Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/436-174/12/AŻ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2012-08-14
Teza: podatek od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych umowy odpłatnego przekazania urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych
Słowa kluczowe: kanalizacja; umowa-umowa nienazwana; woda; wodociągi; zaopatrzenie-zaopatrzenie w wodę
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 10 maja 2012 r. (data wpływu do tut. Biura – 15 maja 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych umowy odpłatnego przekazania urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 maja 2012 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych umowy odpłatnego przekazania urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

X.S.A. jest przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (tj. Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.). Spółka działając na zasadach i w trybie określonym art. 31 ustawy zawiera z osobami, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne, umowy, na mocy których urządzenia te zostają odpłatnie przekazane na majątek Spółki. Zawarta umowa przenosi własność wybudowanego urządzenia wodociągowego lub kanalizacyjnego na Spółkę, z jednoczesnym ustanowieniem służebności przesyłu w trybie art. 3051 Kodeksu cywilnego.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy zawarta przez Spółkę umowa odpłatnego przejęcia urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, stanowi umowę sprzedaży podlegającą opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, czy też specyficzną umowę nienazwaną niepodlegającą opodatkowaniu tym podatkiem?
2.  Czy zawarcie umowy o przejęcie za wynagrodzeniem urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych z osobą fizyczną rodzi po stronie Spółki powstanie obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych i kto płaci ten podatek: kupujący, czy sprzedający sieć oraz czy Spółka powinna wystawić z tego tytułu inwestorowi informację PIT-8C?

Wnioskodawca wskazał, iż na podstawie analizy przepisu art. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (tj. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) sformułować można wniosek, że obowiązkowi podatkowemu w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych podlegają tylko te czynności, które wyraźnie wymieniono w cytowanym wyżej przepisie. Lista czynności podlegających podatkowi od czynności cywilnoprawnych ma charakter zamknięty, a więc nie może być interpretowana rozszerzająco (interpretatio restrictiva). Treść nazwanych czynności cywilnoprawnych wymienionych wyraźnie w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych należy ustalać w odniesieniu do postanowień Kodeksu cywilnego regulujących poszczególne zagadnienia. Zamknięty charakter katalogu czynności prawnych obciążonych omawianym podatkiem wyklucza jakąkolwiek możliwość opodatkowania umów nieznajdujących swojego dokładnego odpowiednika wśród tych wymienionych w powoływanym art. 1 ustawy, nawet gdyby faktycznie łączyły one w sobie pewne elementy kilku umów nazwanych podlegających podatkowi. Z takiego charakteru katalogu sformułowanego w omawianym przepisie wynika zatem, że czynności nieobjęte jego zakresem przedmiotowym nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Spółka za podstawę prawną zawieranych umów na przejęcie urządzeń przyjmuje przepis art. 31 ustawy. Zgodnie z nim osoby, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne, mogą je przekazywać odpłatnie przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu, na warunkach uzgodnionych w umowie. Przekazywane urządzenia powinny odpowiadać warunkom technicznym określonym w odrębnych przepisach.

Wobec powyższego - w ocenie Wnioskodawcy - można stwierdzić, że ustawodawca wśród czynności objętych opodatkowaniem na mocy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie wymienił wprost umowy odpłatnego przekazania urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. Okoliczność ta, zgodnie z obecnie panującym poglądem organów podatkowych powoduje, iż powyższa czynność nie skutkuje powstaniem obowiązku w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wnioskodawca wskazał, iż organy podatkowe zgodnie uznają, iż korzyść majątkowa uzyskana przez osobę fizyczną z tytułu zawartej z przedsiębiorstwem wodociągowym umowy o przekazanie sieci określonej art. 31 ustawy nie jest przychodem z art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych a więc nie jest odpłatnym zbyciem, inaczej nie jest przeniesieniem własności przekazanego urządzenia wodociągowo-kanalizacyjnego. Konsekwencją tego jest uznanie tego przychodu jako przychodu z innych źródeł określonych w art. 10 ust. 1 pkt 9 tejże ustawy, rozumiany jako zwrot kosztów budowy danego urządzenia.

Wnioskodawca wskazał, iż prezentowane w tej kwestii stanowisko organów podatkowych jest częściowo zbieżne ze stanowiskiem podnoszonym w orzecznictwie sądowym. W orzecznictwie sądowym zgodnie uznaje się, że przekazanie sieci na podstawie art. 31 ustawy nie jest umową sprzedaży w rozumieniu art. 535 Kodeksu cywilnego.

Wobec powyższego, zdaniem Spółki, zawarta przez nią umowa odpłatnego przejęcia urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych na mocy art. 31 ustawy nie stanowi umowy sprzedaży w rozumieniu art. 535 Kodeksu cywilnego. Jednocześnie umowa ta wyłączona jest z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Ustalenia te oznaczają, zdaniem Spółki, że na skutek zawartej odpłatnej umowy przejęcia sieci w trybie art. 31 ustawy zmuszona jest ona wystawić inwestorowi deklarację PIT-8C, kwalifikując przychód z tego tytułu jako przychód z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Na poparcie swojego stanowiska Wnioskodawca przywołał wyrok WSA w Gliwicach z dnia 03 września 2009 r. sygn. I SA/Gl 298/09 oraz wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 października 2010 r. sygn. I SA/Wr 779/10, jak również interpretacje indywidualne wydane przez:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 22 grudnia 2010 r., znak: ITPB2/436-184/10/GR oraz z dnia 13 października 2009 r. znak: ITPB2/415-638/09/AD,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 12 października 2010 r. znak: ILPB2/436-155/10-4/TR, z dnia 07 sierpnia 2009 r. znak: ILPB2/436-77/09-2/MK oraz z dnia 23 marca 2011 r. znak: ILPB2/436-278/10-3/MK,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 06 stycznia 2010 r. znak: IBPBII/1/415-790/09/MK,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 19 lipca 2011 r. znak: IPPB4/415-359/11-3/JK.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie zaznacza się, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska Wnioskodawcy w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych w przedmiocie skutków podatkowych umowy odpłatnego przekazania urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych. W pozostałym zakresie wniosku wydano odrębne rozstrzygnięcie.

W myśl art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat i dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób, to dla oceny czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Szczegółowe określenie zakresu przedmiotowego ma określone konsekwencje. Ustawodawca, wprowadzając zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu, wyłączył od opodatkowania inne podobne, które nie zostały wyraźnie wskazane w przepisie. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu, nawet gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawca – spółka akcyjna - jest przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym. Spółka działając na zasadach i w trybie określonym art. 31 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków zawiera z osobami, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne, umowy, na mocy których urządzenia te zostają odpłatnie przekazane do majątku Spółki. Zawarta umowa przenosi własność wybudowanego urządzenia wodociągowego lub kanalizacyjnego na Spółkę, z jednoczesnym ustanowieniem służebności przesyłu w trybie art. 3051 Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.) ustawa ta określa zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz zbiorowego odprowadzania ścieków, w tym zasady działalności przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych, zasady tworzenia warunków do zapewnienia ciągłości dostaw i odpowiedniej jakości wody, niezawodnego odprowadzania i oczyszczania ścieków, wymagania dotyczące jakości wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, a także zasady ochrony interesów odbiorców usług, z uwzględnieniem wymagań ochrony środowiska i optymalizacji kosztów.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ww. ustawy, przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych, ustalonych przez gminę w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, w zakresie uzgodnionym w wieloletnim planie rozwoju i modernizacji, o którym mowa w art. 21 ust. 1 ustawy.

Z kolei stosownie do art. 31 ust. 1 ww. ustawy osoby, które wybudowały z własnych środków urządzenia wodociągowe i urządzenia kanalizacyjne, mogą je przekazywać odpłatnie gminie lub przedsiębiorstwu wodociągowo-kanalizacyjnemu, na warunkach uzgodnionych w umowie. Stosownie do art. 31 ust. 2 ww. ustawy przekazywane urządzenia powinny odpowiadać warunkom technicznym określonym w odrębnych przepisach.

W świetle powyższego zauważyć należy, że osoby, które wybudowały wskazane w tym przepisie urządzenia mogą skorzystać z uprawnienia do ich odpłatnego przeniesienia, a przedsiębiorstwo może odmówić przejęcia tego urządzenia tylko wówczas, gdy nie odpowiada ono właściwym wymogom technicznym określonym w odrębnych przepisach.

Reasumując, jak wskazano na wstępie uzasadnienia niniejszej interpretacji indywidualnej, opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnej podlegają czynności cywilnoprawne enumeratywnie wskazane w art. 1 ust. 1 tej ustawy, przy czym podkreślić należy, że o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Oznacza to, że zawarcie umowy odpłatnego przekazania przez inwestora na rzecz Wnioskodawcy wybudowanych przez niego (w trybie art. 31 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków) urządzeń wodno-kanalizacyjnych nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Powyższe wynika z faktu, iż podstawą prawną zawieranych umów jest ww. art. 31 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków. W konsekwencji, ww. umowa jako niewymieniona w zamkniętym katalogu czynności cywilnoprawnych określonym w art. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Końcowo podkreślić należy, iż upoważniony Organ udziela pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania ustaw podatkowych oraz wydanych na ich podstawie aktów wykonawczych i ratyfikowanych umów międzynarodowych związanych z materią podatkową. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego nie jest rozstrzyganie z jaką instytucją prawa cywilnego mamy do czynienia lub jaka umowa została bądź zostanie zawarta między stronami. Kwestie te mogą stanowić domenę ewentualnego postępowania podatkowego. Jeżeli zatem Wnioskodawca wskazuje, iż umowy zawierane w trybie art. 31 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków nie są w świetle regulacji Kodeksu cywilnego umowami sprzedaży Organ przyjmuje powyższe stwierdzenie jako element stanu faktycznego. W odróżnieniu od procesu stosowania prawa organ dokonujący interpretacji nie ustala stanu faktycznego w sprawie (zgodnie z zasadami postępowania podatkowego wynikającymi z Ordynacji podatkowej), lecz odnosi przepisy prawa podatkowego do stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) przedstawionego we wniosku.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.