Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-1.4011.128.2025.1.DJ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-03-10
Teza: Skutki podatkowe zawarcia ugody bankowej.
Słowa kluczowe: banki-bank hipoteczny
koszt-koszty zastępstwa procesowego
kredyt-kredyt bankowy
zwrot-zwrot wydatków
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Przychody z innych źródeł.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Specyfika źródeł przychodów.-Inne
źródła.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 9
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 20-ust. 1

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

6 lutego 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 6 lutego 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej.
    Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

W dniu (...) 2010 r. jako małżeństwo (...) zawarli Państwo z (...) SA (...) umowę kredytu o
    kredyt hipoteczny dla osób fizycznych „(...)" waloryzowany kursem CHF nr (...). Kredyt
    został udzielony w złotych w kwocie stanowiącej równowartość (...) CHF, co stanowiło (...)
    PLN. Kredyt przeznaczony został na zakup lokalu mieszkalnego (...), położonego (...).
    (...) 2023 r. Kancelaria Radców Prawnych w Państwa imieniu złożyła w Sądzie (...) pozew w
    celu stwierdzenia nieważności umowy kredytowej (Sąd do dnia złożenia wniosku nie
    wyznaczył terminu sprawy - sygn. akt (...)).
    (...) 2025 r. celem polubownego zakończenia sporu bank zaproponował ugodę (nr ...). W
    treści projektu ugody (którą rozważają Państwo podpisać) zostały zawarte między innymi
    następujące zapisy:
    1. Roszczenie Wnioskodawców (...): „Strony potwierdzają, że Klientowi przysługują
      następujące roszczenia w stosunku do Banku wynikające ze świadczeń spełnionych w
      wykonaniu Umowy:
      · (...) PLN tytułem rat kapitałowo-odsetkowych;
      · (...) PLN tytułem Ubezpieczenia Niskiego Wkładu Własnego;
      · (...) PLN tytułem składek na poczet ubezpieczenia;
      · (...) PLN tytułem opłaty i prowizje związane z kredytem;
      · (...) PLN tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie wyliczonych za okres od dnia
        wpływu pozwu do Banku (tj. (...) 2023 r.) do dnia (...) 2024 r.,
      tym samym Klientowi przysługują w stosunku do Banku roszczenia o zapłatę w
      wysokości (...) PLN”.
    2. Roszczenie Banku (...): „Strony potwierdzają, iż w związku z wykonaniem Umowy
      (wypłatą kapitału kredytu), Bankowi przysługuje w stosunku do Klienta roszczenie o
      zapłatę (...) PLN”.
    3. Na skutek potrącenia obu stron Wnioskodawcy są zobowiązani do zapłaty na rzecz
      Banku kwoty (...) PLN (...).
    4. Bank w ramach ugody zobowiązuje się wypłacić dodatkowo (...): „Bank dodatkowo w
      ramach Ugody zobowiązuje się dokonać zwrotu na rzecz Klienta kosztów zastępstwa
      procesowego w kwocie (...) zł (175% stawki minimalnej) nie więcej niż kwota możliwa
      do zasądzenia, która to kwota nie przekracza maksymalnych kosztów możliwych do
      zasądzenia na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22
      października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2023 r. poz.
      1935 t.j. z dnia 20 września 2023 r.). Wskazana kwota stanowi górną granicę
      odpowiedzialności Banku i wyczerpuje w całości roszczenia Klienta z tego tytułu.”
      Kwota (...) trafia na konto Kancelarii, nie Państwa.
    5. Dodatkowo w paragrafie (...) bank stwierdza: „Klient przyjmuje do wiadomości, iż w
      związku z zawartą Ugodą Bank wystąpił do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej o
      wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w zakresie podatku dochodowego od
      osób fizycznych. W zakresie stanu faktycznego powstałego w wyniku zawartej Ugody
      Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wydał interpretację podatkową i potwierdził,
      że po stronie Klienta nie powstaje przychód podatkowy, a w związku z tym na Banku
      nie ciąży obowiązek informacyjny, tj. obowiązek przygotowania informacji PIT-11”.

## Pytanie

Czy musi Pan zapłacić podatek dochodowy w przypadku podpisania zaproponowanej
    ugody?
    Pana stanowisko w sprawie
    Powołując się na rozporządzenie Ministra Finansów o zaniechaniu poboru podatku
    dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem
    hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. 2024 r. poz. 1912) uważa Pan, że
    podpisując takie zaprezentowane rozliczenie w ugodzie może Pan skorzystać zaniechania
    podatku dochodowego.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
    dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163) jest zasada powszechności
    opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
      Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art.
      24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka
      sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku
      podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest
      stratą ze źródła przychodów.
    Jak stanowi art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno
    formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez
    podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje
    każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i
    zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie
    majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
    Przepis art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zawiera katalog
    źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób
    fizycznych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, źródłem przychodów są inne źródła.
    Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane

      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
    O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych
    można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania
    określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze lub innych
    nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego
    zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone
    przysporzenie majątkowe.
    Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
    Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
    Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na
      czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na
      ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach
      określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w
      oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są
    obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy
    dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca
    osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych).
    Umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się
    przez wierzyciela prawa do wierzytelności bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika.
    Takie zrzeczenie się – pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie – powoduje, że zobowiązanie
    wygasa. Zgodnie bowiem z art. 508 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U.
    z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):
      Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie
      przyjmuje.
    W związku z tym, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, kredytobiorca uzyskuje przychód
    w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaliczany do „innych
    źródeł”.
    Natomiast potrącenie jest jednym ze sposobów dokonywania rozliczeń, które polega na
    wzajemnym umorzeniu dwóch wierzytelności. W myśl art. 498 Kodeksu cywilnego:
      § 1. Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami,
      każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli
      przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone
      tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone
      przed sądem lub przed innym organem państwowym.
      § 2. Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości
      wierzytelności niższej.
    Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku
    wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami.
    Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje
    wówczas, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie
    wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej

    strony. Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły
    pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w
    ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na
    skutek potrącenia, wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości
    wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu
    dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje
    faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do
    którego, w myśl art. 503 Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty.
    Wprawdzie przez potrącenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale
    wskutek zaliczenia wierzytelności jednej z nich na poczet wierzytelności drugiej każda ze
    stron zostaje zwolniona ze swego długu, co pozwala uznać ich długi za spłacone. Tym
    samym potrącenie jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego uznaje się za
    równoważny spełnieniu świadczenia (zapłacie).
    W sytuacji, gdy dojdzie do potrącenia wierzytelności, u stron nie wystąpi przychód
    podatkowy.
    Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że uregulowanie przez Bank – w sposób
    wynikający z zawartej ugody, tj. częściowo w drodze potrącenia wzajemnych roszczeń a
    częściowo przez zapłatę przez Państwa na rzecz Banku określonej kwoty – zobowiązania
    do zwrotu świadczeń spełnionych przez Państwa jako Kredytobiorców w wykonaniu
    Umowy kredytu, nie będzie powodowało po Pana stronie powstania przychodu w
    rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Natomiast, w kwestii opodatkowania kwoty tytułem zwrotu przez bank kosztów
    zastępstwa procesowego, która to kwota trafi na konto kancelarii wskazuję, że zgodnie z
    przepisem art. 95 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego:
      1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z
        właściwości czynności prawnej, można dokonać czynności prawnej przez
        przedstawiciela.
      2. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania
        pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.
    Na podstawie art. 96 ww. ustawy:
      Umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie
      (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu reprezentowanego
      (pełnomocnictwo).
    Zatem, skutki podatkowe związane ze zwrotem (zapłatą przez bank) kosztów zastępstwa
    procesowego należy odnosić bezpośrednio do kredytobiorcy niezależnie od dalszych
    rozliczeń pomiędzy kredytobiorcą, a pełnomocnikiem.
    W myśl art. 98 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.
    U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):
      Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez
      pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem
      patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do
      sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek
      stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać
      wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu
      prowadzącego postępowanie.
    Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

      Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się
      wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych
      przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego
      przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
    Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:
      Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz
      kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy
      prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.
    Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego)
    mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez stronę.
    W takim razie, zwrócone przez bank na Pana rzecz koszty zastępstwa procesowego nie
    będą podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w
    związku z dokonanym zwrotem ww. kosztów nie nastąpi po Pana stronie realne
    przysporzenie majątkowe. Kwoty te będą stanowiły jedynie zwrot wydatków poniesionych
    wcześniej przez Pana. Dla celów podatkowych otrzymana kwota stanowiąca zwrot
    kosztów zastępstwa procesowego będzie obojętna podatkowo.
    W konsekwencji, w okolicznościach przedstawionych we wniosku (tj. z tytułu wzajemnych
    potrąceń roszczeń, przekazania na rzecz banku kwoty przysługującego roszczenia, a także
    zwrotu na Pana rzecz kosztów zastępstwa procesowego na podstawie zawartej z bankiem
    ugody) nie będzie Pan zobowiązany do zapłaty podatku dochodowego.
    Końcowo wyjaśniam, że w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w
    sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów
    (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j.
    Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.) ustawodawca przewidział możliwość skorzystania z
    zaniechania poboru podatku dochodowego w odniesieniu do dochodów (przychodów)
    związanych m.in. z umorzeniem kredytu hipotecznego udzielonego na cele mieszkaniowe.
    Analizowana sprawa nie dotyczy jednak skutków podatkowych wynikających z umorzenia
    Panu wierzytelności. Dotyczy skutków podatkowych związanych z wzajemnym
    potrąceniem roszczeń oraz przekazaniem na rzecz banku pozostałej kwoty
    przysługującego roszczenia, a także zwrotem na Pana rzecz kosztów zastępstwa
    procesowego. Do tych sytuacji nie ma zastosowania wymienione przez Pana we własnym
    stanowisku w sprawie rozporządzenie Ministra Finansów. W związku z tym, Pana
    stanowisko uznałem za nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Zgodnie ze wskazaniem we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Pan jest
    Wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Tym samym wystąpił Pan o interpretację przepisów
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako jeden ze współkredytobiorców.
    Dlatego niniejsza interpretacja stanowi odpowiedź na pytanie w niej zawarte tylko w
    odniesieniu do Pana osoby. Nie wywiera ona skutku prawnego dla drugiego
    współkredytobiorcy (Pana żony).
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do
      interpretacji.

    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.