Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP2/4512-1-696/15-4/EN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2015-12-08
Teza: Podatek od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Słowa kluczowe: odliczenia; odliczenia-odliczenie podatku od towarów i usług; podatek-podatek naliczony; podatek-podatek naliczony-odliczanie podatku naliczonego
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z 10 września 2015 r. (data wpływu 14 września 2015 r.) uzupełnionym pismem z 20 listopada 2015 r. (data wpływu 24 listopada 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14 września 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego. Przedmiotowy wniosek został uzupełniony pismem z 20 listopada 2015 r. (data wpływu 24 listopada 2015 r.), w którym doprecyzowano opis stanu faktycznego.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna. Wykonuje usługi transportowe (PKD 4941Z – Transport Drogowy Towarów) na terenie kraju.

Zainteresowany rozlicza się na podstawie książki przychodów i rozchodów. Jest podatnikiem VAT czynnym.

W dniu 14 lutego 2015 r. podczas świadczenia przez Wnioskodawcę usług dla firmy „P” doszło do wypadku drogowego. W wyniku tego wypadku został uszkodzony samochód ciężarowy oraz częściowo przewożony towar. Pojazd był ubezpieczony pakietem OC i NW. Towar także podlegał ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej przewoźnika na mocy polisy zawartej z ubezpieczycielem na sumę gwarancyjną na wszystkie wypadki ubezpieczeniowe na kwotę 50 000 zł.

Firma zlecająca wykonanie przewozu towarów obciążyła Wnioskodawcę na podstawie faktury VAT wartością przewożonego towaru na kwotę netto 55 822,59 zł, podatek VAT 12 839,20 zł, wartość brutto 68 661,79 zł.

Zarząd firmy uznał, iż towar, który Wnioskodawca przewoził uczestniczył w wypadku i z uwagi na to, iż były to środki czystości to nie nadają się do dalszej sprzedaży i zdecydował o zutylizowaniu tego towaru. Za zutylizowanie towaru Zainteresowany również został obciążony fakturą VAT na kwotę netto 3 247,68 zł plus VAT 259,81 zł.

Ubezpieczyciel wypłacił w dniu 13 sierpnia 2015 r. na konto firmy „P” kwotę 45 260,63 zł bez podatku VAT, pozostałą kwotę tj. 23 401,16 zł Wnioskodawca jest zobowiązany zapłacić firmie „P”.

Pismem z 13 listopada 2013 r. wezwano Wnioskodawcę o doprecyzowanie opisu stanu faktycznego o następujące informacje:

*   czy nabyte przez Wnioskodawcę towary (środki czystości) oraz usługi utylizacji tych towarów mają związek pośredni lub bezpośredni z wykonywanymi przez Wnioskodawcę czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług? Jeżeli tak to należy wskazać jaki?
*   dlaczego Wnioskodawca jest obciążony fakturą VAT za uszkodzony towar oraz usługę utylizacji tego towaru, tj.
    *   czy doszło do przeniesienia własności towaru na Wnioskodawcę skoro to Zleceniodawca zdecydował o zutylizowaniu towaru, pomimo że wcześniej wystawił fakturę VAT dokumentującą dostawę towaru na rzecz Wnioskodawcy (jak wskazano we wniosku: „Firma zlecająca wykonanie przewozu towarów obciążyła mnie na podstawie faktury VAT wartością przewożonego towaru na kwotę netto 55.822,59 zł, podatek VAT 12.839,20 zł, wartość brutto 68.661,79 zł. Zarząd firmy uznał, że towar który przewoziłem uczestniczył w wypadku i z uwagi na to iż były to środki czystości to nie nadają się do dalszej sprzedaży i zdecydował o zutylizowaniu tego towaru”.)?
    *   czy doszło do wykonania (lub nabycia w swoim imieniu) przez Firmę P usług utylizacji uszkodzonego towaru na rzecz Wnioskodawcy?

W odpowiedzi na powyższe Wnioskodawca wskazał, że nie nabył fizycznie tych towarów, tylko został obciążony wartością przewożonego towaru oraz utylizacją poprzez wystawienie faktur VAT. Ma to związek pośredni ponieważ z umowy z dn. 29 stycznia 2013 r. zwartej między firmą Wnioskodawcy a firmą zlecającą przewóz towarów tj. „P” wynika, że przewoźnik ponosi odpowiedzialność za utratę, ubytki lub uszkodzenie przesyłki.

W dniu, w którym Zainteresowany uczestniczył w wypadku przewożone towary nie były jego własnością, Wnioskodawca był tylko ich przewoźnikiem. Faktury pierwotnie wystawione były na odbiorcę R i odbiorcę B (w załączeniu przesłał kserokopie tych faktur).

Towar Wnioskodawca przeładował na inny środek transportu i przewieziony został do firmy „P”. O dalszym postępowaniu decydował już Zarząd firmy „P”. Postanowiono na całość przewożonego towaru oraz jego utylizację wystawić faktury VAT na firmę Zainteresowanego.

Ponadto do uzupełnienia Wnioskodawca załączył pisma: od firmy ubezpieczeniowej zawiadamiające go o wysokości ustalonego odszkodowania z tytułu szkody polegającej na uszkodzeniu towaru, wysokości potrącenia oraz informujące Wnioskodawcę, iż do zapłaty potrąconej kwoty franczyzy redukcyjnej zobowiązany jest ubezpieczony. Wnioskodawca dołączył także kserokopię umowy zawartej z firmą zlecającą usługi przewozowe.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy firma Wnioskodawcy ma możliwość obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z wystawieniem faktur przez firmę zlecającą przewóz towarów oraz przez firmę utylizacyjną?

Zdaniem Wnioskodawcy, niezapłacenie kwoty wynikającej z wystawionych faktur może zagrozić dalszej współpracy ze zlecającą firmą, a tym samym powstania przychodów z działalności gospodarczej. Wykonywanie usług transportowych jest obciążone ryzykiem uszkodzenia jak również utraty towaru. Uszkodzenie towaru na skutek wypadku drogowego było następstwem zdarzenia losowego i nie może zdaniem Wnioskodawcy być uznane za wadę wykonanej usługi. Otrzymanie interpretacji jest potrzebne Wnioskodawcy w celu prawidłowego rozliczenia podatku VAT.

W uzupełnieniu do wniosku Zainteresowany wskazał, że firma jego jest płatnikiem podatku VAT czynnym i uważa, że w związku z wystawieniem faktur VAT ma prawo odliczyć podatek naliczony w tych fakturach.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.) – zwanej dalej ustawą – podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy – działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy. W myśl tego przepisu, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy – kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

1.  nabycia towarów i usług,
2.  dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Jak stanowi art. 88 ust. 4 ustawy – obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się (…) do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Ponadto w art. 88 ust. 3a ustawy – ustawodawca wskazał zamknięty katalog przypadków, w których faktury VAT i dokumenty celne nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

Dotyczy to przypadków, gdy:

1.  sprzedaż została udokumentowana fakturami lub fakturami korygującymi:
    1.  wystawionymi przez podmiot nieistniejący;
    2.  uchylony;
2.  transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku;
3.  uchylony;
4.  wystawione faktury, faktury korygujące lub dokumenty celne:
    1.  stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane – w części dotyczącej tych czynności;
    2.  podają kwoty niezgodne z rzeczywistością – w części dotyczącej tych pozycji, dla których podane zostały kwoty niezgodne z rzeczywistością;
    3.  potwierdzają czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 Kodeksu cywilnego – w części dotyczącej tych czynności;
5.  faktury, faktury korygujące wystawione przez nabywcę zgodnie z odrębnymi przepisami nie zostały zaakceptowane przez sprzedającego;
6.  uchylony;
7.  wystawiono faktury, w których została wykazana kwota podatku w stosunku do czynności opodatkowanych, dla których nie wykazuje się kwoty podatku na fakturze – w części dotyczącej tych czynności.

Z powyższego wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Powyższa zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego przez podmiot niebędący czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT oraz podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych (tj. zwolnionych od podatku VAT bądź niepodlegających temu podatkowi). Prawo do odliczenia nie przysługuje również z faktur, o których mowa w art. 88 ust. 3a ustawy.

Ponadto w art. 86 ust. 10 ustawy wskazano, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.

Natomiast zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 19a ust. 1 ustawy, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20 i art. 21 ust. 1.

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…) – art. 7 ust. 1 ustawy.

W świetle art. 8 ust. 1 ustawy – przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Przedstawiona wyżej zasada wynikająca z przepisu art. 86 ust. 1 ustawy wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Z przedłożonego wniosku wynika, że Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą jako osoba fizyczna, wykonuje usługi transportowe (PKD 4941Z – Transport Drogowy Towarów) na terenie kraju. Zainteresowany rozlicza się na podstawie książki przychodów i rozchodów. Jest podatnikiem VAT czynnym.

W dniu 14 lutego 2015 r. podczas świadczenia przez Wnioskodawcę usług dla firmy „P” doszło do wypadku drogowego. W wyniku tego wypadku został uszkodzony samochód ciężarowy oraz częściowo przewożony towar. Pojazd był ubezpieczony pakietem OC i NW. Towar także podlegał ubezpieczeniu od odpowiedzialności cywilnej przewoźnika na mocy polisy zawartej z ubezpieczycielem na sumę gwarancyjną na wszystkie wypadki ubezpieczeniowe na kwotę 50 000 zł. Firma zlecająca wykonanie przewozu towarów obciążyła Wnioskodawcę na podstawie faktury VAT wartością przewożonego towaru na kwotę netto 55 822,59 zł, podatek VAT 12 839,20 zł, wartość brutto 68 661,79 zł.

Zarząd firmy uznał, iż towar, który Wnioskodawca przewoził uczestniczył w wypadku i z uwagi na to, iż były to środki czystości to nie nadają się do dalszej sprzedaży i zdecydował o zutylizowaniu tego towaru. Za zutylizowanie towaru Zainteresowany również został obciążony fakturą VAT na kwotę netto 3 247,68 zł plus VAT 259,81 zł.

Ubezpieczyciel wypłacił w dniu 13 sierpnia 2015 r. na konto firmy zlecającej kwotę 45 260,63 zł bez podatku VAT, pozostałą kwotę tj. 23 401,16 zł Wnioskodawca jest zobowiązany zapłacić firmie zlecającej.

W uzupełnieniu do wniosku wskazano, że Wnioskodawca nie nabył fizycznie tych towarów, tylko został obciążony wartością przewożonego towaru oraz utylizacją poprzez wystawienie faktur VAT. W dniu, w którym Zainteresowany uczestniczył w wypadku przewożone towary nie były jego własnością, Wnioskodawca był tylko ich przewoźnikiem. Towar Wnioskodawca przeładował na inny środek transportu i przewieziony został do firmy zlecającej. O dalszym postępowaniu decydował już Zarząd firmy zlecającej. Postanowiono na całość przewożonego towaru oraz jego utylizację wystawić faktury VAT na firmę Zainteresowanego.

W związku z powyższym Wnioskodawca ma wątpliwości czy przysługuje mu prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego z faktur VAT wystawionych przez firmę zlecającą przewóz towarów oraz przez firmę utylizującą.

Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że w świetle art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy ww. faktury VAT dokumentujące towary, które uległy uszkodzeniu oraz usługę utylizacji tych towarów nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego, bowiem faktury te dokumentują czynności, które nie zostały dokonane, a tym samym nie powstał wobec nich obowiązek podatkowy. Podkreślić należy, że Zainteresowany nie nabył fizycznie od firmy zlecającej przewóz towarów uszkodzonego towaru, tylko został obciążony wartością przewożonego towaru oraz jego utylizacją poprzez wystawienie faktur VAT. W dniu, w którym Zainteresowany uczestniczył w wypadku przewożone towary nie były jego własnością, Wnioskodawca był tylko ich przewoźnikiem. Towar Wnioskodawca przeładował na inny środek transportu i przewieziony został do firmy zlecającej. O dalszym postępowaniu decydował już Zarząd firmy zlecającej. Postanowiono na całość przewożonego towaru oraz jego utylizację wystawić faktury VAT na firmę Zainteresowanego.

Zatem, w żadnym momencie Wnioskodawca nie dysponował towarem, za który został obciążony na podstawie faktury VAT, nie mógł podjąć decyzji co do jego zagospodarowania (o utylizacji zdecydował Zarząd firmy P). Oznacza to, że Wnioskodawca nie nabył uszkodzonych towarów, ani nie był beneficjentem usługi utylizacji.

Z dowodów załączonych do uzupełnienia do wniosku jasno wynika, że firma ubezpieczeniowa wypłaciła Wnioskodawcy (jako ubezpieczonemu) odszkodowanie za uszkodzony towar do wysokości sumy ubezpieczenia (pomimo, że wartość uszkodzonych towarów została przez firmę P oszacowana na kwotę netto 55 822,59 zł oraz kwotę podatku VAT 12 839,20 zł – wartość brutto 68 661,79 zł oraz koszty utylizacji). Jednak kwotę wypłaconego odszkodowania pomniejszono o 15% udziału własnego, które to potrącenie („kwotę franczyzy redukcyjnej”) zobowiązany jest zapłacić Wnioskodawca. Zatem z całego opisu sprawy nie wynika, aby doszło do dostawy na rzecz Wnioskodawcy uszkodzonych towarów lub wykonania na jego rzecz usługi utylizacji.

W konsekwencji powyższego, Wnioskodawcy nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez P na rzecz Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Tut. Organ informuje, że zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – minister właściwy do spraw finansów publicznych, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).

Wobec powyższego, udzielona interpretacja indywidualna jest wiążąca tylko dla Wnioskodawcy.

Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.