Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP1/443-1043/08/AZb
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-09-17
Teza: Czy zmiana użytkownika wieczystego gruntu po 1 maja 2004r. powoduje obowiązek podatkowy VAT od ustalonej opłaty rocznej od „nowego” użytkownika wieczystego?
Słowa kluczowe: sprzedaż-sprzedaż praw; użytkowanie (używanie); użytkowanie (używanie)-odpłatne używanie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Starosty, przedstawione we wniosku z dnia 17 lipca 2008r. (data wpływu 21 lipca 2008r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania opłat rocznych wnoszonych z tytułu prawa użytkowania wieczystego gruntu ustanowionego przed dniem 1 maja 2004r., w przypadku zmiany użytkownika wieczystego – **jest nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 21 lipca 2008r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania opłat rocznych wnoszonych z tytułu prawa użytkowania wieczystego gruntu ustanowionego przed dniem 1 maja 2004r., w przypadku zmiany użytkownika wieczystego.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Prawo użytkowania wieczystego zostało ustanowione dla Przedsiębiorstwa z siedzibą w Katowicach w zakresie działki nr xxx o powierzchni 908 m2 położonej w Z. – na mocy decyzji Wojewody K. z 1992r. (właścicielem gruntu jest Skarb Państwa reprezentowany przez Starostę).

W dacie wykonania decyzji uwłaszczeniowej obowiązywała opłata roczna w wysokości ustalonej w oświadczeniu kierownika byłego Urzędu Rejonowego, a po dokonaniu przez Starostę aktualizacji wysokości opłaty rocznej w 2001r. obowiązuje w kwocie 599,28 zł.

Użytkowanie wieczyste zostało ustanowione przed 1 maja 2004r. zatem do wysokości opłaty podatku VAT nie doliczano.

W roku bieżącym Przedsiębiorstwo zbyło prawo użytkowania wieczystego na mocy aktu notarialnego z 2008r. na rzecz T. i E.

Starostwo Powiatowe jest zarejestrowane jako podatnik VAT. Starosta występuje jako organ reprezentujący Skarb Państwa, realizujący zadania z zakresu administracji rządowej – art. 11, 67-91 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy zmiana użytkownika wieczystego gruntu po 1 maja 2004r. powoduje obowiązek podatkowy VAT od ustalonej opłaty rocznej od „nowego” użytkownika wieczystego?

Zdaniem Wnioskodawcy, opłata roczna obowiązującego dotychczasowego użytkownika wieczystego – w kwocie 599,28 zł dla nowego nabywcy prawa użytkowania wieczystego winna być opodatkowana podatkiem VAT w wysokości 22% i wynosić:

ustalona opłata: 599,28 zł + podatek VAT 22%: 131,84 zł wynosi łącznie: 731,12 zł.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

W okresie obowiązywania ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), czyli do dnia 30 kwietnia 2004r., czynność ustanowienia użytkowania wieczystego nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) zmieniła się zarówno definicja towaru, jak i zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o podatku od towarów i usług, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez towary, w świetle art. 2 pkt 6 tej ustawy, rozumie się rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty. Przez dostawę towarów, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Należy zauważyć, że użytkowanie wieczyste stanowi wprawdzie prawo na rzeczy cudzej, ale daje użytkownikowi wieczystemu uprawnienia do dysponowania rzeczą w sposób zbliżony do właściciela. W świetle art. 233 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) użytkownik wieczysty (osoba fizyczna lub prawna) może w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w użytkowanie wieczyste korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać. Ten przepis, a także następne przepisy Kodeksu cywilnego (art. 234, art. 235, art. 237) kształtujące uprawnienia użytkownika wieczystego na wzór uprawnień właściciela, jak również długi czas trwania użytkowania wieczystego (art. 236 § 1 i 2 K.c.) przemawiają za uznaniem, że oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste stanowi przeniesienie prawa do rozporządzania tym gruntem jak właściciel.

Należy zauważyć, iż dostawa towarów rozumiana jako przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel obejmuje każdą czynność polegającą na przeniesieniu dobra materialnego przez stronę, która przyznaje drugiej stronie prawo do faktycznego dysponowania nim, jak gdyby była właścicielem tego dobra. W wyniku ustanowienia prawa użytkowania wieczystego dochodzi do ekonomicznego przeniesienia władztwa nad gruntem (towarem - w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy) na rzecz użytkownika wieczystego, co pozwala mu rozporządzać nim jak właściciel. Znajduje to wyraz zarówno w swobodzie korzystania z gruntu i czerpania z niego pożytków w sposób niemalże taki jak w przypadku właściciela tego gruntu, jak również w możliwości przeniesienia takiego władztwa na inny podmiot, tak jak ma to miejsce w przypadku dokonywania sprzedaży gruntu przez właściciela. Właśnie z uwagi na uznanie użytkowania wieczystego za prawo rzeczowe o charakterze zbliżonym do prawa własności, a nie do praw rzeczowych ograniczonych, nie było konieczne odrębne wymienianie tego prawa w definicji dostawy zawartej w art. 7 ust. 1 ustawy. Wobec powyższego, uwzględniając szerokie, ekonomiczne, a nie cywilistyczne rozumienie pojęcia przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, a także uwzględniając fakt, że definicja towaru, zawarta w art. 2 pkt 6 ustawy o VAT obejmuje grunty, należy uznać, że oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 tej ustawy o podatku od towarów i usług.

Przeniesienie prawa użytkowania wieczystego oraz ustalanie opłat odbywa się na podstawie ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 27 tej ustawy sprzedaż nieruchomości albo oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego. Oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste i przeniesienie tego prawa w drodze umowy wymaga wpisu w księdze wieczystej. Artykuł 71 ust. 1 cytowanej ustawy stanowi, iż za oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste pobiera się pierwszą opłatę i opłaty roczne. Zgodnie z ust. 4 opłaty roczne wnosi się przez cały okres użytkowania wieczystego. Wnioskodawca, oddając zatem grunty w użytkowanie wieczyste na podstawie umowy cywilnoprawnej, pobiera z tego tytułu opłaty roczne.

Konsekwencją stanowiska, że oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste stanowi dostawę towarów, będzie stwierdzenie, że w przypadku gdy taka czynność nastąpiła przed dniem 1 maja 2004r. (tj. przed tym dniem dokonano wpisu prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej na podstawie zawartej w formie aktu notarialnego umowy o ustanowieniu tego prawa) nie podlega ona obecnie podatkowi od towarów i usług. W przypadku dostawy towarów zasadą jest bowiem, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wydania towaru (art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług). W momencie zaś ustanowienia użytkowania wieczystego ta czynność nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Tym samym opłaty dotyczące czynności niepodlegającej opodatkowaniu nie mogą być objęte podatkiem od towarów i usług po wejściu w życie nowej regulacji prawnej, tj. ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, ze zm.).

Wobec powyższego należy uznać, że opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego gruntów, ustanowionego przed dniem 1 maja 2004 r., gdy taka czynność nie podlegała podatkowi od towarów i usług, po wejściu w życie ustawy z dnia 11 marca 2004r. w sprawie podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535, ze zm.) ani nie zawiera w sobie należnego podatku, ani też nie powinna być powiększona o taki podatek na podstawie przepisów tej ustawy. Z przedstawionego przez Wnioskodawcę zdarzenia przyszłego wynika, iż użytkowanie wieczyste zostało ustanowione dla Przedsiębiorstwa przed dniem 1 maja 2004r., natomiast w roku bieżącym Przedsiębiorstwo zbyło prawo użytkowania wieczystego na mocy aktu notarialnego z 2008r. na rzecz T. i E. Tak więc po dniu 1 maja 2004r. nastąpiła zmiana użytkownika wieczystego, na rzecz którego Wnioskodawca nalicza opłaty roczne z tytułu wieczystego użytkowania.

Wskazać należy, iż co do zasady, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega zbycie w obrocie wtórnym prawa użytkowania wieczystego gruntu, natomiast opłaty roczne za wieczyste użytkowanie ustanowione przed dniem 1 maja 2004r. nie podlegają opodatkowaniu.

Wobec powyższego należy uznać, iż opłaty roczne z tytułu użytkowania wieczystego gruntu pobierane od „nowego” użytkownika, a dotyczące użytkowania wieczystego ustanowionego przed dniem 1 maja 2004r., gdy czynność taka nie podlegała podatkowi od towarów i usług, również po wejściu w życie ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług nie powinny zawierać w sobie podatku należnego, ani też nie powinny być powiększone o taki podatek na podstawie przepisów tej ustawy.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za **nieprawidłowe**.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.