Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT2-2.4011.362.2021.6.KK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-06-28
Teza: Opodatkowanie czynności zniesienia współwłasności nieruchomości w zamian za przejęcie przez Wnioskodawcę całości pozostałego do spłaty długu wobec banku
Słowa kluczowe: dług-zwolnienie z długu; kredyt-kredyt hipoteczny; lokal-lokal mieszkalny; zniesienie-zniesienie współwłasności
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku wspólnym z dnia 10 marca 2021 r. (data wpływu 18 marca 2021 r.), uzupełnionym pismem, które wpłynęło w dniu 8 czerwca 2021 r., o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zbycia nieruchomości **– jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 marca 2021 r. wpłynął do Organu podatkowego ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od spadków i darowizn.

Wniosek nie spełniał wymogów określonych w art. 14b § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, z późn. zm.), w związku z powyższym pismem nr 0111-KDIB2-3.4015.55.2021.3.BD 0113-KDIPT2-2.4011.362.2021.3.KK z dnia 28 maja 2021 r., wezwano Wnioskodawcę na podstawie art. 13 § 2a, art. 169 § 1 i § 2 w zw. z art. 14h ustawy Ordynacja podatkowa, do jego uzupełnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Wezwanie wysłane zostało za pośrednictwem ePUAP w dniu 30 maja 2021 r., zaś w dniu 8 czerwca 2021 r. wpłynęło uzupełnienie wniosku.

We wniosku i jego uzupełnieniu złożonym przez:

*   Zainteresowanego będącego stroną postępowania: Pan W.C.

*   Zainteresowaną niebędąca stroną postępowania: K.P.

przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Zainteresowani (osoby niespokrewnione) w dniu 2 czerwca 2015 r., na podstawie umowy sprzedaży z dnia 2 czerwca 2015 r., objętej aktem notarialnym (…), kupili stanowiący odrębną nieruchomość lokal mieszkalny nr (…), położony w (…) przy ulicy (…), dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr (…). Przedmiotowy lokal Zainteresowani kupili w udziałach po 1/2 części za cenę w kwocie 180 000 zł. Wkład własny każdego ze współwłaścicieli wynosił po 1 500 zł, a resztę ceny w kwocie 177 000 zł pokryli ze środków pochodzących zaciągniętego przez Nich wspólnie na ten cel kredytu hipotecznego, udzielonego Im w dniu 29 maja 2015 r. przez Bank (…), na podstawie umowy złotowego mieszkaniowego kredytu hipotecznego nr (…). Kredytu udzielono w kwocie 180 540 zł i został on zaciągnięty solidarnie, a Zainteresowani są współkredytobiorcami. W celu zabezpieczenia kredytu, została na powyższym lokalu ustanowiona hipoteka umowna do kwoty 316 080 zł. Na dzień 20 stycznia 2021 r. zadłużenie z tytułu powyższego kredytu wynosi 160 631 zł 68 gr. Zainteresowani zamierzają zawrzeć w 2021 r. umowę zniesienia współwłasności, na podstawie której Pan W.C. nabędzie na wyłączną własność przedmiotowy lokal, bez żadnych spłat i dopłat w zamian za zwolnienie z długu Pani K.P. - z tytułu zaciągniętego kredytu. Na dzień złożenia wniosku wartość nieruchomości wynosi 210 000 zł i ciąży na niej wciąż hipoteka umowna na rzecz Banku.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy z tytułu umowy nieodpłatnego zniesienia współwłasności wystąpi podatek od spadków i darowizn? Jeżeli tak, to jak ma zostać obliczony?
2.  Czy w przypadku przejęcia długu, w wysokości połowy aktualnego zadłużenia z tytułu kredytu, kwota ta będzie stanowiła przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie nr 2 sformułowane we wniosku o wydanie interpretacji indywidulanej dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych. W zakresie pytania nr 1 zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zdaniem Zainteresowanych, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów, określonych w art. 12-14 i 17 tej ustawy oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Przejęcie długu Pani K.P. przez Pana W.C. w stosunku do Banku, nie spowoduje powstania po stronie Pani K.P. przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji, czynności prawne opisane w przedstawionym zdarzeniu przyszłym nie będą skutkowały powstaniem obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Zainteresowanych w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1128), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W art. 10 ust. 1 ww. ustawy, ustawodawca dokonał rozróżnienia źródeł przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. I tak zgodnie z art. 10 ust. 1 ww. ustawy – źródłami przychodów są:

1.  stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta;
2.  działalność wykonywana osobiście;
3.  pozarolnicza działalność gospodarcza;
4.  działy specjalne produkcji rolnej;
5.  (uchylony);
6.  najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą;
7.  kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c;
8.  odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
    1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
    2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
    3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
    4.  innych rzeczy,\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy – przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany;

8a) działalność prowadzona przez zagraniczną jednostkę kontrolowaną

8b) niezrealizowane zyski, o których mowa w art. 30da;

1.  inne źródła.

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17. Stosownie natomiast do treści art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Zgodnie z art. 195 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r., poz. 1470, z późn. zm.), własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom (współwłasność).

Jak wynika z art. 210 ww. ustawy, każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Powyższe zniesienie może nastąpić poprzez:

*   podział rzeczy wspólnej – każdy ze współwłaścicieli może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości (art. 211 ustawy Kodeks cywilny);

*   podział z wyrównaniem udziałów, spłatą lub dopłatą – jeżeli zniesienie współwłasności następuje na mocy orzeczenia sądu wartość poszczególnych udziałów może być wyrównana przez dopłaty pieniężne (art. 212 § 1 ustawy Kodeks cywilny); w przypadku, gdy rzecz nie daje się podzielić, może być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do przepisów kodeksu postępowania cywilnego (art. 212 § 2 ustawy Kodeks cywilny).

Zgodnie z art. 519 § 1 Kodeksu cywilnego, osoba trzecia może wstąpić na miejsce dłużnika, który zostaje z długu zwolniony (przejęcie długu).

Przejęcie długu, w myśl art. 519 § 2 Kodeksu cywilnego, może nastąpić:

1.  przez umowę między wierzycielem a osobą trzecią za zgodą dłużnika; oświadczenie dłużnika może być złożone którejkolwiek ze stron;
2.  przez umowę między dłużnikiem a osobą trzecią za zgodą wierzyciela; oświadczenie wierzyciela może być złożone którejkolwiek ze stron; jest ono bezskuteczne, jeżeli wierzyciel nie wiedział, że osoba przejmująca dług jest niewypłacalna.

Zgodnie natomiast z art. 523 Kodeksu cywilnego, jeżeli w umowie o przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zwolnić zbywcę od związanych z własnością długów, poczytuje się w razie wątpliwości, że strony zawarły umowę o przejęcie tych długów przez nabywcę.

Z treści wniosku wynika, że Zainteresowani (osoby niespokrewnione), na podstawie umowy sprzedaży z dnia 2 czerwca 2015 r., kupili stanowiący odrębną nieruchomość lokal mieszkalny nr (…). Przedmiotowy lokal Zainteresowani kupili w udziałach po 1/2 części za cenę w kwocie 180 000 zł. Wkład własny każdego ze współwłaścicieli wynosił po 1 500 zł, a resztę ceny w kwocie 177 000 zł pokryli ze środków pochodzących zaciągniętego przez Nich wspólnie na ten cel kredytu hipotecznego, udzielonego w dniu 29 maja 2015 r. Kredytu udzielono w kwocie 180 540 zł i został on zaciągnięty solidarnie, a Zainteresowani są współkredytobiorcami. W celu zabezpieczenia kredytu, została na powyższym lokalu ustanowiona hipoteka umowna do kwoty 316 080 zł. Na dzień 20 stycznia 2021 r. zadłużenie z tytułu powyższego kredytu wynosi 160 631 zł 68 gr. Zainteresowani zamierzają zawrzeć w 2021 r. umowę zniesienia współwłasności, na podstawie której Pan W.C. nabędzie na wyłączną własność przedmiotowy lokal, bez żadnych spłat i dopłat w zamian za zwolnienie z długu Pani K.P. - z tytułu zaciągniętego kredytu. Na dzień złożenia wniosku wartość nieruchomości wynosi 210 000 zł i ciąży na niej wciąż hipoteka umowna na rzecz Banku.

Mając na uwadze wskazany przepis, należy stwierdzić, że w przedstawionym przez Zainteresowanych zdarzeniu przyszłym nie wystąpi źródło przychodu, które generowałoby obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych. Pan W.C. nabędzie udział w nieruchomości, podczas gdy źródłem przychodu w podatku dochodowym od osób fizycznych jest m.in. odpłatne zbycie określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy. Ponadto, z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Pan W.C. w wyniku zniesienia współwłasności nieruchomości otrzyma udział wynoszący 1/2 w nieruchomości, niemniej udział ten jest obciążony hipoteką, której wartość przewyższa wartość rynkową nabytego udziału w nieruchomości. W związku z tym, należy stwierdzić, że w omawianej sprawie po stronie Zainteresowanych nie powstanie przychód z tytułu planowanej umowy zniesienia współwłasności. Żaden z Zainteresowanych nie uzyska żadnej korzyści majątkowej kosztem innego podmiotu, gdyż nabywając udział w nieruchomości Pan W.C. przejmie zobowiązanie kredytowe ciążące na stronie zbywającej ten udział (Pani K.P.). Pan W.C. nabędzie prawo własności udziału wynoszącego 1/2 w nieruchomości, ale w zamian przejmie od zbywającej zobowiązanie do spłaty kredytu hipotecznego. W związku z tym, niniejsze nabycie nie będzie przysporzeniem majątkowym Pana W.C. oraz Pani K.P. To zaś oznacza, że w podatku dochodowym od osób fizycznych ww. nabycie udziału w nieruchomości obciążonego hipoteką, której wartość przewyższa wartość rynkową nabytego udziału w nieruchomości nie spowoduje po stronie Zainteresowanych powstania przychodu.

W wyniku zawartej pomiędzy Zainteresowanymi umowy zniesienia współwłasności nieruchomości, której są oboje współwłaścicielami, Pan W.C. stanie się wyłącznym właścicielem przedmiotowej nieruchomości i będzie zobowiązany do spłaty kredytu hipotecznego, zaciągniętego wspólnie przez Zainteresowanych. Zatem, Pan W.C. nabędzie udział 1/2 w przedmiotowej nieruchomości w zamian za spłatę kredytu, a więc nie uzyska On nieodpłatnego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji, po stronie Pana W.C. nie wystąpi przychód skutkujący powstaniem zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ czynność nabycia nieruchomości – zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – nie jest źródłem przychodów, który skutkowałby powstaniem obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Oznacza to, że czynność zniesienia współwłasności nieruchomości nie spowoduje po stronie Pana W.C. obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych. Również po stronie Pani K.P. nie powstanie przysporzenie majątkowe podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż odpłatne zniesienie współwłasności polegające na zbyciu udziału w nieruchomości wraz z przejęciem długu z tytułu kredytu zaciągniętego na jej nabycie przez nabywcę, nastąpi po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Jednocześnie zbycie udziału w nieruchomości nastąpi w zamian za zwolnienie z długu, a więc zwolnienie z długu nie nastąpi nieodpłatnie.

Wobec powyższego stanowisko Zainteresowanych uznano za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Zainteresowanych i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14na § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, z późn. zm.) przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 ustawy Ordynacja podatkowa).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 2193, z późn. zm.), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Zainteresowanemu będącemu stroną postępowania (art. 14r § 2 ustawy Ordynacja podatkowa) przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, z późn. zm.). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP.