Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-1080/11-5/NS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-11-09
Teza: Stawka podatku VAT na ustanowienie służebności gruntowej.
Słowa kluczowe: czynności-czynności opodatkowane podatkiem od towarów i usług; małżeństwo; małżonek; małżonkowie-majątek wspólny małżonków; opodatkowanie; podatnik; stawka-stawki podatku; służebność-służebność gruntowa; wspólność-wspólność majątkowa; współwłasność; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 3 sierpnia 2011 r. (data wpływu 8 sierpnia 2011 r.), uzupełnionym pismem z dnia 24 października 2011 r. (data wpływu 27 października 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie stawki podatku VAT na ustanowienie służebności gruntowej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 8 sierpnia 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie stawki podatku VAT na ustanowienie służebności gruntowej. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 24 października 2011 r. (data wpływu 27 października 2011 r.) o informacje doprecyzowujące przedstawiony stan faktyczny.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca wraz z żoną, jest współwłaścicielem (na zasadzie współwłasności łącznej – małżeńska wspólnota majątkowa) prawa wieczystego użytkowania działki nr 4/14 położonej w W. Na działce tej Zainteresowany nie prowadził, ani nie prowadzi działalności gospodarczej i została ona nabyta jako inwestycja w nieruchomości w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej pod firmą „A”. W dniu 12 maja 2011 r. Zainteresowany i jego żona aktem notarialnym ustanowili na działce nr 4/14 odpłatną służebność gruntową, polegającą na prawie przejazdu i przechodu, na czas nieokreślony na rzecz Spółki z o.o. „B”. Z tytułu ustanowienia służebności gruntowej Spółka wpłaciła na wskazany rachunek kwotę 15.000,00 zł. W dniu 13 maja 2011 r. „A” wystawił na Spółkę z o.o. „B” fakturę VAT wskazując w niej: nr aktu notarialnego; kwotę netto 12.195,12 zł; podatek VAT (w wysokości 23%) w kwocie 2.804,88 zł; wartość brutto 15.000,00 zł i opisując w niej czynność jako „odpłatna służebność gruntowa – działka 4/14”. Pismem z dnia 25 lipca 2011 r. Spółka zwróciła oryginał ww. faktury uzasadniając, iż została ona wystawiona bezpodstawnie, gdyż stroną w akcie notarialnym byli S. i E., a nie „A”.

Wnioskodawca nadmienił, iż notariusz, w związku ze sporządzeniem aktu notarialnego, pobrał m. in. podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 1%, tj. kwotę 150,00 zł. Odpłatność ma charakter jednorazowej płatności za cały okres, tj. za czas nieokreślony, służebności gruntowej.

Z pisma z dnia 24 października 2011 r., stanowiącego uzupełnienie do wniosku wynika, iż:

1.  Zainteresowany jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
2.  Prawo wieczystego użytkowania działki nr 4/14 jest wprowadzone do ewidencji w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej pod firmą „A”.
3.  Przychód, z tytułu ustanowienia służebności gruntowej, rozliczył w podatku dochodowym Zainteresowany.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy ustanowienie odpłatnej służebności gruntowej objęte jest podatkiem VAT w wysokości 23%?

Zdaniem Wnioskodawcy, stawka podatku VAT winna wynosić 23%, gdyż brak jest podstaw prawnych do zastosowania niższej stawki podatku, bądź też zwolnienia ustanowienia odpłatnej służebności gruntowej od tego podatku.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Powołany przepis wskazuje, iż pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie się podatnika – nie będące dostawą towarów – na rzecz innego podmiotu.

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Otrzymana zapłata powinna być zatem konsekwencją wykonanego świadczenia.

Służebność jest obciążeniem cudzej nieruchomości, mającym na celu zwiększenie użyteczności innej nieruchomości albo zaspokojenie określonych potrzeb oznaczonej osoby fizycznej.

Służebność gruntową definiuje art. 285 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega bądź na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, bądź na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właścicielowi nieruchomości obciążonej nie wolno wykonywać określonych uprawnień, które mu względem nieruchomości władnącej przysługują na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności (służebność gruntowa).

Przepis art. 285 § 1 Kodeksu cywilnego daje podstawę do wyróżnienia służebności gruntowych czynnych oraz biernych. Służebność czynna polega na tym, że właściciel jednej nieruchomości (tzw. nieruchomości władnącej) jest uprawniony do korzystania w oznaczonym zakresie z nieruchomości innego właściciela (tzw. nieruchomości obciążonej). Właściciel nieruchomości obciążonej ma zatem obowiązek znoszenia pewnych działań właściciela nieruchomości władnącej, np. przechodu czy przejazdu, czerpania wody, oparcia budynku o mur sąsiada, itd. Służebność bierna polega na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej zostaje ograniczony w możności dokonywania w stosunku do niej określonych działań, bądź też na tym, że właściciel nieruchomości obciążonej jest zobowiązany do niewykonywania określonych uprawnień względem nieruchomości władnącej na podstawie przepisów o treści i wykonywaniu własności. Służebności bierne ograniczają właściciela nieruchomości w wykonywaniu uprawnień wynikających z treści prawa własności. Służebność gruntowa może powstać: na podstawie umowy, z mocy orzeczenia sądowego, na podstawie decyzji administracyjnej, w drodze zasiedzenia.

Natomiast art. 145 ww. ustawy przewiduje możliwość ustanowienia w stosunkach sąsiedzkich służebności drogowej (przejazdu, przechodu) za wynagrodzeniem, którą ustawa określa jako służebność drogi koniecznej.

Na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Towary i usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, niewymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej podlegają opodatkowaniu stawką w wysokości 22%, z wyjątkiem tych, dla których w ustawie lub przepisach wykonawczych określono inną stawkę (art. 41 ust. 13 ustawy).

Jak stanowi art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i ust. 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednakże zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

Z powyższego wynika, iż w przypadku gdy ani ustawa, ani przepisy wykonawcze nie przewidują dla danego świadczenia obniżonej stawki, bądź zwolnienia należy je opodatkować według 23% stawki podatku.

Z informacji zawartych we wniosku wynika, iż Wnioskodawca wraz z żoną, jest współwłaścicielem (na zasadzie współwłasności łącznej – małżeńska wspólnota majątkowa) prawa wieczystego użytkowania działki nr 4/14 położonej w W. Na działce tej Zainteresowany nie prowadził, ani nie prowadzi działalności gospodarczej i została ona nabyta jako inwestycja w nieruchomości w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej pod firmą „A”. W dniu 12 maja 2011 r. Zainteresowany i jego żona aktem notarialnym ustanowili na działce nr 4/14 odpłatną służebność gruntową, polegającą na prawie przejazdu i przechodu, na czas nieokreślony na rzecz Spółki z o.o. „B”. Z tytułu ustanowienia służebności gruntowej Spółka wpłaciła na wskazany rachunek kwotę 15.000,00 zł. W dniu 13 maja 2011 r. „A” wystawił na Spółkę z o.o. „B” fakturę VAT wskazując w niej: nr aktu notarialnego; kwotę netto 12.195,12 zł; podatek VAT (w wysokości 23%) w kwocie 2.804,88 zł; wartość brutto 15.000,00 zł i opisując w niej czynność jako „odpłatna służebność gruntowa – działka 4/14”. Pismem z dnia 25 lipca 2011 r. Spółka zwróciła oryginał ww. faktury uzasadniając, iż została ona wystawiona bezpodstawnie, gdyż stroną w akcie notarialnym byli S. i E., a nie „A”. Ponadto Zainteresowany wskazał, iż jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Prawo wieczystego użytkowania działki nr 4/14 jest wprowadzone do ewidencji w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej pod firmą „A”. Przychód, z tytułu ustanowienia służebności gruntowej, rozliczył w podatku dochodowym Zainteresowany.

Analizując przedstawiony opis stanu faktycznego stwierdzić należy, iż ustanowienie służebności gruntowej stanowi świadczenie usług w rozumieniu cytowanego art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy, gdyż ma ono charakter odpłatny oraz istnieje konkretny podmiot, będący konsumentem tego zobowiązania, a tym samym podlega opodatkowaniu tym podatkiem na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy.

Ustanowienie służebności gruntowej, będące odpłatnym świadczeniem usług, nie zostało uwzględnione w przepisach o podatku od towarów i usług jako objęte obniżoną stawką podatku lub zwolnieniem, zatem jest opodatkowane, zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, według 23% stawki podatku.

Reasumując, ustanowienie odpłatnej służebności gruntowej podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych, tj. według obowiązującej od dnia 1 stycznia 2011 r. stawki 23%.

Wskazać należy, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanego. Inne kwestie przedstawione w opisanym stanie faktycznym, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone. Dotyczy to w szczególności prawidłowości sporządzonego aktu notarialnego.

Jednocześnie zauważa się, że stosownie do treści art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Zatem w przedmiotowej sprawie powyższa interpretacja indywidualna wydana Zainteresowanemu nie wywiera skutku prawnego dla jego żony.

Dodatkowo tut. Organ informuje, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej stawki podatku VAT na ustanowienie służebności gruntowej. Natomiast kwestia dotycząca określenia podmiotu zobowiązanego do wystawienia faktury VAT z tytułu ustanowienia odpłatnej służebności gruntowej została rozstrzygnięta w interpretacji indywidualnej z dnia 9 listopada 2011 r. nr ILPP1/443-1103/11-4/NS.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.