Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/436-205/14/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2014-11-26
Teza: Czy Wnioskodawca, otrzymując w drodze darowizny od matki udział w przedsiębiorstwie (m.in. nieruchomości, środki trwałe, środki pieniężne, należności, zobowiązania itp.), zobowiązany będzie uiścić podatek od darowizny?
Słowa kluczowe: darowizna; podatek-podatek od spadków i darowizn; spółki-spółka cywilna; udział
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 1; [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 26 sierpnia 2014 r. (data wpływu – 28 sierpnia 2014 r.), uzupełnionym w dniu 14 listopada 2014 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania darowizny – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 sierpnia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie opodatkowania darowizny. Wniosek uzupełniono w dniu 14 listopada 2014 r.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Dnia 1 stycznia 1994 r. została założona spółka cywilna, w której wspólnikami zostali: Wnioskodawca i jego matka. Przedmiotem działalności spółki jest działalność gospodarcza w zakresie kamieniarstwa nagrobkowego, produkcja wyrobów ze skał i kamienia naturalnego, cięcie, formatowanie i wykończenia kamienia a także specjalistyczne roboty budowlane.

Siedziba działalności spółki jak i miejsce jej wykonywania znajduje się w S. Spółka opodatkowania jest na zasadach ogólnych (książka przychodów i rozchodów), a także posiada status czynnego podatnika podatku od towarów i usług. Zatrudnienie w spółce wynosi od 13-16 osób. Zysk z działalności stanowi: 80% dla Wnioskodawcy i 20% dla jego matki.

W momencie założenia spółki matka wniosła środki trwałe w postaci szlifierki ramiennej ściennej, przecinarki małej, przyczepy bagażowej, samochodu dostawczego FIAT DUCATO i cyrkularki oraz surowce i wyroby gotowe. Środki trwałe, które zostały wniesione w momencie założenia spółki zostały już zlikwidowane – zbyte. Wnioskodawca nie wniósł do spółki żadnego majątku.

Wspólnicy spółki cywilnej nabyli w 2004 r. na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej zabudowaną działkę nr 155 o powierzchni 0,1417 ha, na której znajduje się magazyn - warsztat kamieniarski. Spółka na przestrzeni lat swojej działalności nabyła środki trwałe tj.: środki transportu (samochód osobowy, samochód dostawczy, 4 wózki widłowe, dźwig) a także wiele maszyn i urządzeń dla przemysłu kamieniarskiego (piły, automaty szlifierskie, łupiarki). Wszystkie środki trwałe będące w ewidencji amortyzowane są metodą liniową.

Spółka ma podpisane dwie umowy leasingowe, gdzie ostatnia rata leasingu wg umów przypada na czerwiec 2017 r. Spółka ma zaciągnięty kredyt inwestycyjny, który kończy się w marcu 2015 r.

Przedsiębiorstwo, które prowadzą wspólnicy spółki cywilnej stanowi zorganizowany zespół składników niematerialnych i materialnych przeznaczonych do realizacji, określonych zadań gospodarczych w tym m.in. nazwę przedsiębiorstwa, urządzenia, materiały, towary oraz inne prawa rzeczowe, nieruchomości i ruchomości, prawa do korzystania z nieruchomości, zobowiązania medialne, wierzytelności, środki pieniężne, pracowników przedsiębiorstwa, księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

W związku z tym, iż jeden ze wspólników (matka Wnioskodawcy) nie czuje się na siłach, aby dalej prowadzić działalność gospodarczą, chciałby przekazać swój udział w przedsiębiorstwie na rzecz Wnioskodawcy, który dalej zamierza kontynuować działalność w tym samym zakresie oraz w tym samym miejscu, wykorzystując do działalności nabyte przez spółkę środki trwałe, materiały oraz zatrudniając tych samych pracowników, a także przejmując wszystkie zobowiązania oraz należności firmy itp. W związku z powyższym Wnioskodawca zamierza zarejestrować działalność gospodarczą o tym samym przedmiocie działalności jako jednoosobowy podmiot gospodarczy (czynny podatnik od towarów i usług).

Przedsiębiorstwo zgodnie z podjętą uchwałą wspólników zostałoby przeniesione ze spółki na działalność Wnioskodawcy (z podjętej uchwały wynikałoby min. forma przekazania przedsiębiorstwa – część składników zostałaby przekazana w formie darowizny a część w formie sprzedaży). Przekazanie części przedsiębiorstwa matki na rzecz Wnioskodawcy obejmowałoby wszystko to, co wchodzi w skład masy przedsiębiorstwa stanowiącej przedmiot obrotu prawnego jako jednolita całość. Przenoszony majątek ma stanowić zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy zdolnych do realizacji zdarzeń gospodarczych przypisanych przedsiębiorstwu. Zatem na rzecz Wnioskodawcy zostaną przeniesione wszystkie składniki materialne i niematerialne przedsiębiorstwa w tym należności i zobowiązania (o ile takie będą występowały) przeznaczone do realizacji określonych zdarzeń gospodarczych, które miałoby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania. W formie sprzedaży zostałyby zbyte zapasy (materiały, towary i wyroby gotowe), tzn. Wnioskodawca odkupiłby od spółki wszystkie towary handlowe. Pozostała część masy przedsiębiorstwa (udział matki) zostałaby przeniesiona w drodze darowizny (darowizna obejmowałaby m.in. nieruchomości, środki trwałe wchodzące w skład przedsiębiorstwa, a także środki pieniężne, należności, zobowiązania itp.).

Zbycie przedsiębiorstwa jako całości (na zasadzie sprzedaży oraz darowizny) miałoby nastąpić jednocześnie, tzn. tego samego dnia. Sporządzony akt notarialny przez Kancelarię Notarialną poświadczałby ww. transakcje. Po dokonanej formalności przekazania przedsiębiorstwa oraz po dokonaniu zmian wszelkiego rodzaju umów (kredytu, leasingu, umów handlowych), spółka zostałaby wyrejestrowana. Zatem zbycie całości przedsiębiorstwa jest równoznaczne z zaprzestaniem działalności spółki, w związku z powyższym remanent likwidacyjny na dzień wykreślenia działalności z ewidencji wyniesie „zero”.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy Wnioskodawca, otrzymując w drodze darowizny od matki udział w przedsiębiorstwie (m.in. nieruchomości, środki trwałe, środki pieniężne, należności, zobowiązania itp.), zobowiązany będzie uiścić podatek od darowizny?

Zdaniem Wnioskodawcy, w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn został określony przedmiot opodatkowania. Stosownie do tego przepisu podatkowi podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium RP lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium RP, między innymi tytułem darowizny i polecenia darczyńcy. Bazując jedynie na tym przepisie, darowizna matki na rzecz Wnioskodawcy, której przedmiotem są m.in. nieruchomości, środki trwałe, środki pieniężne, należności, zobowiązania itp. podlegałaby opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, lecz tylko po stronie nabywcy darowizny. Ustawodawca jednak przewidział zwolnienie od podatku nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli spełnią oni dwa warunki.

Pierwszym warunkiem jest zgłoszenie przez obdarowanego nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego. Należy tego dokonać przed upływem terminu 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Drugi warunek jest konieczny do spełnienia w przypadku darowizny otrzymanej w formie środków pieniężnych. Polega on na obowiązku udokumentowania darowizny pieniężnej, jeżeli wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie wraz z wartością rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę 9637 zł. Ponadto jeżeli wartość majątku, o której mowa wyżej, nie przekroczy kwoty 9637 zł obdarowany nie ma w ogóle obowiązku zgłaszania otrzymanej darowizny. Udokumentowanie darowizny pieniężnej może nastąpić za pomocą dowodu przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo kredytową lub przekazem pocztowym. W omawianym zdarzeniu przyszłym zostaną spełnione powyższe przesłanki, gdyż przekazanie ww. składników należących do przedsiębiorstwa nastąpi z zachowaniem formy pisemnej potwierdzonej aktem notarialnym, w związku z powyższym obdarowany nie musi dokonać zgłoszenia tego faktu do urzędu skarbowego, a jednocześnie Wnioskodawca będzie mógł skorzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn.

Przekazanie środków pieniężnych zostanie dokonane na rachunek bankowy nabywcy a następnie na odpowiednim formularzu fakt ten zostanie zgłoszony właściwemu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny i polecenia darczyńcy.

Stosownie zaś do art. 5 ustawy obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych. Natomiast na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy przy nabyciu w drodze darowizny powstaje on z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Z kolei w myśl art. 9 ust. 1 pkt 1 przytoczonej ustawy opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 9637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej. Na podstawie art. 14 ust. 2 ww. ustawy, zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe. Do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów (art. 14 ust. 3 pkt 1 cytowanej ustawy).

Jednakże zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  udokumentują – w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 (tj. dla nabywcy będącego osobą zaliczoną do I grupy podatkowej – 9.637 zł) – ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Stosownie natomiast do art. 4a ust. 3 ww. ustawy w przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Z kolei art. 4a ust. 4 ustawy stanowi, że obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Z zacytowanego powyżej art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że podstawowym kryterium uprawniającym do skorzystania ze zwolnienia, w przypadku nabycia w drodze darowizny własności rzeczy lub praw majątkowych, jest jego zgłoszenie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego, jeżeli zaś przedmiotem darowizny są środki pieniężne, poza zgłoszeniem, za wyjątkiem sytuacji określonych w art. 4a ust. 4, nabytych środków pieniężnych naczelnikowi urzędu skarbowego, jest udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym. Zastrzec przy tym należy, że w myśl art. 4a ust. 4 pkt 1 ustawy obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadku, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca jest od dnia 1 stycznia 1994 r. wspólnikiem spółki cywilnej prowadzącej działalność gospodarczą w zakresie kamieniarstwa nagrobkowego, produkcji wyrobów ze skał i kamienia naturalnego, cięcia, formatowania i wykończenia kamienia a także specjalistycznych robót budowlanych. Natomiast drugi ze wspólników (matka Wnioskodawcy) nie czuje się na siłach, aby dalej prowadzić działalność gospodarczą, toteż chciałby przekazać swój udział w przedsiębiorstwie na rzecz Wnioskodawcy, który dalej zamierza kontynuować działalność w tym samym zakresie oraz w tym samym miejscu, wykorzystując do działalności nabyte przez spółkę środki trwałe, materiały oraz zatrudniając tych samych pracowników, a także przejmując wszystkie zobowiązania oraz należności firmy itp. W związku z powyższym Wnioskodawca zamierza zarejestrować działalność gospodarczą o tym samym przedmiocie działalności jako jednoosobowy podmiot gospodarczy (czynny podatnik od towarów i usług).

Przedsiębiorstwo zgodnie z podjętą uchwałą wspólników zostałoby przeniesione ze spółki na działalność Wnioskodawcy (z podjętej uchwały wynikałoby min. forma przekazania przedsiębiorstwa – część składników zostałaby przekazana w formie darowizny a część w formie sprzedaży). Przekazanie części przedsiębiorstwa matki na rzecz Wnioskodawcy obejmowałoby wszystko to, co wchodzi w skład masy przedsiębiorstwa stanowiącej przedmiot obrotu prawnego jako jednolita całość. Przenoszony majątek ma stanowić zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy zdolnych do realizacji zdarzeń gospodarczych przypisanych przedsiębiorstwu. Zatem na rzecz Wnioskodawcy zostaną przeniesione wszystkie składniki materialne i niematerialne przedsiębiorstwa w tym należności i zobowiązania (o ile takie będą występowały) przeznaczone do realizacji określonych zdarzeń gospodarczych, które miałoby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania. W formie sprzedaży zostałyby zbyte zapasy (materiały, towary i wyroby gotowe), tzn. Wnioskodawca odkupiłby od spółki wszystkie towary handlowe. Pozostała część masy przedsiębiorstwa (udział matki) zostałaby przeniesiona w drodze darowizny (darowizna obejmowałaby m.in. nieruchomości, środki trwałe wchodzące w skład przedsiębiorstwa, a także środki pieniężne, należności, zobowiązania itp.).

Zbycie przedsiębiorstwa jako całości (na zasadzie sprzedaży oraz darowizny) miałoby nastąpić jednocześnie, tzn. tego samego dnia. Sporządzony akt notarialny przez Kancelarię Notarialną poświadczałby ww. transakcje. Po dokonanej formalności przekazania przedsiębiorstwa oraz po dokonaniu zmian wszelkiego rodzaju umów (kredytu, leasingu, umów handlowych), spółka zostałaby wyrejestrowana. Zatem zbycie całości przedsiębiorstwa jest równoznaczne z zaprzestaniem działalności spółki, w związku z powyższym remanent likwidacyjny na dzień wykreślenia działalności z ewidencji wyniesie „zero”.

Nabycie części przedsiębiorstwa (udziału), stanowiącego – jak wskazano we wniosku – majątek spółki cywilnej, niewątpliwe wiązać się będzie z przysporzeniem w majątku Wnioskodawcy. Ponieważ, jak wskazano we wniosku, do nabycia tego dojdzie w drodze darowizny, będzie się ono wiązało z powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn.

Jednocześnie wskazać należy, mając na uwadze fakt, iż skoro do nabycia przez Wnioskodawcę części przedsiębiorstwa wykorzystywanego w działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki cywilnej, dojdzie w drodze darowizny kosztem majątku drugiego ze wspólników tej spółki – matki Wnioskodawcy, to przy spełnieniu przedstawionych powyżej warunków wynikających z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, wolne ono będzie od opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Niemniej jednak wskazać należy, że w przypadku zawarcia ww. umowy darowizny w formie aktu notarialnego nie powstanie – w myśl art. 4a ust. 4 pkt 2 ww. ustawy obowiązek zgłoszenia nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.