Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/436-5/11-8/WS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-04-13
Teza: Umowy pożyczki i zwrot nienależnie zapłaconego podatku.
Słowa kluczowe: podatek-zwrot podatku; pożyczka; zapłata-zapłata podatku
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 3 stycznia 2011 r. (data wpływu 5 stycznia 2011 r.), uzupełnionym pismem z dnia 18 lutego 2011 r. (data wpływu 23 lutego 2011 r.) oraz pismem z dnia 4 kwietnia 2011 r. (data wpływu 6 kwietnia 2011 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie możliwości ubiegania się o zwrot zapłaconej kwoty podatku PCC w przedstawionym zdarzeniu przyszłym – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 stycznia 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej:

*   podatku od towarów i usług w zakresie możliwości zastosowania zwolnienia od podatku dla czynności udzielania pożyczek w przedstawionym stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym oraz
*   podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania udzielanych pożyczek oraz możliwości ubiegania się o zwrot zapłaconej kwoty podatku PCC w przedstawionym stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych określonych w art. 14b § 3 i 14f § 2 Ordynacji podatkowej, w związku z powyższym pismem z dnia 21 marca 2011 r. nr ILPP1/443-26/11-2/BD ILPB2/436-5/11-2/WS, wezwano Wnioskodawcę do jego uzupełnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Jednocześnie poinformowano Wnioskodawcę, że stosownie do postanowień art. 139 § 4 w zw. z art. 14d Ordynacji podatkowej, okresu oczekiwania między wezwaniem przez organ, a jego uzupełnieniem nie wlicza się do trzymiesięcznego terminu przewidzianego na wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

Wezwanie wysłano w dniu 21 marca 2011 r., skutecznie doręczono dnia 29 marca 2011 r., zaś w dniu 6 kwietnia 2011 r. (data nadania 5 kwietnia 2011 r.), do tut. organu wpłynęła odpowiedź, w której Wnioskodawca uzupełnił ww. wniosek.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca, będący spółką komandytowo – akcyjną prowadzi działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W zakresie tej działalności mieści się w szczególności:

*   działalność holdingów finansowych (PKD 64.20.Z).
*   działalność trustów, funduszów i podobnych instytucji finansowych (PKD 64.30.Z),
*   pozostałe formy udzielania kredytów (PKD 64.92.Z),
*   pozostała finansowa działalność usługowa, gdzie indziej nie sklasyfikowana, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych (PKD 64.99.Z),
*   pozostałe pośrednictwo pieniężne (PKD 64.19.Z).

Wnioskodawca jest zarejestrowany jako czynny podatnik podatku od towarów i usług (dalej jako „VAT”). Spółka otrzymała od podmiotu będącego nierezydentem pożyczkę, której kwota będzie przeznaczona na udzielanie przez Wnioskodawcę pożyczek (dalej jako „Pożyczki”) innym spółkom rezydentom, zarejestrowanym w rejestrze przedsiębiorców KRS (dalej jako „Pożyczkobiorcy”) na rozwój prowadzonej przez nich działalności gospodarczej. Środki pieniężne będące przedmiotem zawieranych umów pożyczek – w momencie zawierania tych umów – znajdują się i w przyszłości będą znajdować się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Umowy pożyczki zawierane są i będą zawierane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W świetle powyższego, Wnioskodawca chciałby upewnić się, że:

1.  udzielanie przez Spółkę Pożyczek na rzecz Pożyczkobiorców na cele związane z rozwojem prowadzonej przez nich działalności gospodarczej będzie stanowić korzystającą ze zwolnienia od opodatkowania VAT usługę pośrednictwa finansowego, a co za tym idzie, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (dalej jako „PCC”),
2.  w sytuacji, w której kwota PCC od Pożyczek udzielonych przez Spółkę Pożyczkobiorcom na cele związane z rozwojem prowadzonej przez nich działalności gospodarczej została już zapłacona, zaś udzielenie Pożyczek jako usługa pośrednictwa finansowego korzystająca ze zwolnienia od opodatkowania VAT nie będzie podlegać opodatkowaniu PCC, będzie możliwe ubieganie się o zwrot zapłaconej kwoty PCC.

W związku z powyższym zadano następujące pytania w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych.

1.  Czy udzielanie przez Spółkę Pożyczek na rzecz Pożyczkobiorców na cele związane z rozwojem prowadzonej przez nich działalności gospodarczej nie będzie podlegać opodatkowaniu PCC?
2.  Czy w sytuacji, w której kwota PCC od Pożyczek udzielonych przez Spółkę Pożyczkobiorcom na cele związane z rozwojem prowadzonej przez nich działalności gospodarczej została już zapłacona, zaś udzielenie Pożyczek jako usługa pośrednictwa finansowego korzystająca ze zwolnienia od opodatkowania VAT nie będzie podlegać opodatkowaniu PCC, będzie możliwe ubieganie się o zwrot zapłaconej kwoty PCC?

Tutejszy organ informuje, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie nr 2, dotyczące podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania udzielanych pożyczek w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, natomiast odpowiedź na pytanie nr 2 w zakresie opodatkowania udzielanych pożyczek w przedstawionym stanie faktycznym oraz odpowiedź na pytanie nr 1 w przedstawionym stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym zawarte zostały w odrębnych interpretacjach indywidualnych, z dnia 13 kwietnia 2011 r. ILPB2/436-5/11-5/WS, ILPB2/436-5/11-6/WS, ILPB2/436-5/11-7/WS.

Z kolei interpretacje dotyczące podatku od towarów i usług w zakresie możliwości zastosowania zwolnienia od podatku dla czynności udzielania pożyczek w przedstawionym stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym, wydane zostały w dniu 11 kwietnia 2011 r. nr ILPP1/443-26/11-5/BD i ILPP1/443-26/11-6/BD.

Zdaniem Wnioskodawcy w odniesieniu do pytania nr 2 w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, w sytuacji, w której kwota PCC od pożyczek udzielonych przez Spółkę Pożyczkobiorcom na cele związane z rozwojem prowadzonej przez nich działalności gospodarczej została już zapłacona, będzie możliwe ubieganie się o zwrot zapłaconej kwoty PCC.

W opinii Wnioskodawcy, udzielanie przez Spółkę pożyczek Pożyczkobiorcom na rozwój prowadzonej przez nich działalności gospodarczej będzie stanowić usługę pośrednictwa finansowego korzystającą ze zwolnienia od opodatkowania VAT, a co za tym idzie, nie będzie podlegać opodatkowaniu PCC.

Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (dalej jako „Ustawa o PCC”), nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub zwolniona z podatku od towarów i usług, z zastrzeżeniem określonych w tym przepisie wyjątków.

Katalog czynności korzystających ze zwolnienia od opodatkowania VAT przewiduje art. 43 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej jako „Ustawa o VAT”) w szczególności, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 Ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy (dalej jako „Załącznik”). Zgodnie z pozycją nr 3 Załącznika zwolnione od opodatkowania VAT są usługi pośrednictwa finansowego, sklasyfikowane w sekcji J ex (65-67), z wyłączeniem określonych w tej pozycji usług. W świetle powyższego, należy uznać, że usługa polegająca na udzieleniu pożyczki co do zasady korzysta ze zwolnienia od opodatkowania VAT.

Biorąc pod uwagę prowadzoną przez Wnioskodawcę działalność gospodarczą, w szczególności zaś to, że w jej zakresie mieści się działalność holdingów finansowych (PKD 64.20.Z), działalność trustów, funduszów i podobnych instytucji finansowych (PKD 64.30.Z), pozostałe formy udzielania kredytów (PKD 64.92.Z), pozostała finansowa działalność usługowa gdzie indziej niesklasyfikowana z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych (PKD 64.99.Z) oraz pozostałe pośrednictwo pieniężne (PKD 64.19.Z), należy uznać, że udzielenie przez Wnioskodawcę pożyczek na cele związane z prowadzoną przez Pożyczkobiorców działalnością gospodarczą stanowi usługę pośrednictwa finansowego, korzystającą ze zwolnienia od opodatkowania VAT.

Konsekwentnie, skoro usługi pośrednictwa finansowego są zwolnione od opodatkowania VAT, to zastosowanie znajdzie art. 2 pkt 4 Ustawy o PCC. Zgodnie z tym przepisem, takie usługi pozostają poza zakresem zastosowania ustawy o PCC.

Zatem, w odniesieniu do zaprezentowanego w niniejszym wniosku zdarzenia przyszłego, udzielanie pożyczek przez Wnioskodawcę na rzecz pożyczkobiorców na cele związane z prowadzeniem przez nich działalności gospodarczej jako usługa pośrednictwa finansowego korzystająca ze zwolnienia od opodatkowania VAT będzie pozostawać poza zakresem zastosowania Ustawy o PCC. Tym samym, kwoty pożyczek nie będą opodatkowane PCC.

Zgodnie z powyższą argumentacją, biorąc pod uwagę zakres prowadzonej przez Spółkę działalności, udzielanie Pożyczkobiorcom pożyczek na cele związane z rozwojem prowadzonej przez nich działalności gospodarczej będzie stanowić usługę pośrednictwa finansowego, mieszczącą się w zakresie usług wymienionych w pozycji 3, tj. Sekcja J ex (65 - 67) Załącznika do Ustawy o VAT. Tym samym, udzielanie Pożyczek będzie korzystać ze zwolnienia od opodatkowania VAT. W konsekwencji. przedmiotowa usługa będzie pozostawać poza zakresem zastosowania Ustawy o PCC.

W związku z powyższym w sytuacji, w której mimo spełnienia wyżej wymienionych wymogów dokonano zapłaty kwoty PCC od udzielonych Pożyczkobiorcom Pożyczek, będzie można ubiegać się o zwrot przedmiotowej kwoty. Zwrot zapłaconej kwoty PCC będzie uzasadniony tym, że czynność polegająca na udzieleniu Pożyczki jako usługa pośrednictwa finansowego zwolniona od opodatkowanie VAT będzie pozostawać poza zakresem zastosowania Ustawy o PCC.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w odniesieniu do pytania nr 2 uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.), podatkowi temu podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

Natomiast, zgodnie z art. 1 ust. 4 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają czynności cywilnoprawne, w tym umowy pożyczki, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Ponieważ w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych brak jest definicji umowy pożyczki, w tym zakresie należy posiłkować się uregulowaniami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.).

W myśl art. 720 ww. ustawy, przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Zgodnie z art. 4 pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych przy umowie pożyczki ciąży na biorącym pożyczkę.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy podstawę opodatkowania przy umowie pożyczki stanowi kwota lub wartość pożyczki, a stawka podatku wynosi 2%.

Na podstawie art. 10 ust. 1 ww. ustawy podatnicy są obowiązani, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, według ustalonego wzoru (formularz PCC-3), oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, z wyłączeniem przypadków, gdy podatek jest pobierany przez płatnika.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca zamierza udzielać pożyczki innym spółkom na rozwój prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.

W przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania udzielanych pożyczek w przedstawionym zdarzeniu przyszłym, w dniu 13 kwietnia 2011 r. wydane zostało odrębne rozstrzygnięcie nr ILPB2/436-5/11-6/WS, w którym Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdził, że planowane w przyszłości czynności cywilnoprawne – zawarcie umów pożyczek - nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W sytuacji więc, gdyby podatek ten został zapłacony, należy uznać, że zostałby on zapłacony nienależnie.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatek, z zastrzeżeniem ust. 2, podlega zwrotowi, jeżeli:

*   uchylone zostały skutki prawne oświadczenia woli (nieważność względna),
*   nie spełnił się warunek zawieszający, od którego uzależniono wykonanie czynności cywilnoprawnej,
*   podwyższenie kapitału spółki nie zostało zarejestrowane lub zostanie zarejestrowane w wysokości niższej niż określona w uchwale – w części stanowiącej różnicę między podatkiem zapłaconym i podatkiem należnym od podwyższenia kapitału ujawnionego w rejestrze przedsiębiorców;
*   nie dokonano wpisu hipoteki do księgi wieczystej.

Analiza powyższego przepisu wskazuje, że ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia sytuacji, w których możliwy jest zwrot podatku od czynności cywilnoprawnych. Zatem tylko zajście jednej z wymienionych w nim przesłanek uprawnia do żądania zwrotu zapłaconego podatku. W sytuacji przedstawionej we wniosku, żadne z powyższych zdarzeń nie nastąpiło.

Jednakże Wnioskodawca może wystąpić o zwrot nienależnie zapłaconego podatku w oparciu o przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

Stosownie do art. 72 § 1 pkt 1 ww. ustawy, za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.

W myśl art. 73 § 1 Ordynacji podatkowej, nadpłata powstaje, z zastrzeżeniem § 2, z dniem:

*   zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej;
*   pobrania przez płatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej;
*   zapłaty przez płatnika lub inkasenta należności wynikającej z decyzji o jego odpowiedzialności podatkowej, jeżeli należność ta została określona nienależnie lub w wysokości większej od należnej;
*   wpłacenia przez płatnika lub inkasenta podatku w wysokości większej od wysokości pobranego podatku;
*   zapłaty przez osobę trzecią lub spadkobiercę należności wynikającej z decyzji o odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy, jeżeli należność ta została określona nienależnie lub w wysokości większej od należnej.

Według art. 73 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa, nadpłata powstaje z dniem złożenia:

*   zeznania rocznego – dla podatników podatku dochodowego;
*   deklaracji podatku akcyzowego – dla podatników podatku akcyzowego;
*   deklaracji o wpłatach z zysku za rok obrotowy – dla jednoosobowych spółek Skarbu Państwa i przedsiębiorstw państwowych;
*   deklaracji kwartalnej dla podatku od towarów i usług – dla podatników podatku od towarów i usług.

W myśl art. 74 ww. ustawy, jeżeli nadpłata powstała w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, a podatnik, którego zobowiązanie podatkowe powstaje w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 1:

*   złożył jedną z deklaracji, o których mowa w art. 73 § 2, lub inną deklarację, z której wynika wysokość zobowiązania podatkowego - wysokość nadpłaty określa podatnik we wniosku o jej zwrot, składając równocześnie skorygowaną deklarację,
*   został rozliczony przez płatnika - wysokość nadpłaty określa podatnik we wniosku o jej zwrot, składając równocześnie zeznanie (deklarację), o którym mowa w art. 73 § 2 pkt 1,
*   nie był obowiązany do składania deklaracji - wysokość nadpłaty określa podatnik we wniosku o jej zwrot.

Natomiast zgodnie z art. 74a ww. ustawy, w przypadkach niewymienionych w art. 73 § 2 i art. 74 wysokość nadpłaty określa organ podatkowy.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż w sytuacji przedstawionej przez Wnioskodawcę będzie istniała możliwość ubiegania się o zwrot nienależnie zapłaconego podatku, w oparciu o przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.

Należy jednak zauważyć, że zwrot nienależnie zapłaconego podatku będzie przysługiwała jedynie stronie, która podatek ten nienależnie zapłaci, a więc w przedmiotowej sprawie pożyczkobiorcy, na którym ciąży obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zawartych umów pożyczek.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.