Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPB2/415-716/13-2/KR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2014-01-29
Teza: Darowizna akcji oraz udziałów na rzecz żony
Słowa kluczowe: darowizna; przychód; skutki podatkowe; udział; umowa-umowa darowizny
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 17; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 15 listopada 2013 r. (data wpływu 25 listopada 2013 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych związanych z darowizną akcji oraz udziałów w spółkach kapitałowych z siedzibą w Polsce na rzecz żony – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 25 listopada 2013 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych związanych z darowizną akcji oraz udziałów w spółkach kapitałowych z siedzibą w Polsce na rzecz żony.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest osobę fizyczną zamieszkałą w Polsce oraz polskim rezydentem podatkowym i podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych. Wnioskodawca jest właścicielem akcji oraz udziałów w spółkach kapitałowych z siedzibą na terytorium Polski (dalej łącznie: „Aktywa”).

Wnioskodawca zamierza dokonać darowizny niektórych Aktywów na rzecz swojej żony. Na moment dokonania darowizny Aktywa będą stanowić część majątku odrębnego (prywatnego) Wnioskodawcy. Darowizna Aktywów nastąpi do majątku odrębnego żony. Umowa darowizny zostanie zawarta w formie aktu notarialnego. Na dzień dokonania darowizny określona zostanie wartość rynkowa darowanych Aktywów, które zostaną wskazane w umowie darowizny. Z tytułu planowanej darowizny, Wnioskodawca nie otrzyma w zamian od żony jakiegokolwiek świadczenia pieniężnego, ani niepieniężnego.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą faktu czy w opisanym zdarzeniu na gruncie podatku dochodowego od osób fizycznych w przypadku dokonania darowizny Aktywów powstaje przychód u Wnioskodawcy i czy Wnioskodawca z tytułu dokonanej darowizny podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy w opisanym zdarzeniu przyszłym, dokonanie przez Wnioskodawcę darowizny Aktywów na rzecz swojej żony do jej majątku odrębnego spowoduje po stronie Wnioskodawcy powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy, dokonanie darowizny Aktywów będących własnością Wnioskodawcy i znajdujących się w majątku odrębnym na rzecz Jego żony nie spowoduje powstania przychodu po stronie Wnioskodawcy, w związku z czym nie powstanie obwiązek podatkowy w myśl przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dalej „ustawa o PIT”.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy o PIT przez przychody podatkowe należy rozumieć otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Co za tym idzie, aby świadczenie mogło być uznane za przychód musi być ono przez podatnika otrzymane lub postawione do jego dyspozycji.

Umowa zawarta między Wnioskodawcą a żoną będzie stanowić umowę darowizny - stosownie do art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93, z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Podstawową cechą takiej umowy i warunkiem koniecznym dla wystąpienia darowizny jest jej nieodpłatność. Przez „nieodpłatność darowizny” należy rozumieć zaś taką sytuację, gdy obdarowany w zamian za otrzymaną darowiznę lub w związku z jej otrzymaniem, nie jest zobowiązany do jakichkolwiek świadczeń na rzecz darczyńcy. Tym samym, skutkiem darowizny jest wyłącznie jednostronne przysporzenie po stronie podmiotu obdarowanego - darczyńca w związku z dokonaniem darowizny nie otrzymuje od osoby obdarowanej żadnego świadczenia w zamian.

Co za tym idzie, Wnioskodawca jako darczyńca Aktywów znajdujących się w Jego majątku odrębnym, z tytułu dokonania darowizny na rzecz swojej żony, nie uzyska żadnych korzyści majątkowych. W konsekwencji, mając na uwadze pojęcie przychodu zawarte w art. 11 ustawy o PIT brak jest podstaw do uznania, że w chwili dokonania darowizny po stronie Wnioskodawcy powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Brak jest bowiem w tej sytuacji przysporzenia, które mogłoby być zakwalifikowane jako przychód Wnioskodawcy w rozumieniu tego przepisu.

Należy również zauważyć, że nie dojdzie do powstania przychodu Wnioskodawcy w oparciu o przepisy szczególne - tj. art. 17 ustawy o PIT- dotyczące ustalania przychodów ze źródła, jakim są kapitały pieniężne.

Po pierwsze należy zauważyć, że zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o PIT za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych. Warunkiem uzyskania przychodu na bazie tego przepisu jest wobec tego odpłatne zbycie akcji lub udziałów w spółkach kapitałowych. W sytuacji będącej przedmiotem wniosku dojdzie natomiast do nieodpłatnego przeniesienia Aktywów na rzecz żony - w zamian za dokonanie darowizny Wnioskodawca nie otrzyma żadnego świadczenia od żony (w szczególności nie otrzyma zapłaty). Nie dojdzie zatem w jakiejkolwiek formie do sprzedaży ani odpłatnego zbycia pod innym tytułem Aktywów. Oznacza to, że nie jest możliwe powstanie po stronie Wnioskodawcy przychodu na bazie analizowanego przepisu - dokonanie darowizny Aktywów na rzecz żony nie może być bowiem uznane za ich odpłatne zbycie.

Jednocześnie, nieodpłatne przeniesienie w drodze darowizny Aktywów na rzecz żony nie jest objęte dyspozycją żadnego innego przepisu dotyczącego powstania przychodów z tytułu kapitałów pieniężnych, mających charakter enumeratywnego, zamkniętego katalogu. Przychody z tego tytułu odnoszą się do pojęcia „odpłatnego zbycia”, „realizacji praw” i „objęcia określonych aktywów”. Wśród, sytuacji skutkujących powstaniem przychodu z kapitałów pieniężnych nie wymieniono natomiast przypadków, w których podatnik daruje akcje lub udziały. Oznacza to, że w związku z dokonaniem darowizny Aktywów nie powstanie po stronie Wnioskodawcy przychód z kapitałów pieniężnych.

Darowizna dokonana na rzecz żony nie spowoduje także powstania u Wnioskodawcy przychodu z innych źródeł w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy o PIT. Wnioskodawca nie otrzyma bowiem żadnego świadczenia wchodzącego w zakres przychodów z innych źródeł wymienionych w ww. przepisie, ani jakichkolwiek innych świadczeń lub przysporzeń, które mogłyby być zaliczone do tej kategorii przychodów.

Reasumując, mając na uwadze powyższe Wnioskodawca stoi na stanowisku, że dokonanie darowizny Aktywów do majątku odrębnego jego żony, nie powoduje powstania po stronie Wnioskodawcy obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Na poparcie swojego stanowiska Wnioskodawca wskazuje na następujące interpretacje indywidualne wydane w analogicznych sprawach:

*   z dnia 9 października 2013 r. wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi (sygn.: IPTPB2/415-422/13-2/Akr),

*   z dnia 19 października 2012 r. wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu (sygn.: ILPB2/415-698/12-2/WM),

*   z dnia 14 sierpnia 2013 r. wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu (sygn.: ILPB2/415-541/13-4/JK),

*   z dnia 19 listopada 2009 r. wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy (sygn.: ITPB1/415-712/09/TK),

*   z dnia 4 października 2013 r. wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi (sygn.: IPTPB1/415-430/13-5/KSU).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm., w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy, jednym ze źródeł przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)-c).

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się:

1.  odsetki od pożyczek;
2.  odsetki od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach bankowych lub w innych formach oszczędzania, przechowywania lub inwestowania, z wyjątkiem środków pieniężnych związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą;
3.  odsetki (dyskonto) od papierów wartościowych;
4.  dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, których podstawą uzyskania są udziały (akcje) w spółce lub spółdzielni, w tym również:
    1.  dywidendy z akcji złożonych przez członków pracowniczych funduszy emerytalnych na rachunkach ilościowych,
    2.  oprocentowanie udziałów członkowskich z nadwyżki bilansowej (dochodu ogólnego) w spółdzielniach,
    3.  podział majątku likwidowanej osoby prawnej lub spółki,
    4.  wartość dokonanych na rzecz wspólników spółek, nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, określoną według zasad wynikających z art. 11 ust. 2-2b;”,
5.  przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 1c;
6.  należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z:
    1.  odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych,
    2.  realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
7.  przychody z odpłatnego zbycia prawa poboru, w tym również ze zbycia prawa poboru akcji nowej emisji przez pracowniczy fundusz emerytalny w imieniu członka funduszu;
8.  przychody członków pracowniczych funduszy emerytalnych z tytułu przeniesienia akcji złożonych na rachunkach ilościowych do aktywów tych funduszy;
9.  nominalną wartość udziałów (akcji) w spółce albo wkładów w spółdzielni, objętych w zamian za wkład niepieniężny;

9a) u wspólnika, określoną w umowie spółki, o której mowa w art. 5a pkt 28 lit. c i d, wartość wkładu niepieniężnego wniesionego w postaci rzeczy lub praw, w zamian za który wspólnikowi nie są wydawane udziały (akcje), o których mowa w pkt 9;

1.  przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających.

Natomiast przepis art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przedstawia otwarty katalog zdarzeń, z zaistnieniem których „dochodzi do powstania u podatnika przychodu z innych źródeł u podatnika”. Jednakże, dokonując kwalifikacji danego zdarzenia jako powodującego powstanie przychodu z innych źródeł, nie można abstrahować od art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który zawiera definicję przychodu.

Definicja ta wprost odwołuje się do otrzymanych lub pozostawionych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych oraz wartości świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Darowizna dokonana przez podatnika nie powoduje otrzymania przez niego żadnego świadczenia wzajemnego, czy pozostawienia mu takiego świadczenia do dyspozycji.

Przez pojęcie darowizny rozumieć należy typ umowy nazwanej, opisany w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93, z późn. zm.).

Zgodnie z przepisem art. 888 § 1 tegoż Kodeksu przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Podstawowym elementem umowy darowizny, niezbędnym do uznania, że dane świadczenie jest darowizną, jest jej nieodpłatność. Świadczenie jest nieodpłatne wówczas, gdy otrzymujący świadczenie nie świadczy nic w zamian, ani też nie zobowiązuje się do innego świadczenia w przyszłości. Przy czym to świadczenie drugiej strony nie musi mieć charakteru majątkowego, może być np. korzyścią osobistą. Jedynym celem, jaki leży u podstaw darowizny, jest chęć przysporzenia majątkowego na rzecz drugiej strony. Jeżeli podatnik dokonuje świadczenia, mając nadzieję uzyskania w zamian, w przyszłości jakiejś korzyści majątkowej lub osobistej, to nie można mówić o darowiźnie.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca zamierza dokonać darowizny posiadanych akcji oraz udziałów w spółkach kapitałowych z siedzibą na terytorium Polski na rzecz swojej żony. Darowizna Aktywów nastąpi do majątku odrębnego żony. Wnioskodawca nie otrzyma w zamian od żony jakiegokolwiek świadczenia pieniężnego, ani niepieniężnego z tytułu dokonanej darowizny.

Z treści wskazanych wyżej przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że ustawodawca enumeratywnie określił przypadki i zdarzenia, w wyniku których powstaje przychód z kapitałów pieniężnych. W tych przypadkach jest mowa o odpłatnym zbyciu, realizacji praw, objęciu w zamian. Wśród sytuacji skutkujących powstaniem przychodu z kapitałów pieniężnych nie wymieniono przypadków, w których podatnik daruje, a więc dokona zbycia o charakterze nieodpłatnym udziałów. Mając na uwadze powyższe uregulowania zawarte w cytowanej ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych stwierdzić należy, że wskutek przekazania akcji oraz udziałów w spółkach kapitałowych z siedzibą na terytorium Polski w formie darowizny na rzecz żony Wnioskodawcy, u Wnioskodawcy nie powstanie przychód do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeżeli Wnioskodawca nie otrzyma jakiegokolwiek ekwiwalentu za darowane akcje oraz udziały, tak w momencie zawarcia umowy, jak i w przyszłości.

W konsekwencji powyższych uregulowań stwierdzić należy, że w opisanym we wniosku zdarzeniu przyszłym, przekazanie przez Wnioskodawcę darowizny w postaci akcji oraz udziałów w spółkach kapitałowych z siedzibą na terytorium Polski na rzecz żony Wnioskodawcy, fakt dokonania darowizny, czyli nieodpłatne zbycie akcji oraz udziałów nie skutkuje po stronie Wnioskodawcy powstaniem przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w związku z tym obowiązkiem podatkowym w podatku dochodowym.

Należy przy tym zastrzec, że rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego nie jest ustalanie, czy opisana „darowizna” ma charakter bezzwrotnego świadczenia, bowiem stanowi to domenę ewentualnego postępowania podatkowego. Jeżeli jednak przedstawiony we wniosku stan różnić się będzie od stanu faktycznego, który wystąpi w rzeczywistości, w szczególności, jeżeli umowa darowizny będzie związana ze świadczeniem wzajemnym żony Wnioskodawcy w jakiejkolwiek formie, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.