Zmiana interpretacji indywidualnej
Sygnatura: DD3.8222.2.248.2015.CRS
Organ: Minister Finansów
Data wydania: 2015-06-25
Teza: Czy Wnioskodawca, jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, do przychodów osiąganych przez pracowników z tytułu stosunku pracy jest zobowiązany, w rozumieniu art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, doliczyć doradcom techniczno-handlowym oraz kierownikowi zwrot kosztów noclegu bezpośrednio związanego z prawidłowym wykonywaniem czynności służbowych, obowiązkami pracowniczymi, wykonywanymi poza siedzibą Wnioskodawcy oraz poza miejscem zamieszkania pracowników, przy jednoczesnym przestrzeganiu przepisów wynikających z Kodeksu pracy?
Słowa kluczowe: nocleg; pracownik; przychód; przychód-przychód ze stosunku pracy
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 7

ZMIANA INTERPRETACJI INDYWIDUALNEJ

Na podstawie art. 14e § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613 i 699) Minister Finansów, w związku ze stwierdzeniem nieprawidłowości interpretacji indywidualnej z dnia 26 lutego 2015 r. Nr IPTPB1/415-677/14-4/MM wydanej w imieniu Ministra Finansów przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, zmienia z urzędu wyżej wymienioną interpretację stwierdzając, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 13 listopada 2014 r. (data wpływu 20 listopada 2014 r.), uzupełnionym pismem z dnia 6 lutego 2015 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie obowiązków płatnika, **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20 listopada 2014 r. Wnioskodawca złożył wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w jego indywidualnej sprawie.

We wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, uzupełnionym pismem z dnia 6 lutego 2015 r., Wnioskodawca przedstawił następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca zatrudnia pracowników na stanowiskach doradców techniczno-handlowych w zadaniowym systemie czasu pracy (obowiązują ich kodeksowe normy czasu pracy) na podstawie umowy o pracę, w której jako miejsce świadczenia pracy jest wskazany obszar kraju (składający się z kilku województw, np. …) oraz kierownika mającego nadzór nad pracownikami w podstawowym wymiarze czasu pracy, na podstawie umowy o pracę, w której jako miejsce świadczenia pracy jest wskazana siedziba firmy oraz wszystkie województwa na terenie Polski. Tego typu zapis w umowach związany jest z faktem, że pracownicy świadczą pracę poza siedzibą Wnioskodawcy w celu wykonywania obowiązków związanych z kontaktami handlowymi. Incydentalnie, kilka razy w miesiącu przyjeżdżają do siedziby Wnioskodawcy. Pracownicy korzystają z noclegu, jeżeli termin kolejnego spotkania służbowego uniemożliwia powrót do miejsca zamieszkania. Trasy są tak ustalane, aby jak najefektywniej wykorzystać czas pracy i wypocząć. Jest to uzasadnione odległością, którą pokonują pracownicy w czasie kontaktów handlowych, ponieważ powrót do miejsca zamieszkania i wyjazd następnego dnia na kolejne spotkanie w ramach obowiązujących norm czasowych byłby niemożliwy do zrealizowania. Pracownik tak ustala sobie trasy, aby efektywnie wykorzystać czas pracy i wypocząć. Wnioskodawca w całości finansuje koszty noclegów pracowników w danej miejscowości, w której pracownik jest zobowiązany świadczyć pracę, a która nie jest miejscem zamieszkania pracownika i położona jest w takiej odległości, że uzasadnione jest wynajęcie noclegu w tej miejscowości i konieczność noclegu uzgadniana jest ze Wnioskodawcą. Przedmiotowe wyjazdy nie są traktowane jako podróż służbowa w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy. Wnioskodawca dokonuje zwrotu poniesionych przez pracowników wydatków na noclegi na podstawie faktur potwierdzających poniesione przez pracownika wydatków na nocleg, które są wystawiane na Wnioskodawcę.

Wnioskodawca nie zalicza zwrotu poniesionych wydatków za nocleg do przychodów pracowników w rozumieniu art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stan faktyczny dotyczy 2014 r.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy Wnioskodawca, jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, do przychodów osiąganych przez pracowników z tytułu stosunku pracy jest zobowiązany, w rozumieniu art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, doliczyć doradcom techniczno-handlowym oraz kierownikowi zwrot kosztów noclegu bezpośrednio związanego z prawidłowym wykonywaniem czynności służbowych, obowiązkami pracowniczymi, wykonywanymi poza siedzibą Wnioskodawcy oraz poza miejscem zamieszkania pracowników, przy jednoczesnym przestrzeganiu przepisów wynikających z Kodeksu pracy?

Zdaniem Wnioskodawcy, stosownie do art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie wystąpił przychód z tytułu nieodpłatnych świadczeń. Do przychodów, zgodnie z art. 12 ww. ustawy, może być zaliczona wartość nieodpłatnego świadczenia, gdy pracownik otrzyma realną korzyść poprzez zwiększenie posiadanych aktywów – wypłata pieniędzy lub zaoszczędzenie wydatków, co może być następstwem świadczenia rzeczowego lub w formie usługi. Pracownicy nie zaoszczędzą wydatków, gdyż muszą ponieść dodatkowe koszty związane z wyżywieniem, rozmowami telefonicznymi z uwagi na rozłąkę z rodziną. Koszty te byłyby o wiele mniejsze lub w ogóle nie wystąpiłyby, gdyby pracownicy nocowali w domu. Nieodpłatne świadczenie przyjęte jako warunek niezbędny do zgodnego z prawem wykonania pracy nie jest przychodem. Pracownicy nie osiągają realnych korzyści z tytułu noclegu, a koszty działalności Wnioskodawcy nie mogą stanowić przychodu dla pracownika. Zwracając koszty noclegu Wnioskodawca nie zapewnia korzyści swoim pracownikom. Skorzystanie z noclegu przez pracowników, gdy następnego dnia we wczesnych godzinach rannych również odbywają rozmowy w tej samej lub pobliskiej miejscowości, jest niezbędne do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Ponadto, zgodnie z art. 132 Kodeksu pracy, pracownikom przysługuje przed rozpoczęciem pracy 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku.

Powyższe potwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt K 7/13.

Zgodnie z art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do przychodów z tytułu nieodpłatnych świadczeń mogą być zaliczone tylko dobrowolne skorzystanie ze świadczenia lub zaoszczędzenie wydatku, co w opisanej sytuacji nie występuje. W związku z brakiem przychodu po stronie pracownika, Spółka nie ma obowiązku obliczenia, pobrania podatku dochodowego od osób fizycznych i sporządzenia informacji PIT.

Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi, w interpretacji indywidualnej z dnia 26 lutego 2015 r. Nr IPTPB1/415-677/14-4/MM uznał stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego za nieprawidłowe.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego i stanu prawnego obowiązującego w dniu zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, stwierdzam, co następuje.

Zasady opodatkowania podatkiem dochodowym dochodów osób fizycznych określają przepisy ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą PIT”.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy PIT, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody (w tym ze stosunku pracy), z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy PIT oraz dochodów, od których na podstawie przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa zaniechano poboru podatku.

Dochodem ze źródła przychodów, jakim jest stosunek pracy, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym, z kolei przychodami z tego źródła są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń (art. 9 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy PIT).

Stosownie do art. 12 ust. 1 ustawy PIT, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 12 ust. 1 ustawy PIT przychodami ze stosunku pracy są zatem wszelkie świadczenia otrzymywane przez pracownika w związku z pozostawaniem w stosunku pracy, które to świadczenia pokrywane są ze środków pracodawcy. Przy czym zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego (wyrażonym m.in. w wyroku z dnia 8 lipca 2014 r. sygn. akt K 7/13), ukształtowane w procesie stanowienia prawa rozumienie przepisu może odbiegać od literalnego brzmienia, jeżeli określony, ustalony w praktyce, sposób rozumienia treści normatywnej utrwalił się, a zwłaszcza znalazł jednoznaczny i autorytatywny wyraz w orzeczeniach Sądu Najwyższego lub NSA. W takim przypadku należy uznać, że przepis ma taką właśnie treść, jaką odnalazły w nim te najwyższe instancje sądowe.

W ww. wyroku z dnia 8 lipca 2014 r. Trybunał Konstytucyjny (oceniając przepis art. 12 ust. 1 w związku z art. 11 ust. 1 oraz art. 12 ust. 3 w związku z art. 11 ust. 2-2b ustawy PIT przez pryzmat ich zgodności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej) stwierdził, że za przychód pracownika mogą być uznane świadczenia, które:

*   po pierwsze, zostały spełnione za zgodą pracownika (skorzystał z nich w pełni dobrowolnie),

*   po drugie, zostały spełnione w jego interesie (a nie w interesie pracodawcy) i przyniosły mu korzyść w postaci powiększenia aktywów lub uniknięcia wydatku, który musiałby ponieść,

*   po trzecie, korzyść ta jest wymierna i przypisana indywidualnemu pracownikowi (nie jest dostępna w sposób ogólny dla wszystkich podmiotów).

Uwzględniając powyższe ustalenia Trybunału Konstytucyjnego, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 września 2014 r. sygn. akt II FSK 2280/12 wyraził pogląd, że jakkolwiek skorzystanie ze świadczenia w postaci noclegu wykupionego przez pracodawcę niewątpliwie następuje za zgodą pracownika, niemniej świadczenie to nie jest spełnione w jego interesie, ale w interesie pracodawcy obowiązanego do właściwego zorganizowania pracy.

Z kolei w wyroku z dnia 2 października 2014 r. sygn. akt II FSK 2387/12, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że obowiązek zapewnienia prawidłowej organizacji pracy nie może być utożsamiany tylko z zapewnieniem biurka, materiałów biurowych czy pokryciem kosztów eksploatacji samochodu służbowego czy kosztów zużytej energii elektrycznej. Ten obowiązek należy i trzeba odnosić i analizować w kontekście konkretnych obowiązków pracowniczych i wynikających z tych obowiązków oczekiwań pracodawcy. Skoro więc prawidłowe i efektywne wykonywanie obowiązków pracowniczych wymaga od pracownika nocowania w hotelu, aby w określonym czasie wynikającym z kontaktów handlowych pracodawcy i kontrahenta dotrzeć do kontrahenta, to zapewnienie tej możliwości przez pracodawcę nie jest korzyścią pracownika ale właśnie wypełnieniem przez pracodawcę ustawowego obowiązku prawidłowego organizowania pracy, tak aby była ona wydajna i należytej jakości. Zapewnienie możliwości nocnego wypoczynku odpowiada także obowiązkowi pracodawcy organizowania pracy w sposób zmniejszający uciążliwość pracy.

W konsekwencji, przyjąć należy, że mimo bardzo szerokiego ujęcia w art. 12 ust. 1 ustawy PIT przychodów ze stosunku pracy, nie każde świadczenie spełnione przez pracodawcę na rzecz pracownika podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Odnosząc powyższe do informacji przedstawionych we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, należy zauważyć, iż Wnioskodawca zatrudnia na podstawie umów o pracę doradców techniczno-handlowych oraz kierownika mającego nadzór nad pracownikami. Ze względu na charakter pracy tych pracowników, jako miejsce świadczenia pracy wskazany jest obszar składający się z kilku województw lub całego kraju. Wnioskodawca w całości finansuje koszty noclegów pracowników w danej miejscowości, w której pracownik jest zobowiązany świadczyć pracę, a która nie jest miejscem zamieszkania pracownika i położona jest w takiej odległości, że uzasadnione jest wynajęcie noclegu w tej miejscowości. Konieczność noclegu uzgadniana jest z Wnioskodawcą. Wnioskodawca dokonuje zwrotu poniesionych przez pracowników wydatków na noclegi na podstawie faktur potwierdzających poniesione przez pracownika wydatków na nocleg, które są wystawiane na Wnioskodawcę.

W tym stanie rzeczy oraz w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 lipca 2014 r. oraz orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego uznać należy, że wynikające z konieczności wykonywania czynności służbowych sfinansowanie przez Wnioskodawcę koszty noclegów związanych z wykonywaniem przez pracowników pracy w miejscu i w czasie wskazanym przez pracodawcę (niebędącym podróżą służbową), nie generuje po stronie pracowników przychodu do opodatkowania. Wydatki ponoszone są bowiem w interesie pracodawcy, a co za tym idzie pracownicy nie otrzymują od Wnioskodawcy jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za prawidłowe. Finansowanie przez Wnioskodawcę pracownikom (doradcom techniczno-handlowym oraz kierownikowi mającemu nadzór nad pracownikami) kosztów noclegu związanych z wykonywaniem obowiązków służbowych nie powoduje powstania po stronie pracowników Wnioskodawcy przychodu w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy PIT, a co za tym idzie na Wnioskodawcy nie ciążą obowiązki płatnika z tytułu dokonywania ww. świadczeń w rozumieniu art. 31 ustawy PIT.

Z tych względów należało zmienić z urzędu interpretację indywidualną z dnia 26 lutego 2015 r. Nr IPTPB1/415-677/14-4/MM, wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, gdyż stwierdzono jej nieprawidłowość.

Zmiana interpretacji indywidualnej dotyczy stanu faktycznego przedstawionego we wniosku i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

POUCZENIE

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie Ministra Finansów w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm., zwanej dalej „ustawą”). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosi się (w dwóch egzemplarzach) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi Ministra Finansów na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli Minister Finansów nie udzieli odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem Ministra Finansów, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ustawy), na adres: Świętokrzyska 12, 00-916 Warszawa.