Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP4/443-179/12-5/ISN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2012-07-26
Teza: 1. Czy w ramach przedstawionej struktury cash-poolingu Zainteresowany, jako Uczestnik, nie będzie wykonywał żadnych usług w rozumieniu art. 8 ust. l Ustawy o VAT? 2. Czy w związku z uczestnictwem w przedstawionej strukturze cash-poolingu i nabyciem w tym zakresie usług świadczonych przez Pool Leadera, Zainteresowany jako podatnik będzie zobowiązany do rozliczenia podatku VAT z tytułu tych transakcji na zasadzie importu usług? 3. Czy kompleksowe usługi zarządzania płynnością finansową świadczone przez Pool Leadera na rzecz Spółki, w tym przyznanie możliwości zaciągnięcia kredytu do ustalonego limitu debetowego, w ramach przedstawionej struktury cash-poolingu będą w całości podlegały zwolnieniu od podatku VAT w oparciu o art. 43 ust. l pkt 40 Ustawy o VAT? 4. W jaki sposób należy określić podstawę opodatkowania podatkiem VAT w stosunku do usług świadczonych przez Pool Leadera w ramach przedstawionej struktury cash-poolingu a rozliczanych przez Spółkę jako import usług?
Słowa kluczowe: cash pooling; czynności-czynności nieopodatkowane podatkiem od towarów i usług; czynności-czynności opodatkowane; import-import usług; usługi-usługi finansowe; zwolnienie-zwolnienie podatkowe; świadczenie-miejsce świadczenia usług; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I-art. 2; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 17; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 17a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28m (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 16 kwietnia 2012 r. (data wpływu 19 kwietnia 2012 r.) uzupełnionym pismem z dnia 25 czerwca 2012 r. (data wpływu 27 czerwca 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie importu usług zarządzania płynnością finansową – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 19 kwietnia 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie importu usług zarządzania płynnością finansową. Przedmiotowy wniosek został uzupełniony pismem z dnia 25 czerwca 2012 r. (data wpływu 27 czerwca 2012 r.) o informacje doprecyzowujące opis sprawy.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest członkiem międzynarodowej grupy kapitałowej X składającej się ze spółek zlokalizowanych w różnych krajach (dalej Grupa). Zamierza on przystąpić do systemu wspólnego zarządzania płynnością finansową, który został wdrożony w ramach Grupy (tzw. cash-pooling).

W systemie cash-poolingu, oprócz Zainteresowanego będą uczestniczyć również inne podmioty wchodzące w skład Grupy, które są podmiotami powiązanymi ze Spółką w rozumieniu art. 11 Ustawy o CIT (dalej Uczestnicy) i przystąpią do systemu na podstawie indywidualnych umów zawieranych z Pool Leaderem.

Funkcję Pool Leadera, tj. koordynatora systemu zarządzania płynnością finansową w ramach struktury cash-poolingu, będzie pełnić Y (dalej Pool Leader), który działa jako centrum finansowo-rozliczeniowe Grupy. Pool Leader jest niemieckim rezydentem podatkowym i podmiotem powiązanym kapitałowo z Wnioskodawcą w rozumieniu art. 11 Ustawy o CIT, nie jest jednak jej bezpośrednim udziałowcem ani jej spółką siostrą.

Celem wdrożenia struktury cash-poolingu w ramach Grupy i przystąpienia do niej Zainteresowanego, jako uczestnika, jest przede wszystkim:

*   poprawa płynności finansowej poszczególnych uczestników struktury;
*   zwiększenie efektywności krótkoterminowego zarządzania środkami pieniężnymi;
*   zmniejszenie kosztów finansowania zewnętrznego Grupy;
*   efektywne finansowanie bieżących potrzeb uczestników struktury w zakresie kapitału obrotowego.

W celu wdrożenia systemu cash-poolingu, Spółka i Pool Leader zawrą z bankiem (…) z siedzibą w Niemczech i współpracującym z nim Bankiem (…) z siedzibą w Polsce umowę typu cash-poolingu rzeczywistego, tzw. cash-pooling zero balancing.

Dla celów obsługi systemu cash-poolingu, Pool Leader będzie posiadał tzw. Rachunek Grupowy w banku (…), natomiast Uczestnicy będą posiadali rachunki uczestniczące w innych bankach (dla celów cash-poolingu Zainteresowany będzie posiadał Rachunek Uczestniczący w Banku (…)). Zarówno w ramach Rachunku Grupowego, jak i Rachunku Uczestniczącego, Pool Leader oraz Wnioskodawca posiadać będą konta w EUR oraz PLN, co oznacza, że płynne środki będą transferowane pomiędzy wspomnianymi rachunkami w obu tych walutach.

Oferowana Uczestnikom usługa polegać będzie na bilansowaniu (zerowaniu) sald na rachunkach bankowych poszczególnych Uczestników z wykorzystaniem Rachunku Grupowego Pool Leadera. Oznacza to, że saldo kredytowe na Rachunku Uczestniczącym Spółki na koniec dnia będzie transferowane na Rachunek Grupowy Pool Leadera, przy czym brak płynności na Rachunku Uczestniczącym Spółki będzie bilansowany przez Pool Leadera z jego Rachunku Grupowego. Zainteresowany będzie uprawniony do skorzystania z płynnych środków finansowych do sfinansowania swojej bieżącej działalności w ramach cash-poolingu w granicach ustalonego i udostępnionego przez Pool Leadera limitu debetowego.

Płynne środki finansowe odprowadzane lub otrzymywane przez Spółkę w ramach codziennego cash-poolingu będą ewidencjonowane na tzw. rachunku in house cash. Rachunek ten będzie prowadzony w systemie ERP (SAP) przez Pool Leadera (bank wewnętrzny). Na koncie tym księgowane będą transakcje powstające na zewnętrznych kontach bankowych podczas codziennego cash poolingu – na konto ani z konta in house cash nie będą dokonywane fizyczne transfery pieniężne.

Przykładowo, Wnioskodawca otrzymuje zapłatę od kontrahenta na Rachunek Uczestniczący w Banku (…) w wysokości 100.000 PLN. Ponadto, Spółka dokonuje płatności z Rachunku Uczestniczącego w Banku (…) na rzecz kontrahenta w wysokości 40.000 PLN. Na koniec dnia saldo końcowe w wysokości 60.000 PLN jest przenoszone na Rachunek Grupowy Pool Leadera w banku (…). W wyniku takiej operacji, Zainteresowany posiadać będzie wierzytelność wewnętrzną wobec Pool Leadera w wysokości 60.000 PLN, która zostanie automatycznie zapisana na dobro rachunku in house cash w systemie SAP.

Co miesiąc Pool Leader będzie dokonywać zapisu odsetek na dobro/w ciężar konta in house cash oraz pobierać ewentualne należne odsetki, które będą przekazywane na Rachunek Grupowy (odsetki będą rozliczane pomiędzy Spółką (lub innymi Uczestnikami) a Pool Leaderem, bez udziału Banków, według stawek określonych w indywidualnych umowach zawartych z Pool Leaderem). W przypadku przekroczenia przyznanego przez Pool leadera limitu debetowego (o którym mowa wyżej), Pool Leader będzie naliczać dodatkowe odsetki za przekroczenie limitu. Ponadto, Pool Leader będzie pobierał co miesiąc opłatę za prowadzenia konta. Dodatkowo, należy nadmienić, że wzajemne zobowiązania Wnioskodawcy oraz pozostałych Uczestników będą regulowane również za pośrednictwem rachunków in house cash poprzez tzw. netting.

Reasumując, w ramach wdrażanej struktury, fizyczne transfery środków pieniężnych będą miały miejsce wyłącznie pomiędzy Rachunkiem Uczestniczącym Spółki prowadzonym w Banku (…) a Rachunkiem Grupowym Pool Leadera prowadzonym w banku (…). Natomiast księgowania korespondujące dotyczące tych transferów będą odbywać się na rachunku in house cash.

W uzupełnieniu do wniosku wyjaśniono, że pobierana przez Pool Leadera od Spółki opłata za prowadzenie konta stanowi element składowy wynagrodzenia należnego Pool Leaderowi z tytułu świadczenia usługi zarządzania płynnością finansową. Na pozostałą część wynagrodzenia Pool Leadera z tytułu świadczenia ww. usług będą się składać odsetki naliczane od salda ujemnego (debetowego) na rachunku in house cash (w wysokości LIBOR/EUROIBOR plus 1% w skali roku) oraz odsetki za przekroczenie ustalonego przez Pool Leadera i Spółkę limitu dostępnych środków (w wysokości odsetek debetowych plus 2% w skali roku). Ponadto doprecyzowano, iż Pool Leader nie posiada na terytorium Polski siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w związku z uczestnictwem w przedstawionej strukturze cash-poolingu i nabyciem w tym zakresie usług świadczonych przez Pool Leadera, Zainteresowany jako podatnik będzie zobowiązany do rozliczenia podatku VAT z tytułu tych transakcji na zasadzie importu usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, w związku z uczestnictwem w strukturze cash-poolingu i nabyciem przez niego usług świadczonych przez Pool Leadera, będzie on zobowiązany do rozliczenia podatku VAT z tytułu tej transakcji na zasadzie importu usług.

Zgodnie z art. 28b ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług na rzecz podmiotów będących podatnikami w rozumieniu art. 28a Ustawy o VAT jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada, co do zasady, siedzibę działalności gospodarczej.

Importem usług natomiast, zgodnie z art. 2 pkt 9 ustawy o VAT, jest świadczenie usług z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. l pkt 4.

Art. 17 ust. l pkt 4 ustawy o VAT stanowi, że podatnikami VAT są również m.in. osoby prawne będące usługobiorcami usług świadczonych przez podatników nieposiadających siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju.

Mając na uwadze powyższe regulacje, zdaniem Wnioskodawcy w opisanym stanie sprawy w przypadku, gdy usługi zarządzania płynnością finansową będą świadczone przez Pool Leadera nieposiadającego ani siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium kraju na rzecz Spółki, która posiada w Polsce swoją siedzibę, usługi te będą podlegały opodatkowaniu jako import usług na terytorium Polski. Do rozliczenia podatku VAT od tej transakcji zobowiązany będzie Zainteresowany, stając się podatnikiem jako nabywca przedmiotowych usług.

Wnioskodawca zaznaczył, iż powyższy pogląd wielokrotnie znajdował potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych wydanych przez organy podatkowe, w tym m.in.:

*   w interpretacji indywidualnej z dnia 6 października 2011 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu (sygn. ILPP4/443-455/11-4/EWW),
*   w interpretacji indywidualnej z dnia 23 września 2011 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach (sygn. IBPP3/443-756/11/PK),
*   w interpretacji indywidualnej z dnia 6 kwietnia 2011 r. wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu (sygn. ILPP4/443-171/11-4/ISN).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Zaznaczyć należy, że powyższy artykuł zawiera zakres przedmiotowy czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium kraju.

W oparciu o art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z opisu sprawy wynika, iż Spółka zamierza nabyć za wynagrodzeniem od Pool Leadera z siedzibą w Niemczech, który nie posiada na terytorium Polski siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, usługi zarządzania płynnością finansową w ramach struktury cash-poolingu.

Na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, ww. transakcja stanowić będzie świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy.

W przypadku świadczenia usług, bardzo istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dana usługa podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.

Stosownie do art. 28a ustawy, na potrzeby stosowania niniejszego rozdziału:

1.  ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
    1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
    2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2.  podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza - na mocy ust. 2 powołanego artykułu - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Art. 28a ustawy wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy o podatku od towarów i usług. Definicja ta ma zastosowanie tylko w przypadku ustalania miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według tej regulacji, jest podmiot wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w art. 15 ust. 2 ustawy.

Z analizy sprawy wynika, że Spółka spełnia definicję podatnika, wskazaną w cytowanym powyżej art. 28a ustawy.

Zgodnie z zasadą ogólną zawartą w art. 28b ust. 1 ustawy, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j i art. 28n.

Po dokonaniu analizy informacji przedstawionych we wniosku stwierdzić należy, iż w przedmiotowej sprawie wskazane w art. 28b ust. 1 ustawy zastrzeżenia nie będą miały zastosowania, zatem miejsce świadczenia usług będących przedmiotem pytania, ustalane będzie na podstawie zasady ogólnej wyrażonej w tym przepisie.

Reasumując, miejscem świadczenia, a tym samym miejscem opodatkowania usług świadczonych przez Pool Leadera z siedzibą w Niemczech na rzecz Zainteresowanego, stosownie do treści art. 28b ust. 1 ustawy, będzie miejsce w którym usługobiorca posiada siedzibę, a zatem Polska.

Stosownie do art. 2 pkt 9 ustawy, przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4.

Podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, będące usługobiorcami usług świadczonych przez podatników nieposiadających siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium kraju (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy).

Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy, przepis ust. 1 pkt 4 stosuje się, jeżeli usługobiorcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b, również osoba prawna niebędąca takim podatnikiem, zarejestrowana jako podatnik VAT UE, zgodnie z art. 97.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż Wnioskodawca jako podatnik, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, zobowiązany będzie do opodatkowania importu usług będących przedmiotem pytania, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego na terytorium Polski.

Tym samym, Spółka w związku z uczestnictwem w przedstawionej strukturze cash -poolingu i nabyciem w tym zakresie usług świadczonych przez Pool Leadera, będzie zobowiązana jako podatnik do rozliczenia podatku VAT z tytułu tych transakcji na zasadzie importu usług.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

W niniejszej interpretacji rozpatrzono wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zdarzenia przyszłego dotyczącego importu usług zarządzania płynnością finansową. Natomiast zdarzenia przyszłe w pozostałych zakresach rozpatrzone zostały w interpretacjach indywidualnych z dnia 26 lipca 2012 r. nr ILPP4/443-179/12-4/ISN, nr ILPP4/443 179/12 6/ISN i nr ILPP4/443-179/12 7/ISN.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.