Zmiana interpretacji indywidualnej
Sygnatura: DD3/033/281/CRS/14/RD-97660
Organ: Minister Finansów
Data wydania: 2014-10-27
Teza: Czy jako właścicielka gospodarstwa rolnego Wnioskodawczyni jest zobowiązana do opłacenia podatku dochodowego od osób fizycznych od wynagrodzenia uzyskanego za ustanowienie na gruncie służebności przesyłu na rzecz B. Sp. z o.o. zajmującej się budową farm elektrowni wiatrowych i przesyłem uzyskanej tam energii elektrycznej?
Słowa kluczowe: odszkodowania; przychód; służebność-służebność przesyłu
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

ZMIANA INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ

Na podstawie art. 14e § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749, z późn. zm.) Minister Finansów, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości interpretacji indywidualnej z dnia 12 marca 2014 r. Nr ITPB2/415-1154/13/KK, wydanej w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy, zmienia z urzędu wyżej wymienioną interpretację stwierdzając, że stanowisko Pani T. T. (Wnioskodawczyni) przedstawione we wniosku z dnia 3 grudnia 2013 r. (data wpływu 16 grudnia 2013 r.), uzupełnionym w dniu 3 stycznia i 24 lutego 2014 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu, **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16 grudnia 2013 r. Wnioskodawczyni złożył wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w jego indywidualnej sprawie.

We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, uzupełnionym w dniu 3 stycznia i 24 lutego 2014 r., Wnioskodawczyni przedstawiła następujący stan faktyczny.

W dniu 19 lipca 2013 r. na mocy umowy notarialnej zawartej z B. Sp. z o.o. na gruncie Wnioskodawczyni została ustanowiona na okres 30 lat służebność przesyłu dotycząca przebiegu przez ten grunt linii przesyłowej SN. Grunty, na których została ustanowiona służebność przesyłu wchodzą w skład gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o podatku rolnym. B. Sp. z o.o. zajmuje się budową farm elektrowni wiatrowych i budową linii elektrycznych przesyłowych, właściwych dla poszczególnych farm. Tak więc ustanowienie służebności przesyłu wiąże się tylko z tym faktem, że przez grunty Wnioskodawczyni będzie przebiegała podziemna linia przesyłowa energii elektrycznej średniego napięcia i teletechniczna linia kablowa. Ponieważ z przyczyn niezależnych od Wnioskodawczyni ze strony B. Sp. z o.o. wynikła konieczność zmiany planu przebiegu trasy linii SN i jej wydłużenia, w dniu 8 listopada 2013 r. został podpisany kolejny akt notarialny, który wprowadził zmiany w przebiegu planowanej trasy linii wg. załączonej do aktu mapki. Odnośnie świadczeń pieniężnych: B. Sp. z o.o. zaproponowała dwie opcje, albo jednorazowa opłata za 30 lat lub ta sama kwota rozbita na 30 rat i płatna w 30 rocznych ratach. Biorąc pod uwagę swój wiek Wnioskodawczyni wybrała opcję jednorazowej wypłaty. Podpisując akt notarialny z 19 lipca 2013 r., w drodze wzajemnej ugody, Wnioskodawczyni wraz z mężem otrzymali kwotę 2.100 zł, płatną przelewem w terminie 30 dni. W ww. akcie określono ją jako jednorazowe wynagrodzenie. Po podpisaniu drugiego aktu w dniu 8 listopada 2013 r., wynagrodzenie to wzrosło do 5.000 zł (do kwoty 2.100 zł B. Sp. z o.o. dopłaciła w drodze przelewu 2.900 zł, w terminie 30 dni). Opłata ta w akcie notarialnym została również nazwana wynagrodzeniem.

**W związku z powyższym zadano następujące pytanie:** Czy jako właścicielka gospodarstwa rolnego Wnioskodawczyni jest zobowiązana do opłacenia podatku dochodowego od osób fizycznych od wynagrodzenia uzyskanego za ustanowienie na gruncie służebności przesyłu na rzecz B. Sp. z o.o. zajmującej się budową farm elektrowni wiatrowych i przesyłem uzyskanej tam energii elektrycznej?

Zdaniem Wnioskodawczyni, obowiązująca jest wykładnia przedstawiona w orzeczeniach NSA, który podziela pogląd wyrażony w wyroku z dnia 1 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 88/10, że z dniem 3 sierpnia 2008 r. nie jest już możliwe ustanowienie służebności gruntowej, dla realizacji inwestycji liniowych, lecz jedynie służebność przesyłu, jako odmianę służebności gruntowej. Zdaniem Wnioskodawczyni, przepis art. 21 ust 1 pkt 120 lit.a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w związku z art. 305 Kodeksu cywilnego stanowi, że wolne od podatku dochodowego są odszkodowania wypłacane na podstawie wyroków sądowych i umów posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Przewidziana w art. 21 ust. 1 pkt 120 ww. ustawy ulga podatkowa z tytułu odszkodowania wypłaconego na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego z tytułu ustanowienia służebności gruntowej przysługuje także z tytułu ustanowienia służebności przesyłu, jako odmiany służebności gruntowej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy uznał, iż stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

**Na tle przedstawionego stanu faktycznego i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia opisanego w stanie faktycznym, Minister Finansów stwierdza, co następuje.**

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą PIT”, wolne od podatku są odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu:

1.  ustanowienia służebności gruntowej,
2.  rekultywacji gruntów,
3.  szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie

\- w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji dotyczących budowy infrastruktury przesyłowej ropy naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej oraz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651, z późn. zm.).

Zgodnie z art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.

W świetle powyższego, odszkodowanie z tytułu ustanowienia służebności gruntowej wypłacone posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego z tytułu budowy na tych gruntach sieci elektroenergetycznej korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie ww. art. 21 ust. 1 pkt 120 lit.a ustawy PIT.

Odnosząc się z kolei do odszkodowania za ustanowienie służebności przesyłu, należy zauważyć, iż uprawnienie do otrzymania wynagrodzenia związanego z ustanowieniem służebności przesyłu wprowadzono z dniem 3 sierpnia 2008 r. w art. 3051 i art. 3052 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121).

W myśl art. 3051 Kodeksu cywilnego nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować, lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).

Natomiast art. 3052 Kodeksu cywilnego stanowi, że jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem (§ 1). Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu (§ 2).

Zgodnie z art. 3054 Kodeksu cywilnego, do służebności przesyłu stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach gruntowych.

W świetle powyższego służebność przesyłu jest ustanawiana na rzecz przedsiębiorcy za odpowiednim wynagrodzeniem należnym od przedsiębiorcy na rzecz właściciela nieruchomości obciążonej. Wymaga to zawarcia stosownej umowy przez zainteresowane strony albo wydania konstytutywnego orzeczenia sądu (postanowienia), zapadającego na wniosek strony występującej z roszczeniem o ustanowienie służebności przesyłu.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtował się pogląd, w myśl którego po dniu 2 sierpnia 2008 r. przepis art. 21 ust. 1 pkt 120 lit.a ustawy PIT, odnosi się także do wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu (wyrok NSA: z dnia 26 listopada 2013 r. sygn. akt II FSK 3050/11, z dnia 25 czerwca 2013 r. sygn. akt II FSK 2131/11, z dnia 1 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 88/10 oraz z dnia 29 września 2011 r. sygn. akt II FSK 654/10).

Na uwagę zwraca w szczególności wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2013 r. sygn. akt II FSK 3050/11, w którym NSA stwierdził, że ustanowienie nowego rodzaju służebności odnoszącej się do inwestycji polegających na budowie urządzeń infrastruktury technicznej wychodziło naprzeciw potrzebom gospodarczym i w sposób ustawowy regulowało istniejącą już, zapoczątkowaną uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2003 r. sygn. akt III CZP 79/02, praktykę ustanawiania służebności gruntowych dla realizacji tych inwestycji. Zastąpienie zatem takiej służebności służebnością przesyłu, oznacza, że po dniu 2 sierpnia 2008 r. nie jest już możliwe ustanowienie służebności gruntowej dla realizacji inwestycji polegających na budowie urządzeń infrastruktury technicznej, lecz jedynie służebności przesyłu, której istota jest taka sama jak w przypadku wcześniej stosowanej służebności gruntowej. Wobec tego, zastąpienie w sferze cywilistycznej służebności gruntowej służebnością przesyłu (spowodowane ustawowym uregulowaniem tej problematyki) ustanawianą w związku z budową lub użytkowaniem przedmiotowych urządzeń (sieci), nie zmieniło ani celu, ani treści tych służebności. Jednocześnie, w ocenie NSA, trudno przyjąć, aby wprowadzeniu nowych rozwiązań na gruncie prawa cywilnego, towarzyszyło założenie i zamiar ustawodawcy dokonania modyfikacji w systemie zwolnień podatkowych. Pozostawienie po dniu 2 sierpnia 2008 r. omawianego przepisu w niezmienionym brzmieniu, zdaniem NSA, należy interpretować jako brak zamiaru ustawodawcy wyeliminowania przedmiotowego zwolnienia podatkowego, a poprzestanie na literalnej wykładni tego przepisu prowadzi do niedających się zaakceptować w państwie prawa wniosków. Zatem przy uwzględnieniu wykładni historycznej i funkcjonalnej, NSA uznał, że zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 120 lit.a ustawy PIT, odnosi się do ustanawianych służebności przesyłu.

Mając na uwadze fakt, iż powyższe stanowisko NSA odzwierciedla jednolitą i utrwaloną linię orzecznictwa w kwestii stosowania art. 21 ust. 1 pkt 120 lit.a ustawy PIT, w dniu 21 maja 2014 r. Minister Finansów - dążąc do zapewnienia jednolitego stosowania przepisów prawa podatkowego przez organy podatkowe oraz organy kontroli skarbowej - wydał interpretację ogólną Nr DD3/033/126/CRS/14/RD-46264/14, w której uznał, iż odszkodowanie za ustanowienie służebności gruntowej, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 120 lit.a ustawy PIT odnosi się także do wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu.

Odnosząc powyższe wyjaśnienia do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej – zgodnie z którym Wnioskodawczyni wraz z mężem jest właścicielką gruntu wchodzącego w skład gospodarstwa rolnego (a), na gruncie tym została ustanowiona służebność przesyłu (b), za ustanowienie służebności Wnioskodawczyni otrzymała jednorazowe wynagrodzenie (c)– uznać należy, iż przedmiotowa należność korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 lit.a ustawy PIT.

W świetle powyższego za prawidłowe należy uznać stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego, zgodnie z którym wynagrodzenie z ustanowienia służebności przesyłu jest zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Tym samym należało z urzędu zmienić interpretację indywidualną wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 12 marca 2014 r. Nr ITPB2/415-1155/13/KK, gdyż stwierdzono jej nieprawidłowość.

Zmiana interpretacji indywidualnej dotyczy stanu faktycznego przedstawionego we wniosku i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania interpretacji przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy.

POUCZENIE

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie Ministra Finansów w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosi się (w dwóch egzemplarzach) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi Ministra Finansów na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli Minister Finansów nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem Ministra Finansów, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Świętokrzyska 12, 00-916 Warszawa.