Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-1165/14/IL
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2015-03-19
Teza: Skutki podatkowe odpracowania zobowiązań czynszowych.
Słowa kluczowe: czynsz; lokal; przychód; zadłużenie; świadczenie-świadczenie wzajemne
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dniu 10 grudnia 2014 r. (data wpływu 22 grudnia 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpracowania zobowiązań czynszowych - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 22 grudnia 2014 r. został złożony wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpracowania zobowiązań czynszowych.

We wniosku tym przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca (..) jako spółka komunalna zarządza i administruje zasobem mieszkaniowym Gminy. Wielu najemców gminnych lokali mieszkalnych zalega z płatnością na rzecz Gminy czynszu. Najemcy mają także trudności z płaceniem bieżących należności czynszowych. W związku z tym Wnioskodawca, w celu zmniejszenia zadłużenia czynszowego, lub odpowiednio ułatwienia jego bieżącej zapłaty, zamierza wprowadzić możliwość odpracowania zaległego czynszu. Podobnie najemcy mogliby odpracowywać należny bieżący czynsz. Odpracowanie zaległego i bieżącego czynszu nastąpiłoby na podstawie podpisanego przez Wnioskodawcę jako wynajmującego oraz najemcę aneksu do umowy najmu. Aneks ten określać będzie rodzaj, rozmiar (zakres) czynności świadczonych przez najemcę (dłużnika) oraz jej wartość. Ponadto aneks zawierać będzie zapis, że uiszczenie zaległego, lub odpowiednio bieżącego czynszu będzie mieć formę świadczenia niepieniężnego (odpracowania, którego wartość zostanie ustalona przez strony).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

Czy wartość świadczenia rzeczowego w postaci odpracowanego czynszu, jest przychodem w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w konsekwencji podlega opodatkowaniu tym podatkiem ?

Czy w przypadku odpracowania przez najemcę zaległego lub bieżącego czynszu, w zależności od danego przypadku, po stronie Wnioskodawcy powstanie obowiązek wystawienia informacji PIT-8C?

Zdaniem Wnioskodawcy wartość świadczenia rzeczowego w postaci odpracowanego czynszu nie jest przychodem w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 659 § 2 w związku z art. 680 Kodeksu cywilnego czynsz za najem lokalu mieszkalnego może zostać oznaczony także w świadczeniach innego rodzaju. Zgodnie z zasadą swobody umów - art. 3531 Kodeksu cywilnego, strony umowy najmu w myśl ww. art. 659 § 2 Kodeksu cywilnego, mogą ustalić w umowie najmu, że czynsz będzie uiszczany w formie pracy. Strony mogą określić w umowie (lub w aneksie do umowy) pracę jako świadczenie rzeczowe, tak aby odpowiadała wartości czynszu co do zasady wyrażonemu w pieniądzach. Przy takim zapisie odpracowanie traktowane jest jako forma zapłaty - w zależności od konkretnego przypadku - czynszu zaległego, lub bieżącego na rzecz wynajmującego.

W konsekwencji zasadnym jest stwierdzenie, iż wynagrodzenie należne najemcy z tytułu pracy wykonywanej w ramach odpracowania, stanowi w istocie wynagrodzenie wynajmującego z tytułu czynszu, w związku z czym najemca nie uzyskuje żadnej korzyści majątkowej - nie dochodzi do powiększenia jego majątku.

Na gruncie prawa cywilnego takie rozwiązanie przewiduje art. 453 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa.

W świetle powyższego uznać należy, iż u najemcy nie powstaje przychód, a w konsekwencji także obowiązek podatkowy w podatku dochodowym. Jednocześnie po stronie Wnioskodawcy nie powstaje obowiązek wystawienia dla najemcy informacji PIT-8C.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z ogólną zasadą sformułowaną w art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 20 ust. 3 i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca (.. ) jako spółka komunalna zarządza i administruje zasobem mieszkaniowym Gminy. Wielu najemców gminnych lokali mieszkalnych zalega z płatnością na rzecz Gminy czynszu. Najemcy mają także trudności z płaceniem bieżących należności czynszowych. W związku z tym Wnioskodawca, w celu zmniejszenia zadłużenia czynszowego, lub odpowiednio ułatwienia jego bieżącej zapłaty, zamierza wprowadzić możliwość odpracowania zaległego czynszu. Podobnie najemcy mogliby odpracowywać należny bieżący czynsz. Odpracowanie zaległego i bieżącego czynszu nastąpiłoby na podstawie podpisanego przez wnioskodawcę jako wynajmującego oraz najemcę aneksu do umowy najmu. Aneks ten określać będzie rodzaj, rozmiar (zakres) czynności świadczonych przez najemcę (dłużnika) oraz jej wartość. Ponadto aneks zawierać będzie zapis, że uiszczenie zaległego, lub odpowiednio bieżącego czynszu będzie mieć formę świadczenia niepieniężnego (odpracowania, którego wartość zostanie ustalona przez strony).

W myśl postanowień art. 659 § 1 i § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121) przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nie oznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz. Czynsz może być oznaczony w pieniądzach lub w świadczeniach innego rodzaju.

Z powyższego wynika, że wynajmujący jest zobowiązany do zapłaty czynszu najemcy, przy czym zapłata może być oznaczona w świadczeniach innego rodzaju niż pieniądze.

Zgodnie z brzmieniem art. 453 (zdanie pierwsze) Kodeksu cywilnego jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa.

Jest to instytucja prawna zwana datio in solutum (świadczenie zamiast wykonania). Celem niniejszego jest wygaśnięcie istniejącego pomiędzy stronami zobowiązania (w tym przypadku do zapłaty czynszu) poprzez spełnienie przez dłużnika świadczenia innego niż określone w treści pierwotnej umowy. Zobowiązanie wówczas wygasa tak, jakby wygasło przez zwykłe wykonanie (np. przez zapłatę uzgodnionej pierwotnie kwoty), przy czym konieczną przesłanką wygaśnięcia zobowiązania – poza umową stron – jest rzeczywiste dokonanie świadczenia przez dłużnika.

Przechodząc do podatkowych aspektów opisanych czynności, stwierdzić należy, że spłaty istniejących długów są dla dłużnika obojętne podatkowo, nie można bowiem z faktu świadczenia pracy w zamian za wygaśnięcie ciążącego na dłużniku zobowiązania wywieść, że dłużnik uzyskuje przychody, o których mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Reasumując, mając na uwadze zdarzenie przyszłe przedstawione we wniosku należy stwierdzić, iż na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, odpracowanie przez najemcę zaległego lub bieżącego czynszu nie będzie skutkowało powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, a co za tym idzie, Wnioskodawca nie będzie miał obowiązku wystawienia informacji PIT-8C.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.