Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/4511-27/16-4/MS1
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-03-21
Teza: Czy w przypadku udzielania pracownikowi nieoprocentowanej pożyczki na podstawie § 17 Regulaminu, różnica wynikająca z preferencyjnego oprocentowania tego typu pożyczki stanowi dla pracownika przychód ze stosunku pracy i czy podlega opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych, a co za tym idzie czy powoduje po stronie Wnioskodawcy wyliczenia pobrania i odprowadzania zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: fundusz-Zakładowy Fundusz  Świadczeń Socjalnych; odsetki; pożyczka; pożyczka-pożyczka nieoprocentowana; pracownik
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 12

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 21 grudnia 2015 r. (data wpływu 12 stycznia 2016 r.) uzupełnionym pismem z dnia 15 marca 2016 r. (data nadania 15 marca 2016 r., data wpływu 16 marca 2016 r.) na wezwanie Nr IPPB4/4511-27/16-2/MS1 z dnia 2 marca 2016 r. (data nadania 3 marca 2016 r., data doręczenia 8 marca 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika z tytułu udzielania pracownikom pożyczek z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12 stycznia 2016 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika z tytułu udzielania pracownikom pożyczek z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.

Z uwagi na braki formalne, pismem Nr IPPB4/4511-27/16-2/MS1 z dnia 2 marca 2015 r. (data nadania 3 marca 2016 r., data doręczenia 8 marca 2016 r.) tut. Organ wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia przedmiotowego wniosku poprzez przeformułowanie pytania podatkowego oraz przedstawienie własnego stanowiska do sformułowanego pytania.

Pismem z dnia 15 marca 2016 r. (data wpływu 16 marca 2016 r.) Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Na podstawie art. 8 ust. 2 Ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych oraz Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 14 marca 1994 r. w sprawie sposobu ustalania przeciętnej liczby zatrudnionych w celu naliczania odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w dniu 26 stycznia 2007r. w spółce Wnioskodawcy ustalono Regulamin Funduszu Świadczeń Socjalnych. W załączeniu tekst Regulaminu Funduszu Świadczeń Socjalnych. Pożyczki na cele mieszkaniowe udzielane są na podstawie § 17 Regulaminu, o następującej treści:

„ § 17.1. Pomoc finansowa na cele mieszkaniowe udzielana jest w formie pożyczek, których wysokość oraz oprocentowanie ustalane jest w umowie o udzielenie pożyczki zawartej pomiędzy Pracodawcą a uprawnionym pracownikiem. Podstawą udzielenia pomocy finansowej na cele mieszkaniowe będzie należycie umotywowany wniosek wraz z deklaracją zgody na potrącenie z wynagrodzenia sum stanowiących raty spłacanej pożyczki.1.  Prawa do zaciągnięcia pożyczki na cele mieszkaniowe nabywa pracownik po przepracowaniu w Sp. z o.o. 1 (jednego) roku.”

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy w przypadku udzielania pracownikowi nieoprocentowanej pożyczki na podstawie § 17 Regulaminu, różnica wynikająca z preferencyjnego oprocentowania tego typu pożyczki stanowi dla pracownika przychód ze stosunku pracy i czy podlega opodatkowaniu podatkiem od osób fizycznych, a co za tym idzie czy powoduje po stronie Wnioskodawcy wyliczenia pobrania i odprowadzania zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy.

Jak stwierdził Urząd Skarbowy w interpretacji z dnia 25 października 2004 r. udzielona pracownikowi z funduszu świadczeń socjalnych niskooprocentowana pożyczka - udzielona zgodnie z postanowieniami regulaminu korzystania ze środków funduszu świadczeń socjalnych - nie jest przychodem z nieodpłatnego świadczenia.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 omawianej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychód z innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych powstaje tylko wówczas gdy podatnik faktycznie otrzyma takie świadczenie. W tym przypadku przychodem jest różnica pomiędzy kwotą odsetek jakie by uzyskał pracodawca prowadzący działalność w zakresie udzielania kredytów (pożyczek) od udzielonego kredytu (pożyczki) według stawek ogólnie stosowanych dla tego rodzaju umów a kwotą, którą zapłaci pracownik - kredytobiorca (pożyczkobiorca). W sytuacji braku przepisów regulujących oprocentowanie pożyczek udzielanych na cele mieszkaniowe ze środków funduszu socjalnego, brak jest możliwości określenia przychodu po stronie pracownika. Wobec powyższego Wnioskodawca stoi na stanowisku, że preferencyjna wartość oprocentowania pożyczki nie stanowi dla pracownika przychodu na podstawie art. 12 ust. 1 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zatem nie powoduje po stronie Wnioskodawcy obowiązku wyliczenia, pobrania i odprowadzenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W świetle art. 10 ust. 1 pkt 1 przytoczonej ustawy źródłami przychodów jest stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Stosownie do treści art. 11 ust. 1 ww. ustawy – przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Stosownie do art. 12 ust. 1 ww. ustawy za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Użyte w tym przepisie sformułowanie „w szczególności” oznacza, że przepis zawiera tylko przykładowe wyliczenie przychodów, ze stosunku pracy, za które uważa się nie tylko wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne dokonane przez pracodawcę, ale również świadczenia, które przybrały postać rzeczy, wykonywania usług, bądź udostępniania rzeczy lub praw (czyli świadczenia nieodpłatne bądź częściowo odpłatne).

Z kolei art. 12 ust. 2 stanowi, że wartość pieniężną świadczeń w naturze przysługujących pracownikom na podstawie odrębnych przepisów ustala się według przeciętnych cen stosowanych wobec innych odbiorców - jeżeli przedmiotem świadczenia są rzeczy lub usługi wchodzące w zakres działalności pracodawcy, przy czym w świetle ust. 3 tegoż artykułu w przypadku innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych ich wartość pieniężną ustala się według zasad określonych w art. 11 ust. 2-2b.

Zgodnie z art. 11 ust. 2 ustawy wartość pieniężną świadczeń w naturze, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 2-2c, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.

Na podstawie art. 11 ust. 2a przytoczonej ustawy wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

*   jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców;

*   jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu;

*   jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku;

*   w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

Jeżeli świadczenia są częściowo odpłatne, przychodem podatnika jest różnica pomiędzy wartością tych świadczeń, ustaloną według zasad określonych w ust. 2 lub 2a, a odpłatnością ponoszoną przez podatnika (art. 11 ust. 2b).

Tak więc do przychodów ze stosunku pracy zalicza się nie tylko świadczenia rzeczowe czy pieniężne, ale również wartość świadczenia nieodpłatnego lub częściowo odpłatnego.

W myśl art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, zwane dalej „zakładami pracy”, są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakłady pracy, a w spółdzielniach pracy - wypłaty z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej.

Jak zaprezentowano w stanie faktycznym pożyczki udzielane będą z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych.

Zasady tworzenia przez pracodawcę Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych i zasady gospodarowania środkami tego funduszu, przeznaczonego na finansowanie działalności socjalnej organizowanej na rzecz osób uprawnionych określa ustawa z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 111).

Zgodnie z art. 2 pkt 1 ww. ustawy działalność socjalna to usługi świadczone przez pracodawcę na rzecz różnych form wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej, udzielanie pomocy materialnej, rzeczowej lub finansowej, a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określonych umową.

Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 przytoczonej ustawy przyznawanie ulgowych usług i świadczeń oraz wysokość dopłat z Funduszu uzależnia się od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej osoby uprawnionej do korzystania z Funduszu.

Zasady i warunki korzystania z usług i świadczeń finansowanych z Funduszu, z uwzględnieniem ust. 1, oraz zasady przeznaczania środków Funduszu na poszczególne cele i rodzaje działalności socjalnej określa pracodawca w regulaminie uzgodnionym z zakładowymi organizacjami związkowymi (przy czym jeżeli pracownicy danego pracodawcy nie są zrzeszeni w związku zawodowym, regulamin pracodawca uzgadnia z pracownikiem wybranym przez załogę do reprezentowania jej interesów ). Od pracodawcy więc zależy czy udzieli on pracownikowi zwrotnej, bezzwrotnej czy też preferencyjnej pożyczki na cele mieszkaniowe oraz w jakiej wysokości będzie ona oprocentowana.

Należy podkreślić, że samo udzielenie pożyczki przez zakład pracy nie stanowi przychodu dla pracownika. Ze swej istoty umowa pożyczki nakłada na pożyczającego obowiązek zwrotu tej samej ilości pieniędzy albo tej samej ilości rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Zgodnie bowiem z art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121), przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Skoro umowa pożyczki nakłada na pożyczającego obowiązek zwrotu tej samej ilości pieniędzy, zatem, z punktu widzenia podatku dochodowego od osób fizycznych kwota pożyczki jest świadczeniem zwrotnym; jak wynika z powyższej definicji powinna zostać zwrócona przez pożyczkobiorcę. Konsekwentnie sama pożyczka, jako taka nie stanowi dochodu podatkowego dla pożyczkobiorcy, ponieważ w wyniku jej udzielenia nie następuje stałe przysporzenie majątkowe dla pracownika. Jednakże brak określenia przez ustawodawcę w Kodeksie cywilnym odpłatności, jako koniecznego elementu pożyczki nie jest jednoznaczny z uzyskaniem przez pożyczkobiorcę przychodu z tytułu nienaliczonych i nieuiszczonych odsetek od udzielonej mu nieoprocentowanej pożyczki.

Jak wynika z wniosku przedmiotowe pożyczki udzielane będą na podstawie regulaminu, a zasady udzielania pożyczek i kwoty pożyczek będą jednolite dla wszystkich pracowników niezależnie od ich stażu, zatrudnienia czy stanowiska.

Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, że na gruncie przedstawionego zdarzenia przyszłego, w przypadku udzielania pracownikowi nieoprocentowanych pożyczek z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, wartość hipotetycznych odsetek nie będzie stanowiła przychodu tegoż pracownika w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym na Wnioskodawcy jako płatniku nie ciąży obowiązek poboru zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych z tego tytułu.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1Maja 10, 09-402 Płock.