Informacja Ministerstwa Finansów przekazywana do mediów na zapytania dziennikarzy
Organ: Ministerstwo Finansów
Data wydania: 2021-11-10
Teza: Rozliczenie składki zdrowotnej za grudzień 2021 r.
Słowa kluczowe: Polski Ład; składki-składki na ubezpieczenie zdrowotne
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Podstawa obliczenia i wysokość podatku.-Odliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6-art. 27b

**Pytanie od dziennikarza:**

Proszę o odpowiedź na pytanie, w jaki sposób nastąpi rozliczenie składki zdrowotnej za grudzień 2021 r., opłacanej przez przedsiębiorców w styczniu 2020 r. Czy będzie ona podlegać rozliczeniu na zasadach dotychczasowych, a wiec z możliwością odliczenia składki zdrowotnej od podatku tak, jak było to do tej pory, czy ze względu na płatność w styczniu tej składki od podatku za rok 2021 nie będzie już można odliczyć.

**Odpowiedź:**

Panie Redaktorze,

przepisy wdrażające podatkowe założenia Polskiego Ładu, od 1 stycznia 2022 roku wyłączają możliwość odliczania od podatku dochodowego opłaconej przez przedsiębiorcę w roku podatkowym składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Oznacza to, że składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacona przez przedsiębiorcę w styczniu 2022 roku za grudzień 2021 roku nie będzie podlegała odliczeniu na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2021 r., tj. na zasadach określonych w art. 27b ustawy PIT. Dla celów odliczenia składki zdrowotnej od podatku dochodowego istotna jest data opłacenia składki, a nie okres składkowy, którego dotyczy opłacana składka.

Warto dodać, że z tego względu, składka zdrowotna opłacona w styczniu 2021 r. za grudzień 2020 r. podlega odliczeniu w 2021 r.

**Pytanie od dziennikarza:**

Mamy sytuację, kiedy składkę za grudzień 2021 r. zapłacę w grudniu 2021 r. – czy wówczas ta 12 składka za rok 2021 również będzie podlegać odliczeniu od podatku. Zgodnie z przepisami bowiem, termin płatności jest DO 10 dnia miesiąca przypadającego po miesiącu, a więc nie ma przeciwwskazań, aby przedsiębiorca składkę za grudzień 2021 r. zapłacił jeszcze w grudniu 2021.

Poza tym pojawia się jeszcze jedno pytanie – skoro składki odlicza się w roku, w którym składkę się opłaciło (a nie za okres, za który jest ona należna), to czy przedsiębiorca może dodatkowo wpłacić w grudniu 2021 r., poza składkami należnymi (czyli za listopad, zgodnie z kalendarzem wpłat, oraz dodatkowo za grudzień) wpłacić np. 5 tys. zł na poczet składek w roku 2022 i te pieniądze odliczyć? ZUS zazwyczaj traktuje nadpłaconą składkę w ten sposób, że zalicza ją na poczet składek w kolejnych miesiącach (w rezultacie nie trzeba płacić w tych miesiącach, które obejmuje nadpłata).

**Odpowiedź:**

Panie Redaktorze,

odliczenie składki zdrowotnej od podatku dochodowego determinuje jej opłacenie zgodnie z przepisami o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Przedsiębiorca, który zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, opłaci w grudniu 2021 r. składkę za grudzień 2021 r., może tę składkę odliczyć od podatku dochodowego za 2021 r., na zasadach określonych w art. 27b ustawy PIT.

Odliczenie od podatku dochodowego kwoty wpłaconej w grudniu 2021 r. na poczet składek w roku 2022 również należy rozpatrywać w kontekście zgodności takiej wpłaty z przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Z informacji przekazanych przez Ministerstwo Rodziny i Polityki Społecznej wynika, że przepisy ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej „ustawą systemową”, określają obowiązki płatników składek, w tym zasady opłacania należności z tytułu składek.

Na podstawie art. 47 ust. 1 ustawy systemowej, płatnik składek jest zobowiązany składać komplet dokumentów rozliczeniowych oraz opłacać należne składki w określonych ustawowo terminach. Są to terminy maksymalne, których dotrzymanie gwarantuje brak odsetek za zwłokę.

Przepisy nie zabraniają jednak opłacenia składek z wyprzedzeniem, np. za grudzień 2021 r. w grudniu. Jest to często stosowana praktyka szczególnie przez jednostki budżetowe, które chcą zamknąć bilans księgowy roku.

Ważne jest, aby płatnik składek, dokonując wpłaty uwzględnił wszystkie należne składki, do których opłacania jest zobowiązany, tj. na wszystkie ubezpieczenia i fundusze, a nie tylko na samo ubezpieczenie zdrowotne (art. 47 ust. 4 ustawy systemowej).

Dopuszczalne jest także złożenie dokumentów rozliczeniowych już po opłaceniu składek, jednak nie później niż w ustawowym terminie obowiązującym danego płatnika, tj. w przypadku składania dokumentów za grudzień 2021 r. odpowiednio najpóźniej do 5., 10. lub 15. stycznia 2022 r.

Rozliczenie wpłaty na koncie płatnika składek nastąpi na podstawie złożonych przez płatnika dokumentów rozliczeniowych za grudzień, jednak pod warunkiem, że nie występowały nieopłacone należności za okresy wcześniejsze niż ten miesiąc. W takim przypadku w pierwszej kolejności z wpłaty zostaną rozliczone wcześniejsze należności, a różnica w składkach za grudzień br. będzie musiała zostać dopłacona. W przypadku braku zaległości, wpłata dokonana w grudniu br. rozliczy się po zaksięgowaniu deklaracji rozliczeniowej za grudzień 2021 r. na należności wynikające z tej deklaracji na koncie płatnika i na kontach ubezpieczonych na podstawie imiennych raportów.

Jeżeli płatnik ma obowiązek rozliczania i opłacania składek także na ubezpieczenia społeczne i inne fundusze, to dokonanie wpłaty w kwocie odpowiadającej wyłącznie składce na ubezpieczenie zdrowotne (lub jej wielokrotności) nie będzie jednoznaczne z jej rozliczeniem w całości. Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których poboru jest zobowiązany Zakład Ubezpieczeń Społecznych, ZUS jest zobowiązany rozdzielać dokonaną przez płatnika składek wpłatę na należności z tytułu składek proporcjonalnie na poszczególne fundusze. Zatem wpłata taka zostanie podzielona, a w konsekwencji składka na ubezpieczenie zdrowotne może zostać rozliczona tylko częściowo.

Podobnie stanie się w przypadku wpłaty, w kwocie odpowiadającej wielokrotności kwoty składki na ubezpieczenie zdrowotne na poczet kilku kolejnych miesięcy. W przypadku braku zadłużenia na koncie płatnika wpłata zostanie rozliczona proporcjonalnie na wszystkie fundusze, zgodnie z bieżącą deklaracją rozliczeniową złożoną przez płatnika. Jeżeli po rozliczeniu na koncie pozostanie nadpłata, wówczas zostanie ona rozliczona proporcjonalnie zgodnie z deklaracją rozliczeniową dotyczącą kolejnego miesiąca.

Na przedsiębiorcach zatrudniających pracowników spoczywa obowiązek obliczania, potrącania z dochodów ubezpieczonych, rozliczania oraz opłacania należnych składek za każdy miesiąc kalendarzowy (art. 46 ust. 1 ustawy systemowej). Z art. 84 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych\[5\] wynika, że składki na ubezpieczenie zdrowotne są finansowane w całości ze środków ubezpieczonych. Oznacza to, że płatnik składek musi potrącić je z dochodów pracowników (art. 85 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych). Aby dokonać takiego potrącenia w pierwszej kolejności musi naliczyć i wypłacić lub postawić do dyspozycji należne wynagrodzenia (przychody). Zatem opłacenie składek akonto przyszłych miesięcy 2022 r. wiązałoby się z obowiązkiem naliczenia i wypłacenia wynagrodzeń za te miesiące.