Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP2/443-1254/09-4/SJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2009-11-20
Teza: Czy Zainteresowany może ubiegać się o zwrot zapłaconego podatku VAT od niezapłaconych faktur?
Słowa kluczowe: dłużnik; korekta-korekta podatku; podatek-podatek należny-zmniejszenie podatku należnego; wierzyciel; wierzytelność-wierzytelności nieściągalne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1a-art. 89a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 17 września 2009 r. (data wpływu 21 września 2009 r.) uzupełnionym pismem z dnia 9 listopada 2009 r. (data wpływu 10 listopada 2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do zwrotu podatku od niezapłaconych faktur – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21 września 2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do zwrotu podatku od niezapłaconych faktur. Przedmiotowy wniosek został uzupełniony pismem z dnia 9 listopada (data wpływu 10 listopada 2009 r.), w którym Zainteresowany doprecyzował opisany stan faktyczny oraz załączył dowód wniesienia brakującej opłaty.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca, prowadząc działalność gospodarczą, w roku 2003 i 2004 wykonał usługi budowlane, za które nie uzyskał zapłaty. Działalność zarejestrowaną pod nazwą PUH … – Zainteresowany prowadził od 1989 r. Z powodu braku zapłaty zmuszony został do zaprzestania prowadzenia działalności w czerwcu 2004 r.

Przed rozwiązaniem firmy, Wnioskodawca wystąpił do Sądu Rejonowego w Z. o nakaz zapłaty. Prawomocne wyroki zasądzające od pozwanego zapłatę zapadły w dniu 6 września 2004 r. i w dniu 30 listopada 2004 r. – Zainteresowany wskazał, iż wyroki mają tak późną datę, gdyż pozwany odwoływał się od wcześniejszych wyroków sądowych.

Wnioskodawca wystąpił do Komornika Sądowego o przeprowadzenie egzekucji. Komornik Sądowy, mimo licznych zajęć, nie odzyskał należnych Zainteresowanemu kwot i zawiesił prowadzoną egzekucję z art. 146 prawa upadłościowego i naprawczego.

Dłużnik w Z, ogłosił upadłość w dniu 30 grudnia 2004 r.

Zainteresowany od dnia zawieszenia działalności ponosił dodatkowe koszty związane z postępowaniami sądowymi i egzekucyjnymi w kwocie (…) zł. Postępowanie upadłościowe dłużnika zakończone zostało w dniu 29 maja 2009 r. i jest prawomocne. Kwoty wierzytelności ustalone w postępowaniu upadłościowym to:

*   należność główna: (…) zł;
*   odsetki od dnia 24 maja 2005 r.: (…) zł;
*   koszty: (…) zł;
*   razem = (…) zł.

W 2003 r. Zainteresowany rozliczał się samodzielnie uzyskując podstawę do opodatkowania w wysokości (…) zł i opłacił podatek w wysokości (…) zł.

W latach 2004-2008 rozliczał się wraz z żoną, uzyskując łącznie podstawę do opodatkowania w wysokości (…) zł i zapłacił łącznie z żoną podatek dochodowy w wysokości (…) zł.

Wnioskodawca od kwot niezapłaconych faktur w wysokości (…) zł, zapłacił podatek dochodowy i VAT. Poniesionych w 2004 r. kosztów sądowych i egzekucyjnych oraz należnych odsetek nie odliczał od uzyskanego dochodu.

Wnioskodawca wskazał, iż prowadzoną działalność gospodarczą zlikwidował w dniu 31 maja 2004 r. i od tej daty nie prowadził i nie prowadzi działalności gospodarczej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy Zainteresowany może ubiegać się o zwrot zapłaconego podatku VAT od niezapłaconych faktur i jaka obowiązuje procedura?

Zdaniem Wnioskodawcy, z uwagi na fakt, iż zaprzestał on prowadzenie działalności gospodarczej, nie mógł uwzględnić niezapłaconych faktur w rozliczeniu podatku dochodowego i VAT. Wobec powyższego, zapłacone podatki winy zostać zwrócone Zainteresowanemu i uwzględnione w rozliczeniach za lata po zaprzestaniu prowadzenia działalności.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…) – art. 7 ust. 1 ustawy.

Art. 8 ust. 1 ustawy stanowi, iż przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Obowiązek podatkowy, zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy, powstaje z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1.

Jeżeli dostawa towaru lub wykonanie usługi powinny być potwierdzone fakturą, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w 7. dniu, licząc od dnia wydania towaru lub wykonania usługi (art. 19 ust. 4 ustawy).

Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, iż podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zobowiązany jest opodatkować daną czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego.

Od wskazanej zasady ogólnej ustawodawca określił w sposób odmienny, szczególny moment powstania obowiązku podatkowego między innymi dla usług budowlanych i budowlano -montażowych.

I tak, w myśl art. 19 ust. 13 pkt 2 lit. d ustawy, obowiązek podatkowy w przypadku usług budowlanych i budowlano-montażowych powstaje z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty, nie później jednak niż 30. dnia, licząc od dnia wykonania tych usług.

Oznacza to, że z tytułu wykonania usług budowlanych i budowlano-montażowych dla powstania obowiązku podatkowego znaczenie ma termin zapłaty, ale tylko wówczas, gdy kontrahent dokona płatności za wykonaną na jego rzecz usługę w terminie 30. dni od dnia jej wykonania, bowiem 30. dnia obowiązek podatkowy powstaje niezależnie od tego, czy dokonano zapłaty.

Zatem, poza terminem zapłaty niezwykle istotne jest także zidentyfikowanie momentu, w którym usługi te zostały wykonane (lub można je uznać za wykonane).

Na mocy art. 19 ust. 14 ustawy, przepis ust. 13 pkt 2 lit. d stosuje się również do usług przyjmowanych częściowo, których odbiór jest dokonywany na podstawie protokołów zdawczo -odbiorczych.

Z opisu sprawy wynika, iż Wnioskodawca, prowadząc od 1989 r. działalność gospodarczą, w roku 2003 i 2004 wykonał usługi budowlane, za które nie uzyskał zapłaty i z tego też powodu zmuszony został do zaprzestania prowadzenia działalności w 2004 r. Zanim doszło do rozwiązania przez Zainteresowanego firmy, wystąpił on do Sądu Rejonowego o nakaz zapłaty dla dłużnika – wyroki zasadzające od pozwanego zapłatę zapadły, a Zainteresowany wystąpił do Komornika Sądowego o przeprowadzenie egzekucji. Jednakże egzekucje były nieskuteczne, a dłużnik w grudniu 2004 r. ogłosił upadłość.

W ustawie o podatku od towarów i usług została rozwiązana kwestia dotycząca możliwości rozliczenia podatku w odniesieniu do nieściągalnych wierzytelności, którą regulują przepisy art. 89a i art. 89b ustawy.

Zgodnie z art. 89a ust. 1 ustawy, podatnik może skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju w przypadku wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, z zastrzeżeniem ust. 2-5. Korekta podatku dotyczy również kwoty podatku przypadającej na część kwoty wierzytelności odpisanej jako nieściągalna lub której nieściągalność została uprawdopodobniona.

Nieściągalność wierzytelności uważa się za uprawdopodobnioną w przypadku, gdy wierzytelność nie została uregulowana w ciągu 180 dni od upływu terminu jej płatności określonego w umowie lub na fakturze (art. 89a ust. 1a ustawy).

W myśl art. 89a ust. 2 ustawy, przepis ust. 1 stosuje się w przypadku, gdy spełnione są następujące warunki:

1.  dostawa towarów lub świadczenie usług jest dokonywana na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1, zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, niebędącego w trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji,
2.  wierzytelności zostały uprzednio wykazane w deklaracji jako obrót opodatkowany i podatek należny,
3.  wierzyciel i dłużnik na dzień dokonania korekty, o której mowa w ust. 1, są podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynni,
4.  wierzytelności nie zostały zbyte,
5.  od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona,
6.  wierzyciel zawiadomił dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego ze względu na wystąpienie okoliczności, o których mowa w ust. 1, a dłużnik w ciągu 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia nie uregulował należności w jakiejkolwiek formie.

Art. 89a ust. 3 ustawy stanowi, iż korekta podatku należnego może nastąpić w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym upłynął termin określony w ust. 2 pkt 6, nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym wierzyciel uzyskał potwierdzenie odbioru przez dłużnika zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2 pkt 6. Warunkiem dokonania korekty jest uzyskanie przez wierzyciela potwierdzenia odbioru przez dłużnika zawiadomienia, o którym mowa w ust. 2 pkt 6.

Powołane wyżej przepisy dopuszczają zatem możliwość dokonania przez podatnika korekty podatku należnego, który powstał w związku z dostawą towarów lub świadczeniem usług na terytorium kraju, w sytuacji gdy nabywca towaru bądź usługi, nie dokonał zapłaty na rzecz dostawcy. Zauważyć należy, iż tylko łączne spełnienie wszystkich warunków wymienionych w art. 89a ust. 2 ustawy, daje prawo do skorygowania podatku należnego.

Ze stanu faktycznego wynika, iż od daty wystawienia faktur dokumentujących przedmiotowe wierzytelności, minęło powyżej 2 lat (Zainteresowany usługi budowlane wykonał w roku 2003 i 2004). Ponadto, zarówno Wnioskodawca, jak i dłużnik nie są już podatnikami zarejestrowanymi jako podatnicy VAT czynny.

Z uwagi na fakt, iż od daty wystawienia faktur dokumentujących przedmiotowe wierzytelności minęło powyżej 2 lat stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie nie został spełniony jeden z warunków wymienionych w art. 89a ust. 2 ustawy, kwalifikujący do dokonania korekty podatku należnego. Tym samym w odniesieniu do tych faktur, Wnioskodawca nie ma możliwości skorygowania podatku należnego na podstawie przepisu art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o VAT. W związku z powyższym stało się zbędne badanie pozostałych warunków zwartych w cyt. przepisach.

Reasumując, Zainteresowany nie ma możliwości ubiegania się o zwrot zapłaconego podatku VAT od niezapłaconych faktur, gdyż nie zostały spełnione łącznie wszystkie warunki wymienione w art. 89a ust. 1a i ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

Tut. Organ informuje, iż kwestie powstania obowiązku podatkowego do dnia 30 kwietnia 2004 r. regulowała ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.).

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Ponadto informuje się, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej prawa do zwrotu podatku od niezapłaconych faktur. Natomiast w kwestii dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, ul. Dąbrowskiego 13, 66-400 Gorzów Wielkopolski po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.