Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1/4512-606/15-2/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-07-23
Teza: W zakresie zwolnienia od podatku czynności udzielania pożyczki.
Słowa kluczowe: pożyczka; zwolnienie; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 15 czerwca 2015 r. (data wpływu 17 czerwca 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku czynności udzielania pożyczki - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 czerwca 2015 r. wpłynął wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku czynności udzielania pożyczki.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna („Wnioskodawca”) prowadzi działalność gospodarczą, koncentrującą się głównie na wynajmie nieruchomości własnych. Wnioskodawca zamierza w przyszłości zaciągnąć pożyczkę od spółki z grupy: H Sp. z o.o., która prowadzi działalność gospodarczą, głównie polegającą na realizacji projektów biurowych, mieszkaniowych i usługowo-handlowych („Pożyczkodawca”).

Pożyczkodawca nie jest natomiast instytucją finansową, ani nie zawarł w swojej umowie spółki informacji, że świadczy usługi pośrednictwa finansowego, jednakże w celu realizacji projektów deweloperskich Pożyczkodawca udziela pożyczek. Pożyczkodawca, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zamierza z własnych środków udzielić pożyczki/pożyczek Wnioskodawcy, a także w przyszłości, potencjalnie innym spółkom, na rozwój ich działalności gospodarczej i realizację projektów na nieruchomościach („Pożyczki”). Na podstawie umów Pożyczek każdorazowy pożyczkobiorca (w tym Wnioskodawca) będzie uprawniony do korzystania z wypłaconych środków pieniężnych, a wynagrodzenie Pożyczkodawcy będzie ustalone w formie odsetek, których wysokość będzie kształtowała się na poziomie rynkowym.

Wnioskodawca oraz Pożyczkobiorca są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

1.  Czy Pożyczki udzielane przez Pożyczkodawcę podlegać będą zwolnieniu z podatku od towarów i usług na mocy art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Zdaniem Wnioskodawcy, udzielanie Pożyczek przez Pożyczkodawcę podlegać będzie zwolnieniu z podatku od towarów i usług („VAT”) zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 Ustawy o VAT.

Zgodnie z przywołanym przepisem, z VAT zwolnione są usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

W obecnym stanie prawnym dla zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 38 Ustawy o VAT nie ma znaczenia czy dane świadczenie może stanowić usługę w rozumieniu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług czy nie. Natomiast dla stwierdzenia czy udzielanie Pożyczek jest „usługą udzielania pożyczek”, o której mowa w Ustawie o VAT, konieczne jest:

1.  ustalenie czy udzielanie Pożyczek stanowi usługę w rozumieniu Ustawy o VAT oraz
2.  ustalenie czy Pożyczkodawca jest podatnikiem VAT z tytułu świadczenia usługi udzielania Pożyczek.

Ad. a)

W myśl art. 5 ust. 1 Ustawy o VAT, opodatkowaniu podlega, m.in. odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 Ustawy o VAT, świadczeniem usług jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, które nie stanowi dostawy towarów.

W przedstawionym stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) udzielanie Pożyczek spełnia warunki cytowanej definicji odpłatnych usług, gdyż:

(i) dochodzi do świadczenia w postaci udostępnienia kapitału pieniężnego (tj. udzielania Pożyczek);

(ii) można zdefiniować beneficjenta świadczenia, którym jest pożyczkobiorca (np. Wnioskodawca) mogący korzystać z kapitału udostępnionego na określony czas;

(iii) świadczenie ma charakter odpłatny, gdyż Pożyczkodawca pobierze wynagrodzenie z tytułu udostępnionego kapitału w formie odsetek;

(iv) nie jest to dostawa towarów.

Powyższe znajduje potwierdzenie, m.in. w interpretacji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 18 czerwca 2010 roku, nr ILPP2/443-448/10-2/AD, zgodnie z którą: „udzielenie pożyczki ma charakter świadczenia wzajemnego, gdzie w ramach odpłatnej umowy zobowiązaniowej jedna ze stron jest bezpośrednim beneficjentem zobowiązania”.

W efekcie, udzielanie Pożyczek stanowi zatem odpłatną usługę w rozumieniu przepisów Ustawy o VAT. Jednocześnie usługa ta korzysta ze zwolnienia z VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 38 Ustawy o VAT.

Ad. b)

Zgodnie z brzmieniem art. 15 ust. 1 Ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Z kolei zgodnie z art. 15 ust. 2 Ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Niewątpliwie, udzielanie Pożyczek będzie dokonywane przez Pożyczkodawcę w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Potwierdza to zresztą przywołany powyżej, określony w umowie spółki Pożyczkodawcy przedmiot działalności, zarobkowy charakter udzielanych pożyczek oraz rynkowe warunki, na jakich będą one udzielane.

Drugorzędne znaczenie ma przy tym to, czy Pożyczkodawca umieścił w swojej umowie spółki informację o tym, że przedmiotem jego działalności jest świadczenie usług finansowych. Należy bowiem zauważyć, że przywołane wyżej przepisy Ustawy o VAT nie odwołują się do klasyfikacji statystycznych i nie warunkują ich zastosowania od przedmiotu działalności podatnika zawartego w jego umowie spółki. Zatem w celu stwierdzenia czy dana czynność jest dokonywana w ramach działalności gospodarczej podatnika, znaczenie ma działalność faktycznie przez niego wykonywana.

Wyrażony powyżej przez Wnioskodawcę pogląd znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 12 listopada 2008 roku, sygn. I SA/Po 829/08) oraz w praktyce organów skarbowych. Przykładowo Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z dnia 14 sierpnia 2007 roku, nr ILPP1/443-41/07-2/BD stwierdził, że: „udzielanie pożyczek przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w związku z jej prowadzeniem, można identyfikować i zaliczać do zawodowej płaszczyzny jednostki, a więc uznać za rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług, nawet gdy te czynności nie znajdują się w jej zakresie przedmiotowym”. Identyczne stanowisko zajął również Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków-Śródmieście w piśmie z dnia 26 czerwca 2007 roku, nr PM/436-3/07/MS. Podobne stanowisko zostało przedstawione, m.in. przez: Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z dnia 24 grudnia 2009 roku, nr ILPP2/443-1522/09-2/EWW; Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji z dnia 4 grudnia 2009 roku, nr ILPB2/436-176/09-5/MK; Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z dnia 13 marca 2009 roku, nr IBPBII/1/436-43/08/MZ; Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 6 marca 2009 roku, nr IPPP2/443-42/09-4/SAP.

Nie bez znaczenia w tym kontekście jest również okoliczność, iż Pożyczkodawca jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym. Jak bowiem potwierdza Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 3 marca 2015 roku, nr IPPP1/4512-162/15-2/AW udzielanie pożyczek przez podatnika VAT spełnia przesłanki uznania tych czynności za podlegające opodatkowaniu, niezależnie od częstotliwości i celu ich udzielania, czy statusu nabywcy (podobne stanowisko zajmuje też m.in. Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z dnia 20 marca 2015 roku, nr IBPP2/443-1315/14/IK).W świetle powyższych argumentów, udzielanie Pożyczek przez Pożyczkodawcę będzie, zdaniem Wnioskodawcy, podlegało opodatkowaniu VAT jako odpłatne świadczenie usług, a przy tym będzie zwolnione z VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 38 Ustawy o VAT (podobne stanowisko wyrażone zostało, m.in. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 13 stycznia 2015 roku, nr IPPP1/443-1246/14-2/AP; Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 17 lipca 2014 roku, nr IPPP1/443-553/14-2/ISZ; Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji z dnia 26 maja 2011 roku, nr ITPP2/443-402/11/AF).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów na terytorium kraju;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Przez towary, w myśl art. 2 pkt 6 ustawy, należy rozumieć rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast z art. 8 ust. 1 ustawy wynika, że przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usługi w rozumieniu art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.

Przepis art. 15 ust. 1 ustawy stanowi, że podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza - zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, koncentrującą się na wynajmie nieruchomości własnych. Wnioskodawca zamierza w przyszłości zaciągnąć pożyczkę od spółki z o.o., która prowadzi działalność gospodarczą, głownie polegającą na realizacji projektów biurowych, mieszkaniowych i usługowo-handlowych. Pożyczkodawca nie jest natomiast instytucją finansową, ani nie zawarł w swojej umowie spółki informacji, że świadczy usługi pośrednictwa finansowego, jednakże w celu realizacji projektów deweloperskich Pożyczkodawca udziela pożyczek. Pożyczkodawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zamierza z własnych środków udzielić pożyczki/pożyczek Wnioskodawcy, a także w przyszłości, potencjalnie innym spółkom na rozwój ich działalności gospodarczej i realizację projektów na nieruchomościach („Pożyczki”). Wynagrodzenie Pożyczkodawcy będzie ustalone w formie odsetek, których wysokość będzie kształtowała się na poziomie rynkowym.

Istota umowy pożyczki została zawarta w art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121). Zgodnie z ww. przepisem, przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

W wyniku spełnienia świadczenia przez dającego pożyczkę, określone przedmioty majątkowe stają się własnością biorącego pożyczkę. Zasilają one jednak tylko czasowo majątek biorącego pożyczkę, który obowiązany jest do zwrotu, tj. do przeniesienia na drugą stronę własności tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego rodzaju.

Czynności polegające na udzielaniu pożyczek pieniężnych podlegających oprocentowaniu stanowią odpłatne świadczenie usług i podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Udzielanie pożyczek przez podatnika podatku od towarów i usług spełnia przesłanki uznania tych czynności za podlegające opodatkowaniu, niezależnie od częstotliwości i celu ich udzielenia, czy statusu nabywcy. Udzielanie bowiem pożyczek przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w związku z jej prowadzeniem, można identyfikować i zaliczać do zawodowej płaszczyzny jednostki, a więc uznać za rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług, nawet gdy te czynności nie znajdują się w jej zakresie przedmiotowym.

W efekcie, udzielenie pożyczki stanowi świadczenie na rzecz innego podmiotu, polegające na udostępnianiu kapitału na wskazany w umowie okres. Czynność udzielenia pożyczki w zamian za wynagrodzenie w postaci odsetek lub prowizji z tytułu korzystania z cudzego kapitału traktowana jest jako świadczenie usług.

Na mocy art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Jak stanowi art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i ust. 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednakże zarówno w treści ustawy, jak i przepisach wykonawczych, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi, bądź zwolnienie od podatku. Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone między innymi w art. 43 ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy, zwolnione są od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

Z treści art. 43 ust. 13 ustawy wynika, że zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41.

Przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41 (art. 43 ust. 14 ustawy).

Zgodnie z art. 43 ust. 15 ustawy - zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13, nie mają zastosowania do:

*   czynności ściągania długów, w tym factoringu;

*   usług doradztwa;

*   usług w zakresie leasingu.

Z uwagi na powyższe przepisy oraz okoliczności sprawy, stwierdzić należy, że udzielenie przez Spółkę z o.o. pożyczki na rzecz Wnioskodawcy jako odpłatne świadczenie usług, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, będzie stanowiło czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, jednak z uwagi na fakt, że powyższa usługa mieści się w zakresie czynności, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy – korzystać będzie ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie tego przepisu.

Jednocześnie wskazać należy, że w zakresie dotyczącym opodatkowania umowy pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.