Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/415-21/10-2/MS1
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-03-16
Teza: Za początek biegu pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 Wnioskodawczyni powinna przyjąć datę śmierci matki tj. 23 maj 2000 roku.
Słowa kluczowe: nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; przychód-źródła przychodu; spadek; spadkobiercy; wywłaszczenie; zwrot
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani przedstawione we wniosku z dnia 09.01.2011 r. (data wpływu 12.01.2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu uzyskanego przez spadkobiercę ze sprzedaży nieruchomości, z której uprzednio został wywłaszczony spadkodawca - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12.01.2011 r. został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu uzyskanego przez spadkobiercę ze sprzedaży nieruchomości, z której uprzednio został wywłaszczony spadkodawca.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W myśl art. 136 ust. 3 – Ustawy o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2004 roku, Nr 261 poz. 2603 z późn. zm.), stosownie do art. 137 wyżej wymienionej ustawy, Wnioskodawczyni jest następcą prawnym wywłaszczonej nieruchomości gruntowej. Właścicielem przedmiotowej nieruchomości w 1972 roku wywłaszczonej, była babcia Wnioskodawczyni, która zmarła dnia 05 luty 1975 r. Spadek po babci Wnioskodawczyni nabyła córka spadkodawczyni - matka Wnioskodawczyni. W chwili nabycia spadku po swojej matce (a babci Wnioskodawczyni), matka Wnioskodawczyni nie była właścicielem wywłaszczonej w 1972 roku nieruchomości.

Matka Wnioskodawczyni w dacie 05 luty 1975 r. – jako spadkobierca po swojej matce weszła w sytuację prawną, w jakiej pozostawał spadkodawca – babcia Wnioskodawczyni. W skład spadku wchodzą bowiem prawa i obowiązki a prawa majątkowe są składnikiem masy spadkowej, dającym nabywcy spadku w drodze dziedziczenia legitymację prawną do występowania przed organami administracyjnymi z wnioskami o ich dochodzenie i realizację tych wniosków. W dniu 23 maja 2000 roku zmarła matka Wnioskodawczyni, po której spadek odziedziczyła Wnioskodawczyni, na zasadach określonych w kodeksie cywilnym, w trybie art. 922 § 1, § 2, § 3 K. c. Wnioskodawczyni jako spadkobierca po matce zyskała przymiot Strony w stosunku prawnym, łączącym Wnioskodawczynię z organami administracji publicznej. Wnioskodawczyni ma czynną legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym w sprawie, której przedmiotem zwrot wywłaszczonej w 1972 r. nieruchomości i dokonanie rozliczeń z tytułu jej zwrotu, w trybie art. 136 ust. 3 u.g.n. /Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603/ z dn. 21 sierpnia 1997 r.

Prawa majątkowe są składnikami masy spadkowej, ale źródło roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie wynika z masy spadkowej po zmarłym, ale bezpośrednio z ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dnia 28 kwietnia 2008 roku Wnioskodawczyni złożyła wniosek o zwrot wywłaszczonej w 1972 roku nieruchomości. Do przedmiotowego wniosku zostały dołączone prawomocne postanowienia Sądu o nabyciu praw do spadków, które legitymują stronę postępowania zgodnie z treścią art. 28 kpa. Aktem administracyjnym – prawomocną decyzją starosty /ostateczną/ z dnia 10 grudnia 2010 roku Wnioskodawczyni otrzymała zwrot przedmiotowej nieruchomości. Ze względu na brak środków materialnych na inwestycję w przedmiotową nieruchomość, Wnioskodawczyni będzie zmuszona sprzedać tą nieruchomość, która jest jej prywatną własnością.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy datę zgonu matki tj. 23 maj 2000 rok Wnioskodawczyni ma prawo przyjąć za początek pięcioletniej karencji podatkowej w odniesieniu do art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a – c, do ww. odpłatnego zbycia nieruchomości wywłaszczonej w 1972 roku, a zwróconej Wnioskodawczyni w dacie 10 grudnia 2010 roku?

Na okoliczność ewentualnej sprzedaży zwróconej ww. nieruchomości, czy obligatoryjnym terminem do ustalenia 5-cio letniego okresu nabycia spadku i praw związanych z tym spadkiem, jest data zgonu matki Wnioskodawczyni /23 maj 2000 rok/?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Wnioskodawczyni uważa, że data zgonu matki /23 maj 2000 r./ zgodnie z uregulowaniem prawnym kodeksu cywilnego art. 922, art. 924, art. 925 – data zgonu spadkodawcy jest datą nabycia spadku po zmarłym spadkodawcy. Zdaniem Wnioskodawczyni to data 23 maj 2000 roku. Od tej daty powinien być liczony obligatoryjny termin nabycia nieruchomości, która została wywłaszczona, zwrócona po 36 latach.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

W myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy podlegającym opodatkowaniu źródłem przychodu jest odpłatne zbycie z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości (w tym lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość),
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

\- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Z opisu stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawczyni odziedziczyła spadek po swojej matce, zmarłej dnia 23.05.2000 r. W wyniku powyższego Wnioskodawczyni zyskała przymiot strony w postępowaniu administracyjnym w sprawie, której przedmiotem jest zwrot wywłaszczonej w 1972 r. nieruchomości i dokonanie rozliczeń z tytułu jej zwrotu w trybie art. 136 ust. 3 u.g.n./Dz. U. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603/ z dn. 21 sierpnia 1997 r. Dnia 28.04.2008 r. Wnioskodawczyni złożyła wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Prawomocną Decyzją Starosty z dnia 10.12.2010 r. Wnioskodawczyni otrzymała zwrot przedmiotowej nieruchomości.

Dla rozpatrywanej sprawy istotna jest więc kwestia, od kiedy należy liczyć bieg pięcioletniego terminu, o którym mowa w cytowanym wyżej przepisie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Niezbędne jest więc ustalenie momentu nabycia przez Wnioskodawczynię prawa własności nieruchomości, a w konsekwencji rozstrzygnięcie kwestii, czy stwierdzenie braku podstaw do przejęcia powyższej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa i potwierdzenie własności spadkobierców byłych właścicieli stanowi jej nabycie w myśl powołanego wyżej artykułu 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przy rozstrzygnięciu tego problemu należy mieć na uwadze nie tylko przepisy prawa podatkowego, ale przede wszystkim przepisy prawa cywilnego dotyczące nabycia, czy też utraty prawa własności.

W sytuacji, gdy dochodzi do zwrotu bezprawnie zajętej nieruchomości spadkobiercom osób, którym tę nieruchomość odebrano, wówczas prawo do zwrotu znajduje swe źródło w nabyciu spadku.

Spadek jest instytucją regulowaną przepisami zawartymi w księdze czwartej ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm). Artykuł 924 tej ustawy stanowi, że spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy. Natomiast zgodnie z jego art. 925, spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku.

Mając na uwadze ww. regulacje prawne stwierdzić należy, iż skoro spadek, stanowiący ogół majątkowych praw i obowiązków zmarłego (art. 922 § 1 Kodeksu cywilnego) otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy i według tej daty spadkobierca nabywa spadek, za dzień nabycia rzeczy lub praw w drodze spadku należy rozumieć dzień jego otwarcia.

Instytucja prawna zwrotu nieruchomości uprzednio wywłaszczonej w drodze decyzji administracyjnej była przedmiotem orzecznictwa sądów administracyjnych (np. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 17 grudnia 1996r. sygn. FPS 7/96 , wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2008r. sygn. III SA/Wa 582/08). Sądy administracyjne zgodnie orzekają, iż: „Decyzja o zwrocie nieruchomości powoduje przejście prawa własności na dotychczasowego właściciela, jednakże nie kreuje tego prawa; przywraca tylko wcześniej panujące stosunki prawnorzeczowe”. W związku z tym nie następuje nabycie, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w momencie zwrotu nieruchomości. Ma miejsce restytucja stosunków prawnych sprzed wywłaszczenia, tj. zwrot prawa własności do nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców.

Istotny dla przedmiotowej sprawy jest wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2008 r. sygn. III SA/Wa 582/08, w którym Sąd orzekł, iż: „Zwrot nieruchomości dla spadkobierców w 2007r., w tym także dla Skarżącej skutkował tym, że w spadku nabyła nie roszczenie, lecz prawo własności części nieruchomości”.

Uwzględniając powyższe, jeżeli w opisanym stanie faktycznym nieruchomość została zwrócona w drodze decyzji administracyjnej przywracającej stosunki prawne sprzed wywłaszczenia, to uznać należy, iż dla celów podatku dochodowego od osób fizycznych, w przypadku odpłatnego zbycia tej nieruchomości, nabycie, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nastąpiło w dniu śmierci matki Wnioskodawczyni w 2000 r.

Reasumując, za początek biegu pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 Wnioskodawczyni powinna przyjąć datę śmierci matki tj. 23 maj 2000 roku.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku ul.1-ego Maja 10, 09-402 Płock.