Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/1/415-719/09/BK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2009-11-30
Teza: w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej wierzytelności nieściągalnych
Słowa kluczowe: nieściągalność-uprawdopodobnienie nieściągalności; wierzytelność-wierzytelności nieściągalne
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 28 sierpnia 2009r. (data wpływu do tut. Biura 2 września 2009r.), uzupełnionym w dniu 16 listopada 2009r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej wierzytelności nieściągalnych - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 2 września 2009r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej wierzytelności nieściągalnych.

Wniosek powyższy nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z dnia 27 października 2009r. Znak IBPBI/1/415-719/09/BK wezwano do jego uzupełnienia, co też nastąpiło w dniu 16 listopada 2009r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca – osoba fizyczna, prowadzi działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej przedsiębiorców w zakresie sprzedaży detalicznej paliw. W roku 2004 spółka dokonywała sprzedaży paliwa (oleju napędowego) osobie fizycznej nie prowadzącej działalności gospodarczej, nie otrzymując od niej zapłaty (tzw. sprzedaż na zeszyt) w łącznej kwocie brutto 5.606,75 zł. Każdorazowa sprzedaż zaewidencjonowana została zgodnie

z obowiązkiem na kasie fiskalnej, a w łącznej kwocie netto: 4.595,70 (stawka podatku VAT 22%) wprowadzona do PKPiR jako przychody należne. Wnioskodawca posiada stosowne oświadczenie dłużnika sporządzone we wrześniu 2004r., w którym potwierdza on wysokość posiadanego wobec Spółki zadłużenia za sprzedane paliwo.

W uzupełnieniu wniosku wskazano, iż nieściągalność wierzytelności, o której mowa we wniosku została udokumentowana postanowieniem o nieściągalności, uznanym przez wierzyciela jako odpowiadające stanowi faktycznemu, wydanym przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy w sytuacji, gdy sprzedaż nie była udokumentowana fakturami VAT, ale została zarachowana jako przychody należne poprzez zaewidencjonowanie na kasie fiskalnej, Wnioskodawca ma prawo zaliczyć kwotę 4.595,70 zł, w części na niego przypadającej, wg udziałów w spółce, w koszty uzyskania przychodu, jako wierzytelności nieściągalne?
2.  Czy zaliczenie w koszty uzyskania przychodu wierzytelności odpisanych jako nieściągalne powinno nastąpić w miesiącu, w którym nieściągalność została uprawdopodobniona, czyli w czerwcu 2009r., czy też może nastąpić również w dowolnym kolejnym miesiącu po nim następującym?

Ad. 1. Zdaniem Wnioskodawcy, pomimo braku dowodów w postaci faktur VAT dokumentujących zaliczenie w przychody należne wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, ma on prawo zaliczyć je w koszty uzyskania przychodu w wysokość określonej

w pytaniu, gdyż fakt ich zaliczenia w przychody należne może udowodnić w inny sposób. Na przykład poprzez oświadczenie dłużnika, że zawsze, gdy dokonywał zakupów paliwa na stacji, otrzymywał paragony fiskalne dokumentujące te zakupy lub też poprzez oświadczenia pracowników stacji, że ewidencjonowali powyższą sprzedaż na kasie fiskalnej.

Ad. 2. Wg Wnioskodawcy, zaliczenie w koszty uzyskania przychodu wierzytelności odpisanych jako nieściągalne może nastąpić wyłącznie w miesiącu, w którym nieściągalność została uprawdopodobniona.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy.

Jak stanowi art. 14 ust. 1 ww. ustawy, za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 (pozarolniczej działalności gospodarczej), uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.

W myśl art. 23 ust. 1 pkt 17 ww. ustawy, nie stanowią kosztów uzyskania przychodów wierzytelności odpisane jako przedawnione.

Stosownie treści do art. 23 ust. 1 pkt 20 ww. ustawy, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wierzytelności odpisanych jako nieściągalne, z wyjątkiem takich wierzytelności nieściągalnych, które uprzednio na podstawie art. 14 zostały zarachowane jako przychody należne i których nieściągalność została uprawdopodobniona.

Zgodnie z art. 23 ust. 2 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 20, uważa się te wierzytelności, których nieściągalność została udokumentowana:

1.  postanowieniem o nieściągalności, uznanym przez wierzyciela jako odpowiadające stanowi faktycznemu, wydanym przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego, albo
2.  postanowieniem sądu o: a. oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku, gdy majątek niewypłacalnego dłużnika nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania lub b. umorzeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, gdy zachodzi okoliczność, o której mowa w lit. a), lub c. ukończeniu postępowania upadłościowego obejmującego likwidację majątku, albo
3.  protokołem sporządzonym przez podatnika, stwierdzającym, że przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności byłyby równe albo wyższe od jej kwoty.

Z powyższych przepisów wynika, iż warunkiem zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów, nieściągalnej wierzytelności jest łączne spełnienie następujących warunków:

*   wierzytelność nie jest wierzytelnością przedawnioną,
*   w momencie powstania wierzytelności była ona zarachowana jako przychód należny,
*   nieściągalność tej wierzytelności została udokumentowana w sposób określony w art. 23 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zauważyć jednocześnie należy, iż w świetle ww. art. 14 ust. 1, do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć wyłącznie wierzytelność w kwocie netto tj. kwocie pomniejszonej o podatek od towarów i usług. Podatek od towarów i usług nie stanowi bowiem przychodu należnego z tytułu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej.

Jeżeli zatem, wierzytelności spełniają ww. warunki, mogą zostać zaliczone, w kwocie netto, do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej nie wcześniej, niż zostanie spełniony ostatni z warunków. W sytuacji zatem, gdy nieściągalność wierzytelności została potwierdzona postanowieniem o nieściągalności, o którym mowa

w art. 23 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to wierzytelność ta może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodów

w dacie uznania przez podatnika tego postanowienia za odpowiadające stanowi faktycznemu (najwcześniej w dacie uprawomocnienia się tego postanowienia).

Pamiętać jednakże należy, iż w ciężar kosztów uzyskania przychodów mogą być zaliczone wyłącznie te wierzytelności nieściągalne, które zostały uprzednio zaliczone do przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Jak wynika z wniosku wskazana

w nim wierzytelność, wynikająca z wystawionych paragonów fiskalnych (nie zawierających danych kontrahenta) została wykazana, jako przychód należny w prowadzonej księdze przychodów i rozchodów, dlatego też stwierdzić należy, iż jeżeli w istocie w oparciu

o posiadane dokumenty, tj. oświadczenie dłużnika o wysokości niezapłaconej kwoty oraz, że zawsze, gdy dokonywał zakupów paliwa na stacji, otrzymywał paragony fiskalne dokumentujące te zakupy, jak również oświadczenia pracowników stacji, że ewidencjonowali powyższą sprzedaż na kasie fiskalnej, Wnioskodawca jest w stanie uprawdopodobnić, iż to wskazana we wniosku wierzytelność, dotycząca konkretnego kontrahenta (dłużnika) została wykazana, jako przychód należny z działalności gospodarczej, to wierzytelność tę (w kwocie netto), w przypadającej na niego części (proporcjonalnie do przypadającego na niego prawa w udziale w zysku spółki) może on zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej w formie spółki cywilnej pozarolniczej działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z art. 8 ust. 1 ww. ustawy, przychody z udziału w spółce niebędącej osobą prawną, ze wspólnej własności, wspólnego przedsięwzięcia, wspólnego posiadania lub wspólnego użytkowania rzeczy lub praw majątkowych u każdego podatnika określa się proporcjonalnie do jego prawa w udziale w zysku oraz, z zastrzeżeniem ust. 1a, łączy się z pozostałymi przychodami ze źródeł, z których dochód podlega opodatkowaniu według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1. W przypadku braku przeciwnego dowodu przyjmuje się, że prawa do udziału w zysku są równe.

Przy czym, zasady wyrażone w ust. 1 stosuje się odpowiednio do:

1.  rozliczania kosztów uzyskania przychodów, wydatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów i strat,
2.  ulg podatkowych związanych z prowadzoną działalnością w formie spółki nie będącej osobą prawną (art. 8 ust. 2 tej ustawy).

Jednocześnie nadmienić należy, iż przedmiotem niniejszej interpretacji nie była ocena, czy posiadane przez Wnioskodawcę postanowienie spełnia wymogi, o których mowa w art. 23 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę

i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, 43-300 Bielsko-Biała, ul. Traugutta 2a.