, osobę o fachowych
    kwalifikacjach do udzielania świadczeń zdrowotnych, będzie prowadzony w formie
    grupowych spotkań on-line na żywo, które będą nagrywane i wraz z materiałami w formie
    prezentacji.
    Celem programu jest długoterminowe udzielanie szeroko pojętej pomocy psychologicznej,
    (...).
    (...).
    Program terapii psychologicznej wspiera w problemach psychologicznych takich jak:
    trudności w radzeniu sobie z emocjami, problemy w relacjach z rodzina, obniżone
    poczucie własnej wartości, problemy ze snem, zaburzenia odżywiania, depresja, uczucie
    przytłoczenia, brak nadziei, rozpacz, objawy psychiczne powodujące cierpienie (lęki, fobie,
    smutek), radzenie sobie z trudną diagnozą choroby psychicznej lub somatycznej.
    Terapia psychologiczna w grupie będzie odbywać się w atmosferze zaufania. Jedną z zasad
    pracy w grupie terapeutycznej jest zasada braku oceniania i krytyki innych i ich
    wypowiedzi, a główna zaletą takiej formy terapii jest to, że osoby otrzymają wsparcie od
    pozostałych uczestników, dzięki czemu łatwiej im poradzić sobie z napotkanymi w życiu
    trudnościami.
    Podstawowe zasady psychologicznej terapii grupowej to zasada poufności, zasada
    zaufania, zasada braku oceniania i krytyki wobec innych uczestników grupy. Program
    będzie przebiegał w zamkniętych grupach – edycjach tworzonych dla osób, które wspólnie
    rozpoczynają i kończą edycje, co buduje zaufanie w grupie i wspiera efekty terapeutyczne.
    Cechą charakterystyczną terapii psychologicznej grupowej jest wzajemne oddziaływanie
    na siebie, co ma wpływ na rozwój i poprawę kondycji psychicznej. Istotne jest, że osoba
    biorąca udział w spotkaniach grupowych zyskuje nową perspektywę postrzegania swojego
    problemu. Terapia psychologiczna w grupie umożliwia zobaczenie, że inne osoby dzielą

    podobne doświadczenia życiowe. Rezultatem jest szybsza poprawa zdrowia psychicznego
    i fizycznego.
    (...) grupy doświadczają poczucia bycia zrozumiana i wysłuchana przez inne osoby. Dzięki
    temu łatwiej otworzyć się na zmianę i zrealizować ustalone uprzednio założenia
    terapeutyczne przywracania zdrowia. Podczas Modułów (...) mogą przepracować trudne
    doświadczenia, a także zyskać nowe umiejętności dla utrzymania dobrostanu zdrowia.
    Terapia w grupie oferuje unikalne korzyści dla osób cierpiących na zaburzenia psychiczne,
    tworząc przestrzeń do wspólnego wsparcia, wymiany doświadczeń i nauki nowych
    strategii radzenia sobie. Dzięki dynamicznej interakcji miedzy uczestniczkami, mogą one
    lepiej zrozumieć swoje problemy zdrowotne i odkryć nowe sposoby ich przezwyciężania.
    Psychologiczny program terapeutyczno-szkoleniowy został starannie zaprojektowany, aby
    oferować nie tylko diagnozę psychologiczna i wsparcie psychologiczne oraz solidne
    podstawy teoretyczne dla ratowania i poprawy zdrowia, ale także pomoc terapeutyczną w
    praktyce, aby wyposażyć uczestniczki w praktyczne umiejętności, które pomogą im
    odzyskać, utrzymać i poprawić psychiczny i fizyczny stan zdrowia. Program zmienia
    podejście do zdrowia i terapii, w których człowiek i jego dobrostan jest największą
    wartością w rozumieniu współczesnej terapii. Dobrostan w definicji zdrowia
    sformułowanej w roku 1948 przez Światową Organizacje Zdrowia (WHO) to stan pełnego
    fizycznego, psychicznego i społecznego dobrostanu, a nie tylko brak choroby lub kalectwa
    (WHO, 1948, s. 1).

## Pytanie

Czy świadczone przez Wnioskodawczynię usługi psychologiczne prowadzone w formie
    szkoleń będą korzystać ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy
    o VAT?
    Pani stanowisko w sprawie
    Pani zadaniem, w myśl art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi w
    zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i
    poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów:
    a) lekarza i lekarza dentysty,
    b) pielęgniarki i położnej,
    c) medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o
      działalności leczniczej (Dz. U. z 2023 r. poz. 991),
    d) psychologa.
    Zatem, warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku VAT jest spełnienie łącznie dwóch
    przesłanek:
    1) przesłanki o charakterze przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług, tj.
      usług w zakresie opieki medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu,
      przywracaniu i poprawie zdrowia oraz
    2) przesłanki o charakterze podmiotowym, odnoszącej się do usługodawcy, który musi
      świadczyć ww. usługi w ramach wykonywania określonego zawodu (lekarza, lekarza
      dentysty, pielęgniarki, położnej, psychologa i osób świadczących powyższe usługi w
      ramach wykonywania zawodów medycznych, o których mowa w ustawie o działalności
      leczniczej).
    Przytoczone powyżej przepisy krajowe w zakresie opieki medycznej stanowią
    implementacje do polskiego porządku prawnego przepisu art. 132 ust. 1 lit. b oraz lit. c
    Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu
    podatku od wartości dodanej (Dz. U.UE L 347 z 11 grudnia 2006 str. 1 z pózn. zm.),
    zgodnie z którym: Państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje:

      b) opieka szpitalna i medyczna oraz ścisłe z nimi związane czynności podejmowane
        przez podmioty prawa publicznego lub, na warunkach socjalnych porównywalnych
        do stosowanych w odniesieniu do instytucji prawa publicznego, przez szpitale,
        ośrodki medyczne i diagnostyczne oraz inne odpowiednio uznane placówki o
        podobnym charakterze;
      c) świadczenie opieki medycznej w ramach zawodów medycznych i paramedycznych,
        określonych przez zainteresowane państwo członkowskie.
    Z powołanych powyżej przepisów jednoznacznie wynika, że zwolnieniu od podatku od
    towarów i usług podlegają usługi w zakresie opieki medycznej, które spełniają określone
    warunki: służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, a
    także świadczone są przez konkretne, wymienione przez ustawodawcę wprost podmioty.
    Zwolnienie powyższe ma zatem charakter podmiotowo-przedmiotowy, co oznacza, że
    zwolnieniu od podatku podlega określony rodzaj usług wykonywanych przez ściśle
    zdefiniowany krąg podmiotów, wykonujących te usługi.
    W pierwszej kolejności należy ustalić, czy spełniona została przesłana podmiotowa, tj. czy
    świadczone przez Wnioskodawczynie usługi będą wykonywane w ramach określonego
    zawodu.
    W tym miejscu wymaga wskazania, że zasady wykonywania zawodu psychologa zostały
    uregulowane w ustawie z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie
    zawodowym psychologów.
    Zgodnie z art. 3 ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów,
    zawód psychologa może wykonywać osoba, która spełnia wymagania określone niniejsza
    ustawa.
    W myśl natomiast art. 4 ust. 1 ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym
    psychologów, wykonywanie zawodu psychologa polega na świadczeniu usług
    psychologicznych, a w szczególności na:
    a) diagnozie psychologicznej,
    b) opiniowaniu,
    c) orzekaniu, o ile przepisy odrębne tak stanowią,
    d) psychoterapii,
    e) udzielaniu pomocy psychologicznej.
    Na podstawie przepisów ww. ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym
    psychologów, udzielanie świadczeń zdrowotnych zastrzeżonych dla zawodu psychologa
    wykonywać mogą jedynie osoby posiadające określone ustawowo kwalifikacje,
    potwierdzone odpowiednimi dokumentami, tj. osoby, które uzyskały w polskiej uczelni
    dyplom magistra psychologii lub uzyskały za granica wykształcenie uznane za
    równorzędne w Rzeczypospolitej Polskiej.
    Jak wskazała wcześniej Wnioskodawczyni, świadczone przez Nią usługi psychologiczne w
    postaci szkoleń będą wykonywane przez zatrudnionego psychologa.
    To, że Wnioskodawczyni będzie świadczyć usługi za pośrednictwem osoby posiadającej
    tytuł zawodowy psychologa, sama nie posiadając stosownych uprawnień, nie ma wpływu
    na zastosowanie zwolnienia od podatku VAT.
    W szczególności potwierdza to wyrok TSUE w sprawie C141/00 Ambulanter Pflegedienst
    Kügler GmbH. Powyższe znajduje również odzwierciedlenie w wydawanych przez
    Dyrektora KIS interpretacjach indywidualnych, w tym przykładowo:
    1) interpretacji indywidualnej z 13 grudnia 2017 r. nr 114-KDIP4.4012.475.2017.1.AKO lub
    2) interpretacji indywidualnej z 6 marca 2020 r. nr 0112-KDIL1-1.4012.508.2019.2.MB.

    Zatem, zdaniem Wnioskodawczyni, będzie spełniona przesłanka podmiotowa, gdyż usługi
    świadczone przez Wnioskodawczynie będą zawsze wykonywane wyłączenie przez osobę
    wykonującą zawód psychologa.
    W dalszej kolejności należy ustalić, czy spełniona zostanie również przesłanka o
    charakterze przedmiotowym.
    Z treści art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT, jednoznacznie wynika, że dla zastosowania
    zwolnienia od VAT istotny jest cel wykonywanych świadczeń.
    Zatem, zwolnieniem od podatku objęte są wyłącznie te usługi w zakresie opieki
    medycznej, które realizują cel związany z profilaktyką, zachowaniem, ratowaniem,
    przywracaniem i poprawą zdrowia. Usługi, które tych celów nie realizują nie mogą
    korzystać z ww. zwolnienia. Przy czym, dla zastosowania wskazanego zwolnienia z
    podatku VAT koniecznym jest to, aby celem świadczonych usług był co najmniej jeden z
    wymienionych celów.
    Profilaktyka zdrowotna obejmuje działania mające na celu zapobieganie chorobom bądź
    innemu niekorzystnemu zjawisku zdrowotnemu przed jej rozwinięciem, poprzez ich
    wczesne wykrycie i leczenie. Ma ona również na celu zahamowanie postępu lub powikłań
    już istniejącej choroby, czy też zapobieganie powstawaniu niekorzystnych wzorów
    zachowań społecznych, które przyczyniają się do podwyższania ryzyka choroby. Z kolei
    zachowywać, oznacza pozostać w posiadaniu, dochować w niezmienionym stanie, a także
    ochraniać. Natomiast ratowanie to udzielanie komuś pomocy w niebezpieczeństwie lub w
    trudnej sytuacji.
    Interpretując termin poprawa zdrowia, którym posługuje się ustawodawca określając
    zakres zwolnień, należy zastosować wykładnię literalną, zgodnie z którą wyrażenie to
    oznacza zmianę stanu zdrowia na lepsze, poprawienie zdrowia, jego polepszanie.
    Podobnie należy postąpić dokonując wykładni pojęcia przywracanie zdrowia, które
    oznacza doprowadzenie zdrowia do poprzedniego stanu, sprawienie, że znajdzie się ono
    w takim stanie, w jakim było poprzednio.
    Z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE wynika, że zwolnienia stanowią
    autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, które służą unikaniu rozbieżności w
    stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych państwach członkowskich i które
    należy postrzegać w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT (wyrok C-473
    /08 w sprawie Eulitz, pkt 25).
    Jak również wielokrotnie podkreślał Trybunał Sprawiedliwości UE w swym orzecznictwie:
    pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w art. 13 VI Dyrektywy (obecnie art.
    132 Dyrektywy 2006/112/WE Rady) powinny być interpretowane w sposób ścisły,
    ponieważ stanowią one odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT
    objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika.
    Zauważenia wymaga, że definicja opieki medycznej nie została zawarta ani w krajowych,
    ani wspólnotowych przepisach podatkowych. W tym zakresie należy szukać wyjaśnienia
    tych pojęć w bogatym dorobku orzecznictwa wspólnotowego. W wyroku w sprawie L.u.P.
    GmbH (C-106/05, pkt 27) Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że pojęcia
    „opieki medycznej” oraz „świadczeń opieki medycznej” (...) odnoszą się do świadczeń,
    które służą diagnozie, opiece oraz w miarę możliwości, leczeniu chorób lub zaburzeń
    zdrowia.
    Pojęcie to zdefiniowano również w wyroku w sprawie d'Ambrumenil (C- 307/01, pkt 57),
    gdzie podkreślono, że pojęcie świadczenia opieki medycznej nie można interpretować w
    sposób, który obejmuje świadczenia medyczne realizowane w innym celu niż postawienie
    diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz w zakresie, w jakim to możliwe, leczenie
    chorób lub zaburzeń zdrowotnych.
    Pojęcie „usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu,
    przywracaniu i poprawie zdrowia” odpowiada wiec określeniom używanym przez Trybunał

    „postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz w zakresie, w jakim jest to
    możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych”. W pojęciu tym zawierają się również
    usługi medyczne realizowane w celach profilaktycznych (wyrok w sprawie Unterpertinger,
    C-212/01, pkt 40).
    Ani przepisy Dyrektywy, ani orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE nie dają podstaw
    do tego, aby zakresem opieki medycznej podlegającej zwolnieniu objąć wszystkie działania
    medyczne wynikające z procesu leczenia. Zatem czynności, których celem nie jest ochrona
    zdrowia, nie mogą być uznane za świadczenia opieki medycznej i nie mogą podlegać
    zwolnieniu od podatku od towarów i usług.
    Stanowisko takie wynika z wyroku C-212/01 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w
    sprawie Margarete Unterpertinger v Pensionsversicherungsanstalt der Arbeiter C-212/01,
    gdzie stwierdzono, że: „(...) to cel usługi medycznej decyduje o tym, czy powinna ona być
    zwolniona z podatku VAT. Dlatego też, jeśli kontekst, w jakim taka usługa jest
    wykonywana, pozwala ustalić, że jej głównym celem nie jest ochrona zdrowia, włączając w
    to utrzymanie lub przywrócenie zdrowia, lecz udzielanie porad wymaganych przed
    podjęciem decyzji wywołujących skutki prawne, zwolnienie nie ma zastosowania do takiej
    usługi”.
    Również z orzeczenia C-384/98 wynika, że preferencji podlegać mogą jedynie te usługi,
    które mają cel terapeutyczny bądź profilaktyczny, a nie podlegają mu takie, które mają
    charakter czysto ekspercki i doradczy (np. orzekanie o stanie zdrowia dla potrzeb
    przyznania renty, bądź dla instytucji ubezpieczeniowych dla ustalenia wysokości składki
    ubezpieczenia na życie).
    Ponadto, jak zauważył Rzecznik Generalny w sprawie C-262/08: „Cel usługi medycznej
    określa, czy powinna ona korzystać ze zwolnienia, jeżeli z kontekstu wynika, że jej
    głównym celem nie jest ochrona, utrzymanie bądź przywrócenie zdrowia, lecz inny cel, to
    wówczas zwolnienie nie będzie miało zastosowania”. Rzecznik zauważył również, że:
    „działalność, którą uznano za części składowe opieki medycznej (leczenia medycznego),
    obejmuje: opiekę terapeutyczną jako cześć usługi ambulatoryjnej świadczonej przez
    wykwalifikowane pielęgniarki; leczenie psychoterapeutyczne świadczone przez
    wykwalifikowanych psychologów; prowadzenie badań lekarskich, bądź pobieranie krwi lub
    innych próbek do badania pod kątem występowania choroby, na rzecz pracodawców lub
    ubezpieczycieli, albo poświadczanie zdolności medycznej do odbycia podróży, jeżeli celem
    tych usług zasadniczo pozostaje ochrona zdrowia zainteresowanych osób; oraz badania
    medyczne umożliwiające obserwację i zbadanie pacjentów, zanim zajdzie konieczność
    diagnozowania, rozciągnięcia opieki bądź leczenia potencjalnej choroby, zlecone przez
    internistów i wykonywane przez zewnętrzne laboratoria prywatne”.
    W tym miejscu warto powołać się na wyrok TSUE C-141/00, w którym wskazano, że:
    „zwolnienie przyznane w art. 13 (A) (J) (c,) Szóstej Dyrektywy (aktualnie art. 132 ust. 1 lit. c)
    Dyrektywy 2006/112/WE Rady) nie zależy od formy prawnej podatnika świadczącego
    usługi medyczne lub paramedyczne, o których mowa w tym przepisie”. W wyroku tym
    TSUE wyjaśnił również, że: „W dosłownej interpretacji, przepis ten (art. 132 ust. 1 lit. c)
    dyrektywy) nie wymaga, by usługi medyczne były świadczone przez podatnika o
    konkretnej formie prawnej, aby objąć je zwolnieniem. Spełnione muszą być tylko dwa
    warunki: musi to obejmować usługi medyczne i muszą one być świadczone przez osoby
    posiadające konieczne kwalifikacje zawodowe” (pkt 27).
    Przekładając powyższe na grunt przedstawionego zdarzenia przyszłego, zdaniem
    Wnioskodawczyni, świadczone przez Nią usługi psychologicznie w postaci szkoleń
    wykonywane za pośrednictwem zatrudnionej osoby posiadającej tytuł zawodowy
    psychologa będą spełniały przesłankę przedmiotowa pozwalającą na objęcie
    świadczonych usług zwolnieniem od podatku VAT jako usług w zakresie opieki medycznej,
    służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia.

    Świadczone przez Wnioskodawczynie usługi psychologiczne w postaci terapeutycznych
    szkoleń psychologicznych będą formą terapii psychologicznej dla ich uczestniczek. Przepis
    art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT nie warunkuje możliwości objęcia świadczonych usług
    zwolnieniem od podatku w ten sposób, że muszą one być prowadzone w konkretnie
    określonej formie. Nie ma z tego punktu widzenia znaczenia to, czy terapia psychologiczna
    będzie formą indywidualnej pomocy i pracy z pojedynczym pacjentem, czy też formą
    terapii grupowej zbiorowej obejmującej jednocześnie wielu uczestników. Dla
    zastosowania zwolnienia z VAT istotne jest bowiem to, że świadczone usługi muszą mieć
    walor prozdrowotny, a ściślej służyć profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu
    bądź poprawie zdrowia, co niewątpliwie w przedstawionych okolicznościach będzie
    zrealizowane.
    Dla zastosowania zwolnienia nie ma również znaczenia to, że świadczone usługi będą
    odbywały się w formie zdalnej (on-line). W świetle obowiązującej ustawy VAT
    najważniejszy jest cel usługi.
    Terapia psychologiczna w formie usługi szkoleniowej przedstawiona w wniosku ma na
    celu poprawę zdrowia, koncentrując się na holistycznym podejściu do leczenia, które
    uwzględnia zarówno aspekty fizyczne, jak i psychiczne. Program oparty na psychobiologii
    zdrowia pozwoli na zrozumienie, jak emocje mogą wpływać na stan zdrowia fizycznego.
    Psychobiologia zdrowia to specjalistyczna dziedzina, która bada, jak emocjonalne konflikty
    i stres mogą przyczyniać się do powstawania chorób. Dzięki temu zyskają szanse na
    rozpoznanie emocjonalnych przyczyn swoich dolegliwości, które mogą być trudne do
    zdiagnozowania w tradycyjnych metodach medycznych. Tego rodzaju zrozumienie jest
    kluczowym krokiem w procesie zdrowienia, ponieważ daje szanse na wyeliminowanie
    pierwotnych przyczyn problemów zdrowotnych.
    Terapeutyczny program szkoleń będzie oferował konkretne narzędzia, które będą
    wspierać w poprawie jakości zdrowia i życia. Dzięki modułom dotyczącym zdrowia
    fizycznego, emocjonalnego oraz relacji międzyludzkich, zyskają nie tylko wiedze
    teoretyczna, ale także praktyczne wskazówki do codziennego życia. (...). Ponadto, program
    kładzie duży nacisk na rozwój świadomości ciała, co umożliwi lepsze zarządzanie stresem,
    emocjami i dolegliwościami fizycznymi.
    Tego typu terapia w formie szkolenia psychologicznego posiada wyraźny walor
    terapeutyczny, ponieważ pomaga w leczeniu specyficznych dolegliwości zdrowotnych,
    takich jak (...). Dzięki metodzie psychobiologii, zdobędą wiedzę, jak zidentyfikować
    emocjonalne przyczyny swoich problemów zdrowotnych i jak nimi zarządzać. Wspierać to
    będą sesje (...) na żywo, które pozwolą na bezpośredni kontakt z psychologiem o (...), co
    stanowi dodatkowy element terapeutyczny. Uczestniczki będą mogły zadawać pytania,
    dzielić się swoimi doświadczeniami i otrzymywać wsparcie, co jest istotnym elementem
    całego procesu powrotu do zdrowia.
    Program jest skierowany do szerokiego kręgu odbiorców, w szczególności (...), które
    poszukują sposobów na poprawę swojego zdrowia, zarówno fizycznego, jak i
    psychicznego. (...). Usługi szkoleniowe, prowadzone w formie wykładów na żywo oraz
    nagranych materiałów, dają możliwość przyswajania wiedzy w wygodny sposób, bez
    konieczności wychodzenia z domu. Dzięki temu program będzie dostępny dla osób, które
    mogą mieć trudności w dotarciu do tradycyjnych form pomocy terapeutycznej, takich jak
    wizyty u specjalistów czy terapie stacjonarne.
    Usługi psychologiczne prowadzone w formie terapeutycznych szkoleń psychologicznych
    mają również wymiar leczniczy w kontekście wspierania osób z przewlekłymi chorobami,
    (...). Psychobiologiczne podejście oferuje (...). Podejście to jest zgodne z nowoczesnymi
    tendencjami w medycynie, które coraz częściej uwzględniają holistyczne podejście do
    zdrowia, łącząc wiedzę medyczną z psychologiczna i emocjonalna.

    Całość programu opiera się na wiedzy i doświadczeniu psychologa o (...), który stworzył
    autorski program szkoleń, co zapewnia dostęp do najwyższej jakości wiedzy i metod
    leczenia. Tego rodzaju programy mają pozytywny wpływ na poprawę zdrowia
    psychicznego i fizycznego, stanowiąc wartościowe narzędzie terapeutyczne, które wspiera
    zdrowie na wielu płaszczyznach.
    Usługi psychologiczne prowadzone w formie terapeutycznych szkoleń psychologicznych,
    które zmierza świadczyć Wnioskodawczyni, będą formą wsparcia/terapii psychologicznej.
    (...). W trakcie szkoleń prowadzący, bazując na swojej wiedzy i doświadczeniu, będzie
    dostosowywać ćwiczenia do indywidualnych potrzeb (...) udzielając konkretnych porad
    psychologicznych.
    Szkolenia psychologiczne o charakterze terapii, oferowane przez Wnioskodawczynię, będą
    stanowiły cenne narzędzie w poprawie zdrowia psychicznego, pomagając w
    rozwiązywaniu problemów, które są powszechne w życiu dorosłych, takich jak trudności w
    rozumieniu własnych potrzeb, brak umiejętności radzenia sobie ze stresem, czy
    przytłoczenie emocjonalne. Programy te pomogą w poprawie umiejętności
    samozrozumienia i komunikacji, co sprzyja lepszemu zarządzaniu emocjami i redukcji
    stresu. Dzięki rozwoju tych zdolności, (...). Szkolenia oferują także techniki radzenia sobie
    ze stresem, co jest kluczowe dla osób narażonych na przewlekłe napięcia i stres związany
    z praca lub życiem osobistym. (...). Z założenia mają stanowić pomoc w radzeniu sobie z
    trudnymi emocjami, wzmacniać ich zasoby wewnętrzne, a także pozwalać na prace nad
    zmianą sposobu komunikacji, co ma wpływ na poprawę relacji rodzinnych czy
    zawodowych. Dodatkowo, szkolenia będą wspierać proces zdrowienia osób z
    chronicznymi dolegliwościami zdrowotnymi, takimi jak (...).
    (...).
    Program będzie oparty na wieloletnim doświadczeniu psychologa (...) w pracy z
    pacjentami, jego wiedzy z zakresu psychobiologii i psychosomatyki, wiedzy z obszaru
    biologicznych praw natury i biologicznego myślenia oraz nowej medycyny i psychologii i
    terapii systemowej rodziny, która wzbogaca wartość merytoryczna programów. Psycholog
    dysponuje wieloletnim doświadczeniem jako praktyk psychobiologii i psychosomatyki w
    pracy z pacjentem oraz rozległa wiedzę z komplementarnych dziedzin.
    Ostatecznie, terapeutyczne szkolenia psychologiczne będą miały wyraźny walor leczniczy,
    ponieważ wspierają zdrowie psychiczne (...). (...). Szkolenia będące forma terapii
    psychologicznej oferowane przez Wnioskodawczynie będą służyły profilaktyce, zdrowieniu
    oraz poprawie ogólnego stanu zdrowia psychicznego, dając narzędzia do radzenia sobie z
    trudnymi sytuacjami życiowymi i zapobiegając rozwojowi zaburzeń psychicznych.
    Reasumując, zdaniem Wnioskodawczyni, w przedstawionym we wniosku zdarzeniu
    przyszłym świadczone przez Nią usług psychologiczne w postaci szkoleń będą spełniać
    przesłankę przedmiotową, określona w art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy VAT, a mianowicie
    służyć profilaktyce zachowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia.
    Podobne stanowisko zostało wyrażone w interpretacji Dyrektora KIS z 31 stycznia 2023 r.
    nr 0114-KDIP4-2.4012.541.2022.2.WH dla usług szkoleniowych świadczonych przez
    psychologa w formie warsztatów i kursów, w której potwierdzono możliwość stosowania
    zwolnienia od podatku VAT dla usług psychologicznych prowadzonych w takiej formie.
    Tym samym, zdaniem Wnioskodawczyni, opisane w zdarzeniu przyszłym usługi
    psychologiczne w postaci szkoleń on-line będą korzystały ze zwolnienia od podatku VAT
    na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy o VAT.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od
    towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem” podlega
      odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7, w tym również:
        1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na
          formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
        2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
          czynności lub sytuacji;
        3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
          działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów” i jest
    wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług
    transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej. Z
    treści art. 8 ust. 1 ustawy wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na
    rzecz danego podmiotu.
    Słownik języka polskiego definiuje czasownik „świadczyć” jako „wykonywać coś na czyjąś
    rzecz”, „świadczenie” zaś to obowiązek wykonywania, przekazania czegoś.
    Z powyższych uregulowań wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na
    rzecz danego podmiotu niebędące dostawą towarów. Z uwagi na powyższe unormowania,
    pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej
    osoby, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na
    rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie
    określonych stanów rzeczy).
    Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa
    zalicza do grona usług każde świadczenie. Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko
    takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca
    świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
    W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy
    wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może
    zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy
    otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć
    charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w
    zamian za to świadczenie.
    Zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca
    przewidział dla niektórych czynności zwolnienie od podatku.
    Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub
    świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
    Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy:

      Usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu,
      przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów:
        a) lekarza i lekarza dentysty,
        b) pielęgniarki i położnej,
        c) medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia
          2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2023 r. poz. 991, 1675 i 1972),
        d) psychologa.
    Z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy wynika, że zwolnieniu od podatku podlegają usługi
    opieki medycznej, które spełniają określone warunki – służą profilaktyce, zachowaniu,
    ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia i świadczone są w ramach wykonywanych
    zawodów (lekarza, lekarza dentysty, pielęgniarki, położnej, psychologa i osób
    świadczących powyższe usługi w ramach wykonywania zawodów medycznych, o których
    mowa w ustawie o działalności leczniczej).
    Przytoczone powyżej przepisy krajowe w zakresie opieki medycznej stanowią
    implementację do polskiego porządku prawnego przepisu art. 132 ust. 1 lit. b) oraz lit. c)
    Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu
    podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 347 z 11 grudnia 2006 str. 1 ze zm.), zgodnie z
    którym:
      Państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje:
      b) opieka szpitalna i medyczna oraz ściśle z nimi związane czynności podejmowane
      przez podmioty prawa publicznego lub, na warunkach socjalnych porównywalnych
      do stosowanych w odniesieniu do instytucji prawa publicznego, przez szpitale,
      ośrodki medyczne i diagnostyczne oraz inne odpowiednio uznane placówki o
      podobnym charakterze;
      c) świadczenie opieki medycznej w ramach zawodów medycznych i paramedycznych,
      określonych przez zainteresowane państwo członkowskie.
    Z powołanych powyżej przepisów jednoznacznie wynika, że zwolnieniu od podatku od
    towarów i usług podlegają usługi w zakresie opieki medycznej, które spełniają określone
    warunki: służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, a
    także świadczone są przez konkretne, wymienione przez ustawodawcę wprost podmioty.
    Zwolnienie powyższe ma zatem charakter podmiotowo-przedmiotowy, co oznacza, że
    zwolnieniu od podatku podlega określony rodzaj usług wykonywanych przez ściśle
    zdefiniowany krąg podmiotów, wykonujących te usługi.
    Precyzując czynności, których celem jest profilaktyka, zachowanie, ratowanie,
    przywracanie lub poprawa zdrowia, należy zastosować wykładnię językową.
    „Profilaktyka” to wszelkie działania i środki stosowane w celu zapobiegania czemuś
    niepożądanemu, likwidowanie przyczyn niekorzystnych zjawisk, to działania i środki
    stosowane w celu zapobiegania chorobom. Zatem profilaktyka zdrowotna obejmuje
    działania mające na celu zapobieganie chorobom bądź innemu niekorzystnemu zjawisku
    zdrowotnemu przed jej rozwinięciem, poprzez ich wczesne wykrycie i leczenie. Ma ona
    również na celu zahamowanie postępu lub powikłań już istniejącej choroby, czy też
    zapobieganie powstawaniu niekorzystnych wzorów zachowań społecznych, które
    przyczyniają się do podwyższania ryzyka choroby.
    „Zachowywanie” rozumiane jest zaś jako dochowanie czegoś w stanie niezmienionym,
    nienaruszonym lub niezniszczonym mimo upływu czasu lub niesprzyjających okoliczności,
    utrzymywanie.

    Interpretując słowo „ratowanie” należy odwołać się do słów „ratować” i „ratownictwo”.
    Ratować to starać się ocalić, zachować coś, natomiast ratownictwo jest rozumiane jako
    ogół środków i metod ratowania życia ludzkiego i niesienia pomocy w warunkach
    zagrożenia.
    Pojęcie „przywracać” oznacza doprowadzić coś do poprzedniego stanu, wprowadzić coś
    na nowo, odtworzyć coś w pierwotnej postaci, wznowić, odnowić, sprawić, że ktoś się
    znajdzie w takiej sytuacji, w takim stanie, w jakim był poprzednio. Pojęcie „przywracanie
    zdrowia” oznacza doprowadzenie zdrowia do poprzedniego stanu, sprawienie, że znajdzie
    się ono w takim stanie, w jakim był poprzednio.
    „Poprawa” to zmiana stanu czegoś na lepsze, poprawienie czegoś, poprawianie się,
    polepszanie. Z kolei termin „poprawa zdrowia”, którym posługuje się ustawodawca
    określając zakres zwolnień, zgodnie z wykładnią literalną, oznacza zmianę stanu zdrowia
    na lepsze, poprawienie zdrowia, jego polepszanie.
    Zatem dokonując ustalenia, czy dana usługa medyczna korzysta ze zwolnienia od podatku
    od towarów i usług należy ustalić, czy będzie spełniała wyżej określone warunki.
    Z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE wynika, że zwolnienia stanowią
    autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, które służą unikaniu rozbieżności w
    stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych państwach członkowskich i które
    należy postrzegać w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT (wyrok C-473
    /08 w sprawie Eulitz, pkt 25).
    Jak również wielokrotnie podkreślał Trybunał Sprawiedliwości UE w swym orzecznictwie:
    pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w art. 13 VI Dyrektywy (obecnie art.
    132 Dyrektywy 2006/112/WE Rady) powinny być interpretowane w sposób ścisły,
    ponieważ stanowią one odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT
    objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika.
    Zauważenia wymaga, że definicja opieki medycznej nie została zawarta ani w krajowych,
    ani wspólnotowych przepisach podatkowych. W tym zakresie należy szukać wyjaśnienia
    tych pojęć w bogatym dorobku orzecznictwa wspólnotowego.
    W wyroku w sprawie L.u.P. GmbH (C-106/05, pkt 27) Trybunał Sprawiedliwości Unii
    Europejskiej stwierdził, że pojęcia „opieki medycznej” oraz „świadczeń opieki medycznej”
    (...) odnoszą się do świadczeń, które służą diagnozie, opiece oraz w miarę możliwości,
    leczeniu chorób lub zaburzeń zdrowia. Pojęcie to zdefiniowano również w wyroku w
    sprawie d ́Ambrumenil (C- 307/01, pkt 57), gdzie podkreślono, że pojęcia świadczenia
    opieki medycznej nie można interpretować w sposób, który obejmuje świadczenia
    medyczne realizowane w innym celu niż postawienie diagnozy, udzielenie pomocy
    medycznej oraz w zakresie, w jakim to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń
    zdrowotnych.
    Pojęcie „usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu,
    przywracaniu i poprawie zdrowia” odpowiada więc określeniom używanym przez Trybunał
    „postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz w zakresie, w jakim jest to
    możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych”. W pojęciu tym zawierają się również
    usługi medyczne realizowane w celach profilaktycznych (wyrok w sprawie Unterpertinger,
    C-212/01, pkt 40).
    Ani przepisy Dyrektywy, ani orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE nie dają podstaw
    do tego, aby zakresem opieki medycznej podlegającej zwolnieniu objąć wszystkie działania
    medyczne wynikające z procesu leczenia. Zatem czynności, których celem nie jest ochrona
    zdrowia, nie mogą być uznane za świadczenia opieki medycznej i nie mogą podlegać
    zwolnieniu od podatku od towarów i usług. Stanowisko takie wynika z wyroku w sprawie C-
    212/01.

    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku w sprawie Margarete Unterpertinger
    v Pensionsversicherungsanstalt der Arbeiter C-212/01 stwierdził, że: „(...) to cel usługi
    medycznej decyduje o tym, czy powinna ona być zwolniona z podatku VAT. Dlatego też,
    jeśli kontekst, w jakim taka usługa jest wykonywana, pozwala ustalić, że jej głównym celem
    nie jest ochrona zdrowia, włączając w to utrzymanie lub przywrócenie zdrowia, lecz
    udzielanie porad wymaganych przed podjęciem decyzji wywołujących skutki prawne,
    zwolnienie nie ma zastosowania do takiej usługi”.
    Również z orzeczenia C-384/98 wynika, że preferencji podlegać mogą jedynie te usługi,
    które mają cel terapeutyczny bądź profilaktyczny, a nie podlegają mu takie, które mają
    charakter czysto ekspercki i doradczy (np. orzekanie o stanie zdrowia dla potrzeb
    przyznania renty, bądź dla instytucji ubezpieczeniowych dla ustalenia wysokości składki
    ubezpieczenia na życie).
    Ponadto, jak zauważył Rzecznik Generalny w sprawie C-262/08: „Cel usługi medycznej
    określa, czy powinna ona korzystać ze zwolnienia, jeżeli z kontekstu wynika, że jej
    głównym celem nie jest ochrona, utrzymanie bądź przywrócenie zdrowia, lecz inny cel, to
    wówczas zwolnienie nie będzie miało zastosowania”. Rzecznik zauważa również, że:
    „działalność, którą uznano za części składowe opieki medycznej (leczenia medycznego),
    obejmuje: opiekę terapeutyczną jako część usługi ambulatoryjnej świadczonej przez
    wykwalifikowane pielęgniarki; leczenie psychoterapeutyczne świadczone przez
    wykwalifikowanych psychologów; prowadzenie badań lekarskich bądź pobieranie krwi lub
    innych próbek do badania pod kątem występowania choroby, na rzecz pracodawców lub
    ubezpieczycieli, albo poświadczanie zdolności medycznej do odbycia podróży, jeżeli celem
    tych usług zasadniczo pozostaje ochrona zdrowia zainteresowanych osób; oraz badania
    medyczne umożliwiające obserwację i zbadanie pacjentów, zanim zajdzie konieczność
    diagnozowania, rozciągnięcia opieki bądź leczenia potencjalnej choroby, zlecone przez
    internistów i wykonywane przez zewnętrzne laboratoria prywatne”.
    W tym miejscu warto powołać na wyrok TSUE C-141/00 w którym wskazano, że
    „zwolnienie przyznane w art. 13(A)(J)(c,) Szóstej Dyrektywy (aktualnie art. 132 ust. 1 lit. c)
    Dyrektywy 2006/112/WE Rady) nie zależy od formy prawnej podatnika świadczącego
    usługi medyczne lub paramedyczne, o których mowa w tym przepisie”.
    W wyroku tym TSUE wyjaśnił również: „W dosłownej interpretacji, przepis ten (art. 132 ust.
    1 lit. c) dyrektywy) nie wymaga, by usługi medyczne były świadczone przez podatnika o
    konkretnej formie prawnej, aby objąć je zwolnieniem. Spełnione muszą być tylko dwa
    warunki: musi to obejmować usługi medyczne i muszą one być świadczone przez osoby
    posiadające konieczne kwalifikacje zawodowe” (pkt 27).
    Użyte w art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy pojęcie „usługi w zakresie opieki medycznej, służące
    profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia” odpowiada
    określeniom używanym przez TSUE „postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej
    oraz w zakresie, w jakim jest to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych”.
    Konieczne jest więc każdorazowe wnikliwe badanie i ustalanie na podstawie całokształtu
    okoliczności sprawy, jaki jest charakter świadczonej przez danego podatnika usługi w
    kontekście możliwości uznania jej za usługę z zakresu opieki medycznej służącą
    profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia. Jeżeli bowiem
    świadczone usługi nie odpowiadają koncepcji opieki medycznej, to nie korzystają one ze
    zwolnienia od podatku.
    Dokonując oceny przedstawionych okoliczności sprawy należy mieć na względzie zasadę
    wykładni zwolnień, stanowiących w istocie odstępstwo od generalnej zasady
    powszechności opodatkowania podatkiem VAT. Tym samym, wszelkie zwolnienia należy
    interpretować możliwie ściśle i wąsko tak, aby nie doprowadzić do rozszerzenia zwolnień.
    Z treści wniosku wynika, że:

    - prowadzi Pani jednoosobową działalność gospodarcza, jako czynny podatnik VAT w
      zakresie usług doradztwa podatkowego,
    - planuje Pani rozszerzyć swoją działalność o świadczenie usług psychologicznych
      prowadzonych w formie terapeutycznych szkoleń psychologicznych,
    - nie jest Pani psychologiem, nie posiada Pani również żadnego wykształcenia
      medycznego,
    - w celu świadczenia wskazanych usług zamierza Pani zatrudnić osobę wykonującą zawód
      medyczny, posiadającą tytuł psychologa o (...),
    - w ramach prowadzonej działalności (za pośrednictwem zatrudnionej osoby wykonującej
      zawód medyczny psychologa o specjalności klinicznej) zamierza Pani świadczyć usługi
      psychologiczne w formie szkoleń terapeutycznych w zakresie psychologii i
      psychobiologii zdrowia według programu terapeutyczno-szkoleniowego
      przygotowanego przez tą osobę,
    - potencjalnymi odbiorcami usług prowadzonych przez Panią będą głównie osoby
      fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej,
    - terapeutyczne szkolenia psychologiczne skierowane są przede wszystkim (...),
    - usługi psychologiczne w formie terapii w grupie, jako terapeutyczne szkolenia
      psychologiczne – będą prowadzone w formie grupowych spotkań on-line na żywo,
      które będą nagrywane i wraz z materiałami w formie prezentacji,
    - czynności wykonywane przez psychologa o (...), mającego wiedzę z psychosomatyki i
      psychobiologii będą służyły profilaktyce zdrowotnej, ratowaniu, przywracaniu,
      poprawie i zachowaniu zdrowia, jeszcze skuteczniej biorąc pod uwagę zaangażowanie
      uczestniczek w formie czynnego udziału w grupie terapeutycznej,
    - terapeutyczne szkolenia psychologiczne będą prowadzone w formie programu, który
      jest podzielony jest na xx Moduły, tworzące pakiety i zawiera elementy (...), którego
      celem w psychologii jest kształtowanie samoświadomości pacjenta i analiza zachowań
      pacjenta, zmierzające do przywrócenia i poprawy zdrowia,
    - każdy Moduł zawiera niezbędną diagnozę problemów psychologicznych, konsultacje
      przypadków, materiały wspierające psychoedukacje zdrowotna oraz sesje
      terapeutyczna (...), podczas której psycholog po przeprowadzeniu diagnozy problemu,
      dostarczy narzędzi do pracy własnej (...),
    - celem programu jest długoterminowe udzielanie szeroko pojętej pomocy
      psychologicznej, (...).
    W analizowanej sprawie Pani wątpliwości dotyczą ustalenia, czy świadcząc usługi
    psychologiczne prowadzone w formie szkoleń, może Pani skorzystać ze zwolnienia od
    podatku VAT na podstawie art. art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy.
    Warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43
    ust. 1 pkt 19 ustawy jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek:
    - przesłanki o charakterze przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług, tj.
      usług w zakresie opieki medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu,
      przywracaniu i poprawie zdrowia,
    - przesłanki o charakterze podmiotowym, odnoszącej się do usługodawcy, który musi być
      osobą wykonującą zawód lekarza, lekarza dentysty, pielęgniarki, położnej, psychologa
      lub inny zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności
      leczniczej.
    Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie to nie ma
    zastosowania.

    Analiza powołanego powyżej art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy prowadzi do stwierdzenia, że dla
    zastosowania zwolnienia od VAT istotny jest cel wykonywanych świadczeń. Ze zwolnienia
    będą generalnie korzystać tylko te czynności, które mają charakter diagnostyczny lub
    terapeutyczny (leczniczy). Jeśli świadczenie nie będzie służyć profilaktyce, zachowaniu,
    ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, to wówczas nie będzie objęte zwolnieniem
    podatkowym. W związku z tym każdorazowo należy poddawać analizie, jaki cel przyświeca
    danej usłudze świadczonej na rzecz pacjenta. Należy mieć zatem na uwadze fakt, że na
    podstawie ww. przepisu zwolnione są od podatku wyłącznie usługi w zakresie opieki
    medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia.
    Zatem wszędzie tam, gdzie nie ma bezpośredniego związku z leczeniem – nie ma prawa
    do zastosowania zwolnienia od podatku VAT. Świadczenie usług podlega opodatkowaniu
    podatkiem VAT, jeśli nie odpowiadają one koncepcji opieki medycznej.
    Jak wskazała Pani w opisie sprawy – czynności wykonywane przez psychologa o (...),
    mającego wiedzę z psychosomatyki i psychobiologii będą służyły profilaktyce zdrowotnej,
    ratowaniu, przywracaniu, poprawie i zachowaniu zdrowia jeszcze skuteczniej biorąc pod
    uwagę zaangażowanie (...) w formie czynnego udziału w grupie terapeutycznej. (...). Usługi
    psychologiczne w formie terapii w grupie, jako terapeutyczne szkolenia psychologiczne –
    będą prowadzone w formie zdalnej (on-line). Grupa, dla której przeznaczona jest terapia
    psychologiczną w formie szkoleń psychologicznych to (...). Szkolenia psychologiczne będą
    prowadzone w formie programu, który jest podzielony na xx Moduły, tworzące pakiety i
    zawiera elementy (...), którego celem w psychologii jest kształtowanie samoświadomości
    pacjenta i analiza zachowań pacjenta, zmierzające do przywrócenia i poprawy zdrowia.
    Powyższe oznacza, że w odniesieniu do świadczonej przez Panią – poprzez zatrudnioną
    osobę – usługi psychologicznej prowadzonej w formie szkoleń pierwszy warunek
    zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy (warunek
    przedmiotowy) został spełniony.
    W tym miejscu wskazania wymaga, że zasady wykonywania zawodu psychologa zostały
    uregulowane w ustawie z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie
    zawodowym psychologów (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1026).
    Zgodnie z art. 3 ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów:
      Zawód psychologa może wykonywać osoba, która spełnia wymagania określone
      niniejszą ustawą.
    W myśl natomiast art. 4 ust. 1 ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym
    psychologów:
      Wykonywanie zawodu psychologa polega na świadczeniu usług psychologicznych, a
      w szczególności na:
      a) diagnozie psychologicznej,
      b) opiniowaniu,
      c) orzekaniu, o ile przepisy odrębne tak stanowią,
      d) psychoterapii,
      e) udzielaniu pomocy psychologicznej.
    Na podstawie przepisów ww. ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym
    psychologów, udzielanie świadczeń zdrowotnych zastrzeżonych dla zawodu psychologa
    wykonywać mogą jedynie osoby posiadające określone ustawowo kwalifikacje,
    potwierdzone odpowiednimi dokumentami.
    Zawód psychologa został wprost wymieniony w ww. przepisie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d
    ustawy. Biorąc pod uwagę powyższe, w kontekście art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy,
    stwierdzenia wymaga, że w analizowanym przypadku spełniona jest również przesłanka
    podmiotowa warunkująca zastosowanie zwolnienia od podatku na podstawie tego

    przepisu – bowiem jak Pani wskazała – osoba przez Panią zatrudniona wykonuje zawód
    medyczny, posiada tytuł psychologa o (...). Ponadto, w ramach prowadzonej działalności –
    za pośrednictwem zatrudnionej osoby wykonującej zawód medyczny psychologa o
    specjalności klinicznej – zamierza Pani świadczyć usługi psychologiczne w formie szkoleń
    terapeutycznych w zakresie psychologii i psychobiologii zdrowia według programu
    terapeutyczno-szkoleniowego przygotowanego przez tą osobę.
    W konsekwencji, świadczone przez zatrudnioną przez Panią osobę usługi psychologiczne
    w formie szkoleń terapeutycznych w zakresie psychologii i psychobiologii zdrowia według
    programu terapeutyczno-szkoleniowego będą korzystać ze zwolnienia od podatku VAT na
    podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy, gdyż w tym przypadku zostanie spełniona
    przesłanka podmiotowa i przedmiotowa określona w ww. przepisie. Wskazane zwolnienie
    będzie Pani przysługiwać niezależnie od faktu, że usługa będzie prowadzona w formie
    grupowych spotkań on-line na żywo, które będą nagrywane i wraz z materiałami w formie
    prezentacji udostępniane uczestniczkom.
    Podsumowanie
    Jest Pani uprawniona do stosowania zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust.
    1 pkt 19 lit. d ustawy w zakresie świadczonych usług psychologicznych prowadzonych w
    formie szkoleń przez zatrudnionego przez Panią pracownika.
    Tym samym, Pani stanowisko uznałem za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania intertpretacji.
    Zauważam, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie
    interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia
    zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany
    przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego).
    Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym
    przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy
    rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie
    z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Panią w złożonym wniosku. Należy zatem
    zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację oparłem się na informacji, że: „Usługi
    psychologiczne w formie terapii w grupie, jako terapeutyczne szkolenia psychologiczne –
    będą prowadzone w formie zdalnej (on-line). Grupa, dla której przeznaczona jest terapia
    psychologiczną w formie szkoleń psychologicznych to (...)” oraz „ Czynności wykonywane
    przez psychologa o (...), mającego wiedzę z psychosomatyki i psychobiologii będą służyły
    profilaktyce zdrowotnej, ratowaniu, przywracaniu, poprawie i zachowaniu zdrowia, jeszcze
    skuteczniej biorąc pod uwagę zaangażowanie (...) w formie czynnego udziału w grupie
    terapeutycznej. (...)”. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek
    elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą
    aktualność.
    Podkreślam, że ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we
    wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania
    podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony
    odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.