Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT2-3.4011.625.2022.5.IR
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2023-02-14
Teza: Obowiązki płatnika poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od wypłaty wspólnikowi cichemu.
Słowa kluczowe: spółki-spółka cicha
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Pobór podatku lub zaliczek na podatek przez płatników.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30a-ust. 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 30a-ust. 1-pkt 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 7-art. 41-ust. 4

**Interpretacja indywidualna –** **stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe**

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w zakresie:

· obowiązku płatnika poboru zryczałtowanego podatku dochodowego od otrzymanego przez wspólnika cichego wynagrodzenia (w tym zaliczek) – **jest prawidłowe,**

· momentu powstania przychodu z tytułu wypłat kapitałowych na rzecz wspólnika cichego – **jest nieprawidłowe.**

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

11 sierpnia 2022 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika. Wniosek został uzupełniony pismem złożonym 18 listopada 2022 r. oraz pismem złożonym 20 stycznia 2023 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego
-------------------------

Wnioskodawca (dalej również jako: „Spółka”) jest spółką kapitałową prawa handlowego prowadzącą w Polsce działalność gospodarczą. Spółka prowadzi działalność w zakresie usług szkoleniowych w obszarze przedsiębiorczości, zarządzania i marketingu (jako główny przedmiot działalności wskazano w KRS pozostałe pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane, PKD 85.59.B). W związku z zapotrzebowaniem na kapitał niezbędny do kontynuowania działalności Spółki musi ona pozyskiwać pieniądze ze źródeł zewnętrznych. Wnioskodawca zawarł w dniu … 2022 r. w … z osobą fizyczną (która nie prowadzi pozarolniczej działalności gospodarczej, zwaną dalej jako „Cichy Wspólnik”) umowę, na podstawie której Cichy Wspólnik zobowiązał się do wniesienia do przedsiębiorstwa Spółki wkładu pieniężnego w kwocie z góry ustalonej, celem sfinansowania wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego (dalej jako: „Projekt”). W zamian za wniesiony wkład Wnioskodawca uzyska udział w potencjalnych zyskach Spółki osiągniętych ze wspólnego przedsięwzięcia (Projektu) po otrzymaniu wkładu. Umowa pomiędzy Cichym Wspólnikiem a Spółką jest umową tzw. spółki cichej, zgodnie z którą pieniądze z wkładu zostaną przeznaczone na wspólne przedsięwzięcie gospodarcze. Umowa spółki cichej szczegółowo reguluje zasady podziału zysków z przedsięwzięcia pomiędzy Spółkę a Wnioskodawcę, wzajemne prawa i obowiązki stron oraz czas trwania przedsięwzięcia. Cichy Wspólnik wprost z umowy uzyskuje udział w potencjalnych zyskach Spółki z Projektu, ale nie będzie uczestniczyć w ewentualnych stratach ani nie będzie ponosić odpowiedzialności za jakiekolwiek zobowiązania Spółki. Cichy Wspólnik nie ma wynikających z umowy spółki cichej wpływów na podejmowane w ramach wspólnego przedsięwzięcia przez Spółkę działania gospodarcze.

Umowa została zawarta na czas oznaczony 18 miesięcy i może zostać wypowiedziana tylko w szczegółowo oznaczonych sytuacjach. Podstawowe zapisy zawartej umowy spółki cichej:

1\. Przedmiotem Umowy jest dokonanie przez Wnioskodawcę (Cichego Wspólnika) inwestycji w określonej kwocie (dalej: Kwota Inwestycji) w Projekt, w zamian za określony w Umowie udział w wynikających z niego zyskach.

2\. Umowa nie tworzy między stronami stosunku spółki cywilnej, o którym mowa w art. 860 Kodeksu cywilnego, ani stosunku spółki prawa handlowego, ani też nie daje Cichemu Wspólnikowi prawa do udziału w jakiejkolwiek części majątku Spółki.

3\. Poprzez zawarcie Umowy, Cichy Wspólnik nie uzyskuje uprawnienia do prowadzenia spraw Spółki, ani w ramach Projektu, ani w ramach pozostałej działalności Spółki.

4\. Cichy Wspólnik dokonuje inwestycji w Projekt jako osoba fizyczna nieprowadząca pozarolniczej działalności gospodarczej.

5\. Cichy Wspólnik zobowiązany jest do przekazania całej Kwoty Inwestycji w terminie 7 dni od dnia zawarcia Umowy, na rachunek bankowy Spółki.

6\. Kwota Inwestycji zostanie w całości przeznaczona na zakup reklam internetowych promujących Projekt.

7\. Dochody z Projektu (tj. przychody z Projektu, pomniejszone o koszty reklam i obciążeń publicznoprawnych związanych z Projektem), w okresie trwania Umowy, będą w pierwszej kolejności reinwestowane w zakup promujących go reklam internetowych, do wysokości analogicznej, do wcześniej wydatkowanej na ten budżet; kwota po tak dokonanej reinwestycji stanowi zysk, w którym udział bierze Cichy Wspólnik.

8\. Za wyjątkiem dwóch pierwszych pełnych miesięcy kalendarzowych od chwili wpłaty Kwoty Inwestycji, Cichemu Wspólnikowi przysługuje prawo do miesięcznych wypłat (miesięcznych zaliczek) udziału w zysku z tytułu Projektu w wysokości 15%.

9\. Zysk ten, oblicza się poprzez odjęcie od kwoty przychodów osiągniętych w danym miesiącu z tytułu Projektu, kosztu zakupów reklam internetowych promujących Projekt poniesionych w danym miesiącu, z uwzględnieniem pierwszeństwa wydatków na reinwestycję. Od tak obliczonego zysku oblicza się następnie 15% zaliczkę należną Cichemu Wspólnikowi. Zaliczka ta jest wypłacana Cichemu Wspólnikowi po pomniejszeniu o należne od niej zobowiązania publicznoprawne.

10\. Pierwsze wypłaty mają charakter zwrotu zaangażowanej w Projekt Kwocie Inwestycji.

11\. Spółka będzie pełniła funkcję płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych w stosunku do zysku wypłacanego Cichemu Wspólnikowi.

12\. Spółka udziela Cichemu Wspólnikowi gwarancji zwrotu Kwoty Inwestycji w terminie 12 miesięcy od dnia całkowitej jej wpłaty; Gwarancja ta oznacza, że w przypadku, gdyby wypłaty nie byłyby równe co najmniej Kwocie Inwestycji, Spółka w terminie 21 dni od dnia upływu wypłaci Cichemu Wspólnikowi kwotę różnicy.

13\. Spółka zobowiązana jest do prowadzenia szczegółowej ewidencji pozwalającej na identyfikację kosztów i przychodów dot. Projektu, w sposób przez siebie ustalony, umożliwiający odpowiednią alokację przychodów i kosztów, które są związane z Projektem, oraz przychodów i kosztów pozostałych, niezwiązanych z Projektem.

14\. W terminie 14 dni od dnia zakończenia każdego miesiąca, Spółka przedstawia Cichemu Wspólnikowi dane pozwalające na określenie kwot wypłat Cichemu Wspólnikowi.

15\. Cichemu Wspólnikowi przysługuje prawo do zgłoszenia zastrzeżeń dotyczących rozliczenia w terminie 5 dni od daty przedstawienia przez Spółkę danych pozwalających na określenie kwot wypłat; Brak wniesionego zastrzeżenia jest równoznaczne z akceptacją rozliczenia.

16\. Prawo kontroli Cichego Wspólnika nie obejmuje innych niż Projekt obszarów działalności prowadzonej przez Spółkę.

17\. Cichy Wspólnik zobowiązuje się do nieujawniania Informacji, które uzyskał od Spółki przy okazji zawierania oraz wykonywania Umowy.

18\. Umowa zostaje zawarta na czas określony 18 miesięcy i może być rozwiązana przed tym terminem jedynie w ściśle określonych przypadkach.

W uzupełnieniu wniosku złożonym 18 listopada 2022 r. wskazano, że wspólnik spółki cichej posiada nieograniczony obowiązek podatkowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT).

Wspólnik cichy jest akcjonariuszem innych spółek, w tym w podmiocie krajowym … Spółka Akcyjna oraz posiada akcje w podmiotach zagranicznych poprzez platformę ….

Wspólnik cichy nie stał się współwłaścicielem przedsiębiorstwa Wnioskodawcy.

W uzupełnieniu złożonym 20 stycznia 2023 r. wskazano, że:

a) z osobą, z którą została zawarta umowa spółki cichej – na moment zawarcia umowy spółki cichej – nie łączył Wnioskodawcę jakikolwiek stosunek prawny; na moment zawarcia umowy spółki cichej wspólnik cichy nie był też wspólnikiem Wnioskodawcy;

b) ze wspólnikiem cichym – na chwilę obecną – Wnioskodawcę nie łączy żaden stosunek prawny; na chwilę obecną wspólnik cichy nie jest też wspólnikiem Wnioskodawcy.

Pytania (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku):
----------------------------------------------------------

1\. Czy w opisanym wyżej stanie faktycznym, Wnioskodawca będzie płatnikiem zryczałtowanego podatku dochodowego, od otrzymanych przez Wspólnika Cichego wynagrodzeń (w tym zaliczek) stosownie do przepisów art. 41 ust. 4 ustawy o PIT, zgodnie z którym płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 29, art. 30 ust. 1 pkt 2, 4-5a, 13-16 oraz art. 30a ust. 1 pkt 1-11 oraz 11b-12 zastrzeżeniem ust. 4d, 5, 10, 12 i 21?

2\. Jeśli odpowiedź na pytanie wcześniejsze jest twierdząca, to czy Wnioskodawca jako płatnik ma ustalić, że moment powstania przychodu z wypłat kapitałowych na rzecz Wspólnika Cichego powstanie dopiero po spłacie Kwoty Inwestycji?

Państwa stanowisko w sprawie
----------------------------

Zdaniem Wnioskodawcy, przychody Cichego Wspólnika wynikające z procentowego udziału w zyskach Spółki dotyczących Projektu zgodnie z zasadami wynikającymi z zawartej umowy spółki cichej należy zakwalifikować do przychodów z kapitałów pieniężnych uregulowanych w art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. ustawy o PIT.

W ocenie Wnioskodawcy, dla prawidłowego zakwalifikowania przychodów Wspólnika Cichego do odpowiednich źródeł przychodów na gruncie ustawy o PIT jest ustalenie charakteru umowy spółki cichej. Da to możliwość stwierdzenia, czym są dochody wspólnika spółki cichej i na jakiej zasadzie powinny zostać opodatkowane.

Na gruncie prawa cywilnego obowiązuje zasada swobody umów przewidziana w art. 353(1) ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm., zwana dalej jako: „KC”). Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Z przedmiotowej zasady wynika możliwość zawierania tzw. „umów nienazwanych”, tj. nieuregulowanych w KC. Należy przy tym pamiętać, że treść dozwolonej umowy przez prawo wyznaczają postanowienia art. 56 i 58 KC. Zgodnie z art. 56 KC, czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, lecz również te, które wynikają z ustawy, z zasad współżycia społecznego i z ustalonych zwyczajów.

Z uwagi na brak ustawowych uregulowań umowy spółki cichej, niewymienienie jej ani w Kodeksie cywilnym ani w Kodeksie spółek handlowych należy stwierdzić, że umowa ta jest jedną z tzw. umów nienazwanych. Wnioskodawca zauważa, że o rodzaju zawartej umowy nie decyduje nadana jej przez strony nazwa, lecz treść złożonych przy jej zawieraniu oświadczeń woli oraz cel jaki przyświecał stronom. Funkcjonowanie spółki cichej opiera się na wniesieniu przez wspólnika cichego, dysponującego majątkiem rzeczowym lub finansowym, wkładu na rzecz drugiego wspólnika, prowadzącego przedsiębiorstwo lub inną działalność zarobkową we własnym imieniu. Wspólnik cichy w zamian za swój wkład uczestniczy w zyskach tej działalności, nie ujawniając się jednak na zewnątrz, nie mając też praw do majątku tej spółki. Udział wspólnika cichego nie prowadzi do utworzenia jakiegokolwiek rodzaju wspólnoty ze wspólnikiem – ani rzeczowej, ani majątkowej, ani osobowej. Wspólnik cichy nie odpowiada też za zobowiązania spółki wobec wierzycieli. Spółka taka jest po prostu odmianą umowy cywilnoprawnej dwóch stron.

Do istotnych elementów stosunku spółki cichej należą:

1) uczestniczenie w cudzym przedsiębiorstwie – strony dążą do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego,

2) wniesienie wkładu – wkład wspólnika cichego, który może być w formie zarówno pieniężnej, jak i niepieniężnej, staje się częścią majątku przedsiębiorcy,

3) wniesienie wkładu daje prawo do udziału w zysku – nie można wyłączyć wspólnika cichego od uczestnictwa w zyskach, można wyłączyć wspólnika cichego od strat,

4) wyłączenie osobistej odpowiedzialności wobec wierzycieli przedsiębiorcy,

5) wkład ma charakter zwrotny po zakończeniu lub wypowiedzeniu umowy spółki cichej.

Istota spółki cichej wyrażona jest w stosunku zobowiązaniowym łączącym wspólników (spółka wewnętrzna). Wspólnik cichy nie staje się współwłaścicielem majątku, do którego wniósł wkład, ani nie występuje w stosunkach zewnętrznych. Tytułem prawnym uzyskania korzyści majątkowej przez wspólnika cichego nie jest posiadany udział w kapitale przedsiębiorcy, lecz umowa cywilnoprawna. Nie ponosi on również odpowiedzialności za wspólne przedsięwzięcie. Ponieważ dopuszczalne jest stosowanie do umów nienazwanych przepisów o umowach nazwanych, wprost lub przez analogię, w zależności od celu umowy nienazwanej i podobieństwa tego celu do umowy nazwanej, właściwym jest potraktowanie wniesienia wkładu przez wspólnika cichego jako udzielenie pożyczki, jeżeli przedmiotem wkładu są pieniądze lub rzeczy oznaczone co do gatunku. Wskazuje na to analiza treści art. 720 § 1 KC. Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. Dokładnie właśnie takie cechy wykazuje wniesienie kapitału do spółki cichej. Przekazanie przedmiotu wkładu nie jest przychodem Spółki, a późniejszy jego zwrot nie stanowi dochodu cichego wspólnika – ma on zatem charakter przeniesienia na własność w obie strony dokładnie tak, jak to stanowi art. 720 KC. Spółka jest zobowiązana do zwrotu wniesionego wkładu w określonej w umowie wysokości równej wniesionemu wkładowi, co również wyczerpuje hipotezę normy prawnej wyrażonej w powyższym przepisie. Cechy te jednoznacznie wskazują, że mamy do czynienia z umową analogiczną do umowy pożyczki.

Za dochód osiągany z zainwestowania kapitału w ramach spółki cichej należy uznać udział w zysku Spółki jaki generowany jest z Projektu. Dochód ten ma w tym przypadku charakter zysków kapitałowych równoważnych dochodom z pożyczki. W ten sposób Spółka płaci Wspólnikowi Cichemu za możliwość użycia jego kapitału – jest to równoważne odsetkom od pożyczki, tylko ich wysokość nie jest określona jako procent od wniesionego wkładu, lecz jako procent od zysku Spółki. Konstrukcja wniesienia kapitału jako inwestycji zwrotnej i uzyskiwanie z tego tytułu dochodów stanowiących określony procent zysku jest najbardziej zbliżona do pożyczki. Co za tym idzie dochód uzyskiwany przez Cichego Wspólnika powinien zostać zakwalifikowany na gruncie podatku dochodowego do przychodów z kapitałów pieniężnych.

Przechodząc na płaszczyznę przepisów wskazać należy, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy PIT, przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa do udziału w zysku (udziału) oraz, z zastrzeżeniem ust. 1a, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku (udziału) są równe. Przy czym, zasady wyrażone w ust. 1 stosuje się odpowiednio do rozliczania kosztów uzyskania przychodów, wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów i strat (art. 8 ust. 2 pkt 1 tej ustawy).

Jednocześnie, ustawa o PIT nie zawiera legalnej definicji pojęcia „wspólnego przedsięwzięcia”. Pojęciu temu należy nadać szeroki zakres, przy czym cel takiego wspólnego przedsięwzięcia powinien być zarobkowy. Działalność wykonywana w ramach przedsięwzięcia może mieć każdy charakter, np. może to być działalność handlowa, produkcyjna, usługowa. Wspólne przedsięwzięcie powinno być ujęte w pewne normy organizacyjne. Nie muszą to być, jednakże ramy sztywne i zinstytucjonalizowane. Wystarczy, by pozwalały na sprawne przeprowadzenie przedsięwzięcia, osiąganie przychodów oraz rozliczenie zysków, przypadających każdemu z podmiotów w nim uczestniczących. Do „wspólnego przedsięwzięcia” należy zatem zaliczyć wskazaną w opisie zdarzenia przyszłego Umowę spółki cichej. Powyższa regulacja art. 8 ustawy o PIT jest realizacją zasady, że uzyskane we wspólnym przedsięwzięciu przychody oraz poniesione koszty uzyskania przychodów podlegają rozliczeniu u wspólników proporcjonalnie do ich udziałów w zyskach tego przedsięwzięcia. Oznacza to, że przychody i koszty uzyskania przychodów uzyskiwane w ramach umowy spółki cichej stanowiącej wspólne przedsięwzięcie Wspólnika Cichego oraz Wnioskodawcy/Spółki, winny zostać opodatkowane zgodnie z art. 8 ustawy o PIT.

Zatem, przychody i koszty osiągane przez Spółkę po zawarciu umowy spółki cichej będą przypadać na Spółkę i na Wspólnika Cichego w takiej proporcji, jaką ustalono w umowie spółki cichej (w ramach Projektu). Tak wyliczony zysk będzie dopiero przypisywany pod względem podatkowym do Spółki i do Wspólnika Cichego i przez nich oddzielnie opodatkowywany. Spółka rozliczy się podatkiem dochodowym od osób prawnych natomiast w przypadku, gdy Wspólnik Cichy wniósł do tej Spółki wkład pieniężny, który nie jest związany z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą, wówczas przychód z tytułu uczestnictwa w spółce cichej należy zakwalifikować jako przychód z tytułu odsetek od pożyczek.

Zgodnie bowiem z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o PIT – jednym ze źródeł przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c).

Natomiast art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT precyzuje, że za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się odsetki od pożyczek.

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania, należy stwierdzić, że w sytuacji gdy wspólnikiem cichym wnoszącym wkład pieniężny jest osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej bądź osoba fizyczna, której wkład do spółki cichej nie ma związku z prowadzoną działalnością gospodarczą (tj. zawarła umowę spółki cichej poza prowadzoną działalnością gospodarczą), przychód z tytułu udziału w zyskach spółki zakwalifikować należy jako przychód z kapitałów pieniężnych z uwagi na analogię do sytuacji przewidzianej w art. 720 KC.

W myśl art. 30a ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT, od uzyskanych dochodów (przychodów) pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a, z odsetek od pożyczek, z wyjątkiem gdy udzielanie pożyczek jest przedmiotem działalności gospodarczej. Przy czym zryczałtowany podatek, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4 oraz pkt 6, 8 i 9, pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 5 pkt 1 i 4, ust. 5a, 5d i 5e (art. 30a ust. 6 ww. ustawy).

W niniejszej sprawie należy wskazać, że przychodów z uzyskanych odsetek od pożyczek nie łączy się z przychodami z innych źródeł.

Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawiony stan faktyczny stwierdzić należy, że przychód Wspólnika Cichego z tytułu uczestnictwa w spółce cichej należy zakwalifikować do przychodów z kapitałów pieniężnych, tj. odsetek od pożyczek, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT.

Podstawą opodatkowania w tym przypadku jest przychód, który nie podlega pomniejszeniu o koszty jego uzyskania. Przy czym przychód ten podlega opodatkowaniu 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym, zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT. Przychodem dla Wspólnika Cichego jest dochód uzyskany od Spółki wynikający z procentowego udziału w zysku Spółki określonego w umowie spółki cichej. W tym miejscu należy zaznaczyć, że Wspólnik Cichy nie będzie zobowiązany do uiszczenia podatku samodzielnie. Zryczałtowany podatek dochodowy, od otrzymanych przez Wspólnika Cichego wynagrodzeń (w tym zaliczek) odprowadzany będzie za pośrednictwem płatnika/Spółki, której obowiązki w tym zakresie reguluje przepis art. 41 ust. 4 ustawy o PIT, zgodnie z którym płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 29, art. 30 ust. 1 pkt 2, 4-5a, 13-16 oraz art. 30a ust. 1 pkt 1-11 oraz 11b-12, zastrzeżeniem ust. 4d, 5, 10, 12 i 21. Stanowisko takie zostało potwierdzone m.in. w interpretacji indywidualnej z 12 lipca 2021 r. wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej znak: 0113-KDIPT2-3.4011.399.2021.1.SJ.

Zdaniem Wnioskodawcy, dopiero po spłacie zainwestowanych środków (Kwota Inwestycji) Wspólnikowi Cichemu wypłaty dokonywane na jego rzecz będą traktowane jako zyski kapitałowe, od których Spółka będzie pobierać zryczałtowany podatek.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest w części prawidłowe, a w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zasadę swobody umów przewiduje art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.). W myśl ww. przepisu:

Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Z zasady tej wynika możliwość zawierania tzw. „umów nienazwanych”, tj. nieuregulowanych w ww. Kodeksie. Należy przy tym pamiętać, że treść dozwolonej umowy przez prawo wyznaczają postanowienia art. 56 i 58 Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 56 ww. Kodeksu:

Czynność prawna wywołuje nie tylko skutki w niej wyrażone, lecz również te, które wynikają z ustawy, z zasad współżycia społecznego i z ustalonych zwyczajów.

Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, że na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy. Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego. Jeżeli nieważnością jest dotknięta tylko część czynności prawnej, czynność pozostaje w mocy co do pozostałych części, chyba że z okoliczności wynika, że bez postanowień dotkniętych nieważnością czynność nie zostałaby dokonana (art. 58 § 1-3 Kodeksu cywilnego).

Z uwagi na brak ustawowych uregulowań umowy spółki cichej należy stwierdzić, że umowa ta jest jedną z tzw. umów nienazwanych. Należy przy tym zauważyć, że o rodzaju zawartej umowy nie decyduje nadana jej przez strony nazwa, lecz treść złożonych przy jej zawieraniu oświadczeń woli. Funkcjonowanie spółki cichej opiera się na wniesieniu przez wspólnika cichego, dysponującego majątkiem rzeczowym lub finansowym, wkładu (niekiedy w postaci wkładu własnej pracy) na rzecz drugiego wspólnika, prowadzącego przedsiębiorstwo lub inną działalność zarobkową we własnym imieniu. Wspólnik cichy w zamian za swój wkład uczestniczy w zyskach tej działalności, nie ujawniając się jednak na zewnątrz, nie mając też praw do majątku tej spółki. Udział wspólnika cichego nie prowadzi do utworzenia jakiegokolwiek rodzaju wspólnoty ze wspólnikiem − ani rzeczowej, ani majątkowej, ani osobowej. Wspólnik cichy nie odpowiada też za zobowiązania spółki wobec wierzycieli. Spółka taka jest po prostu odmianą umowy cywilnoprawnej dwóch stron.

Do istotnych elementów stosunku spółki cichej należą:

· uczestniczenie w cudzym przedsiębiorstwie (strony dążą do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego),

· wniesienie wkładu (wkład wspólnika cichego, który może być w formie zarówno pieniężnej, jak i niepieniężnej, staje się częścią majątku przedsiębiorcy),

· wniesienie wkładu daje prawo do udziału w zysku (nie można wyłączyć wspólnika cichego od uczestnictwa w zyskach − inaczej jest w odniesieniu do strat),

· wyłączenie osobistej odpowiedzialności (wobec wierzycieli przedsiębiorcy).

Istota spółki cichej wyczerpuje się w stosunku zobowiązaniowym łączącym wspólników (spółka wewnętrzna). Wspólnik cichy nie staje się współwłaścicielem majątku, do którego wniósł wkład, ani nie występuje w stosunkach zewnętrznych. Tytułem prawnym uzyskania korzyści majątkowej przez wspólnika cichego nie jest posiadany udział w kapitale przedsiębiorcy, lecz umowa cywilnoprawna.

Ponieważ dopuszczalne jest stosowanie do umów nienazwanych przepisów o umowach nazwanych, wprost lub przez analogię, w zależności od celu umowy nienazwanej i podobieństwa tego celu do umowy nazwanej, właściwym jest potraktowanie wniesienia wkładu jako udzielenie pożyczki jeżeli przedmiotem wkładu są pieniądze lub rzeczy oznaczone co do gatunku – na co wskazuje treść art. 720 Kodeksu cywilnego.

Przekazanie przedmiotu wkładu i późniejszy jego zwrot nie stanowi dochodu wspólnika cichego. Za dochód taki należy uważać jedynie udział w zysku przedsiębiorcy.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jednym ze źródeł przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)-c).

Natomiast art. 17 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy precyzuje, że:

Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się odsetki od pożyczek.

Jeżeli więc wspólnikiem spółki cichej jest osoba fizyczna, która wniosła do tej spółki wkład pieniężny, który nie jest związany z prowadzoną przez tę osobę działalnością gospodarczą, wówczas przychód z tytułu uczestnictwa w spółce cichej należy zakwalifikować jako przychód z tytułu odsetek od pożyczek.

Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawione zdarzenie przyszłe, przychód z tytułu uczestnictwa w spółce cichej należy zakwalifikować do przychodów z kapitałów pieniężnych, tj. odsetek od pożyczek, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wątpliwości Państwa budzi kwestia czy będą Państwo płatnikiem zryczałtowanego podatku dochodowego, od otrzymanego przez Wspólnika Cichego wynagrodzenia (w tym zaliczek) stosownie do przepisów art. 41 ust. 4 ww. ustawy.

Zgodnie z treścią art. 30a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od uzyskanych dochodów (przychodów) pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy, z zastrzeżeniem art. 52a, z odsetek od pożyczek, z wyjątkiem gdy udzielanie pożyczek jest przedmiotem działalności gospodarczej.

Stosownie do art. 30a ust. 6 ww. ustawy, zryczałtowany podatek, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4 oraz pkt 6, 8 i 9, pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 5 pkt 1 i 4, ust. 5a, 5d i 5e.

W myśl art. 41 ust. 4 ww. ustawy:

Płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 29, art. 30 ust. 1 pkt 2, 4-5a, 13-16 oraz art. 30a ust. 1 pkt 1-11 oraz 11b-13, z zastrzeżeniem ust. 4d, 5, 10, 12 i 21.

Stosownie do treści art. 42 ust. 1 ww. ustawy:

Płatnicy, o których mowa w art. 41, przekazują kwoty pobranych zaliczek na podatek oraz kwoty zryczałtowanego podatku w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki (podatek) - na rachunek urzędu skarbowego, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika wykonuje swoje zadania, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby. Jednakże w przypadku gdy podatek został pobrany zgodnie z art. 30a ust. 2a, płatnicy, o których mowa w art. 41 ust. 10, przekazują kwotę tego podatku na rachunek urzędu skarbowego, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania.

Zgodnie z art. 42 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

W terminie do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym płatnicy, o których mowa w art. 41, są obowiązani przesłać do urzędu skarbowego, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika wykonuje swoje zadania, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby, roczne deklaracje, według ustalonego wzoru. Jednakże roczne deklaracje dotyczące podatku pobranego zgodnie z art. 30a ust. 2a płatnicy, o których mowa w art. 41 ust. 10, przesyłają do urzędu skarbowego, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonuje swoje zadania. Przepis art. 38 ust. 1b stosuje się odpowiednio.

Na Państwu jako wypłacającym wspólnikowi cichemu wynagrodzenie (w tym zaliczki) ciążą obowiązki płatnika wynikające z przytoczonych wyżej przepisów art. 41 ust. 4, art. 42 ust. 1, a więc obowiązek pobrania i odprowadzenia do urzędu skarbowego 19% zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych, o którym mowa w art. 30a ust. 1 pkt 1 ustawy, oraz przesłania rocznej deklaracji o zryczałtowanym podatku dochodowym (PIT-8AR), o której mowa w art. 42 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wobec powyższego Państwa stanowisko należało w tym zakresie uznać za prawidłowe.

Odnosząc się do wątpliwości czy Spółka może jako płatnik ustalić, że moment powstania przychodu z wypłat kapitałowych na rzecz Wspólnika Cichego powstanie dopiero po spłacie Kwoty Inwestycji należy stwierdzić, że momentem, w którym odsetki od pożyczek stają się przychodem jest moment otrzymania odsetek.

Jak bowiem wynika z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodami są m.in. otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze.

Zatem, nieprawidłowe jest Państwa stanowisko, że dopiero po spłacie zainwestowanych środków (Kwota Inwestycji) Wspólnikowi Cichemu – wypłaty dokonywane na jego rzecz będą traktowane jako zyski kapitałowe, od których Spółka będzie pobierać zryczałtowany podatek.

Jednocześnie należy zauważyć, iż organ podatkowy nie jest właściwy do interpretowania umów zawartych między stronami.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
-------------------------------------

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Tutejszy Organ podkreśla, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku – nie prowadzi postępowania dowodowego. Postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Organ nie prowadzi postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych okoliczności wyraża swoje stanowisko, które zawsze musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnił się od występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie Państwa chroniła w zakresie rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
-------------------------------------------

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.). Aby interpretacja mogła pełnić funkcję ochronną: Państwa sytuacja musi być zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i muszą się Państwo zastosować do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Mają Państwo prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.).