Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT2-2.4011.158.2025.3.KR
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-05-15
Teza: Skutki podatkowe zawarcia ugody.
Słowa kluczowe: banki
kredyt-kredyt hipoteczny
przychód
ugody
umorzenie
zwrot
świadczenie-świadczenie pieniężne
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Zwolnienia przedmiotowe.-Zwolnienia od podatku
dochodowego.-Odsetki z tytułu nieterminowych wypłat.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Przychody z innych źródeł.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 11-ust. 1
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 3-art. 21-ust. 1-pkt 95b

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

łowe
    Szanowny Panie,

    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

8 lutego 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 7 lutego 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 12 lutego 2025 r. oraz pismem z 22 kwietnia
    2025 r. i 29 kwietnia 2025 r.– w odpowiedzi na wezwanie.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    B i Wnioskodawca (A) (małżeństwo - wspólność majątkowa) wnieśli dnia 10 maja 2021 r.
    powództwo do Sądu Okręgowego (...), (...), przeciwko (...) o uznanie za nieważną umowę
    kredytu budowlanego denominowanego do franka szwajcarskiego nr (...) zawartą dnia 28
    sierpnia 2008 r. w (...), zasądzenie na ich rzecz kwoty (...) zł wraz z ustawowymi odsetkami
    za opóźnienie od kwoty (...) zł od dnia 5 grudnia 2018 r. do dnia zapłaty oraz od kwoty (...)
    zł od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty. W związku z trwającym procesem i
    regularnym spłacaniem rat kredytu Wnioskodawca wraz z żoną zmodyfikowali powództwo
    o wysokość wpłaconych rat.
    Sąd I instancji dnia 22 września 2023 r. wydał wyrok, w którym ustalił nieistnienie
    stosunku prawnego między stronami, wynikającego z umowy Nr (...) kredytu budowlanego
    w walucie wymienialnej z dnia 28 sierpnia 2008 r. zawartej przez B i A z (...).
    „Sąd uznał zarzuty powodów dotyczące abuzywności postanowień zakwestionowanej
    umowy kredytu zawartych w: § 37 ust. 1 i 2 i § 38 ust. 1 Regulaminu Kredytu Hipotecznego
    i Budowlanego (...) oraz § 1 pkt 1 umowy”.
    „Sąd w punkcie I wyroku ustalił nieistnienie stosunku prawnego między stronami,
    wynikającego z nieważnej Umowy Nr (...) kredytu budowlanego w walucie wymienialnej z
    dnia 28 sierpnia 2008 r. zawartej przez powodów B i A z (...). Powyższe skutkowało zaś
    uznaniem za zasadne żądania powodów o zwrot tego, co na podstawie umowy świadczyli.
    Stosownie do treści art. 410 § 2 k.c. świadczenie jest nienależne, jeżeli czynność prawna
    zobowiązująca do świadczenia była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu
    świadczenia. Powództwo o świadczenie (o zapłatę) może dotyczyć wyłącznie świadczeń już
    spełnionych przez powodów. Sąd Najwyższy potwierdził, że nawet w przypadku
    nieważności umowy kredytu walutowego, zobowiązania stron do zwrotu otrzymanych
    nienależnie świadczeń są od siebie niezależne. W rezultacie dokonane już przez
    kredytobiorcę spłaty rat nie stanowią zaliczki na poczet należności przysługujących
    bankom (tak Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 6 lipca 2021 r., sygn. akt III CZP 41/20,
    Legalis). Kredytobiorca może żądać zwrotu świadczenia od chwili, w której umowa kredytu
    stała się trwale bezskuteczna (zob. uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z
    dnia 7 maja 2021 r., sygn. akt III CZP 6/21, Legalis).
    W okolicznościach niniejszej sprawy czynność prawna w postaci umowy o kredyt, zawarta
    dnia 28 sierpnia 2008 r. była nieważna i nie stała się ważna po spełnieniu świadczenia.
    Świadczenie spełnione przez kredytobiorcę na podstawie postanowienia abuzywnego - co
    do zasady - podlega zwrotowi, choćby kredytobiorca był równolegle dłużnikiem banku.
    Stronie, która w wykonaniu umowy, dotkniętej nieważnością, spłacała kredyt, przysługuje
    roszczenie o zwrot spłaconych środków pieniężnych jako świadczenia nienależnego (art.
    410 § 1 k.c. w zw. z art. 405 k.c.) niezależnie o tego, czy i w jakim zakresie jest dłużnikiem
    banku z tytułu nienależnie otrzymanej kwoty kredytu (tak Sąd Apelacyjny w Katowicach w
    wyroku z dnia 25 kwietnia 2022 r., sygn. akt I ACa 116/21, Legalis). W konsekwencji Sąd
    doszedł do przekonania, że świadczenie spełnione przez powodów jest świadczeniem
    nienależnym, zaś skutkiem takiego stwierdzenia jest, iż co do zasady podlega ono
    zwrotowi, choćby kredytobiorca był równolegle dłużnikiem banku. W świetle art. 410 § 1 k.
    c. samo spełnienie świadczenia nienależnego jest źródłem roszczenia zwrotnego
    przysługującego zubożonemu niezależnie od tego, czy i w jakim zakresie spełnione

    świadczenie wzbogaciło osobę, na rzecz której świadczenie zostało spełnione. Fakt
    spełnienia takiego świadczenia wypełnia przesłankę zubożenia po stronie świadczącego, a
    jego uzyskanie przesłankę wzbogacenia po drugiej stronie (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego
    w Katowicach z dnia 26 kwietnia 2022 r., sygn. akt I ACa 268/21, Legalis).
    W zakresie ustalenia należnych powodom odsetek, wskazać należy, że roszczenie o zwrot
    nienależnego świadczenia ma charakter bezterminowy. Zgodnie z regulacją art. 455 k.c.,
    jeśli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości
    zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do
    wykonania. Zgodnie natomiast z treścią art. 481 § 1 k.c., jeżeli dłużnik opóźnia się ze
    spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia,
    chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem
    okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi”.
    Na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Okręgowego (...) (sygn. akt (...)) z dnia 22
    września 2023 r. Sąd Apelacyjny (...), (...), dnia 17 maja 2024 r. zmienił zaskarżony wyrok w
    ten sposób, że nadał mu następujące brzmienie w punkcie II: zasądza od pozwanego (...)
    na rzecz powodów B i A:
      1) kwotę (...) zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie:
        a) od kwoty (...) zł od dnia 5 grudnia 2018 r. do dnia zapłaty,
        b) od kwoty (...) zł od dnia 2 czerwca 2021 r. do dnia zapłaty,
        c) od kwoty (...)zł od dnia 10 stycznia 2023 r. do dnia zapłaty,
      2) kwotę (...) zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 5 grudnia 2018 r. do
        dnia zapłaty.
    Wyrok stał się prawomocny z dniem 17 maja 2024 r.
    Na rachunek bankowy Wnioskodawcy i Jego żony w wyniku prowadzonej egzekucji z
    wniosku Wnioskodawcy i Jego żony, komornik sądowy przelał dnia 11 czerwca 2024 r.
    kwotę (...) zł wyegzekwowaną od (...), z tytułu realizacji wyroku Sądu Apelacyjnego (...)
    (sygn. akt (...)).
    Dodatkowo Wnioskodawca informuje, że Bank wezwał Wnioskodawcę i Jego żonę dnia 12
    listopada 2024 r. do zapłaty kwoty (...) zł pod rygorem naliczenia ustawowych odsetek za
    opóźnienie. W związku z tym, że w ocenie Wnioskodawcy i Jego żony, roszczenie Banku
    uległo przedawnieniu z dniem 31 grudnia 2021 r. nie wypłacą oni bankowi żądanej kwoty.
    Bank w 2024 r. złożył do Sądu Okręgowego (...) pozew o zapłatę. Na chwilę obecną sprawa
    jest w toku.
    Uzupełnienie stanu faktycznego
    Kredyt został udzielony przez podmiot podlegający nadzorowi państwowego organu
    nadzoru nad rynkiem finansowym i uprawniony do udzielania kredytów - była to bowiem
    umowa kredytu z (...).
    Kredyt został udzielony na „nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną własność
    oznaczoną numerem budowlanym (...) na trzecim piętrze wraz z komórką lokatorską
    oznaczoną numerem budowlanym nr (...) oraz garażem oznaczonym numerem
    budowlanym (...) położonego w budynku nr (...) przy ul. (...), oraz na refinansowanie
    środków własnych i wykończenie lokalu”.
    Wnioskodawca był zobowiązany solidarnie do spłaty ww. kredytu wraz z żoną B.
    Sąd uznał, że umowa o kredyt nie jest ważna z powodu wskazanego w treści art. 385(1) § 1
    k.c. w zw. z art 58 § 1 k.c. bowiem uznał abuzywność klauzul stanowiących o ustaleniu
    wysokości zobowiązania stron uznał, że „Skoro za abuzywne zostały uznane
    postanowienia określające świadczenie główne pozwanego, a brak jest przepisów o
    charakterze dyspozytywnym mogących zastąpić postanowienia, którymi strony od dnia

    zawarcia umowy nie są związane, nie jest możliwe utrzymanie umowy w mocy w
    pozostałym zakresie. Konsekwencją braku postanowień określających świadczenie główne
    jednej ze stron jest zatem nieważność umowy z mocy art. 58 § 1 k.c. w całości”. Skoro tak,
    całość świadczenia na rzecz banku było świadczeniem nienależnym w rozumieniu art. 410
    § 2 k.c. a zatem, podstawą zasądzenia był w tym wypadku art. 410 § 1 k.c. w zw. z art. 405
    k.c. Podstawę zasądzenia odsetek stanowił art. 481 § 1 k.c. - wobec wezwania banku do
    zwrotu świadczenia nienależnego.
    Wysokość należnych kwot została ustalona na podstawie - co do zwrotu zapłaconych rat
    kapitałowo-odsetkowych na podstawie zaświadczenia wydanego przez bank oraz na
    postawie dowodów wpłat na poczet rat odsetkowo-kapitałowych. Podstawę wskazano
    powyżej. Wysokość odsetek ustawowych za opóźnienie obliczono od dnia następującego
    od doręczenia bankowi żądania zwrotu poszczególnych kwot (wezwania do zapłaty) w
    wysokości wskazanej w odnośnych rozporządzeniach wydanych na podstawie art 481 k.c.
    z którego wynika, że Minister Sprawiedliwości ogłasza, w drodze obwieszczenia, w
    Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, wysokość odsetek
    ustawowych za opóźnienie.
    Finalnie na rzecz Wnioskodawcy i Jego żony zasądzono:
      kwotę (...) zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie:
        a) od kwoty (...) zł od dnia 5 grudnia 2018 r. do dnia zapłaty,
        b) od kwoty (...) zł od dnia 2 czerwca 2021 r. do dnia zapłaty, oraz
      kwotę (...) zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia 5 grudnia 2018 r. do
      dnia zapłaty.
    Kwota (...) zł stanowiła zwrot środków pieniężnych uiszczonych na poczet spłaty rat
    kapitałowo-odsetkowych, natomiast kwota (...) zł stanowiła zwrot kwoty zapłaconej
    tytułem wydania zaświadczenia o wysokości zapłaconych rat kapitałowo-odsetkowych.
    Zasądzona kwota należności głównej nie stanowiła zwrotu nadpłaconego kapitału i
    odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) bowiem bank wypłacił na rzecz Wnioskodawczyni i
    Jej męża kwotę (...) zł.
    A zatem:
      zasądzona kwota (...) zł jest zwrotem na rzecz podatnika środków pieniężnych, które
      wcześniej, na mocy umowy kredytowej przekazano na rzecz banku w ramach spłaty
      rat kapitałowo-odsetkowych,
      zasądzona kwota (...) zł nie jest zwrotem na rzecz podatnika przekazanych na rzecz
      banku rat kapitałowo-odsetkowych i
      (...) zł nie przekracza kwoty wpłaconych rat,
      zasądzone odsetki od kwot wskazanych w ww. pkt a) i b) są odsetkami od kwot
      nienależnie wpłaconych przez podatników.
    Kwota zasądzona prawomocnie nie stanowi przysporzenia ponad kwotę wpłacaną do
    banku tytułem spłaty rat odsetkowo-kapitałowych, poza kwotą (...) zł stanowiącą zwrot
    nienależnie pobranej opłaty za wydanie zaświadczenia.
    Ponadto w zakresie zdarzenia dotyczącego pytania zawartego w pkt 3 wniosku
    Wnioskodawca podaje dodatkowo, że w dniu 27 lutego 2025 r., tj. już po sformułowaniu
    wniosku doręczono Wnioskodawcy odpis pozwu dotyczącego żądania zwrotu kwoty
    wypłaconego kapitału w sprawie Sądu Okręgowego (...) za sygn. akt (...), a zatem

    Wnioskodawca przeformułował pytanie nr 3 i uzupełnił własne stanowisko w zakresie
    pytania nr 3.
    Pytania
      1. Czy wypłacone przez Bank kwoty kapitału kredytu oraz odsetek ustawowych za
        opóźnienie, zasądzonej prawomocnym wyrokiem sądu powszechnego związanego
        z unieważnieniem umowy kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem CHF, są
        wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych?
      2. Czy prawdziwym jest twierdzenie, że do sytuacji Wnioskodawcy i nie będzie miało
        zastosowanie rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru
        podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z
        kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U z 2022 r. poz.
        592), z uwagi na fakt, że nie została zawarta ugoda z bankiem? Zwrot zapłaconych
        rat wraz z odsetkami przyznany przez sąd. Otrzymana kwota będzie stanowiła
        zwrot własnych pieniędzy, które nienależnie wpłacono do banku.
      3. Czy w wypadku skutecznego powołania się na zarzut przedawnienia roszczenia
        banku o zwrot kapitału od podatnika, kwota, która będzie objęta skutecznym
        zarzutem przedawnienia będzie stanowić przychód podatnika? (ostatecznie
        sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 22 kwietnia 2025 r.)
    Przedmiotem niniejszej interpretacji jest rozstrzygnięcie wniosku w zakresie pytania nr 1 i
    nr 2, w zakresie skutków podatkowych zawarcia ugody. W sprawie skutków podatkowych
    zobowiązania wobec banku (pytanie nr 3) zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
    Pana stanowisko w sprawie
    Ad 1 i Ad 2
    1) W konsekwencji wykonanego wyroku Wnioskodawca otrzymał zwrot wpłaconych rat
    kredytowych. Kwota zwrotu nie powoduje faktycznego przyrostu w majątku, a jedynie
    wyrównanie wcześniejszego zmniejszenia w majątku Wnioskodawcy. Wobec tego zwrot
    ten nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez
    zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie pasywów, a tym samym po stronie
    kredytobiorców nie powstał przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych. Tym samym, zwrócona przez bank kwota nienależnie
    pobranych przez bank świadczeń nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych. Wypłacone odsetki za opóźnienie zwrotu nienależnie pobranych
    świadczeń dotyczą świadczenia niepodlegającego opodatkowaniu podatkiem
    dochodowym. Oznacza to, że odsetki te podlegają zwolnieniu od opodatkowania na
    podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych -
    interpretacja indywidualna z 5 czerwca 2024 r., nr 0112-KDIL2-1.4011.329.2024.2.MKA.
    2) Skoro mamy do czynienia ze zwrotem nienależnie pobranych świadczeń, to należy
    uznać, że zwrot ten nie stanowi przychodu. W przypadku zwrotu świadczenia na
    podstawie nieważnej umowy kredytowej, klient otrzymuje z powrotem swój kapitał, czyli
    zwrot zapłaconych bankowi kwot. Nie ma zatem podstaw, aby zwrócone kwoty uznać za
    dochód podlegających opodatkowaniu. Dla celów podatkowych zwrot taki jest obojętny
    podatkowo. Skoro zwrot nienależnie pobranych świadczeń, które Wnioskodawca otrzymał
    nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone
    od tego odsetki ustawowe za opóźnienie korzystają ze zwolnienia z opodatkowania na
    podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych -
    interpretacja indywidualna z 23 lutego 2024 r., nr 0113-KDIPT2-2.4011.922.2023.2.MK.
    3) Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe, z którego
    wynika, że przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy
    na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony
    cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w

    umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych
    terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Zgodnie z art. 69 ust. 2 pkt 2 i 4 ustawy Prawo bankowe, umowa kredytu powinna być
    zawarta na piśmie i określać w szczególności:
      pkt 2 - kwotę i walutę kredytu;
      pkt 4 - zasady i termin spłaty kredytu.
    4) Z kolei na podstawie art. 58 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j.
    Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.), czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na
    celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w
    szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą
    odpowiednie przepisy ustawy.
    Natomiast stosownie do treści art. 58 § 2 tej ustawy, nieważna jest czynność prawna
    sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
    5) W myśl art. 385 (1) Kodeksu cywilnego:
    § 1. Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie
    wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi
    obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie
    dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub
    wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
    § 2. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane
    umową w pozostałym zakresie.
    § 3. Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść
    konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień
    umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.
    § 4. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa na
    tym, kto się na to powołuje.
    Z powodu abuzywności klauzul walutowych znajdujących się w umowach o kredyt
    hipoteczny, sądy orzekają o nieważności jednostkowych umów o kredyt hipoteczny
    zawartych przez banki.
    Stwierdzenie nieważności powoduje usunięcie z obrotu prawnego wadliwej czynności
    prawnej polegającej na zawarciu umowy kredytu hipotecznego.
    Nieważność umowy kredytu oznacza, że zobowiązania stron umów, banku i klienta, nigdy
    nie powstały, a strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z nieważną
    umową jako świadczenia nienależne. Kredytodawca winien zatem zwrócić wszystkie
    świadczenia pobrane od kredytobiorcy, a kredytobiorca winien zwrócić kwotę faktycznie
    otrzymanego kredytu.
    W przypadku stwierdzenia nieważności umowy przez sąd skutki prawne na gruncie
    cywilnym występują ex tunc (wstecz), a więc od momentu zawarcia umowy dotkniętej
    wadliwością (przesłanką nieważności), co oznacza, że umowa kredytu jako nieważna już
    od chwili jej zawarcia nie wywołuje skutków prawnych. Mamy do czynienia z sytuacją jakby
    w ogóle nie doszło do jej zawarcia.
    6) Z kolei instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego,
    zgodnie z którym, jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego,
    wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i
    chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności
    nie ponosi.

    Na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego, jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była
    oznaczona, należą się odsetki ustawowe za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy
    referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy
    wierzytelność jest oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek
    za opóźnienie według tej wyższej stopy.
    Jednocześnie stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych, wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty
    należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od
    podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej
    zaniechano poboru podatku.
    Wprowadzając ww. przepis ustawodawca uregulował jednoznacznie m.in. kwestię
    opodatkowania odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
    7) W opisanej sytuacji doszło do wykonania postanowień zapadłych w wyroku sądu. W
    konsekwencji uzyskano zwrot nadpłaconych przez rat kredytowych. Zatem kwota zwrotu
    nie spowoduje faktycznego przyrostu w majątku wnioskodawcy, a jedynie „wyrównanie”
    wcześniejszego zmniejszenia w majątku. Wobec tego, można uznać, że zwrot ten nie
    będzie spełniał celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez
    zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów, a tym samym po stronie
    Wnioskodawcy jako kredytobiorcy nie powstanie przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1
    ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym zwrócona przez bank
    kwota wpłaconych rat nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych.
    Zatem, wypłacone odsetki za opóźnienie zwrotu nienależnie pobranych świadczeń
    dotyczą świadczenia niepodlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Oznacza
    to, że odsetki te będą podlegały zwolnieniu od opodatkowania na podstawie wyżej
    zacytowanego art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Prezentowane stanowisko zostało potwierdzone w licznych interpretacjach
    indywidualnych wydanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, np.: z 21
    kwietnia 2023 r. (sygn. 0114-KDIP3-2.4011.195.2023.1.MN), z 24 kwietnia 2023 r. (sygn.
    0115-KDIT2.4011.117.2023.1.HD), z 28 lipca 2023 r. (sygn. 0114-KDIP3-2.4011.548.2023.1.
    MN), z 1 marca 2024 r. (sygn. 0112-KDIL2-1.4011.95.2024.1.DJ).
    W uzupełnieniu wniosku wskazano, że otrzymana kwota zwrotu zasądzonych od banku na
    rzecz kredytobiorcy świadczeń będzie stanowiła zwrot własnych pieniędzy, które
    nienależnie wpłacono do banku. Wobec powyższego, wypłata przez bank na rzecz
    Wnioskodawcy tej kwoty będzie dla Wnioskodawcy neutralna podatkowo. W wyniku tego
    zwrotu nie dojdzie do konkretnego przysporzenia majątkowego, a więc zwrot ten nie
    spowoduje powstania przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych. Zatem do tej kwoty nie znajdzie zastosowania
    rozporządzenie Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru
    podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem
    hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe - z uwagi na brak wystąpienia przychodu
    w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który
    mógłby być objęty tym rozporządzeniem.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 ze zm.):

      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z
    wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień
    przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie, bądź od których zaniechano poboru
    podatku.
    Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie
      pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał,
      zainkasował, objął w posiadanie”;
      pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj.
      takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do
      odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do
      swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości
      pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej
      określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
    Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z
    wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie
    mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem
    majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
    Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na
    względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych
    rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o
    kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę
    poszczególnych źródeł przychodów.
    Katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych zawiera art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    W myśl pkt 9 tego artykułu, do źródeł przychodów zalicza się inne źródła.
    Jak stanowi art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz
      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w

      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” oznacza, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych. W związku z tym, każde świadczenie mające
    realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do
    jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla
    świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.
    Przystępując do oceny skutków podatkowych otrzymanego przez Pana zwrotu nienależnie
    pobranych przez bank świadczeń (kwoty kapitału kredytu) oraz odsetek ustawowych za
    opóźnienie tego zwrotu związanych z nieważnością umowy kredytowej w pierwszej
    kolejności wskazać należy na art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo
    bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.), z którego wynika, że:
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na
      czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na
      ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach
      określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w
      oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Zgodnie z art. 69 ust. 2 pkt 2 i 4 ustawy Prawo bankowe:
      Umowa kredytu powinna być zawarta na piśmie i określać w szczególności:
          pkt 2 – kwotę i walutę kredytu;
          pkt 4 – zasady i termin spłaty kredytu.
    Z kolei na podstawie art. 58 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.):
      Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest
      nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek, w szczególności ten, iż
      na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie
      przepisy ustawy.
    Natomiast stosownie do treści art. 58 § 2 tej ustawy:
      Nieważna jest czynność prawna sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.
            1W myśl art. 385 Kodeksu cywilnego:
      § 1. Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie
      nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi
      obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne).
      Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub
      wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
      § 2. Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są
      związane umową w pozostałym zakresie.
      § 3. Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść
      konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do
      postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi
      przez kontrahenta.
      § 4. Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie, spoczywa
      na tym, kto się na to powołuje.
    Z powodu abuzywności klauzul walutowych znajdujących się w umowach o kredyt
    hipoteczny, sądy orzekają o nieważności jednostkowych umów o kredyt hipoteczny
    zawartych przez banki. Stwierdzenie nieważności powoduje usunięcie z obrotu prawnego
    wadliwej czynności prawnej polegającej na zawarciu umowy kredytu hipotecznego.

    Nieważność umowy kredytu oznacza, że zobowiązania stron umów, banku i klienta, nigdy
    nie powstały, a strony zobowiązane są zwrócić to, co świadczyły w związku z nieważną
    umową jako świadczenia nienależne. Kredytodawca winien zatem zwrócić wszystkie
    świadczenia pobrane od kredytobiorcy, a kredytobiorca winien zwrócić kwotę faktycznie
    otrzymanego kredytu. W przypadku stwierdzenia nieważności umowy przez sąd skutki
    prawne na gruncie cywilnym występują ex tunc (wstecz), a więc od momentu zawarcia
    umowy dotkniętej wadliwością (przesłanką nieważności), co oznacza, że umowa kredytu
    jako nieważna już od chwili jej zawarcia nie wywołuje skutków prawnych. Mamy do
    czynienia z sytuacją jakby w ogóle nie doszło do jej zawarcia.
    Z kolei instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego,
    zgodnie z którym:
      Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może
      żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby
      opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie
      ponosi.
    Na podstawie art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego:
      Jeżeli stopa odsetek za opóźnienie nie była oznaczona, należą się odsetki ustawowe
      za opóźnienie w wysokości równej sumie stopy referencyjnej Narodowego Banku
      Polskiego i 5,5 punktów procentowych. Jednakże gdy wierzytelność jest
      oprocentowana według stopy wyższej, wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie
      według tej wyższej stopy.
    Jednocześnie stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych:
      Wolne od podatku dochodowego są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty
      należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od
      podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji
      podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Wprowadzając ww. przepis ustawodawca uregulował jednoznacznie m.in. kwestię
    opodatkowania odsetek z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
    W złożonym wniosku Pana wątpliwości dotyczą kwestii opodatkowania wypłaty przez bank
    kwoty kapitału kredytu oraz odsetek ustawowych za opóźnienie, zasądzonych
    prawomocnym wyrokiem.
    W opisanej sytuacji doszło do wykonania postanowień zapadłych w wyrokach sądu
    okręgowego i sądu apelacyjnego. W konsekwencji uzyskał Pan m.in. - jak Pan wskazał w
    uzupełnieniu wniosku - zwrot środków pieniężnych, które wcześniej, na mocy umowy
    kredytowej przekazano na rzecz banku w ramach spłaty rat kapitałowo-odsetkowych.
    Zatem kwota zwrotu kapitału zasądzona prawomocnie, która – jak Pan wskazał w
    uzupełnieniu wniosku - nie stanowi przysporzenia ponad kwotę wpłacaną do banku
    tytułem spłaty rat odsetkowo-kapitałowych, nie powoduje faktycznego przyrostu w Pana
    majątku, a jedynie „wyrównanie” wcześniejszego zmniejszenia w Pana majątku. Wobec
    tego, można uznać, że zwrot ten (kwota kapitału) nie spełnia celu przychodu jakim jest
    zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez
    zmniejszenie jego pasywów, a tym samym po Pana stronie jako kredytobiorcy nie powstał
    przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Tym samym, zwrócona Panu przez bank kwota nienależnie pobranych przez bank
    świadczeń nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
    Zatem wypłacone Panu odsetki ustawowe za opóźnienie zwrotu nienależnie pobranych
    świadczeń (rat kapitałowo-odsetkowych) dotyczą świadczenia niepodlegającego
    opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Oznacza to, że odsetki te podlegają zwolnieniu
    od opodatkowania na podstawie wyżej zacytowanego art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych.

    Podsumowując, nie ma Pan obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób
    fizycznych od kwoty otrzymanych przez Pana: kapitału kredytu oraz odsetek
    ustawowych za opóźnienie tego zwrotu.
    Wskazane przez Pana w pytaniu oznaczonym nr 2 oraz własnym stanowisku
    rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania
    poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z
    kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102
    ze zm.) dotyczy wymienionych w nim kwot powstałych w związku z umorzeniem i
    otrzymanych świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej
    lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z
    powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
    W Pana sprawie jak wyżej wyjaśniłem kwota kapitału kredytu otrzymana w związku z
    unieważnieniem przez Sąd umowy kredytowej nie stanowi źródła przychodu, zatem w
    tej sprawie ww. rozporządzenie nie będzie miało zastosowania.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Organ podkreśla, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa
    podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy
    kontrolnego. Organ wydający interpretacje opiera się wyłącznie na opisie stanu
    faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku. Postępowanie w
    sprawie wydania interpretacji indywidualnej ma na celu wyjaśnienie wątpliwości co do
    sposobu zastosowania przepisów prawa podatkowego materialnego do określonego
    stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Przedmiotem interpretacji wydanej na
    podstawie art. 14b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z
    2025 r. poz. 111 ze zm.) jest sam przepis prawa. Rolą postępowania w sprawie wydania
    indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie stanu faktycznego
    (zdarzenia przyszłego), stanowi to bowiem domenę ewentualnego postępowania
    podatkowego.
    Wskazać należy, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej
    sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, w
    związku z czym, niniejsza interpretacja jest wiążąca dla Pana jako osoby występującej z
    wnioskiem, nie wywiera natomiast skutku prawnego dla innych osób (np. Pana żony).
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
      ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
      111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja
      będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i
      zastosuje się Pan do interpretacji.
      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
      /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.