Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP3/4512-64/15/KG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-04-23
Teza: Politechnika ma prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z przeprowadzeniem badań naukowych na rzecz Lidera w związku z wykonaniem umowy konsorcjum.
Słowa kluczowe: konsorcjum; licencja; odliczenia-brak prawa do odliczenia; partner; projekt-projekt badawczy; uczelnie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 21 stycznia 2015 r. (data wpływu 26 stycznia 2015 r.), uzupełnionym pismem z 25 marca 2015 r. (data wpływu 30 marca 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku prawa do odliczania podatku naliczonego w całości lub w części w związku z realizacją projektu pt. „…” – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 26 stycznia 2015 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku prawa do odliczania podatku naliczonego w całości lub w części w związku z realizacją projektu pt. „…”. Wniosek został uzupełniony pismem z 25 marca 2015 r. (data wpływu 30 marca 2015 r.) będącym odpowiedzią na wezwanie Biura nr IBPP3/4512-64/15/KG z 19 marca 2015 r.

W przedmiotowym wniosku, uzupełnionym pismem z 25 marca 2015 r., przedstawiono następujący stan faktyczny:

Politechnika X (Wnioskodawca), w ramach I konkursu Programu Badań Stosowanych w ścieżce B realizuje w konsorcjum naukowym projekt pt. „…” na podstawie umowy nr XXX z 14 listopada 2012 r. zawartej pomiędzy N. C. B. i R. W skład konsorcjum oprócz Politechniki X wchodzą: I. T. E. będący liderem konsorcjum oraz pozostali konsorcjanci: Politechnika Y, przedsiębiorca SA, W. A. T.

Projekt realizowany jest w ramach I konkursu Programu Badań Stosowanych ogłoszonego przez NCBiR w ścieżce B, która obejmuje badania ukierunkowane na poszukiwanie nowych rozwiązań pozwalających na osiąganie z góry założonych celów praktycznych, np. modyfikacja materiału stosowanego w konkretnym produkcie w celu poprawienia jego parametrów. Całkowity koszt realizacji projektu wynosi 7.231.450 zł, z czego 6.986.175 zł jest dofinansowaniem z N. C. B. naukowych. Dofinansowanie przekazywane jest na konto Wykonawcy – Lidera projektu oraz za jego pośrednictwem pozostałym członkom konsorcjum w formie zaliczek.

Wnioskodawca realizuje 2 n/w zadania w ramach badań podstawowych, których dofinansowanie wynosi 100% kosztów kwalifikowanych.

*   zad. nr 10 pt. „XXX” na kwotę 262.000 zł;
*   zad. nr 11 pt. „YYY” na kwotę 88.000 zł.

Przedmiotem projektu jest opracowanie technologii wytwarzania nowoczesnych detektorów średniej podczerwieni na bazie struktur supersieciowych II-go rodzaju oraz opracowanie technologii laserów kaskadowych na podłożach z InP pracujących w temperaturze pokojowej. Wytwarzane przyrządy przeznaczone są do zastosowań w spektroskopii molekularnej i urządzeniach do detekcji śladowych ilości zanieczyszczeń gazowych. Wynikiem realizacji projektu będzie opracowanie podzespołów do konstrukcji wymienionych urządzeń i stworzenie podstaw do ich późniejszego wdrożenia. Dodatkowym rezultatem projektu będzie opracowanie metodologii i odpowiednich narzędzi projektowania detektorów supersieciowych i laserów kaskadowych na zadaną długość fali, co pozwoli na elastyczne reagowanie na potrzeby rynku w tym zakresie. Badania i prace mają charakter wybitnie nowatorski i dotyczą elementów, które są niedostępne w sprzedaży, a które są ważne dla wielu działów gospodarki.

Zgodnie z podpisaną umową nr XXX o wykonanie i finansowanie projektu z NCBiR należy zastosować wyniki projektu w praktyce (§ 4 pkt 3.7) oraz dokonać podziału lub rozpowszechnienia ich na warunkach rynkowych i zgodnie z przepisami dotyczącymi pomocy publicznej oraz umową konsorcjum (§ 4 pkt 3.9).

Z zastrzeżeniem przepisów ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej i ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w zakresie dotyczącym ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa, wyniki powinny być szeroko rozpowszechniane za pośrednictwem:

1.  konferencji technicznych lub naukowych lub
2.  czasopism naukowych lub technicznych lub powszechnie dostępnych baz danych zapewniających swobodny dostęp do uzyskanych wyników badań lub
3.  oprogramowania bezpłatnego lub oprogramowania z licencją otwartego dostępu (§ 14 pkt 3).

Z dokumentacji konkursowej, tj. zał. „Podział praw własności intelektualnej” wynika, że pozostając w zgodzie z § 18 rozporządzenia MNiSW z 28 października 2010 r. w sprawie warunków i trybu udzielania pomocy publicznej i pomocy de minimis za pośrednictwem NCBiR, w przypadku przekazywania na własność lub udostępniania w innej formie (np. licencji) powyższych praw lub innych rezultatów przez organizację badawczą przedsiębiorcy uczestniczącemu w projekcie, organizacja badawcza powinna otrzymać od przedsiębiorcy wynagrodzenie odpowiadające cenie rynkowej tych praw, przy czym wszelki wkład, wniesiony przez przedsiębiorcę na poczet kosztów ponoszonych przez organizację badawczą jest odejmowany od kwoty tego wynagrodzenia.

Wdrożenie wyników badań u konsorcjanta w firmie S.A. stworzyłoby szansę zajęcia przez nią konkurencyjnej pozycji rynkowej w tym asortymencie. Potencjalnymi odbiorcami wyników projektu będą krajowe przedsiębiorstwa zaawansowanych technologii, pracujące na potrzeby obronności kraju i ochrony środowiska.

Intencją wnioskodawców jest utworzenie, po zakończeniu projektu firmy spin-off, której obszarem działania byłoby projektowanie i wytwarzanie struktur epitaksjalnych laserów kaskadowych i detektorów supersieciowych na zamówienie klienta.

Każdy z Partnerów projektu posiada odrębne faktury VAT potwierdzające nabycie towarów i usług na potrzeby realizacji projektu w ramach swojej części zadań.

Zakupy towarów i usług dokonywane przez Wnioskodawcę w ramach opisanych we wniosku zadań związane są z czynnościami zwolnionymi i niepodlegającymi VAT, tj. efekty badań będą wykorzystywane w działalności dydaktycznej – kształcenie studentów, badania naukowe. Wnioskodawca posiada możliwość przyporządkowania do poszczególnych kategorii działalności, tj. zwolnionych i niepodlegających opodatkowaniu zakupów dokonanych w związku z realizacją projektu, jak również może wyodrębnić przypadające na te działalności VAT.

Uczelnia prowadzi:

*   Działalność dydaktyczną i naukowo-badawczą wyłączoną z opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Działalność powyższa jest finansowana z dotacji budżetowej z której realizowane są również projekty badawcze i badawczo-rozwojowe. Wyniki badań naukowych publikowane są w czasopismach naukowych krajowych zagranicznych, a także prezentowane na seminariach i konferencjach.
*   Działalność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług: obsługa środowiska naukowego w zakresie dostępu do sieci naukowej, usługi Internetu świadczone dla innych firm, usługi naukowo-badawcze na zlecenie konkretnych odbiorców, sprzedaż noclegów, wynajem pomieszczeń i sprzętu, sprzedaż wydawnictw, itp.

Uczelnia dokonuje pełnego odliczenia podatku VAT, a także w sposób określony w art. 90 ustawy, tj. strukturą. W przypadku VAT odliczonego proporcją wg art. 90 ust. 2–8 za 2014 r. wskaźnik wynosi 25%.

Wnioskodawca uzyskał dofinansowanie z NCBiR na realizację w konsorcjum projektu pt. „…” w ramach Programu Badań Stosowanych w ścieżce B. Celem powołania Konsorcjum było zgłoszenie przedsięwzięcia w konkursie organizowanym przez NCBiR w ramach Ścieżki B – technologie informacyjne. Instytucje tworzące konsorcjum dla realizacji niniejszego projektu, przy zachowaniu własnego indywidualnego profilu badawczego, uzupełniają się nawzajem zarówno kompetencyjnie, jak i sprzętowo. Zespół z Politechniki przystąpił do Konsorcjum, ponieważ posiada kompetencje odpowiednie do realizacji kilku zadań zaplanowanych w projekcie badawczym. Zadania realizowane przez wykonawców z Politechniki mają charakter badań podstawowych.

Przesłankami dla podjęcia tych zadań były:

i.odpowiednie kompetencje wykonawców;

ii. osobisty rozwój naukowy, który jest obowiązkiem wykonawców wynikającym z charakteru zatrudnienia w jednostce macierzystej;

iii. pomnażanie dorobku naukowego Uczelni;

iv. uzyskiwanie środków na prowadzenie badań, które są niezbędne do funkcjonowania Uczelni.

Korzyści uzyskiwane w związku z realizacją zadań projektu to:

i.osobisty rozwój naukowy wykonawców;

ii. pomnażanie dorobku naukowego Uczelni.

W ramach projektu Wnioskodawca prowadzi badania naukowe o charakterze podstawowym. Prowadzenie tego typu badań jest jednym z celów statutowej działalności Uczelni. Celem zadań prowadzonych w Politechnice nie jest komercjalizacja. Wyniki badań są przekazywane nieodpłatnie liderowi oraz wykorzystywane w niekomercyjnej działalności badawczej i dydaktycznej.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Uczelnia oświadcza, że nie odlicza podatku VAT naliczanego w fakturach zakupu towarów i usług niezbędnych do realizacji omawianego projektu. W związku z powyższym:

1.  Czy Wnioskodawca ma prawo do pełnego odliczenia podatku VAT naliczonego w fakturach zakupu materiałów i usług niezbędnych do realizacji projektu pt. „…” finansowanego przez NCBiR?
2.  Czy Wnioskodawca ma prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego w fakturach zakupu materiałów i usług niezbędnych do realizacji ww. projektu w sposób określony w art. 90 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. strukturą?

Zdaniem Wnioskodawcy, nie ma on prawa zarówno do pełnego odliczania podatku VAT, jak i w sposób określony w art. 90 ustawy o podatku od towarów i usług (VAT naliczonego w fakturach zakupu materiałów i usług niezbędnych do realizacji ww. projektu). Wyniki badawcze projektu będą wykorzystywane w innych projektach finansowanych ze środków budżetowych. Ponad to będą prezentowane i dostępne w oprogramowaniach nieodpłatnego dostępu. Komercyjne wdrożenie wyników badań na tym etapie jest mało prawdopodobne.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W myśl tego przepisu, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Zasada ta wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – zgodnie z ust. 2 powołanego artykułu – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Ww. przepis art. 86 ust. 1 ustawy stanowi generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego i jest uzupełniony regulacjami zawartymi w art. 90 ustawy.

W myśl art. 90 ust. 1 ustawy – w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10 – art. 90 ust. 2 ustawy.

Proporcję, o której mowa w ust. 2 – na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy – ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.

Według art. 90 ust. 4 ustawy – proporcję, o której mowa w ust. 3, określa się procentowo w stosunku rocznym na podstawie obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok podatkowy, w odniesieniu do którego jest ustalona proporcja. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej.

Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca realizuje dwa zadania w ramach badań podstawowych w konsorcjum naukowym projekt pt. „…”, są to:

*   zad. nr 10 pt. „XXX”;
*   zad. nr 11 pt. „YYY”.

W skład konsorcjum oprócz Politechniki X wchodzą: I. T. E. będący liderem konsorcjum oraz pozostali konsorcjanci: Politechnika Y, przedsiębiorca SA, W. A. T. Całkowity koszt realizacji projektu wynosi 7.231.450 zł, z czego 6.986.175 zł jest dofinansowaniem z N. C. B. naukowych. Dofinansowanie przekazywane jest na konto Wykonawcy – Lidera projektu oraz za jego pośrednictwem pozostałym członkom konsorcjum w formie zaliczek. Wynikiem realizacji projektu będzie opracowanie podzespołów do konstrukcji wymienionych urządzeń i stworzenie podstaw do ich późniejszego wdrożenia. Wyniki badań są przekazywane nieodpłatnie liderowi oraz wykorzystywane w niekomercyjnej działalności badawczej i dydaktycznej.

Aby stwierdzić, czy Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego należy ocenić, czy pomiędzy Wnioskodawcą a Liderem projektu uczestniczącym w projekcie doszło do świadczenia usług.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zakres tych czynności został zdefiniowany w art. 7 i art. 8 ustawy o VAT.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Przez towary należy rozumieć rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii (art. 2 pkt 6 ustawy o VAT).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy o VAT.

Zauważyć należy, że jak wynika z powołanego przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1.  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2.  nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez pojęcie świadczenia usług należy rozumieć przede wszystkim określone zachowanie się podatnika na rzecz innego podmiotu, które wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przy czym, o ile dane zachowanie podatnika mieści się w ustawowej definicji świadczenia usług, to – co do zasady – niezbędnym elementem do uznania tego zachowania za czynność podlegającą opodatkowaniu jest spełnienie przesłanki odpłatności.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Zatem pod pojęciem odpłatności świadczenia usług rozumieć należy prawo podmiotu sprzedającego towar lub świadczącego usługę do żądania od nabywcy towaru, odbiorcy usługi lub osoby trzeciej zapłaty ceny lub ekwiwalentu (np. w postaci świadczenia wzajemnego).

W konsekwencji stwierdzić należy, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie podlegało tylko to świadczenie (dostawa lub usługa), w przypadku którego istnieje konsument, tj. odbiorca świadczenia odnoszący z niego choćby potencjalną korzyść. Dopóki nie istnieje podmiot który odnosiłby lub powinien odnosić konkretne korzyści o charakterze majątkowym związanym z danym świadczeniem, dopóty świadczenie to nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Taka konstrukcja definicji świadczenia usług jest wyrazem zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji dokonywanych w ramach profesjonalnego obrotu gospodarczego.

Należy wskazać, że konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych na określony czas, w konkretnym celu. Jakkolwiek ani w prawie cywilnym ani w prawie podatkowym nie występuje legalna definicja konsorcjum, przyjmuje się, że zawarcie umowy konsorcjum możliwe jest na podstawie art. 353 11 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 121 ze zm.), w ramach tzw. swobody umów.

Zatem, konsorcjum jest umową gospodarczą co najmniej dwóch przedsiębiorców, zawartą w celu realizacji wspólnego przedsięwzięcia, dla odniesienia wspólnych korzyści, przy jednoczesnej solidarnej odpowiedzialności wykonawców (konsorcjantów) za wykonanie umowy – z zakresu prawa zamówień publicznych. Wspólne przedsięwzięcia charakteryzuje to, że jego uczestnicy są związani ustaleniami umownymi. Poza obowiązkami nałożonymi przez ustawę z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 907, ze zm.), np. konieczności ustanowienia pełnomocnika – art. 23 ust. 2, czy solidarnej odpowiedzialności – art. 141, ustalenia te mogą dotyczyć różnych kwestii, zgodnie z zasadą swobody umów wyrażoną w art. 3531 Kodeksu cywilnego, np. zasad reprezentacji, sposobu rozliczeń danego przedsięwzięcia, podziału robót, udziału w zyskach i stratach itp.

Celem zawiązania konsorcjum jest najczęściej wspólne działanie w realizacji konkretnego przedsięwzięcia gospodarczego, które ze względu na potencjał finansowy lub też szeroki zakres przedmiotowy przekracza możliwość jednego podmiotu. Umowa konsorcjum z reguły wiąże podmioty na czas określony, najczęściej oznaczony osiągnięciem celu, do którego zostało powołane. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej, ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum zachowują niezależność w działaniach nieobjętych umową, zaś w działaniach konsorcjum realizują wspólną politykę finansową objętą porozumieniem. Zawierając umowę konsorcyjną podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz. Co do zasady, konsorcja nie mają również wspólnego majątku, chociaż mogą mieć wspólny rachunek rozliczeniowy, a wszystkie formy płatności regulowane są przez firmę lub osobę reprezentującą konsorcjum.

Zatem zawarcie umowy o wspólne przedsięwzięcie gospodarcze – umowy konsorcjum – nie ma na celu powstania nowego swoistego podmiotu gospodarczego, lecz stanowi porozumienie stron w zakresie realizacji wspólnego celu gospodarczego. Odnośnie rozliczenia podatku VAT przez uczestników konsorcjum, należy stwierdzić, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, każdy z członków konsorcjum jest odrębnym podatnikiem. Podatnikiem nie jest samo konsorcjum. Dlatego też podmioty działające w ramach konsorcjum, powinny do wzajemnych rozliczeń oraz do rozliczeń z podmiotem, na rzecz którego konsorcjum świadczy usługę stosować ogólne zasady w zakresie odliczania podatku VAT.

Przekazywane środki finansowe na konto Lidera projektu oraz za jago pośrednictwem Wnioskodawcy na realizację projektu pt. „…” powinny być uznane za środki, mające bezpośredni wpływ na cenę świadczonych usług przez podatnika. Należy zauważyć, że otrzymane środki nie są związane/przeznaczone na ogólną działalność Wnioskodawcy, tylko mogą być wykorzystane wyłącznie na określone działanie – we wniosku wskazano, że Wnioskodawca realizuje dwa zadania w ramach badań podstawowych – zad. nr 10 i zad. nr 11. Na taką kwalifikację otrzymanych środków, nie ma wpływu to, że z wyników badań, w ograniczonym zakresie, będzie mógł również korzystać Wnioskodawca.

Otrzymane środki na realizację projektu będą w istocie stanowiły należności za świadczone usługi, zatem wykonanie badań przez Wnioskodawcę i w efekcie przekazanie jego wyników Liderowi, należy uznać za podlegające opodatkowaniu świadczenie usług w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług. Zatem w odniesieniu do przekazania wyników badań nie można mówić o nieodpłatnym świadczeniu usług, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT.

Wobec tego wynikające z postanowień umownych konsorcjum czynności dokonywane przez Wnioskodawcę na rzecz Lidera w związku z wykonaniem umowy konsorcjum stanowią czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, określone w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Należy wskazać, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i są wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania, stanowi co do zasady usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

*   w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia;
*   świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Aby dana czynność (usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

Stwierdzić zatem należy, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której występuje skonkretyzowane świadczenie w zamian za określone wynagrodzenie.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy o VAT, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2–12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Jednakże zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Wskazać należy, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, nie przewidują dla czynności przekazana wyników badań będących prawami do wytworzonej własności intelektualnej stawki obniżonej lub zwolnienia od podatku. Zatem, przekazanie wyników badań na Lidera projektu podlega opodatkowaniu 23% stawką podatku VAT.

Skutkiem uznania wykonywanych przez Wnioskodawcę badań naukowych za podlegające opodatkowaniu i braku tytułu do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług do tych czynności, Wnioskodawcy – w związku z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT – przysługuje w całości prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizacją dwóch zadań w ramach projektu pt. „…”.

W konsekwencji stanowisko Wnioskodawcy jest nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.