Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL1-1.4012.29.2017.1.AK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-05-11
Teza: Podatek od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na inwestycję wodociągową oraz przydomowe oczyszczalnie ścieków.
Słowa kluczowe: gmina; kanalizacja; podatek; podatek-podatek naliczony-odliczanie podatku naliczonego; projekt; ścieki-oczyszczalnia ścieków
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy reprezentowanego przez Radcę Prawnego przedstawione we wniosku z dnia 6 marca 2017 r. r. (data wpływu 14 marca 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na inwestycję wodociągową oraz przydomowe oczyszczalnie ścieków – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14 marca 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na inwestycję wodociągową oraz przydomowe oczyszczalnie ścieków.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe.

Gmina (zwana dalej: „Wnioskodawca” lub „Gmina”) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Gmina sporządza miesięczne deklaracje VAT-7. Gmina wykonuje zarówno czynności opodatkowane jak i zwolnione od podatku od towarów i usług. Z dniem 1 stycznia 2017 r. Gmina podjęła rozliczenia podatku VAT wraz ze wszystkimi jednostkami organizacyjnymi (jednostkami budżetowymi).

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 446) Gmina odpowiada za zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych.

Zadania z zakresu wodociągów i zaopatrzenia w wodę Gmina realizuje przy pomocy spółki komunalnej (dalej: „Spółka”) lub samodzielnie. W celu umożliwienia Spółce realizacji powyższych zadań Gmina nieodpłatnie jak i odpłatnie (na podstawie umowy cywilnoprawnej) udostępnia jej realizowaną przez siebie Infrastrukturę, którą Spółka wykorzystuje do świadczenia m.in. na rzecz mieszkańców Gminy usług z zakresu odprowadzania ścieków i zaopatrzenia w wodę.

Aktualnie Gmina planuje zadanie inwestycyjne „Budowa przydomowych oczyszczalni ścieków na terenie gminy oraz rozbudowa sieci wodociągowej rozdzielczej (…)”. Na ww. zadanie został złożony wniosek o przyznanie pomocy na operacje typu „Gospodarka wodno-ściekowa” w ramach poddziałania „Wsparcie inwestycji związanych z tworzeniem, ulepszeniem lub rozbudową wszystkich rodzajów małej infrastruktury, w tym inwestycji w energię odnawialną i w oszczędzanie energii objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Inwestycja polegać będzie na budowie:

1.  sieci wodociągowej ok. 514 mb,
2.  przydomowych oczyszczalni ścieków – 60 szt.

Sieć wodociągowa nie będzie udostępniona spółce komunalnej w jakiejkolwiek postaci. Przedmiotowy wodociąg będzie własnością Gminy i będzie w jej posiadaniu. Po zrealizowaniu inwestycji Gmina będzie dokonywała sprzedaży usług polegających na dostawie wody na postawie umów cywilnoprawnych zawartych z odbiorcami tych usług. Gmina będzie wystawiać faktury za zrealizowaną usługę i będzie ujmować sprzedaż w swoich rejestrach sprzedaży i w deklaracji VAT- 7. Przedmiotowy wodociąg nie będzie wykorzystywany do sprzedaży wody do własnych jednostek organizacyjnych (czynności wewnątrz podatnika VAT).

Natomiast, przydomowe oczyszczalnie ścieków będę użytkowane i finansowane w następujący sposób. Ze względu na to, że – jak zostało wskazane powyżej – beneficjentem programu jest Gmina a przydomowe oczyszczalnie ścieków będą wybudowane na gruntach prywatnych, to Gmina zawrze dwie umowy z mieszkańcami. Wskazać należy, że z punktu widzenia możliwości otrzymania dofinansowania oraz zasad, które reguluje Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, w ocenie Biura (…) zasadne jest podpisanie dwóch odrębnych umów między Gminą – Beneficjentem, a mieszkańcami. Faktury zakupowe dotyczące ww. inwestycji będą wystawione na Gminę.

Pierwsza umowa cywilnoprawna z mieszkańcami, która jasno będzie regulować, iż mieszkańcy przekażą Gminie władanie nad częścią działki, na której będzie wybudowana przydomowa oczyszczalnia ścieków. Zatem przez okres trwałości projektu przydomowa oczyszczalnia ścieków będzie własnością Gminy. Natomiast po okresie trwałości przydomowa oczyszczalnia ścieków zostanie przekazana protokolarnie mieszkańcom.

Druga umowa związania będzie z zobowiązaniami mieszkańców, w zakresie partycypowania w kosztach budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Umowa regulować będzie zarówno kwestię wkładu własnego mieszkańców do budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, jak również jej późniejszej eksploatacji i kosztów z tym związanych. Właściciele działek będą partycypować w następujących kosztach: koszty budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, bez kosztów dokumentacji, inspektora nadzoru, archeologa i in. Koszty inwestycji zostaną określone z osobna dla każdego Właściciela działki na podstawie wykonanego indywidualnego projektu oraz oferty wykonawcy wyłonionego w drodze przetargu.

Wysokość partycypowania w kosztach budowy przedmiotowych oczyszczalni ścieków będzie wynosić:

1.  projekty budowlane – 63,63 % kosztów kwalifikowalnych – dofinansowanie PROW 2014-2020, 36,37% kosztów kwalifikowalnych – wkład własny Gminy;
2.  prace budowlane + inspektor nadzoru i inne – 63,63 % kosztów kwalifikowalnych – dofinansowanie PROW 2014-2020, 36,37% kosztów kwalifikowalnych – wkład własny mieszkańcy.

Po zakończeniu budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, Gmina odda Właścicielowi działki przydomową oczyszczalni ścieków wybudowaną na jego nieruchomości do bezpłatnego korzystania. W ramach korzystania z przydomowej oczyszczalni Właściciel zobowiązany będzie do zapewnienia prawidłowego i nieprzerwanego funkcjonowania użytkowanej oczyszczalni oraz ponoszenia wszelkich kosztów z tym związanych, w szczególności: kosztów energii elektrycznej, zaszczepienia bakterii w formie biopreparatu lub osadu czynnego (jeżeli dotyczy) oraz ponoszenia odpłatności za przeprowadzone okresowe przeglądy konserwacyjne przydomowej oczyszczalni i wywóz osadów ustalone przez eksploatatora oczyszczalni wyłonionego przez Gminę, a także koszty wykonania badań jakości ścieków związanych z pozwoleniem wodno-prawnym na odprowadzanie ścieków oczyszczonych do rowu i innych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania przydomowej oczyszczalni.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy Gmina będzie miała prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na inwestycję wodnociągową?
2.  Czy Gmina będzie miała prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na przydomowe oczyszczalnie ścieków?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. 1

Zdaniem Gminy, będzie ona miała prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego od inwestycji w wodociąg bowiem będzie on bezpośrednio wykorzystywany do czynności podlegających opodatkowaniu (do sprzedaży wody).

Ad. 2

Zdaniem Gminy, może ona dokonywać na bieżąco odliczeń podatku od towarów i usług w całości zawartego w fakturach dotyczących realizowanych inwestycji związanych z budową przydomowych oczyszczalni ścieków w części, która będzie odsprzedana mieszkańcom.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Ad.1

Gmina prowadzi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług w zakresie sprzedaży wody i działa w charakterze podatnika podatku VAT. Gmina będzie podpisywać umowy cywilnoprawne z odbiorcami usługi na ww. usługi dostawy wody, a należny podatek w wysokości 8% VAT będzie wykazany w deklaracji VAT-7 i odprowadzony do Urzędu Skarbowego.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 o podatku od towarów i usług (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 710; zwana dalej: „UPTU”), podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Pod pojęciem działalności gospodarczej, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, rozumie się wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Należy zauważyć, że w myśl art. 15 ust. 6 ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej - (Dz. Urz. UE.L. Nr 347), zgodnie z którym krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami.

Jednakże, w świetle unormowań prawa wspólnotowego w przypadku, gdy organy władzy publicznej bądź urzędy obsługujące te organy podejmują takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań, lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji.

Stosownie do przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 2015 r. poz. 1515, z późn. zm.), gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy, do zakresu działania Gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty (art. 7 ust. 1 ustawy). W szczególności zadania własne, w myśl art. 7 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy, obejmują sprawy: wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki (urzędy) czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itd., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych).

Zgodnie z art. 86 ust. 1 UPTU, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z pewnymi zastrzeżeniami, które nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Podkreślić należy, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego). Zasada neutralności wymaga przyznania Gminie prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków inwestycyjnych w sytuacji gdy są one wykorzystywane do działalności opodatkowanej.

Jak wynika z opisu sprawy Gmina zamierza realizować inwestycję polegającą na budowie wodociągu. Rozpoczynając budowę sieci Gmina będzie działała jako podatnik VAT. Gmina będzie wykorzystywać ww. wodociąg do świadczenia usług dostawy wody, które będzie traktować jako czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem. Po zakończonej inwestycji Gmina nie dokona przekazania sieci wodociągowej żadnemu podmiotowi, będzie sama dalej administrowała siecią wodociągową, wystawiała faktury i uiszczała należny podatek.

Wobec powyższego, skoro Gmina będzie nabywała towary i usługi jako podatnik do działalności gospodarczej celem wykonywania czynności opodatkowanych (świadczenia usług odprowadzania ścieków), to należy uznać, iż w przedmiotowej sprawie będą spełnione przesłanki, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy, warunkujące prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z wydatkami ponoszonymi na realizację przedmiotowej inwestycji.

Ad. 2

Stosownie do postanowień art. 15 ust. 1 i ust. 2 UPTU, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z kolei stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Jak już zostało wyżej wskazane w uzasadnieniu stanowiska do pytana 1, zgodnie z art. 86 ust. 1 UPTU, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z pewnymi zastrzeżeniami, które nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie.

Podkreślić należy, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Jak zostało wskazane w opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego czynnością jaką Gmina dokona na rzecz mieszkańców będzie usługa budowy przydomowych oczyszczalni ścieków. Dokonanie wpłat przez właścicieli nieruchomości będzie obligatoryjnym warunkiem realizacji ww. inwestycji. Z powyższego wynika więc, że kwoty uiszczone przez mieszkańców na poczet wykonania przez Gminę przedmiotowej inwestycji będą stanowić wynagrodzenie, w związku z otrzymaniem którego po stronie Gminy powstanie obowiązek podatkowy.

W tym kontekście, należy stwierdzić, że wpłaty mieszkańców będą pozostawały w bezpośrednim związku z ww. świadczeniem usług, które będą realizowane na rzecz tychże mieszkańców. Wpłaty wnoszone przez osoby fizyczne nie będą pozostawały „w oderwaniu” od czynności, które zostaną wykonane przez Gminę – będzie zachodził bowiem związek pomiędzy dokonywanymi wpłatami, a zobowiązaniem się Wnioskodawcy do wykonania określonych czynności.

Wobec powyższego, skoro Gmina będzie nabywała towary i usługi jako podatnik VAT do działalności gospodarczej celem wykonywania czynności opodatkowanych, to należy uznać, iż w przedmiotowej sprawie będą spełnione przesłanki, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy, warunkujące prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z wydatkami ponoszonymi na realizację przedmiotowej inwestycji w części odsprzedawanej mieszkańcom na podstawie zawartych z nimi umów (w części finansowanej przez mieszkańców).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.