Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP2/443-330/14-5/DG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-07-03
Teza: W zakresie opodatkowania sprzedaży lokali mieszkalnych nabywanych na rynku wtórnym oraz możliwości korzystania ze zwolnienia podmiotowego w prowadzonej działalności polegającej na handlu nieruchomościami.
Słowa kluczowe: lokal-sprzedaż lokalu; opodatkowanie; zasiedlenie-pierwsze zasiedlenie; zwolnienie; zwolnienie-zwolnienie podmiotowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XII-Rozdział 1-art. 113

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy -przedstawione we wniosku z dnia 3 kwietnia 2014 r. (data wpływu 7 kwietnia 2014r.) uzupełnionym pismem z dnia 12 czerwca 2014 r. (data wpływu 13 czerwca 2014 r.) na wezwanie z dnia 6 czerwca 2014 r. znak IPPP2/443-330/14-2/DG oraz pismem z dnia 26 czerwca 2014 r. (data wpływu 30 czerwca 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

*   opodatkowania sprzedaży lokali mieszkalnych nabywanych na rynku wtórnym – **jest prawidłowe**;
*   możliwości korzystania ze zwolnienia podmiotowego w prowadzonej działalności polegającej na handlu nieruchomościami – **jest nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 7 kwietnia 2014 r. wpłynął do tut. Organu ww. wniosek uzupełniony pismem z dnia 12 czerwca 2014 r. (data wpływu 13 czerwca 2014 r.) na wezwanie z dnia 6 czerwca 2014 r. znak IPPP2/443-330/14-2/DG oraz pismem z dnia 26.06.2014 r. (data wpływu 30 czerwca 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży lokali mieszkalnych nabywanych na rynku wtórnym oraz możliwości korzystania ze zwolnienia podmiotowego w prowadzonej działalności polegającej na handlu nieruchomościami.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Fundacja A. (nie jest podmiotem leczniczym) ma wpis w PKD dotyczący możliwości obrotu nieruchomościami; zgodnie ze statutem wszystkie zyski przeznacza na działalność statutową - w przypadku Wnioskodawcy priorytetami są działania w zakresie pomocy społecznej (ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacja osób niepełnosprawnych etc.).

Fundacja A. nie jest zarejestrowana jako czynny podatnik VAT.

Wnioskodawca zamierza rozpocząć prowadzenie działalności gospodarczej na zasadach ogólnych w zakresie handlu nieruchomościami. Mieszkania będą kupowane na rynku wtórnym od osób fizycznych bez podatku VAT, bądź od komornika w drodze licytacji, również bez podatku VAT lub od W. (W.), która w zakresie niniejszych czynności jest podatnikiem podatku VAT w rozumieniu art. 15 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) a czynności sprzedaży lokali sprzedawanych przez W. zwolnione są z podatku VAT.

Następnie w lokalach będą przeprowadzane drobne remonty, takie jak: malowanie, wymiana sanitariatów, skrzydeł drzwiowych itp. Ponoszone na remont wydatki nie będą przekraczały 30% wartości początkowej zakupionego mieszkania. Następnie lokale będą sprzedawane.

Przy dostawie mieszkań w odniesieniu do każdego odrębnie nie występuje czynność pierwszego zasiedlenia:

*   będą nabywane od osób fizycznych niebędących podatnikami podatku VAT,

*   ponoszone nakłady na remonty poszczególnych mieszkań nie przekroczą 30% ich wartości początkowej,

*   podatnik nie będzie odliczał podatku VAT od czynności związanych z pracami remontowymi poszczególnych mieszkań,

*   mieszkania nie będą wynajmowane, będą towarem handlowym.

Mieszkania te po wybudowaniu lub ulepszeniu były przedmiotem sprzedaży lub najmu aktualnym właścicielom, od których Wnioskodawca teraz nabywa ich lokal mieszkalny bezpośrednio, bądź w drodze licytacji komorniczej lub sprzedaży przez W..

Mieszkania kupione na rynku wtórnym od właścicieli, którzy mieszkali w nich minimum 2 lata. Mieszkania kupione są od właścicieli, którzy nabyli swoje lokale mieszkalne od spółdzielni, wspólnot mieszkaniowych. Przy nabyciu przedmiotowych lokali mieszkaniowych Wnioskodawcy nie będzie przysługiwać prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Zainteresowany zamierza rozpocząć działalność gospodarczą w zakresie handlu nieruchomościami. Przy dostawie mieszkań w odniesieniu do każdego odrębnie nie będzie występować czynność pierwszego zasiedlenia. Będą to lokale mieszkalne i handlowe, dla których czas między pierwszym zasiedleniem, a ich dostawą jest dłuższy niż dwa lata.

Pomiędzy pierwszym zasiedleniem poszczególnych lokali mieszkalnych lub handlowych, a dostawą upłynął okres dłuższy niż dwa lata.

Wnioskodawca ze względu na prowadzenie działalności zwolnionej z VAT – nie będzie miał prawa odliczać podatku VAT od wydatków poniesionych na drobne remonty zakupionych lokali.

Na podstawie opisanych zdarzeń przyszłych podatnik i Wnioskodawca będzie mógł korzystać przy dostawie ww. lokali mieszkalnych ze zwolnienia pod podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy sprzedaż mieszkań w ramach prowadzonej działalności gospodarczej korzysta ze zwolnienia od podatku VAT?
2.  Czy biorąc pod uwagę chęć korzystania ze zwolnienia przedmiotowego Fundacja będzie mogła jednocześnie korzystać - w ramach pozostałej działalności, także z kwoty zwolnionej od podatku tzw. zwolnienia podmiotowego - tj. sprzedaży poniżej 150.000 zł rocznie w zakresie niepodlegającym obowiązkowi podatkowemu (pytanie nr 3 wniosku)?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad 1.

Zdaniem Wnioskodawcy, sprzedaż zakupionych lokali mieszkalnych po uprzednim ich wyremontowaniu będzie korzystała ze zwolnienia VAT, gdyż w myśl art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

1.  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
2.  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynków, budowli lub ich części upłynął czas krótszy niż 2 lata.

Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest generalnie zwolniona od podatku VAT. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim, oraz pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Przez pierwsze zasiedlenie - zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy - rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich:

1.  wybudowaniu, lub
2.  ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

W przypadku sprzedaży nieruchomości przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej nie dochodzi do pierwszego zasiedlenia.

Reasumując podatnik zamierza prowadzić działalność gospodarczą na zasadach ogólnych w zakresie działalności handlem nieruchomościami. Mieszkania będą kupowane na rynku wtórnym od osób fizycznych bez podatku VAT, bądź od komornika w drodze licytacji, również bez podatku VAT lub od W. - zwolnione z VAT. Następnie będą przeprowadzane w nich drobne remonty. Ponoszone na remonty wydatki nie będą przekraczały 30% wartości początkowej zakupionego mieszkania. Ponadto, przy dostawie mieszkań, w odniesieniu do każdego odrębnie, nie występuje czynność pierwszego zasiedlenia. Podatnik nie będzie odliczał podatku VAT od czynności związanych z pracami remontowymi poszczególnych mieszkań. Mieszkania nie będą wynajmowane, będą towarem handlowym.

Na podstawie opisanych zdarzeń przyszłych podatnik będzie mógł skorzystać przy dostawie ww. lokali mieszkalnych ze zwolnienia od podatku VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

Fundacja zamierza sprzedawać przedmiotowe lokale głównie osobom fizycznym: aktem notarialnym lub na podstawie faktur VAT ze zwolnieniem z VAT.

Ad 2

Chodzi o sytuację taką, że w czerwcu Fundacja będzie świadczyć usługi i wystawiać faktury (w ramach pozostałej działalności gospodarczej - za materiał reklamowy dla sponsorów - (dodatek do reklamy) - filmowy dokument historyczny o latach 40-60 XX wieku) w zakresie niepodlegającym obowiązkowi podatkowemu (tj. do 150.000 zł); następnie w miesiącu sierpniu - wrześniu Fundacja planuje sprzedaż mieszkań z W. w ramach art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług lub z licytacji komorniczej (w ramach zwolnienia przedmiotowego) i dokonać ich dostawy ok. miesiąca listopada br. Czy w taki sposób i tej kolejności czasowej Strona będzie mogła skorzystać ze zwolnienia podmiotowego a następnie przedmiotowych i czy ich zastosowanie będzie powodowało zmiany w prowadzeniu działalności gospodarczej Fundacji - po sprzedaży lokalu automatycznie będzie musiała Fundacja zarejestrować się jako czynny podatnik VAT.

Według Wnioskodawcy do czasu nieprzekroczenia limitu 150.000 zł. w zakresie działalności gospodarczej (produkcja materiału filmowego-reklamowego) Strona korzystać będzie ze zwolnienia podmiotowego.

Sytuacja ta także po pierwszej sprzedaży nieruchomości zwolnionej z VAT na podst. art. 43 ust. 1 pkt 10 pomimo przekroczenia wartości sprzedaży nieruchomości ponad kwotę 150.000 zł się nie zmieni, gdyż sprzedawane nieruchomości będą korzystać z innej podstawy zwolnienia (zwolnienia na podst. art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku od towarów i usług) - niż pozostałe świadczone usługi, korzystające ze zwolnienia do kwoty jaką wskazuje ust. 1 i 9, art. 113 ustawy o podatku od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego w zakresie objętym pytaniem nr 1 jest prawidłowe, a w zakresie pytania nr 2 jest nieprawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 2 pkt 22 ustawy, przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do przepisu art. 15 ust. 1 ustawy podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 ustawy).

Definicja działalności gospodarczej, zawarta w art. 15 ust. 2 Ustawie o VAT, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w obrocie gospodarczym. Ponadto podatnikiem staje się również ten, kto wykonał czynność, podlegającą opodatkowaniu. Podatnikiem jest również podmiot prowadzący działalność generującą straty, a nawet podmiot, który w ogóle nie dokona żadnej sprzedaży. Za podatnika należy uznać również osobę, która zadeklarowała zamiar prowadzenia działalności gospodarczej i poczyniła w tym celu pewne nakłady.

Stawka podatku, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Jednakże zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23 %.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług stawki obniżone lub zwolnienie od podatku.

Na mocy art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

1.  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
2.  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Przez pierwsze zasiedlenie, stosownie do art. 2 ust. 14 ww. ustawy, rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich:

1.  wybudowaniu lub
2.  ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Żeby można było mówić o pierwszym zasiedleniu, musi dojść do oddania budynków (budowli lub ich części) do użytkowania w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu. Jeżeli zatem dany budynek (budowla lub jego część) zostanie wybudowany lub zostanie zmodernizowany, przy czym nakłady na ulepszenie przekroczą 30% wartości początkowej, a następnie budynek ten (budowla lub jego część) zostanie sprzedany lub np. oddany w najem, dzierżawę, to dochodzi do pierwszego zasiedlenia w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 14 ustawy o VAT. Zarówno sprzedaż, jak i najem, dzierżawa lub inna czynność o podobnym charakterze, dokonywane przez podatnika podatku VAT są czynnościami podlegającymi opodatkowaniu.

Z powyższych przepisów wynika, że dostawa nieruchomości, spełniających określone w przepisach warunki, może korzystać ze zwolnienia od podatku VAT. Wykluczenie z tego zwolnienia następuje w sytuacjach, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy od momentu pierwszego zasiedlenia nie minęły co najmniej dwa lata.

W tym miejscu należy wskazać, że w przypadku nieruchomości niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom – po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:

1.  w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
2.  dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Z analizy powyższych przepisów wynika, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a stanie się bezzasadne.

Stosownie do art. 29a ust. 8 ustawy, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

W świetle tych przepisów przy sprzedaży budynków i budowli lub ich części, grunt na którym są one posadowione dzieli byt prawny budynków i budowli w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu (prawa wieczystego użytkowania gruntu) stosuje się analogiczną stawkę podatku, jak przy dostawie budynków i budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budowli korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym one są posadowione.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca zamierza rozpocząć działalność gospodarczą w zakresie handlu nieruchomościami. Mieszkania będą kupowane na rynku wtórnym od osób fizycznych lub od komornika w drodze licytacji bez podatku VAT bądź od W. (W.), gdzie sprzedaż tych lokali będzie zwolniona z podatku VAT.

Przy dostawie mieszkań w odniesieniu do każdego odrębnie nie będzie występować czynność pierwszego zasiedlenia. Będą to lokale mieszkalne i handlowe, dla których czas między pierwszym zasiedleniem, a ich dostawą jest dłuższy niż dwa lata.

Mieszkania będą kupione na rynku wtórnym od właścicieli, którzy nabyli swoje lokale mieszkalne od spółdzielni, wspólnot mieszkaniowych oraz mieszkali w nich minimum 2 lata. Przy nabyciu lokali mieszkalnych Wnioskodawcy nie będzie przysługiwać prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W lokalach będą przeprowadzane drobne remonty, takie jak: malowanie, wymiana sanitariatów, skrzydeł drzwiowych itp. Ponoszone na remont wydatki nie będą przekraczały 30% wartości początkowej zakupionego mieszkania.

Ad 1

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca będzie nabywał lokale od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej lub w drodze licytacji komorniczej, a także z zasobów W.. Transakcje te nie będą podlegały opodatkowaniu VAT lub będą korzystać ze zwolnienia od tego podatku. W stosunku do nabywanych lokali nastąpiło pierwsze zasiedlenie, o którym mowa w art. 2 pkt 14 ustawy. Wnioskodawca będzie nabywał te mieszkania po upływie 2 lat od ich pierwszego zasiedlenia oraz nie będzie dokonywał w tych lokalach ulepszeń tylko niewielkie remonty, których wartość będzie poniżej 30% wartości początkowej lokalu, w związku z czym dostawa taka będzie wypełniała przesłanki wskazane w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, a tym samym będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT. Ze zwolnienia będzie korzystał również grunt lub prawo wieczystego użytkowania gruntu przynależne do danego lokalu mieszkalnego w myśl art. 29a ust. 8 ustawy. Zatem Wnioskodawca dokonując sprzedaży lokali mieszkalnych po upływie 2 lat od ich pierwszego zasiedlenia będzie korzystał ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

W konsekwencji stanowisko Wnioskodawcy w zakresie objętym pytaniem nr 1 należy uznać za prawidłowe.

Ad 2

Jak wynika z art. 96 ust. 1 ustawy, podmioty, o których mowa w art. 15, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3.

Na podstawie art. 96 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług (w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r.), podmioty wymienione w art. 15, u których sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 lub wykonujące wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, mogą złożyć zgłoszenie rejestracyjne.

W myśl art. 96 ust. 4 cyt. ustawy naczelnik urzędu skarbowego rejestruje podatnika i potwierdza jego zarejestrowanie jako „podatnika VAT czynnego” lub w przypadku podatników, o których mowa w ust. 3 – jako „podatnika VAT zwolnionego”.

Zgodnie z art. 96 ust. 5 ww. ustawy jeżeli podmioty, o których mowa w ust. 3, rozpoczną dokonywanie sprzedaży opodatkowanej, utracą zwolnienie od podatku lub zrezygnują z tego zwolnienia, obowiązane są do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w ust. 1, a w przypadku podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT zwolnieni – do aktualizacji tego zgłoszenia, w terminach:

1.  przed dniem dokonania pierwszej sprzedaży towaru lub usługi, innych niż zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2, 2a i 4-41 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, w przypadku rozpoczęcia dokonywania tej sprzedaży;
2.  przed dniem, w którym podatnik traci prawo do zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 i 9, w przypadku utraty tego prawa;
3.  przed początkiem miesiąca, w którym podatnik rezygnuje ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 oraz w art. 113 ust. 1 i 9, w przypadku rezygnacji z tego zwolnienia, z zastrzeżeniem pkt 4;
4.  przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5, w przypadku rezygnacji ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 9, od pierwszej wykonanej czynności.

Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio.

Ponadto, zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy – w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r. – zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150.000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku.

Przy czym przez sprzedaż – zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy – rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Z kolei przepis art. 113 ust. 2 ustawy stanowi, że do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się:

1.  wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów oraz sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju oraz sprzedaży wysyłkowej na terytorium kraju;
2.  odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, zwolnionych od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, z wyjątkiem:
    
    1.  transakcji związanych z nieruchomościami,
    2.  usług, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41,
    3.  usług ubezpieczeniowych
    
    *   jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych;
3.  odpłatnej dostawy towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

W myśl natomiast art. 113 ust. 5 ustawy, jeżeli wartość sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie ust. 1 przekroczy kwotę, o której mowa w ust. 1, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.

Zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatnika rozpoczynającego w trakcie roku podatkowego wykonywanie czynności określonych w art. 5, jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, kwoty określonej w ust. 1 – art. 113 ust. 9 ustawy.

Na podstawie art. 113 ust. 10 ustawy, jeżeli faktyczna wartość sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie ust. 9, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej, przekroczy w trakcie roku podatkowego kwotę określoną w ust. 1, zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.

Podatnik, który utracił prawo do zwolnienia sprzedaży od podatku lub zrezygnował z tego zwolnienia, może, nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracił prawo do zwolnienia lub zrezygnował z tego zwolnienia, ponownie skorzystać ze zwolnienia określonego w ust. 1 (art. 113 ust. 11 ustawy).

Zgodnie z art. 113 ust. 13 ustawy, zwolnień, o których mowa w ust. 1 i 9, nie stosuje się do podatników:

1.  dokonujących dostaw:
    1.  towarów wymienionych w załączniku nr 12 do ustawy,
    2.  towarów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, w rozumieniu przepisów o podatku akcyzowym, z wyjątkiem:
        *   energii elektrycznej (PKWiU 35.11.10.0),
        *   wyrobów tytoniowych,
        *   samochodów osobowych, innych niż wymienione w lit. e, zaliczanych przez podatnika, na podstawie przepisów o podatku dochodowym, do środków trwałych podlegających amortyzacji,
    3.  budynków, budowli lub ich części, w przypadkach, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b,
    4.  terenów budowlanych,
    5.  nowych środków transportu;
2.  świadczących usługi:
    1.  prawnicze,
    2.  w zakresie doradztwa, z wyjątkiem doradztwa rolniczego związanego z uprawą i hodowlą roślin oraz chowem i hodowlą zwierząt, a także związanego ze sporządzaniem planu zagospodarowania i modernizacji gospodarstwa rolnego,
    3.  jubilerskie;
3.  nieposiadających siedziby działalności gospodarczej na terytorium kraju.

Z powołanych przepisów wynika, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do alternatywnego wyboru, zarejestrowania się jako podatnik VAT czynny, bądź pozostania podatnikiem VAT zwolnionym. Powyższy wybór jest dobrowolną decyzją każdego podatnika, którego wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła pewnego określonego limitu kwoty. Zwolnienie traci moc począwszy od czynności, którą przekroczono tę kwotę.

Istnieją jednak przesłanki negatywne, które uniemożliwiają podatnikowi skorzystanie z tego prawa, tj. ze zwolnienia podmiotowego. Powołany przepis art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. c ustawy o podatku od towarów i usług wyklucza bowiem możliwość korzystania ze zwolnienia podmiotowego przez podatników dokonujących dostaw budynków, budowli lub ich części, w przypadkach, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 lit. a i b.

A zatem przepis art. 113 ust. 13 pkt 1 lit. c ww. ustawy dotyczy dostaw budynków i budowli i ich części dokonywanych przed pierwszym zasiedleniem, w ramach pierwszego zasiedlenia oraz w przypadku gdy pomiędzy pierwszym zasiedleniem a tą dostawą upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca realizuje działalność statutową w zakresie pomocy społecznej oraz pomocy osobom niepełnosprawnym. Fundacja korzysta ze zwolnienia podmiotowego. W celu pozyskania większych środków na działalność statutową Wnioskodawca zamierza rozpocząć działalność w zakresie obrotu używanymi lokalami mieszkalnymi. W czerwcu 2014 r. Fundacja będzie świadczyć usługi w ramach pozostałej działalności gospodarczej w postaci materiałów reklamowych dla sponsorów. Przedmiotem wątpliwości Fundacji jest czy może korzystać ze zwolnienia podmiotowego określonego w art. 113 ust. 1 ustawy w zakresie pozostałej działalności gospodarczej jednocześnie dokonując sprzedaży lokali mieszkalnych ze zwolnieniem od podatku VAT.

Jak wskazał Wnioskodawca dostawa lokali używanych będzie dokonywana po upływie dwóch lat od momentu pierwszego zasiedlenia. Zatem taka dostawa spełnia przesłanki do zastosowania zwolnienia od opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, co było przedmiotem rozstrzygnięcia w zakresie pytania nr 1 wniosku. W konsekwencji dokonywanie dostaw lokali używanych, które będzie odbywać się po pierwszym zasiedleniu nie będzie automatycznie pozbawiało Wnioskodawcy prawa do korzystania z limitu określonego w art. 113 ust. 1 ustawy.

W tym miejscu należy wskazać, że dokonane przez ustawodawcę od 1 stycznia 2014 r. zmiany w art. 113 mają na celu w sposób bardziej precyzyjny i odpowiadający prawu unijnemu regulować stosowanie zwolnienia od podatku VAT dla drobnych przedsiębiorców, których obrót w skali roku nie przekracza 150 000 zł.

Zgodnie z art. 288 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE L 347, s. 1 ze zm.) kwota obrotu stanowiąca punkt odniesienia dla zastosowania procedury przewidzianej w niniejszej sekcji obejmuje następujące kwoty, z wyłączeniem VAT:

1.  wartość dostaw towarów i świadczenia usług, o ile są one opodatkowane;
2.  wartość transakcji zwolnionych z prawem do odliczenia VAT zapłaconego na poprzednim etapie zgodnie z art. 110 i 111, art. 125 ust. 1, art. 127 i art. 128 ust. 1;
3.  wartość transakcji zwolnionych zgodnie z art. 146-149 oraz art. 151, 152 i 153;
4.  wartość transakcji związanych z nieruchomościami, transakcji finansowych, o których mowa w art. 135 ust. 1 lit. b)-g) oraz usług ubezpieczeniowych, chyba że transakcje te mają charakter transakcji pomocniczych.

Dokonane zatem od dnia 1 stycznia 2014 r. zmiany w ustawie o VAT w sposób ściślejszy odwzorowują przepisy Dyrektywy 2006/112/WE, która w art. 288 pkt 4 również stanowi, że kwota obrotu obejmuje wartość transakcji związanych z nieruchomościami.

„Słownik języka polskiego PWN” pod redakcją prof. Stanisława Dubisza, Warszawa 2008, definiuje słowo „transakcja” jako operację handlową dotyczącą kupna lub sprzedaży towarów lub usług albo umowę handlową na kupno lub sprzedaż towarów lub usług i samo zawarcie takiej umowy.

Wskazać także należy, że ustawodawca zarówno w akcie zasadniczym, jak i w rozporządzeniach wykonawczych do ustawy nie zdefiniował pojęcia charakter „pomocniczy”. W takim przypadku w pierwszej kolejności stosuje się wykładnię językową, w taki bowiem sposób ustawodawca komunikuje się z podatnikiem jako adresatem normy. Dopiero gdy wykładnia językowa nie prowadzi do jednoznacznych rezultatów dopuszczalne jest skorzystanie z pozajęzykowych dyrektyw interpretacyjnych. Według internetowego słownika synonimów (strona internetowa - http://synonim.net/synonim/pomocniczy), synonimami do słowa „pomocniczy” są pojęcia: „pomocny, wspierający, poboczny, akcesoryjny, dodatkowy, dopływowy, posiłkowy, subsydialny, subsydiarny, uzupełniający, wspomagający”.

Przepisy unijnej dyrektywy w zakresie VAT posługują się określeniem „incidental transactions” w ramach odpowiedniego przepisu, co na język polski może być tłumaczone jako „transakcje incydentalne/uboczne”. Termin „incydentalny” wg Słownika języka polskiego (Słownika Wydawnictwa Naukowego PWN) oznacza przy tym „mający małe znaczenie lub zdarzający się bardzo rzadko”, natomiast termin „uboczny” oznacza „dotyczący czegoś pośrednio, mniej istotny lub dodatkowy”. Transakcje o charakterze „incydentalnym” oznaczają zdarzenia występujące nie tyle rzadko, ile ubocznie, przy określonej okazji, nawet gdyby występowały w sposób powtarzalny. Pojęcie „incydentalności” odnosi się więc nie tyle do samej częstotliwości występowania danego zdarzenia, co raczej do jego poboczności względem zasadniczej działalności podatnika.

Transakcje pomocnicze zatem to takie, które nie są związane z zasadniczą działalnością podatnika, a przychody z ich tytułu nie są bezpośrednim, stałym i koniecznym uzupełnieniem tej działalności. Tak więc, aby ocenić, czy dana czynność może być uznana za pomocniczą, należy wziąć pod uwagę przede wszystkim to, czy stanowi ona uzupełnienie zasadniczej działalności gospodarczej podatnika. Jeżeli dana działalność stanowi stały i niezbędny element wbudowany w funkcjonowanie przedsiębiorstwa podatnika, to transakcje takie nie mogą być uznane za pomocnicze. Zatem, aby ocenić, czy świadczona usługa ma charakter „pomocniczy”, należy wziąć pod uwagę to, czy stanowi ona uzupełnienie zasadniczej działalności gospodarczej podatnika.

Z powołanego wyżej przepisu art. 113 ust. 2 wynika, że do wartości sprzedaży przyjmowanej do wyliczenia limitu dotyczącego korzystania ze zwolnienia od podatku VAT wlicza się transakcje związane z nieruchomościami, jeżeli czynności te nie mają charakteru transakcji pomocniczych. Ze złożonego wniosku wynika, że Fundacja zamierza zająć się profesjonalnym obrotem kupowanymi uprzednio na rynku wtórnym lokalami mieszkalnymi (głównie), ponadto jak wskazał Wnioskodawca – posiada wpis w PKD – obrót nieruchomościami. Zatem działalności Fundacji w tym zakresie nie można uznać za czynności pomocnicze – dla Wnioskodawcy będą stanowić one podstawowy przedmiot prowadzonej działalności gospodarczej. Wobec tego w rozpatrywanej sprawie Wnioskodawca będzie zobowiązany do ustalenia limitu w wysokości 150.000 zł wliczać wartość transakcji dotyczących lokali mieszkalnych. Nie ma przy tym znaczenia, że dostawa tych lokali będzie korzystać ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy. W konsekwencji w momencie przekroczenia limitu określonego w art. 113 ust. 1 ustawy Fundacja będzie zobowiązana do dokonania rejestracji jako podatnik VAT czynny w myśl art. 96 ust. 5 ustawy i rozliczania należnego podatku VAT od wszystkich czynności podlegających opodatkowaniu, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy.

Zatem za nieprawidłowe należy uznać stanowisko Wnioskodawcy, że będzie miał prawo do korzystania ze zwolnienia podmiotowego określonego w art. 113 ust. 1 ustawy, gdyż nawet przy przekroczeniu tego limitu pierwszą dostawą lokalu zwolnioną od podatku, nadal będzie podatnikiem zwolnionym w zakresie pozostałej działalności gospodarczej.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania niniejszej interpretacji.

W zakresie objętym pytaniem nr 2 wniosku zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.