Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1/4512-287/16-2/MP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-05-04
Teza: Prawo do korzystania ze zwolnienia od podatku usług świadczonych w związku z zawarciem umowy sprzedaży na raty;
Słowa kluczowe: czynności-czynności podlegające opodatkowaniu; pożyczka; rata; sprzedaż; zwolnienie-zwolnienie podatkowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm.) oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r. poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 1 kwietnia 2016 r. (data wpływu 7 kwietnia 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do korzystania ze zwolnienia od podatku usług świadczonych w związku z zawarciem umowy sprzedaży na raty - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 7 kwietnia 2016 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do korzystania ze zwolnienia od podatku usług świadczonych w związku z zawarciem umowy sprzedaży na raty.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym. Na podstawie zawartych umów sprzedaży ratalnej Wnioskodawca przenosi własność towaru na rzecz kupującego, a kupujący zobowiązuje się do zapłaty ceny. Odpłatne dostawy towaru realizowane są na terytorium Polski. Wnioskodawca rozkłada kupującemu zapłatę ceny na określoną liczbę rat miesięcznych.

W związku z rozłożeniem zapłaty ceny na raty Wnioskodawca nalicza i pobiera od kupującego odsetki, liczone od daty sprzedaży, zgodnie z zasadami określonymi w umowie. Odsetki są płatne przez kupującego po dostawie towaru.

Sprzedaż towaru na raty oznacza, że Wnioskodawca rozkładając zapłatę ceny na raty, przez okres płatności rat, kredytuje kupującego, za wynagrodzeniem w wysokości równej odsetkom. Ekonomiczna istota oraz charakterystyczne elementy sprzedaży na raty przesądzają o tym, że dla potrzeb rozliczeń w zakresie podatku od towarów i usług, usługa polegająca na rozłożeniu zapłaty ceny na raty wykazuje cechy właściwe usłudze polegającej na udzielaniu kredytu lub pożyczki, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, podlegającej zwolnieniu od podatku od towarów i usług.

W związku z zawarciem umowy sprzedaży na raty i rozłożeniem przez Wnioskodawcę zapłatę ceny na określoną liczbę rat miesięcznych, Wnioskodawca świadczy także na rzecz kupującego, za odrębnym wynagrodzeniem, dodatkową usługę obsługi usługi polegającej na rozłożeniu zapłaty ceny na raty, w ramach której dokonuje następujących świadczeń na rzecz kupującego:

1.  prowadzi rozliczenia kupującego z Wnioskodawcą w związku z rozłożeniem zapłaty ceny na raty,
2.  weryfikuje i kontroluje stan rozliczeń kupującego z Wnioskodawcą w związku z rozłożeniem zapłaty ceny na raty,
3.  informuje kupującego o stanie rozliczeń z Wnioskodawcą w związku z rozłożeniem zapłaty ceny na raty,
4.  informuje kupującego o terminie płatności raty. Wnioskodawca wykonuje wszelkie czynności w ramach tej dodatkowej usługi po dokonaniu dostawy towaru na rzecz kupującego.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy usługa świadczona przez Wnioskodawcę, w związku z zawarciem umowy sprzedaży na raty i rozłożeniem przez Wnioskodawcę zapłatę ceny na określoną liczbę rat miesięcznych, wykonywana po dokonaniu dostawy towaru na rzecz kupującego, w ramach której to usługi Wnioskodawca dokonuje na rzecz kupującego następujących świadczeń: (i) prowadzi rozliczenia kupującego z Wnioskodawcą w związku z rozłożeniem zapłaty ceny na raty, (ii) weryfikuje i kontroluje stan rozliczeń kupującego z Wnioskodawcą w związku z rozłożeniem zapłaty ceny na raty, (iii) informuje kupującego o stanie rozliczeń z Wnioskodawcą w związku z rozłożeniem zapłaty ceny na raty, (iv) informuje kupującego o terminie płatności raty podlega zwolnieniu od podatku od towarów i usług ?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (dalej „ustawa o VAT”) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (dalej „VAT”) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, zwolnione z VAT są usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

W wyroku z dnia 27 października 1993 roku, Muys en De Winters Bouw- en Aannęmingsbedrijf BV and Staatssecretaris van Financien C-281/91, Europejski Trybunał Sprawiedliwości wskazał, że artykuł 13 (B) (d) (1) szóstej dyrektywy Rady (77/388 / EWG) z dnia 17 maja 1977 roku w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku, należy interpretować w ten sposób, że dostawca towarów lub usług, który odracza nabywcy swoich towarów lub usług zapłatę ceny za dostarczony towar lub wykonaną usługę, w zamian za zapłatę przez tego nabywcę odsetek świadczy na rzecz tego nabywcy usługę polegającą na udzieleniu kredytu, korzystającą ze zwolnienia z opodatkowania VAT na podstawie tego przepisu.

Jednakże w przypadku, gdy dostawca towarów i usług odracza nabywcy swoich towarów lub usług zapłatę ceny za dostarczony towar lub wykonaną usługę, w zamian za zapłatę przez tego nabywcę odsetek naliczanych wyłącznie do dnia dostawy, to wówczas odsetki nie stanowią wynagrodzenia za udzielenie kredytu, ale część wynagrodzenia otrzymanego za dostawę towarów lub świadczenie usług w rozumieniu art. 11 (A) (1) (a) szóstej dyrektywy VAT.

Mając na względzie powyższe, usługa świadczona przez Wnioskodawcę polegająca na rozłożeniu zapłaty ceny na raty podlega zwolnieniu z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, co zostało także potwierdzone w licznych indywidualnych interpretacjach przepisów prawa podatkowego, w tym wydanych przez działającego w imieniu Ministra Finansów, Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, w tym:

*   w interpretacji indywidualnej z dnia 18 lutego 2016 roku, IPPP1/4512-109/16-2/AW, w której uznano za prawidłowe stanowisko podatnika, że opłata za rozłożenie płatności wynagrodzenia w czasie, stanowi wynagrodzenie za świadczenie usług o charakterze finansowym, podlegających zwolnieniu na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT;
*   w interpretacji indywidualnej z dnia 31 lipca 2015 roku, IPPP1/4512-433/15-2/MPe, w której stwierdzono, że: „z uwagi na powołane wyżej przepisy oraz ww. orzeczenie TSUE, z którego wynika, że podstawa opodatkowania oraz podatek VAT z tytułu dostawy towarów powinny być ustalane wyłącznie na moment dokonania dostawy, stwierdzić należy, że w omawianej sprawie odsetki należne Wnioskodawcy za odroczenie terminu płatności na dzień późniejszy niż dzień dokonania dostawy nieruchomości nie stanowią elementu podstawy opodatkowania z tytułu dostawy nieruchomości, lecz stanowią wynagrodzenie za odrębną od dostawy usługę finansową. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z dwiema transakcjami tj. dostawą towaru - nieruchomości oraz świadczeniem usługi finansowej. Oprocentowanie naliczone od części kwoty rozłożonej na raty nie ma wpływu na wartość zbywanej przez Starostwo działki, tylko stanowi wynagrodzenie za świadczoną odrębnie usługę finansową podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Usługa ta jednak korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy. Ze zwolnienia tego korzystać będą również należne na moment następujący po dostawie towarów odsetki stanowiące wynagrodzenie za ww. usługę finansową";
*   w interpretacji indywidualnej z dnia 30 kwietnia 2015 roku, IPPP1/4512-113/15-2/JL, w której stwierdzono, że: „mając zatem na względzie powołane wyżej przepisy oraz ww. orzeczenie TSUE, z którego wynika, że podstawa opodatkowania oraz podatek VAT z tytułu dostawy towarów powinny być ustalane wyłącznie na moment dokonania dostawy, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie odsetki należne Wnioskodawcy za odroczenie terminu płatności na dzień późniejszy niż dzień dokonania dostawy nieruchomości nie stanowią elementu podstawy opodatkowania z tytułu dostawy nieruchomości, lecz stanowią wynagrodzenie za odrębną od dostawy usługę finansową. W omawianej sprawie mamy do czynienia z dwiema transakcjami tj. dostawą towaru - gruntu oraz świadczeniem usługi finansowej. Oprocentowanie naliczone od części kwoty rozłożonej na raty nie ma wpływu na wartość zbywanej przez Spółkę działki, tylko stanowi wynagrodzenie za świadczoną odrębnie usługę finansową podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Usługa ta jednak korzysta ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy. Ze zwolnienia tego korzystać będą również należne na moment następujący po dostawie towarów odsetki - stanowiące wynagrodzenie za ww. usługę finansową”;
*   w interpretacji indywidualnej z dnia 24 kwietnia 2015 roku, IPPP1/4512-141/15-2/BS, w której uznano za prawidłowe stanowisko podatnika, że kredyt kupiecki (usługa polegająca na odroczeniu terminu płatności ceny za dostarczane towary na określony dzień w zamian za zapłatę odsetek kalkulowanych zgodnie z mechanizmem wskazanym w umowie) stanowi usługę o charakterze finansowym, podlegającą zwolnieniu na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT;
*   w interpretacji indywidualnej z dnia 20 listopada 2014 roku, IPPP1/443-1194/14-2/BS, w której stwierdzono, że: „ kredyt kupiecki nie jest niczym innym, niż odroczoną płatnością za pobrany przez kupującego towar czy też usługę. Przy takiej umowie zakup towaru bądź usługi następuje w innym momencie niż zapłata ustalonej za niego należności. Oznacza to, że sprzedawca poprzez odroczenie terminu płatności przez czas tego odroczenia kredytuje nabywcę. W praktyce, kredyt kupiecki jest odłożeniem zapłaty za otrzymane towary lub usługi. Istotą kredytu kupieckiego jest zatem relacja, w ramach której dostawca poprzez odroczenie terminu płatności przez czas tego odroczenia kredytuje nabywcę. Dostawca godzi się bowiem na brak otrzymania płatności należności za towary w określonym terminie, czyli faktycznie środki te pozostawia w dyspozycji nabywcy w pewnym okresie czasu. Relacja ta jest zbliżona do zaciągnięcia przez nabywcę kredytu lub pożyczki w instytucji zewnętrznej, z tym, że w przypadku kredytu kupieckiego kredytowania dokonuje sam sprzedawca. Sprzedawca pobiera za powyższą usługę wynagrodzenie w postaci odsetek, co jest formą wynagrodzenia charakterystyczną dla usług finansowych, takich jak kredyt czy pożyczka. Wynika z tego, że ekonomiczna istota oraz charakterystyczne elementy kredytu kupieckiego przesądzają o tym, że dla potrzeb rozliczeń w zakresie podatku VAT usługi polegające na udzielaniu kredytu kupieckiego należy zaklasyfikować jako usługi finansowe”.

Problem związany z opodatkowaniem odsetek od kredytu kupieckiego, był przedmiotem orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 27 października 1993 r. w sprawie C-281/91 pomiędzy Muysen De Winters Bouwn-en Aannemingsbedrift BV a Staatssecretaris van Financien (Holandia). TSUE wskazał w tym rozstrzygnięciu na konieczność odmiennego traktowania sytuacji, gdy odsetki są naliczane za okres do dnia realizacji dostawy lub wykonania usługi oraz sytuacji, gdy odsetki od odroczonej płatności są należne za okres po zrealizowaniu dostawy lub wykonaniu usługi. Trybunał podkreślił, że co do zasady, odsetki pobierane przez sprzedawcę za odroczenie terminu płatności stanowią wynagrodzenie za usługę finansową zwolnioną z VAT. Jednakże w sytuacji, gdy termin płatności jest odroczony (a co za tym idzie, odsetki naliczane są jedyne do dnia realizacji dostawy lub wykonania usługi), odsetki stanowią część wynagrodzenia za dostawę towarów/świadczenie usług, za którą zapłata jest odraczana, nawet jeśli wynagrodzenie za odroczenie ustalone jest w umowie odrębnie. Ponadto, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt l FSK 1284/07, w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji sprzedaży nieruchomości na raty, NSA uznał, że w przypadku sprzedaży nieruchomości na raty, na gruncie ustawy o VAT mamy do czynienia z dostawą towaru, natomiast czynność polegająca na odroczeniu płatności z tytułu dostarczonego towaru przy jednoczesnym naliczaniu odsetek jest kredytem kupieckim i jako odrębne świadczenie od czynności dostawy towaru płatne w formie płatności okresowych w ustalonych terminach, korzysta ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy o VAT. W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że w przedstawionej sprawie odsetki od kwoty, którą nabywający towar ma odroczoną w ramach kredytu kupieckiego, będą stanowiły wynagrodzenie za odrębną usługę finansową podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Usługa ta korzystać będzie ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, określonego w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy”.

Mając na względzie powyższe usługa świadczona przez Wnioskodawcę polegająca na rozłożeniu zapłaty ceny na raty wykazuje cechy właściwe usłudze polegającej na udzielaniu kredytu lub pożyczki, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT i podlega zwolnieniu od podatku od towarów i usług na podstawie tego przepisu.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, zwolnione z VAT są nie tylko usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, ale także usługi zarządzania kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

W interpretacji indywidualnej z dnia 3 listopada 2014 roku, IPPP3/443-770/14-3/IG działający w imieniu Ministra Finansów, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie uznał, że „świadczenie usług: gromadzenia, kompletowania oraz przechowywania dokumentów dotyczących wierzytelności i pożyczek objętych zarządzaniem, prowadzenie wszelkich rozliczeń związanych z przedmiotowymi pożyczkami, dostarczenie raportów informujących o stanie rozliczeń związanych z realizacją umowy, sporządzenie i negocjowanie z pożyczkobiorcą harmonogramu spłaty, nadzorowanie jego realizacji, w przypadku możliwości zawarcia takiego harmonogramu, oraz kontrola jakości pożyczki, w tym kontrola jej spłaty - mieści się w pojęciu usług zarządzania pożyczką i (\`(...)\`) otrzymane wynagrodzenie za zarządzanie pożyczkami będzie zwolnione od podatku od towarów i usług”.

Usługa świadczona przez Wnioskodawcę w związku z zawarciem umowy sprzedaży na raty i rozłożeniem przez Wnioskodawcę zapłatę ceny na określoną liczbę rat miesięcznych, polegająca na: (i) prowadzeniu rozliczeń kupującego z Wnioskodawcą w związku z rozłożeniem zapłaty ceny na raty, (ii) weryfikacji i kontroli stanu rozliczeń kupującego z Wnioskodawcą w związku z rozłożeniem zapłaty ceny na raty, (iii) informowaniu kupującego o stanie rozliczeń z Wnioskodawcą w związku z rozłożeniem zapłaty ceny na raty (iv) informowaniu kupującego o terminie płatności raty wykazuje zatem cechy właściwe usłudze zarządzania, o której mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT. Skoro zaś usługa polegająca na rozłożeniu zapłaty ceny na raty świadczona przez Wnioskodawcę jest dla potrzeb rozliczeń w podatku VAT traktowana jak kredyt lub pożyczka w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, to usługa zarządzania usługą polegającą na rozłożeniu zapłaty ceny na raty jest w istocie usługą zarządzania kredytem lub pożyczką, udzieloną przez Wnioskodawcę.

Dlatego też mając na względzie powyższe, usługa świadczona przez Wnioskodawcę, w związku z zawarciem umowy sprzedaży na raty i rozłożeniem przez Wnioskodawcę zapłatę ceny na określoną liczbę rat miesięcznych, wykonywana po dokonaniu dostawy towaru na rzecz kupującego, w ramach której to usługi Wnioskodawca dokonuje na rzecz kupującego następujących świadczeń; (i) prowadzi rozliczenia kupującego z Wnioskodawcą w związku z rozłożeniem zapłaty ceny na raty, (ii) weryfikuje i kontroluje stan rozliczeń kupującego z Wnioskodawcą w związku z rozłożeniem zapłaty ceny na raty, (iii) informuje kupującego o stanie rozliczeń z Wnioskodawcą w związku z rozłożeniem zapłaty ceny na raty, (iv) informuje kupującego o terminie płatności raty, podlega zwolnieniu od podatku od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.