Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP1/4512-403/15/LSz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-05-11
Teza: Dotyczy szkolenia bhp wstępnego i okresowego oraz szkolenia okresowego p.poż. dla pracowników Zleceniodawcy i usługi wykonania oceny ryzyka zawodowego zawarte na podstawie umowy ustnej.
Słowa kluczowe: BHP (bezpieczeństwo i higiena pracy); kształcenie; szkolenie; usługi; usługi-usługi szkoleniowe; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) - Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 29 stycznia 2015 r. (data wpływu 2 lutego 2015 r.) uzupełnionym pismem z 22 kwietnia 2015 r. (data wpływu 23 kwietnia 2015 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

*   opodatkowania świadczonych przez Wnioskodawcę usług w zakresie szkolenia bhp wstępnego i okresowego dla pracowników Zleceniodawcy i usługi wykonania oceny ryzyka zawodowego zawarte na podstawie umowy ustnej - **jest prawidłowe.**
*   opodatkowania świadczonych przez Wnioskodawcę usług w zakresie szkolenia okresowego p.poż. dla pracowników Zleceniodawcy - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 2 lutego 2015 r. wpłynął do tut. organu ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie szkolenia bhp wstępnego i okresowego oraz szkolenia okresowego p.poż. dla pracowników Zleceniodawcy i usługi wykonania oceny ryzyka zawodowego zawarte na podstawie umowy ustnej.

Wniosek został uzupełniony pismem z 22 kwietnia 2015 r. (data wpływu 23 kwietnia 2015 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu nr IBPP1/4512-86/15/LSz z 13 kwietnia 2015 r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny, Wnioskodawca nie zatrudnia pracowników.

Wnioskodawca nie jest jednostka objętą systemem oświaty. Wnioskodawca nie posiada akredytacji w rozumieniu przepisów o systemie oświaty. Całokształt działalności Wnioskodawcy opiera się na:

*   nadzorze, doradztwie, wykonawstwie w zakresie bezpieczeństwa pożarowego oraz bezpieczeństwa i higieny pracy,
*   na przeprowadzaniu szkoleń bhp (wstępnych i okresowych) oraz szkoleń z zakresu bezpieczeństwa pożarowego dla pracowników,
*   wykonywaniu kosztorysów budowlanych,
*   wykonywaniu projektów budowlanych (w przyszłości).

Rodzaje działalności: 7022.Z; 7112.Z; 7490.Z; 8559 B.

Wnioskodawca nadmienia, że do prowadzenia tematyki bezpieczeństwa i higieny pracy oraz p.poż wymagane są uprawnienia, które na dzień dzisiejszy Wnioskodawca posiada.

Z trzema zakładami pracy Wnioskodawca ma umowę ustną na obsługę bhp w zależności od potrzeb pracodawcy. Raz jest to zapotrzebowanie na szkolenie bhp pracowników wstępne, raz zapotrzebowanie na szkolenie okresowe bhp pracowników, to znów na ocenę ryzyka zawodowego tzw. obsługa na telefon.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, że:

1.  Zleceniodawcą jest osoba fizyczna (dla Wnioskodawcy – Zleceniobiorca jest osobą obcą) prowadząca działalność gospodarczą, która nie zawarła z Wnioskodawcą kompleksowej umowy pisemnej na świadczenia usług w zakresie bhp i ppoż. - nadzoru i doradztwa. Zlecenia wykonania prac w zakresie bhp i ppoż. - nadzoru i doradztwa oraz wykonania, opracowania oceny ryzyka zawodowego Wnioskodawca przyjmuje przez telefon, ustalając, od razu warunki wykonania ze Zleceniodawcą. Wnioskodawca przyjmuje formę ustną umowy ze Zleceniodawcą.
2.  Na pytanie tut. Organu „Czy Wnioskodawca zawiera odrębne umowy ustne na świadczenie usług zakresu bhp wstępnego, okresowego i oceny ryzyka zawodowego tzw. obsługa na telefon” Wnioskodawca odpowiedział, że tak, zawiera odrębne umowy ustne na usługi z zakresu bhp szkolenia wstępnego dla pracowników, bhp szkolenia okresowego dla pracowników i opracowania oceny ryzyka zawodowego. Tego typu umowy ustne uzgadniane przez/na telefon dają Wnioskodawcy komfort pracy. Wnioskodawca może przyjąć wykonanie zlecenia natychmiast lub takie zlecenie, gdy nie ma czasu, odrzucić, bez żadnych konsekwencji ze strony Zleceniodawcy. Wnioskodawca bierze i wykonuje zlecenie, albo zlecenie odrzuca. Nic Wnioskodawcy nie wiąże na dłuższy okres ze Zleceniodawcą.
3.  Na pytanie tut. Organu „Co dokładnie przewidują poszczególne umowy z zakresu bhp wstępnego, okresowego i oceny ryzyka zawodowego tzw. obsługa na telefon, jakie konkretnie usługi Wnioskodawca ma dla danego zleceniodawcy wykonać” Wnioskodawca odpowiedział, że np. dzwoni Zleceniodawca do Wnioskodawcy z pytaniem: czy Wnioskodawca wykona szkolenie wstępne bhp dla dwóch pracowników? Wnioskodawca ma wolny czas na przeprowadzenie szkolenia wstępnego, więc od razu informuje Zleceniodawcę, że takie szkolenie przeprowadzi. Termin szkolenia Wnioskodawca uzgadnia telefonicznie i przeprowadza szkolenie wstępne bhp dla pracowników. Umowa ustna dotyczy tylko przeprowadzenia tego szkolenia wstępnego bhp dla pracowników Zleceniodawcy. Również w ten sam sposób przeprowadzane jest szkolenie okresowe bhp dla pracowników. Wnioskodawca ustala warunki telefonicznie, przeprowadza szkolenie okresowe bhp dla pracowników. Umowa ustna tym razem dotyczy przeprowadzenia wyłącznie szkolenia okresowego bhp pracowników. Innym razem w związku z przeprowadzaną kontrolą PIP u Zleceniodawcy. Zleceniodawca dzwoni aby Wnioskodawca wykonał ocenę ryzyka zawodowego na stanowisku pracy. Zlecenie Wnioskodawca przyjmuje, pracę wykonuje, wystawia fakturę, a Zleceniodawca płaci. Wnioskodawca nie spisuje żadnej umowy, jest to umowa zawarta przez telefon. Zleceniodawca zobowiązuje się zapłacić, Wnioskodawca zobowiązuje się pracę wykonać. Tego typu usługi na telefon nie wiążą Wnioskodawcy ściśle ze Zleceniodawcą. A Zleceniodawca korzysta z usług wtedy, kiedy to naprawdę konieczne.
4.  Na pytanie tut. Organu „Czym się różnią szkolenia z zakresu bhp wstępnego, okresowego i oceny ryzyka zawodowego tzw. obsługa na telefon” Wnioskodawca odpowiedział, że obsługa na telefon, to zawarcie szybkiej umowy ustnej przez telefon ze Zleceniodawcą na wykonanie tematu z dziedziny bhp i ppoż. - nadzoru i doradztwa. Szkolenie wstępne bhp dla pracownika jest to szkolenie wymagane przed dopuszczeniem pracownika do pracy. Szkolenie okresowe bhp dla pracownika, celem jest przypomnienie i ugruntowanie wiedzy z zakresu bhp oraz zapoznanie uczestników z nowymi rozwiązaniami techniczno-organizacyjnymi w tej materii. Częstotliwość okresowego szkolenia BHP jest uzależniona od rodzaju i warunków wykonywania pracy. Ocena ryzyka zawodowego jest to opracowanie, analiza zagrożeń występujących, mogących wystąpić na stanowisku pracy, które gdy nie zapewnimy odpowiednich środków ochronnych mogą lub też wpływają negatywnie na organizm pracownika powodując choroby czy doprowadzając do śmierci pracownika.
5.  Na pytanie tut. Organu „Czy poszczególne szkolenia są przeprowadzane oddzielnie i na poszczególne szkolenie Wnioskodawca wystawia odrębnie faktury, jeśli nie to co dokładnie faktura dokumentuje” Wnioskodawca odpowiedział, że tak, poszczególne szkolenia są w odstępach czasu i Wnioskodawca wystawia oddzielne faktury.
6.  Na pytanie tut. Organu „Czy świadczone przez Wnioskodawcę usługi w ramach ww. szkoleń będą usługami stricte doradczymi czy też będą miały wyłącznie charakter szkoleniowy/edukacyjny” Wnioskodawca odpowiedział, że świadczone przez Wnioskodawcę szkolenia bhp wstępne dla pracowników zakładu oraz szkolenia bhp okresowe dla pracowników zakładu oraz szkolenia okresowe ppoż. dla pracowników zakładu to usługi stricte szkoleniowe/edukacyjne.
7.  Na pytanie tut. Organu „Jeśli będą one stanowiły usługi typowo doradcze, to prosimy o wskazanie na czym konkretnie to doradztwo będzie polegało” Wnioskodawca odpowiedział, że:
    1.  Doradztwo w zakresie przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
    2.  Doradztwo w zakresie wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy w stosowanych oraz nowo wprowadzanych procesach produkcyjnych.
    3.  Doradztwo w zakresie organizacji i metod pracy na stanowiskach pracy, na których występują czynniki niebezpieczne, szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe oraz doboru najwłaściwszych środków ochrony zbiorowej i indywidualnej.
    4.  Doradztwo w zakresie ochrony ppoż. (dobór odpowiednich środków ochrony ppoż. rozmieszczenie środków gaśniczych).
8.  Na pytanie tut. Organu „Jeśli natomiast przedmiotowe usługi będą w istocie usługami o charakterze szkoleniowo-edukacyjnym to na czym to szkolenie i edukacja będą polegały” Wnioskodawca odpowiedział, że Usługi szkoleniowe, polegać będą wyłącznie i tylko w tym przypadku, na prowadzeniu szkolenia wstępnego, okresowego bhp dla pracowników zakładu, oraz szkolenia okresowego ppoż. dla pracowników Zleceniodawcy tj. omówieniu materiału tematycznego, oglądnięciu filmu instruktażowego, rozwiązaniu testów, omówienie zasady działania podręcznego środka gaśniczego jakim jest gaśnica.
9.  Usługi szkoleniowe z zakresu bhp wstępne, okresowe oraz wykonanie oceny ryzyka zawodowego Wnioskodawca świadczy - wykonuje sam osobiście. Organizatorem szkolenia zawsze jest Zleceniodawca, Wnioskodawca jest wykładowcą (trenerem, demonstrującym). Wnioskodawca nie organizuje szkoleń wstępnych i okresowych zlecając je później innym podmiotom gospodarczym.
10.  Na pytanie tut. Organu „Czy świadczone przez Wnioskodawcę szkolenia z zakresu bhp wstępnego, okresowego i oceny ryzyka zawodowego tzw. obsługa na telefon stanowią usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, inne niż wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy o VAT? (należy odnieść się do każdego rodzaju szkolenia oddzielnie)” Wnioskodawca odpowiedział, że świadczone szkolenia z zakresu szkolenia wstępnego bhp oraz szkolenia okresowego bhp pracowników stanowią szkolenia inne niż wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy o VAT. Szkolenie wstępne bhp na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy o VAT prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach tj. na podstawie Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 2004 r. nr 180 poz. 1860 z póź. zm.). Szkolenia okresowe bhp na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit, a ustawy o VAT prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach tj. na podstawie Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 2004 r. nr 180 poz. 1860 z póź. zm.). Ocena ryzyka zawodowego nie jest szkoleniem, jest to wykonanie opracowania, analizy zagrożeń występujących na stanowisku pracy pracownika. Obsługa na telefon - jest formą umowy ustnej zawieranej ze Zleceniodawcą na żądaną czynność wykonania np. przeprowadzenie szkolenia okresowego bhp pracowników u Zleceniodawcy, opracowania oceny ryzyka zawodowego u Zleceniodawcy.
11.  Na pytanie tut. Organu „Czy usługi szkoleniowe będą świadczone w ramach szkolenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego osób tego potrzebujących” Wnioskodawca odpowiedział, że tak, będą świadczone. Organizatorem takiego szkolenia będzie Zleceniodawca, Wnioskodawca będzie wykładowcą (trenerem, demonstrującym).
12.  Szkolenia wstępne z zakresu bhp pozwalają (umożliwiają) osobie (pracownikowi) rozpoczęcie pracy w zakładzie. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika nie przeszkolonego w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Nie można dopuścić na stanowisko pracy osoby, pracownika, który nie ma szkolenia bhp. Pracodawca ma również obowiązek przeprowadzania szkoleń okresowych dla pracowników. Szkolenia bhp okresowe mają na celu zapoznanie pracowników z nowymi przepisami w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Ponadto pozwalają pracownikom uzupełnić swoją wiedzę i umiejętności z zakresu bhp niezbędną w zakładzie pracy, jest to szkolenie obowiązkowe. Szkolenia bhp okresowe umożliwiają pracownikowi bezpieczne i higieniczne wykonywanie pracy w zakładzie za pomocą nowych urządzeń, maszyn, stosowanych nowych technologii, zapoznają pracownika z zagrożeniami na stanowisku pracy. Szkolenia okresowe ppoż. są szkoleniami, które rozszerzają, pogłębiają ogólną wiedzy pracownika o bezpieczeństwie pożarowym, nie są konieczne aby pracownik mógł rozpocząć pracę w danym zakładzie pracy czy też dalej ją kontynuował nie mając takiego szkolenia.
13.  Uczestnikiem szkoleń będą osoby starające się o pracę, aktualni pracownicy zakładu pracy, (pracownicy na stanowiskach robotniczych, umysłowych). Na przedmiotowe szkolenia kierował będzie Zleceniodawca.
14.  Na pytanie tut. Organu „Czy przedmiotowe szkolenia prowadzone będą w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach, jeżeli tak, to należy wskazać z których dokładnie przepisów (artykuł, paragraf oraz nazwa aktu prawnego) wynikają te formy i zasady? Podkreślić należy również, że nie chodzi o przepisy, z których wynika ogólny obowiązek przeprowadzania szkolenia, czy też posiadania przez daną osobę konkretnych umiejętności łub uaktualnienie wiedzy czy uprawnień, lecz o przepisy określające konkretne formy i zasady, na podstawie których Wnioskodawca przeprowadza szkolenie (np. temat, zakres szkolenia, ilość godzin) (należy odnieść się do każdego rodzaju szkolenia oddzielnie)” Wnioskodawca odpowiedział, że tak szkolenia bhp będą prowadzone w formie i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach. Szkolenie wstępne bhp (składające się z instruktażu ogólnego i stanowiskowego) prowadzone będzie na podstawie Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 2004 r. nr 180 poz. 1860 z póź zm.), § la pkt 1, § 7 pkt 1, § 8, § 10, § 11 oraz Załącznika Nr 1 pkt I Ramowy program instruktażu ogólnego oraz pkt II Ramowy program instruktażu stanowiskowego ww. rozporządzenia (dot. min. czas trwania szkolenia, tematyki - program, zasad). Szkolenie okresowe bhp prowadzone będzie na podstawie Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 2004 r. nr 180 poz. 1860 z póź zm.), § la pkt 3, § la pkt 6, § 7 pkt 1, § 15 pkt 1 oraz Załącznik Nr 1 do niniejszego rozporządzenia tj. pkt IV. Ramowy program szkolenia okresowego pracodawców i innych osób kierujących pracownikami, pkt V. Ramowy program szkolenia okresowego pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych, pkt VI. Ramowy program szkolenia okresowego pracowników inżynieryjno-technicznych, pkt VIII. Ramowy program szkolenia okresowego pracowników administracyjno-biurowych i innych, o których mowa w § 14 ust. pkt 5 (dot. min. czas trwania, tematyki - programu, zasad).
15.  Usług szkoleniowych stanowiących usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, finansowanych w całości lub ewentualnie, w co najmniej 70% ze środków publicznych Wnioskodawca nie prowadził i w najbliższym czasie prowadzić nie zamierza.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 22 kwietnia 2015 r.):

Jako Zleceniobiorca, Wnioskodawca nie ma zawartej umowy pisemnej ze Zleceniodawcą na kompleksową obsługę w zakresie bhp i ppoż. - nadzorze i doradztwie. Zlecenia na szkolenia bhp (wstępne i okresowe) oraz szkolenia okresowe ppoż. czy też opracowanie oceny ryzyka zawodowego Wnioskodawca przyjmuje od Zleceniodawcy telefonicznie, ustalając od razu warunki wykonania zlecenia - Wnioskodawca przyjmuje formę ustną umowy.

W zależności od bieżących potrzeb Zleceniodawcy, zleca On, raz przeprowadzenie szkolenia wstępnego bhp dla pracowników Zleceniodawcy, innym razem zleca przeprowadzenie szkolenia okresowego bhp dla pracowników Zleceniodawcy, innym razem mam przeszkolić pracowników w zakresie ppoż., jeszcze innym razem zleca opracowanie oceny ryzyka zawodowego dla Zleceniodawcy.

Zlecenia Wnioskodawca przyjmuje telefonicznie od Zleceniodawcy ustalając telefonicznie wszystkie szczegóły ww. zleceń (czas wykonania, cenę, termin wykonania), Wnioskodawca przyjmuje formę ustną umowy tych zleceń.

Wnioskodawca nie mając kompleksowej umowy na obsługę w zakresie bhp i ppoż. - nadzorze i doradztwie ze Zleceniodawcą z jaką stawką VAT Wnioskodawca ma fakturować szkolenia wstępne bhp dla pracowników Zleceniodawcy, z jaką stawką VAT fakturować szkolenia okresowe bhp dla pracowników Zleceniodawcy, z jaką stawką fakturować szkolenia ppoż. a z jaką stawką VAT fakturować wykonanie - opracowanie oceny ryzyka zawodowego dla Zleceniodawcy?

Zdaniem Wnioskodawcy (stanowisko ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 22 kwietnia 2015 r.), w związku z tym, że na każde zlecenie Wnioskodawca zawiera osobną umowę ustną są to osobne tematy do wykonania przez Wnioskodawcę dla Zleceniodawcy, Wnioskodawca nie ma zawartej kompleksowej umowy na obsługę bhp - nadzoru i doradztwa, Wnioskodawca przyjął:

Szkolenie bhp wstępne dla pracowników Zleceniodawcy, na fakturze Wnioskodawca pisze, szkolenie wstępne bhp dla pracowników na stanowiskach robotniczych powołując się na art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy o VAT, Wnioskodawca stawkę przyjmuje jako zw. gdyż jest to szkolenie prowadzone w formie i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach tj. na podstawie Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 2004 r. nr 180 poz.1860 z póź. zm.).

Określone są zasady przeprowadzania takich szkoleń, forma ich przeprowadzania, czas i miejsce przeprowadzania szkoleń, a dodatkowo zlecane są Wnioskodawcy na podstawie odrębnej umowy - umowy ustnej.

Szkolenie bhp okresowe dla pracowników Zleceniodawcy na fakturze Wnioskodawca pisze szkolenie okresowe bhp dla pracowników na stanowiskach robotniczych powołując się na art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy o VAT, stawkę przyjmuje jako zw. gdyż jest to szkolenie prowadzone w formie i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach tj. na podstawie Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz.U. 2004 r. nr 180 poz. 1860 z póź. zm.).

Określone są zasady przeprowadzania takich szkoleń, forma ich przeprowadzania, czas i miejsce przeprowadzania szkoleń, a dodatkowo zlecane są Wnioskodawcy na podstawie odrębnej umowy - umowy ustnej.

Szkolenie okresowe ppoż. nie jest szkoleniem prowadzonym w formie i zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach. Jest szkoleniem ogólnie rozszerzającym wiadomości ppoż. pracownika. W tym przypadku na fakturze Wnioskodawca pisze wykonanie szkolenia okresowego w zakresie ppoż. dla pracownika Wnioskodawca przyjmuje stawkę VAT 23%.

Wykonanie oceny ryzyka zawodowego dla Zleceniodawcy wiąże się z określeniem i analizą zagrożeń występujących, oddziaływujących na stanowisko pracy pracownika, fizycznej obserwacji stanowiska pracy pracownika i wykonaniu dokumentacji papierowej.

W tym przypadku na fakturze Wnioskodawca pisze wykonanie oceny ryzyka zawodowego dla pracownika, przyjmuje stawkę VAT 23%.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się:

*   za prawidłowe - w zakresie opodatkowania świadczonych przez Wnioskodawcę usług w zakresie szkolenia bhp wstępnego i okresowego dla pracowników Zleceniodawcy i usługi wykonania oceny ryzyka zawodowego zawarte na podstawie umowy ustnej,
*   za nieprawidłowe - w zakresie opodatkowania świadczonych przez Wnioskodawcę usług w zakresie szkolenia okresowego p.poż. dla pracowników Zleceniodawcy.

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Pod pojęciem sprzedaży – w myśl art. 2 pkt 22 ustawy o VAT – rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Przez dostawę towarów zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Natomiast stosownie do art. 8 ust. 1 ww. ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy o VAT.

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez pojęcie świadczenia usług należy rozumieć przede wszystkim określone zachowanie się podatnika na rzecz innego podmiotu, które wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę. Przy czym, o ile dane zachowanie podatnika mieści się w ustawowej definicji świadczenia usług, to – co do zasady – niezbędnym elementem do uznania tego zachowania za czynność podlegającą opodatkowaniu jest spełnienie przesłanki odpłatności (wynagrodzenie za usługę).

Taka konstrukcja definicji świadczenia usług jest wyrazem zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji dokonywanych w ramach profesjonalnego obrotu gospodarczego.

W świetle art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 ustawy o VAT).

W myśl art. 106b ust. 1 ustawy o VAT, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:

1.  sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
2.  sprzedaż wysyłkową z terytorium kraju i sprzedaż wysyłkową na terytorium kraju na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
3.  wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
4.  otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów lub czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4.

W art. 106e ust. 1 ustawy o VAT, wymieniono elementy, które faktura powinna zawierać.

Z wniosku wynika, że Wnioskodawca jest osobą fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny, Wnioskodawca nie zatrudnia pracowników.

Wnioskodawca nie jest jednostka objętą systemem oświaty. Wnioskodawca nie posiada akredytacji w rozumieniu przepisów o systemie oświaty. Całokształt działalności Wnioskodawcy opiera się m.in. na nadzorze, doradztwie, wykonawstwie w zakresie bezpieczeństwa pożarowego oraz bezpieczeństwa i higieny pracy oraz na przeprowadzaniu szkoleń bhp (wstępnych i okresowych) oraz szkoleń z zakresu bezpieczeństwa pożarowego dla pracowników.

Wnioskodawca posiada na dzień dzisiejszy uprawnienia do prowadzenia tematyki bezpieczeństwa i higieny pracy oraz p.poż.

Z trzema zakładami pracy Wnioskodawca ma umowę ustną na obsługę bhp w zależności od potrzeb pracodawcy. Raz jest to zapotrzebowanie na szkolenie bhp pracowników wstępne, raz zapotrzebowanie na szkolenie okresowe bhp pracowników, to znów na ocenę ryzyka zawodowego tzw. obsługa na telefon.

Ze Zleceniodawcami Wnioskodawca nie zawarł z kompleksowej umowy pisemnej na świadczenia usług w zakresie bhp i ppoż. - nadzoru i doradztwa.

Zlecenia wykonania prac w zakresie bhp i ppoż. - nadzoru i doradztwa oraz wykonania, opracowania oceny ryzyka zawodowego Wnioskodawca przyjmuje przez telefon, ustalając, od razu warunki wykonania ze Zleceniodawcą. Wnioskodawca przyjmuje formę ustną umowy ze Zleceniodawcą.

Wnioskodawca zawiera odrębne umowy ustne na usługi z zakresu bhp szkolenia wstępnego dla pracowników, bhp szkolenia okresowego dla pracowników i opracowania oceny ryzyka zawodowego. Tego typu umowy ustne uzgadniane przez/na telefon dają Wnioskodawcy komfort pracy. Wnioskodawca może przyjąć wykonanie zlecenia natychmiast lub takie zlecenie, gdy nie ma czasu, odrzucić, bez żadnych konsekwencji ze strony Zleceniodawcy. Wnioskodawca bierze i wykonuje zlecenie, albo zlecenie odrzuca. Nic Wnioskodawcy nie wiążę na dłuższy okres ze Zleceniodawcą.

Usługi świadczone przez Wnioskodawcę szkolenia bhp wstępne dla pracowników zakładu oraz szkolenia bhp okresowe dla pracowników zakładu oraz szkolenia okresowe ppoż. dla pracowników zakładu to usługi stricte szkoleniowe/edukacyjne. Usługi szkoleniowe z zakresu bhp wstępne, okresowe oraz wykonanie oceny ryzyka zawodowego Wnioskodawca świadczy - wykonuje sam osobiście. Organizatorem szkolenia zawsze jest Zleceniodawca, Wnioskodawca jest wykładowcą (trenerem, demonstrującym). Wnioskodawca nie organizuje szkoleń wstępnych i okresowych zlecając je później innym podmiotom gospodarczym.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że umowa jest czynnością prawną, którą zawiera się poprzez zgodne oświadczenia woli dwóch stron. Oświadczenie woli może być złożone w dowolnej formie, przez każde zachowanie się składającego oświadczenie woli, które ujawnia jego wolę w sposób dostateczny. Dozwolone są umowy ustne. Należy wskazać, że umowy ustne to umowy ważne prawnie. Wyjątkiem od tej reguły są umowy, dla których przepisy prawa cywilnego przewidują formę szczególną (np. akt notarialny lub umowę z podpisem notarialnie poświadczonym) albo formę pisemną z zastrzeżeniem rygoru nieważności.

Z wniosku wynika, że Wnioskodawca wykonuje szkolenia wstępne i okresowe bhp, szkolenia okresowe ppoż. oraz ocenę ryzyka zawodowego na podstawie umowy ustnej. Umowa ustna, zawarta między Zleceniodawcą, a Wnioskodawcą jest w pełni respektowana. Wnioskodawca ustala warunki telefonicznie tj. termin szkolenia. Jednocześnie z wniosku wynika, że Wnioskodawca nie zawarł kompleksowej umowy na świadczenie ww. usług.

W ocenie tutejszego organu w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której występuje zgodne oświadczenia woli dwóch stron co do sposobu wykonywania ww. szkoleń oraz usługi oceny ryzyka zawodowego tzw. obsługa na telefon . Oświadczenie woli zostało złożone w formie ustnej za obopólną zgodą.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 5 ust. 2. ustawy o VAT, czynności określone w ust. 1 podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa.

Tym samym w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze świadczeniem przez Wnioskodawcę szkoleń z zakresu bhp i ppoż. oraz oceny ryzyka zawodowego, które jest zobowiązany wykonać w ramach umowy ustnej zawartej z danym Zleceniodawcą a wynikających m.in. z przepisów ww. ustawy Kodeks pracy oraz rozporządzenia w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy.

Należy podkreślić, że zasadą jest, że każdą usługę traktuje się dla celów podatku VAT jako odrębną. Nie zmienia tego fakt, że Wnioskodawca zawarł umowę na świadczenie ww. szkoleń oraz usługi oceny ryzyka zawodowego tzw. obsługa na telefon na podstawie umowy ustnej.

Odnośnie opodatkowania świadczonych przez Wnioskodawcę usług szkoleniowych bhp i ppoż. zawartych na podstawie umowy ustnej z danym Zleceniodawcą wskazać należy, że zgodnie z brzmieniem art. 41 ust. 1 ustawy o VAT, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem art. 41 ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1 ustawy.

W myśl art. 146a pkt 1 ww. ustawy o VAT – dodanego do ustawy od dnia 1 stycznia 2011 r. – w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednakże zarówno w treści ustawy o podatku od towarów i usług, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi bądź zwolnienie od podatku.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy o podatku od towarów i usług, zwalnia się od podatku usługi świadczone przez:

1.  jednostki objęte systemem oświaty w rozumieniu przepisów o systemie oświaty, w zakresie kształcenia i wychowania,
2.  uczelnie, jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk oraz jednostki badawczo – rozwojowe, w zakresie kształcenia na poziomie wyższym

\-oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane.

Zgodnie natomiast z art. 43 ust. 1 pkt 29 ww. ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, inne niż wymienione w pkt 26:

1.  prowadzone w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach, lub
2.  świadczone przez podmioty, które uzyskały akredytację w rozumieniu przepisów o systemie oświaty – wyłącznie w zakresie usług objętych akredytacją, lub
3.  finansowane w całości ze środków publicznych

\-oraz świadczenie usług i dostawę towarów ściśle z tymi usługami związane.

Wskazać należy, że w dniu 1 lipca 2006 r. weszły w życie przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 1777/2005 z dnia 17 października 2005 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 77/388/EWG w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 288 s. 1). Rozporządzenie Rady nr 1777/2005 wiąże wszystkie państwa członkowskie i jest stosowane bezpośrednio. Oznacza to, że przepisy tego rozporządzenia z dniem 1 lipca 2006 r. stają się częścią porządku prawnego, obowiązującego na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, bez konieczności ich implementacji w drodze ustawy. Rozporządzenie Rady nr 1777/2005 przyjęte zostało w celu jednolitego stosowania przez wszystkie państwa członkowskie systemu podatku od wartości dodanej, opartego na postanowieniach Szóstej Dyrektywy Rady z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich, dotyczących podatków obrotowych – Wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa opodatkowania (77/388/EWG ze zm.).

Przepis art. 14 ww. rozporządzenia nr 1777/2005 wyjaśnia, co należy rozumieć przez usługi kształcenia zawodowego i przekwalifikowania. W myśl tego przepisu usługi w zakresie kształcenia zawodowego i przekwalifikowania zapewniane na warunkach określonych w art. 13 część A ust. 1 lit. i) Dyrektywy 77/388/EWG (analogiczne zwolnienie zawiera art. 132 ust. 1 lit. i obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – Dz. Urz. UE L 347, s. 1 ze zm.), obejmują nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, tak samo jak nauczanie mające na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych. Czas trwania kursu w zakresie kształcenia zawodowego bądź przekwalifikowania nie ma znaczenia do tego celu.

Od dnia 1 lipca 2011 r. obowiązuje natomiast rozporządzenie wykonawcze Rady (UE) Nr 282/2011 z dnia 15 marca 2011 r., ustanawiające środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 77, s. 1). Zgodnie z art. 44 tego rozporządzenia, usługi w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania świadczone na warunkach określonych w art. 132 ust. 1 lit. i) dyrektywy 2006/112/WE obejmują nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z branżą lub zawodem, jak również nauczanie mające na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych. Czas trwania kursu w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania nie ma w tym przypadku znaczenia.

W wyniku analizy powołanych wyżej uregulowań art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy o podatku od towarów i usług należy zauważyć, że warunkiem zwolnienia od podatku usług w zakresie kształcenia jest spełnienie przesłanki o charakterze podmiotowym odnoszącej się do usługodawcy, który musi być jednostką objętą systemem oświaty w rozumieniu przepisów o systemie oświaty lub też posiadać statusu uczelni, jednostki naukowej PAN, lub jednostki badawczo-rozwojowej w zakresie szkolenia na poziomie wyższym.

Z kolei, aby móc skorzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie ust. 1 pkt 29 powyższego artykułu, szkolenia muszą obejmować nauczanie pozostające w bezpośrednim związku z konkretną branżą, czy zawodem i muszą mieć na celu uzyskanie, czy uaktualnienie wiedzy do celów zawodowych. Dodatkowo należy spełnić jeden ze wskazanych poniżej warunków, tj.:

*   formy i zasady tych szkoleń muszą wynikać z odrębnych od podatkowych aktów prawnych,
*   na świadczone szkolenia uzyskano akredytację w rozumieniu przepisów o systemie oświaty,
*   szkolenia muszą być finansowane w całości ze środków publicznych.

Jak podał Wnioskodawca we wniosku nie jest on jednostką objętą systemem oświaty a także z wniosku nie wynika by Wnioskodawca posiadał status uczelni, jednostki naukowej PAN, lub jednostki badawczo-rozwojowej w zakresie szkolenia na poziomie wyższym.

Oznacza to zatem, że Wnioskodawca nie jest podmiotem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 26 ustawy o VAT, nie może więc korzystać ze zwolnienia wskazanego w tym przepisie.

W objaśnieniach do struktury klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy zawartych w rozporządzeniu z Ministra Pracy i Polityki Społecznej dnia 28 sierpnia 2014 r. w sprawie klasyfikacji zawodów i specjalności na potrzeby rynku pracy oraz zakresu jej stosowania (Dz.U. z 2014 r., poz. 1145) zawarta jest definicja pojęcia „zawód”, który oznacza zestaw zadań (czynności) wyodrębnionych w wyniku społecznego podziału pracy, wymagających kompetencji nabytych w toku uczenia się lub praktyki. Wykonywanie zawodu stanowi źródło dochodów.

Należy wskazać, że wykonywanie każdego zawodu związane jest z koniecznością poznania przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także nabycia umiejętności wykonywania pracy w sposób bezpieczny, niezbędnych do jej podjęcia i wykonywania w danym zakładzie pracy i na określonym stanowisku pracy.

Szkolenie z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ochrony przeciwpożarowej może dotyczyć pracodawcy, pracowników służby bhp, innych pracowników oraz instruktorów i wykładowców tej tematyki. Szkolenia z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy i ppoż. są usługami kształcenia zawodowego. Przedmiotowe szkolenia są usługami kształcenia zawodowego również wówczas, gdy dotyczą pracowników pracodawcy niebędących np. służbą bhp, mają bowiem na celu zapewnienie uczestnikom poznanie przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także nabycie umiejętności wykonywania pracy w sposób bezpieczny, niezbędnych do podjęcia i wykonywania pracy w danym zakładzie pracy i na określonym stanowisku pracy.

Należy wskazać, że wykonywanie każdego zawodu związane jest z koniecznością poznania przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, a także nabycia umiejętności wykonywania pracy w sposób bezpieczny, niezbędnych do jej podjęcia i wykonywania w danym zakładzie pracy i na określonym stanowisku pracy.

Znajomość przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy jest warunkiem niezbędnym do wykonywania pracy. Każdy pracodawca ma obowiązek zapewnić pracownikowi odbycie, odpowiedniego do rodzaju wykonywanej pracy szkolenia, w tym przekazać mu informacje i instrukcje dotyczące zajmowanego stanowiska pracy lub wykonywanej pracy. Obowiązek przeszkolenia podwładnych w zakresie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy nałożony został na pracodawcę ww. ustawą Kodeks pracy.

Z wniosku wynika, że Wnioskodawca świadczy m.in. usługi polegające na szkoleniu wstępnym i okresowym w zakresie bhp i ochrony przeciwpożarowej. Szkolenia są świadczone dla pracowników zakładu i są to usługi stricte szkoleniowe (edukacyjne). Usługi szkoleniowe (edukacyjne), polegać będą w tym przypadku, na prowadzeniu szkoleń z zakresu bhp (wstępnych i okresowych) oraz szkoleń okresowych z zakresu ochrony ppoż. dla pracowników danego Zleceniodawcy.

Zgodnie z art. 209¹ § 1 Kodeksu pracy, pracodawca jest obowiązany:

1.  zapewnić środki niezbędne do udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników,
2.  wyznaczyć pracowników do:
    1.  udzielania pierwszej pomocy,
    2.  wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników,
3.  zapewnić łączność ze służbami zewnętrznymi wyspecjalizowanymi w szczególności w zakresie udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, ratownictwa medycznego oraz ochrony przeciwpożarowej.

Na podstawie art. 209¹ § 2 ww. ustawy, działania, o których mowa w § 1, powinny być dostosowane do rodzaju i zakresu prowadzonej działalności, liczby zatrudnionych pracowników i innych osób przebywających na terenie zakładu pracy oraz rodzaju i poziomu występujących zagrożeń.

Liczba pracowników, o których mowa w § 1 pkt 2, ich szkolenie oraz wyposażenie powinny uwzględniać rodzaj i poziom występujących zagrożeń (art. 209¹ § 3 cyt. ustawy).

Stosownie do art. 209¹ § 4 Kodeksu pracy, w przypadku zatrudniania przez pracodawcę wyłącznie pracowników młodocianych lub niepełnosprawnych – działania, o których mowa w § 1 pkt 2, może wykonywać sam pracodawca. Przepis § 3 stosuje się odpowiednio.

Według art. 237³ § 1 Kodeksu pracy, nie wolno dopuścić pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada on wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także dostatecznej znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.

Zagadnienia związane z ochroną przeciwpożarową reguluje ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz.U. z 2009 r. Nr 178, poz. 1380 ze zm.).

Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 6 powołanej wyżej ustawy, właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu, zapewniając ich ochronę przeciwpożarową, jest obowiązany zapoznać pracowników z przepisami przeciwpożarowymi. Właściciel budynku, obiektu budowlanego lub terenu zobowiązany jest ustalić sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia (art. 4 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy).

W myśl art. 2375 ustawy Kodeks pracy, minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe zasady szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, zakres tego szkolenia, wymagania dotyczące treści i realizacji programów szkolenia, sposób dokumentowania szkolenia oraz przypadki, w których pracodawcy lub pracownicy mogą być zwolnieni z określonych rodzajów szkolenia.

Stosownie do powyższego zostało wydane rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 180, poz. 1860 ze zm.) na podstawie którego są także przeprowadzane szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, które nie mogą odbywać się w zupełnie dowolnej formie.

Przepis § 1 ww. rozporządzenia określa:

1.  szczegółowe zasady szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, zwanego dalej „szkoleniem”;
2.  zakres szkolenia;
3.  wymagania dotyczące treści i realizacji programów szkolenia;
4.  sposób dokumentowania szkolenia;
5.  przypadki, w których pracodawcy lub pracownicy mogą być zwolnieni z określonych rodzajów szkolenia.

Na podstawie § 1a pkt 5 ww. rozporządzenia, ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o samokształceniu kierowanym - rozumie się przez to formę szkolenia umożliwiającego uzyskanie, aktualizowanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, na podstawie materiałów przekazanych przez organizatora szkolenia, w szczególności przy zastosowaniu poczty, internetu, przy jednoczesnym zapewnieniu konsultacji z osobami spełniającymi wymagania dla wykładowców.

Zgodnie z § 2 ust. 1 ww. rozporządzenia pracodawca zapewnia pracownikowi odbycie, odpowiedniego do rodzaju wykonywanej pracy, szkolenia, w tym przekazanie mu informacji i instrukcji dotyczących zajmowanego stanowiska pracy lub wykonywanej pracy.

W myśl § 3 ww. rozporządzenia szkolenie zapewnia uczestnikom:

1.  zaznajomienie się z czynnikami środowiska pracy mogącymi powodować zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia pracowników podczas pracy oraz z odpowiednimi środkami i działaniami zapobiegawczymi;
2.  poznanie przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie niezbędnym do wykonywania pracy w zakładzie pracy i na określonym stanowisku pracy, a także związanych z pracą obowiązków i odpowiedzialności w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy;
3.  nabycie umiejętności wykonywania pracy w sposób bezpieczny dla siebie i innych osób, postępowania w sytuacjach awaryjnych oraz udzielenia pomocy osobie, która uległa wypadkowi.

Zgodnie z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia szkolenie może być organizowane i prowadzone przez pracodawców lub, na ich zlecenie, przez jednostki organizacyjne prowadzące działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Szkolenie osób będących pracodawcami, pracowników służby bhp oraz instruktorów i wykładowców tematyki bezpieczeństwa i higieny pracy prowadzą jednostki organizacyjne, o których mowa w ust. 1 (§ 4 ust. 2).

Zgodnie z § 5 ww. rozporządzenia pracodawca organizujący i prowadzący szkolenie oraz jednostka organizacyjna prowadząca działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, zwani dalej „organizatorami szkolenia”, zapewniają:

1.  programy poszczególnych rodzajów szkolenia opracowane dla określonych grup stanowisk;
2.  programy szkolenia instruktorów w zakresie metod prowadzenia instruktażu - w przypadku prowadzenia takiego szkolenia;
3.  wykładowców i instruktorów posiadających zasób wiedzy, doświadczenie zawodowe i przygotowanie dydaktyczne zapewniające właściwą realizację programów szkolenia;
4.  odpowiednie warunki lokalowe do prowadzenia działalności szkoleniowej;
5.  wyposażenie dydaktyczne niezbędne do właściwej realizacji programów szkolenia;
6.  właściwy przebieg szkolenia oraz prowadzenie dokumentacji w postaci programów szkolenia, dzienników zajęć, protokołów przebiegu egzaminów i rejestru wydanych zaświadczeń.

Szkolenie jest prowadzone jako szkolenie wstępne i szkolenie okresowe (§ 6 rozporządzenia).

W myśl § 7 ust. 1 ww. rozporządzenia programy szkolenia wstępnego oraz szkolenia okresowego, określające szczegółową tematykę, formy realizacji i czas trwania szkolenia, dla poszczególnych grup stanowisk opracowuje pracodawca lub w porozumieniu z pracodawcą - jednostka organizacyjna prowadząca działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, na podstawie ramowych programów szkolenia.

Programy szkolenia powinny być dostosowane do rodzajów i warunków prac wykonywanych przez uczestników szkolenia, a ich realizacja powinna zapewnić spełnienie wymagań określonych w § 3 (§ 7 ust. 2).

Programy szkolenia, na podstawie których były prowadzone aktualne szkolenia pracowników, powinny być przechowywane przez pracodawców (§ 7 ust. 3).

Ramowe programy szkolenia są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia (§ 7 ust. 4).

Zgodnie z art. 23715 § 2 ww. ustawy Kodeks pracy, ministrowie właściwi dla określonych gałęzi pracy lub rodzajów prac w porozumieniu z Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej oraz Ministrem Zdrowia i Opieki Społecznej określą, w drodze rozporządzenia, przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące tych gałęzi lub prac.

W myśl § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia, szkolenie okresowe ma na celu aktualizację i ugruntowanie wiedzy i umiejętności w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zaznajomienie uczestników szkolenia z nowymi rozwiązaniami techniczno-organizacyjnymi w tym zakresie.

Jak stanowi ust. 2 ww. paragrafu, szkolenie okresowe odbywają:

1.  osoby będące pracodawcami oraz inne osoby kierujące pracownikami, w szczególności kierownicy, mistrzowie i brygadziści;
2.  pracownicy zatrudnieni na stanowiskach robotniczych;
3.  pracownicy inżynieryjno-techniczni, w tym projektanci, konstruktorzy maszyn i innych urządzeń technicznych, technolodzy i organizatorzy produkcji;
4.  pracownicy służby bezpieczeństwa i higieny pracy i inne osoby wykonujące zadania tej służby;
5.  pracownicy administracyjno-biurowi i inni niewymienieni w pkt 1-4, których charakter pracy wiąże się z narażeniem na czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe lub niebezpieczne albo z odpowiedzialnością w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.

Jak wynika z § 15 ust. 1 rozporządzenia, szkolenie okresowe pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych przeprowadza się w formie instruktażu, nie rzadziej niż raz na 3 lata, a na stanowiskach, na których są wykonywane prace szczególnie niebezpieczne, nie rzadziej niż raz w roku.

Zgodnie z ust. 2 tego paragrafu, szkolenie okresowe osób wymienionych w § 14 ust. 2 pkt 1 i 3-5 powinno być przeprowadzane w formie kursu, seminarium lub samokształcenia kierowanego nie rzadziej niż raz na 5 lat, a w przypadku pracowników administracyjno-biurowych nie rzadziej niż raz na 6 lat.

Z wniosku wynika, że Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie szkoleń z zakresu bhp i p.poż. oraz oceny ryzyka zawodowego - usługi te prowadzone są dla Zleceniodawców w zakresie uzależnionym od potrzeb ograniczonym każdorazowo umową ustną.

Wnioskodawca nie posiada akredytacji w rozumieniu przepisów o systemie oświaty w zakresie świadczonych przez niego usług. Wnioskodawca nie jest jednostką objętą systemem oświaty w rozumieniu przepisów o systemie oświaty. Szkolenia z zakresu bhp i p.poż. Wnioskodawca wykonuje jako osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą.

Analizując przedstawione okoliczności sprawy w kontekście powołanych przepisów prawa podatkowego wskazać należy, iż usługi szkolenia w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy i p.poż. spełniają definicję usług kształcenia zawodowego, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku od towarów i usług. Szkolenia te mają na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy niezbędnej do celów zawodowych.

Szkolenia w zakresie p.poż. także mają na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy niezbędnej do celów zawodowych. Przedmiotem szkoleń z zakresu ochrony przeciwpożarowej jest poznanie czynników środowiska pracy które mogą powodować zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia, poznanie przepisów i zasad bhp w zakresie niezbędnym do wykonywania pracy na określonym stanowisku, nabycie umiejętności wykonywania pracy w sposób bezpieczny dla siebie i innych oraz postępowania w sytuacjach awaryjnych.

Przedmiotem szkoleń z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy jest poznanie czynników środowiska pracy, które mogą powodować zagrożenia dla bezpieczeństwa i zdrowia pracownika, poznanie przepisów i zasad bhp w zakresie niezbędnym do wykonywania pracy na określonym stanowisku, nabycie umiejętności wykonywania pracy w sposób bezpieczny dla siebie i innych oraz postępowania w sytuacjach awaryjnych.

Uczestnikami ww. szkoleń są pracownicy firm Zleceniodawców jako bezpośredni odbiorcy, którzy w związku z wykonywaniem pracy na określonym stanowisku muszą posiadać wiedzę z ww. dziedzin.

Zasady organizowania i przeprowadzania ww. szkoleń zostały ściśle uregulowane w przepisach Kodeksu pracy oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy. Oznacza to, że spełniona jest też druga przesłanka umożliwiająca korzystanie ze zwolnienia od podatku tzn. szkolenia prowadzone są w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że usługi szkolenia okresowego i wstępnego w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz szkolenia okresowe ppoż. świadczone przez Wnioskodawcę, adresowane do pracowników Zleceniodawcy, korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a) ustawy o podatku od towarów i usług.

Natomiast odnośnie opodatkowania usługi opracowania oceny ryzyka zawodowego dla Zleceniodawcy świadczonej na podstawie umowy ustnej zawartej z danym Zleceniodawcą wskazać należy, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, nie przewidują dla tej czynności stawki obniżonej lub zwolnienia od podatku. Zatem świadczenie usługi opracowania oceny ryzyka zawodowego, wykonywanej w ramach zawartej umowy ustnej podlega opodatkowaniu stawką podatku VAT w wysokości 23% na podstawie art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy że szkolenie bhp wstępne i okresowe dla pracowników Zleceniodawcy, korzysta ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 29 lit. a ustawy o VAT oraz, że usługi w zakresie wykonania oceny ryzyka zawodowego dla pracownika Wnioskodawca przyjmuje stawkę VAT 23%, jest prawidłowe.

Natomiast nieprawidłowe jest stanowisko zgodnie z którym szkolenie okresowe ppoż. nie jest szkoleniem prowadzonym w formie i zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach dlatego Wnioskodawca przyjmuje stawkę VAT 23%.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym

Niniejsza interpretacja indywidualna traci ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego stanu faktycznego lub zmiany stanu prawnego.

W pozostałym zakresie objętym wnioskiem zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem.

Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.