Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-299/10-4/AI
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2010-06-08
Teza: Opodatkowanie składek członkowskich wpłacanych przez Stowarzyszenia na rzecz organizacji międzynarodowych.
Słowa kluczowe: działalność-działalność statutowa; składki; składki-składki członkowskie; stawka-stawki podatku; stowarzyszenia; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. u. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. u. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Stowarzyszenia, przedstawione we wniosku z dnia 8 marca 2010 r. (data wpływu 15 marca 2010 r.), uzupełnionym pismem z dnia 31 maja 2010 r. (data wpływu 2 czerwca 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania składek członkowskich – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 marca 2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania składek członkowskich. Powyższy wniosek uzupełniono pismem z dnia 31 maja 2010 r. o doprecyzowanie opisanego stanu faktycznego.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Stowarzyszenie (Stowarzyszenie lub S) jest stowarzyszeniem posiadającym osobowość prawną, działającym na podstawie Prawa o stowarzyszeniach w oparciu o uchwalony statut. Zgodnie ze statutem, s jest organizacją o charakterze naukowo-technicznym i menedżerskim, skupiającą członków indywidualnych oraz podmioty gospodarcze, których działalność jest związana z papiernictwem i dziedzinami pokrewnymi. s może być członkiem organizacji krajowych i zagranicznych.

Do celów Stowarzyszenia należą m. in.:

1.  integracja papierników, kultywowanie tradycji stowarzyszeniowych i dokumentowanie historii papiernictwa, a także kształtowanie wśród członków etyki zawodowej, koleżeńskiej solidarności i wzajemnej pamięci;
2.  reprezentowanie środowiska papierników wobec organów administracji publicznej i samorządu gospodarczego;
3.  prowadzenie działalności naukowo-technicznej, obejmującej podnoszenie kwalifikacji i popularyzację wiedzy w dziedzinie papiernictwa i w dziedzinach pokrewnych, a w szczególności: zbieranie, przetwarzanie i upowszechnianie informacji dotyczących ilości i jakości produkcji, nowych wyrobów, surowców i półproduktów, eksploatacji maszyn i urządzeń, kontroli i automatyzacji procesów produkcyjnych, energetyki, ochrony środowiska, bezpieczeństwa pracy oraz zagadnień ekonomiczno - organizacyjnych.

Stowarzyszenie jest członkiem organizacji międzynarodowych: c oraz f na rzecz których, s opłaca stosowne składki członkowskie. Stowarzyszenia, o których mowa powyżej, dokumentują należne składki otrzymywane od S, przy pomocy faktur VAT.

Zgodnie ze statutem c do celów stowarzyszenia, z wyłączeniem działalności zarobkowej, należą:

1.  badania ekonomiczne, techniczne, statystyczne i finansowe europejskiego przemysłu papierniczego,
2.  promocja i kooperacja w ramach różnych europejskich organizacji zrzeszających producentów papieru, kartonu,
3.  dokonywanie analiz oraz implementacja rozwiązań związanych z powyższymi celami.

W celu realizacji przedstawionych celów Stowarzyszenie może podejmować różnego rodzaju operacje, działania oraz inicjatywy zwłaszcza wśród członków na poziomie wspólnotowym, jak również tworzyć wspólne centrum dokumentacji, reprezentacji oraz informacji. Zgodnie ze statutem, składka członkowska na rzecz c przysługuje wyłącznie od pełnych członków (S płaci taką składkę), pełnym członkom przysługuje natomiast prawo głosu.

Zgodnie ze statutem F, stowarzyszenie to zrzesza profesjonalnych przedsiębiorców z przemysłu papierniczego w Europie. f nie działa w celu generowania zysku lecz w interesie branży oraz jej rozwoju, bada wszystkie ekonomiczne, finansowe, techniczne i inne zagadnienia będące w zakresie zainteresowania przemysłu papierniczego ze względu na promocję tego przemysłu oraz jego rozwój.

W szczególności do celów f należą:

1.  sprawdzanie europejskich regulacji dotyczących transportu towarów pakowanych w opakowania z tektury falistej,
2.  stymulowanie jakości i ilości kartonowych opakowań,
3.  współpraca – poprzez lub za zgodą krajowych stowarzyszeń będących pełnymi członkami stowarzyszenia, z przedstawicielami instytucji państwowych i prywatnych krajów uczestniczących w badaniu tematu będącego przedmiotem wspólnego zainteresowania,
4.  zbieranie i rozpowszechnianie danych statystycznych związanych z przemysłem papierniczym,
5.  podtrzymywanie relacji z innymi międzynarodowymi organizacjami,
6.  śledzenie zmian w surowcach i ich rynku, oraz promowanie najbardziej korzystnych warunków dostaw,
7.  zapewnianie wymiany technicznej oraz innych informacji pomiędzy europejskimi przedsiębiorcami działającymi w branży kartonowej, zachęcanie do współpracy i jej utrzymywanie oraz organizowanie międzynarodowych kongresów etc.,
8.  podejmowania badań mających na celu promocję stworzenia zintegrowanego europejskiego rynku i w tym celu podejmowanie możliwych modyfikacji w zakresie ceł, podatków oraz innych barier, podejmowanie w razie konieczności odpowiednich działań,
9.  podejmowanie właściwych akcji marketingowych i „public-relations”.

Stowarzyszenie jest uprawnione do wszelkich działań związanych bezpośrednio i pośrednio ze wskazanymi celami. f jest również uprawnione do reprezentowania pełnych członków w stosunkach z Komisją Europejską, innymi europejskimi instytucjami, międzynarodowymi organizacjami oraz profesjonalnymi zrzeszeniami. Członkowie f mają prawo głosu zgodnie z ważnością przemysłu kartonowego (liczonego w m² produkcji) w ich kraju. Ponadto są oni zobowiązani do przestrzegania prawa, statutu oraz opłacania zwyczajnych i nadzwyczajnych składek członkowskich ustalanych przez zgromadzenie ogólne F.

Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego Wnioskodawca wpłaca na rzecz c i f składki członkowskie, lecz stowarzyszenia te nie świadczą usług na rzecz S. c i f dokumentują okoliczność zapłaty składek przy pomocy faktur.

W związku z przedstawionym stanem faktycznym s ma wątpliwości dotyczące obowiązku opodatkowania składek wypłacanych na rzecz c i f jako ewentualne wynagrodzenie za usługi świadczone przez te stowarzyszenia na rzez S. w sytuacji uznania, iż składki płacone na rzecz organizacji międzynarodowych podlegają opodatkowaniu VAT, Stowarzyszenie byłoby zobowiązane do rozliczenia VAT na podstawie art. 28b ust. 1 ustawy o VAT z zastosowaniem mechanizmu „reverse-charge”.

Z pisma z dnia 31 maja 2010 r., stanowiącego uzupełnienie do wniosku wynika, iż Stowarzyszenie wykonuje czynności będące poza zakresem opodatkowania VAT, jak również prowadzi działalność gospodarczą i jest zarejestrowane dla potrzeb podatku VAT. w związku z treścią art. 28a pkt 2 ustawy o VAT, zgodnie z którym, podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1 uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług – należy uznać, iż s jest podatnikiem zdefiniowanym w art. 28a pkt 1 ustawy o VAT. c oraz f nie posiadają na terytorium Polski siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności. Składki członkowskie wpłacane przez Stowarzyszenie na rzecz c oraz f są przeznaczane wyłącznie na bieżącą działalność, realizację wspólnych dla członków tych organizacji celów statutowych przedstawionych we wniosku. Nie jest możliwe przyporządkowanie płaconej składce konkretnie świadczonej usługi lub dostawy towarów, ponieważ składki członkowskie tworzące budżet c i f są rozdysponowywane na bieżącą działalność i realizację celów statutowych w zależności od aktualnych potrzeb. Nie jest możliwe określenie, czy dana część składki przypada na konkretne korzyści otrzymywane przez członków organizacji. Ponadto nie występuje sytuacja, w której po wykonaniu określonych świadczeń na rzecz Stowarzyszenia, zobowiązane byłoby ono do zapłaty składki w określonej wysokości, gdzie składka mogłaby stanowić ekwiwalent za otrzymane od c i f świadczenie.

W kwestii symbolu świadczonych usług według PKWiU, Wnioskodawca wyjaśnił, iż właściwym byłoby odniesienie się do klasyfikacji wyrobów i usług obowiązującej w Belgii (tj. w miejscu siedziby c oraz F), ponieważ te organizacje wykonują czynności statutowe na rzecz S, które teoretycznie mogłyby zostać zaklasyfikowane jako usługi. Ewentualnie w dalszej kolejności mogłoby nastąpić przyporządkowanie tych usług do PKWiU (1997). Stowarzyszenie zaznacza, że na nocie księgowej dokumentującej obowiązek zapłaty składki członkowskiej nie jest określony numer statystyczny usług. Wynika to z faktu, iż czynności wykonywane przez c oraz f mieszczą się w ramach zadań statutowych wykonywanych przez organizacje. Ponadto opis na nocie księgowej to „membership fee”, tj. składka członkowska.

Jednakże w przypadku próby przyporządkowania czynności statutowych wykonywanych przez c i f na rzecz s do PKWiU (1997) w sytuacji, gdyby te usługi były wykonywane w Polsce lub przez podmiot mający siedzibę w Polsce, w opinii S, należałoby przyjąć założenie, że są to usługi klasyfikowane pod symbolem PKWiU 91.12.10-00 (usługi świadczone przez organizacje profesjonalne).

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy składki członkowskie (wypłacane przez Stowarzyszenie) stanowią wynagrodzenie za usługi świadczone przez c i f na rzecz s i jako takie podlegają opodatkowaniu VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, składki płacone na rzecz c i f nie stanowią wynagrodzenia za świadczone usługi i tym samym nie podlegają opodatkowaniu VAT przez s z tytułu importu usług.

Uzasadnienie:

Opodatkowaniu podatkiem VAT podlega m. in. odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. u. Nr 54, poz. 535 ze zm.). Natomiast, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług podlegające opodatkowaniu, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT. Definicja ta rodzi wątpliwości w praktyce. w skrajnym przypadku bowiem, mogłaby być interpretowana w taki sposób, że każde świadczenie niestanowiące dostawy towarów podlega opodatkowaniu jako świadczenie usług. w konsekwencji zakres opodatkowania VAT byłby de facto nieograniczony.

Analizowana definicja świadczenia usług nie oznacza jednak, że usługą jest każda czynność czy zdarzenie inne niż dostawa towarów, których efektem jest odpłatne przysporzenie jednej ze stron będące efektem działania drugiej strony. Składki członkowskie mogłyby być uznane za wynagrodzenie za świadczenie usług tylko i wyłącznie wówczas, gdyby ich zapłata stanowiła ekwiwalent za świadczone przez jej beneficjenta (C i F) usługi (np. usługi pośrednictwa). w przedmiotowej sprawie brak jest jednak jakichkolwiek świadczeń a zwłaszcza świadczeniem nie można nazwać czynności statutowych wykonywanych na rzecz s przez c i F.

W celu uznania danej transakcji za świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT pomiędzy stronami musi istnieć stosunek zobowiązaniowy. Stosownie do art. 353 § 1 Kodeksu cywilnego (k.c.) zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien to świadczenie spełnić. Świadczenie natomiast może polegać na działaniu lub zaniechaniu (art. 353 § 2 k.c.). Pojęcie świadczenia w ścisłym tego słowa znaczeniu odnosi się do wymaganego, zgodnego z treścią zobowiązania, zachowania dłużnika. Tymczasem c i f jako podmioty, które otrzymują składkę członkowską nie są zobligowane na podstawie zapłaty składki do wykonywania skonkretyzowanego świadczenia. Trudno zatem uznać, iż składka stanowi wynagrodzenie za usługę świadczoną przez te stowarzyszenia na rzecz S, ponieważ nie powstaje tutaj jakakolwiek więź o charakterze zobowiązaniowym (C i f po otrzymaniu składki nie są w żaden sposób zobowiązane do wykonania określonego świadczenia, któremu składkę możnaby przyporządkować jako wynagrodzenie).

Czynność zapłaty składki członkowskiej jest czynnością wyłącznie jednostronną, pieniężną i nieekwiwalentną, wobec czego brak jest podstaw, ażeby twierdzić, iż podmiot otrzymujący taką składkę, realizuje jakiekolwiek świadczenie, z tytułu którego otrzymuje wynagrodzenie w postaci składki. Celem wnoszenia składki członkowskiej jest utrzymanie c i f oraz realizacja ich celów statutowych. w opinii S, otrzymywane składki członkowskie nie mogą być uznane za wynagrodzenie za świadczenie usług, a zatem składki te stanowią zdarzenie neutralne dla opodatkowania VAT.

Wnioskodawca podkreśla, że usługą mogą być wyłącznie czynności uznane za wykonywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zdefiniowanej w art. 15 ustawy o VAT. Powyższa teza znajduje potwierdzenie m. in. w wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS lub Trybunał) z dnia 26 czerwca 2003 r. w sprawie C-442/01 (KapHag Renditefonds), w którym ETS stwierdził, iż spółka osobowa przyjmująca nowego wspólnika, w zamian za wkład pieniężny nie świadczy na rzecz tego wspólnika odpłatnej usługi w rozumieniu art. 2(1) VI Dyrektywy. w przedstawionym stanie faktycznym nie sposób stwierdzić, iż składka członkowska stanowi wynagrodzenie za usługi, ponieważ c i f nie wykonują żadnych usług, tym bardziej w ramach działalności gospodarczej.

Ponadto, dane świadczenie można uznać za świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu jedynie gdy pomiędzy świadczeniodawcą a świadczeniobiorcą istnieje stosunek prawny, w ramach którego występuje wzajemność, przy czym wynagrodzenie otrzymywane przez świadczeniodawcę stanowi wartość rzeczywiście otrzymaną w zamian za usługę świadczoną na rzecz odbiorcy świadczenia (wyrok ETS w sprawie C-16/93 pomiędzy R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden). Powyższy warunek bezsprzecznie nie jest spełniony w analizowanym stanie faktycznym. Brak jest bowiem stosunku prawnego pomiędzy Stowarzyszeniem a c i F, w ramach którego występuje świadczenie wzajemne polegające na zapłacie wynagrodzenia za konkretne wykonane usługi.

Nawet, jeżeli dane świadczenie stanowi usługę, to podlega opodatkowaniu VAT, jeżeli ma charakter odpłatny (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT). Nie wszystkie jednak sytuacje, w których podatnik otrzymuje środki pieniężne od innego podmiotu stanowią odpłatność za świadczone usługi. w tym miejscu warto przywołać orzeczenie NSA z dnia 6 lutego 2007 r. (sygn. i FSK 94/06) dotyczące co prawda innego stanu faktycznego (premie pieniężne), ale potwierdza ono zdecydowanie, że sam przepływ środków pieniężnych nie powoduje, iż mamy do czynienia z wynagrodzeniem za usługę podlegającą opodatkowaniu. w powyższym wyroku NSA uznał, że osiągnięcie przez nabywcę towarów określonej umownie wielkości obrotów (zakupów) z danym sprzedawcą nie jest usługą w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy (\`(...)\`) a zatem wypłacana temu nabywcy towarów przez sprzedawcę premia (bonus) za uzyskanie tego pułapu obrotów nie stanowi odpłatności (wynagrodzenia za świadczenie usług)”.

W kwestii konieczności odpłatności za usługę jako warunku sine qua non opodatkowania VAT wypowiedział się również ETS. w orzeczeniu z dnia 1 kwietnia 1982 r. w sprawie 89/81 (Staatssecretaris van Financien przeciwko Hong Kong Trade Development Council) Trybunał uznał, że w przypadku gdy działalność danej osoby polega wyłącznie na świadczeniu bez bezpośredniego wynagrodzenia, brak jest podstawy opodatkowania, a zatem nieodpłatne usługi nie podlegają podatkowi VAT. w ten sam sposób w powyższej kwestii Trybunał wypowiedział się w wyroku z dnia 5 lutego 1981 r. w sprawie C-154/80 (Staatssecretaris van Finaricien przeciwko Cooperatieve Aardappelenbewaarplaats GA) gdzie ETS orzekł, że aby świadczenie usług mogło podlegać opodatkowaniu musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym wynagrodzeniem.

Powyższe stanowisko znajduje również pośrednie potwierdzenie w wyroku ETS z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie C-419/02 (BUPA Hospitals Ltd). w przywołanym orzeczeniu ETS wypowiedział się co prawda na temat prawidłowej interpretacji art. 10 ust. 2 akapit drugi VI Dyrektywy dotyczącego wymagalności podatku, ale w uzasadnieniu zaznaczył, że „opodatkowaniu VAT podlegają dostawy towarów i świadczenie usług, a nie płatności dokonane z tytułu tych transakcji (\`(...)\`). Tym samym opodatkowaniu podatkiem VAT nie powinny zatem podlegać zapłaty za dostawy towarów i świadczenie usług, które nie zostały dotychczas określone w sposób wyraźny”. w związku z przedstawionym stanowiskiem ETS nie można uznać, iż składka członkowska podlega opodatkowaniu jako wynagrodzenie za świadczoną usługę, ponieważ stanowi ona wyłączenie przepływ pieniężny i nie może być wiązana z jakimikolwiek świadczeniami wykonywanymi przez c i f w ramach działalności statutowej.

Biorąc pod uwagę przytoczone orzeczenia, w ocenie s składki członkowskie wypłacane na rzecz c i f nie stanowią bezpośredniego wynagrodzenia za usługi. Czynnikiem decydującym o tym, że mamy do czynienia z wynagrodzeniem za świadczenie usług (a nie tylko z przekazanym świadczeniem pieniężnym) jest bowiem określenie wyraźnego, bezpośredniego związku przekazanego wynagrodzenia z konkretnym świadczeniem. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. w opinii S, składki wpłacane w związku z przynależnością do organizacji międzynarodowych takiego warunku nie spełniają.

W bogatym orzecznictwie Trybunału istnieją również orzeczenia odnoszące się bezpośrednio do kwestii braku opodatkowania VAT w przypadku składek członkowskich. Takie stanowisko znalazło odzwierciedlenie w orzeczeniu Trybunału z dnia 8 marca 1986 r. w sprawie 102/86 (Apple and Pear Development Council v. Commissioners of Customs end Excise), w którym ETS uznał, że obowiązkowe składki uiszczane przez członków zrzeszenia, jeżeli przeznaczane są na dowolne cele statutowe, a członkowie nie mają wpływu na ich przeznaczenie, nie są uznawane za wynagrodzenie. w przywołanym orzeczeniu Trybunał zaznaczył, że działania organizacji przynoszą korzyść ogółowi członków, jednakże brak jest bezpośredniego związku między wpłacaną kwotą a uzyskanym świadczeniem. Zdaniem ETS nie można zatem uznać, że pobierane opłaty stanowią wynagrodzenie za wykonaną usługę. Za powyższym w opinii Trybunału przemawia również fakt, że nie istnieje jakakolwiek relacja pomiędzy poziomem korzyści, który indywidualni członkowie uzyskują z usług świadczonych przez stowarzyszenie, a kwotą obowiązkowych opłat, jakie są zobowiązani zapłacić. Opłaty te pobierane były nie na mocy kontraktowej, lecz na podstawie obowiązku ustawowego i były egzekwowane jako dług należny stowarzyszeniu, niezależnie od tego czy dana usługa stowarzyszenia przynosi członkowi korzyść. Podsumowując Trybunał stwierdził, że obowiązkowe opłaty rodzajowe nałożone na członków nie stanowią wynagrodzenia pozostającego w bezpośrednim związku z korzyściami osiąganymi przez poszczególnych członków w wyniku wykonywania swoich funkcji przez stowarzyszenia. w takich okolicznościach wykonywanie tych funkcji nie stanowi świadczenia usług za wynagrodzeniem w rozumieniu art. 2(1) VI Dyrektywy.

W przypadku relacji pomiędzy s a c i f spełnione są wszystkie przesłanki wynikające z omawianego orzeczenia dotyczące uznania składek członkowskich za pozostające poza zakresem opodatkowania VAT, tj.:

1.  brak bezpośredniego związku pomiędzy płaconą składką a korzyściami jakie odnoszą członkowie z tytułu zrzeszenia;
2.  brak relacji pomiędzy poziomem korzyści członków a kwotą wpłacanych składek;
3.  składki mają charakter obowiązkowy a nie kontraktowy.

Stanowisko w zakresie opodatkowania VAT składek członkowskich jako wynagrodzenia za usługi świadczone przez stowarzyszenie na rzecz członków zajął również WSA w Warszawie w wyroku z 18 września 2006 r. (sygn. akt III SA/Wa 1916/06). w powyższym orzeczeniu po obszernych wyjaśnieniach dotyczących stanu faktycznego będącego przedmiotem rozstrzygnięcia oraz analizie ustawy Prawo o stowarzyszeniach sąd podkreślił że „reasumując, stwierdzić trzeba, że składka na stowarzyszenie nie może być traktowana jako wynagrodzenie za zorganizowanie i prowadzenie sieci radiowej, które są realizowane w ramach celów statutowych skarżącego stowarzyszenia”. z wyroku tego wynika, że składki członkowskie nie podlegają opodatkowaniu VAT jako wynagrodzenie za świadczone usługi.

Podobne zdanie wyrażają również niektóre organy podatkowe. Przykładowo w postanowieniu z dnia 26 lipca 2001 r. Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego Warszawa - Śródmieście (nr 1435/PP1/443-71/06/ŁK) czytamy, „biorąc pod uwagę ww. przepisy, tut. organ podatkowy zauważa, że czynnikiem warunkującym kwestię opodatkowania pobieranych składek członkowskich oraz wpisowego jest cel, na który zostaną one przeznaczone. Wydatkowanie środków finansowych pochodzących z ww. źródeł na zakup usług i towarów, dokonywany w ramach prowadzonej działalności powoduje opodatkowanie tych środków podatkiem od towarów i usług, natomiast przeznaczenie składek członkowskich i wpisowego na utrzymanie, organizację i inne cele statutowe podmiotu nieprowadzącego działalności gospodarczej jest zdarzeniem nierodzącym obowiązku podatkowego w przedmiotowym podatku. Strona oświadcza, że składki członkowskie oraz wpisowe pobierane od hodowców przeznaczane są w całości na utrzymanie związku oraz finansowanie imprez hodowlanych w ramach działalności statutowej. w związku z tym wpisowe oraz składki członkowskie należy uznać za czynności nierodzące skutków prawnopodatkowych na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług”. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Szczytnie w postanowieniu z dnia 12 lipca 2004 r. (znak USVIII/443-30/04/DK) podkreślił, że „zdaniem tut. organu, składki członkowskie nie są sprzedażą czy obrotem w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Nie stanowią również dotacji, subwencji lub innej dopłaty o podobnym charakterze”.

Z kolei Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Kielcach w piśmie z dnia 27 lipca 2004 r. (PP1/448/553/2004\[br\]OG3005/103/PP1/2004) stwierdził, ze „w odniesieniu do składek członkowskich, mając na względzie art. 5 cyt. wyżej ustawy o VAT oraz orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 8 marca 1988 r. nr 102/86, należy uznać, że co do zasady składki takie nie podlegają opodatkowaniu pod warunkiem jednak, że nie można im przypisać konkretnego świadczenia towaru lub usługi wynikającego z opłacenia składki”.

Również w piśmie Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Bielsku-Białej z dnia 2 sierpnia 2004 r. (znak PP/443-089/04/DD) czytamy, że „uiszczanie składek członkowskich przez rzemieślników nie mieści się zatem w katalogu czynności wymienionych w art. 5 cyt. ustawy, nie jest też towarem ani usługą, o których mowa w art. 7 i art. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. w związku z powyższym ww. składki przeznaczone m. in. na działalność samorządowo - organizacyjną C. nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i wynikają z działalności statutowej C., a nie gospodarczej, o której mowa w przepisie art. 15 ust 1 i 2 ww. ustawy”.

Wnioskodawca zaznacza, że w przypadku uznania, że składka członkowska płacona na rzecz organizacji międzynarodowych stanowi wynagrodzenie za usługi świadczone na rzecz s przez c i F, Stowarzyszenie byłoby zobowiązane do rozliczenia podatku z tytułu świadczenia tych usług przez organizacje (zgodnie z art. 28b ustawy o VAT) z zastosowaniem mechanizmu samoopodatkowania z tytułu importu usług. Jednakże, zdaniem S, stanowisko to byłoby błędne, a fakt udokumentowania należnej składki przez c i f za pomocą faktury nie ma znaczenia dla kwalifikacji, iż składka członkowska jest poza zakresem opodatkowania VAT.

Na potwierdzenie stanowiska, Zainteresowany dodatkowo powołał się na następujące wyroki oraz interpretacje:

*   WSA z dnia 5 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 2869/06,

*   WSA z dnia 2 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3995/06,

*   WSA z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt i SA/Łd 291/08,

*   interpretacja z dnia 15 października 2009, znak ITPP1/443-720/09/DM,

*   interpretacja z dnia 21 kwietnia 2009 r., znak ITPP1/443-66/09/MS.

Podsumowując, z uwagi na całokształt przedstawionej argumentacji s stoi na stanowisku, że składki wypłacane na rzecz c i f przez Stowarzyszenie nie podIegają opodatkowaniu VAT z tytułu importu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. u. Nr 54, poz. 535 ze zm.) zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu tym podatkiem podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Przez dostawę towarów, w myśl art. 7 ust. 1 ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Natomiast, jak stanowi art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług należy rozumieć każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

W ust. 2 powołanego przepisu wskazano, iż nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części, traktuje się jak odpłatne świadczenie usług.

Z kolei z art. 8 ust. 3 ustawy wynika, że usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, z zastrzeżeniem ust. 4, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych i usług turystyki, o których mowa w art. 119.

W myśl postanowień art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 ustawy).

Natomiast, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące usługobiorcami usług świadczonych przez podatników nieposiadających siedziby, stałego miejsca zamieszkania lub stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium kraju.

Przy czym stosownie do treści art. 2 pkt 9 ustawy, przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4.

Co do zasady podstawowa stawka podatku – na mocy art. 41 ust. 1 ustawy – wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2–12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Przy czym zarówno w treści ustawy, jak i przepisów wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi oraz zwolnienie od podatku.

I tak, stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy, zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy. w pozycji 10 tego załącznika, stanowiącego wykaz usług zwolnionych od podatku, wymienione zostały zaliczone do grupowania PKWiU 91 „usługi świadczone przez organizacje członkowskie, gdzie indziej niesklasyfikowane (wyłącznie statutowe)”.

Stowarzyszenie - zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (t. j. Dz. u. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.), jako dobrowolne, samorządne oraz trwałe zrzeszenie o celach niezarobkowych, może prowadzić także działalność gospodarczą, którą opiera na pracy społecznej członków bądź zatrudnionych pracowników.

Z powołanych wyżej regulacji prawnych wynika, że w określonych warunkach nawet nieodpłatne świadczenie usług na rzecz członków stowarzyszenia skutkuje powstaniem zobowiązania podatkowego, co podmiot świadczący te usługi lub podmiot je nabywający – w przypadku importu usług wskazanego w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy – czyni podatnikiem. Jednocześnie czynności realizowane przez organizacje członkowskie korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług pod warunkiem, że mieszczą się w zakresie działalności statutowej, oraz są czynnościami polegającymi na świadczeniu usług zaliczanych do grupowania PKWiU 91. Natomiast usługi świadczone przez ww. organizacje, które nie są usługami statutowymi i mieszczą się w odrębnym grupowaniu PKWiU, nie są objęte powyższym zwolnieniem przedmiotowym.

Podkreślenia wymaga okoliczność, iż wpłaty składek członkowskich wynikają z faktu przystąpienia osoby lub podmiotu do Stowarzyszenia i są związane jedynie z pozostawaniem jego członkiem. Nie mogą natomiast być kwalifikowane jako opłaty za przyszłe korzystanie z konkretnej rzeczy, czy usługi.

Zatem w przypadku, gdy składki członkowskie są odpłatnością za dostawę towarów lub usługi świadczone przez stowarzyszenie na rzecz jego członków podlegają one opodatkowaniu, jeżeli natomiast taki bezpośredni związek nie istnieje, a składki członkowskie przeznaczone są na potrzeby związane z utrzymaniem samego stowarzyszenia, z jego bieżącą działalnością i realizowaniem jego celów statutowych – wówczas nie podlegają one opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z opisanego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawca jest stowarzyszeniem posiadającym osobowość prawną, działającym na podstawie Prawa o stowarzyszeniach w oparciu o uchwalony statut. Zgodnie ze statutem, s jest organizacją o charakterze naukowo - technicznym i menedżerskim, skupiającą członków indywidualnych oraz podmioty gospodarcze, których działalność jest związana z papiernictwem i dziedzinami pokrewnymi. s może być członkiem organizacji krajowych i zagranicznych. Stowarzyszenie jest członkiem organizacji międzynarodowych: (C) oraz (F) na rzecz których, s opłaca stosowne składki członkowskie. Stowarzyszenie wykonuje czynności będące poza zakresem opodatkowania VAT, jak również prowadzi działalność gospodarczą i jest zarejestrowane dla potrzeb podatku VAT. s jest podatnikiem zdefiniowanym w art. 28a ustawy o VAT. c oraz f nie posiadają na terytorium Polski siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności. Składki członkowskie wpłacane przez Stowarzyszenie na rzecz c oraz f są przeznaczane wyłącznie na bieżącą działalność oraz realizację wspólnych dla członków tych organizacji celów statutowych przedstawionych we wniosku. Wobec tego, nie jest możliwe przyporządkowanie płaconej składce konkretnie świadczonej usługi lub dostawy towarów, ponieważ składki członkowskie tworzące budżet c i f są rozdysponowywane na bieżącą działalność i realizację celów statutowych w zależności od aktualnych potrzeb.

Mając na uwadze opisany stan faktyczny oraz powołane wyżej przepisy prawa stwierdzić należy, iż składki członkowskie wypłacane przez Stowarzyszenie na rzecz organizacji międzynarodowych, tj. c i f nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT, bowiem jak wskazał Wnioskodawca są ona przeznaczane wyłącznie na bieżącą działalność oraz na realizację wspólnych dla członków tych organizacji celów statutowych przedstawionych we wniosku.

Reasumując, składki członkowskie (wypłacane przez Stowarzyszenie) nie stanowią wynagrodzenia za usługi świadczone przez c i f na rzecz s i jako takie nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie przepisów ustawy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ul. Piotrkowska 135, 90-434 Łódź po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. u. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.