Zmiana interpretacji indywidualnej
Sygnatura: DD6-033-49/SOH/PK-1655/10
Organ: Minister Finansów
Data wydania: 2012-05-28
Teza: zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych na poczęstunek podczas spotkań biznesowych z inwestorami lub kontrahentami, oraz na poczęstunek podczas szkoleń, narad pracowniczych oraz posiedzeń komitetów problemowych z udziałem wyłącznie pracowników Spółki
Słowa kluczowe: koszt-koszty uzyskania przychodów; poczęstunki; szkolenie; wydatek
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

Zmiana Interpretacji Indywidualnej

Na podstawie art. 14e ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.) Minister Finansów zmienia z urzędu jako częściowo nieprawidłową, interpretację indywidualną wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2009 r. znak: IPPB3/423-369/09-4/KK, w ten sposób, iż stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy (dalej: Spółka), przedstawione we wniosku z dnia 26 maja 2009 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych:

*   na poczęstunek (kawa, herbata, woda mineralna, napoje, ciastka, kanapki, usługi cateringowe) podczas spotkań biznesowych z inwestorami lub kontrahentami – **jest nieprawidłowe**,
*   na poczęstunek (kawa, herbata, woda mineralna, napoje, ciastka, kanapki, usługi cateringowe) podczas szkoleń, narad pracowniczych oraz posiedzeń komitetów problemowych z udziałem wyłącznie pracowników Spółki – **jest prawidłowe**.

Uzasadnienie

Spółka we wniosku z dnia 26 maja 2009 r. o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych wyjaśniła, że jest największym na rynku polskim i wiodącym w Europie Środkowo-Wschodniej przedsiębiorstwem specjalizującym się w przetwórstwie tworzyw sztucznych i produkcji wyrobów z PCV i PE. W ramach prowadzonej działalności w siedzibie Spółki, jej oddziałach a także w innych miejscach związanych z jej działalnością organizowane są spotkania biznesowe z inwestorami lub kontrahentami, szkolenia, narady pracownicze oraz komitety problemowe. W trakcie ww. spotkań zapewniany jest poczęstunek, m.in. w postaci kawy, herbaty, wody mineralnej, napojów, ciastek, kanapek czy lunchu przygotowywanego przez pracowników Spółki a w sporadycznych przypadkach przez firmy cateringowe.

W ocenie Spółki poczęstunki takie nie są wystawne ani okazałe, lecz stanowią przejaw podstawowych zasad obowiązującej kultury w kontaktach biznesowych, umożliwiając jednocześnie efektywną pracę podczas spotkań. Celem spotkań nie jest konsumpcja a omawianie wszelkich kwestii związanych z bieżącą i przyszłą działalnością Spółki.

W związku z tym Spółka zadała pytanie, czy wydatki na poczęstunek zapewniany podczas ww. spotkań, mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu ustawy z dnia 15 lutego1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U z 2011 r. Nr 74, poz. 397 z późn. zm.) – dalej: updop?

Zdaniem Spółki, stosownie do art. 15 ust. 1 updop - zgodnie z którym kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 – wszystkie poniesione koszty, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, są kosztami uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z przychodami lub służą zachowaniu albo zabezpieczeniu źródła przychodów Spółki.

Do katalogu wydatków wyłączonych z kategorii kosztów uzyskania przychodów ustawodawca, zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 28 updop zaliczył koszty reprezentacji. Aby zatem odpowiedzieć na to pytanie niezbędnym jest ustalenie zakresu znaczeniowego sformułowania „reprezentacja”, którym ustawodawca posługuje się w tym przepisie. W przepisach podatkowych nie zdefiniowano pojęcia „reprezentacja” jednak ww. pojęcie wielokrotnie stanowiło przedmiot interpretacji zarówno stanowiska organów podatkowych, doktrynie jak i orzecznictwie sądów administracyjnych. Np. w interpretacji z dnia 3 lutego 2009 r. znak: IPPB5/423-253/08-2/MW Minister Finansów stwierdził, że „Wydatki na reprezentację to koszty, jakie ponosi podatnik w celu wykreowania swojego pozytywnego wizerunku, uwypukleniu swojej zasobności, profesjonalizmu”. Zdaniem ekspertów „pojęcia określające reprezentację odnoszą się w sposób oczywisty do realiów życia społecznego, powszechnego odbioru zachowań – tego czy stanowią one rozpowszechniony standard, czy wykraczając poza ten standard, są uznawane za wyszukane i zwracające uwagę. Konieczne jest więc określenie powszechnie obowiązujących standardów zachowań w kontaktach handlowych. Obecnie zaoferowanie kontrahentowi podczas spotkania napoju lub słodyczy nie jest traktowane jako przejaw szczególnej okazałości, lecz jedynie zwykłych dobrych manier. Brak poczęstunku zostanie uznane za zachowanie poniżej obowiązujących standardów i pozostawi negatywne wrażenie u drugiej strony (Grzegorz Symotiuk Grant Thornton Frąckowiak w Gazeta Prawna 12 maja 2009 r. (nr 91).

Zdaniem Spółki w przedstawionym stanie faktycznym ponoszone wydatki nie mają charakteru reprezentacyjnego ponieważ nie są ponoszone w celu uwypuklenia zasobności Spółki czy też kreowania pozytywnego wizerunku, jak np. wizyta w ekskluzywnej restauracji, a wynikają z powszechnie obowiązujących standardów w kontaktach biznesowych.

W związku z tym, Spółka uważa, że ponoszone ww. wydatki nie mają charakteru wydatków związanych z reprezentacją w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 28 updop.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, działając z upoważnienia Ministra Finansów (na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770), w obowiązującym stanie prawnym stanowisko Spółki uznał za prawidłowe.

Po zapoznaniu się z aktami sprawy, Minister Finansów zważa, co następuje.

Zgodnie z art. 14e § 1 Ordynacji podatkowej, Minister Finansów może, z urzędu, zmienić wydaną interpretację ogólną lub indywidualną, jeżeli stwierdzi jej nieprawidłowość, uwzględniając w szczególności orzecznictwo sądów, Trybunału Konstytucyjnego lub Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Przepis ten nie zawiera ograniczeń czasowych, co oznacza, że jeśli stwierdzona zostanie nieprawidłowość, wydanej interpretacji indywidualnej, Minister Finansów może, z urzędu, zmienić ją w dowolnym czasie.

Zdaniem Ministra Finansów stanowisko Spółki zawarte we wniosku z dnia 26 maja 2009 r. w zakresie uznania za koszty uzyskania przychodów wydatków na poczęstunek proponowany podczas spotkań biznesowych z inwestorami lub kontrahenta jest nieprawidłowe.

Przy prawnopodatkowej ocenie zagadnienia, będącego przedmiotem wniosku Spółki należy mieć na uwadze, iż z dniem 1 stycznia 2007 r., mocą ustawy z dnia 21 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 217, poz. 1589) dokonana została zmiana przepisów w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie kosztów uzyskania przychodów z tytułu wydatków i kosztów reprezentacji.

Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami art. 16 ust. 1 pkt 28 updop, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kosztów reprezentacji, w szczególności poniesionych na usługi gastronomiczne, zakup żywności oraz napojów, w tym alkoholowych.

Wyłączając z kosztów podatkowych koszty reprezentacji, ustawa podatkowa nie definiuje terminu „reprezentacja”, ani też nie odsyła do innych przepisów prawa. Brak ustawowej definicji pojęcia „reprezentacja”, nie uprawnia jednak do dowolnego określania zakresu znaczeniowego tego terminu. Występujący w obrocie prawnym termin „reprezentacja”, wyrażający się w sposobie jego stosowania i rozumienia przez ustawodawcę, a także przez naukę i praktykę prawa, prowadzi jednak do wniosku, że termin ten w zakresie języka prawnego i prawniczego należy rozumieć jako „przedstawicielstwo, reprezentowanie czyichś interesów, występowanie w czyimś imieniu”, a nie „wystawność, okazałość, wytworność”. Dlatego też termin „reprezentacja” użyty w art. 16 ust. 1 pkt 28 updop należy rozumieć jako „przedstawicielstwo podatnika, działanie w jego imieniu, w jego interesie, na jego rzecz”, a nie jako „wystawność, wytworność, czy okazałość”.

Norma art. 16 ust. 1 pkt 28 updop nie zawiera żadnych wyjątków, tak odnoszących się do miejsca, w którym obowiązki przedstawicielstwa są realizowane, jak i do wystawności lub braku wystawności w zakresie nabywania usług gastronomicznych, zakupu żywności lub napojów. Należy zatem stwierdzić, że wydatki na wszelkiego tego typu usługi i artykuły, wiążące się z reprezentowaniem podatnika lub prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa, nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów – niezależnie od tego, czy usługi te i zakupione artykuły były wykorzystywane w kontaktach z kontrahentami w siedzibie przedsiębiorstwa (zakładu), czy też poza nią, por. wyrok NSA z 2012-01-25, sygn. akt II FSK 1445/10.

Podniesiona w uzasadnieniu wniosku Spółki kwestia dotycząca zwyczajowej powszechności częstowania kontrahentów handlowych napojami, słodyczami albo innymi posiłkami, a także wystawności oferowanego kontrahentowi poczęstunku w ogóle nie stanowi kryterium kwalifikowania wydatków jako reprezentacji, gdyż o takim charakterze decyduje związek z pełnieniem funkcji przedstawicielskich, rozumianych jako występowanie w imieniu podatnika, a nie okazałość lub wystawność sprawowania takiego przedstawicielstwa. Rozróżnienie wydatków związanych z reprezentacją na przeciętne, typowe i wystawne, okazałe nie ma żadnego uzasadnienia normatywnego.

Analogiczne stanowisko negujące kryterium „okazałości, wystawności” jako kryterium decydujące o uznaniu danego wydatku, np. na usługi gastronomiczne, zakup napojów za koszty reprezentacji prezentowane jest m.in. w wyrokach: WSA w Warszawie z dnia 2010-09-13, sygn. III SA/Wa 752/10, WSA w Kielcach z dnia 2010-04-15, sygn. akt I SA/Ke 202/10, WSA w Warszawie z dnia 2009-11-27, sygn. akt III SA/Wa 925/09.

Reasumując, wydatki na zakup żywności, napojów oraz usług gastronomicznych podawanych i świadczonych w trakcie spotkań z kontrahentami, niezależnie od miejsca podawania zakupionych artykułów żywnościowych i napojów oraz niezależnie od miejsca świadczenia zakupionych usług gastronomicznych, są kosztami reprezentacji, o której mowa w art. 16 ust. 1 pkt 28 updop i jako takie nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, że nieprawidłowe jest stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 26 maja 2009 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, w zakresie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup na potrzeby spotkań z klientami: ciastek, czekoladek i innych słodyczy, kanapek, kawy, herbaty, cukru, śmietanki, soków i wody mineralnej oraz wydatków na posiłki w lokalach gastronomicznych lub catering w miejscu spotkania podczas rozmów z kontrahentami.

W ocenie Ministra Finansów prawidłowe jest stanowisko Spółki zawarte we wniosku z dnia 26 maja 2009 r. w zakresie wydatków poniesionych na poczęstunek podczas szkoleń, narad pracowniczych oraz posiedzeń komitetów problemowych z udziałem wyłącznie pracowników Spółki.

Wydatków poniesionych przez Spółkę na poczęstunek serwowany własnym pracownikom nie należy kwalifikować do wydatków na reprezentację, podlegających wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 28 updop.

Należy podkreślić, że stosownie do art. 15 ust. 1 updop, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 updop. Wydatek podlega więc zaliczeniu, do kosztów podatkowych, jeżeli spełnia określone w art. 15 ust. 1 updop warunki, a zatem, m.in. jeżeli został poniesiony w celu osiągnięcia przychodów, czyli jego poniesienie ma lub może mieć wpływ na osiągane przez podatnika przychody oraz ma on związek z prowadzoną działalnością i jednocześnie nie został wymieniony w art. 16 ust. 1 updop.

Kosztami podatkowymi są również tzw. koszty pracownicze. Koszty te obejmują przede wszystkim wynagrodzenie zasadnicze, wszelkiego rodzaju nagrody, premie i diety oraz wydatki związane z podnoszeniem kwalifikacji zawodowych pracowników. Mogą również obejmować wydatki ponoszone na rzecz swoich pracowników w postaci poczęstunków serwowanych podczas szkoleń, narad pracowniczych oraz posiedzeń komitetów problemowych.

Tym samym wydatki poniesione na zakup kawy, herbaty, wody mineralnej, napojów, ciastek, kanapek oraz na zakup lunchów przygotowywanych przez pracowników Spółki a w sporadycznych przypadkach przez firmy cateringowe na poczęstunki serwowane podczas szkoleń, narad pracowniczych oraz posiedzeń komitetów problemowych wyłącznie z udziałem pracowników Spółki spełniają warunki, zakwalifikowania do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 updop.

Zmiana interpretacji indywidualnej dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zmienionej interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą zmianę interpretacji przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał zmianę interpretacji indywidualnej w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosi się (w dwóch egzemplarzach) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ustawy).