Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-3.4012.150.2021.1.IG
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-05-13
Teza: Premia otrzymana przez Spółkę od Brokera nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w konsekwencji czego może zostać udokumentowana wystawioną przez Spółkę na rzecz Brokera notą obciążeniową.
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; noty-nota obciążająca; premia-premia pieniężna
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 4 marca 2021 r. (data wpływu 12 marca 2021 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania podatkiem VAT i dokumentowania otrzymywanej od Brokera premii pieniężnej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12 marca 2021 r. wpłynął do tut. Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie braku opodatkowania podatkiem VAT i dokumentowania otrzymywanej od Brokera premii pieniężnej.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Spółka S.A. (dalej: Wnioskodawca lub Spółka) jest polską spółką kapitałową, podatnikiem podatku VAT - czynnym. Spółka prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie produkcji i dystrybucji (…).

W ramach prowadzonej działalności i ograniczenia ryzyka jej prowadzenia Wnioskodawca zawarł umowę do stałego wykonywania w imieniu i na rzecz Wnioskodawcy czynności faktycznego pośrednictwa ubezpieczeniowego z zewnętrznym podmiotem świadczącym brokerskie usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego (dalej: Broker, Pośrednik). Na podstawie umowy i Pełnomocnictwa Wnioskodawca zlecił Brokerowi, a Broker przyjął do stałego wykonywania w imieniu i na rzecz Spółki czynności faktycznego pośrednictwa ubezpieczeniowego (dystrybucji ubezpieczeń) zgodnie z Ustawą o dystrybucji ubezpieczeń z dnia 15 grudnia 2017 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 1881), dalej „ustawa o dystrybucji ubezpieczeń”. Przedmiot umowy dotyczy wyłącznie pośrednictwa w ubezpieczeniach należności handlowych zawieranych bezpośrednio przez Klienta. Pośrednik w ramach umowy zobowiązuje się wykonywać czynności objęte niniejszą umową oraz zgłoszone przez Spółkę potrzeby ze względu na rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej.

Umowa składa się z dwóch elementów. W ramach pierwszego elementu świadczenia przez Brokera w zakresie pośrednictwa ubezpieczeniowego, dla wykonania którego przez Brokera, Spółka zobowiązuje się do następujących czynności:

1.  udzielania wszelkiej pomocy w czynnościach wykonywanych przez Brokera w ramach niniejszej umowy,
2.  powierzać wykonywanie wszelkich czynności objętych zakresem niniejszej umowy wyłącznie Brokerowi,
3.  udostępniać Brokerowi wszelkie dane i dokumenty dotyczące aktualnie obowiązujących i będących w posiadaniu Wnioskodawcy umów ubezpieczenia, bądź ich kopii, które okażą się konieczne do realizacji umowy przez Brokera.
4.  udostępniać Brokerowi informacje, dane i dokumenty dotyczące prowadzonej działalności i posiadanego majątku, które są niezbędne dla oszacowania ryzyka i przygotowania rekomendacji dotyczącej odpowiedniego rozwiązania ubezpieczeniowego,
5.  informować Brokera z odpowiednim wyprzedzeniem o okolicznościach wskazujących na konieczność zawarcia dodatkowych umów ubezpieczenia lub dokonania zmian w obowiązujących umowach ubezpieczenia, w szczególności o zmianach w zakresie prowadzonej działalności i ponoszonych ryzykach, które mogą wymagać modyfikacji przyjętego rozwiązania ubezpieczeniowego,
6.  postępować zgodnie z przyjętymi procedurami i postanowieniami umów ubezpieczenia w przypadku wystąpienia okoliczności mających wpływ na zwiększenie ryzyka,
7.  prowadzić korespondencję z ubezpieczycielami za pośrednictwem Brokera i przy jego współudziale lub udostępniać Brokerowi kopię korespondencji prowadzonej z ubezpieczycielami lub innymi stronami programu ubezpieczeniowego oraz z zaangażowanymi osobami trzecimi,
8.  przekazywać Brokerowi oferty ubezpieczeniowe otrzymane bezpośrednio od ubezpieczycieli.

Spółka podejmuje zawsze ostateczną decyzję o wyborze konkretnej oferty, na podstawie przedstawionej przez Brokera rekomendacji poprzedzonej analizą ofert rynkowych oraz ogólnych i szczególnych warunków ubezpieczenia, skutkującą zawarciem umowy/ów z zaakceptowanym/mi przez Wnioskodawcę ubezpieczycielem/ami.

Z tytułu wykonanych czynności brokerskich wynikających z umowy, Brokerowi przysługuje wynagrodzenie w postaci prowizji brokerskiej płatnej przez Ubezpieczycieli, z którymi Spółka zawarła za pośrednictwem Brokera umowy ubezpieczenia. Spółka nie ma wpływu na wysokość otrzymywanego przez brokera wynagrodzenia, jest ono ustalane bezpośrednio z zakładami ubezpieczeniowymi przez brokera. Jednocześnie Spółka nie jest zobowiązana do wypłaty jakiegokolwiek wynagrodzenia na rzecz Brokera za świadczone usługi pośrednictwa ani też do zwrotu poniesionych przez Brokera kosztów.

Wykonanie przez Brokera innych czynności lub usług nie objętych umową pośrednictwa ubezpieczeniowego wymaga zawarcia aneksu bądź odrębnej umowy, określających zakres czynności oraz wynagrodzenie należne Brokerowi (dotyczy to m.in. usług consultingowych z zakresu zarządzania ryzykiem, wszelkich czynności wykraczających poza uprawnienia Brokera ubezpieczeniowego lub reasekuracyjnego wynikające z obowiązujących przepisów prawa i niniejszej umowy, czynności które nie są bezpośrednio związane z oceną ryzyk oraz przygotowaniem rozwiązania ubezpieczeniowego, takie jak: świadczenie pomocy prawnej, wycena wartości ubezpieczonego mienia, ekspertyzy techniczne, finansowo-księgowe oraz prawne).

W ramach drugiego elementu świadczenia Wnioskodawca ma prawo do premii pieniężnej w wysokości 40% prowizji brokerskiej, o której mowa powyżej, którą Broker faktycznie otrzymał od Ubezpieczycieli, z którymi Wnioskodawca zawarł umowę ubezpieczenia za pośrednictwem Brokera.

Jedynym warunkiem uprawniającym Wnioskodawcę do otrzymania premii pieniężnej jest zawarcie przez Wnioskodawcę - za pośrednictwem Brokera - umów ubezpieczenia z zakładami ubezpieczeń. Wypłata Premii nie będzie uzależniona od spełnienia przez Wnioskodawcę jakichkolwiek warunków, świadczeń lub wykonania usług na rzecz Brokera.

Premia pieniężna będzie rozliczana i wypłacana w cyklach kwartalnych. Pierwsze rozlicznie nastąpi (…).

Zestawienie sumy prowizji otrzymanej przez Brokera od zakładów ubezpieczeń (z uwzględnieniem zwrotów /potrąceń wykazanych przez zakład ubezpieczeń) będzie przesyłane do Wnioskodawcy do 5 dnia miesiąca następującego po rozliczeniu inkasa miesięcznego (tj. do 5 dnia każdego kolejnego m-ca). Raport będzie podstawą do wystawienia noty obciążeniowej na rzecz Brokera. Płatność wynagrodzenia na rzecz Wnioskodawcy realizowana będzie przez Brokera przelewem bankowym na podstawie prawidłowo wystawionej przez Wnioskodawcę noty obciążeniowej na numer konta wskazany w nocie obciążeniowej w terminie 14 dni od daty jej otrzymania.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy prawidłowe jest stanowisko Spółki, zgodnie z którym Premia otrzymana przez Spółkę od Brokera nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w konsekwencji czego może zostać udokumentowana wystawioną przez Spółkę na Brokera notą obciążeniową?

Stanowisko Wnioskodawcy:

Zdaniem Wnioskodawcy, Premia otrzymana przez Spółkę od Brokera nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w konsekwencji czego może zostać udokumentowana wystawioną przez Spółkę na Brokera notą obciążeniową.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020.106 tj. z dnia 23 stycznia 2020 r.), dalej „ustawa VAT” opodatkowaniu tym podatkiem podlegają czynności stanowiące m.in. odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez odpłatną dostawę towarów, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, rozumie się zasadniczo przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, odpłatnym świadczeniem usług, co do zasady, jest każde świadczenie, które nie stanowi dostawy towarów, w tym również:

*   przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

*   zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

*   świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

W świetle powyższych regulacji, co do zasady wszelkie czynności, którym nie towarzyszy przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel stanowią na gruncie ustawy o VAT świadczenie usług.

Kryterium przesądzającym o zakwalifikowaniu świadczonych usług jako podlegających opodatkowaniu VAT jest element odpłatności. Odpłatność oznacza wykonanie czynności za wynagrodzeniem. Przy czym, związek występujący pomiędzy otrzymanym wynagrodzeniem, a świadczeniami na rzecz dokonującego tej płatności, musi mieć charakter bezpośredni i pozwalający na jednoznaczne uznanie, że płatność następuje za to konkretne świadczenie.

Ustawa o VAT za odpłatne świadczenie usług uznaje również nieodpłatne świadczenie usług w sytuacji, gdy następuje ono dla celów innych, aniżeli działalność gospodarcza podatnika, co w analizowanej sytuacji nie znajdzie zastosowania bowiem bezsprzecznie umowa zawarta przez Spółkę z Brokerem ma związek z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą.

Biorąc powyższe pod uwagę, czynność (usługę) uznaje się za odpłatną na gruncie ustawy o VAT, gdy łącznie spełnione są następujące warunki:

*   istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,

*   wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,

*   istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie nabywcy usługi,

*   odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,

*   istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

W kontekście powyższego, dla uznania danej czynności (usługi) za odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu na gruncie ustawy o VAT, czynność ta musi być wykonywana w ramach umowy zobowiązaniowej, przy czym jedna ze stron takiej umowy może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności odnoszącego korzyść o charakterze majątkowym. Jednocześnie, musi istnieć bezpośredni i wyraźny związek pomiędzy daną czynnością a otrzymanym w zamian za nią wynagrodzeniem.

W stanie faktycznym przedstawionym we wniosku wypłata Premii na rzecz Spółki przez Brokera stanowić będzie świadczenie jednostronne. Wypłata Premii nie będzie uzależniona od spełnienia przez Spółkę jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego na rzecz Brokera. Za takie świadczenie Spółki nie można bowiem uznać zawarcia przez Spółkę umów ubezpieczenia z określonym zakładem ubezpieczeń ani sytuacji, w której umowa ubezpieczenia zostaje zawarta przez Spółkę na skutek akceptacji oferty ubezpieczenia proponowanej przez Brokera. Jak wskazano, Premia będzie wypłacana jedynie z tytułu samego zawarcia umów ubezpieczenia z danym zakładem ubezpieczeń, których warunki muszą zostać zaakceptowane przez Klientów.

Kwota przekazywanej Spółce Premii będzie odpowiadała wartościom procentowym liczonym jako odpowiednia część składki przekazywanej za pośrednictwem Brokera. Oznacza to, iż wysokość otrzymywanej od Brokera Premii będzie zależała wyłącznie od zawartych z danym zakładem ubezpieczeń umów ubezpieczeń, które zostały zaakceptowane przez Wnioskodawcę. W konsekwencji. Premia nie będzie zależna od jakichkolwiek świadczeń wykonywanych przez Spółkę na rzecz Brokera, które mogłyby zostać uznane za wykonywane w zamian za otrzymywaną Premię.

Ponadto, jak zostało to wskazane w opisie stanu faktycznego, z tytułu dystrybucji ubezpieczeń do Wnioskodawcy, Broker będzie otrzymywał od zakładów ubezpieczeń wynagrodzenie (tzw. kurtaż brokerski) jednak Spółka nie będzie miała wpływu na wysokość takiego wynagrodzenia wypłacanego Brokerowi przez dany zakład ubezpieczeń. Wynagrodzenie to nie będzie należne od Spółki za wykonywanie przez Brokera na rzecz Spółki jakiegokolwiek świadczenia, Spółka nie będzie bowiem nabywała od Brokera żadnych usług.

Reasumując, nie ulega wątpliwości, iż Spółka, jako otrzymujący Premię, nie będzie świadczyła na rzecz Brokera usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, a w konsekwencji Premia nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.

Prawidłowość powyżej zaprezentowanego stanowiska Spółki potwierdzają również organy podatkowe w wydawanych w zbliżonych do analizowanego stanach faktycznych, przykładowo:

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 25 marca 2020 roku nr 0112-KDIL1-2.4012.676.2019.2.PG stwierdził: „Reasumując, Premia otrzymana przez Spółkę od Brokera nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w konsekwencji czego może zostać udokumentowana wystawioną przez Spółkę na rzecz Brokera notą obciążeniową".

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r. poz. 106 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (\`(...)\`).

Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy, w świetle którego, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Jak wynika z powyższych przepisów w obowiązującej ustawie o podatku od towarów i usług pojęcie usługi zostało zdefiniowane bardzo uniwersalnie. Usługą jest świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy. Nie ma więc znaczenia osoba odbiorcy świadczenia. Usługami są zarówno świadczenia wykonane na rzecz konsumentów, jak i dla przedsiębiorców, a usługą będzie takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść. Powyższe oznacza, że świadczeniem usług podlegającym opodatkowaniu podatkiem VAT jest każde świadczenie odpłatne, które powoduje powstanie przysporzenia po stronie odbiorcy na skutek działania wykonawcy świadczenia.

Należy wyjaśnić, że przepis art. 8 ust. 1 ustawy jest niejako dopełnieniem art. 7 ust. 1 ustawy i ma na celu objęcie opodatkowaniem każdej transakcji wykonywanej w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, która nie stanowi dostawy towarów, przez co realizowana jest w ten sposób zasada powszechności opodatkowania.

Ponadto zauważyć należy, że pojęcie usługi zostało zdefiniowane bardzo szeroko. Powyższa definicja jest niewątpliwie szersza niż zakres tego pojęcia w potocznym jego rozumieniu. Taka konstrukcja definicji usług pozwala na objęcie zakresem przedmiotowym podatku VAT wszelkich transakcji wykonywanych w ramach działalności gospodarczej.

W tym miejscu warto podkreślić, że nie każde działanie, zaniechanie działania lub tolerowanie czynności uważane jest za świadczenie usług. Dla stwierdzenia, czy dana czynność albo brak podejmowania czynności stanowi świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej, należy ocenić przedmiotową transakcję w kontekście całego systemu podatku VAT, a w szczególności jego głównych założeń i celów. Podatek od wartości dodanej jest z założenia podatkiem nałożonym na konsumpcję towarów i usług. Chociaż płatnikiem podatku są wszystkie osoby zaangażowane w kolejne stadia transakcji gospodarczych, faktyczny i ostateczny ciężar podatku spoczywa jedynie na ostatecznym konsumencie. W świetle powyższych założeń opodatkowaniu podlegają tylko takie transakcje, w ramach których występuje możliwy do zidentyfikowania konsument towarów lub usług. W związku z powyższym zaniechanie działania lub tolerowanie czynności lub sytuacji podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywane jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta usługi.

Z powyższego wynika, że usługa jest takim świadczeniem, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, beneficjent świadczenia odnoszący z niego korzyść. Ponadto świadczenie jest opodatkowane, jeżeli jest odpłatne, czyli odbywa się za wynagrodzeniem. Przy czym musi istnieć związek pomiędzy świadczeniem a otrzymanym wynagrodzeniem, tj. ze stosunku prawnego musi wynikać korzyść otrzymującego świadczenie i związane z tą korzyścią wynagrodzenie.

Zatem dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika z ww. przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Można w tym miejscu wskazać, że kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W wyroku z dnia 15 lipca 1982 r. w sprawie Hong-Kong Trade Development Council, TSUE stwierdził, że wskazane w sprawie czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie. Analizując głębiej ten problem Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z dnia 8 marca 1988 r. w sprawie Apple and Pear Development Council stwierdził, że czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem.

Pojęcie „odpłatności” pojawiło się również w orzeczeniu z dnia 5 lutego 1981 r. C-154/80, które zapadło na tle przepisów I Dyrektywy VAT z dnia 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych (67/227/EWEC). Trybunał wskazał, że termin „zapłata” stanowi integralną część przepisów prawa wspólnotowego, które nie odwołuje się do prawa państw członkowskich dla ustalenia jego znaczenia i zakresu. Stąd też wykładnia tego wyrażenia nie może być pozostawiona dyskrecjonalnemu władztwu każdego państwa członkowskiego. Ponadto Trybunał przypomniał, że świadczenie podlega opodatkowaniu jedynie w przypadku, gdy podstawę opodatkowania stanowi świadczenie wzajemne otrzymane przez świadczącego usługę. Musi również istnieć możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego. W końcu – jak wskazał Trybunał – świadczenie wzajemne musi stanowić pewną wartość subiektywną, gdyż podstawą opodatkowania jest świadczenie wzajemne rzeczywiście otrzymane, nie zaś wartość otrzymana według kryteriów obiektywnych.

Na uwagę zasługuje tutaj orzeczenie w sprawie C-16/93 pomiędzy R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden (Holandia), gdzie Trybunał zauważył, że czynność „podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.

Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą.

Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy bądź świadczenie usług w myśl art. 8 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jest polską spółką kapitałową, podatnikiem podatku VAT - czynnym.

W ramach prowadzonej działalności i ograniczenia ryzyka jej prowadzenia Wnioskodawca zawarł umowę do stałego wykonywania w imieniu i na jego rzecz czynności faktycznego pośrednictwa ubezpieczeniowego z zewnętrznym podmiotem świadczącym brokerskie usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego. Na podstawie umowy i Pełnomocnictwa Wnioskodawca zlecił Brokerowi, a Broker przyjął do stałego wykonywania w imieniu i na rzecz Spółki czynności faktycznego pośrednictwa ubezpieczeniowego (dystrybucji ubezpieczeń) zgodnie z Ustawą o dystrybucji ubezpieczeń. Przedmiot umowy dotyczy wyłącznie pośrednictwa w ubezpieczeniach należności handlowych zawieranych bezpośrednio przez Klienta. Pośrednik w ramach umowy zobowiązuje się wykonywać czynności objęte niniejszą umową oraz zgłoszone przez Spółkę potrzeby ze względu na rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej.

Umowa składa się z dwóch elementów. W ramach pierwszego elementu świadczenia przez Brokera w zakresie pośrednictwa ubezpieczeniowego, dla wykonania którego przez Brokera, Spółka zobowiązuje się do następujących czynności: udzielania wszelkiej pomocy w czynnościach wykonywanych przez Brokera w ramach niniejszej umowy, powierzać wykonywanie wszelkich czynności objętych zakresem niniejszej umowy wyłącznie Brokerowi, udostępniać Brokerowi wszelkie dane i dokumenty dotyczące aktualnie obowiązujących i będących w posiadaniu Wnioskodawcy umów ubezpieczenia, bądź ich kopii, które okażą się konieczne do realizacji umowy przez Brokera, udostępniać Brokerowi informacje, dane i dokumenty dotyczące prowadzonej działalności i posiadanego majątku, które są niezbędne dla oszacowania ryzyka i przygotowania rekomendacji dotyczącej odpowiedniego rozwiązania ubezpieczeniowego, informować Brokera z odpowiednim wyprzedzeniem o okolicznościach wskazujących na konieczność zawarcia dodatkowych umów ubezpieczenia lub dokonania zmian w obowiązujących umowach ubezpieczenia, w szczególności o zmianach w zakresie prowadzonej działalności i ponoszonych ryzykach, które mogą wymagać modyfikacji przyjętego rozwiązania ubezpieczeniowego, postępować zgodnie z przyjętymi procedurami i postanowieniami umów ubezpieczenia w przypadku wystąpienia okoliczności mających wpływ na zwiększenie ryzyka, prowadzić korespondencję z ubezpieczycielami za pośrednictwem Brokera i przy jego współudziale lub udostępniać Brokerowi kopię korespondencji prowadzonej z ubezpieczycielami lub innymi stronami programu ubezpieczeniowego oraz z zaangażowanymi osobami trzecimi, przekazywać Brokerowi oferty ubezpieczeniowe otrzymane bezpośrednio od ubezpieczycieli.

Spółka podejmuje zawsze ostateczną decyzję o wyborze konkretnej oferty, na podstawie przedstawionej przez Brokera rekomendacji poprzedzonej analizą ofert rynkowych oraz ogólnych i szczególnych warunków ubezpieczenia, skutkującą zawarciem umowy/ów z zaakceptowanym/mi przez Wnioskodawcę ubezpieczycielem/ami.

Z tytułu wykonanych czynności brokerskich wynikających z umowy, Brokerowi przysługuje wynagrodzenie w postaci prowizji brokerskiej płatnej przez Ubezpieczycieli, z którymi Spółka zawarła za pośrednictwem Brokera umowy ubezpieczenia. Spółka nie ma wpływu na wysokość otrzymywanego przez brokera wynagrodzenia, jest ono ustalane bezpośrednio z zakładami ubezpieczeniowymi przez brokera. Jednocześnie Spółka nie jest zobowiązana do wypłaty jakiegokolwiek wynagrodzenia na rzecz Brokera za świadczone usługi pośrednictwa ani też do zwrotu poniesionych przez Brokera kosztów.

Wykonanie przez Brokera innych czynności lub usług nie objętych umową pośrednictwa ubezpieczeniowego wymaga zawarcia aneksu bądź odrębnej umowy, określających zakres czynności oraz wynagrodzenie należne Brokerowi.

W ramach drugiego elementu świadczenia Wnioskodawca ma prawo do premii pieniężnej w wysokości 40% prowizji brokerskiej, o której mowa powyżej, którą Broker faktycznie otrzymał od Ubezpieczycieli, z którymi Wnioskodawca zawarł umowę ubezpieczenia za pośrednictwem Brokera.

Jedynym warunkiem uprawniającym Wnioskodawcę do otrzymania premii pieniężnej jest zawarcie przez Wnioskodawcę - za pośrednictwem Brokera - umów ubezpieczenia z zakładami ubezpieczeń. Wypłata Premii nie będzie uzależniona od spełnienia przez Wnioskodawcę jakichkolwiek warunków, świadczeń lub wykonania usług na rzecz Brokera.

Premia pieniężna będzie rozliczana i wypłacana w cyklach kwartalnych. Pierwsze rozlicznie nastąpi w marcu 2021 r.

Zestawienie sumy prowizji otrzymanej przez Brokera od zakładów ubezpieczeń z uwzględnieniem zwrotów /potrąceń wykazanych przez zakład ubezpieczeń, będzie przesyłane do Wnioskodawcy do 5 dnia miesiąca następującego po rozliczeniu inkasa miesięcznego (tj. do 5 dnia każdego kolejnego m-ca). Raport będzie podstawą do wystawienia noty obciążeniowej na rzecz Brokera. Płatność wynagrodzenia na rzecz Wnioskodawcy realizowana będzie przez Brokera przelewem bankowym na podstawie prawidłowo wystawionej przez Wnioskodawcy noty obciążeniowej na numer konta wskazany w nocie obciążeniowej w terminie 14 dni od daty jej otrzymania.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą tego, czy Premia otrzymana przez Spółkę od Brokera nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w konsekwencji czego może zostać udokumentowana wystawioną przez Spółkę na Brokera notą obciążeniową.

Jak już zostało wcześniej wskazane katalog czynności, które podlegają opodatkowaniu VAT, jest zawarty w art. 5 ustawy i wymienia m.in. odpłatne świadczenie usług. Definicja świadczenia usług ma jednocześnie charakter dopełniający definicję dostawy towarów i jest wyrazem realizacji powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatnika w ramach działalności gospodarczej.

Zatem każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

*   w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

*   świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Co istotne, oba ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność (usługa) podlegała opodatkowaniu VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

W rozpatrywanej sprawie – jak wskazał Wnioskodawca – wypłata Premii nie będzie uzależniona od spełnienia przez niego jakichkolwiek warunków, świadczeń lub wykonania usług na rzecz Brokera. Premia będzie miała tym samym charakter świadczenia jednostronnego i nie będzie stanowiła wynagrodzenia za jakiekolwiek świadczenie wzajemne ze strony Spółki. Spółka nie będzie nabywała od Brokera żadnych usług.

Premia będzie wypłacana jedynie z tytułu samego zawarcia przez Wnioskodawcę umów ubezpieczenia z zakładami ubezpieczeń.

Wnioskodawca ma prawo do premii pieniężnej w wysokości 40% prowizji brokerskiej, którą Broker faktycznie otrzymał od Ubezpieczycieli, z którymi Wnioskodawca zawarł umowę ubezpieczenia za pośrednictwem Brokera.

Zatem, wypłacana przez Brokera Premia na rzecz Wnioskodawcy, nie będzie w żaden sposób związana ze spełnieniem przez Spółkę jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego, gdyż za takie nie można uznać zawarcia przez niego umów ubezpieczenia z zakładami ubezpieczeń. Należy więc stwierdzić, że w niniejszej sprawie Wnioskodawca, jako otrzymujący Premie, nie będzie świadczył na rzecz wypłacającego je Brokera usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, a w konsekwencji Premie, które będzie otrzymywał nie będą stanowiły wynagrodzenia za świadczenie usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym samym w związku z tym, że pomiędzy stronami nie dochodzi do dostawy towarów ani świadczenia usług, wypłacane Premie nie stanowią wynagrodzenia za świadczenia podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zasady dotyczące dokumentowania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zawarte są w Dziale XI rozdziale 1 ustawy, a dokładnie są regulowane przez przepisy art. 106a-106q ustawy.

W myśl art. 106a pkt 1 i 2 ustawy, przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do:

1.  sprzedaży, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz ust. 1a, w których usługodawca lub dokonujący dostawy towarów nie rozlicza podatku należnego i faktura dokumentująca te transakcje nie jest wystawiana przez usługobiorcę lub nabywcę towarów w imieniu i na rzecz usługodawcy lub dokonującego dostawy towarów;
2.  dostawy towarów i świadczenia usług dokonywanych przez podatnika posiadającego na terytorium kraju siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, z którego dokonywane są te czynności, a w przypadku braku na terytorium kraju siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej – posiadającego na terytorium kraju stałe miejsce zamieszkania albo zwykłe miejsce pobytu, z którego dokonywane są te czynności, w przypadku gdy miejscem świadczenia jest terytorium:
    1.  państwa członkowskiego inne niż terytorium kraju, a osobą zobowiązaną do zapłaty podatku od wartości dodanej jest nabywca towaru lub usługobiorca i faktura dokumentująca te czynności nie jest wystawiana przez tego nabywcę lub usługobiorcę w imieniu i na rzecz podatnika,
    2.  państwa trzeciego.

Zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Jak już wyżej stwierdzono wypłata przez Brokera na rzecz Wnioskodawcy Premii jest czynnością, która nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, w związku z powyższym do tej czynności nie znajdą zastosowania przepisy ustawy, w tym także te dotyczące wystawiania faktur.

W związku z powyższym Wnioskodawca z tytułu otrzymanej od Brokera Premii nie będzie zobowiązany do wystawienia faktury, lecz może wystawić inny dokument, przykładowo notę obciążeniową.

Reasumując, Premia otrzymana przez Spółkę od Brokera nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w konsekwencji czego może zostać udokumentowana wystawioną przez Spółkę na rzecz Brokera notą obciążeniową.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia stanu faktycznego.

Zaznaczenia wymaga, że organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z tym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP. W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy). W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP.

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.