Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT2-3.4011.44.2018.2.AD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-04-13
Teza: Czy wartość dodatkowego świadczenia pieniężnego - odszkodowania, które zostało wypłacone Wnioskodawcy przez pracodawcę na podstawie zbiorowego porozumienia zawartego z organizacjami związkowymi w sprawie zwolnień grupowych jest wolna od podatku dochodowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: odprawy; odszkodowania; pracownik; umowa-rozwiązanie umowy; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe; świadczenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 27 stycznia 2018 r. (data wpływu 2 lutego 2018 r.), uzupełnionym pismem (data nadania 21 marca 2018 r., data wpływu 28 marca 2018 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 2 lutego 2018 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego. Wniosek uzupełniony został pismem (data nadania 21 marca 2018 r., data wpływu 28 marca 2018 r.)

We wniosku oraz w jego uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny.

Od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. pracodawca Wnioskodawczyni realizował program zwolnień grupowych, który miał skutkować redukcją zatrudnienia i rozwiązaniem umów o pracę z pracownikami z przyczyn niedotyczących pracowników w rozumieniu ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

Dla realizacji przyjętego programu zmniejszania zatrudnienia w zakładzie pracodawcy oraz w celu złagodzenia skutków z tego wynikających, mając na uwadze obowiązujące przepisy Kodeksu Pracy, pomiędzy pracodawcą a organizacjami związkowymi w dniu 15 grudnia 2016 r. zostało zawarte porozumienie.

Do przedmiotowego programu zwolnień grupowych wytypowano pracowników, którym przedłożono porozumienie o rozwiązaniu stosunku pracy w trybie i na zasadach określonych przedmiotowym porozumieniem z dnia 15 grudnia 2016 r.

Przystąpienie do programu zwolnień grupowych uregulowano w treści zawartego porozumienia z dnia 15 grudnia 2016 r., w którym określono grupę pracowników kwalifikujących się do objęcia ich zwolnieniem grupowym, a którzy to pracownicy zatrudnieni byli u pracodawcy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Przystąpienie do programu zwolnień grupowych uzależnione było od zgodnej woli pracownika i pracodawcy i wymagało akceptacji warunków projektu porozumienia i zgody na rozwiązanie stosunku pracy z pracodawcą z przyczyn niedotyczących pracownika. Termin rozwiązania stosunku pracy nie mógł być dłuższy niż okres wypowiedzenia danego pracownika. Z tytułu przystąpienia do programu zwolnień grupowych pracownikowi przysługiwało, zgodnie z zawartym porozumieniem:

*   odprawa należna na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników;
*   odszkodowanie za rozwiązanie stosunku pracy.

Wysokość dodatkowego świadczenia określona została w § 8 porozumienia i miała następujące znaczenie: „jednorazowe świadczenie pieniężne z tytułu rozwiązania stosunku pracy dla uprawnionego pracownika uczestniczącego w programie zwolnień grupowych, przyznano tytułem odszkodowania za rozwiązanie z nim umowy o pracę”.

Wnioskodawczyni spełniła u pracodawcy wszelkie kryteria niezbędne do objęcia jej programem zwolnień grupowych, i w dniu 29 marca 2017 r. zawarła z pracodawcą porozumienie o rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika. Tytułem rekompensaty pracodawca wypłacił Wnioskodawczyni w dniu rozwiązania stosunku pracy, tj. dnia 30 czerwca 2017 r. odszkodowanie obejmujące zgodnie z zawartym porozumieniem:

*   odprawę pieniężną w wysokości trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, i inne świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy;
*   jednorazowe odszkodowanie za rozwiązanie stosunku pracy.

Wartość dodatkowego świadczenia pieniężnego uzyskanego od pracodawcy jest odszkodowaniem, które zostało wypłacone na podstawie porozumienia zbiorowego z organizacjami związkowymi, o którym mowa w art. 9 § 1 Kodeksu Pracy.

Od kwoty wypłaconego odszkodowania została odprowadzona przez pracodawcę zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych. Wnioskodawczyni otrzymała więc kwotę stosownie umniejszoną o należną zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Wyjaśnić należy, że dokumentem na podstawie, którego przyznano Wnioskodawczyni świadczenie odszkodowawcze stanowi normatywne źródło prawa pracy, o którym mowa w art. 9 § 1 ustawy - Kodeks Pracy. We wszystkich dokumentach przyznających przedmiotowe świadczenie pracodawca na jego określenie posłużył się pojęciem odszkodowanie, uznając, że jednorazowe świadczenie pieniężne z tytułu rozwiązania stosunku pracy dla pracownika uczestniczącego w programie zwolnień grupowych zostało przyznane tytułem odszkodowania za rozwiązanie z nim umowy o pracę.

Uzupełniając wniosek Wnioskodawczyni wskazuje, że została wytypowana do objęcia jej zwolnieniami grupowymi trwającymi ówcześnie w zakładzie pracy. Nie miała wpływu na podejmowane przez pracodawcę decyzje, które bezpośrednio wpływały na jej stosunek pracy. W tym stanie rzeczy Wnioskodawczyni po przedstawieniu jej warunków ustania zatrudnienia i po okazaniu przez pracodawcę treści porozumienia wyraziła zgodę na rozwiązanie z nią stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika. Po zawarciu porozumienia i upływie okresu wypowiedzenia stosunek zatrudnienia Wnioskodawczyni ustał, co spowodowało wypłatę odszkodowania z tytułu utraty zatrudnienia.

Wnioskodawczyni podkreśla, że będąc w innej sytuacji nigdy nie zgodziłaby się na rozwiązanie przedmiotowego stosunku pracy, lecz pracodawca w trakcie rozmowy poinformował ją, że nie jest przewidziana do dalszego zatrudnienia w jednostce pracodawcy. W tej sytuacji Wnioskodawczyni bezsprzecznie nie miała innej możliwości jak tylko zgodzić się na warunki zaproponowane przez pracodawcę.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy wartość dodatkowego świadczenia pieniężnego - odszkodowania, które zostało wypłacone Wnioskodawczyni przez pracodawcę na podstawie zbiorowego porozumienia zawartego z organizacjami związkowymi w sprawie zwolnień grupowych jest wolna od podatku dochodowego zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od osób fizycznych?

Przedstawiając własne stanowisko Wnioskodawczyni wskazuje, że zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy - Kodeks pracy.

Zgodnie bowiem z art. 9 § 1 Kodeksu Pracy ilekroć w kodeksie pracy jest mowa o prawie pracy, rozumie się przez to przepisy Kodeksu pracy oraz przepisy innych ustaw i aktów wykonawczych, określające prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, a także postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy. Jednocześnie jak wynika ze zbiorowego porozumienia organizacji związkowych zawartego z pracodawcą, jednorazowe dodatkowe świadczenie pieniężne przyznawane jest tytułem odszkodowania za rozwiązanie z nim umowy o pracę.

Zgodnie z zapisami art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku są kwoty otrzymane tytułem odszkodowań spełniających przesłanki wprowadzone w tym przepisie, tj. odszkodowania, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na podstawie ustawy porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów.

Otrzymane świadczenie ma charakter odszkodowawczy. Kwota, którą otrzymała Wnioskodawczyni ma na celu zadośćuczynienie jej straty spowodowanej brakiem możliwości osiągania wynagrodzenia u dotychczasowego pracodawcy. Ponadto otrzymane odszkodowanie służy zabezpieczeniu podstawowych potrzeb życiowych, związanych z pozbawieniem Wnioskodawczyni źródła dochodu, jakim było regularne otrzymywanie wynagrodzenia.

Bez wątpienia w przedstawionym stanie rzeczy otrzymane przez Wnioskodawczynię świadczenie dodatkowe jest odszkodowaniem, albowiem charakter tego świadczenia spełnia cele odszkodowawcze i wynika już z samego nazewnictwa jakie zostało mu nadane przez samego pracodawcę i treść porozumienia zbiorowego zawartego przez organizacje związkowe, ale także i celu w jakim zostało wypłacone.

Nie można pominąć, że przesłanką uznania otrzymanego przez Wnioskodawczynię świadczenia jako odszkodowania jest akt normatywny jakim jest Kodeks Pracy. W świetle art. 9 § 1 Kodeksu Pracy porozumienia zbiorowe stanowią źródło prawa pracy, co należy uznać, że również przesłanka związana z charakterem prawnym podstawy wypłacenia odszkodowania została w pełni wyczerpana.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie zaś do art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, źródłem przychodu są stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19, art. 25b i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Natomiast w myśl art. 12 ust. 1 powołanej ustawy za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Użyty powyżej zwrot „w szczególności” oznacza, że wymienione kategorie przychodów zostały wskazane jedynie przykładowo. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że od dnia 1 stycznia 2017 r. do dnia 31 grudnia 2017 r. pracodawca Wnioskodawczyni realizował program zwolnień grupowych, który miał skutkować redukcją zatrudnienia i rozwiązaniem umów o pracę z pracownikami z przyczyn niedotyczących pracowników w rozumieniu ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

Dla realizacji przyjętego programu zmniejszania zatrudnienia w zakładzie pracodawcy oraz w celu złagodzenia skutków z tego wynikających, mając na uwadze obowiązujące przepisy - Kodeks pracy, pomiędzy pracodawcą a organizacjami związkowymi w dniu 15 grudnia 2016 r. zostało zawarte porozumienie.

Do przedmiotowego programu zwolnień grupowych wytypowano pracowników, którym przedłożono porozumienie o rozwiązaniu stosunku pracy w trybie i na zasadach określonych przedmiotowym porozumieniem z dnia 15 grudnia 2016 r.

Przystąpienie do programu zwolnień grupowych uregulowano w treści zawartego porozumienia z dnia 15 grudnia 2016 r., w którym określono grupę pracowników kwalifikujących się do objęcia ich zwolnieniem grupowym, a którzy to pracownicy zatrudnieni byli u pracodawcy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony. Przystąpienie do programu zwolnień grupowych uzależnione było od zgodnej woli pracownika i pracodawcy i wymagało akceptacji warunków projektu porozumienia i zgody na rozwiązanie stosunku pracy z pracodawcą z przyczyn niedotyczących pracownika. Termin rozwiązania stosunku pracy nie mógł być dłuższy niż okres wypowiedzenia danego pracownika. Z tytułu przystąpienia do programu zwolnień grupowych pracownikowi przysługiwało, zgodnie z zawartym porozumieniem:

*   odprawa należna na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 roku o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących,
*   odszkodowanie za rozwiązanie stosunku pracy.

Wysokość dodatkowego świadczenia określona została w § 8 porozumienia i miała następujące znaczenie: jednorazowe świadczenie pieniężne z tytułu rozwiązania stosunku pracy dla uprawnionego pracownika uczestniczącego w programie zwolnień grupowych, przyznano tytułem odszkodowania za rozwiązanie z nim umowy o pracę.

Wnioskodawczyni spełniła u pracodawcy wszelkie kryteria niezbędne do objęcia jej programem zwolnień grupowych, i w dniu 29 marca 2017 r. Wnioskodawczyni z pracodawcą zawarli porozumienie o rozwiązaniu stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika. Tytułem rekompensaty pracodawca wypłacił Wnioskodawczyni w dniu rozwiązania stosunku pracy, tj. 30 czerwca 2017 r. odszkodowanie obejmujące zgodnie z zawartym porozumieniem:

*   odprawę pieniężną w wysokości trzymiesięcznego okresu wypowiedzenia, i inne świadczenia z tytułu rozwiązania stosunku pracy;
*   jednorazowe odszkodowanie za rozwiązanie stosunku pracy.

Wartość dodatkowego świadczenia pieniężnego uzyskanego od pracodawcy jest odszkodowaniem, które zostało wypłacone na podstawie porozumienia zbiorowego z organizacjami związkowymi, o którym mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy. Od kwoty wypłaconego odszkodowania została odprowadzona przez pracodawcę zaliczka na podatek dochodowy od osób fizycznych. Wnioskodawczyni otrzymała więc kwotę stosownie umniejszoną o należną zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Dokument na podstawie, którego przyznano Wnioskodawczyni świadczenie odszkodowawcze stanowi normatywne źródło prawa pracy, o którym mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. We wszystkich dokumentach przyznających przedmiotowe świadczenie pracodawca na jego określenie posłużył się pojęciem odszkodowanie, uznając, że jednorazowe świadczenie pieniężne z tytułu rozwiązania stosunku pracy dla pracownika uczestniczącego w programie zwolnień grupowych zostało przyznane tytułem odszkodowania za rozwiązanie z nim umowy o pracę.

Wnioskodawczyni została wytypowana do objęcia zwolnieniami grupowymi trwającymi ówcześnie w zakładzie pracy. Wnioskodawczyni nie miała wpływu na podejmowane przez pracodawcę decyzje, które bezpośrednio wpływały na jego stosunek pracy. W tym stanie rzeczy po przedstawieniu Wnioskodawczyni warunków ustania zatrudnienia i po okazaniu przez pracodawcę treści porozumienia, wyraziła ona zgodę na rozwiązanie z nią stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika. Po zawarciu porozumienia i upływie okresu wypowiedzenia stosunek zatrudnienia Wnioskodawczyni ustał, co spowodowało wypłatę odszkodowania z tytułu utraty zatrudnienia. Wnioskodawczyni będąc w innej sytuacji nigdy nie zgodziłaby się na rozwiązanie przedmiotowego stosunku pracy lecz pracodawca w trakcie rozmowy poinformował Wnioskodawczynię, że nie jest przewidziana do dalszego zatrudnienia w jednostce pracodawcy. W tej sytuacji Wnioskodawczyni bezsprzecznie nie miała innej możliwości jak tylko zgodzić się na warunki zaproponowane przez pracodawcę.

Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2016 r. poz. 1666 , 2138 i 2255 oraz z 2017 r. poz. 60 i 962), z wyjątkiem:

1.  określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
2.  odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
3.  odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
4.  odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
5.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
6.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
7.  odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Należy zaznaczyć, że powyższym zwolnieniem, objęte są tylko odszkodowania i zadośćuczynienia i to tylko te, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, bądź z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy, z wyjątkiem odszkodowań wymienionych w lit. a)-g) zacytowanego przepisu.

Zgodnie natomiast z art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 2018 r., poz. 108 ze zm.) ilekroć w Kodeksie pracy jest mowa o prawie pracy, rozumie się przez to przepisy Kodeksu pracy oraz przepisy innych ustaw i aktów wykonawczych, określające prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, a także postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy.

Ponadto należy podkreślić, że ww. zwolnienie jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, co oznacza, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane zgodnie z wykładnią literalną. W związku z tym tylko otrzymanie odszkodowania lub zadośćuczynienia opisanego w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pozwala na zastosowanie przedmiotowego zwolnienia.

W świetle powyższego stwierdzić należy, że zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymaga łącznego spełnienia następujących warunków:

1.  otrzymane świadczenie musi być odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem,
2.  odszkodowanie lub zadośćuczynienie musi być przyznane na podstawie:
    1.  ustawy,
    2.  przepisów wykonawczych do ustawy,
    3.  układów zbiorowych pracy lub innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy Kodeks pracy
3.  wysokość bądź zasady ustalania odszkodowania lub zadośćuczynienia muszą wprost wynikać z ww. aktów,
4.  nie mogą zachodzić wyłączenia, o jakich mowa w lit. a-g art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie należy zauważyć, że w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca nie zdefiniował pojęcia odszkodowania czy zadośćuczynienia. Nie oznacza to jednak dowolności w ich rozumieniu. Jak wynika bowiem z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2011 r. sygn. akt SK 62/08, jeśli określony sposób rozumienia przepisu ustawy utrwalił się już w sposób oczywisty, a zwłaszcza jeśli znalazł jednoznaczny i autorytatywny wyraz w orzecznictwie Sądu Najwyższego bądź Naczelnego Sądu Administracyjnego, to należy uznać, że przepis ten ­ w praktyce swego stosowania ­ nabrał takiej właśnie treści. Jednocześnie względy spójności systemu prawa uzasadniają, aby kryteria rozumienia pojęć niezdefiniowanych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, miały w pierwszej kolejności charakter kryteriów ustawowych. Konieczne staje się zatem zastosowanie wykładni systemowej zewnętrznej i odwołanie się do przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2017 r. poz. 459 z późn. zm.).

Odwołując się zatem do prawa cywilnego stwierdzić należy, że świadczenie odszkodowawcze to najogólniej świadczenie mające na celu naprawienie wyrządzonej szkody. Szkodą jest uszczerbek jakiego doznał poszkodowany wbrew jego woli we wszelkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych. Chodzi więc zarówno o uszczerbek majątkowy, jak i niemajątkowy. Uszczerbek niemajątkowy jest określany terminem "krzywda". Pod tym pojęciem należy rozumieć wszelkie negatywne przeżycia człowieka wyrażające się zarówno w cierpieniu fizycznym, jak i psychicznym, wywołane czynem niedozwolonym. Do naprawienia krzywdy odnosi się termin "zadośćuczynienie", natomiast "odszkodowanie" wiąże się z naprawieniem uszczerbku majątkowego.

W Kodeksie cywilnym świadczenie odszkodowawcze wynika głównie z tytułu odpowiedzialności deliktowej (art. 415 i następne) lub odpowiedzialności kontraktowej (art. 471 i następne), a co za tym idzie jest następstwem czynu niedozwolonego lub niewykonania bądź nienależytego wykonania zobowiązania.

Powyższe regulacje, mają również zastosowanie do przepisów prawa pracy, choć w ograniczonym zakresie. Jak stanowi bowiem art. 300 Kodeksu pracy, w sprawach nieuregulowanych przepisami prawa pracy, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli nie są one sprzeczne z zasadami prawa pracy.

Powyższe oznacza, że przepisy Kodeksu cywilnego wybrane do zastosowania w prawie pracy (stosunku pracy) nie mogą się sprzeciwiać ogólnym normom prawa pracy, mającym podstawowe znaczenie dla regulacji stosunków pracy.

Przepisy Kodeksu pracy, posługują się terminami „odszkodowanie” oraz „zadośćuczynienie” w odniesieniu do konkretnych świadczeń pracowniczych, do których uprawniony jest pracownik lub były pracownik (np. w art. 183d, art. 361 § 2, art. 45, art. 56, art. 943 § 3, art. 99, art. 1012 Kodeksu pracy).

W kontekście rozwiązania umowy o pracę ustawodawca przewiduje odszkodowanie, w sytuacji gdy wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę (art. 45 Kodeksu pracy), bądź rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia z naruszeniem przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę w tym trybie (art. 56 Kodeksu pracy). Jednocześnie zgodnie z art. 471 Kodeksu pracy, odszkodowanie, o którym mowa ww. art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, natomiast odszkodowanie, o którym mowa w art. 56 przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia. W przypadku rozwiązania umowy o pracę zawartej na czas określony odszkodowanie przysługuje w wysokości wynagrodzenia za czas, do którego umowa miała trwać, nie więcej jednak niż za okres wypowiedzenia (art. 58 Kodeksu pracy).

Należy zatem uznać, że funkcję odszkodowawczą w Kodeksie pracy oraz Kodeksie cywilnym, pełnią wyłącznie te świadczenia, których celem jest zrekompensowanie pracownikowi skutków zdarzeń, które noszą cechy czynu niedozwolonego lub zawinionego przez pracodawcę.

Potwierdza to wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 listopada 2007 r., sygn. akt SK 18/05, w którym Trybunał Konstytucyjny uznał, że odszkodowanie z tytułu rozwiązania umowy o pracę nie jest odszkodowaniem sensu stricto, lecz sui generis świadczeniem majątkowym, pełniącym funkcję sankcji (ustawowej kary pieniężnej) wobec pracodawcy za bezprawne działanie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego podkreśla się również, że odszkodowanie należne pracownikowi z tytułu bezprawnego rozwiązania stosunku pracy lub bezprawnego wypowiedzenia dotychczasowych warunków pracy i płacy nie pozostaje w żadnej relacji do ewentualnej szkody, co oznacza, że przysługuje za samo bezprawne działanie pracodawcy, niezależnie od tego, czy jakakolwiek szkoda po stronie pracownika powstała. Odszkodowania takie traktowane są bowiem jak szczególny rodzaj odszkodowania ustawowego, należnego bez względu na to, czy pracownik - na skutek niezgodnego z prawem postępowania pracodawcy - poniósł szkodę w ogóle, lub poniósł ją w większym lub mniejszym rozmiarze, niż odszkodowanie przysługujące w kwocie z góry określonej w przepisach Kodeksu pracy. W judykaturze przypisuje się zresztą temu odszkodowaniu charakter kompensacyjno-sankcyjny, wynikający z unormowania zabezpieczającego pracownika przed bezprawnym działaniem pracodawcy.

W świetle powyższych wyjaśnień, jak również przedstawionego we wniosku stanu faktycznego uznać zatem należy, że w sytuacji, gdy wypłata określonych świadczeń następuje zgodnie z obowiązującymi u pracodawcy wewnętrznymi aktami prawa pracy (przewidującymi wypłatę takich świadczeń) w związku z zawartym przez strony porozumieniem rozwiązującym umowę o pracę, nie można mówić o bezprawności działania pracodawcy, bez względu na to, czy pracownik poniósł jakąkolwiek szkodę.

Uwzględniając powyższe należy uznać, że skoro dodatkowe świadczenie pieniężne wypłacone przez pracodawcę w związku ze skorzystaniem przez Wnioskodawcę z rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron nie mieści się w pojęciu odszkodowania ani zadośćuczynienia, to tym samym stwierdzić należy, że nie może korzystać ze zwolnienia przedmiotowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zatem świadczenie to stanowi dla Wnioskodawcy przychód ze stosunku pracy podlegający opodatkowaniu, zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy, albowiem podstawą jego wypłaty jest stosunek pracy.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Wnioskodawczynię w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.