Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-2-1/4514-571/15/DP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2016-01-19
Teza: Czy fakt powstania różnicy pomiędzy wartością hipoteki a darowaną wartością współudziału, w wyniku dokonania nieodpłatnego zniesienia współwłasności bez spłat i dopłat, wywoła konieczność zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych według stopy 1%?
Słowa kluczowe: hipoteka; nieruchomości; zniesienie-nieodpłatne zniesienie współwłasności
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, ze zm.) oraz § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U., poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z 16 listopada 2015 r. (data wpływu do Organu – 18 listopada 2015 r.), uzupełnionym 11 stycznia 2016 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego zniesienia współwłasności (bez spłat i dopłat) nieruchomości obciążonej hipoteką – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 listopada 2015 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego zniesienia współwłasności (bez spłat i dopłat) nieruchomości obciążonej hipoteką.

Z uwagi na fakt, że wniosek nie spełniał wymogów formalnych, w piśmie z 23 grudnia 2015 r. znak: IBPB-2-1/4515-211/15/DP, IBPB-2-1/4514-571/15/DP wezwano do jego uzupełnienia.

Wniosek uzupełniono 11 stycznia 2016 r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawczyni jest współwłaścicielem połowy lokalu mieszkalnego o powierzchni 92 m2. Z mieszkaniem związany jest udział w gruncie, na którym posadowiony jest blok mieszkalny wielorodzinny. Do mieszkania przynależy również komórka lokatorska i dwa miejsca garażowe. Mieszkanie zakupiono w listopadzie 2010 r. od dewelopera, umową zawartą w formie aktu notarialnego za kwotę 470.000,00 zł.

Drugim współwłaścicielem lokalu mieszkalnego i współkredytobiorcą jest osoba fizyczna należąca do III grupy podatkowej.

Aktualnie, zdaniem Wnioskodawczyni, wartość mieszkania to około 550.000,00 zł, zatem wartość jego połowy (udziału) stanowi kwotę 275.000,00 zł.

Na zakup mieszkania został zaciągnięty kredyt w banku na kwotę 111.000,00 euro, co na dzień 16 listopada 2015 r. daje kwotę około 467.000,00 zł. Pozostałą kwotę ceny mieszkania Wnioskodawczyni zapłaciła ze środków własnych.

Nieruchomość obciążona jest hipoteką w kwocie 643.000,00 zł na rzecz banku udzielającego kredytu mieszkaniowego, zabezpieczającą spłatę kapitału, prowizji i opłat. Połowa kwoty obciążenia hipotecznego to 321.000,00 zł.

Zarówno więc cała kwota hipoteki jak i jej połowa przekracza wartość 1/2 części nieruchomości. Aktualna kwota pozostała do spłaty to około 70.000,00 euro co daje na dzień 16 listopada 2015 r. około 294.000,00 zł.

Z uwagi na zmianę sytuacji życiowej, Wnioskodawczyni i współwłaściciel mieszkania zamierzają zawrzeć notarialną umowę nieodpłatnego zniesienia współwłasności mieszkania, bez spłat i dopłat od żadnej ze stron. Dotychczasowe raty kredytu spłacane były wyłącznie przez Wnioskodawczynię.

W wyniku umowy zniesienia współwłasności Wnioskodawczyni przejmie spłatę całego kredytu obciążającego nieruchomość, zaś druga strona zostanie zwolniona z jego spłaty w całości w zamian za przeniesienie na Wnioskodawczynię przysługującego tej osobie udziału we współwłasności mieszkania (1/2 części). W wyniku tej czynności Wnioskodawczyni stanie się wyłącznym właścicielem lokalu.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy fakt powstania różnicy pomiędzy wartością hipoteki a darowaną wartością współudziału wywoła konieczność zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych według stopy 1%?

Zdaniem Wnioskodawczyni nie powstanie konieczność zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie należy zaznaczyć, że przedmiotem niniejszej interpretacji jest tylko i wyłącznie ocena stanowiska Wnioskodawczyni dotycząca podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego zniesienia współwłasności (bez spłat i dopłat) nieruchomości obciążonej hipoteką.

W zakresie podatku od spadków i darowizn wydane zostało odrębne rozstrzygnięcie.

Przepis art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 626, ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

*   umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
*   umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
*   umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
*   umowy dożywocia,
*   umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
*   ustanowienie hipoteki,
*   ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
*   umowy depozytu nieprawidłowego,
*   umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 cyt. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu.

Jak stanowi art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą dokonania czynności cywilnoprawnej, a stosownie do art. 4 pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, przy umowie o dział spadku lub o zniesienie współwłasności ciąży on na podmiocie nabywającym rzeczy lub prawa majątkowe ponad udział w spadku lub we współwłasności.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy podstawę opodatkowania stanowi przy umowie o zniesienie współwłasności lub o dział spadku – wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego nabytego ponad wartość udziału we współwłasności lub spadku.

Stosownie natomiast do art. 7 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy stawki podatku wynoszą od umów zamiany, dożywocia, o dział spadku, o zniesienie współwłasności oraz darowizny:

1.  przy przeniesieniu własności nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym – 2%,
2.  przy przeniesieniu własności innych praw majątkowych – 1%.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawczyni jest współwłaścicielem połowy lokalu mieszkalnego. Z mieszkaniem związany jest udział w gruncie, na którym posadowiony jest blok mieszkalny wielorodzinny. Do mieszkania przynależy również komórka lokatorska i dwa miejsca garażowe. Drugim współwłaścicielem lokalu mieszkalnego i współkredytobiorcą jest osoba fizyczna należąca do III grupy podatkowej. Nieruchomość obciążona jest hipoteką. Zarówno cała kwota hipoteki jak i jej połowa przekracza wartość ½ części nieruchomości.

Z uwagi na zmianę sytuacji życiowej, Wnioskodawczyni i współwłaściciel mieszkania zamierzają zawrzeć notarialną umowę nieodpłatnego zniesienia współwłasności mieszkania, bez spłat i dopłat od żadnej ze stron. Dotychczasowe raty kredytu spłacane były wyłącznie przez Wnioskodawczynię. W wyniku umowy zniesienia współwłasności Wnioskodawczyni przejmie spłatę całego kredytu obciążającego nieruchomość, zaś druga strona zostanie zwolniona z jego spłaty w całości w zamian za przeniesienie na Wnioskodawczynię przysługującego tej osobie udziału we współwłasności mieszkania (½ części). W wyniku tej czynności Wnioskodawczyni stanie się wyłącznym właścicielem lokalu.

W świetle opisu zdarzenia przyszłego i powołanych wyżej przepisów prawa stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie dojdzie do powstania obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych. Podatkowi temu podlegają bowiem tylko czynności wymienione wprost w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, zawierającym zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu. W niniejszej sprawie Wnioskodawczyni planuje zawrzeć umowę w formie aktu notarialnego nieodpłatnego zniesienia współwłasności nieruchomości bez spłat i dopłat. A zatem to nieodpłatne zniesienie współwłasności będzie podstawą do nabycia przez Wnioskodawczynię udziału (½ części) w nieruchomości oraz do przejęcia spłaty całego kredytu obciążającego nieruchomość. Nieodpłatne zniesienie współwłasności nieruchomości bez spłat i dopłat stanowi czynność cywilnoprawną, która nie została wymieniona w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych a zatem jako czynność niewymieniona w ustawowym katalogu art. 1 nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W tej sytuacji fakt powstania różnicy pomiędzy wartością hipoteki a wartością współudziału pozostaje bez wpływu na kwalifikację opisanej czynności na gruncie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Jednocześnie wskazuje się, iż organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w granicach zdarzenia przedstawionego we wniosku przez wnioskodawcę. Organ podatkowy nie ocenia zgodności opisu zdarzenia przedstawionego we wniosku z rzeczywistością. Jeżeli zdarzenie przedstawione we wniosku nie odpowiada rzeczywistości, wówczas interpretacja nie wywołuje skutków prawnych.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.