Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 1462-IPPB2.4514.555.2016.2.LS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2017-02-10
Teza: Skoro umowa pożyczki będzie stanowiła czynność objętą zakresem podatku od towarów i usług, powyższa pożyczka korzysta z wyłączenia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: czynności-czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług; umowa-umowa pożyczki
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) oraz § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku 26 listopada 2016 r. (data wpływu 29 listopada 2016 r.) uzupełnionym pismem z dnia 30 stycznia 2017 r. (data nadania 27 stycznia 2017 r., data wpływu 30 stycznia 2017 r.) na wezwanie Nr 1462-IPPP2.4512.906.2016.1.JO, 1462-IPPB2.4514.555.2016.1.LS z dnia 16 stycznia 2017 r. (data nadania 17 stycznia 2017 r., data doręczenia 20 stycznia 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie umowy pożyczki - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 29 listopada 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie umowy pożyczki.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Sp. z o.o. (dalej: „Spółka”) jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym. Głównym przedmiotem działalności Spółki jest wytwarzanie energii elektrycznej. W ramach prowadzonej działalności Spółka planuje udzielać pożyczek na rzecz innych podmiotów, między innymi na rzecz Wnioskodawcy (który jest jej udziałowcem). Spółka udzieliła już pożyczki na rzecz Wnioskodawcy.

Wnioskodawca jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku. Jako, że umowa pożyczki została już zawarta, Wnioskodawca występuje jako pożyczkobiorca. Umowa pożyczki została zawarta na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. W chwili zawarcia umowy pożyczki środki pieniężne znajdowały się na terytorium Polski.

Usługi udzielania pożyczek w Spółce będą mieć charakter dodatkowy wobec głównego przedmiotu działalności gospodarczej, choć w niektórych momentach wykorzystanie zasobów spółki w tym celu będzie znaczące. Na moment uzupełnienia wniosku, udzielanie pożyczek jest wykazane w przedmiocie działalności Spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym (pozostałe formy udzielania kredytów – PKD 64.92.Z).

Pożyczki są i będą udzielane przez Spółkę odpłatnie na podstawie pisemnych umów (pobierane są odsetki od kapitału). Spółka planuje udzielać pożyczek w sposób częstotliwy w ilości kilku lub kilkunastu rocznie, w zależności od dostępności kapitału i bieżących potrzeb związanych z działalnością podstawową. Pożyczki są wypłacane z konta bankowego Spółki służącego jej do prowadzenia działalności gospodarczej.

W wyroku NSA z dnia 14 lutego 2013 r. (sygn. akt I FSK 571/12) stwierdzono, że: „Spółka udzielając innym podmiotom, w tym podmiotom współpracującym lub powiązanym pożyczek, wykonuje działalność usługową która mieści się w definicji działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.p.t.u. i która podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, (\`(...)\`). Warunkiem objęcia takiej usługi podatkiem VAT jest jej wykonywanie przez osobę, która działa w tym zakresie w charakterze podatnika podatku VAT, a więc pożyczka musi być udzielana w ramach jej działalności gospodarczej wyżej zdefiniowanej. Nie jest przy tym istotne wyszczególnienie usługi pośrednictwa finansowego w przedmiotowym zakresie działalności danego podmiotu (np. w umowie spółki). Sporadyczne udzielanie pożyczki z własnych środków wypełnia warunki, by sklasyfikować tę czynność jako usługę. W przypadku podatnika podatku VAT prowadzącego ww. działalność gospodarczą podmiot ten działa w charakterze podatnika odnośnie wszystkich czynności, które mieszczą się w przedmiocie jego działalności gospodarczej, jak również tych czynności, które stanowią bezpośrednie, stałe i konieczne uzupełnienie takiej działalności. W katalogu tych drugich czynności mogą mieścić się wszelkie działania podatnika mające charakter sporadyczny (okazjonalny, incydentalny), które pozostają poza jego głównym przedmiotem działalności, lecz stanowiąc konsekwencję tej działalności, bezpośrednio ją uzupełniają” (podobnie uznał NSA w wyroku z dnia 30 czerwca 2009 r., sygn. akt I FSK 904/08).

Powyższe stanowisko potwierdzają również liczne interpretacje organów podatkowych wydane w podobnych przypadkach:

*   interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 23 lipca 2015 roku (sygn. IBPP2/4512-427/15/AB),

*   interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 26 czerwca 2015 roku (sygn. IPPP1/4512-500/15-2/AŻ),

*   interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 12 maja 2015 roku (sygn. ILPP2/4512-1-219/15-2/MN).

Pismem z dnia 16 stycznia 2017 r. Nr 1462-IPPP2.4512.906.2016.1.JO, 1462-IPPB2.4514.555.2016.1.LS wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania poprzez:

*   sprecyzowanie przedmiotu interpretacji, tj. przedstawienie zdarzenia przyszłego wraz z przyporządkowanym do niego pytaniem, w sposób niebudzący wątpliwości, że związany jest on z sytuacją prawnopodatkową Wnioskodawcy występującym z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej i w związku z tym Wnioskodawcę można uznać za „Zainteresowanego” w rozumieniu art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, tj.:
    1.  wyczerpujące przedstawienie zdarzenia przyszłego dotyczącego Wnioskodawcy, w tym wskazanie czy Wnioskodawca jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT, a także jeżeli Wnioskodawcą będzie występowała jako pożyczkobiorca wskazanie miejsca zawarcia umowy pożyczki (terytorium Rzeczypospolitej Polskiej czy też terytorium innego państwa) oraz określenie gdzie będą znajdowały się środki pieniężne w chwili zawarcia umowy pożyczki (terytorium Rzeczypospolitej Polskiej czy też terytorium innego państwa),
    2.  przeformułowanie pytania w taki sposób, aby wynikało z niego, że przedmiotem interpretacji są przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku od czynności cywilnoprawnych dotyczące indywidualnej sprawy Wnioskodawcy,
    3.  przedstawienie własnego stanowiska w sprawie korespondującego ze sprecyzowanym przedmiotem interpretacji, tj. adekwatnego do sprecyzowanego zdarzenia przyszłego sprawy oraz przeformułowanego pytania.

Pismem z dnia 27 stycznia 2017 r. (data nadania 27 stycznia 2017 r.) Wnioskodawca uzupełnił wniosek w wyznaczonym terminie.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy otrzymana przez Wnioskodawcę pożyczka, udzielona przez Spółkę (umowa pożyczki), podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych? W szczególności czy udzielenie pożyczki stanowi dla pożyczkodawcy (Spółki) czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, korzystającą ze zwolnienia od podatku VAT, czego skutkiem jest zastosowanie art. 2 pkt 4 litera b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i wyłączenie opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych dla Wnioskodawcy?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie podatku od towarów i usług została wydana interpretacja indywidualna z dnia 8 lutego 2017 r. Nr 1462-IPPP2.4512.906.2016.2.JO.

Zdaniem Wnioskodawcy,

W ocenie Wnioskodawcy, otrzymana przez niego pożyczka, udzielona przez Spółkę (umowa pożyczki), nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 litera b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, jako że stanowi dla pożyczkodawcy (Spółki) czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, ale korzystającą ze zwolnienia przedmiotowego od podatku VAT.

Udzielanie pożyczek przez Spółkę mieści się w zakresie czynności podlegających przepisom ustawy z dnia 11 marca 2004 r, o podatku od towarów i usług oraz wskazane we wniosku usługi udzielenia pożyczek na rzecz innych podmiotów, w tym na rzecz wnioskodawcy, stanowią i będą stanowiły czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Czynności te korzystają jednocześnie ze zwolnienia przedmiotowego od tego podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku VAT, w myśl którego zwalnia się od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

Udzielane przez Spółkę pożyczki, w tym otrzymana przez wnioskodawcę, jako czynności zwolnione przedmiotowo od podatku VAT, nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, na zasadzie art. 2 pkt 4 litera b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie należy zaznaczyć, że niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy oceny stanowiska Wnioskodawcy wyłącznie w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 223) podatkowi temu podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

Art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121) stanowi, że przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Do elementów znamionujących umowę pożyczki należy obowiązek jej zwrotu. Przy czym, nie tyle dotyczy to oznaczenia terminu zwrotu, ile zaznaczenia samego obowiązku zwrotu – który, jak wskazuje się w orzecznictwie, w myśl art. 720 § 1 ww. ustawy, jest elementem przedmiotowo istotnym dla tego rodzaju umowy, bez którego nie ma umowy pożyczki.

W zależności od tego, jak zostanie ukształtowana przez strony umowa pożyczki, może ona przyjąć postać umowy nieodpłatnej bądź też odpłatnej, gdzie pożyczkobiorca zobowiązany będzie do zapłaty odsetek. Umowa pożyczki jest umową konsensualną. Dochodzi do skutku poprzez zgodne oświadczenia woli.

Natomiast zgodnie z art. 1 ust. 4 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi temu podlegają czynności cywilnoprawne, z zastrzeżeniem ust. 4a i 5, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, że umowa pożyczki podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli w chwili zawarcia umowy jej przedmiot, tj. pieniądze znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa została zawarta i gdzie mają miejsce zamieszkania (siedzibę) strony umowy.

Pożyczka podlega również podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeśli pieniądze będące przedmiotem pożyczki w chwili jej zawarcia znajdują się za granicą oraz nabywca – pożyczkobiorca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a czynność zostanie dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Należy wskazać, że w ustawie przewidziano sytuacje, w których czynność cywilnoprawna mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 2 pkt 4 ww. ustawy nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany:

1.  w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług,
2.  jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkiem:
    *   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    *   umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Zaznaczyć jednak należy, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług, lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona.

W związku z powyższym należy podkreślić, że jakkolwiek zapytanie Wnioskodawcy dotyczy opodatkowania umowy pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to jednak w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia, czy powyższa czynność podlega regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia jej podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Objęcie umowy pożyczki zakresem podatku od towarów i usług może bowiem skutkować wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych.

W interpretacji indywidualnej Nr 1462-IPPP2.4512.906.2016.2.JO z dnia 8 lutego 2017 r. dotyczącej podatku od towarów i usług Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdził, że „(\`(...)\`) czynność udzielenia oprocentowanej pożyczki przez pożyczkodawcę (Spółkę) stanowi czynność mieszczącą się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, jako odpłatne świadczenie usług, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy. Z uwagi na to, że usługa ta mieści się w zakresie czynności, o których mowa w cyt. art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy jako wymieniona wprost w tym przepisie – usługa udzielania pożyczek przez Spółkę na rzecz Wnioskodawcy, korzystać będzie ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie tego przepisu.”

Zatem, skoro umowa pożyczki będzie stanowiła czynność objętą zakresem podatku od towarów i usług, powyższa pożyczka korzysta z wyłączenia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Ponadto tut. Organ informuje, że zgodnie z art. 14na pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, przepisów art. 14k-14n dotyczących ochrony prawnej wynikającej z zastosowania się Wnioskodawcy do otrzymanej interpretacji nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe przedstawione we wniosku stanowią element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej z zastosowaniem art. 119a ustawy Ordynacja podatkowa.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Administracji Skarbowej w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.