Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT1-1.4012.315.2025.2.MG
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-06-11
Teza: Nieuznanie udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego za świadczenie
usług podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, sposób
dokumentowania ww. czynności.
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu
pomoc-pomoc prawna
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Działalność gospodarcza
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Podatnicy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 3-pkt 3

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest:
    - prawidłowe w zakresie nieuznania udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
      nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego za świadczenie usług podlegające
      opodatkowaniu podatkiem VAT,

    - prawidłowe w zakresie sposobu dokumentowania ww. czynności.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

23 marca 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 23 marca 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy:
    - nieuznania udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
      obywatelskiego za świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT,
    - sposobu dokumentowania ww. czynności,
    - prawa do korekty podatku VAT za rok 2025, w sytuacji uznania, że usługi nieodpłatnej
      pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego są zwolnione z
      opodatkowania VAT.
    Uzupełniła go Pani - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 12 maja 2025 r. (data wpływu
    14 maja 2025 r.).
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
    Jest Pani radcą prawnym, wpisanym na listę radców prawnych prowadzoną przez
    Okręgową Izbę Radców Prawnych w ..., pod numerem .... Prowadzi Pani Kancelarię Radcy
    Prawnego w A, w ramach której świadczy Pani usługi prawnicze na rzecz osób fizycznych,
    nieprowadzących działalności gospodarczej oraz przedsiębiorców (osób fizycznych
    prowadzących działalność gospodarczą oraz jednostek organizacyjnych, w tym osób
    prawnych), dalej jako: Klienci, w zakresie, w jakim działalność radcy prawnego została
    uregulowana w odrębnych przepisach prawa m.in. w ustawie z dnia 6 lipca 1982 r. o
    radcach prawych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 499).
    Pani działalność obejmuje udzielanie porad prawnych, sporządzanie opinii prawnych,
    opracowywanie projektów aktów prawnych oraz reprezentowanie Klientów przed sądami.
    W związku ze świadczeniem usług prawniczych w ramach prowadzonej Kancelarii Radcy
    Prawnego zarejestrowała Pani działalność gospodarczą wpisaną do CEiDG jako działalność
    prawniczą. Jest Pani czynnym podatnikiem VAT, w konsekwencji usługi świadczone na
    rzecz Klientów dokumentuje Pani, w zależności od ich statusu, poprzez wystawienie
    faktury VAT albo rachunku.
    W ramach praktyki zawodowej świadczy Pani nieodpłatną pomoc prawną oraz udziela
    Pani nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na zasadach określonych w ustawie z
    dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie
    obywatelskim oraz edukacji prawnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 945 z późn. zm.),
    dalej jako: Ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej.
    Zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy, zapewnienie osobom uprawnionym nieodpłatnej
    pomocy prawnej oraz poradnictwa obywatelskiego należą do zadań zleconych powiatu
    realizowanych przez Powiat samodzielnie albo w porozumieniu z gminami. Powiaty
    wykonują zadania związane z zapewnieniem nieodpłatnej pomocy prawnej poprzez
    utworzenie i organizację Punktów Nieodpłatnej Pomocy Prawnej. Punkt Nieodpłatnej
    Pomocy Prawnej jest jednostką organizacyjną, w ramach której osoby uprawnione do
    nieodpłatnej pomocy prawnej mają możliwość konsultacji istotnych dla nich kwestii
    prawnych z prawnikiem, co do zasady adwokatem albo radcą prawnym. Do obowiązków
    powiatu należy prowadzenie Punktu Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, w tym m.in.
    zapewnienie lokalu, w którym odbywają się konsultacje oraz jego wyposażenie i
    udostępnienie bazy aktów prawniczych, jak również dokonanie wyboru prawników,
    zlecenie im wykonywania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz zawarcie odpowiednich
    umów. Zasady udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej m.in. liczbę adwokatów i radców
    prawnych, którzy będą udzielać nieodpłatnej pomocy prawnej, zasady wynagradzania

    oraz zasady wykorzystywania urządzeń technicznych w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy
    Prawnej, Powiat ma obowiązek ustalić z okręgową izbą adwokacką oraz okręgową izbą
    radców prawnych.
    W listopadzie 2024 r. (jak i latach poprzednich) zawarła Pani umowę na świadczenie
    nieodpłatnej pomocy prawnej, ze Stowarzyszeniem „...” z siedzibą w B oraz ze
    Stowarzyszeniem „...” z siedzibą w C (dalej łącznie jako: Umowa o nieodpłatną pomoc
    prawną).
    Zgodnie z Umową o nieodpłatną pomoc prawną zawartą przez Panią, działając w
    charakterze radcy prawnego, zobowiązała się Pani do osobistego świadczenia za
    wynagrodzeniem należnym od Powiatu nieodpłatnej pomocy prawnej osobom
    uprawnionym w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej prowadzonym przez Powiat –
    odpowiednio – D – ze Stowarzyszeniem „...”, oraz przez Powiat E – ze Stowarzyszeniem
    „...”. Dodatkowo w Umowie zostały określone miejsce i czas udzielania nieodpłatnej
    pomocy prawnej (tj. adres Punktu Nieodpłatnej Pomocy Prawnej i czas dyżurów
    Wnioskodawczyni), miesięczne wynagrodzenie za udzielanie nieodpłatnej pomocy
    prawnej, a także zasady wyznaczania zastępstwa w odniesieniu do dyżurów wyznaczonych
    przez Powiat D oraz Powiat E. Nie jest wykluczone, że w przyszłości umowa na tych
    samych zasadach będzie kontynuowana albo zawrze Pani umowę z inną organizacją
    pozarządową, albo też, że zawrze Pani bezpośrednio z Powiatem – E lub D, lub też innym
    Powiatem, jak to było w poprzednich latach – z Powiatem F, Powiatem G, czy Powiatem H,
    umowę o świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej, której Powiat zleci
    prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej.
    W trakcie dyżurów w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej, udziela Pani porad prawnych
    osobom fizycznym (w tym osobom fizycznym prowadzącym jednoosobową działalność
    gospodarczą niezatrudniającym innych osób w ciągu ostatniego roku), które wykazały, że
    spełniają warunki do uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz dokonały zgłoszenia w
    sposób określony przez Powiat, według kolejności zgłoszeń. Wynagrodzenie określone w
    Umowie o nieodpłatną pomoc prawną jest ustalone przez Powiat E i Powiat D oraz
    Stowarzyszenie, na podstawie przepisów ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
    stosownego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Wnioskodawczyni nie ma wpływu
    na wysokość wynagrodzenia należnego od Powiatu ani jego negocjacji, w szczególności
    wynagrodzenie nie jest zależne od ilości porad udzielonych w trakcie dyżurów, które
    Wnioskodawczyni odbyła w tracie miesiąca. Poza praktyką w ramach Kancelarii Radcy
    Prawnego oraz świadczeniem nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umowy z
    Powiatem D i Powiatem E, Wnioskodawczyni udziela nieodpłatne poradnictwo
    obywatelskie na zasadach określonych w ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej.
    Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje działania dostosowane do indywidualnej
    sytuacji osoby uprawnionej, zmierzające do podniesienia świadomości tej osoby o
    przysługujących jej uprawnieniach lub spoczywających na niej obowiązkach oraz wsparcia
    w samodzielnym rozwiązywaniu problemu, w tym, w razie potrzeby, sporządzenie
    wspólnie z osobą uprawnioną planu działania i pomoc w jego realizacji. Nieodpłatne
    poradnictwo obywatelskie obejmuje w szczególności porady dla osób zadłużonych i
    porady z zakresu spraw mieszkaniowych oraz zabezpieczenia społecznego. Jest zadaniem
    zleconym Powiatu. Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie nie jest tożsame z działalnością
    prawniczą, a do jego świadczenia nie jest wymagane posiadanie tytułu adwokata albo
    radcy prawnego. Niezbędne jest ukończenie szkolenia na zasadach określonych w ustawie
    o nieodpłatnej pomocy prawnej. Powiat może powierzyć prowadzenie punktu
    nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego organizacji pozarządowej
    prowadzącej działalność pożytku publicznego.
    Wnioskodawczyni zawiera umowy o udzielanie nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego („Umowa o nieodpłatne poradnictwo obywatelskie”) z organizacjami
    pozarządowymi, z którymi w celu realizacji zadań zleconych współpracuje Powiat E i D.
    Obecnie udziela Pani nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na podstawie Umowy

    zawartej ze Stowarzyszeniem „...” z siedzibą w B oraz ze Stowarzyszeniem „...” z siedzibą w
    C, zarówno na rzecz Powiatu D – ze Stowarzyszeniem „...”, oraz przez Powiat E – ze
    Stowarzyszeniem „...”. Nie jest jednak wykluczone, że umowa będzie kontynuowana w
    kolejnych latach albo, że zawrze Pani umowę z inną organizacją pozarządową, której
    Powiat zleci prowadzenie punktu poradnictwa obywatelskiego. Na podstawie Umowy o
    świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zobowiązała się Pani lub
    zobowiąże się do świadczenia poradnictwa obywatelskiego osobom uprawnionym w
    ramach wyznaczonych dyżurów w punktach nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
    oraz w miejscu i czasie wyznaczonym w Umowie. Zasady świadczenia nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego są tożsame z zasadami udzielania nieodpłatnej pomocy
    prawnej, które określa ustawa o nieodpłatnej pomocy prawnej. Wynagrodzenie za
    udzielanie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego należne Wnioskodawczyni jest
    określone w Umowie o świadczenie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego jako
    ryczałtowe miesięczne wynagrodzenie. Jego wysokość wynika z zasad określonych w
    ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej i jest uzależnione od ilości dni przepracowanych
    przez Panią w danym miesiącu, a nie od ilości porad albo innych zadań należących do
    zakresu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w danym miesiącu. Podobnie jak w
    przypadku nieodpłatnej pomocy prawnej, udziela Pani nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego osobiście, osobom uprawnionym, które dokonały odpowiedniego
    zgłoszenia, w miejscu i czasie określonym w Umowie o nieodpłatne poradnictwo
    obywatelskie oraz za wynagrodzeniem ustalonym na zasadach określonych w ustawie o
    nieodpłatnej pomocy prawnej. Nie ma Pani w tym samym dowolności sposobu wykonania
    zlecenia, czasu i miejsca oraz możliwości wyboru osób, którym udziela Pani nieodpłatne
    poradnictwo obywatelskie. Zaznacza Pani, że w momencie złożenia ww. wniosku o
    interpretację indywidualną dokumentuje Pani ww. świadczenia poprzez wystawienie
    faktury VAT na rzecz ww. Organizacji pozarządowych. Aktualnie uwzględnia Pani VAT
    należny na ww. fakturach oraz rozlicza w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
    Wynagrodzenie za udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnych porad
    obywatelskich, należne Pani jako radcy prawnemu i jako doradcy obywatelskiemu, od
    organizacji pozarządowych, jest określone w umowach z tymi organizacjami, jako
    miesięczne wynagrodzenie uzależnione od przepracowanych godzin. Niemniej, w związku
    ze specyficznymi zasadami świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, w szczególności
    Pani osobistym charakterem oraz poradnictwa obywatelskiego powzięła Pani wątpliwość,
    czy świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz poradnictwa obywatelskiego
    następuje w ramach prowadzonej przez Panią działalności. W Pani ocenie, świadczenie
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na
    zasadach przedstawionych we wniosku o interpretację indywidualną nie stanowi
    świadczenia usług w ramach prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej, a tym
    samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
    W uzupełnieniu wniosku:
    - na pytanie Organu o treści: Na podstawie jakich umów (np. umowa zlecenie, umowa o
      dzieło, inna - jaka) zawartych/które będą zawarte ze Stowarzyszeniami oraz
      powiatami, o których mowa we wniosku, świadczyła/świadczy/będzie Pani świadczyła
      usługi nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego?
      odpowiedziała Pani: Podaje Pani, iż zawierała Pani w poprzednich latach/zawarła Pani
      na rok 2025/oraz będzie zawierała Pani na przyszłe lata ze Stowarzyszeniem „...” z
      siedzibą w C, umowę na świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz poradnictwa
      obywatelskiego cyt. tytuł umowy: „UMOWA ZLECENIE na świadczenie pomocy prawnej
      oraz poradnictwa obywatelskiego zgodnie z ustawą o nieodpłatnej pomocy prawnej,
      nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej”.

      Podaje Pani, iż zawierała Pani w poprzednich latach/zawarła Pani na rok 2025/oraz
      będzie Pani zawierała na przyszłe lata ze Stowarzyszeniem „...” z siedzibą w B umowę
      na świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz poradnictwa obywatelskiego cyt.
      tytuł umowy: „UMOWA O WYKONYWANIE ŚWIADCZEŃ”.
      Podaje Pani, iż zawierała Pani w poprzednich latach oraz będzie Pani zawierała na
      przyszłe lata z danym Powiatem umowę na świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej
      oraz poradnictwa obywatelskiego cyt. tytuł umowy: „UMOWA O WYKONYWANIE
      ZLECENIA”.
      Nadmienia Pani, iż na podstawie zawartych umów zlecenia ze Stowarzyszeniami oraz
      powiatami, o których mowa w Pani wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
      świadczyła/świadczy/oraz będzie świadczyła Pani w przyszłości usługi nieodpłatnej
      pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Nazwy ww.
      określonych umów, ich treść oraz ich rodzaj przez okres od roku 2019 - a więc od
      czasu Pani faktycznej pracy w punkach NPP, a następnie w punktach NPP i NPO - nie
      zmienił się co do swej nazwy/rodzaju/treści - co do zasady.
      Wobec powyższego umowy wyżej wymienione, a uprzednio zawierane/zawarte/oraz w
      przyszłości mające być zawarte, są umowami zlecenie.
    - na pytanie Organu o treści: Czy świadcząc usługi nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
      nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w ramach zawartych umów wyrażała
      /wyraża/będzie Pani wyrażała oświadczenie woli w imieniu i na rzecz Stowarzyszeń lub
      powiatów?
      odpowiedziała Pani: Wskazuje Pani, iż zawarła Pani jako Radca Prawny oraz jako
      Doradca Obywatelski, prowadzący działalność gospodarczą pod określoną firmą, tj.
      Kancelaria Radcy Prawnego A.A., umowy zlecenie na realizację zadania publicznego w
      zakresie prowadzenia punktów nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego
      poradnictwa obywatelskiego w 2025 roku, na zasadach określonych ustawą z 05
      sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym poradnictwie
      obywatelskim i edukacji prawnej. W ramach zawartych umów świadczy Pani usługi
      nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. Świadcząc
      usługi w ramach umowy zawartej z ww. Stowarzyszeniami – wyraża Pani oświadczenia
      woli w imieniu i na rzecz ww. Stowarzyszeń, bowiem z nimi ma Pani umowy zlecenia (o
      jakich mowa w pkt 1. Przedmiotowych wyjaśnień), chociaż usługi świadczy Pani
      osobiście, bowiem ma Pani uprawnienia Doradcy Obywatelskiego oraz Radcy
      Prawnego.
      Wskazuje więc Pani, że świadcząc usługi w ramach umowy o świadczenie nieodpłatnej
      pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zawartej ze
      Stowarzyszeniem „...” z siedzibą w C oraz ze Stowarzyszeniem „...” z siedzibą w B
      wyrażała/wyraża/będzie wyrażała Pani oświadczenie woli w imieniu i na rzecz
      Stowarzyszenia, bowiem z danym stowarzyszeniem ma Pani zawartą umowę o
      wykonywanie tychże świadczeń. Usługi te ma Pani obowiązek świadczyć osobiście,
      bowiem ma Pani uprawnienia radcy prawnego oraz doradcy obywatelskiego.
      Wskazuje Pani także, że świadcząc usługi w ramach umowy o świadczenie
      nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
      zawartej z Powiatem, wyrażała/wyraża/będzie wyrażała Pani, oświadczenie woli w
      imieniu i na rzecz Powiatu, bowiem z danym Powiatem ma Pani zawartą umowę o
      wykonywanie tychże świadczeń. Usługi te ma Pani obowiązek świadczyć osobiście,
      ponieważ ma Pani uprawnienia radcy prawnego oraz doradcy obywatelskiego.
    - na pytanie Organu o treści: Czy usługi nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego
      poradnictwa obywatelskiego na podstawie zawartych umów były/są/będą
      wykonywane przez Panią przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej
      Stowarzyszeń lub powiatów?

      odpowiedziała Pani: Wyjaśnia Pani, iż w zakresie obowiązku dostarczenia lokalu, jego
      wyposażenia, infrastruktury, organizacji wewnętrznej, sieci, bazy aktów prawnych
      ryzyko ekonomiczne ponosi dany Powiat - w Pani przypadku na rok 2025 - Powiat E
      lub Powiat D. Powiaty bowiem mają obowiązek to wszystko zapewnić zgodnie z
      zapisami Rozporządzenia MS z 21.12.2018 r. w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej i
      nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego. (Dz.U. z 2018 r. poz. 2492). W umowach -
      zarówno w umowie ze Stowarzyszeniem „...” z siedzibą w C oraz zarówno w umowie
      Stowarzyszeniem „...” z siedzibą w B jest zapis, iż ma Pani mieć własnego laptopa, ale
      w rzeczywistości nie ma takiej potrzeby, bowiem wszystko to jest zapewnione przez
      Starostwo, także i komputer stacjonarny.
      W umowie ze Stowarzyszeniami ma Pani nadto zapis, iż ma Pani korzystać ze
      wskazanego i wyposażonego pomieszczenia, sprzętu i materiałów, zaplecza
      technicznego oraz udostępnionego przez Ministerstwo Sprawiedliwości programu do
      dokumentowania świadczeń (zwanego dalej programem MS), na potrzeby realizacji
      świadczeń.
      W umowie z Powiatem jest zapis, że Powiat zapewnia Pani lokal biurowy wchodzący w
      zasób Powiatu/Gminy, w którym wykonuje Pani usługi w ramach umowy o
      świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej. Pomieszczenia te posiadają dostęp do
      sieci energetycznej, telefonicznej i teleinformatycznej. Pomieszczenia są wyposażone
      w niezbędny sprzęt biurowy, zestaw komputerowy oraz szafę do przechowywania
      dokumentów zawierających dane osobowe klientów punktu. Powiat ponosi koszty
      materiałów pomocniczych związanych z działalnością Punktu (koszty papieru, tonerów
      do drukarki itp.) oraz zapewnia dostęp do bazy aktów prawnych poprzez
      teleinformatyczny system aktów prawnych.
      W tym kontekście zauważa Pani nadto, że wykorzystywanie infrastruktury i organizacji
      wewnętrznej zlecającego powoduje, że Pani jako zleceniobiorca, nie ponosi ryzyka
      ekonomicznego.
      Wobec powyższego stwierdza Pani, iż usługi nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
      nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na podstawie zawartych umów były/są
      /będą wykonywane przez Panią przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji
      wewnętrznej Stowarzyszeń lub Powiatów.
    - na pytanie Organu o treści: Czy ponosiła/ponosi/będzie ponosiła Pani ryzyko
      gospodarcze, ekonomiczne w związku z usługami nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
      nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego świadczonymi na podstawie zawartych
      umów ze Stowarzyszeniami oraz z powiatami? Jeśli nie, to kto ponosił/ponosi/będzie
      ponosił to ryzyko?
      odpowiedziała Pani: Wskazuje Pani, że za czynności wykonywane w ramach umów
      zawartych ze Stowarzyszeniami, tj. Stowarzyszeniem „...” z siedzibą w C oraz ze
      Stowarzyszeniem „...” z siedzibą w B oraz z Powiatami, nie ponosiła/nie ponosi/ani nie
      będzie ponosiła Pani ani ryzyka gospodarczego, ani ekonomicznego. Ryzyko
      gospodarcze oraz ekonomiczne ponosi dane Stowarzyszenie oraz dany Powiat.
      W praktyce wygląda to tak, że Powiat dostaje dotację od Skarbu Państwa, przelewa ją
      Stowarzyszeniu, a Stowarzyszenie na rzecz Kancelarii Radcy Prawnego A.A., tytułem
      wynagrodzenia za wykonywanie usług w ramach umowy zawartej z Powiatem - oraz
      stosownie w przypadku umów z powiatami - Powiat dostaje dotację od Skarbu
      Państwa, przelewa ją następnie na rzecz Kancelarii Radcy Prawnego A.A., tytułem
      wynagrodzenia za wykonywanie usług w ramach takiej umowy zawartej z Powiatem. W
      Pani przypadku Okręgowa Izba Radców Prawnych w ... na podstawie art. 10 ust. 1 ww.
      ustawy, zobowiązana jest do corocznego zawarcia z władzami powiatów i
      prezydentami miast na prawach powiatu porozumień w sprawie zasad udzielania
      nieodpłatnej pomocy prawnej na obszarze powiatu oraz imiennego wskazania radców
      prawnych, którzy będą udzielać nieodpłatnej pomocy prawnej i ich zastępców.

      Kwota wynagrodzenia za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej jest
      ustalona z góry w umowie i Pani jako wykonawca nie ma na nią wpływu. Zgodnie z
      zapisami umowy za świadczone usługi, wynagrodzenie wypłaca się Kancelarii Radcy
      Prawego A.A. na podstawie dotacji pobranej od Stowarzyszenia ... oraz Stowarzyszenia
      ..., lub adekwatnie - od danego Powiatu, chociaż Pani nie realizuje ww. usług na rzecz
      Kancelarii Radcy Prawego A.A., tylko na rzecz danego Stowarzyszenia lub danego
      Powiatu.
    - na pytanie Organu o treści: Czy ponosiła/ponosi/będzie ponosiła Pani
      odpowiedzialności wobec osób trzecich za rezultat usług nieodpłatnej pomocy
      prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego wykonywanych przez Panią
      na podstawie zawartych umów ze Stowarzyszeniami oraz z powiatami?
      odpowiedziała Pani: Podaje Pani, iż wobec braku zapisu w umowach ze
      Stowarzyszeniami - Stowarzyszeniem „...” z siedzibą w C oraz Stowarzyszeniem „...” z
      siedzibą w B oraz z Powiatami, o odpowiedzialności wobec osób trzecich za rezultat
      usług nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
      wykonywanych przez Panią, uważa się za spełnienie warunku braku tej
      odpowiedzialności po stronie Wykonawcy.
      Umowy ze Stowarzyszeniami oraz Powiatami, przewidują wobec Pani możliwość
      wyciągnięcia konsekwencji finansowych za nienależyte wykonanie umowy czy też za
      spóźnienia w rozpoczęciu dyżurów, w dostarczaniu oświadczeń i list obecności,
      skracaniu dyżurów, niepoinformowanie o niemożliwości realizacji dyżuru. Jest to
      jednakże Pani odpowiedzialność przewidziana w umowie wobec Stowarzyszeń oraz
      wobec Powiatów, a nie wobec osób trzecich.
      Jako wykonawca nie ma Pani wpływu na dobór osób, które zapisuje bezpośrednio
      Starostwo. Zakres NPP i NPO został określony ściśle w ustawie o nieodpłatnej pomocy
      prawnej, nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej i jest to
      wąski zakres usług. Wskazuje Pani, iż jako Zleceniobiorca, sporządza Pani jedynie
      projekt pisma, za wyjątkiem pism w toku sprawy, nie podpisuje Pani tych pism swoim
      imieniem i nazwiskiem ani nie sygnuje ich swoją pieczątką. Nie używa Pani w punkcie
      szyldu swojej kancelarii, nie reprezentuje Pani osób przed sądem. Przeważnie udziela
      Pani jedynie porad prawnych i obywatelskich. Dla osób korzystających z nieodpłatnej
      pomocy prawnej jest Pani osobą anonimową, pozostającą w dyspozycji Starostwa
      /danego Powiatu i danego Stowarzyszenia. Poradnictwo obywatelskie obejmuje
      działania dostosowane do indywidualnej sytuacji osoby uprawnionej, w zakresie
      zadłużenia, spraw mieszkaniowych oraz zabezpieczenia społecznego. Jako doradca
      musi Pani mieć szkolenie z zakresu świadczenia poradnictwa obywatelskiego i co roku
      musi Pani odbyć kurs doszkalający. Poradnictwo obywatelskie nie mieści się w
      działalności prawniczej. Jako wykonawca z racji wykonywanego zawodu, jest Pani
      czynnym podatnikiem VAT oraz posiada Pani ubezpieczenie OC.
      Wobec powyższego, nie ponosiła/nie ponosi/ani nie będzie ponosiła Pani
      odpowiedzialności wobec osób trzecich za rezultat usług nieodpłatnej pomocy
      prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego wykonywanych przez Panią
      na podstawie zawartych umów ze Stowarzyszeniami oraz z powiatami.
    - na pytanie Organu o treści: Czy w umowach były/są/będą zawarte postanowienia, w
      ramach których Stowarzyszenia lub powiaty biorą/wezmą jakąkolwiek
      odpowiedzialność wobec osób trzecich za czynności wykonywane przez Panią na ich
      rzecz?
      odpowiedziała Pani: W umowach o świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
      poradnictwa obywatelskiego ze Stowarzyszeniami nie ma żadnego zapisu tyczącego
      się odpowiedzialności danego Stowarzyszenia wobec osób trzecich za czynności
      wykonywane przez Panią na rzecz Stowarzyszenia. Tym samym uważa Pani, że nie ma
      odpowiedzialności wobec osób trzecich po Pani stronie jako Wykonawcy. Umowa ze

      Stowarzyszeniami przewiduje wobec Pani możliwość wyciągnięcia konsekwencji
      finansowych za nienależyte wykonanie umowy, tj. spóźnienia w rozpoczęciu dyżurów,
      w dostarczaniu oświadczeń i list obecności, skracaniu dyżurów, niepoinformowanie o
      niemożliwości realizacji dyżuru, czy też niezorganizowanie zastępstwa wg zasad
      określonych w umowie. Jest to jednak odpowiedzialność Pani osoby za
      nieprzestrzeganie zapisów przewidzianych w umowie wobec Stowarzyszenia, a nie
      wobec osób trzecich.
      W umowie o świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej z Powiatem nie ma żadnego
      zapisu tyczącego się odpowiedzialności Powiatu wobec osób trzecich za czynności
      wykonywane przez Panią na rzecz Powiatu. Tym samym uważa Pani, że nie ma
      odpowiedzialności wobec osób trzecich po Pani stronie jako Wykonawcy. W umowie
      znajdują się zapisy przewidujące Pani odpowiedzialność względem Powiatu w
      przypadku naruszenia przez Panią obowiązków wynikających z niniejszej umowy, np.
      za nierzetelne dokumentowanie udzielonej pomocy prawnej, czy też
      niezorganizowanie zastępstwa wg zasad określonych w umowie - podobnie jak to ma
      miejsce w umowach ze Stowarzyszeniami i jest to odpowiedzialność Pani osoby za
      nieprzestrzeganie zapisów przewidzianych w umowie wobec Powiatu, a nie wobec
      osób trzecich.
      Stosunek prawny łączący Panią oraz Stowarzyszenia czy Powiat, jako strony, zbliżony
      jest do stosunku pracy i jako Wykonawca nie ma Pani samodzielności i niezależności w
      zakresie świadczonych usług i jest Pani podporządkowana danemu Stowarzyszeniu,
      czy też danemu Powiatowi i ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym
      poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej, w zakresie świadczonych usług,
      warunków wykonywania umowy i wynagradzania. Podała Pani, iż jako wykonawca nie
      ma Pani wpływu na umiejscowienie punktu, godzin dyżuru, doboru klientów,
      wynagrodzenia, wyposażenia czy wyboru lokalu.
      Jako Wykonawca umów, musi Pani stawić się w punkcie w wyznaczonym dniu i
      godzinach tak jak w stosunku pracy. Ponadto musi Pani zalogować się do sytemu
      informatycznego MS, bowiem jest Pani sprawdzana pod tym kątem - zarówno przez
      Stowarzyszenia jak i Powiat. Stanowi to swoistego rodzaju podległość organizacyjną,
      co pozbawia Panią samodzielności i niezależności, jak ma to miejsce przy podmiotach
      gospodarczych. Jako wykonawca nie może Pani brać pieniędzy od klientów za
      świadczoną pomoc, ani polecać im swoich prywatnych usług, ani innych osób.
      Ponadto, nie używa Pani w punkcie swojej pieczątki ani szyldu Kancelarii, nie
      podpisuje Pani sporządzonych projektów pism, nie reprezentuje Pani klientów przed
      sądem, nie ma Pani też wpływu na dobór klientów. Jest to tylko wycinek usług, jakimi
      zajmuje się Pani w swojej działalności gospodarczej.
      To powoduje, że pomimo, iż zawiera Pani umowy ze wskazywanymi Stowarzyszeniami
      czy Powiatami, jako Kancelaria Radcy Prawnego A.A., to w punktach porad prawnych
      /poradnictwa obywatelskiego, nie reprezentuje Pani swojej kancelarii, lecz świadczy
      Pani pomoc prawną/obywatelską z ramienia danego Stowarzyszenia czy danego
      Powiatu i to w ograniczonym wyżej wskazywaną ustawą - zakresie.
      Co już zostało przez Panią wskazane - zapewnienie przez Stowarzyszenia i Powiat
      infrastruktury, lokalu i pełnego wyposażenia punktu powoduje, iż nie ponosi Pani
      ryzyka ekonomicznego ani gospodarczego, bowiem ma Pani zapewnione stałe
      wynagrodzenie. Jedynym wydatkiem, jaki może Pani ponieść są koszty dojazdu do
      punktu.
      Podaje Pani, iż brak jest w umowach ze Stowarzyszeniami - Stowarzyszeniem „...” z
      siedzibą w C oraz Stowarzyszeniem „...” z siedzibą w B oraz z Powiatami, wyraźnego
      zapisu o odpowiedzialności Wykonawcy wobec osób trzecich - czyli milczenie umowy
      w tej kwestii - uważa się za spełnienie warunku braku tej odpowiedzialności po stronie
      Wykonawcy nawet, jeżeli Pani odpowiedzialność jest przewidziana w innych
      przepisach prawa. Jako wykonawca uważa Pani, iż świadcząc ww. usługi nie działa Pani

      jako samodzielny podmiot gospodarczy, jako profesjonalista - jak w przypadku Pani
      prywatnej działalności gospodarczej, pomimo że umowę z ww. Stowarzyszeniami czy
      Powiatami, zawiera Pani jako Kancelaria Radcy Prawnego A.A..
      Konkludując więc - w umowach nie było/nie ma/nie będzie zawartych postanowień, w
      ramach których Stowarzyszenia lub powiaty biorą/wezmą jakąkolwiek
      odpowiedzialność wobec osób trzecich za czynności wykonywane przez Panią na ich
      rzecz.
    - na pytanie Organu o treści: Czy umowy dotyczące świadczenia usług nieodpłatnej
      pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zawarte ze
      Stowarzyszeniami oraz z powiatami, które były/są/będą przez Panią zawarte
      przewidują/będą przewidywały stałe wynagrodzenie za świadczone usługi
      nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego? Czy
      występuje również jakaś część wynagrodzenia zmiennego? Jeśli tak, to jaka i od czego
      jest ono zależne?
      odpowiedziała Pani: Umowy dotyczące świadczenia usług nieodpłatnej pomocy
      prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zawarte ze
      Stowarzyszeniami oraz z powiatami, które były/są/będą przez Panią zawarte
      przewidywały/przewidują/będą przewidywały stałe wynagrodzenie za świadczone
      usługi nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i
      nie występowała/nie występuje/nie będzie występowała jakaś część wynagrodzenia
      zmiennego.
      Umowa o świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
      obywatelskiego zawarta ze Stowarzyszeniem „...” przewiduje stałe wynagrodzenie za
      świadczone usługi, niezależnie od ilości dyżurów, które pełni Pani w danym miesiącu
      kalendarzowym (ma charakter ryczałtowy). Obecnie pełni Pani na terenie powiatu D
      jeden dyżur tygodniowo po 4 godziny dziennie w ramach umowy zawartej z tym
      Stowarzyszeniem. Wynagrodzenie ustalone w umowie jest niezmiennie i ustalone na
      cały rok trwania umowy. Wysokość wynagrodzenia za godzinę dyżuru w punkcie NPP
      /NPO waha się w zależności od tego czy są to 4, czy 5 dni w miesiącu, w którym pełni
      Pani dyżur, jednakże kwota na fakturze którą wystawia Pani na rzecz Stowarzyszenia
      „...” w każdym miesiącu kalendarzowym jest taka sama (... zł miesięcznie).
      W umowie o świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego
      poradnictwa obywatelskiego zawartej ze Stowarzyszeniem ... przewidziane jest stałe
      wynagrodzenie za jeden dyżur - 4 godziny (... zł/jeden dyżur), bez względu na liczbę
      przyjętych petentów, lecz nie ma ono charakteru ryczałtowego jak w przypadku
      wynagrodzenia z umowy o świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
      nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zawartej ze Stowarzyszeniem „...”. W
      przypadku umowy ze Stowarzyszeniem ..., w zasadzie wynagrodzenie jest w każdym
      miesiącu jednakowe (podobna ilość dyżurów w miesiącu), jednakże jeśli zdarzy się, że
      jest jeden dzień/dwa dni (lub więcej) dyżurów więcej lub mniej jeden dzień/dwa dni
      dyżurów (lub mniej), w danym miesiącu, to wówczas wynagrodzenie jest odpowiednio
      albo wyższe lub mniejsze właśnie o ilość dni powiększonych lub zmniejszonych, a
      które tak wypadły w danym miesiącu. Wykonawca jednak nie ma wpływu na wysokość
      przyznanego wynagrodzenia, które jest z góry narzucone w umowie i zależy od
      przyznanej dotacji. Wynagrodzenie jest więc określone w stałej kwocie za jeden dyżur
      (... zł/jeden dyżur), niezmiennej przez cały rok trwania umowy, a jego ostateczna
      wartość waha się jedynie w poszczególnych miesiącach w zależności od ilości dni, w
      których pełni Pani dyżury. Obecnie pełni Pani na terenie powiatu E trzy dyżury
      tygodniowo po 4 godziny dziennie w ramach umowy zawartej z tym Stowarzyszeniem.
      Zgodnie z zapisami umowy za świadczone usługi NPP i NPO wynagrodzenie
      Wnioskodawcy wypłacane jest na podstawie dotacji pobranej przez dane

      Stowarzyszenie od danego Powiatu i Wnioskodawca realizuje ww. usługi na rzecz
      Stowarzyszenia. Wobec tego nie ma Pani żadnego wpływu na wysokość przyznanego
      Pani wynagrodzenia wynikającego z zawartych umów.
      To samo - ten sam sposób rozliczania ilości dyżurów w danym miesiącu jako kwota
      wynagrodzenia - tyczy się umów o świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej zawartej
      z Powiatem. Wynagrodzenie tu jest również określone w stałej kwocie za jeden dyżur,
      niezmiennej przez cały rok trwania umowy, a jego ostateczna wartość waha się jedynie
      w poszczególnych miesiącach w zależności od ilości dni, w których pełniłaby Pani
      dyżury, podobnie jak to miało miejsce przy umowie o świadczenie nieodpłatnej
      pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zawartej ze
      Stowarzyszeniem .... Również w tym przypadku, w zasadzie wynagrodzenie jest w
      każdym miesiącu jednakowe (podobna ilość dyżurów w miesiącu), jednakże jeśli
      zdarzy się, że jest jeden dzień/dwa dni (lub więcej) dyżurów więcej lub mniej jeden
      dzień/dwa dni (lub mniej) dyżurów jest w danym miesiącu, to wówczas wynagrodzenie
      jest odpowiednio albo wyższe lub mniejsze właśnie o ilość dni powiększonych lub
      zmniejszonych, a które tak wypadły w danym miesiącu. Wykonawca jednak nie ma
      wpływu na wysokość przyznanego wynagrodzenia, które jest z góry narzucone w
      umowie i zależy od przyznanej dotacji. Wynagrodzenie jest więc określone w stałej
      kwocie za jeden dyżur, niezmiennej przez cały rok trwania umowy, a jego ostateczna
      wartość waha się jedynie w poszczególnych miesiącach w zależności od ilości dni, w
      których pełni Pani dyżury. Obecnie nie pełni Pani na terenie żadnego powiatu żadnego
      dyżuru w ramach umowy bezpośrednio zawartej z jakimkolwiek Powiatem.
      Nie mniej jednak zgodnie z zapisami umowy za świadczone usługi NPP i NPO
      wynagrodzenie Wnioskodawcy wypłacane jest na podstawie dotacji pobranej przez
      dany Powiat i Wnioskodawca realizuje ww. usługi na rzecz Powiatu.
    - na pytanie Organu o treści: Czy miała/ma/będzie miała Pani wpływ na wysokość
      przyznanego Pani wynagrodzenia za usługi nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
      nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, wynikającego z zawartych umów? Jeśli
      tak, to w jaki sposób?
      odpowiedziała Pani: Jako zleceniobiorca, zawarła Pani jako radca prawny oraz jako
      doradca obywatelski, prowadzący działalność gospodarczą pod określoną firmą -
      Kancelarią Radcy Prawnego A.A. umowy z wyżej wymienionymi Stowarzyszeniami na
      realizację zadania publicznego w zakresie prowadzenia punktów nieodpłatnej pomocy
      prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i mediacji w 2025 roku, na
      zasadach określonych ustawą z 05 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej,
      nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim i edukacji prawnej.
      Umowy te zostały zawarte pod warunkiem rozwiązującym, że dane Stowarzyszenie
      wygra przetarg i dostanie dotacje na prowadzenie punktów NPP i NPO.
      Podmiotem zlecającym wykonanie usług NPP i NPO jest dane Stowarzyszenie. Zapisy
      umów ze Stowarzyszeniem „...” z siedzibą w C oraz zarówno w umowie
      Stowarzyszeniem „...” z siedzibą w B stanowią wprost, że dane Stowarzyszenie zleca
      realizację nieodpłatnej pomocy prawnej, poradnictwa obywatelskiego w godzinach i
      miejscu określonym przez podmiot administracji publicznej w 5 dni w tygodniu. W
      ramach zawartej umowy, Pani jako Zleceniobiorca, świadczy Pani usługi nieodpłatnej
      pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, w zakresie określonym
      ustawą z 05 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym
      poradnictwie obywatelskim i edukacji prawnej. Usługi będą świadczone na rzecz
      danego Stowarzyszenia. W praktyce wygląda to tak, że po wygranym przetargu, w
      danym powiecie, wyznaczany jest harmonogram świadczenia porad prawnych
      /obywatelskich bądź mediacji - wskazane miasto, ulica, określone dni tygodnia i
      wyznaczone godziny. Wykonawca jest obowiązany w wyznaczonym dniu i godzinach
      stawić się w punkcie i zalogować w systemie informatycznym MS, bowiem jest po tym
      sprawdzany czy przebywa na dyżurze. Jeżeli z jakichkolwiek przyczyn - choroba,

      sytuacje nadzwyczajne, nie jest w stanie świadczyć pomocy, ma Pani obowiązek
      zapewnić zastępcę.
      Zgodnie z zapisami każdej takiej umowy, wykonawca ma obowiązek być zalogowany w
      systemie przez cały czas trwania dyżuru. Po każdej udzielonej poradzie musi Pani
      wypełnić kartę A w systemie informatycznym. Do 10 - go dnia następnego miesiąca ma
      Pani obowiązek dostarczyć ewidencję czasu pracy i oświadczenia osób uprawnionych
      do Starostwa, a skan ewidencji mailem do Stowarzyszenia. Nieodpłatna pomoc
      prawna i poradnictwo obywatelskie obejmuje również nieodpłatną mediację.
      Wobec powyższego, Pani jako wykonawca nie ma żadnego wpływu na wysokość
      przyznanego wynagrodzenia, które jest z góry narzucone w umowie i zależy od
      przyznanej dotacji. Wynagrodzenie jest określone w stałej kwocie za jeden dyżur,
      niezmiennej przez cały rok trwania umowy. Jego ostateczna wartość waha się jedynie
      w poszczególnych miesiącach w zależności od ilości dni, w których pełni Pani dyżury -
      jak w przypadku umowy ze Stowarzyszeniem ..., lub jest określone z góry ryczałtowo -
      jak przypadku umowy ze Stowarzyszeniem „...”.
      Podaje Pani także, iż w przypadku wylosowania Pani osoby w ramach corocznego
      losowania, obywającego się co do zasady w listopadzie uprzedniego roku, od roku
      następnego, w którym mają być świadczone usługi nieodpłatnych porad prawnych i
      poradnictwa obywatelskiego dokonywanego przez Okręgową Izbę Radców Prawnych
      w ..., na obsługę rzeczonych punktów i zawarcia w tym celu umowy z Powiatem,
      również jako wykonawca nie ma Pani żadnego wpływu na wysokość przyznanego
      wynagrodzenia, które jest z góry narzucone w umowie i zależy od przyznanej dotacji.
      Wynagrodzenie jest określone w stałej kwocie za jeden dyżur, niezmiennej przez cały
      rok trwania umowy. Jego ostateczna wartość waha się jedynie w poszczególnych
      miesiącach w zależności od ilości dni, w których pełni Pani dyżury - jak w przypadku
      umowy ze Stowarzyszeniem ....
      Reasumując: Nie miała/nie ma/ani nie będzie miała Pani żadnego wpływu na wysokość
      przyznanego Pani wynagrodzenia za usługi nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
      nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, wynikającego z zawartych umów.
    - na pytanie Organu o treści: Czy wynagrodzenie, które Pani otrzymywała/otrzymuje
      /będzie otrzymywała od Stowarzyszeń oraz powiatów za wykonywane usługi
      nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego,
      stanowiło/stanowi/będzie stanowiło przychód, o którym mowa w przepisach art. 12
      ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j.
      Dz. U. z 2024., poz. 226 ze zm.)? Należy wskazać konkretny ustęp art. 12 ww. ustawy o
      podatku dochodowym od osób fizycznych.
      odpowiedziała Pani: W Pani ocenie wynagrodzenie, które otrzymywała/otrzymuje
      /będzie otrzymywała Pani za wykonywane usługi nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
      nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, w ramach zawartej umowy o świadczenie
      nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na rzecz
      Stowarzyszeń oraz Powiatu, nie stanowiło/nie stanowi/nie będzie stanowiło przychodu,
      o którym mowa w przepisach art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
      dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024., poz. 226 ze zm.).
    - na pytanie Organu o treści: Czy wynagrodzenie, które Pani otrzymywała/otrzymuje
      /będzie otrzymywała od Stowarzyszeń oraz powiatów za wykonywane usługi
      nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
      stanowiło/stanowi/będzie stanowiło przychód, o którym mowa w przepisach art. 13
      pkt 2-9 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? Należy wskazać
      konkretny punkt art. 13 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
      odpowiedziała Pani: Wynagrodzenie, które otrzymywała/otrzymuje/będzie
      otrzymywała Pani od Stowarzyszeń oraz powiatów za wykonywane usługi nieodpłatnej
      pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego stanowiło/stanowi

      /będzie stanowiło przychód, o którym mowa w przepisach art. 13 pkt 2-9 ww. ustawy o
      podatku dochodowym od osób fizycznych. Wynagrodzenie, które otrzymuje Pani za
      wykonywane czynności na podstawie umowy zlecenia (umowy o świadczenie usług
      nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego), będzie
      stanowić przychód, o którym dokładnie mowa w art. 13 pkt 8a ustawy o podatku
      dochodowym od osób fizycznych, tj. przychód z tytułu wykonywania usług na
      podstawie umowy zlecenia, uzyskiwane od osoby prawnej, jaką jest Stowarzyszenie
      lub Powiat. Tak samo należy zakwalifikować wynagrodzenie, które otrzymywała Pani w
      2019 roku od Powiatu (D) za wykonywane czynności na podstawie umowy zlecenia w
      ramach świadczenia usług nieodpłatnej pomocy prawnej.
      W Pani ocenie nie ma tu znaczenia nazwa umowy, bowiem o jej istocie przesądza jej
      treść oraz zamiar stron i cel umowy. Celem takiej umowy jest świadczenie przez Panią
      czyli przez Wykonawcę określonego rodzaju usług świadczenia nieodpłatnych porad
      prawnych i obywatelskich, do których stosuje się, zgodnie z art. 750 Kodeksu
      cywilnego przepisy o zleceniu. Wykonawca jest stroną umowy jako Zleceniobiorca, a
      Stowarzyszenie dane czy dany Powiat, zleca w umowie do wykonania określonego
      rodzaju usługi.
    - na pytanie Organu o treści: Czy od stycznia 2025 r. dokumentowała Pani wykonywane
      usługi nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
      świadczone na rzecz Stowarzyszeń fakturami VAT z wykazaną kwotą podatku?
      odpowiedziała Pani: Wskazuje Pani, że od stycznia 2025 r. dokumentowała Pani
      wykonywane usługi nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
      obywatelskiego świadczone na rzecz Stowarzyszenia „...” z siedzibą w B VAT z
      wykazaną kwotą podatku.
      Wskazuje Pani, że od stycznia 2025 r. do lutego 2025 r. dokumentowała Pani
      wykonywane usługi nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
      obywatelskiego świadczone na rzecz Stowarzyszenia ... z siedzibą w C, VAT z wykazaną
      kwotą podatku, zaś w miesiącu marcu 2025 r., oraz kwietniu 2025 r., wystawiła Pani
      dopiero notę księgową na rzecz tego Stowarzyszenia (i tylko tego stowarzyszenia)
      posiłkując się zawartymi interpretacjami, wskazanymi w uzasadnieniu swego
      stanowiska w zawartym we wniosku o wydanie interpretacji w Pani sprawie. W
      przypadku błędnego Pani rozumowania/interpretacji przepisów, dokona Pani
      stosownej za te dwa miesiące korekty podatku VAT.
      Jednocześnie podaje Pani, iż nieprzerwanie jednak od stycznia 2019 r. dokumentowała
      Pani wykonywane usługi nieodpłatnej pomocy prawnej oraz następnie usługi
      nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
      świadczone na rzecz Powiatu i na rzecz Stowarzyszeń, fakturami VAT z wykazaną
      kwotą podatku.
    - na pytanie Organu o treści: Czy w deklaracjach VAT złożonych za 2025 r. wykazywała
      Pani kwoty podatku należnego wynikającego z faktur dokumentujących wykonywane
      usługi nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
      świadczonych na rzecz Stowarzyszeń?”
      odpowiedziała Pani: Podaje Pani, iż w deklaracjach VAT złożonych za 2025 r.
      wykazywała Pani niezmiennie kwoty podatku należnego wynikającego z faktur
      dokumentujących wykonywane usługi nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
      nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego świadczone na rzecz Stowarzyszenia „...” z
      siedzibą w B.
      Wskazuje Pani, że od stycznia 2025 r. do lutego 2025 r. w deklaracjach VAT złożonych
      za 2025 r. wykazywała Pani niezmiennie kwoty podatku należnego wynikającego z
      faktur dokumentujących wykonywane usługi nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
      nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego świadczone na rzecz Stowarzyszenia ... z
      siedzibą w C. W miesiącu marcu 2025 r. oraz kwietniu 2025 r., wystawiła Pani notę

      księgową na rzecz tego Stowarzyszenia. Co już wskazała Pani powyżej - w przypadku
      błędnego Pani rozumowania/interpretacji przepisów, dokona Pani stosownej za te
      dwa miesiące korekty podatku VAT.
      Jednocześnie podaje Pani, iż nieprzerwanie jednak od stycznia 2019 r. w deklaracjach
      VAT złożonych za poprzednie lata wykazywała Pani niezmiennie kwoty podatku
      należnego wynikającego z faktur dokumentujących wykonywane usługi nieodpłatnej
      pomocy prawnej oraz następnie usługi nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego
      poradnictwa obywatelskiego świadczone na rzecz danego Powiatu oraz danych
      Stowarzyszeń.
    Pytania
    1. Czy udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
      obywatelskiego na zasadach przedstawionych we wniosku o interpretację
      indywidualną stanowi świadczenie usług w ramach prowadzonej przez Panią
      działalności gospodarczej, które podlega opodatkowaniu podatkiem VAT?
    2. Czy w odniesieniu do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od
      towarów i usług, powinna Pani wystawić faktury VAT, rachunek, czy też powinna Pani
      wystawić notę księgową?
    Pani stanowisko w sprawie (doprecyzowane w uzupełnieniu wniosku)
    W Pani ocenie, świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej na zasadach przedstawionych
    we wniosku nie stanowi świadczenia usług w ramach prowadzonej przez Panią
    działalności gospodarczej, a tym samym nie podlega opodatkowaniu VAT.
    Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy VAT, opodatkowaniu podlegają m.in. odpłatna dostawa
    towarów i odpłatne świadczenie usług.
    Jak stanowi art. 8 ust. 1 ustawy VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust.
    1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub
    jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy
    towarów w rozumieniu art. 7.
    Mając na względzie powyższe, opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów i
    odpłatne świadczenie usług wykonywane przez podatnika VAT.
    W świetle art. 15 ust. 1 ustawy VAT, status podatnika posiadają osoby prawne, jednostki
    organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczny wykonujące
    samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub
    usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także
    działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w
    szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości
    niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. W konsekwencji,
    opodatkowaniu VAT podlegają czynności wykonywane w ramach prowadzonej działalności
    gospodarczej.
    Jak stanowi natomiast art. 15 ust. 3 ustawy VAT, za wykonywaną samodzielnie działalność
    gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie uznaje się czynności:
    pkt 1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26
    lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych; oraz
    pkt 2) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26
    lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania tych
    czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi
    więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie czynności i

    wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych czynności,
    wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób
    trzecich.
    Zgodnie natomiast z art. 13 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
    dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 226 z późn. zm.), za
    przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2,
    uważa się m.in. przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub
    umowy o dzieło, uzyskiwane od osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą,
    osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej
    osobowości prawnej, z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów
    zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności
    gospodarczej.
    W konsekwencji, przychody z działalności wykonywanej osobiście to przychody ze
    świadczenia usług na podstawie umowy zlecenie, jeżeli nie są uzyskiwane w ramach
    pozarolniczej działalności gospodarczej. Mając na względzie powyższe, Pani zdaniem,
    przychody z nieodpłatnej pomocy prawnej świadczonej w ramach umowy o nieodpłatną
    pomoc prawną powinny być kwalifikowane jako przychody z działalności wykonywanej
    osobiście, a nie prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej, co w konsekwencji
    prowadzi do wniosku, że świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej przez
    Wnioskodawczynię nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu VAT.
    Należy bowiem podkreślić, że nie każda forma aktywności zawodowej osoby fizycznej
    wykonującej tzw. wolny zawód jest związana z wykonywaną działalnością gospodarczą, ale
    jedynie taka, która spełnia przesłanki do uznania za działalność gospodarczą w świetle
    regulacji VAT.
    Jak podkreśla się w doktrynie prawa, wykonywanie zawodu adwokata albo radcy
    prawnego cechują różnice w stosunku do prowadzenia działalności gospodarczej
    obejmujące m.in. odmienne relacje łączące z klientami oraz osobiste wykonywanie
    wolnego zawodu o charakterze intelektualnym (Por. J. Jacyszyn, Przedsiębiorca a wolny
    zawód, „Rejent” 2003, nr 10, s. 72-75).
    W konsekwencji, w celu ustalenia, czy osoba fizyczna wykonująca czynności związane z
    wykonywanym przez nią wolnym zawodem prowadzi działalność gospodarczą w
    rozumieniu ustawy VAT, należy każdorazowo zbadać, jaki jest kształt wzajemnych relacji,
    praw i obowiązków podmiotu w stosunku do podmiotu zlecającego te czynności. W
    szczególności, nie jest możliwe przypisanie wszystkich czynności osób fizycznych do
    prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Możliwość uznania udzielania
    nieodpłatnej pomocy prawnej przez adwokata albo radcę prawnego za świadczenie usług
    w ramach działalności gospodarczej w istocie wyklucza sam charakter tej instytucji oraz
    przepisy ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej.
    Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnej
    pomocy prawnej udziela osobiście adwokat lub radca prawny, a w szczególnie
    uzasadnionych przypadkach z ich upoważnienia aplikant adwokacki lub aplikant
    radcowski.
    Powyższe wskazuje, że udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej stanowi przejaw osobistej
    działalności profesjonalnej adwokata albo radcy prawnego, a nie jego działalności
    gospodarczej. W tym kontekście należy stwierdzić, że radca prawny udzielając
    nieodpłatnej pomocy prawnej na rzecz osób uprawnionych w ramach Punktu
    Nieodpłatnej Pomocy Prawnej działa jako osoba fizyczna posiadająca uprawnienia i
    kwalifikacje, a nie jako przedsiębiorca prowadzący Kancelarię Radcy Prawnego.
    Wnioskodawczyni nie reprezentuje bowiem swojej Kancelarii, nie może również działać na
    rzecz swojej Kancelarii (np.: poprzez wręczanie wizytówek, itd.). Ponadto, stosunek prawny
    i faktyczny pomiędzy Panią a Powiatem znacząco odbiega od stosunku łączącego Panią z
    Klientami. W odniesieniu do definicji działalności wykonywanej osobiście, w tym przez

    przedstawicieli tzw. wolnych zawodów oraz rozróżnienia pomiędzy działalnością
    wykonywaną osobiście, a działalnością gospodarczą, należy zauważyć, że kwestia ta była
    przedmiotem licznych wyroków Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości Unii
    Europejskiej (TSUE) oraz krajowych sądów administracyjnych.
    W świetle wyroków TSUE, akceptowanych przez orzecznictwo sądów administracyjnych, za
    samodzielną działalność gospodarczą nie może być uznana działalność prowadzona przy
    wykorzystaniu zasobów innego podmiotu, która nie powoduje ryzyka ekonomicznego po
    stronie usługodawcy, nie jest związana z powstaniem odpowiedzialności usługodawcy
    wobec osób trzecich za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością oraz
    jest związana z podporządkowaniem osoby wykonującej taką działalność (wyrok TS z 15
    grudnia 1987 r., C-235/85, Komisja Wspólnot Europejskich v. Królestwo Niderlandów, EU:C:
    1987:161, dalej wyrok C-235/85, Komisja, oraz wyrok TS z 25 lipca 1991 r., C-202/90,
    Ayuntamiento de Sevilla v. Recaudadores de Tributos de las Zonas primera y segunda, EU:
    C:1991:332, dalej wyrok C-202/90, Ayuntamiento).
    Mając na względzie wskazane powyżej orzecznictwo TSUE oraz przesłanki prowadzonej
    działalności gospodarczej określone w ustawie VAT, należy uznać, że świadczenie
    nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umowy zawartej z powiatem nie spełnia
    przesłanek działalności gospodarczej. Wskazania wymaga, iż wykonuje Pani czynności
    nieodpłatnej pomocy prawnej w ramach dyżurów w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy
    Prawnej. Nie ma Pani swobody miejsca i czasu świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej,
    a zasady określa Umowa o nieodpłatną pomoc prawną zawarta z Powiatem. Jeżeli z
    różnych przyczyn nie może Pani wykonać zadań w trakcie dyżuru, musi Pani zapewnić
    zastępstwo, nie może Pani w szczególności zmienić dnia albo godzin dyżuru, lub
    wyznaczyć dyżur w miejscu przez Panią wyznaczonym (np.: w siedzibie prowadzonej
    Kancelarii). W przeciwieństwie do usług świadczonych na rzecz Klientów, nie ma Pani
    swobody wyboru osób, na rzecz których świadczy Pani pomoc prawną. Nieodpłatna
    pomoc prawna jest bowiem świadczona na rzecz osób uprawnionych, które zgłosiły się do
    Punktu Nieodpłatnej Pomocy Prawnej. W wyjątkowych sytuacjach wynikających m.in. z
    konfliktu interesów może Pani odmówić nieodpłatnej pomocy prawnej, ale jest Pani
    zobowiązana do wskazania osobie uprawnionej innego Punktu Nieodpłatnej Pomocy
    Prawnej na terytorium Powiatu. Nie wykorzystuje Pani zasobów należących do Kancelarii
    do świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej. Co do zasady, wszystkie niezbędne zasoby
    powinien dostarczyć Pani Powiat, a te zasoby Powiatu Pani wykorzystuje, które są
    zgromadzone w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej. Wykorzystuje Pani własne zasoby
    jedynie w takim zakresie, w jakim wykorzystują własne zasoby pracownicy i zleceniobiorcy
    (np.: samochód prywatny w celu dojazdu do Punktu Nieodpłatnej Pomocy Prawnej). Mając
    powyższe na względzie, nie ponosi Pani ryzyka ekonomicznego ani gospodarczego
    udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej w ramach umowy zawartej z Powiatem.
    Wynagrodzenie Pani jest z góry określone (uzależnione m.in. od obowiązujących stawek
    oraz ilości dyżurów). Nie ma Pani możliwości negocjowania wynagrodzenia, a
    wynagrodzenie nie jest rezultatem ilości porad udzielonych w trakcie dyżurów. W
    odniesieniu do relacji pomiędzy Powiatem a Wnioskodawczynią należy także wskazać, że
    nie ma ona charakteru współpracy opartej na woli wyrażonej przez strony oraz
    równorzędności pomiędzy Panią a Powiatem. Nie ma Pani bowiem możliwości
    kształtowania zasad współpracy z Powiatem na takich zasadach, na jakich kształtuje Pani
    zasady świadczenia usług na rzecz Klientów. Z drugiej strony, Powiat zawierając Umowę
    również nie ma swobody ustalania warunków współpracy, ale jest związany przepisami
    ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej.
    Umowa o świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej zawarta przez Wnioskodawczynię ze
    Stowarzyszeniem „...” z siedzibą w B oraz ze Stowarzyszeniem „...” z siedzibą w C, została
    określona jako umowa zlecenie. Niezależnie jednak od powyższego, o charakterze umowy
    świadczy jej cel oraz postanowienia, a także wola stron, a nie nazwa. Zastosowanie do
    Umowy o nieodpłatnej pomocy prawnej znajdą przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące
    umowy zlecenia. Wobec powyższego, czynności nieodpłatnej pomocy prawnej

    wykonywane przez Panią nie są wykonywane w ramach Pani działalności gospodarczej,
    ale działalności wykonywanej osobiście, a tym samym nie podlegają opodatkowaniu VAT.
    Wnioskodawczyni wskazuje, że ww. stanowisko było potwierdzane przez Dyrektora KIS w
    licznych interpretacjach indywidualnych, przykładowo:
    - w interpretacji indywidualnej z 5 maja 2024 r., o sygn. 0112-KDIL1-3.4012.66.2023.2.AKS,
    - w interpretacji indywidualnej z 10 sierpnia 2024 r., o sygn. 0114-KDIP4
      2.4012.401.2023.1.MC,
    - w interpretacji indywidualnej z 16 kwietnia 2024 r., o sygn. 0112-KDIL1-1.4012.80.2024.2.
      HW.
    Ponadto w Pani ocenie, przychody z tytułu udzielania nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego uzyskiwane przez Panią stanowią przychody ze świadczenia usług na
    podstawie umowy zlecenia, nieuzyskiwane w ramach działalności gospodarczej, a tym
    samym powinny być kwalifikowane jako przychody z działalności wykonywanej osobiście
    na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 8 lit. a ustawy PIT.
    W konsekwencji, nie stanowią czynności podlegających opodatkowaniu VAT.
    Podkreśla Pani, że uzasadnienie do pytania nr 1 jest adekwatne również w przypadku
    poradnictwa obywatelskiego. Udzielanie poradnictwa obywatelskiego stanowi osobistą
    działalność osoby fizycznej, która posiada wiedzę, kwalifikacje oraz doświadczenie
    niezbędne do prawidłowego i rzetelnego wykonania zadań należących do zakresu
    poradnictwa obywatelskiego (m.in. mediacji). W swojej istocie nie może być uznana za
    przejaw prowadzenia działalności gospodarczej. Dodatkowo, udzielanie poradnictwa
    obywatelskiego nie jest związane z prowadzeniem profesjonalnej działalności prawniczej.
    Należy bowiem wskazać, że poradnictwo obywatelskie może być udzielane przez osoby
    fizyczne, które ukończyły odpowiednie szkolenie, a nie wyłącznie przez adwokatów i
    radców prawnych (chociaż powiaty najczęściej powierzają takie zadania prawnikom,
    których wiedza i umiejętności zostały potwierdzone złożeniem odpowiedniego egzaminu).
    Podobnie jak w przypadku świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, udzielanie
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na podstawie umowy zawartej z powiatem nie
    nosi znamion działalności gospodarczej. Wskazuje Pani, iż nie ma Pani bowiem
    samodzielności w zakresie udzielania poradnictwa, udziela go Pani osobom uprawnionym
    w ramach punktu poradnictwa obywatelskiego, w czasie i miejscu określonym w umowie,
    nie wykorzystuje Pani do świadczenia poradnictwa własnych zasobów, ale zasoby
    należące do organizacji pozarządowej, nie ponosi Pani odpowiedzialności ani ryzyka
    związanego z udzielanymi poradami, a Pani wynagrodzenie jest ustalone na zasadach
    określonych w ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej i niezależne od ilości porad
    udzielonych w miesiącu.
    Mając powyższe na względzie, należy stwierdzić, że udzielanie nieodpłatnej poradnictwa
    obywatelskiego nie jest wykonywane przez Panią w ramach działalności gospodarczej, a
    tym samym nie podlega opodatkowaniu VAT.
    Powyższy wniosek był potwierdzony w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez
    Dyrektora KIS m.in.:
    - interpretacji indywidualnej z 20 kwietnia 2023 r., o sygn. 0111-KDIB3-1.4012.111.2023.2.
      IO,
    - interpretacji indywidualnej z 16 kwietnia 2024 r., o sygn. 0112-KDIL1-1.4012.80.2024.2.
      HW.
    Biorąc pod uwagę stanowisko zawarte we wniosku, tj. przyjęcie, że świadczenie przez
    Panią, w okolicznościach przedstawionych we wniosku, usług nieodpłatnych porad
    prawnych oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na podstawie przedmiotowych
    umów zlecenia, nie stanowi wykonywanej samodzielnie działalności gospodarczej i w

    efekcie nie podlega podatkiem VAT i Pani zdaniem nie jest Pani obowiązana do
    dokumentowania tych czynności fakturami (faktura nie jest dowodem właściwym dla
    udokumentowania otrzymanego z tego tytułu wynagrodzenia).
    Jednocześnie, w Pani ocenie, na gruncie przepisów dotyczących podatku od towarów i
    usług, brak jest przeciwwskazań dla udokumentowania wykonywanych czynności poprzez
    wystawienie innego dokumentu księgowego, np. noty księgowej.
    W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że:
    Wskazuje Pani, iż zasady wystawiania faktur zostały uregulowane w Dziale XI ustawy, w
    Rozdziale 1 - Faktury.
    W świetle art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy: „Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę
    dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w
    art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od
    wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej
    niebędącej podatnikiem”.
    Elementy jakie powinna zawierać faktura wymienione zostały w art. 106e ust. 1 ustawy.
    Stosownie zaś do art. 106b ust. 2 ustawy: „Podatnik nie jest obowiązany do wystawienia
    faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art.
    113 ust. 1 i 9 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3”.
    Według art. 106b ust. 3 ustawy: „Na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest
    obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
    1) czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie
      wynika z ust. 1, z wyjątkiem:
    a) czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4,
    b) czynności, o których mowa w art. 106a pkt 3 i4,
    1a) otrzymanie całości lub części zapłaty przed wykonaniem czynności, o których mowa w
      ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:
    a) przypadku, gdy zapłata dotyczy czynności, o których mowa w art. 19a ust. 1b i ust. 5 pkt
      4 oraz art. 106a pkt 3 i 4,
    b) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
    2) sprzedaż zwolnioną, o której mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem art. 117 pkt 1 i art. 118 -
      jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca
      miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość
      lub część zapłaty.”
    Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy: „Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży -
    rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na
    terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.”
    Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że faktura dokumentuje dokonanie
    sprzedaży, przez którą rozumie się odpłatne wydanie towaru lub odpłatne świadczenie
    usług, czyli czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.
    Podatnik wykonujący czynności w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, wystawia fakturę w
    przypadku sprzedaży towaru lub usługi.
    Fakturę wystawia się tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi. Zatem podatnik nie może z
    tytułu wykonania czynności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług
    wystawić faktury.
    Natomiast zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j.
    Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.): „Jeżeli z odrębnych przepisów nie wynika obowiązek
    wystawienia faktury, podatnicy prowadzący działalność gospodarczą są obowiązani, na

    żądanie kupującego lub usługobiorcy, wystawić rachunek potwierdzający dokonanie
    sprzedaży lub wykonanie usługi.”
    Zatem obowiązek wystawienia rachunku ma zastosowanie do podatników, jednakże w
    ograniczonym zakresie, tj. w przypadkach, gdy z ustawy nie wynika obowiązek wystawienia
    faktury.
    Świadczenie przez Pani osobę usług z zakresu pomocy prawnej i poradnictwa
    obywatelskiego na podstawie zawartej umowy ze Stowarzyszeniami, w Pani
    dotychczasowej ocenie, nie mieści się w definicji działalności gospodarczej określonej w
    ustawie o podatku od towarów i usług, a tym samym nie jest Pani z tego tytułu
    podatnikiem zobowiązanym do rozliczania tego podatku.
    Usługi z zakresu pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego na podstawie umowy
    współpracy - umowy zlecenia, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług. W konsekwencji brak jest podstaw do wystawienia faktur w celu udokumentowania
    ww. czynności, bowiem faktury są dowodem dokumentującym wykonanie czynności
    podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Brak jest również podstaw do
    wystawienia rachunku, o którym mowa w art. 87 § 1 Ordynacji podatkowej, z tytułu
    świadczenia pomocy prawnej, poradnictwa obywatelskiego oraz mediacji, ponieważ w ww.
    zakresie nie prowadzi Pani działalności gospodarczej.
    Podsumowując, jeżeli ww. usługi nie będą opodatkowane podatkiem od towarów i usług
    brak jest podstaw do wystawiania przez Panią faktur lub rachunków. Powyższe
    wynagrodzenie z umów zawartych ze Stowarzyszeniami, w przedmiocie realizacji
    świadczeń z zakresu pomocy prawnej i poradnictwa obywatelskiego może być
    udokumentowane na podstawie innych dokumentów księgowych, w tym not księgowych.
    Należy jednak zaznaczyć, że nota księgowa nie jest dokumentem przewidzianym przez
    przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, i jako taka nie jest objęta ich regulacją.
    Brak jest jednakże w Pani ocenie przeciwwskazań na gruncie ww. przepisów dla takiego
    sposobu udokumentowania.
    Tym samym, w Pani ocenie, Pani stanowisko w zakresie pytania nr 2 należy uznać za
    prawidłowe.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.
    Dz. U. z 2024 poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium
      kraju.
    W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    W świetle art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7 (...).
    Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć
    każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie
    czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania
    (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy

    mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest
    dostawą w myśl art. 7 ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że usługą będzie tylko takie
    świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia
    odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
    W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy
    wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może
    zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy
    otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć
    charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w
    zamian za to świadczenie.
    Należy wskazać, że aby dana czynność stanowiąca świadczenie usług w rozumieniu art. 8
    ust. 1 ustawy, była opodatkowana podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana
    przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i
    usług.
    W oparciu o art. 15 ust. 1 ustawy:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:
      Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz
      rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność
      gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu
      towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów
      zarobkowych.
    Według art. 15 ust. 3 ustawy:
      Za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie
      uznaje się czynności:
        1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia
          26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
        2) (uchylony)
        3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia
          26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu
          wykonania tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych
          czynności prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy
          zlecającym wykonanie czynności i wykonującym zlecane czynności co do
          warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności
          zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Na mocy art. 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
    (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
      Za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1
      pkt 2, uważa się:
        1) (uchylony)
        2) przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej,
          naukowej, trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w
          konkursach z dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, przychody z
          tytułu udziału w badaniach i eksperymentach prowadzonych przez podmioty

          tworzące system szkolnictwa wyższego i nauki, jak również przychody z
          uprawiania sportu, stypendia sportowe przyznawane na podstawie odrębnych
          przepisów oraz przychody sędziów z tytułu prowadzenia zawodów sportowych;
        3) przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o
          pracę;
        4) przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach
          arbitrażowych z partnerami zagranicznymi;
        5) przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z
          pełnieniem obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób
          powoływania tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z
          wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 7;
        6) przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo
          samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił
          wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w
          postępowaniu sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników,
          z zastrzeżeniem art. 14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności
          publicznoprawnych, a także przychody z tytułu udziału w komisjach
          powoływanych przez organy władzy lub administracji państwowej albo
          samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9;
        7) przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania,
          należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów
          stanowiących osób prawnych;
        7a) przychody otrzymywane przez członków Rady Mediów Narodowych;
        8) przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub
          umowy o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
        a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej
          jednostki organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości
          prawnej,
        b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub
          działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik
          wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,
        c) przedsiębiorstwa w spadku
        - z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach
          prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz
          przychodów, o których mowa w pkt 9;
        9) przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem,
          kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym
          przychody z tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez
          podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej - z wyjątkiem przychodów, o
          których mowa w pkt 7.
    Z cytowanego przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy wynika, że dla uznania, że określone
    czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie wykonywanej
    działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy, istotne jest
    łączne spełnienie wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie, tj. związanie
    zleceniobiorcy ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi więzami tworzącymi
    stosunek prawny pomiędzy zlecającym a wykonującym zlecane czynności co do warunków:
    - wykonywania tych czynności,
    - wynagrodzenia, oraz

    - odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Zatem, użycie słowa „samodzielnie” w kontekście art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, wyklucza
    opodatkowanie pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą przez
    umowę o pracę lub inny stosunek prawny tworzący więzi (stosunek podporządkowania)
    między pracodawcą a pracownikiem co do (w zakresie) warunków pracy, wynagrodzenia i
    odpowiedzialności pracodawcy.
    Oznacza to, że przychody z tytułu wykonywanych czynności nie tylko powinny być
    wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, lecz
    także spełnione muszą zostać pozostałe kryteria przedmiotowe określające m.in., czy
    działanie usługodawcy odbywa się na warunkach ryzyka gospodarczego, a tym samym kto
    ponosi odpowiedzialność za wykonane usługi. Nie stanowią bowiem samodzielnej
    działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i
    usług, tylko i wyłącznie te czynności, gdy pomiędzy zlecającym ich wykonanie i
    wykonującym zlecone czynności istnieją więzy tworzące stosunek prawny w zakresie
    warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego
    wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Odnośnie dwóch pierwszych warunków stwierdzić należy, że każdy w zasadzie stosunek
    prawny o charakterze odpłatnym, istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie
    danej czynności a podmiotem, który daną czynność wykonuje, jest w jakimś sensie
    określony co do warunków wykonywania danych czynności oraz wynagrodzenia.
    Nie będzie więc podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług osoba,
    która w ramach podpisanej umowy, tworzyć będzie ze zlecającym więzi analogiczne ze
    stosunkiem pracy, nie ponosząc tym samym ryzyka ekonomicznego w związku z
    wykonywanymi czynnościami. Tylko spełnienie wymogów wyłączających samodzielność
    działania, poprzez zawarcie więzi prawnej między zleceniodawcą a zleceniobiorcą co do
    warunków wykonywania zleconych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności
    zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich, pozwala wyłączyć
    wykonywane czynności z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
    Mając na uwadze fakt, że w zasadzie każdy stosunek prawny o charakterze odpłatnym,
    istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie danej czynności a podmiotem,
    który daną czynność wykonuje, określa wynagrodzenie oraz przynajmniej podstawowe
    warunki wykonywania czynności, należy uznać, że „odpowiedzialność zlecającego wobec
    osób trzecich” jest kryterium kluczowym dla oceny charakteru prawnopodatkowego
    danego podmiotu. Jest to czynnik odróżniający na gruncie ustawy o podatku VAT
    prowadzenie działalności gospodarczej (przesłanki warunkującej status podatnika
    podatku VAT) od innego rodzaju aktywności zawodowej niepowodującej powstania
    podmiotowości prawnopodatkowej na gruncie ustawy.
    Znacząca jest w tym przypadku analiza istoty odpowiedzialności, wynikającej z charakteru
    stosunku prawnego łączącego Panią oraz Stowarzyszenie i Powiat.
    Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane zostało również w drugim akapicie art. 9
    ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu
    podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 11.12.2006 Nr 347, str. 1, ze zm.), zwanej
    dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady. Na podstawie tego artykułu:
      „Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu
      jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
      działalności.
      „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem
      wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w
      szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości
      niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.

    Przepis ten stwierdza, że wykorzystywanie własności dóbr materialnych lub
    niematerialnych do celów zarobkowych w sposób ciągły, należy w szczególności uznać za
    działalność gospodarczą.
    W akapicie pierwszym, art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady, określa osobę, która
    może stać się podatnikiem, jako każdą osobę, która niezależnie prowadzi w dowolnym
    miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
    działalności.
    Przepis art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE Rady wyjaśnia znaczenie terminu „samodzielnie”
    użytego w art. 9. Jak stanowi ww. art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE:
      Warunek, o którym mowa w art. 9 ust. 1, przewidujący, że działalność gospodarcza
      jest prowadzona samodzielnie wyklucza opodatkowanie VAT pracowników i innych
      osób, o ile są one związane z pracodawcą umową o pracę lub jakimikolwiek innymi
      więzami prawnymi tworzącymi stosunek prawny między pracodawcą a
      pracownikiem w zakresie warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności
      pracodawcy.
    W celu określenia granic pojęcia „działalności gospodarczej” i „podatnika” należy
    przypomnieć art. 9 ust. 2 i art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady.
    Przepis art. 9 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady stwierdza, że:
      Poza osobami, o których mowa w ust. 1, za podatnika uznawana jest każda osoba,
      która okazjonalnie dokonuje dostawy nowego środka transportu wysyłanego lub
      transportowanego do nabywcy przez sprzedawcę, przez nabywcę albo na rzecz
      sprzedawcy lub nabywcy, do miejsca przeznaczenia znajdującego się poza
      terytorium państwa członkowskiego, ale na terytorium Wspólnoty.
    Przy czym, zgodnie z art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
      Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje
      transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi (...).
    Dyrektywa 2006/112/WE Rady wskazuje na bardzo szeroki zakres działalności
    gospodarczej, obejmujący wszystkie etapy produkcji, dystrybucji i dostarczania towarów i
    usług.
    To, że działalność gospodarcza, która ma być traktowana jako taka, nie jest działalnością
    wykonywaną okazjonalnie, nie oznacza, że działalność ta, aby mieścić się w zakresie
    podatku VAT, musi osiągnąć pewną liczbę operacji lub osiągnąć określony poziom
    dochodu. Decydującym elementem jest wola lub zamiar osoby dokonującej czynności, aby
    brać udział w produkcji, dystrybucji lub dostarczaniu dóbr lub usług. Elementem
    definiującym działalność gospodarczą na gruncie przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady
    jest to, że osoba, w celu wykonywania swoich działań, wykorzystuje zasoby ludzkie lub
    rzeczowe w taki sam sposób, jak są one wykorzystywane przez producenta, handlowca
    lub osoby świadczące usługi. Działalność gospodarcza w rozumieniu Dyrektywy 2006/112
    /WE Rady będzie miała miejsce, gdy zaistnieje zamiar wykorzystania i zorganizowania
    środków w celu wzięcia udziału w produkcji, dystrybucji towarów lub świadczeniu usług.
    Przedmiotowe zagadnienie było również przedmiotem rozważań Trybunału
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej (orzeczenia w sprawie C-202/90 Ayuntamiento de Sevilla
    przeciwko Recaudadores de Tributos de las Zonas Primera y Segunda, C-235/85 Komisja
    Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Niderlandów). TSUE w ww. orzeczeniach
    wskazał, że za samodzielną nie będzie mogła być uznana działalność gospodarcza, która
    wykonywana jest przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej podmiotu,
    na rzecz którego jest prowadzona, nie powoduje żadnego ryzyka ekonomicznego po
    stronie usługodawcy, a nadto nie powoduje odpowiedzialności usługodawcy wobec osób
    trzecich za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością.

    Ponadto, zgodnie z opinią RG M.G. Tesauro z 4 czerwca 1991 r. do sprawy C-202/90, co się
    tyczy warunków pracy należy przeanalizować czy pracownik jest niejako zintegrowany z
    organizacją pracodawcy (...) czy i w jakim zakresie może swobodnie zorganizować swoją
    działalność. Jest oczywistym, że możliwość swobodnego zorganizowania (wybór
    współpracowników, struktury niezbędne do wykonywania zadań, godziny pracy), jak też
    brak zintegrowania w przedsiębiorstwie czy w administracji stanowią elementy typowe dla
    działalności wykonywanej w sposób samodzielny. Jednakże poddanie się niektórym
    dyrektywom jak też pewnej kontroli czy władzy dyscyplinarnej pracodawcy, które
    odnajdujemy również w stosunku pracy nie wykluczają charakteru samodzielnego
    działalności. Co się tyczy warunków wynagrodzenia, okoliczność, że wynagrodzenie (także
    to określone ustawą) jest proporcjonalne do usług i charakter przypadkowy, który z tego
    wynika stanowią jasne wskaźniki istnienia stosunku samodzielnej pracy. Nie ma
    wątpliwości, że ryzyko w ramach stosunku pracy podporządkowanej spoczywa tylko na
    pracodawcy. W zakresie odpowiedzialności wskazano, że należy badać czy pracownik jest
    odpowiedzialny wobec osób trzecich za czynności i działania, które można mu przypisać
    (pkt 6).
    Zauważenia wymaga, że sformułowanie w powołanym art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy
    odnoszące się do odpowiedzialności, należy rozumieć jako odpowiedzialność
    zleceniodawcy, w stosunku do osób trzecich, za czynności realizowane przez
    zleceniobiorcę w ramach wykonywania zlecenia. Tylko w takim przypadku ryzyko
    wykonania czynności zleconych przechodzi z faktycznego wykonawcy na osobę zlecającą
    ich wykonanie, co wyklucza samodzielny charakter działalności zleceniobiorcy. Tak
    bowiem rozumiana odpowiedzialność za wykonanie czynności wskazuje, kto ponosi
    ryzyko prowadzonej działalności, a tym samym wskazuje na wyłączenie ze sfery
    samodzielności (i z grona podatników podatku od towarów i usług) tego podmiotu, który
    nie odpowiada za efekt wykonywanej pracy wobec osób trzecich.
    O wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług można zatem mówić w
    przypadku, gdy zleceniobiorcę łączą/będą łączyć ze zleceniodawcą więzi analogiczne jak w
    przypadku stosunku pracy, jako że nie ponosi/nie będzie ponosił on ryzyka
    ekonomicznego w związku z wykonywaniem czynności, będących przedmiotem
    wskazanych umów, a odpowiedzialność za te czynności w stosunku do osób trzecich
    bezwzględnie ponosi/będzie ponosił zlecający. Oznacza to, że z treści zawartych umów
    wynikać powinno zobowiązanie, które w swej istocie kładzie na zlecającego
    odpowiedzialność, zamiast na zleceniobiorcę, podobnie jak ma to miejsce w przypadku
    stosunku pracy.
    Powyższe oznacza, że jeżeli analiza umowy cywilnoprawnej (stosunku prawnego)
    pomiędzy zleceniobiorcą – Panią a zleceniodawcami – Stowarzyszeniami lub powiatami
    wykaże, że spełnione są/będą wszystkie trzy warunki, to nie można/nie będzie można
    uznać Pani za podatnika VAT. Jednocześnie brak spełnienia któregokolwiek warunku
    oznacza, że zleceniobiorca występuje/będzie występował w charakterze podatnika VAT.
    Warunek pierwszy – warunki wykonywania czynności: należy uznać, że co do zasady w
    istotę typowej umowy zlecenia, której przedmiotem jest poradnictwo obywatelskie oraz
    pomoc prawna świadczone przez osobę fizyczną, wpisane jest wykorzystywanie
    infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego – w niniejszej sprawie Stowarzyszeń
    lub powiatów.
    W tym kontekście należy zauważyć, że wykorzystywanie infrastruktury i organizacji
    wewnętrznej zlecającego powoduje, że zleceniobiorca nie ponosi również w tym zakresie
    ryzyka ekonomicznego (co ma ścisły związek z tym jak kształtuje się wynagrodzenie –
    warunek drugi).
    Warunek drugi – wynagrodzenie: zakładając, że umowa przewiduje, że zleceniobiorca
    korzysta z infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego (spełniony warunek
    pierwszy), ustalenie, że warunek drugi jest spełniony w praktyce sprowadza się do

    weryfikacji czy umowa przewiduje stałe wynagrodzenie. Jeżeli umowa przewiduje stałe
    wynagrodzenie, to nie można mówić o ponoszeniu ryzyka ekonomicznego przez
    zleceniobiorcę.
    Warunek trzeci – odpowiedzialność zlecającego wobec osób trzecich: warunek zostanie
    spełniony jeżeli zgodnie z umową odpowiedzialność jest po stronie zlecającego, a nie po
    stronie faktycznego wykonawcy – zleceniobiorcy, co wyklucza samodzielny charakter jego
    działalności. Warunek zostanie także spełniony, gdy dana umowa nie przewiduje (nie
    wprowadza) takiej odpowiedzialności.
    Z opisu sprawy wynika, że jest Pani radcą prawnym, wpisanym na listę radców prawnych
    prowadzoną przez Okręgową Izbę Radców Prawnych. Prowadzi Pani Kancelarię Radcy
    Prawnego, w ramach której świadczy Pani usługi prawnicze na rzecz osób fizycznych,
    nieprowadzących działalności gospodarczej oraz przedsiębiorców (osób fizycznych
    prowadzących działalność gospodarczą oraz jednostek organizacyjnych, w tym osób
    prawnych). W ramach praktyki zawodowej świadczy Pani nieodpłatną pomoc prawną oraz
    udziela Pani nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na zasadach określonych w
    ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym
    poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 945 z
    późn. zm.).
    W listopadzie 2024 r. (jak i latach poprzednich) zawarła Pani umowę na świadczenie
    nieodpłatnej pomocy prawnej, ze Stowarzyszeniem „...” z siedzibą w B oraz ze
    Stowarzyszeniem „...” z siedzibą w C. Zgodnie z Umową o nieodpłatną pomoc prawną
    zawartą przez Panią, działając w charakterze radcy prawnego, zobowiązała się Pani do
    osobistego świadczenia za wynagrodzeniem należnym od Powiatu nieodpłatnej pomocy
    prawnej osobom uprawnionym w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej prowadzonym
    przez Powiat – odpowiednio – D – ze Stowarzyszeniem „...”, oraz przez Powiat E – ze
    Stowarzyszeniem „...”. Nie jest wykluczone, że w przyszłości umowa na tych samych
    zasadach będzie kontynuowana albo zawrze Pani umowę z inną organizacją pozarządową,
    albo też, że zawrze Pani bezpośrednio z Powiatem umowę o świadczenie usług
    nieodpłatnej pomocy prawnej. Wynagrodzenie określone w Umowie o nieodpłatną pomoc
    prawną jest ustalone przez Powiat oraz Stowarzyszenie, na podstawie przepisów ustawy o
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz stosownego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
    Nie ma Pani wpływu na wysokość wynagrodzenia należnego od Powiatu ani jego
    negocjacji. Poza praktyką w ramach Kancelarii Radcy Prawnego oraz świadczeniem
    nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umowy z Powiatem udziela Pani nieodpłatne
    poradnictwo obywatelskie na zasadach określonych w ustawie o nieodpłatnej pomocy
    prawnej. Zawiera Pani umowy o udzielanie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
    („Umowa o nieodpłatne poradnictwo obywatelskie”) z organizacjami pozarządowymi, z
    którymi w celu realizacji zadań zleconych współpracuje Powiat. Obecnie udziela Pani
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na podstawie Umowy zawartej ze
    Stowarzyszeniem „...” oraz ze Stowarzyszeniem „...”. Nie jest jednak wykluczone, że umowa
    będzie kontynuowana w kolejnych latach albo, że zawrze Pani umowę z inną organizacją
    pozarządową, której Powiat zleci prowadzenie punktu poradnictwa obywatelskiego.
    Zasady świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego są tożsame z zasadami
    udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, które określa ustawa o nieodpłatnej pomocy
    prawnej. Wynagrodzenie za udzielanie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego
    należne Pani jest określone w Umowie o świadczenie nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego jako ryczałtowe miesięczne wynagrodzenie. Jego wysokość wynika z zasad
    określonych w ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej i jest uzależnione od ilości dni
    przepracowanych przez Panią w danym miesiącu. Umowy uprzednio zawieranie/zawarte
    /oraz w przyszłości mające być zawarte ze Stowarzyszeniami oraz powiatami są umowami
    zlecenie. Świadcząc usługi w ramach umowy o świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej
    oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zawartej ze Stowarzyszeniem „...” oraz ze
    Stowarzyszeniem „...” wyrażała/wyraża/będzie wyrażała Pani oświadczenie woli w imieniu i
    na rzecz Stowarzyszenia. Świadcząc usługi w ramach umowy o świadczenie nieodpłatnej

    pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zawartej z Powiatem,
    wyrażała/wyraża/będzie wyrażała Pani oświadczenie woli w imieniu i na rzecz Powiatu.
    Usługi nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego na
    podstawie zawartych umów były/są/będą wykonywane przez Panią przy wykorzystaniu
    infrastruktury i organizacji wewnętrznej Stowarzyszeń lub Powiatów. Za czynności
    wykonywane w ramach umów zawartych ze Stowarzyszeniami oraz z Powiatami, nie
    ponosiła/nie ponosi/ani nie będzie ponosiła Pani ani ryzyka gospodarczego, ani
    ekonomicznego. Ryzyko gospodarcze oraz ekonomiczne ponosi dane Stowarzyszenie oraz
    dany Powiat. Wobec powyższego, nie ponosiła/nie ponosi/ani nie będzie ponosiła Pani
    odpowiedzialności wobec osób trzecich za rezultat usług nieodpłatnej pomocy prawnej
    oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego wykonywanych przez Panią na
    podstawie zawartych umów ze Stowarzyszeniami oraz z powiatami. Umowy dotyczące
    świadczenia usług nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego zawarte ze Stowarzyszeniami oraz z powiatami, które były/są/będą przez
    Panią zawarte przewidywały/przewidują/będą przewidywały stałe wynagrodzenie za
    świadczone usługi nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego i nie występowała/nie występuje/nie będzie występowała jakaś część
    wynagrodzenia zmiennego. Nie miała/nie ma/ani nie będzie miała Pani żadnego wpływu
    na wysokość przyznanego Pani wynagrodzenia za usługi nieodpłatnej pomocy prawnej
    oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, wynikającego z zawartych umów.
    Wynagrodzenie, które otrzymywała/otrzymuje/będzie otrzymywała Pani za wykonywane
    usługi nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, na
    rzecz Stowarzyszeń oraz Powiatu, nie stanowiło/nie stanowi/nie będzie stanowiło
    przychodu, o którym mowa w przepisach art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o
    podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024., poz. 226 ze zm.).
    Wynagrodzenie, które otrzymuje Pani za wykonywane czynności na podstawie umowy
    zlecenia (umowy o świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego), będzie stanowić przychód, o którym dokładnie mowa w art.
    13 pkt 8a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. przychód z tytułu
    wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia, uzyskiwane od osoby prawnej, jaką jest
    Stowarzyszenie lub Powiat.
    Analiza okoliczności sprawy i powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że świadczone
    przez Panią usługi z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego nie mieszczą/nie będą mieściły się w definicji działalności
    gospodarczej określonej w ustawie o podatku od towarów i usług.
    Realizując czynności na podstawie ww. umów o świadczenie usług nieodpłatnej pomocy
    prawnej oraz poradnictwa obywatelskiego nie ponosi/nie będzie ponosiła Pani
    odpowiedzialności wobec osób trzecich za wykonywane czynności oraz nie ponosi/nie
    będzie ponosiła Pani ryzyka gospodarczego i ekonomicznego związanego z
    wykonywanymi ww. czynnościami.
    Powyższe wskazuje, że zawarcie opisanych umów o świadczenie usług nieodpłatnej
    pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego powoduje/będzie
    powodowało powstanie stosunku prawnego posiadającego cechy zbliżone do stosunku
    pracy, w ramach którego Pani jako Zleceniobiorca związana jest/będzie ze Zleceniodawcą
    (Stowarzyszeniami lub powiatami) więzami prawnymi co do warunków wykonywania
    czynności, wynagrodzenia, a także odpowiedzialności Zleceniodawcy wobec osób trzecich.
    Jak bowiem wskazano wyżej, warunek ten jest/będzie także spełniony, gdy dana umowa
    nie przewiduje (nie wprowadza) takiej odpowiedzialności.
    Wobec powyższego, przy spełnieniu wszystkich warunków określonych w art. 15 ust. 3 pkt
    3 ustawy, świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego na zasadach przedstawionych we wniosku o interpretację indywidualną

    nie stanowi/nie będzie stanowiło świadczenia usług w ramach prowadzonej przez Panią
    działalności gospodarczej, a tym samym nie podlega/nie będzie podlegało opodatkowaniu
    podatkiem VAT.
    Tym samym, Pani stanowisko w zakresie pytania nr 1 należało uznać za prawidłowe.
    W dalszej kolejności Pani wątpliwości dotyczą kwestii dokumentowania ww. usług.
    Zasady wystawiania faktur zostały uregulowane w Dziale XI ustawy, w Rozdziale 1 –
    Faktury.
    W świetle art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:
      Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także
      dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2,
      dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości
      dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej
      niebędącej podatnikiem.
    Elementy jakie powinna zawierać faktura wymienione zostały w art. 106e ust. 1 ustawy.
    Stosownie do art. 106b ust. 2 ustawy:
      Podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży
      zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9 lub przepisów
      wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.
    Według art. 106b ust. 3 ustawy:
      Na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę
      dokumentującą:
        1) czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury
          nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:
        a) czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4,
        b) czynności, o których mowa w art. 106a pkt 3 i 4,
        1a) otrzymanie całości lub części zapłaty przed wykonaniem czynności, o których
          mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z
          wyjątkiem:
        a) przypadku, gdy zapłata dotyczy czynności, o których mowa w art. 19a ust. 1b i
          ust. 5 pkt 4 oraz art. 106a pkt 3 i 4,
        b) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
        2) sprzedaż zwolnioną, o której mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem art. 117 pkt 1 i art.

        - jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od
          końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź
          otrzymano całość lub część zapłaty.
    Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną
      dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport
      towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
    Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że faktura dokumentuje dokonanie
    sprzedaży, przez którą rozumie się odpłatne wydanie towaru lub odpłatne świadczenie
    usług, czyli czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.
    Podatnik wykonujący czynności w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, wystawia fakturę w
    przypadku sprzedaży towaru lub usługi.

    Fakturę wystawia się tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi. Zatem podatnik nie może z
    tytułu wykonania czynności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług wystawić faktury.
    Natomiast zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j.
    Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.):
      Jeżeli z odrębnych przepisów nie wynika obowiązek wystawienia faktury, podatnicy
      prowadzący działalność gospodarczą są obowiązani, na żądanie kupującego lub
      usługobiorcy, wystawić rachunek potwierdzający dokonanie sprzedaży lub
      wykonanie usługi.
    Zatem obowiązek wystawienia rachunku ma zastosowanie do podatników, jednakże w
    ograniczonym zakresie, tj. w przypadkach, gdy z ustawy nie wynika obowiązek
    wystawienia faktury.
    Jak wyżej rozstrzygnąłem, świadczenie przez Panią usług z zakresu nieodpłatnej pomocy
    prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, nie mieści/nie będzie mieściło
    się w definicji działalności gospodarczej określonej w ustawie o podatku od towarów i
    usług. Usługi z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego na podstawie umów zlecenia, nie podlegają/nie będą podlegały
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    W konsekwencji brak jest/będzie podstaw do wystawienia faktur w celu
    udokumentowania ww. czynności, bowiem faktury są dowodem dokumentującym
    wykonanie czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    Brak jest/będzie również podstaw do wystawienia rachunku, o którym mowa w art. 87 § 1
    Ordynacji podatkowej, z tytułu świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, ponieważ w ww. zakresie nie prowadzi/nie
    będzie prowadziła Pani działalności gospodarczej.
    Podsumowując, skoro ww. usługi nie podlegają/nie będą podlegały opodatkowaniu
    podatkiem od towarów i usług, brak jest/będzie podstaw do wystawiania przez Panią
    faktur lub rachunków. Powyższe wynagrodzenie z umowy zlecenia zawartej ze
    Stowarzyszeniami i/lub powiatami w przedmiocie realizacji świadczeń z zakresu
    nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, może być
    udokumentowane na podstawie innych dokumentów księgowych, w tym not księgowych.
    Zaznaczenia jednak wymaga, że nota księgowa nie jest dokumentem przewidzianym przez
    przepisy ustawy o podatku od towarów i usług i jako taka nie jest objęta ich regulacją.
    Brak jest/będzie jednakże przeciwwskazań na gruncie ww. przepisów dla takiego sposobu
    udokumentowania.
    Tym samym, Pani stanowisko w zakresie pytania nr 2 należało uznać za prawidłowe.
    Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy:
    - stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w
      dacie zaistnienia zdarzenia,
    - zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w
      dniu wydania interpretacji.
    Niniejszą interpretacją załatwiono wniosek w części dotyczącej:
    - nieuznania udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
      obywatelskiego za świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT,
    - sposobu dokumentowania ww. czynności.
    Natomiast wniosek w zakresie prawa do korekty podatku VAT za rok 2025, w sytuacji
    uznania, że usługi nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa

    obywatelskiego są zwolnione z opodatkowania VAT został załatwiony odrębnym
    rozstrzygnięciem.
    Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający
    wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego
    przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle
    związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego).
    Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym
    przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile
    rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie
    opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym przez Panią w złożonym
    wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu
    przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
    W interpretacji tej, jako element stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego przyjęto Pani
    wskazanie, że „Wynagrodzenie, które otrzymywała/otrzymuje/będzie otrzymywała Pani za
    wykonywane usługi nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego, na rzecz Stowarzyszeń oraz Powiatu, nie stanowiło/nie stanowi/nie będzie
    stanowiło przychodu, o którym mowa w przepisach art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca
    1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024., poz. 226 ze zm.).
    (...) Wynagrodzenie, które otrzymuje Pani za wykonywane czynności na podstawie umowy
    zlecenia (umowy o świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego), będzie stanowić przychód, o którym dokładnie mowa w art.
    13 pkt 8a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. przychód z tytułu
    wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia, uzyskiwane od osoby prawnej, jaką jest
    Stowarzyszenie lub Powiat.”
    Odnośnie powołanych przez Panią interpretacji indywidualnych, zauważam, że
    interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach
    podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach
    będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych, co
    oznacza, że należy je traktować indywidualnie.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do
      interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.