Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB4.4015.138.2017.2.MD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-11-10
Teza: Darowizna prawa majątkowego w postaci wierzytelności celem zwolnienia z długu
Słowa kluczowe: darowizna; dług; podatek-podatek od spadków i darowizn; prawa-prawa majątkowe; wierzytelność; zwolnienie-zwolnienie podmiotowe
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201, ze zm.) – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 11 września 2017 r. (data wpływu – 15 września 2017 r.), uzupełnionym 27 października 2017 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania darowizny wierzytelności w celu zwolnienia z długu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 września 2017 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania darowizny wierzytelności w celu zwolnienia z długu.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, w związku z czym, w piśmie z 20 października 2017 r., znak: 0111-KDIB4.4015.138.2017.1.MD, wezwano do jego uzupełnienia. Wniosek uzupełniono 27 października 2017 r. W uzupełnieniu Wnioskodawca wskazał, że analizowany wniosek dotyczy wyłącznie zagadnień w przedmiocie podatku od spadków i darowizn.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca prawdopodobnie w niedalekiej przyszłości otrzyma w ramach darowizny od swojego ojca i mamy, którzy mają wspólnotę majątkową i są osobami dla Wnioskodawcy bliskimi, zaliczanymi do I grupy podatkowej, umorzenie swojego zobowiązania wobec darczyńców w sumie na kwotę ok. 28 mln zł.

W dniu 1 kwietnia 2017 r. rodzice, w ramach działalności gospodarczej prowadzonej pod imieniem i nazwiskiem ojca Wnioskodawcy, sprzedali Wnioskodawcy nieruchomość komercyjną zlokalizowaną w O. wraz z wyposażeniem w linię technologiczną, stanowiącą na dzień sprzedaży potencjał zorganizowanej lakierni przemysłowej. Wnioskodawca uregulował w formie pieniężnej zakup maszyn, urządzeń i wyposażenia przedmiotowej nieruchomości, a cenę zakupu samej nieruchomości sprzedawca rozłożył mu w czasie, zabezpieczając się jednocześnie na rzeczonej nieruchomości. Wartość rozłożona w czasie na dzień składania wniosku wynosi 28.860.000,00 zł

Sprzedawca po opisanej transakcji zapłacił do Skarbu Państwa z tytułu jej przeprowadzenia podatki, w tym dochodowy i podatek od towarów i usług, w znacznej, wielomilionowej, wartości. Samą transakcję kupna-sprzedaży nieruchomości kontrolowały Organy Skarbowe i nie wniosły do niej zastrzeżeń. Obecnie Wnioskodawca chce zmodernizować zakupioną nieruchomość poprzez dostosowanie jej do możliwości realizacji innej czynności, aniżeli proces lakierniczy i w związku z powyższym musi posiadać zabezpieczenie rzeczowe wolne od jakichkolwiek obciążeń wobec osób trzecich.

Rodzice Wnioskodawcy – a jednocześnie jego wierzyciele, postanowili pomóc mu w rozwoju firmy poprzez uwolnienie Wnioskodawcy od zobowiązań obniżających zdecydowanie jego wypłacalność względem kontrahentów i banków kredytujących. Chcą to zrobić w ten sposób, iż umorzą mu jego zobowiązanie z tytułu zakupu nieruchomości, które posiada wobec nich.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, iż zostanie uwolniony od obowiązku spłaty zobowiązania na podstawie nabycia wymienionego w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, tj. nastąpi darowizna wierzytelności z tytułu sprzedaży nieruchomości. Dokumentem potwierdzającym dokonanie darowizny będzie w tym wypadku umowa cesji, potwierdzona przez notariusza.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy umorzenie kwoty wierzytelności ok. 28 mln zł tytułem darowizny będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadku i darowizn?
2.  Czy obowiązek podatkowy w podatku od spadku i darowizn powstanie w momencie podpisania umowy umorzenia wierzytelności?
3.  Czy w przypadku, jeżeli Wnioskodawca zgłosi fakt otrzymania kwoty wierzytelności w formie umorzenia swojego długu będzie od zwolniony od opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn?

**Zdaniem Wnioskodawcy,** przekazanie mu darowizny w formie umorzenia ciążących na nim zobowiązań wobec darczyńców, wynikających z innej transakcji, będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków jako przekazanie prawa majątkowego (wierzytelności).

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy i praw majątkowych znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny, polecenia darczyńcy.

Obowiązek podatkowy powstanie w dniu podpisania umowy umorzenia wierzytelności, w tym momencie bowiem Wnioskodawca uzyska przysporzenie (tzn. przestanie być dłużny Darczyńcom).

Stosownie do treści art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn, obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Natomiast w myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, przy nabyciu w drodze darowizny powstaje on z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku zgłoszenia faktu otrzymania przysposobienia majątkowego w postaci umorzenia długu wobec darczyńcy, na mocy ustawy o podatku od spadków i darowizn Wnioskodawca będzie zwolniony z opodatkowania.

Zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  udokumentują – w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Stosownie do art. 4a ust. 3 ww. ustawy, w przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Na wstępie Organ zaznacza, iż wniosek jest procedowany wyłącznie w podatku od spadków i darowizn, zgodnie z wolą Wnioskodawcy wyrażoną w uzupełnieniu wniosku. Niniejsza interpretacja dotyczy tylko podatku od spadków i darowizn w przedmiocie opodatkowania darowizny wierzytelności w celu zwolnienia z długu.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2017 r., poz. 833, ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. darowizny.

Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.

Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2017 r., poz. 459, ze zm.) przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy powstaje – przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdyż druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

Darowizna jest więc czynnością, której celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego (świadczenie musi wzbogacić obdarowanego), a zobowiązanie darczyńcy musi być zamierzone jako nieodpłatne.

W wyniku zawarcia umowy darowizny może dochodzić do określonych zmian w położeniu prawno-majątkowym darczyńcy i obdarowanego. Przedmiotem darowizny mogą bowiem strony uczynić wszelkie postacie zwolnienia obdarowanego od określonych zobowiązań. Może to nastąpić w drodze zrzeczenia się przez darczyńcę wierzytelności, jaka służyła mu w stosunku do obdarowanego lub poprzez przejęcie długu obdarowanego względem osoby trzeciej, będącej jego wierzycielem. Darczyńca może wreszcie wypełnić zobowiązanie ciążące na obdarowanym względem osoby trzeciej.

Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli złożone przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli przez obdarowanego o przyjęciu darowizny. Należy zaznaczyć, że ustawodawca nie wymaga żadnej szczególnej formy oświadczenia obdarowanego o przyjęciu darowizny.

Natomiast z treści art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, iż oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Przepisy Kodeksu cywilnego przewidują zatem szczególną formę dla umowy darowizny, umowa taka – pod rygorem nieważności powinna zostać sporządzona w formie aktu notarialnego. Niezachowanie tej formy nie powoduje nieważności umowy tylko wówczas, gdy darowizna została spełniona.

Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Zgodnie zaś z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.

Zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych dokonać należy na formularzu SD-Z2.

Jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca otrzyma w ramach darowizny od rodziców umorzenie swojego zobowiązania wobec darczyńców (rodziców) w sumie na kwotę ok. 28 mln zł. Rodzice Wnioskodawcy – a jednocześnie jego wierzyciele, postanowili uwolnić Wnioskodawcę od zobowiązań obniżających zdecydowanie jego wypłacalność względem kontrahentów i banków kredytujących. Chcą to zrobić w ten sposób, iż umorzą mu jego zobowiązanie z tytułu zakupu nieruchomości, które posiada wobec nich. Wnioskodawca wskazał, iż zostanie uwolniony od obowiązku spłaty zobowiązania na podstawie nabycia wymienionego w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, tj. nastąpi darowizna wierzytelności z tytułu sprzedaży nieruchomości. Dokumentem potwierdzającym dokonanie darowizny będzie w tym wypadku umowa cesji, potwierdzona przez notariusza.

Mając na uwadze opis zdarzenia przyszłego oraz przytoczone przepisy należy stwierdzić, że darowizna prawa majątkowego (dokonana w formie cesji – przelewu – wierzytelności) dotycząca zwolnienia z długu podlega opodatkowaniu jako tytuł nabycia określony w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Darowizna ta korzystać będzie ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie przytoczonego art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Należy podkreślić, że jeżeli istotnie – jak wskazuje Wnioskodawca – umowa cesji przybierająca postać umowy darowizny zawarta zostanie w zwykłej formie pisemnej i będzie przez notariusza jedynie potwierdzona (a zatem umowa ta nie będzie zawarta w formie aktu notarialnego), to dla zastosowania zwolnienia koniecznym będzie zgłoszenie nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Obowiązek podatkowy powstanie z chwilą spełnienia świadczenia, a zatem – przyjmując za Wnioskodawcą, skoro do zwolnienia ze zobowiązania dojdzie z chwilą podpisania umowy cesji wierzytelności przyjmującej postać darowizny – z chwilą podpisania ww. umowy.

Dodatkowo Organ wyjaśnia, że do opisanego zdarzenia przyszłego nie ma zastosowania art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Przedmiotem darowizny w przedstawionym zdarzeniu jest bowiem prawo majątkowe w postaci zwolnienia z długu. A zatem nie jest to darowizna środków pieniężnych, która wymagałaby udokumentowania stosownie do art. 4a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej, przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, ul. Kośnego 70, 45-372 Opole, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.