Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/443-1114/13-2/KT
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-02-28
Teza: nabywane przez Spółkę usługi (import usług) związane z przeprowadzeniem publicznej oferty oraz wprowadzeniem akcji do obrotu giełdowego spełniają przesłanki wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy i korzystają ze zwolnienia od podatku
Słowa kluczowe: akcja; import-import usług; instrumenty-instrumenty finansowe; obrót; oferta-oferta publiczna; podatek-podatek od towarów i usług; usługi-usługi finansowe; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 19 listopada 2013 r. (data wpływu 5 grudnia 2013 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku importu usług związanych z obrotem instrumentami finansowymi **– jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 grudnia 2013 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku importu usług związanych z obrotem instrumentami finansowymi.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest polską spółką kapitałową, opodatkowaną na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podatkiem dochodowym od osób prawnych od całości osiąganych dochodów. Rok podatkowy Spółki jest tożsamy z rokiem kalendarzowym. Spółka jest zarejestrowanym polskim podatnikiem VAT czynnym.

Działalność gospodarcza Spółki obejmuje m.in. takie czynności jak: zarządzanie nieruchomościami, zagospodarowanie, wynajem, kupno i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek, zarządzanie nieruchomościami na zlecenie, wykonywanie robót ogólnobudowlanych w zakresie obiektów inżynierskich i budowlanych, działalność geodezyjną i poligraficzną, działalność polegającą na pośrednictwie finansowym, zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi i zbiorczym portfelem papierów wartościowych, działalność związaną z zarządzaniem holdingiem i inną działalność według KRS. W przeważającej części Spółka dokonuje czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Spółka dokonała w dniu 31 października 2013 r. sprzedaży części akcji spółki zależnej C. S.A. - w drodze oferty publicznej (dalej także jako „Oferta”), po uprzednim wprowadzeniu wszystkich akcji, zarówno tych sprzedawanych jak i pozostałych istniejących w czasie składania oferty, do obrotu na rynku podstawowym Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. („GPW”).

Dotychczasowe posiadanie rzeczonych akcji związane było wyłącznie z wykonywaniem praw właścicielskich. Na podstawie art. 14 Ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego „P., P. S.A. zobowiązana była do utworzenia spółek do prowadzenia działalności w zakresie kolejowych przewozów pasażerskich oraz kolejowych przewozów towarowych. Utworzenie C. S.A., jako spółki kolejowych przewozów towarowych, było właśnie realizacją tego obowiązku. P. S.A. objęła w C. S.A. całość akcji w zamian za wkład pieniężny i niepieniężny.

Sprzedaż akcji spółki C. S.A., odbywająca się w drodze oferty publicznej, przeprowadzona była z zachowaniem wszelkich wymogów przewidzianych prawem dla transakcji papierami wartościowymi na rynku regulowanym GWW.

Na okoliczność przygotowania i przeprowadzenia pierwszej oferty publicznej akcji, Spółka zawarła umowy z profesjonalnymi podmiotami (bankami inwestycyjnymi, domami maklerskimi i innymi instytucjami finansowymi, łącznie zwanymi „Menedżerami”), których działalność obejmuje m.in. obrót i pośrednictwo w zawieraniu transakcji finansowych, w tym na rynku regulowanym papierów wartościowych (w tym rynek regulowany GPW w Warszawie).

Rolą zatrudnionych przez Spółkę podmiotów było pozyskanie inwestorów w związku z ofertą skierowaną do inwestorów polskich (tzw. „Polska Oferta”) jak i ofertą skierowaną na rynki zagraniczne (tzw. „Oferta Międzynarodowa”) poprzez koordynację i współzarządzanie księgą popytu, a także czynności związane z przeprowadzeniem oferty. Na koordynację i budowę tzw. księgi popytu (pozyskiwania potencjalnych inwestorów) oraz skuteczne przeprowadzenie Oferty publicznej składało się szereg czynności, które łącznie, jako całość, polegały m.in. na: koordynacji procedury przeprowadzenia oferty i współpraca ze sprzedającym w tym zakresie, koordynacja prac związanych z oceną stanu spółki, której akcje mają podlegać sprzedaży, doradztwo w zakresie struktury oferty, doradztwo w sprawach harmonogramu, metod przeprowadzenia i zakresu oferty, koordynacja wszelkich działań związanych z relacjami inwestorskimi i publicznymi podejmowanymi w związku z ofertą, w tym współpraca z agencjami marketingowymi i PR zatrudnionymi przez Spółkę, pomoc w przygotowaniu projektów i materiałów marketingowych dotyczących oferty, doradztwo w przygotowaniu krajowej i międzynarodowej kampanii marketingowej na potrzeby oferty, organizacja spotkań z potencjalnymi inwestorami instytucjonalnymi w ramach budowania księgi popytu, analiza warunków rynkowych i wpływ nastrojów rynkowych na wartość oferty, doradztwo w strategii wyceny oferty, gwarantowanie oferty, wsparcie w przydziale akcji sprzedawanych oraz przekazywanie informacji na ten temat Spółce, dystrybucji międzynarodowego memorandum ofertowego do inwestorów instytucjonalnych, uczestnictwo w roadshow, nadto podmiot pełniący zadania oferującego miał brać udział w sporządzaniu podsumowania prospektu (w części dotyczącej warunków oferty) oraz rozdziału „Warunki Oferty”, obowiązki sponsora emisji na potrzeby oferty, obowiązki agenta ds. rozliczeń w stosunku do wypływów z oferty, pośrednictwo z składaniu wniosku o zatwierdzenie polskiego prospektu i innych dokumentów do Komisji Nadzoru Finansowego, przygotowanie projektów wniosków o dopuszczenie i wprowadzenie akcji sprzedawanych (i pozostałych) do obrotu na rynku podstawowym GPW.

Menedżerowie zostali upoważnieni do pozyskiwania nabywców akcji w Ofercie publicznej, tj. do podejmowania czynności w imieniu Spółki, które są niezbędne lub racjonalnie pożądane w celu właściwego przeprowadzenia Oferty. Menedżerowie zostali upoważnieni do dystrybucji pakietu ofertowego akcji w związku z oferowaniem i sprzedażą akcji.

Za powyższe czynności globalnych koordynatorów oraz współzarządzających księgą popytu, a także zadań oferującego, strony uzgodniły wynagrodzenie płatne odrębnie dla każdego z podmiotów wykonujących ww. zadania. W związku z realizacją umowy, tj. przygotowaniem i przeprowadzeniem publicznej oferty sprzedaży akcji, Spółka będzie zobligowana do zapłaty ww. wynagrodzenia m.in. na rzecz podmiotów nieposiadających siedziby na terytorium RP. W tej sytuacji Spółka będzie miała do czynienia z importem usług, tj. świadczeniem usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 Ustawy o VAT.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy w świetle przedstawionego stanu faktycznego i treści art. 43 ust. 1 pkt 41 Ustawy o VAT, istnieje możliwość zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług w przypadku importu usług, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie?

Stanowisko Wnioskodawcy:

Zdaniem Spółki, w świetle przedstawionego stanu faktycznego i treści art. 43 ust. 1 pkt 41 Ustawy o VAT, istnieje możliwość zastosowania zwolnienia z podatku od towarów i usług w przypadku importu usług, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy:

Zgodnie z treścią art. 43 ust.1 pkt 41 Ustawy o VAT, „zwalnia się od podatku (\`(...)\`) usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384 oraz z 2011 r. nr 106, poz. 622 i Nr 131, poz. 763), z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie.”

Przez instrumenty finansowe, o których mowa w powołanym przepisie, rozumie się papiery wartościowe oraz inne instrumenty finansowe niebędące papierami wartościowymi, które zostały szczegółowo wymienione w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (j.t. Dz.U. z 2010 r., Nr 211k, poz. 1384 z późn. zm. - dalej „u.o.p.w.”), zaś przez papiery wartościowe rozumie się m.in.: akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037, z późn. zm.), prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe, a także inne zbywalne prawa majątkowe powstające w wyniku emisji, inkorporujące uprawnienie do nabycia wymienionych uprzednio papierów wartościowych oraz prawa pochodne (art. 3 pkt 1 u.o.p.w.).

Powołana wyżej definicja instrumentów finansowych potwierdza, iż przedmiotem Oferty przedstawionej w stanie faktycznym niniejszego wniosku były akcje stanowiące instrumenty finansowe w rozumieniu ww. ustawy.

Zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 Ustawy o VAT nie jest stosowane do czynności ściągania długów, w tym faktoringu, usług doradztwa i usług w zakresie leasingu.

O obowiązkowym zwolnieniu przez państwa członkowskie Unii Europejskiej transakcji, łącznie z pośrednictwem, których przedmiotem są akcje, traktuje także art. 135 ust. 1 lit. f) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.U. UE.L. 2006. 347.1, - dalej jako „Dyrektywa”). Zwolnienie to nie dotyczy jedynie przechowywania i zarządzania akcjami.

Powyższe przepisy wskazują zatem, iż wszelkie transakcje/czynności mające za przedmiot instrumenty finansowe - tu akcje (np. sprzedaż, darowizna, zamiana), podlegają obowiązkowemu zwolnieniu z podatku od towarów i usług. Identycznie muszą być potraktowane czynności pośrednictwa do transakcji mających za przedmiot akcje.

W przedmiotowym stanie faktycznym, czynnością/transakcją, której przedmiotem były akcje, była ich sprzedaż w ofercie publicznej, zaś usługi związane z tą Ofertą, a polegające na pozyskaniu przez globalnych koordynatorów oraz współprowadzących księgę popytu inwestorów, to nic innego jak usługi pośrednictwa zmierzające do realizacji transakcji.

Pojęcie pośrednictwa nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa podatkowego, dlatego też zasadnym jest odwołanie się do potocznego rozumienia tego słowa. Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego PWN (wydanie internetowe), pośrednictwo to „działalność osoby trzeciej mająca na celu porozumienie się miedzy stronami lub załatwienie jakichś spraw dotyczących obu stron”, a także „kojarzenie kontrahentów w transakcjach handlowych”.

Pojęcie pośrednictwa było także przedmiotem rozważań polskich sądów administracyjnych oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE). Na przykład Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 26 stycznia 2007 r. (sygn. III SA/Wa 3996/06) wskazał, że: „przez usługi pośrednictwa (\`(...)\`) należy rozumieć zespół czynności, które mogą być zarówno czynnościami natury faktycznej, jak i prawnej, jeżeli w ich wyniku dojdzie do nawiązania stosunku prawnego (umownego) pomiędzy dostawcą towarów, a ich odbiorcą, w konsekwencji czego nastąpi dostawa towarów” (podkreślenie własne Wnioskodawcy).

Na uwagę zasługuje również wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I FSK 923/12, w którym Sąd poparł argumentację strony skarżącej i Sądu I instancji, iż istotą i celem pośrednictwa jest skojarzenie dwóch stron i doprowadzenie do zawarcia umowy, przy czym należy uczynić wszystko co niezbędne, aby do owego zawarcia umowy doszło, a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy.

Nadto NSA powołał się na wyrok TSUE. z dnia 21 czerwca 2007 r. w sprawie C-453/05 Volker Ludwig przeciwko Finanzamt Luckenwalde, gdzie TSUE stwierdził, że: „działalność pośrednictwa stanowi działalność polegającą na pośredniczeniu, która może obejmować między innymi wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej umowy, kontaktowanie się z drugą stroną i negocjowanie w imieniu i na rzecz klienta warunków świadczeń wzajemnyc, przy czym celem takiej działalności jest uczynienie wszystkiego co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści danej umowy.”

Odnosząc powyższe na grunt przedstawionego stanu faktycznego należy wskazać, że usługi nabywane przez Wnioskodawcę w związku z przygotowaniem i przeprowadzeniem oferty publicznej, polegające na koordynacji tego procesu, w tym budowy księgi popytu (tj. podjęciu szeregu czynności zmierzających do zainteresowania ofertą sprzedaży akcji, organizowaniem spotkań z inwestorami w kraju i za granicą, pomocy w wyborze inwestorów i innych czynności przedstawionych w stanie faktycznym), a zmierzającej do sprzedaży akcji, stanowią usługi pośrednictwa do transakcji, których przedmiotem są akcje. Wobec tego, usługi te powinny korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 Ustawy o VAT.

Powyższe implikuje też, że w przypadku nabycia rzeczonych usług od podmiotów nieposiadających siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, mamy do czynienia z importem usług zdefiniowanym w art. 2 pkt 9 Ustawy o VAT. To również oznacza, że nabywca owych usług pośrednictwa (tu Wnioskodawca) stanie się podatnikiem w stosunku do tychże usług na podstawie art. 17 Ustawy o VAT i tym samym będzie zobowiązany do rozliczenia podatku w kraju, według obowiązujących stawek lub z zastosowaniem przewidzianych prawem zwolnień.

Ponieważ zarówno Dyrektywa, jak i polskie przepisy Ustawy o VAT przewidują zwolnienie dla transakcji/usług, których przedmiotem są akcje, łącznie z usługami pośrednictwa w tym zakresie, nabycie usług przedstawionych przez Wnioskodawcę w stanie faktycznym będzie korzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług w Polsce.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów na terytorium kraju;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…). Natomiast, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (\`(...)\`).

Co do zasady, każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne, jednak w sytuacji, gdy jedna transakcja obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia kilka czynności, nie powinna być sztucznie dzielona dla celów określenia jej opodatkowania.

Czynnikiem wyróżniającym określoną czynność jako czynność usługową (usługę) jest przede wszystkim to, iż świadczenie tej czynności zmierza do bezpośredniego zaspokojenia określonej potrzeby zamawiającego. Na podstawie tej tezy można uznać, że wyodrębnianie z usługi świadczonej przez jeden podmiot poszczególnych jej elementów jako osobnych czynności nie jest poprawne, jeśli wszystkie one zmierzają do bezpośredniego zaspokojenia określonej potrzeby zamawiającego.

W niniejszej sprawie Wnioskodawca jest polską spółką kapitałową i zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym. Działalność gospodarcza Spółki obejmuje m.in. takie czynności jak: zarządzanie nieruchomościami, zagospodarowanie, wynajem, kupno i sprzedaży nieruchomości na własny rachunek, zarządzanie nieruchomościami na zlecenie, wykonywanie robót ogólnobudowlanych w zakresie obiektów inżynierskich i budowlanych, działalność geodezyjną i poligraficzną, działalność polegającą na pośrednictwie finansowym, zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi i zbiorczym portfelem papierów wartościowych, działalność związaną z zarządzaniem holdingiem i inną działalność według KRS. W przeważającej części Spółka dokonuje czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Spółka dokonała w dniu 31 października 2013 r. sprzedaży części akcji spółki zależnej w drodze oferty publicznej („Oferta”), po uprzednim wprowadzeniu wszystkich akcji do obrotu na rynku podstawowym Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie S.A. („GPW”). Sprzedaż akcji spółki zależnej przeprowadzona była z zachowaniem wszelkich wymogów przewidzianych prawem dla transakcji papierami wartościowymi na rynku regulowanym GPW.

Na okoliczność przygotowania i przeprowadzenia pierwszej oferty publicznej akcji, Spółka zawarła umowy z profesjonalnymi podmiotami (bankami inwestycyjnymi, domami maklerskimi i innymi instytucjami finansowymi, łącznie zwanymi „Menedżerami”), których działalność obejmuje m.in. obrót i pośrednictwo w zawieraniu transakcji finansowych, w tym na rynku regulowanym papierów wartościowych (w tym rynek regulowany GPW). Rolą zatrudnionych przez Spółkę podmiotów było pozyskanie inwestorów w związku z ofertą skierowaną do inwestorów polskich („Polska Oferta”) jak i ofertą skierowaną na rynki zagraniczne (tzw. „Oferta Międzynarodowa”) poprzez koordynację i współzarządzanie księgą popytu, a także czynności związane z przeprowadzeniem oferty. Za powyższe czynności globalnych koordynatorów oraz współzarządzających księgą popytu, a także zadań oferującego, strony uzgodniły wynagrodzenie płatne odrębnie dla każdego z podmiotów wykonujących ww. zadania. W związku z realizacją umowy, tj. przygotowaniem i przeprowadzeniem publicznej oferty sprzedaży akcji, Spółka będzie zobligowana do zapłaty ww. wynagrodzenia m.in. na rzecz podmiotów nieposiadających siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium RP.

Na tle przedstawionego opisu sprawy przedmiotem zapytania Wnioskodawcy jest możliwość zastosowania zwolnienia od podatku w przypadku ww. usług nabywanych od podmiotów zagranicznych.

Trzeba wskazać, że cyt. na wstępie art. 5 ustawy nie jest klasycznym katalogiem czynności będących przedmiotem opodatkowania, czyli zdarzeń lub sytuacji, których zaistnienie wiąże się z wystąpieniem określonych obowiązków prawnopodatkowych w zakresie podatku od towarów i usług, lecz jest katalogiem czynności, które są opodatkowane w Polsce, czyli od których należy rozliczyć podatek należny (lub w przypadku zwolnienia – zastosować zwolnienie). Różnica sprowadza się do tego, że przedmiotem opodatkowania VAT są wszelkie zdarzenia i sytuacje, z którymi przepisy podatkowe wiążą określone skutki, zaś opodatkowaniu podlegają jedynie niektóre z nich.

Zatem, w analizowanej sprawie należy w pierwszej kolejności ustalić miejsce świadczenia opisanych usług nabywanych przez Spółkę od podmiotów zagranicznych. Bowiem w przypadku świadczenia usług, bardzo istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dana usługa podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Natomiast, w myśl art. 28a ustawy, na potrzeby stosowania rozdziału „Miejsce świadczenia przy świadczeniu usług”:

1.  ilekroć jest mowa o podatniku – rozumie się przez to:
    1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
    2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2.  podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

Powołany art. 28a ustawy wprowadza zatem drugą definicję podatnika do ustawy o podatku od towarów i usług. Definicja ta ma zastosowanie tylko w przypadku ustalania miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według tej regulacji jest podmiot wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w art. 15 ust. 2 ustawy.

W sprawie będącej przedmiotem wniosku, zarówno Wnioskodawca jak i usługodawcy spełniają definicję podatnika, wskazaną w cytowanym art. 28a ustawy.

Zgodnie z zasadą ogólną wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.

Po dokonaniu analizy przedstawionych we wniosku informacji należy stwierdzić, że w opisanej sprawie wskazane w art. 28b ust. 1 ustawy zastrzeżenia nie będą miały zastosowania, zatem miejsce świadczenia nabywanych usług ustalane będzie na podstawie zasady ogólnej wyrażonej w tym przepisie.

Tym samym, miejscem świadczenia – a więc i miejscem opodatkowania – opisanych usług świadczonych na rzecz Spółki przez podmioty zagraniczne, stosownie do treści art. 28b ust. 1 ustawy, będzie miejsce, w którym usługobiorca posiada siedzibę, tj. Polska.

W myśl art. 2 pkt 9 ustawy, przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4.

Na mocy art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

1.  usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,
2.  usługobiorcą jest:
    *   w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b – podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4,
    *   w pozostałych przypadkach – podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.

Z przypadkiem importu usług wiąże się, co do zasady, obowiązek rozliczenia podatku przez nabywcę usługi. Tego rodzaju mechanizm (określany odwróconym mechanizmem poboru, ang. reverse charge) jest wprowadzony w celu uproszczenia rozliczeń podatkowych.

W świetle powyższych uwag należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie Spółka (usługobiorca), jako podatnik, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, zobowiązana będzie do rozpoznania obowiązku podatkowego i naliczenia podatku VAT z tytułu importu usług nabywanych od usługodawców (banków inwestycyjnych, domów maklerskich i innych instytucji finansowych) – podmiotów zagranicznych nieposiadających siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca działalności gospodarczej na terytorium Polski - zgodnie z obowiązującymi w kraju przepisami prawa podatkowego.

Na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3 i art. 129 ust. 1. Jednocześnie, na mocy art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednakże, zarówno w treści ustawy, jak i przepisów wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienia od podatku.

I tak, stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy, zwalnia się od podatku usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384 oraz z 2011 r. Nr 106, poz. 622 i Nr 131, poz. 763), z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie.

Zgodnie z art. 43 ust. 13 ustawy, zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41. Przepisu tego nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41 (art. 43 ust. 14 ustawy).

Natomiast, w myśl przepisu art. 43 ust. 15 ustawy, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13, nie mają zastosowania do:

1.  czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2.  usług doradztwa;
3.  usług w zakresie leasingu.

Ponadto, na podstawie art. 43 ust. 16 ustawy, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 41, nie ma zastosowania do usług dotyczących praw i udziałów odzwierciedlających:

1.  tytuł prawny do towarów;
2.  tytuł własności nieruchomości;
3.  prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;
4.  udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części;
5.  prawa majątkowe, których instrumentami są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku.

Spółka wskazała, że w związku ze sprzedażą akcji spółki zależnej (po wprowadzeniu akcji do obrotu na rynku podstawowym GPW) i związaną z tym koniecznością przygotowania i przeprowadzenia pierwszej oferty publicznej akcji, Spółka zawarła umowy z profesjonalnymi podmiotami (bankami inwestycyjnymi, domami maklerskimi i innymi instytucjami finansowymi), zajmującymi się obrotem i pośrednictwem w zawieraniu transakcji finansowych. Rolą zatrudnionych podmiotów było pozyskanie inwestorów w związku z ofertą skierowaną do inwestorów polskich oraz ofertą skierowaną na rynki zagraniczne poprzez koordynację i współzarządzanie księgą popytu, a także czynności związane z przeprowadzeniem oferty. Na koordynację i budowę tzw. księgi popytu (pozyskiwania potencjalnych inwestorów) oraz skuteczne przeprowadzenie oferty publicznej składało się szereg czynności, które łącznie, jako całość, polegały m.in. na: koordynacji procedury przeprowadzenia oferty i współpracy ze sprzedającym w tym zakresie, koordynacji prac związanych z oceną stanu spółki, której akcje mają podlegać sprzedaży, doradztwie w zakresie struktury oferty, w sprawach harmonogramu, metod przeprowadzenia i zakresu oferty, koordynacji wszelkich działań związanych z relacjami inwestorskimi i publicznymi podejmowanymi w związku z ofertą, w tym współpraca z agencjami marketingowymi i PR zatrudnionymi przez Spółkę, pomocy w przygotowaniu projektów i materiałów marketingowych dotyczących oferty, doradztwie w przygotowaniu krajowej i międzynarodowej kampanii marketingowej na potrzeby oferty, organizacji spotkań z potencjalnymi inwestorami instytucjonalnymi w ramach budowania księgi popytu, analizie warunków rynkowych i wpływu nastrojów rynkowych na wartość oferty, doradztwie w strategii wyceny oferty, gwarantowaniu oferty, wsparciu w przydziale akcji sprzedawanych oraz przekazywaniu informacji na ten temat Spółce, dystrybucji międzynarodowego memorandum ofertowego do inwestorów instytucjonalnych, uczestnictwie w roadshow; ponadto podmiot pełniący zadania oferującego miał brać udział w sporządzaniu podsumowania prospektu (w części dotyczącej warunków oferty) oraz rozdziału „Warunki Oferty”, wypełniać obowiązki sponsora emisji na potrzeby oferty, obowiązki agenta ds. rozliczeń w stosunku do wypływów z oferty, pośredniczyć z składaniu wniosku o zatwierdzenie polskiego prospektu i innych dokumentów do Komisji Nadzoru Finansowego, przygotować projekty wniosków o dopuszczenie i wprowadzenie akcjido obrotu na rynku podstawowym GPW.

Zatrudnione podmioty zostały upoważnione do pozyskiwania nabywców akcji w ofercie publicznej, tj. do podejmowania czynności w imieniu Spółki, które są niezbędne lub racjonalnie pożądane w celu właściwego przeprowadzenia oferty. Usługodawcy zostali upoważnieni do dystrybucji pakietu ofertowego akcji w związku z oferowaniem i sprzedażą akcji.

W związku z realizacją umowy, Spółka jest zobligowana do zapłaty wynagrodzenia na rzecz ww. podmiotów z tytułu przygotowania i przeprowadzenia publicznej oferty sprzedaży akcji.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są papiery wartościowe. Z przepisu art. 3 pkt 1 lit. a powyższej ustawy wynika, że ilekroć w ustawie jest mowa o papierach wartościowych – rozumie się przez to akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037, z późn. zm.), prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego.

Stosownie do art. 19 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej dokonywanie oferty publicznej i zbywanie papierów wartościowych na podstawie tej oferty, z wyjątkiem oferty publicznej, o której mowa w art. 7 ust. 3 pkt 4 i pkt 5 lit. c-e ustawy o ofercie publicznej, wymaga pośrednictwa firmy inwestycyjnej.

Zatem, w świetle wskazanych przepisów akcje są instrumentami finansowymi, o których mowa w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi.

W niniejszej sprawie, zarówno zakres przedmiotowej umowy, jak i opisane świadczenia wskazują, że usługa nabywana przez Wnioskodawcę jest usługą składającą się z wielu różnych czynności, które jednak powiązane są ze sobą w ścisły i funkcjonalny sposób. Usługa ta stanowi bowiem świadczenie złożone z wielu czynności, które wykonywane łącznie nadają całej tej usłudze oczekiwany przez nabywcę zakres i sens. Wszystkie czynności podejmowane w ramach usługi związanej z przeprowadzeniem publicznej oferty oraz wprowadzenia akcji do obrotu giełdowego będą realizowane kompleksowo, w ramach jednej umowy zawieranej z klientem.

Tym samym, nabywaną przez Spółkę usługę przygotowania i przeprowadzenia publicznej oferty sprzedaży akcji, na którą składają się różne czynności, należy traktować jako jedną usługę, która ma na celu wprowadzenie instrumentów finansowych do obrotu zorganizowanego. Należy więc uznać, że Spółka nabywa usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe.

Z opisu sprawy wynika zatem, że świadczona przez Wnioskodawcę usługa nie jest usługą przechowywania i zarządzania akcjami. Cały kompleks zadań realizowanych przez usługodawcę zmierza do wprowadzenia instrumentów finansowych Spółki do obrotu zorganizowanego.

W konsekwencji, w ocenie tut. Organu, opisane we wniosku usługi – mające na celu przygotowanie i przeprowadzenie publicznej oferty oraz wprowadzenie akcji do obrotu giełdowego, zaliczyć należy do usług pośrednictwa finansowego - tj. usług, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie o obrocie instrumentami finansowymi, z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usług pośrednictwa w tym zakresie.

Z uwagi na to, że wszystkie czynności realizowane są kompleksowo w ramach umowy zawartej z usługodawcą, wyłączenia ze zwolnienia od podatku, o których mowa w art. 43 ust. 13-14 ustawy nie znajdą w niniejszej sprawie zastosowania. Wyłączenia te dotyczą bowiem czynności polegających na świadczeniu odrębnych usług stanowiących element usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy. Opisane usługi nie zostały również wymienione w katalogu wyłączeń ze zwolnienia wymienionych w art. 43 ust. 15-16.

Zatem, nabywane przez Spółkę usługi związane z przeprowadzeniem publicznej oferty oraz wprowadzeniem akcji do obrotu giełdowego spełniają przesłanki wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy i korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Tym samym, stanowisko Wnioskodawcy uznaje się za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz – w przypadku zdarzenia przyszłego – stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.