Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL1-1.4012.606.2025.2.DS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-10-27
Teza: Możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku VAT dla
usług konserwacji zabytków zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b
ustawy.
Słowa kluczowe: honorarium
konserwacja-konserwacja zabytków
prawa-prawa autorskie
usługi-usługi związane z kulturą
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII.
Wysokość opodatkowania -Rozdział 2. Zwolnienia -
Zwolnienia przedmiotowe-Usługi kulturalne świadczone
przez indywidualnych twórców i artystów wykonawców
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział
VIII-Rozdział 2-art. 43-ust. 1-pkt 33-lit. b

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 sierpnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 18 sierpnia 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług dotyczący zwolnienia od podatku
    VAT usług konserwacji i restauracji zabytków na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b
    ustawy. Uzupełniła go Pani pismem z 24 września 2025 r. (wpływ 29 września 2025 r.).
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Jest Pani absolwentką Uniwersytetu (...), odbyła Pani wyższe studia magisterskie na
    kierunku (...). W roku 2007 otrzymała Pani tytuł magistra sztuki w zakresie (...).
    Od roku 2010 prowadzi Pani działalność gospodarczą i odprowadza Pani podatek na
    zasadach ogólnych, od roku 2013 płaci Pani również podatek od towarów i usług. Obecnie
    Pani przeważającą działalnością gospodarczą jest: Artystyczna i literacka działalność
    twórcza – sklasyfikowana pod kodem PKD 90.03.Z.
    Jest Pani twórczynią, artystką plastyczką, konserwatorką dzieł sztuki i jako twórczyni
    posiada Pani prawa autorskie. Usługi prze Panią świadczone są ściśle związane z kulturą i
    dziedzictwem kulturowym. Wykonuje Pani prace konserwatorsko-restauratorskie przy
    zabytkach ruchomych i nieruchomych. Prace te stanowią przejaw działalności twórczej o
    indywidualnym charakterze.
    Po otrzymaniu wynagrodzenia za wyżej wymienione prace, prawa autorskie przenoszone
    są na zleceniodawcę.
    Każdy proces konserwacji, zgodnie z ustawą o ochronie zabytków, rozpoczyna Pani od
    przygotowania programu prac konserwatorskich, który jest formą pracy naukowej objętej
    prawami autorskimi i indywidualnej dla każdego zabytkowego obiektu. W ramach
    programu przeprowadza Pani wszelkie niezbędne badania: stratygraficzne (odkrywkowe),
    laboratoryjne pobranych próbek, z zakresu historii obiektu również w kontekście regionu i
    historii sztuki, wykonuje Pani autorską dokumentację fotograficzną. Uzyskane wyniki w
    połączeniu z wiedzą teoretyczną i praktyczną z wielu dziedzin nauki i techniki prowadzi
    Pani w swojej pracy do powstania nierzadko szeroko zakrojonego projektu, który
    uwzględnia wszelkie specyficzne uwarunkowania zabytku, czyli przedmiot prac (np. obraz,
    fresk, rzeźba), przestrzeń, lokalizację (np.: kościół, przestrzeń publiczna, wnętrze
    kamienicy, pałac) oraz stan, w jakim się on znajduje, co wymaga twórczego i kreatywnego
    podejścia. Taki sposób działania zawarty jest w Karcie Weneckiej (Międzynarodowej Karcie
    Konserwacji i Restauracji Zabytków i Miejsc Zabytkowych) przyjętej w roku 1964 przez II
    Międzynarodowy Kongres Architektów i Techników Zabytków w Wenecji. W art. 2 ww.
    Karty postanowiono, że konserwacja i restauracja zabytków stanowi dyscyplinę, która
    odwołuje się do wszystkich gałęzi nauki i techniki, mogących wnieść wkład do badań i
    ochrony zabytkowego dziedzictwa. Mimo, że przedmiotem prac jest dzieło stworzone
    przez innego twórcę, to jednak w ramach prac powstają oryginalne utwory, stanowiące
    przejaw indywidualnej twórczości konserwatora odpowiadające definicji z art. 1 ustawy o
    prawie autorskim.
    Każdy element rekonstrukcji wykonany przez konserwatora wymaga zdolności
    manualnych i nosi cechy indywidualne jego sposobu wykonania, doboru kolorystyki,
    rozumienia i postrzegania zasad perspektywy, znajomości anatomii, stosowania, łączenia i
    doboru materiałów rzeźbiarskich i malarskich, charakterystycznego użycia narzędzi (tzw.
    „ręki artysty”) i ich śladu na obiekcie zabytkowym. Jest on na tyle zindywidualizowany, że
    niekiedy specjalista może rozpoznać konserwatora po jego stylu pracy na obiektach
    zabytkowych analogicznie jak rozpoznaje się artystę przez analizę porównawczą jego dzieł.
    Jednocześnie proces twórczy konserwatora podlega rygorowi powściągliwości, by
    autorskie ingerencje były dopasowane do stylu i charakteru obiektu oraz niedostrzegalne
    dla niewprawnego oka.
    Pani praca twórcza wyraża się w zastosowaniu umiejętności artystycznych w celu
    wkomponowania nowej materii w dawną w taki sposób, by uzyskać artystycznie

    wartościowe dzieło. W przypadku obiektów o dużym zniszczeniu konieczne jest niemal
    całkowite stworzenie nowego dzieła, jedynie w możliwie zbliżonym stopniu oddające
    pierwotny zamysł artysty, co wymaga od Pani ogromnej wiedzy, kreatywności i pracy.
    Po zakończeniu prac wykonuje Pani dokumentację konserwatorską, na którą składają się
    fotografie dokumentujące kolejne etapy prac, a także część opisowa zawierająca zebraną
    na temat zabytku wiedzę historyczną, technologiczną, stylistyczną, analizę
    przeprowadzonych przy zabytku badań, opis przebiegu wszystkich czynności i zalecenia
    dla użytkownika dotyczące sposobu opieki nad zabytkiem.
    Po otrzymaniu przez Panią wynagrodzenia prawa autorskie przenoszone są na
    zleceniodawcę. Jako twórcy, przysługuje Pani prawo do korzystania z praw autorskich
    zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz
    ustawą z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
    Wszystkie wykonane przez Panią prace mają charakter twórczy, charakteryzują się
    wysokim stopniem zindywidualizowania obiektów zabytkowych jak i niepowtarzalności
    konserwacji. W każdym obiekcie koncepcja artystyczna, konserwatorska i technologiczna
    jest inna i dlatego jest własnością intelektualną oraz artystyczną wykonawcy.
    Do każdego zlecenia wykonuje Pani zindywidualizowany projekt konserwatorsko-
    restauratorski. Projekt konserwacji oparty na szerokich badaniach konserwatorskich wraz
    z dokumentacją powykonawczą jest dokumentem chronionym prawami autorskimi.
    Wszystkie prowadzone przez Panią prace wymagają wysokich umiejętności artystycznych,
    kreatywności i zdolności przedstawienia indywidualnej koncepcji wykonawczej.
    Doprecyzowanie i uzupełnienie opisu sprawy
    Jest Pani czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług od 16
    października 2013 r.
    Świadcząc wszystkie usługi obejmujące czynności konserwatorsko-restauracyjne opisane
    we wniosku działa Pani jako twórca i artysta, wykonawca w rozumieniu przepisów ustawy
    z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
    24 ze zm.).
    Mimo, że przedmiotem pracy jest dzieło stworzone przez innego twórcę, to jednak w
    ramach Pani prac powstają oryginalne utwory, stanowiące przejaw indywidualnej
    twórczości konserwatora-restauratora odpowiadające definicji z art. 1 ustawy o prawie
    autorskim.
    Praca z każdym dziełem sztuki ze względu na jego historię, stan zachowania, sposób
    użytkowania, oraz lokalizację ekspozycji wymaga od Pani stworzenia autorskiej koncepcji
    jego końcowego wyglądu, a często również autorskiej aranżacji jego docelowej ekspozycji.
    Jest to proces tak wysoce zindywidualizowany, że specjalista może rozpoznać
    konserwatora po jego stylu pracy na obiektach zabytkowych analogicznie jak rozpoznaje
    się artystę przez analizę porównawczą jego dzieł. Wymienione działania wymagają od Pani
    zdolności artystycznych, manualnych i wymuszają wysoce zindywidualizowane podejście
    do sposobu wykonania prac, doboru kolorystyki, rozumienia i postrzegania zasad
    perspektywy, znajomości anatomii, stosowania, łączenia i doboru materiałów
    rzeźbiarskich i malarskich, charakterystycznego użycia narzędzi (tzw. „ręki artysty”) i ich
    śladu na obiekcie zabytkowym.
    Po otrzymaniu przez Panią honorarium, prawa autorskie przenoszone są na
    zleceniodawcę. Jako twórcy, przysługuje Pani prawo do korzystania z praw autorskich
    zgodnie z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz
    ustawą z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wszystkie
    wykonane przez Panią prace mają charakter twórczy, charakteryzują się wysokim
    stopniem zindywidualizowania podejścia do obiektów zabytkowych, jak i
    niepowtarzalności procesu konserwacji. W każdym obiekcie koncepcja artystyczna,
    konserwatorska i technologiczna jest inna i dlatego jest Pani własnością intelektualną oraz

    artystyczną jako wykonawcy. Do każdego zlecenia wykonuje Pani zindywidualizowany
    projekt konserwatorsko-restauratorski. Projekt konserwacji oparty na szerokich
    badaniach konserwatorskich wraz z dokumentacją powykonawczą jest dokumentem
    chronionym prawami autorskimi. Wszystkie prowadzone przez Panią prace wymagają
    wysokich umiejętności artystycznych, kreatywności i zdolności przedstawienia
    indywidualnej koncepcji wykonawczej.
    Wszystkie usługi świadczone przez Panią, objęte zakresem wniosku, stanowią usługi
    kulturalne.
    Czynniki, które decydują o kulturalnym charakterze tych usług:
    a) indywidualny, artystyczny, autorski charakter pracy (opisany powyżej);
    b) obiekty, które są przedmiotami Pani prac to zabytkowe dzieła sztuki, obiekty wpisane
      do rejestru zabytków jako dziedzictwo artystyczne i kulturowe, podlegające ochronie
      dziedzictwa narodowego – Pani praca przyczynia się do przedłużenia ich „życia”,
      przybliżenia i ułatwienia zrozumienia ich wartości w kontekście artystycznym,
      historycznym, kulturowym;
    c) Pani wykształcenie i kwalifikacje – prace wykonuj Pani jako magister sztuki w zakresie
      (...) po ujednoliconych sześcioletnich studiach zakończonych dyplomem i pracą
      magisterską, na kierunku (...) na Wydziale (...).
    Wszystkie wykonywane przez Panią usługi, objęte zakresem wniosku, przyczyniają się do
    upowszechnienia dorobku kulturalnego, ponieważ:
    a) służą zachowaniu dziedzictwa;
    b) umożliwiają publiczne udostępnienie szerokiemu odbiorcy, przybliżenie i ułatwienie
      zrozumienia ich wartości w kontekście artystycznym, historycznym, kulturowym;
    c) obiekty po pracach konserwatorsko-restauratorskich są czytelnym źródłem wiedzy dla
      historyków, historyków sztuki, rzemieślników, innych konserwatorów, studentów,
      uczniów itp.;
    d) budują świadomość historyczną i wzmacniają tożsamość regionalną, kulturową,
      promują kulturę;
    e) obiekty po pracach konserwatorsko-restauratorskich stanowią inspirację dla twórców:
      artystów, projektantów, artystów-rzemieślników, kuratorów wystaw i innych twórców
      kultury.
    Organizując swoją pracę w zakresie świadczenia usług objętych zakresem wniosku, działa
    Pani w swoim imieniu i na własny rachunek.
    W związku z wykonywaniem przez Panią usług, objętych zakresem wniosku, przysługuje
    Pani wynagrodzenie w formie honorarium.
    Świadcząc usługi opisane we wniosku nie wykonuje Pani usług, o których mowa w art. 43
    ust. 19 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r.
    poz. 775 ze zm.)
    Usługi opisane we wniosku świadczy Pani na rzecz:
    · samorządów (gmin, powiatów);
    · (...) Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków;
    · prywatnych właścicieli zabytków.

## Pytanie

Czy wykonywane przez Panią w ramach prowadzonej działalności gospodarczej usługi w
    zakresie konserwacji i restauracji zabytków podlegają zwolnieniu od podatku VAT?
    Pani stanowisko w sprawie

    Pani zdaniem, usługi konserwacji i restauracji zabytków wykonywane w ramach
    prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej są zwolnione od podatku VAT, na
    podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy VAT, dla usług w zakresie konserwacji
    zabytków.
    Jest Pani twórczynią, artystką plastyczką, konserwatorką dzieł sztuki. Pozostaje Pani
    wykonawczynią w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, a
    Pani usługi wynagradzane są w formie honorarium. Wykonywane przez Panią prace
    konserwatorskie i restauratorskie przy zabytkach ruchomych oraz nieruchomych stanowią
    przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze. Po otrzymaniu honorarium za
    wyżej wymienione prace prawa autorskie przenoszone są na zleceniodawcę.
    Należy zauważyć, że zakres przedmiotowy zwolnienia od podatku VAT na podstawie art.
    43. ust. 1 pkt 33 lit b u.p.t.u., obejmuje swoim zakresem te działania, które mają charakter
    twórczy, noszący cechy indywidualne, wynagradzane za pośrednictwem honorariów, w
    zamian za które przenoszone są prawa autorskie na zleceniodawcę.
    Każdy obiekt, przy którym Pani pracuje posiada niewątpliwe walory artystyczne, a praca
    przy nim wymaga podejścia indywidualnego, twórczego i kreatywnego, zaczynając od
    badań konserwatorskich, przez ustalenie projektu konserwacji i restauracji, aż do pracy
    manualnej przy zabytku.
    W związku z powyższym uważa Pani, że Pani stanowisko przedstawione w tym wniosku
    należy uznać za prawidłowe.
    Podkreśla Pani, że Pani stanowisko wypracowane zostało również w oparciu o bogate
    orzecznictwo sądów administracyjnych w tym Naczelnego Sądu Administracyjnego (m.in.
    wyrok NSA z 5 grudnia 2013 r. sygn. akt. I FSK 1750/12; z 9 listopada 2016 r. sygn. akt. I
    FSK 558/15; z 11 maja 2017 r. sygn. akt I FSK 1649/15; z 23 czerwca 2021 r. sygn. akt I FSK
    1926/18, I FSK 1928/18 i I FSK 2112/18).
    Dowiedziała się Pani również, że takie, jak Pani stanowisko w sprawie zostało uznane za
    prawidłowe (pismo z dnia 4 grudnia 2023 r. od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej
    nr 0114-KDIP4-2.4012.583.2023.1.MŻA – zwolnienie od VAT usług konserwacji zabytków).

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
    (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium
      kraju.
    Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Jak stanowi art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7 (...).
    Z powyższych uregulowań wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na
    rzecz danego podmiotu niebędące dostawą towarów. Z uwagi na powyższe unormowania,
    pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej
    osoby, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na

    rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie
    określonych stanów rzeczy).
    Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy, bądź
    świadczenie usług zdefiniowane w art. 8 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od
    towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem,
    musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem
    podatku od towarów i usług.
    Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa
    zalicza do grona usług każde świadczenie. Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko
    takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca
    świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
    W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy
    wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może
    zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy
    otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć
    charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w
    zamian za to świadczenie.
    Zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i
    równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle
    określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej
    upoważnienia.
    Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały
    określone m.in. w art. 43 ustawy.
    Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy:
      Zwalnia się od podatku usługi kulturalne świadczone przez:
      a) podmioty prawa publicznego lub inne podmioty uznane na podstawie odrębnych
        przepisów za instytucje o charakterze kulturalnym lub wpisane do rejestru
        instytucji kultury, prowadzonego przez organizatora będącego podmiotem
        tworzącym instytucje kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i
        prowadzeniu działalności kulturalnej, oraz dostawę towarów ściśle z tymi
        usługami związaną,
      b) indywidualnych twórców i artystów wykonawców, w rozumieniu przepisów o
        prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzane w formie honorariów, w
        tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do
        artystycznego wykonania utworów.
    Z kolei na podstawie art. 43 ust. 19 ustawy:
      Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 33, nie ma zastosowania do:
      1) usług związanych z filmami i nagraniami na wszelkich nośnikach;
      2) wstępu:
      a) na spektakle, koncerty, przedstawienia i imprezy w zakresie twórczości i
      wykonawstwa artystycznego i literackiego,
      b) do wesołych miasteczek, parków rozrywki, cyrków, dyskotek, sal balowych,
      c) do parków rekreacyjnych, na plaże i do innych miejsc o charakterze kulturalnym;
      3) wstępu oraz wypożyczania wydawnictw w zakresie usług świadczonych przez
      biblioteki, archiwa, muzea i innych usług związanych z kulturą;
      4) usług związanych z produkcją filmów i nagrań na wszelkich nośnikach;
      5) działalności agencji informacyjnych;

      6) usług wydawniczych;
      7) usług radia i telewizji, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 34;
      8) usług ochrony praw.
    Z analizy powołanego art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy jednoznacznie wynika, że zwolnienie ma
    charakter przedmiotowo-podmiotowy. Oznacza to, że warunkiem zastosowania
    zwolnienia od podatku na jego podstawie jest nie tylko spełnienie przesłanki o
    charakterze przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług (kulturalnych), ale
    także przesłanki podmiotowej odnoszącej się do usługodawcy, który musi być podmiotem
    prawa publicznego lub innym podmiotem uznanym na podstawie odrębnych przepisów
    za instytucję o charakterze kulturalnym lub wpisanym do rejestru instytucji kultury,
    prowadzonego przez organizatora będącego podmiotem tworzącym instytucje kultury, w
    rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, albo
    indywidualnym twórcą lub artystą wykonawcą w rozumieniu przepisów o prawie
    autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzanym za wykonaną usługę w formie
    honorarium.
    Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie nie ma
    zastosowania.
    Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43
    ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od
    ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej
    odpłatnie przez podatnika.
    W skład grupy podmiotów uprawnionych do zwolnienia weszli indywidualni twórcy i
    artyści wykonawcy, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych,
    wynagradzani w formie honorariów, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw
    autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów.
    Powołany przepis art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy stanowi implementację do polskiego
    porządku prawnego art. 132 ust. 1 lit. n) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada
    2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L Nr 347 z
    11 grudnia 2006 r. s. 1, ze zm.), zgodnie z którym zwolnieniu od podatku przez państwa
    członkowskie podlega świadczenie niektórych usług kulturalnych, a także dostawa
    towarów ściśle z nimi związanych, przez podmioty prawa publicznego lub inne instytucje
    kulturalne uznane przez dane państwo członkowskie.
    Ustawa o podatku od towarów i usług oraz przepisy wykonawcze nie definiują pojęć
    „kultura” i „usługa kulturalna”. Zatem, przy dokonywaniu interpretacji przepisu art. 43 ust.
    1 pkt 33 lit. b ustawy, posłużyć się należy wykładnią literalną, odwołując się do językowego
    znaczenia tych pojęć.
    Tym samym wskazać należy, że kultura oznacza „materialną i umysłową działalność
    społeczeństw oraz jej wytwory”, zaś usługa to „pomoc okazana komuś”, „działalność
    gospodarcza służąca do zaspokajania potrzeb ludzi”. Natomiast, określenie „kulturalny”
    oznacza „odnoszący się do tworzenia i upowszechniania kultury lub stanowiący jej
    składnik”. Właściwym więc wydaje się przyjęcie, że kultura to ogół wytworów i osiągnięć z
    dziedziny sztuki, funkcjonujących w postaci np. dzieł artystycznych, związanych z
    twórczością artystyczną (np. o charakterze literackim, naukowym, plastycznym,
    muzycznym).
    Zgodnie z jej regułami, odnosząc się do znaczenia terminu „usługi kulturalne” w języku
    potocznym, możemy stwierdzić, że pod pojęciem tym kryją się usługi odnoszące się do
    kultury, w zakresie kultury, itp. Natomiast, kultura to „całokształt materialnego i
    duchowego dorobku ludzkości, a także ogół wartości zasad i norm współżycia przyjętych
    przez dane zbiorowości; wszystko to, co powstaje dzięki pracy człowieka, co jest
    wytworem jego myśli i działalności. Kultura dzieli się na: materialną, której zakres pokrywa
    się z pojęciem cywilizacja, i duchową – ogół wytworów i osiągnięć z dziedziny sztuki, nauki,

    moralności funkcjonujących w postaci dzieł artystycznych, wierzeń, obyczajów, a także
    uznanych wartości, takich jak: prawda, sprawiedliwość, wolność, równość itp. (Roman
    Smolski, Marek Smolski, Elżbieta Helena Stadtműller „Słownik Encyklopedyczny Edukacja
    Obywatelska” Wydawnictwo Europa, Warszawa 1999). Encyklopedia Popularna w haśle
    „kultura” podaje, że jest to „całokształt materialnego i duchowego dorobku ludzkości
    gromadzony, utrwalany i wzbogacany w ciągu jej dziejów, przekazywany z pokolenia na
    pokolenie; w skład tak pojętej kultury wchodzą nie tylko wytwory materialne i instytucje
    społeczne, ale także zasady współżycia społecznego, sposoby postępowania, wzory,
    kryteria ocen estetycznych i moralnych przyjęte w danej zbiorowości i wyznaczające
    obowiązujące zachowania” (Encyklopedia Popularna PWN, Wydanie XV, Państwowe
    Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1982).
    W sytuacji, gdy wykładnia językowa nie przynosi oczekiwanych rezultatów, wskazanym jest
    sięgnięcie do wykładni systemowej oraz funkcjonalnej. W tym celu należy sięgnąć do
    ustaw wprost lub pośrednio odnoszących się do działalności prowadzonej w sferze
    kulturalnej, np. ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.
    Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i
    prowadzeniu działalności kulturalnej (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 87):
      Działalność kulturalna w rozumieniu niniejszej ustawy polega na tworzeniu,
      upowszechnianiu i ochronie kultury.
    Przez potoczne rozumienie pojęcia „kultura” możemy zatem uznać całokształt wytworów
    materialnych i umysłowych społeczności.
    Reasumując, za usługi kulturalne możemy uznać usługi polegające na upowszechnianiu i
    ochronie kultury, przez którą należy rozumieć naturalne i kulturalne dziedzictwo ludzkości
    o charakterze materialnym i niematerialnym, w szczególności w zakresie historii, nauki i
    sztuki.
    Analizując możliwość zwolnienia świadczonych usług na gruncie przepisów art. 43 ust. 1
    pkt 33 lit. b ustawy, należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o
    prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 24 ze zm.), do której
    odwołuje się ustawodawca w treści art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy:
      Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o
      indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od
      wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).
    Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
      W szczególności przedmiotem prawa autorskiego są utwory:
      1) wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie,
      publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe);
      2) plastyczne;
      3) fotograficzne;
      4) lutnicze;
      5) wzornictwa przemysłowego;
      6) architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne;
      7) muzyczne i słowno-muzyczne;
      8) sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne;
      9) audiowizualne (w tym filmowe).
    Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
      Prawo autorskie przysługuje twórcy, o ile ustawa nie stanowi inaczej.

    Na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
      Domniemywa się, że twórcą jest osoba, której nazwisko w tym charakterze
      uwidoczniono na egzemplarzach utworu lub której autorstwo podano do publicznej
      wiadomości w jakikolwiek inny sposób w związku z rozpowszechnianiem utworu.
    Ustawodawca posłużył się syntetyczną definicją utworu, określając w sposób generalny
    cechy konieczne wyróżniające utwór od innych rezultatów działalności człowieka.
    Aby określone dzieło mogło być przedmiotem prawa autorskiego musi posiadać
    następujące cechy:
        • mieć źródło w pracy człowieka (twórcy),
        • stanowić przejaw działalności twórczej,
        • posiadać indywidualny charakter.
    W myśl art. 85 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
      Każde artystyczne wykonanie utworu lub dzieła sztuki ludowej pozostaje pod
      ochroną niezależnie od jego wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.
    Z treści ww. przepisów można zatem wywieść, że twórcą w rozumieniu ustawy jest każda
    osoba prowadząca faktycznie działalność twórczą, czyli działalność, której efektem jest
    powstanie utworu w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach
    pokrewnych. Użyte w tym przepisie określenie „przejaw działalności twórczej”, należy
    rozumieć jako uzewnętrzniony rezultat działalności człowieka o charakterze kreacyjnym.
    Tak sformułowana treść przepisów określających zwolnienie od podatku od towarów i
    usług, gdzie szczególnie akcentowana jest „indywidualność twórców i artystów
    wykonawców”, w zestawieniu z brzmieniem przepisów ustawy o prawie autorskim i
    prawach pokrewnych pozwala stwierdzić, iż intencją ustawodawcy podatkowego było
    objęcie zwolnieniem wyłącznie takich usług kulturalnych, które świadczone są przez
    twórców, artystów wykonawców, z uwzględnieniem ich szczególnych relacji z dziełem,
    utworem.
    Zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych wyróżnia się dwa rodzaje
    praw:
    • autorskie prawa osobiste,
    • autorskie prawa majątkowe.
    Przepisy dotyczące praw osobistych zostały uregulowane w rozdziale trzecim ustawy o
    prawie autorskim i prawach pokrewnych.
    Na podstawie art. 16 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
      Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, autorskie prawa osobiste chronią nieograniczoną
      w czasie i niepodlegającą zrzeczeniu się lub zbyciu więź twórcy z utworem, a w
      szczególności prawo do:
      1) autorstwa utworu;
      2) oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udostępniania
      go anonimowo;
      3) nienaruszalności treści i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania;
      4) decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu publiczności;
      5) nadzoru nad sposobem korzystania z utworu.
    Autorskie prawa osobiste chronią więź twórcy z utworem i są z nim w sposób trwały
    związane. Są one bezterminowe oraz niezbywalne.

    Niezbywalność praw osobistych oznacza, że nie da się takiego prawa sprzedać, ani
    przekazać innej osobie.
    W myśl art. 17 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
      Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania
      z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do
      wynagrodzenia za korzystanie z utworu.
    Zatem, prawa te chronią godność twórcy, która wyraża się w jego intelektualnym związku
    z dziełem.
    Natomiast, autorskie prawo majątkowe to uprawnienie o charakterze majątkowym, które
    zostało ukształtowane na wzór prawa własności. Twórca ma wyłączne uprawnienie do
    korzystania z dzieła lub rozporządzania nim.
    Autorskie prawa majątkowe, w przeciwieństwie do osobistych są zbywalne. Wynika to z
    art. 41 ust. 1 pkt 1-2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
      Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej:
      1) autorskie prawa majątkowe mogą przejść na inne osoby w drodze dziedziczenia
      lub na podstawie umowy;
      2) nabywca autorskich praw majątkowych może przenieść je na inne osoby, chyba że
      umowa stanowi inaczej.
    Autorskie prawo majątkowe obejmuje wyłącznie prawo do korzystania z utworu i
    rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za
    korzystanie z utworu.
    Majątkowe prawa autorskie są przedmiotem obrotu w postaci umów zbycia tych praw lub
    umów licencyjnych.
    Po przeniesieniu majątkowych praw autorskich do utworu, prawa te przechodzą
    całkowicie na nabywcę.
    Zatem, w chwili powstania gotowego utworu, rodzą się prawa autorskie przysługujące
    osobie, która taki utwór stworzyła. Autor staje się właścicielem dzieła i może z nim robić,
    co tylko zechce. Posiada do niego prawa dwojakiego rodzaju – osobiste i majątkowe.
    Podsumowując – autor ma prawo podpisać dzieło swoim nazwiskiem (prawo autorskie
    osobiste) oraz na nim zarabiać (prawo autorskie majątkowe). To pierwsze prawo jest
    niezbywalne, tym drugim może się podzielić całkowicie lub w części.
    Z opisu sprawy wynika, że:
    - jest Pani czynnym, zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług od 16
      października 2013 r.;
    - od roku 2010 prowadzi Pani działalność gospodarczą – przeważającą działalnością
      gospodarczą jest: Artystyczna i literacka działalność twórcza – sklasyfikowana pod
      kodem PKD 90.03.Z;
    - jest Pani absolwentką Uniwersytetu (...), odbyła Pani wyższe studia magisterskie na
      kierunku (...), a w roku 2007 otrzymała Pani tytuł magistra sztuki w zakresie (...);
    - wykonuje Pani prace konserwatorsko-restauratorskie przy zabytkach ruchomych i
      nieruchomych na rzecz samorządów (gmin, powiatów), (...) Wojewódzkiego
      Konserwatora Zabytków oraz prywatnych właścicieli zabytków;
    - usługi przez Panią świadczone są ściśle związane z kulturą i dziedzictwem kulturowym;
    - każdy proces konserwacji, zgodnie z ustawą o ochronie zabytków, rozpoczyna Pani od
      przygotowania programu prac konserwatorskich, który jest formą pracy naukowej
      objętej prawami autorskimi i indywidualnej dla każdego zabytkowego obiektu –
      ramach programu przeprowadza Pani wszelkie niezbędne badania: stratygraficzne

      (odkrywkowe), laboratoryjne pobranych próbek, z zakresu historii obiektu również w
      kontekście regionu i historii sztuki, wykonuje Pani autorską dokumentację
      fotograficzną;
    - po zakończeniu prac wykonuje Pani dokumentację konserwatorską, na którą składają
      się fotografie dokumentujące kolejne etapy prac, a także część opisowa zawierająca
      zebraną na temat zabytku wiedzę historyczną, technologiczną, stylistyczną, analizę
      przeprowadzonych przy zabytku badań, opis przebiegu wszystkich czynności i
      zalecenia dla użytkownika dotyczące sposobu opieki nad zabytkiem;
    - po otrzymaniu przez Panią wynagrodzenia – w formie honorarium – prawa autorskie
      przenoszone są na zleceniodawcę;
    - jako twórcy, przysługuje Pani prawo do korzystania z praw autorskich zgodnie z ustawą
      o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawą o ochronie zabytków i opiece
      nad zabytkami;
    - wszystkie wykonane przez Panią prace mają charakter twórczy, charakteryzują się
      wysokim stopniem zindywidualizowania obiektów zabytkowych jak i niepowtarzalności
      konserwacji – każdym obiekcie koncepcja artystyczna, konserwatorska i
      technologiczna jest inna i dlatego jest własnością intelektualną oraz artystyczną
      wykonawcy;
    - świadcząc wszystkie usługi obejmujące czynności konserwatorsko-restauracyjne działa
      Pani jako twórca i artysta, wykonawca w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 4 lutego
      1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych;
    - mimo, że przedmiotem pracy jest dzieło stworzone przez innego twórcę, to jednak w
      ramach Pani prac powstają oryginalne utwory, stanowiące przejaw indywidualnej
      twórczości konserwatora-restauratora odpowiadające definicji z art. 1 ustawy o prawie
      autorskim;
    - wszystkie usługi świadczone przez Panią stanowią usługi kulturalne;
    - wszystkie wykonywane przez Panią usługi, objęte zakresem wniosku, przyczyniają się do
      upowszechnienia dorobku kulturalnego;
    - organizując swoją pracę w zakresie świadczenia usług objętych zakresem wniosku,
      działa Pani w swoim imieniu i na własny rachunek;
    - świadcząc przedmiotowe usługi nie wykonuje Pani usług, o których mowa w art. 43 ust.
      19 ustawy.
    Pani wątpliwości dotyczą ustalenia, czy wykonywane przez Panią w ramach prowadzonej
    działalności usługi w zakresie konserwacji i restauracji zabytków podlegają zwolnieniu od
    podatku VAT.
    Celem rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy należy wskazać na wyrok z dnia 31 stycznia
    2018 r. sygn. akt I FSK 588/16 Naczelnego Sądu Administracyjnego, który przyznał pracom
    konserwatorskim i restauracyjnym zindywidualizowany charakter. Sąd stwierdził, że
    osiągnięcie celu prac konserwatorskich i restauratorskich w określonym przypadku może
    wiązać się z pracą twórczą i wymagać kreatywności, czego skutkiem będzie powstanie
    utworu w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych (np.
    dokumentacji projektowej, której egzemplarz będzie posiadał cechy utworu). Sąd
    argumentował przy tym, że definicje z art. 3 pkt 6 („prace konserwatorskie – działania
    mające na celu zabezpieczenie i utrwalenie substancji zabytku, zahamowanie procesów
    jego destrukcji oraz dokumentowanie tych działań”) i art. 3 pkt 7 („prace restauratorskie –
    działania mające na celu wyeksponowanie wartości artystycznych i estetycznych zabytku,
    w tym, jeżeli istnieje taka potrzeba, uzupełnienie lub odtworzenie jego części, oraz
    dokumentowanie tych działań”) ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad
    zabytkami (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 840 ze zm.) wskazują przede wszystkim na cel prac
    konserwatorskich i restauratorskich. W żaden sposób nie opisują, na czym te prace

    polegają i jakie czynności w ramach tych prac są wykonywane. Nie można zatem twierdzić,
    że definicje te zestawione z pojęciem utworu określonym przez prawo autorskie
    potwierdzają „odtworzeniowy” charakter utworu. Podobne stanowisko Naczelny Sąd
    Administracyjny zaprezentował w wyrokach z dnia 9 listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 558
    /15, z dnia 11 maja 2017 r., sygn. akt I FSK 1649/15 i z dnia 12 września 2017 r., sygn. akt I
    FSK 18/16.
    Zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2017 r., sygn.
    akt I FSK 1097/15 zwolnienie z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt
    33 lit. b ustawy może mieć zastosowanie do działań o charakterze twórczym, noszącym
    cechy indywidualne, wynagradzanych za pośrednictwem honorariów w zamian za
    przeniesienie praw autorskich na zleceniodawców.
    Jak Pani wskazała – wszystkie usługi świadczone przez Panią stanowią usługi kulturalne i
    przyczyniają się do upowszechnienia dorobku kulturalnego. Ponadto, wszystkie wykonane
    przez Panią prace mają charakter twórczy, charakteryzują się wysokim stopniem
    zindywidualizowania obiektów zabytkowych jak i niepowtarzalności konserwacji,
    świadcząc usługi obejmujące czynności konserwatorsko-restauracyjne działa Pani jako
    twórca i artysta, wykonawca w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o
    prawie autorskim i prawach pokrewnych i jako twórcy, przysługuje Pani prawo do
    korzystania z praw autorskich zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach
    pokrewnych oraz ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Po otrzymaniu
    przez Panią wynagrodzenia – w formie honorarium – prawa autorskie przenoszone są na
    zleceniodawcę.
    Zatem, w sprawie spełnione są przesłanki podmiotowo-przedmiotowe, od zaistnienia
    których przepis art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy uzależnia możliwość zastosowania
    zwolnienia od podatku. Świadczone przez Panią usługi w zakresie konserwacji i restauracji
    zabytków stanowią usługi kulturalne, jest Pani twórcą, artystą w rozumieniu przepisów o
    prawie autorskim i prawach pokrewnych, a za świadczone usługi i przeniesienie praw
    autorskich otrzymuje Pani honorarium.
    Podsumowanie
    Wykonywane przez Panią w ramach prowadzonej działalności gospodarczej usługi w
    zakresie konserwacji i restauracji zabytków korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na
    podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy.
    Tym samym, Pani stanowisko uznałem za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia
    Zauważam, że zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie
    interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia
    zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Jestem ściśle związany
    przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego).
    Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym
    przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy
    rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie
    z opisem stanu faktycznego podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z
    powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku
    opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
    Podkreślam, że ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we
    wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania

    podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony
    odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.