Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP1/443-961/08/BS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2009-01-16
Teza: Otrzymane kwoty pieniężne nie stanowią odszkodowania lecz wynagrodzenie z tytułu świadczenia usług.
Słowa kluczowe: odszkodowania; opodatkowanie; podatek-podatek od towarów i usług; świadczenie-świadczenie usług; świadczenie-świadczenie wzajemne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 22 października 2008 r. (data wpływu 27 października 2008 r.), uzupełnionym pismem z dnia 22 grudnia 2008 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania świadczonych usług – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27 października 2008 roku został złożony wniosek uzupełniony pismem z dnia 22 grudnia 2008 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania świadczonych usług.

W przedmiotowym wniosku oraz jego uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca prowadzi działalność budowlaną polegającą m.in. na generalnym wykonawstwie. W dniu 14 lutego 2008 r. Wnioskodawca podpisał z kontrahentem wstępne warunki umowy zakupu ziemi i budowy hotelu. Przedmiotem umowy w głównej mierze było przygotowanie projektu zamiennego do istniejącego już projektu hotelu. Strony zgodziły się, że Wnioskodawca zleci przeprojektowanie budynku na łączną kwotę 800.000 zł powiększoną o VAT. Jednocześnie strony zastrzegły w umowie, że „w przypadku, gdy projekt nie zostanie zrealizowany przez strony, z jakichkolwiek powodów, koszt ten zostanie podzielony przez strony w następujący sposób: Wnioskodawca zostanie obciążony kwotą 300.000 zł powiększona o VAT, a kontrahent kwotą 500.000 zł powiększoną o VAT. W związku z niedojściem do skutku podpisania przez strony ostatecznej umowy, Wnioskodawca wystawił w dniu 9 lipca 2008 r. fakturę VAT, obciążając kontrahenta kwotą 500.000 zł powiększoną o 22% podatek. We wrześniu 2008 r. kontrahent Wnioskodawcy zgłosił się do z roszczeniem wystawienia faktury korygującej na całość świadczenia i potraktowania kwoty 500.000 zł jako odszkodowania i tym samym wystawienia noty obciążeniowej w miejsce spornej faktury. Końcowo Wnioskodawca wskazał, iż w żadnym punkcie podpisanego w dniu 14 lutego 2008 r. porozumienia nie mowy o ewentualnym odszkodowaniu z tytułu nieprzystąpienia do umowy.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy postąpiono właściwie wystawiając fakturę z 22% stawką VAT?
2.  Czy Spółka powinna kwotę 500.000 zł potraktować jako odszkodowanie, które nie podlega ustawie o podatku od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, postąpiono właściwie traktując kwotę 500.000 zł wymienioną w umowie z dnia 14 lutego 2008 r. jako sprzedaż części kosztów i tym samym wystawiając fakturę ze stawką 22%. Jednocześnie Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż nie ma żadnych podstaw do potraktowania kwoty 50.000 zł jako odszkodowania.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, w myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Natomiast, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć zatem, każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy.

Zauważyć jednak należy, iż usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Z okoliczności przedstawionych przez Wnioskodawcę wynika, iż w ramach zawartej umowy Wnioskodawca zobowiązał się do:

*   zlecenia przeprojektowania budynku na określoną wartość,
*   umożliwienia którejkolwiek ze stron odstąpienia od umowy na zakup ziemi i budowy hotelu, pod warunkiem pokrycia w określony w umowie sposób kosztów dotyczących przeprojektowania budynku.

Wnioskodawca uważa, iż otrzymywane kwoty nie stanowią odszkodowania, jakie kontrahent winien zapłacić Spółce w celu pokrycia poniesionych kosztów przeprojektowania budynku w związku z odstąpieniem od realizacji projektu.

Przepisy podatkowe nie zawierają definicji odszkodowania. Zatem w tym zakresie należy posiłkować się przepisami prawa cywilnego. Na gruncie prawa cywilnego odszkodowanie za doznaną szkodę majątkową lub niemajątkową uzależnione jest od zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy łączą obowiązek naprawienia szkody. Ponadto między zdarzeniem, a zaistniałą w jego wyniku szkodą musi istnieć związek przyczynowy. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.) rozróżnia dwa podstawowe rodzaje odpowiedzialności: kontraktową, która powstaje z mocy umowy i odnosi się do przypadków niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (art. 471 k.c.) oraz deliktową, czyli wynikającą z czynów niedozwolonych (art. 415 k.c.).

Zgodnie z treścią art. 471 Kodeksu cywilnego dłużnik zobowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

W świetle wyżej przytoczonych przepisów, na gruncie stosunków cywilnoprawnych szkoda polega na nienależytym wykonaniu bądź niewykonaniu zobowiązania przez dłużnika, istnienia adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy działaniem lub zaniechaniem a szkodą. Brak tych przesłanek powoduje, że nie mamy do czynienia ze szkodą, za powstanie której dłużnik zobowiązany jest do wypłaty odszkodowania.

Odnosząc powyższe do przedstawionej przez Wnioskodawcę sytuacji, należy stwierdzić, iż umowa łącząca Wnioskodawcę z kontrahentem ma niewątpliwie charakter zobowiązaniowy. Strony zobowiązały się do podjęcia budowy hotelu, które to poprzedzało przygotowanie projektu zamiennego do istniejącego. Ustalono, koszt realizacji projektu zamiennego, który jak postanowiono w umowie, w przypadku braku realizacji podjętej umowy budowy hotelu z jakichkolwiek powodów zostanie podzielony na Strony umowy.

Otrzymane kwoty pieniężne nie posiadają cech odszkodowania za poniesioną szkodę, gdyż w przedmiotowej sprawie nie zaistniały okoliczności, które w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego powodowałyby szkodę i determinowały wypłatę odszkodowania. Zawierając przedmiotową umowę Strony zobowiązały się do dokonania określonych czynności tj. wybudowania hotelu. Wycofanie się z podjętego przedsięwzięcia wypełnia definicję świadczenia usług zawartą w art. 8 ust. 1 ustawy.

Reasumując, otrzymywanych kwot nie można uznać za odszkodowanie w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego, lecz należy je potraktować jako formę wynagrodzenia za świadczenie usług wynikających z umowy, podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę w stanie prawnym obowiązującym w dacie zaistnienia zdarzenia.

Złożenie przez Wnioskodawcę fałszywego oświadczenia, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej – powoduje, iż niniejsza interpretacja indywidualna nie wywołuje skutków prawnych (art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej).

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.