Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/4511-1180/15-4/PP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-12-07
Teza: Czy przedmiotowe zniesienie współwłasności stanowi nabycie nieruchomości, które w przypadku sprzedaży tej nieruchomości przed upływem 5 lat będzie stanowić źródło przychodów i będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: Francja; nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; współwłasność
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 5 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r. poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 7 października 2015 r. (data wpływu 13 października 2015 r.), uzupełniony pismem z dnia 20 listopada 2015 r. ( data nadania 20 listopada 2015 r., data wpływu 26 listopada 2015 r.) na wezwanie z dnia 16 listopada 2015 r. (data nadania 16 listopada 2015 r., data doręczenia 18 listopada 2015 r.) Nr IPPB4/4511-1180/15-2/PP o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości- **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 13 października 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia udziału w nieruchomości.

Z uwagi na braki formalne, pismem z dnia 16 września 2015 r. Nr IPPB4/4511-1180/15-2/PP wezwano Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku.

Pismem z dnia 20 listopada 2015 r. (data nadania 20 listopada 2015 r., data wpływu 26 listopada 2015 r.) Wnioskodawczyni uzupełniła wniosek w terminie.

We wniosku i uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawczyni wraz z małżeństwem X nabyła w dniu 22 lutego 1995 r. w Warszawie na współwłasność nieruchomość gruntową zabudowaną domem mieszkalnym w zabudowie szeregowej, przy czym powierzchnia użytkowa każdego z dwóch segmentów znajdujących się na gruncie jest identyczna i wynosi 120 metrów kwadratowych każdy. Udziały we współwłasności Małżeństwa X i Wnioskodawczyni nabytej nieruchomości były równe i wynosiły po 1/2 części całości powyższej nieruchomości.

Na podstawę umowy z dnia 21 grudnia 2011 r. sporządzonej w formie aktu notarialnego Wnioskodawczyni i małżeństwo X znieśli współwłasność posiadanej dotąd wspólnie działki zabudowanej segmentami. Na podstawie umownego zniesienia współwłasności, strony (Wnioskodawczyni i Małżeństwo X) otrzymały po 1/2 działki gruntu i po jednym segmencie. Strony oświadczyły wobec notariusza, że z tytułu zniesienia współwłasności nie dokonują między sobą żadnych dopłat. Dla powstałych w ten sposób odrębnych nieruchomości utworzono odrębne księgi wieczyste.

Po zniesieniu współwłasności Wnioskodawczyni dokonała w maju 2015 r. sprzedaży swojej części nieruchomości. Zbycie nastąpiło przed upływem 5 lat od zniesienia współwłasności, ale po upływie 20 lat od jej nabycia. Zbycie przedmiotowej nieruchomości nie nastąpiło w ramach prowadzenia działalności gospodarczej.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawczyni wskazała, że w dniu sprzedaży nieruchomości zamieszkiwała we Francji. Ponadto Wnioskodawczyni zaznaczyła, że wartość udziału, jaki przypadł jej w wyniku zniesienia współwłasności, tj. wartość udziału w działce i wartość nabytego segmentu mieszkalnego, mieści się w udziale jaki przysługiwał Wnioskodawczyni w majątku objętym współwłasnością w nieruchomości zabudowanej, objętej współwłasnością na dzień dokonania zniesienia współwłasności w 2011 roku.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy przedmiotowe zniesienie współwłasności stanowi nabycie nieruchomości, które w przypadku sprzedaży tej nieruchomości przed upływem 5 lat będzie stanowić źródło przychodów i będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawczyni.

Zdaniem Wnioskodawczyni, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.) źródłem przychodu jest, z zastrzeżeniem ust. 2, odpłatne zbycie:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

\- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Powyższy przepis formułuje, zdaniem Wnioskodawczyni generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości następuje po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie - nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym przychód uzyskany z odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Biorąc pod uwagę przyjętą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, nabyciem rzeczy w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie jest przyznanie jej na wyłączną własność jednemu ze współwłaścicieli, w wyniku podziału majątku wspólnego, jeśli wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku, mieści się w udziale, jaki współwłaścicielowi przysługiwał w majątku wspólnym.

Zniesienie współwłasności nie stanowi nabycia rzeczy, jeżeli mieści się w ramach udziału jaki przypadał byłym współwłaścicielom w rzeczy wspólnej odbył się bez spłat i dopłat. Zatem, jeżeli zniesienie współwłasności odbyło się bez spłat i dopłat, a wielkość (wartość) przyznanych w wyniku zniesienia współwłasności rzeczy (nieruchomości) odpowiada wielkości (wartości) udziału we współwłasności, to zniesienie współwłasności nie stanowi nabycia. Za datę nabycia nieruchomości lub prawa - w przypadku ich sprzedaży, które przypadły danej osobie w wyniku zniesienia współwłasności, należy przyjąć datę ich pierwotnego nabycia, jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości lub prawa w wyniku zniesienia współwłasności mieści się w udziale, jaki przysługiwał tej osobie w majątku objętym współwłasnością oraz zniesienie współwłasności zostało dokonane bez spłat i dopłat. Gdy w wyniku zniesienia współwłasności udział danej osoby ulega powiększeniu mamy do czynienia z nabyciem, gdyż zwiększa się stan jej majątku osobistego. Analogicznie, okoliczność, że udział innego współwłaściciela ulega pomniejszeniu, traktowana być musi w kategorii zbycia, gdyż w ten sposób ulega pomniejszeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad rzeczą tu nieruchomością), jak też stan jej majątku osobistego. Tak więc co do zasady, zniesienie współwłasności jest formą nowego nabycia tylko wówczas, gdy w wyniku tego zniesienia podatnik otrzymuje nieruchomość, której wartość , po dokonanym podziale przekracza wartość udziału, jaki pierwotnie podatnikowi przysługiwał.

W ocenie Wnioskodawczyni, nabycie 1/2 części nieruchomości stanowiącej wcześniej majątek wspólny i dokonane przez Nią jego zbycie nieprzekraczające tego udziału, a co za tym idzie wartości, nie stanowi źródła dochodu. Zatem, za datę nabycia 1/2 nieruchomości należy przyjąć datę jej kupna - 1995 r. Przychód ze sprzedaży tej nieruchomości w 2015 roku nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż sprzedaż nastąpiła po 20 latach od jej nabycia.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.) osoby fizyczne jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

W myśl art. 3 ust. 2a ww. ustawy osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).

Za dochody osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przez osobę, która nie posiada miejsca zamieszkania w Polsce uważa się zgodnie z art. 3 ust. 2b pkt 4 ww. ustawy w szczególności dochody (przychody) z położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości, w tym ze sprzedaży takiej nieruchomości.

Przepis art. 4a ww. ustawy, przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawczyni posiadająca miejsce zamieszkania we Francji sprzedała udział w nieruchomości znajdującej się w Polsce, zatem zastosowanie znajdą uregulowania zawarte w polsko – francuskiej umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Francji w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku podpisaną w Warszawie dnia 20 czerwca 1975 r. (Dz. U. z 1977 r., Nr 11, poz. 5) dochody z majątku nieruchomego, włączając dochody z eksploatacji gospodarstw rolnych i leśnych, podlegają opodatkowaniu w tym Umawiającym się Państwie, w którym są położone.

W myśl ust. 2 ww. umowy, określenie „majątek nieruchomy” rozumie się według prawa podatkowego Umawiającego się Państwa, w którym majątek ten jest położony. Określenie to obejmuje w każdym przypadku przynależność do majątku nieruchomego, żywy i martwy inwentarz gospodarstw rolnych i leśnych, prawa do których zastosowanie mają przepisy prawa rzeczowego, prawa użytkowania majątku nieruchomego, jak również prawa do zmiennych lub stałych świadczeń z tytułu eksploatacji albo prawa do eksploatacji zasobów mineralnych, źródeł i innych bogactw naturalnych. Statki żeglugi morskiej i śródlądowej oraz samoloty nie stanowią majątku nieruchomego.

Zgodnie z art. 13 ust. 1 umowy, zyski pochodzące ze sprzedaży majątku nieruchomego określonego w artykule 6 ustęp 2 albo ze sprzedaży udziałów lub podobnych praw w spółce, której aktywa składają się głównie z majątku nieruchomego, podlegają opodatkowaniu w tym Umawiającym się Państwie, w którym majątek ten jest położony.

Użycie w umowie sformułowania „podlegają opodatkowaniu w tym Umawiającym się Państwie, w którym ten majątek jest położony” oznacza, że dochód z majątku nieruchomego położonego w Polsce jest opodatkowany w Polsce, o ile polskie ustawy podatkowe przewidują ich opodatkowanie. Wobec tego należy stwierdzić, że w świetle powołanych wyżej przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz polsko – francuskiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, przychody ze sprzedaży udziału w nieruchomości położonych w Polsce przez osobę zamieszkałą we Francji podlegają opodatkowaniu w Polsce, według zasad wynikających z ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłem przychodu jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
4.  innych rzeczy - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie, w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

W świetle powyższego, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i jest dokonywane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie, stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawczyni wraz z małżeństwem X nabyła w dniu 22 lutego 1995 r. w Warszawie na współwłasność nieruchomość gruntową zabudowaną domem mieszkalnym w zabudowie szeregowej, przy czym powierzchnia użytkowa każdego z dwóch segmentów znajdujących się na gruncie jest identyczna i wynosi 120 m2 każdy. Na podstawie umowy z dnia 21 grudnia 2011 r. sporządzonej w formie aktu notarialnego Wnioskodawczyni i małżeństwo X znieśli współwłasność posiadanej dotąd działki zabudowanej segmentami. Na podstawie umownego zniesienia współwłasności, Strony (Wnioskodawczyni i małżeństwo X) otrzymały po 1/2 działki gruntu i po jednym segmencie. Strony oświadczyły wobec notariusza, że z tytułu zniesienia współwłasności nie dokonują między sobą żadnych dopłat. Dla powstałych w ten sposób nieruchomości utworzono odrębne księgi wieczyste. Wartość udziału w nieruchomości jaki przypadł Wnioskodawczyni w wyniku zniesienia współwłasności, tj. wartość udziału w działce i wartość nabytego segmentu mieszkalnego, mieści się w udziale jaki przysługiwał Wnioskodawczyni w majątku objętym współwłasnością w nieruchomości zabudowanej, objętej współwłasnością na dzień dokonania zniesienia współwłasności w 2011 roku. Po zniesieniu współwłasności Wnioskodawczyni, posiadając miejsce zamieszkania we Francji, dokonała w maju 2015 r. sprzedaży swojej części nieruchomości. Zbycie nastąpiło przed upływem 5 lat od zniesienia współwłasności, ale po upływie 20 lat od jej nabycia. Zbycie przedmiotowego udziału w nieruchomości nie nastąpiło w ramach prowadzenia działalności gospodarczej.

Celem postępowania o zniesienie współwłasności – w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 121, z późn. zm.) – jest nowe ukształtowanie prawa własności rzeczy, która stanowi przedmiot współwłasności. Zgodnie z art. 195 współwłasność jest instytucją prawa cywilnego polegającą na tym, że własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom. Współwłaścicielom przysługują części wspólnego prawa własności (tzw. udziały), którymi mogą swobodnie rozporządzać. Dopóki więc istnieje współwłasność można mówić tylko o istnieniu udziałów w tym prawie, o ich nabywaniu i zbywaniu, nigdy – o prawie do części rzeczy, o jej zbywaniu bądź nabywaniu w częściach. Współwłaściciele mają swoje udziały w prawie, ale nie w rzeczy.

Natomiast w myśl art. 210 Kodeksu cywilnego, każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Przez zniesienie współwłasności rozumie się likwidację łączącego współwłaścicieli stosunku prawnego, która następuje w drodze umowy lub orzeczenia sądu. Natomiast na podstawie art. 211 i art. 212 Kodeksu cywilnego zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić, przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych bądź przez podział cywilny, polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej i podziale uzyskanej ceny stosownie do wielkości udziałów współwłaścicieli.

Zgodnie z teorią prawa rzeczowego przyznanie danej osobie na wyłączną własność rzeczy w drodze zniesienia współwłasności, podziału majątku wspólnego czy działu spadku, jest nabyciem tych rzeczy. Natomiast, biorąc pod uwagę przyjętą linię orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, nabyciem rzeczy w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie jest przyznanie jej na wyłączną własność jednemu ze współwłaścicieli w wyniku podziału majątku wspólnego, jeśli:

*   podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub

*   wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku dokonanego podziału mieści się w udziale, jaki przysługiwał jej w majątku wspólnym (rzeczy wspólnej).

Tak więc, zniesienie współwłasności nie stanowi nabycia rzeczy wyłącznie wówczas, jeżeli nabyta na własność rzecz mieści się w ramach udziału jaki przypadał byłym współwłaścicielom w rzeczy wspólnej. Gdy w wyniku zniesienia współwłasności udział danej osoby ulega powiększeniu mamy do czynienia z nabyciem, gdyż zwiększa się stan jej majątku osobistego. Zatem jeżeli przy dokonaniu zniesienia współwłasności wystąpiło przysporzenie majątku ponad udział posiadany przed dokonaniem tej czynności oznacza to, że dla części nieruchomości dniem nabycia będzie dzień, w którym nastąpiło zniesienie współwłasności.

W przedmiotowej sprawie, jak wskazała Wnioskodawczyni, wartość udziału w nieruchomości, który otrzymała w wyniku zniesienia współwłasności odpowiadała udziałowi, który posiadała wcześniej w nieruchomości wspólnej. Wnioskodawczyni podkreśla, że zniesienie współwłasności odbyło się bez żadnych dopłat.

Mając na uwadze wskazane uregulowania prawne oraz przedstawiony w sprawie stan faktyczny, zniesienia współwłasności, jako czynności czysto technicznej nie należy utożsamiać z nabyciem, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z tym za datę nabycia przez Wnioskodawczynię udziału w nieruchomości, od której liczy się pięcioletni termin uznać należy 22 luty 1995 r.

Tym samym sprzedaż udziału w nieruchomości w 2015 r. nie stanowi źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ dokonana została po upływie pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie.

Biorąc pod uwagę powyższe stanowisko Wnioskodawczyni jest prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.