Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP1/4512-265/16/IK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2016-07-12
Teza: Brak opodatkowania nieodpłatnego świadczenia usług przez najemców Spółki na rzecz innych jednostek w związku z odpracowaniem długów Spółki.
Słowa kluczowe: stosunek-stosunek prawny; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.) oraz § 6 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 12 kwietnia 2016 r. (data wpływu 18 kwietnia 2016 r.), uzupełnionym w dniu 5 lipca 2016 r. (data wpływu), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania nieodpłatnego świadczenia usług przez najemców Spółki (TBS) na rzecz innych jednostek w związku z odpracowaniem długów Spółki - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 kwietnia 2016 r. został złożony wniosek, uzupełniony w dniu 5 lipca 2016 r. (data wpływu), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania nieodpłatnego świadczenia usług przez najemców Spółki (TBS) na rzecz innych jednostek w związku z odpracowaniem długów Spółki.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca jest spółką prawa handlowego, w której udział jednostek samorządu terytorialnego stanowi 100 % kapitału zakładowego Spółki. Podstawowym przedmiotem działalności Spółki jest budowa mieszkań na wynajem, administrowanie zasobem mieszkaniowym i lokalami użytkowymi, będącymi własnością Spółki, administrowanie wspólnotami mieszkaniowymi, administrowanie zasobem komunalnym i socjalnym, będącym własnością, współwłasnością lub będącym w użytkowaniu lub współużytkowaniu wieczystym Gminy Miejskiej \`(...)\` .

Od roku 2014 administrowanie zasobem gminnym odbywa się w oparciu o dwie umowy: umowa w formie aktu notarialnego o ustanowienie użytkowania oraz umowa o administrowanie.

Spółka nadmieniła, że w roku 2014 na Nadzwyczajnym Zgromadzeniu Wspólników Spółki z o.o. jedyny wspólnik - Gmina Miejska \`(...)\` - podwyższyła kapitał zakładowy Spółki, wkładem niepieniężnym w postaci m.in. wierzytelności wraz z należnościami ubocznymi przysługującymi Gminie Miejskiej \`(...)\` z tytułu czynszu najmu lub dzierżawy wobec osób zajmujących lokale należące do gminnego zasobu.

Tym samym na podstawie ww. umów oraz w wyniku wniesionego aportu przez Gminę Miejską \`(...)\` wszystkie należności czynszowe (tj. należności bieżące oraz należności powstałe w latach poprzednich) stały się własnością Spółki.

W celu umożliwienia dłużnikom, będącym w trudnej sytuacji materialnej, spłaty należności z tytułu zaległości czynszowych za najem lokali mieszkalnych, Prezydent Miasta \`(...)\`, jako właściciel Spółki, opracował i wdrożył program umożliwiający spłatę zadłużenia z tytułu należności za korzystanie z lokali stanowiących mieszkaniowy zasób Gminy, w formie świadczeń niepieniężnych. Zakres świadczeń niepieniężnych dłużników obejmuje drobne prace porządkowe, remontowe, ogrodnicze, administracyjne.

Prace te wykonywane są na rzecz:

*   Sp. z o.o., w ramach administrowanego zasobu oraz
*   Gminy, za pośrednictwem jednostek (podmiotów) budżetowych.

Rozliczenie zadłużenia następuje poprzez odpisanie z ksiąg rachunkowych całości lub części należności od najemców w ciężar pozostałych kosztów operacyjnych.

Podstawę rozliczenia wykonywanych świadczeń niepieniężnych stanowi miesięczny wykaz ilości przepracowanych godzin przemnożonych przez stawkę w wysokości 12 zł/h, potwierdzony przez Prezesa Zarządu Spółki bądź kierownika jednostki budżetowej.

Wnioskodawca za świadczoną usługę w jednostkach budżetowych nie wystawia faktury.

Jednocześnie Spółka poinformowała, iż windykację Sp. z o.o. prowadzi we własnym imieniu. Przychody z tytułu czynszu są przychodami Spółki. Koszty ponoszone na rzecz mieszkaniowego zasobu gminy są kosztami Spółki.

W piśmie z dnia 5 lipca 2016 r. – w odpowiedzi na wezwanie organu Spółka doprecyzowała okoliczności przedstawione we wniosku.

Spółka przedstawiła treść Zarządzenia Prezydenta Miasta \`(...)\`, z którego wynika, że zgodnie z § 2 ust. 1 - niżej wymienione podmioty odpowiadają za stworzenie warunków i możliwości spłaty zadłużenia w formie świadczenia niepieniężnego:

*   Wnioskodawca,
*   M.,
*   T. ,
*   F.,
*   C.,
*   Szkoły Podstawowe,
*   Szkoły Gimnazjalne,
*   Przedszkola Publiczne,
*   \`(...)\` Biblioteka Publiczna.

Stosownie do treści § 3 ust. 1 ww. zarządzenia - procedurę postępowania związanego z ustaleniem formy spłaty zadłużenia czynszowego i zaliczenia na jego poczet wartości świadczeń dłużników określa załącznik nr 1 - zgodnie z którym: Sp. z o.o. w porozumieniu z podmiotami wymienionymi w § 2 ust. 1 zarządzenia, skierują daną osobę do wykonywania świadczenia pracy. Wyznaczeni pracownicy podmiotów potwierdzają ilość roboczogodzin i rodzaj pracy w Karcie Pracy, którą następnie przekazują do Sp. z o.o., celem odpowiedniego ewidencjonowania i rozliczenia zadłużenia według przyjętej stawki.

O sposobie rozliczenia pomiędzy Spółką, a podmiotami wymienionymi w § 2 ust. 1 zarządzenia, za prace wykonane przez najemców Spółki nie ma mowy w Zarządzeniu Prezydenta Miasta \`(...)\`

Spółka wskazała, co należy rozumieć przez sformułowanie „prace wykonywane są na rzecz Gminy, za pośrednictwem jednostek budżetowych”. I tak, prace te wykonywane są dla podmiotów wymienionych w § 2 ust. 1 zarządzenia, tzn. osoba zadłużona świadczy pracę, na przykład w Gimnazjum, jako pomoc kuchenna, bądź w Bibliotece zajmuje się sprzątaniem, w C. obsługuje szatnię, itp.

Po zakończonym miesiącu wyznaczeni pracownicy podmiotów dostarczają do Sp. z o.o. wypełnioną Kartę Pracy, na podstawie której Spółka odpisuje z ksiąg odpracowaną należność w ciężar kosztów operacyjnych.

Ponadto Spółka wskazała, że nie posiada umów z pozostałymi podmiotami odpowiedzialnymi za stworzenie warunków pracy do odpracowania długów przez najemców lokali stanowiących zasób Gminy, nie otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenia, a prace jakie wykonuje dłużnik nie pokrywają się z zakresem obowiązków Spółki związanych z administrowaniem zasobem gminnym.

Dodatkowo wskazano, że w dniu 2 stycznia 2014 r. Spółka podpisała z Gminą Miejską \`(...)\` umowę o administrowanie nieruchomościami, w ramach której Spółka zobowiązana jest do:

*   obsługi klienta i korespondencji,
*   prowadzenia, aktualizowania i przechowywania dokumentacji dotyczącej administrowanego zasobu,
*   ewidencji zasobu i jego użytkowników,
*   sporządzania i przekazywania Gminie sprawozdawczości ze stanu zasobu zgodnie z wymogami GUS,
*   podejmowania działań zabezpieczających wolne lokale,
*   bieżącej kontroli stanu nieruchomości, wykonywania obowiązkowych przeglądów technicznych, koniecznych ekspertyz technicznych,
*   bieżącego prowadzenia książek obiektu budowlanego,
*   ubezpieczenia administrowanych nieruchomości,
*   utrzymania czystości i porządku nieruchomości,
*   prowadzenia dokumentacji księgowej,
*   windykacji - kontroli terminowości wpłat należności związanych z administrowanym zasobem, kierowania wezwań do zapłaty, przygotowania ugód z dłużnikami, przygotowania powództw do sądów w sprawach o zapłatę, przygotowania wniosków egzekucyjnych oraz reprezentowania w komorniczych postępowaniach egzekucyjnych.

Z tytułu wykonania umowy o administrowanie Spółka otrzymuje wynagrodzenie w postaci iloczynu powierzchni użytkowej lokali znajdujących się w budynkach administrowanego zasobu oraz działek niezabudowanych oddanych do administrowania według następujących stawek:

1.  za każdy metr kwadratowy powierzchni użytkowej lokalu - 0,50 zł netto/miesiąc
2.  za każdy metr kwadratowy powierzchni działki niezabudowanej - 0,10 zł netto/miesiąc

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w związku z powyższym Sp. z o.o. powinna potraktować odpracowanie długów przez najemców Spółki w innych jednostkach (podmiotach) jako nieodpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy świadczenia nieodpłatne nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem VAT. Zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT, opodatkowaniu podlega nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Wynika z tego, że opodatkowane byłoby świadczenie nieodpłatne, które nie ma związku z działalnością przedsiębiorstwa.

W przypadku opisanej powyżej sytuacji Spółka jest w stanie wykazać, że świadczone usługi służą prowadzonej działalności w postaci malejących należności. Poza tym właścicielem Spółki jest Gmina Miejska \`(...)\`, wykonując prace na rzecz innych jednostek gminnych, wszystko pozostaje w ramach Gminy.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe, jednak w oparciu o inną argumentację niż zawarta we wniosku.

Stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W świetle art. 8 ust. 1 powołanej ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, (..).

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1.  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2.  nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Aby nieodpłatne świadczenie uznać za odpłatne świadczenie usług, a tym samym za podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być ono świadczone na cele inne niż działalność gospodarcza podatnika. Należy zatem stwierdzić, że opodatkowaniu podlegają te nieodpłatne usługi, które nie mają związku z prowadzoną działalnością. Za usługi świadczone do celów innych niż działalność gospodarcza należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej. Niedopełnienie któregokolwiek z warunków określonych w art. 8 ust. 2 ustawy, jest podstawą do traktowania nieodpłatnej usługi jako niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Mając na uwadze powyższe przepisy należy wskazać, że pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy.

Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Zatem, aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Z treści wniosku oraz uzupełnienia wynika, że Spóła administruje gminnym zasobem nieruchomości. Zgodnie z Zarządzeniem Prezydenta Miasta, dłużnicy, będący w trudnej sytuacji materialnej otrzymali możliwość spłaty zadłużenia z tytułu należności za korzystanie z lokali, stanowiących mieszkaniowy zasób Gminy (w tym najemców lokali Spółki) w postaci świadczenia pracy nieodpłatnie w podmiotach wymienionych w § 2 ust. 1 ww. zarządzenia. Spółka na podstawie porozumienia z ww. podmiotami kieruje dłużnika do świadczenia pracy, następnie pracownicy tych jednostek potwierdzają ilość roboczogodzin i rodzaj wykonanej pracy w Karcie Pracy Spółce, w celu rozliczenia zadłużenia. Spółka nie otrzymuje z tego tytułu wynagrodzenia, a prace jakie wykonuje dłużnik nie pokrywają się z opisanymi we wniosku obowiązkami związanymi z administrowaniem zasobu gminnego.

Spółka powzięła wątpliwości, dotyczące opodatkowania świadczonej pracy przez najemców Spółki w innych jednostkach.

Odnosząc powołane wyżej przepisy do przedstawionego stanu faktycznego stwierdzić należy, że pomiędzy Spółką, a jednostkami, w których zadłużeni najemcy lokali wykonują pracę nie dochodzi do świadczenia usług, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zarówno Spółka, jak i przedmiotowe jednostki nie są stronami stosunku prawnego, a realizują jedynie zarządzenie Prezydenta Miasta, które określa procedurę postępowania związanego ze spłatą zadłużenia czynszowego. Jednostki wymienione w § 2 ust. 1 zarządzenia Prezydenta umożliwiają odpracowanie zaległości najemcom lokali, odnosząc pośrednio korzyść w postaci wykonanej pracy przez dłużników. Jednak pomiędzy jednostkami, a Spółką nie zachodzą żadne relacje zobowiązaniowe.

Tym samym w tak przedstawionym stanie faktycznym nie mamy do czynienia z czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.