Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP2/443-331/08/WN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-04-10
Teza: zastosowania przepisów art. 153 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług do planowanych czynności przekształcenia lub ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego, którego pierwsze zasiedlenie i ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu miało miejsce przed dniem 1 maja 2004r.
Słowa kluczowe: przekształcanie-przekształcenie prawa-przekształcenie prawa lokatorskiego w prawo własności; spółdzielnie-spółdzielnie mieszkaniowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XIII-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółdzielni Mieszkaniowej przedstawione we wniosku z dnia 18 stycznia 2008r. (data wpływu 21 stycznia 2008r.), uzupełnionym pismem z dnia 8 kwietnia 2008r. oraz pismem z dnia 9 kwietnia 2008r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie zastosowania przepisów art. 153 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług do planowanych czynności przekształcenia lub ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego, którego pierwsze zasiedlenie i ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu miało miejsce przed dniem 1 maja 2004r. – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 21 stycznia 2008r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie zastosowania przepisów art. 153 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług do planowanych czynności przekształcenia lub ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego, którego zasiedlenie miało miejsce przed dniem 1 maja 2004r.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z dnia 8 kwietnia 2008r. (data wpływu), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z dnia 1 kwietnia 2008r. znak: IBPP2/443-42/08/WN oraz pismem z dnia 9 kwietnia 2008r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Spółdzielnia Mieszkaniowa na wniosek członka Spółdzielni dokonuje przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na odrębną własność lokalu. Biorąc pod uwagę, że zasoby Spółdzielni pochodzą z lat 60-tych, lokale zostały przydzielone i zasiedlone w tych latach, wątpliwość u Wnioskodawcy budzi czy w takim stanie faktycznym, zostały spełnione warunki art. 153 ust. 2 ustawy o VAT, czy też należy każdorazowo rozpatrywać datę ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu i zamieszkania w nim osoby uprawnionej – następcy prawnego (po dniu 1 maja 2004r.).

W wyniku nowelizacji ustawy z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych - tekst jednolity (Dz. U. Nr 119, poz. 1116 ze zm.), która weszła w życie od dnia 31 lipca 2007r. wysokość wkładu mieszkaniowego praktycznie została zrównana wartościowo z wkładem budowlanym - wartością rynkową lokalu. Członkowie dokonujący zmiany ze spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na odrębną własność, wpłacają jedynie nominalną kwotę umorzenia kredytu, z którego korzystała Spółdzielnia. W przypadku Spółdzielni Mieszkaniowej kwoty te kształtują się na poziomie od 1,21 zł do 284,09 zł.

Dodatkowo w piśmie z dnia 8 kwietnia 2008r. Wnioskodawca wyjaśnił, iż wątpliwość dotyczy zastosowania przepisu art. 153 ust. 2 ustawy o VAT w sytuacji, kiedy to w budynku wzniesionym i zasiedlonym w latach 60-tych, kolejny tytuł prawny do lokalu ustanowiony został po 1 maja 2004r. W każdym przypadku były to umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu na rzecz osób bliskich poprzedniego członka Spółdzielni, bądź osoby, która dokonała zamiany z członkiem Spółdzielni Mieszkaniowej.

Ponadto w piśmie z dnia 9 kwietnia 2008r. Wnioskodawca stwierdził, iż pierwsze zasiedlenie i ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu nastąpiło przed dniem 1 maja 2004r., zatem łącznie są spełnione przesłanki z art. 153 ust. 2 ustawy.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy fakt zasiedlenia lokalu o statusie spółdzielczego lokatorskiego prawa po zrealizowaniu procesu inwestycyjnego budynku (lata 60-te) jest zasiedleniem lokalu w rozumieniu art. 153 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004r.?

W jaki sposób należy wyliczyć kwotę polegającą opodatkowaniu w sytuacji gdy nie zachodzą przesłanki z art. 153 ust. 2 ustawy o VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, pierwsze zasiedlenie i ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu przed dniem 1 maja 2004r. jest spełnieniem przesłanki wynikającej z art. 153 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, zatem transakcja ta nie podlega i nie będzie podlegać przepisom ustawy o podatku VAT.

Zatem w opisanej sytuacji faktyczno-prawnej nieuzasadnione jest naliczanie i pobieranie podatku VAT, zwłaszcza iż wpłaty do których zobowiązani są członkowie przy zmianie statusu na odrębną własność, odpowiadają wysokości nominalnego umorzenia kredytu zaciągniętego przez Spółdzielnię na budowę, co wynosi 1,21 zł do 284,09 zł.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Przepisy regulujące prawa spółdzielcze lokali zostały zawarte w ustawie z dnia 15 grudnia 2000r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1116, ze zm.).

W myśl art. 9 ust. 1 ww. ustawy przez umowę o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia zobowiązuje się oddać członkowi lokal mieszkalny do używania, a członek zobowiązuje się wnieść wkład mieszkaniowy oraz uiszczać opłaty określone w ustawie i w statucie spółdzielni.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 ww. ustawy na pisemne żądanie członka, któremu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielnia jest obowiązana zawrzeć z tym członkiem umowę przeniesienia własności lokalu po dokonaniu przez niego:

1.  spłaty przypadającej na jego lokal części kosztów budowy będących zobowiązaniami spółdzielni, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, w tym w szczególności odpowiedniej części zadłużenia kredytowego wraz z odsetkami z zastrzeżeniem pkt 2;
2.  spłaty nominalnej kwoty umorzenia kredytu lub dotacji w części przypadającej na jego lokal, o ile spółdzielnia skorzystała z pomocy podlegającej odprowadzeniu do budżetu państwa uzyskanej ze środków publicznych lub z innych środków;
3.  spłaty zadłużenia z tytułu opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1.

Z powyższych przepisów wynika, iż spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego powstaje z chwilą zawarcia między członkiem, a spółdzielnią umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. Uprawnionemu z tytułu lokatorskiego prawa do lokalu z mocy ustawy przysługuje roszczenie o ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do tego lokalu albo o ustanowienie i przeniesienie jego odrębnej własności.

Przystępując do rozstrzygnięcia przedmiotowej kwestii na wstępie należy wskazać, iż na gruncie ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m.in. odpłatna dostawa towarów na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

*   ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego,
*   ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu
*   przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu,
*   ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz
*   przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego.

Jak wynika z powyższego przepisu ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu zostało zrównane – dla celów podatku od towarów i usług – z prawem do rozporządzania towarem jak właściciel. Czynność ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu spełnia kryteria dostawy towaru - z punktu widzenia przedmiotu, do którego odnosi się prawo, tzn. do lokalu. Zatem stanowi ona dostawę towaru i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W myśl art. 19 ust. 13 pkt 10 ustawy o VAT obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części wkładu budowlanego lub mieszkaniowego, nie później jednak niż z chwilą ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego lub ustanowienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, lub przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, lub ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, lub wydania albo przeniesienia własności lokalu lub własności domów jednorodzinnych w przypadku czynności:

1.  ustanowienia na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego lub ustanowienia na rzecz członka spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, lub ustanowienia na rzecz członka odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, lub przeniesienia własności lokalu w rozumieniu przepisów o spółdzielniach mieszkaniowych,
2.  przeniesienia na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej własności domu jednorodzinnego w rozumieniu przepisów o spółdzielniach mieszkaniowych.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług zwalnia się od podatku dostawę obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyjątkiem obiektów i ich części, które mają być zasiedlone lub zamieszkane po raz pierwszy; zwolnienie nie dotyczy części budynków przeznaczonych na cele inne niż mieszkaniowe.

Z art. 43 ust. 7 ustawy o VAT wynika, iż zwolnienie określone w ust. 1 pkt 10 nie ma zastosowania w przypadkach, o których mowa w art. 29 ust. 8.

Art. 29 ust. 8 ustawy o VAT, stanowi, iż jeżeli w okresie 5 lat od ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego jest zawierana umowa o przekształcenie przysługującego członkowi prawa na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienie w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu, podstawą opodatkowania jest różnica między wartością rynkową lokalu, a wartością zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego, pomniejszona o kwotę podatku.

Zgodnie z art. 153 ust. 2 ww. ustawy o podatku od towarów i usług - przepisów ustawy nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 29 ust. 8, jeżeli ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz zasiedlenie tego lokalu nastąpiło przed dniem 1 maja 2004 r. Z cyt. wyżej przepisu wynika, iż wyłączeniu spod ustawy o podatku od towarów i usług na mocy art. 153 ust. 2 tej ustawy, podlegają czynności przekształcenia lub ustanowienia odrębnej własności lokalu, w przypadku, gdy ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz zasiedlenie tego lokalu nastąpiło przed dniem 1 maja 2004 r. Celem tego przepisu jest wyłączenie spod ustawy przekształcenia przysługującego członkowi spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienia w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu, w odniesieniu do tych lokali, do których spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu zostało ustanowione po raz pierwszy przed dniem 1 maja 2004 r. i zostały one zasiedlone przed tą datą.

Ustanowienie po tej dacie ponownie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego objęte jest zakresem art. 43 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy. Do przekształcenia zaś tego prawa lokatorskiego w prawo własności będzie miał zastosowanie przepis art. 153 ust. 2 ww. ustawy, jako że pierwsze zasiedlenie lokalu mieszkalnego i ustanowienie do tego lokalu prawa lokatorskiego miało miejsce jednak przed dniem 1 maja 2004 r.

W świetle powyższego opodatkowanie podatkiem od towarów i usług będzie miało miejsce tylko w sytuacji, gdy ustanowienie po raz pierwszy spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu oraz zasiedlenie spółdzielczego lokalu mieszkalnego będzie miało miejsce po dniu 1 maja 2004r., a przekształcenie przysługującego członkowi prawa na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienie w miejsce tego prawa odrębnej własności nastąpi przed upływem 5 lat od ustanowienia lokatorskiego spółdzielczego prawa do lokalu.

Z opisanego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż ustanowienie po raz pierwszy spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego i jego zasiedlenie nastąpiło w latach 60-tych, a więc przed dniem 1 maja 2004r. Zatem łączne spełnienie obu przesłanek przesądza o tym, iż planowana transakcja nie będzie podlegać przepisom ustawy o podatku od towarów i usług, na mocy art. 153 ust. 2 ustawy o VAT.

Reasumując stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

W konsekwencji nie dokonano oceny stanowiska Wnioskodawcy w zakresie pytania dotyczącego sposobu wyliczenia kwoty podlegającej opodatkowaniu, ponieważ w sytuacji gdy zachodzą przesłanki z art. 153 ust. 2 ustawy o VAT i przedmiotowa dostawa nie będzie podlegać opodatkowaniu, pytanie to stało się bezprzedmiotowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.