Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4014.372.2021.1.ŁSZ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-11-24
Teza: należy stwierdzić, że skoro zawarcie umowy cash poolingu nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych a czynności tego typu nie można zakwalifikować, jako umowy pożyczki czy też innej czynności tym katalogiem objętej, to tym samym – z powyższych przyczyn – czynności dokonywane w ramach umowy cash poolingu dotyczące zarządzania wspólną płynnością finansową nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych; nie mieszczą się bowiem w katalogu czynności ściśle wymienionych jako podlegające opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zatem kompleksowa usługa zarządzania płynnością finansową (umowa cash poolingu), do której przystąpili Zainteresowani oraz świadczone w jej ramach czynności nie podlegają i nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: cash pooling; umowa; umowa-umowa nienazwana
Zagadnienia: Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania -Czynności podlegające opodatkowaniu
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1

**INTERPRETACJA INDYWIDUALNA**

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 i art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Zainteresowanych przedstawione we wniosku z 24 września 2021 r. (data wpływu 24 września 2021 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy cash poolingu – **jest prawidłowe.**

**UZASADNIENIE**

W dniu 24 września 2021 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie opodatkowania umowy cash poolingu.

**We wniosku** **przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe:**

Zainteresowani, to polskie spółki prawa handlowego, zarejestrowane w Polsce dla celów podatku od towarów i usług, natomiast E. posiada siedzibę w H., jest holenderskim rezydentem podatkowym i nie posiada w Polsce siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. E. prowadzi działalność finansową, polegającą między innymi na udzielaniu i zaciąganiu pożyczek zarówno od podmiotów powiązanych, jak i niepowiązanych oraz uczestniczy w różnych strukturach łączenia środków pieniężnych w ramach Grupy a także zajmuje się działalnością holdingową, w tym świadczy usługi wsparcia podmiotom z Grupy, w tym usługi zarządzania finansami i usługi typu treasury. E. posiada 100% lub ponad 50% udziałów Zainteresowanych.

Zawarcie umowy o cash pooling z Bankiem - umowa TBA.

Podmioty z Grupy mają możliwość przystąpienia do nowego modelu finansowania, jakim będzie system cash pool tworzony we współpracy z grupą kapitałową Banku. W tym celu zostanie zawarta wielostronna umowa pn. „Target Balancing Agreement” (dalej: „TBA”), której przedmiotem będzie świadczenie usług kompleksowego zarządzania wspólną płynnością finansową podmiotów z Grupy, tj. tzw. cash pooling. Celem systemu cash pool będzie zwiększenie efektywności zarządzania środkami finansowymi podmiotów z Grupy poprzez optymalne wykorzystanie i zarządzanie nadwyżkami środków pieniężnych.

Umowa TBA zostanie zawarta pomiędzy:

1) E. jako Agentem po stronie klienta - Agent (Customer),

2) poszczególnymi spółkami z Grupy jako Uczestnikami (w tym charakterze do TBA przystąpią Zainteresowani).

3) C. z siedzibą w H. jako Agentem po stronie Banku - „C. Agent” oraz oddziałami C. lub bankami z grupy C. z siedzibą w różnych krajach - „C. Entities”.

Zgodnie z TBA, struktura cash poolingowa jest ustalana pomiędzy E. jako Agentem po stronie klienta oraz C. z siedzibą w H. jako Agentem po stronie banku. E. jako Agent działa w tym zakresie w imieniu swoim oraz pozostałych uczestników systemu cash pool z Grupy, a C. jako Agent działa w imieniu swoim oraz pozostałych podmiotów z grupy C., które będą pełniły analogiczne funkcje jak C. z siedzibą w H. – w dalszej części wniosku każdy podmiot działający ze strony grupy C. w ramach systemu cash pool będzie zwany „Bankiem”.

E. jako Agent pełni funkcję strony reprezentującej wszystkich uczestników cash poolingu przed Bankiem. Na podstawie postanowień umowy TBA, każdy uczestnik upoważni bowiem Agenta do wykonywania wszelkich czynności, które są niezbędne do realizacji umowy TBA (m.in. do przystępowania do umowy, zmiany jej treści, rozwiązania).

Umowy uzupełniające TBA pomiędzy Agentem a uczestnikami - umowy MCFA.

Oprócz TBA, poszczególne podmioty z grupy E. będą zawierały pomiędzy sobą wzajemne umowy stanowiące prawne podstawy przekazywania środków w ramach systemu cash pool, pn. „Multi Credit Facility Agreement” (dalej: „MCFA”).

Co do zasady umowa MCFA będzie zawarta pomiędzy każdym z uczestników z Grupy a E. jako Agentem. Przedmiotem MCFA jest ustalenie następujących kwestii w związku z przystąpieniem do systemu cash pool regulowanego wielostronnym kontraktem TBA:

1) jaka jest maksymalna kwota środków, jakie dany uczestnik może otrzymać w ramach systemu cash pooling od Agenta (E.) oraz jaka jest maksymalna pula środków, jakie dany uczestnik może przekazać w ramach systemu cash pooling do Agenta (E.); jest to określone jako udzielenie sobie wzajemnie przez strony MCFA, tj. Agenta oraz uczestnika, „linii kredytowej” („credit facility”) do określonej kwoty;

2) zgoda na automatyczne przekazywanie środków uczestnika Agentowi jeśli rachunek uczestnika wykazuje saldo dodatnie oraz zgoda na automatyczne otrzymywanie środków przez uczestnika od Agenta jeśli rachunek uczestnika wykazuje saldo ujemne; jest to określone w ten sposób, że saldo ujemne na rachunku bankowym uczestnika jest równoznaczne z „żądaniem” skorzystania z „linii kredytowej” zapewnianej przez Agenta – do wysokości ujemnego salda; z kolei saldo dodatnie na rachunku bankowym uczestnika jest równoznaczne z „żądaniem” skorzystania z „linii kredytowej” udostępnianej przez uczestnika na rzecz Agenta – do wysokości dodatniego salda na rachunku uczestnika; omawiane „żądania” (czyli innymi słowy określone saldo na rachunku) będą ustalane na koniec każdego dnia roboczego automatycznie przez Bank, który dokona odpowiedniego przelewu – z rachunku uczestnika na konto cash poolingowe Agenta („Subkonto Agenta”) lub w odwrotną stronę; przy czym w przypadku MCFA pomiędzy E. sp. z o.o. a E., środki będą przekazywane do E. jeżeli i w zakresie w jakim saldo na rachunku E. sp. z o.o. przekroczy 5 mln zł (ustalenia w zakresie tego progu jak również limitów w ramach których środki będą przekazywane mogą ulegać zmianie w trakcie funkcjonowania systemu cash pool);

3) finansowanie na rzecz uczestnika nie będzie realizowane w sytuacji, w której przekroczony zostanie ustalony przez Agenta limit „linii kredytowej” i odwrotnie – Agent nie pobierze środków z dodatniego salda, jeśli spowodowałoby to przekroczenie limitu „linii kredytowej” ustalonego przez uczestnika w umowie MCFA;

4) postanowienie, zgodnie z którym wyżej opisane wzajemne „żądania” skorzystania z „linii kredytowej” są kompensowane ze sobą, tzn. przekazanie środków z dodatniego salda uczestnika powoduje, że do tej samej wysokości wygasa jego zobowiązanie z tytułu wcześniejszego otrzymania od Agenta środków na pokrycie ujemnego salda uczestnika i w tym zakresie „odnawia się” ustalony limit „linii kredytowej”; i odwrotnie, jeśli Agent otrzymał środki z salda dodatniego uczestnika, to zobowiązanie do ich zwrotu wygasa w momencie, kiedy uczestnik otrzyma środki od Agenta na pokrycie salda ujemnego w swoim rachunku (do wysokości kwoty niższej);

5) jaka jest stopa procentowa odsetek, jakie dany uczestnik ma otrzymać z tytułu przekazania środków Agentowi oraz jaka jest stopa procentowa odsetek, jakie dany uczestnik ma zapłacić z tytułu korzystania ze środków otrzymanych od Agenta (stopy procentowe są różne dla poszczególnych podmiotów w poszczególnych umowach MCFA, ponieważ zostały określone

zgodnie z zasadami cen transferowych); wartość odsetek stanowić będzie sumę odpowiedniego wskaźnika WIBOR oraz ustalonej marży;

6) jaki jest numer rachunku bankowego do wzajemnych rozliczeń;

7) umowy MCFA nie przewidują wynagrodzenia dla drugiej strony umowy (innego niż odsetki).

W ramach systemu cash poolling wszystkie przelewy będą dokonywane pomiędzy rachunkiem danego uczestnika a kontem cash poolingowym E. jako Agenta – tzn. dodatnie saldo na rachunku uczestnika będzie przekazywane na Subkonto Agenta, a ujemne saldo na rachunku uczestnika będzie pokrywane ze środków z Subkonta Agenta (z zastrzeżeniem specyfiki umów zwartych przez polskie spółki z Grupy).

W przypadku wykazania nadwyżki finansowej (dodatniego salda na rachunku) uczestnika, uczestnik ten otrzyma od Agenta wynagrodzenie w postaci odsetek według stopy procentowej ustalonej w wiążącej go umowie MCFA. Z kolei wykazanie niedoboru finansowego (ujemnego salda na rachunku) będzie wiązało się z koniecznością zapłaty przez danego uczestnika Agentowi odsetek za środki otrzymane na pokrycie tego niedoboru – zgodnie ze stopą procentową ustaloną w wiążącej danego uczestnika umowie MCFA.

Umowy MCFA zawarte przez spółki polskie.

Spośród spółek z siedzibą w Polsce, umowę MCFA z E. zawrze tylko E. sp. z o.o. Natomiast O. sp. z o.o. zawrze umowę MCFA z E. sp. z o.o. oraz M. sp. z o.o. zawrze umowę MCFA z E. sp. z o.o. Spółki z siedzibą w Polsce planują, że będą uczestniczyły w cash poolingu w ten sposób, że E. sp. z o.o. będzie konsolidował salda wszystkich 3 spółek polskich – tj. E. sp. z o.o., O. sp. z o.o., M. sp. z o.o. Jeżeli saldo środków przekazanych E. sp. z o.o. przez O. sp. z o.o., M. sp. z o.o. oraz środków własnych E. sp. z o.o. przekazanych na konto E. sp. z o.o. („Subkonto Techniczne”) będzie dodatnie (i w zakresie w jakim przekroczy 5 mln zł) E. sp. z o.o. przekaże środki E. na podstawie łączącej go z nią umowy MCFA. Jeżeli saldo to miałoby być ujemne E. sp. z o.o. uzyska środki na pokrycie niedoboru od E. – również w ramach łączącej go z nią umowy MCFA. Matryca umów MCFA zawartych przez spółki polskie z Grupy będzie wyglądać następująco:

1) E. sp. z o.o. będzie mieć zawartą umowę MCFA z E., na mocy której E. pełni funkcję Agenta, a E. sp. z o.o. Uczestnika;

2) analogiczne umowy MCFA E. sp. z o.o. będzie mieć zawarte z O. sp. z o.o. oraz z M. sp. z o.o. – w tych umowach E. sp. z o.o. przyjmie rolę taką, jaką w umowach MCFA co do zasady przyjmuje E. będący Agentem, a O. sp. z o.o. oraz M. sp. z o.o. będą w roli Uczestników;

3) O. sp. z o.o., M. sp. z o.o. oraz E. sp. z o.o. w omawianej strukturze cash poolingu będą posiadali rachunki bankowe w walucie polskiej założone w Banku, z których salda będą uwzględniane w strukturze cash poolingowej; w wyjątkowej pozycji znajdzie się tu E. sp. z o.o., która będzie posiadała dwa rachunki bankowe – jeden funkcjonujący jako konto cash poolingowe do konsolidacji sald E. sp. z o.o. („Subkonto Techniczne”), O. sp. z o.o. oraz M. sp. z o.o., a drugi jako rachunek bankowy „typowego” Uczestnika z którego dodatnie lub ujemne saldo, w ramach ustalonego w umowie MCFA limitu, będzie konsolidowane na subkoncie cash poolingowym; subkonto cash poolingowe E. sp. z o.o. będzie dedykowane do dokonywania konsolidacji i przelewów związanych ze strukturą cash poolingu zarówno w stosunku do E., jak i w stosunku do O. sp. z o.o. i M. sp. z o.o.;

4) salda z rachunków O. sp. z o.o., M. sp. z o.o. oraz E. sp. z o.o. będą sumowane na Subkoncie Technicznym E. sp. z o.o. (na mocy umów MCFA zawartych pomiędzy E. sp. z o.o. a O. sp. z o.o. i E. sp. z o.o. a M. sp. z o.o.);

5) stosownie do tego, czy sumaryczne saldo będzie dodatnie (i przekroczy ustalony próg), czy ujemne, znajdą zastosowanie automatycznie postanowienia umowy MCFA zawartej pomiędzy E. sp. z o.o. a E. – to oznacza, że na koniec każdego dnia roboczego dodatnie saldo (jeżeli i w zakresie, w jakim przekroczy ustalony próg) będzie przekazywane na rzecz E., a ujemne saldo będzie pokrywane ze środków z rachunku cash poolingowego E.;

6) poszczególni Uczestnicy systemu otrzymają odsetki od środków przekazanych drugiej stronie umowy MCFA wg stóp procentowych ustalonych w tych umowach;

7) ze względu na różnice w oprocentowaniu środków w poszczególnych umowach MCFA, może wystąpić sytuacja, w której oprocentowanie środków przekazanych przez E. sp. z o.o. Agentowi będzie wyższe niż oprocentowanie środków przekazanych E. sp. z o.o. przez O. sp. z o.o. bądź M. sp. z o.o.. W takiej sytuacji, jeżeli E. sp. z o.o. będzie przekazywał Agentowi własne środki obejmujące również środki otrzymane wcześniej od O. sp. z o.o. bądź M. sp. z o.o., E. sp. z o.o. może osiągnąć zysk. Analogicznie, E. sp. z o.o. może osiągnąć zysk, jeżeli oprocentowanie środków uzyskanych przez E. sp. z o.o. od E. byłoby niższe niż oprocentowanie środków przekazywanych przez E. sp. z o.o. O. sp. z o.o. i M. sp. z o.o.;

8) umowy MCFA nie przewidują wynagrodzenia dla drugiej strony umowy (innego niż odsetki).

Oprócz omawianych dodatkowych obowiązków/uprawnień związanych z konsolidacją sald spółek O. sp. z o.o. i M. sp. z o.o., E. sp. z o.o. będzie posiadała identyczne prawa i obowiązki jak pozostali Uczestnicy – tj. w przypadku, w którym po stronie E. sp. z o.o. powstanie niedobór finansowy, będzie ona uprawniona do otrzymania od E. z Subkonta Agenta finansowania, za co E. sp. z o.o. poniesie koszt odsetek. Podobnie w przypadku, w którym E. sp. z o.o. wygeneruje nadwyżkę finansową, będzie ona automatycznie konsolidowana na Subkoncie Technicznym E. sp. z o.o., a następnie będzie przekazywana do E., za co E. sp. z o.o. otrzyma odsetki.

Zapłata odsetek będzie następowała zgodnie z zawartymi umowami MCFA, tj. pomiędzy:

• E. sp. z o.o. a E.,

• E. sp. z o.o. a O. sp. z o.o.,

• E. sp. z o.o. a M. sp. z o.o.

Niezależnie od tego, że E., E. sp. z o.o., O. sp. z o.o. i M. sp. z o.o. będą wszystkie stronami TBA regulującej techniczną stroną funkcjonowania systemu cash pooling, w tym zerowanie/przenoszenie sald, z perspektywy prawnej relacje pomiędzy podmiotami związane z przekazywaniem środków będą dwustronne - zgodnie z postanowieniami MCFA. W szczególności, obowiązek pokrycia ujemnego salda/przekazania salda dodatniego w ramach limitu ustalonego w MCFA a także wierzytelność/zobowiązanie – tak w zakresie przekazanych środków (kapitału) jak i odsetek będzie istnieć pomiędzy O. sp. z o.o. a E. sp. z o.o., M. sp. z o.o. a E. sp. z o.o. oraz E. sp. z o.o. a E.. Żadne odsetki nie będą należne E. od M. sp. z o.o. i O. sp. z o.o. bądź M. sp. z o.o. i O. sp. z o.o. od E. Dodatkowo w umowie MCFA pomiędzy E. sp. z o.o. a E. wskazane jest, że ta ostatnia będzie udzielać E. sp. z o.o. ewentualnego finansowania z własnych środków.

Możliwe, że w przyszłości do systemu łączenia środków pieniężnych jako kolejni uczestnicy dołączą bezpośrednie spółki zależne Euroklimat lub jakiegokolwiek innego uczestnika z siedzibą w Polsce.

Rola Banku i czynności wykonywane przez Uczestników.

System cash poolingu będzie miał charakter tzw. cash poolingu rzeczywistego (ang. zero-balancing cash pooling), co oznacza, że pomiędzy rachunkami O. sp. z o.o., M. sp. z o.o., E. sp. z o.o. oraz E. będą następowały rzeczywiste przelewy środków pieniężnych.

Wszystkie opisane powyżej aspekty funkcjonowania włączonych do cash poolingu rachunków bankowych O. sp. z o.o., M. sp. z o.o., E. sp. z o.o. oraz E. oraz subkont cash poolingowych E. sp. z o.o. i E. (Subkonto Techniczne E. sp. z o.o., Subkonto Agenta należące do E.) wykonywane będą przez Bank na podstawie zawartej umowy TBA (tj. w szczególności obsługa i utrzymanie rachunków, techniczna realizacja przepływów finansowych pomiędzy rachunkami bankowymi).

Zatem pomimo zawarcia poszczególnych umów MCFA, wszystkie przelewy będą dokonywane automatycznie przez Bank na mocy umowy TBA. To oznacza, że w ramach uzgodnionych limitów podmioty będące stronami umów MCFA nie mogą zadecydować np. o nieprzekazywaniu środków z rachunku do systemu cash pool ani nie mogą zadecydować o niekorzystaniu ze środków z systemu cash pool w przypadku ujemnego salda (dotyczy to także sytuacji E. sp. z o.o., O. sp. z o.o., M. sp. z o.o.). Bank automatycznie na koniec każdego dnia roboczego dokona odpowiednich przelewów stosownie do tego, czy na koniec dnia rachunek Uczestnika wykazywał saldo dodatnie czy ujemne (i czy saldo przekraczało ustalony próg).

Bank również dokona obliczenia salda dla każdego Uczestnika (tj. różnicy pomiędzy kwotami, jakie przekazał, a kwotami, jakie otrzymał), w tym dla E., E. sp. z o.o., O. sp. z o.o., M. sp. z o.o.

Bank obliczy również odsetki należne każdemu z Uczestników oraz należne od każdego z Uczestników z tytułu uczestnictwa w systemie cash pooling (z tytułu środków przekazanych lub otrzymanych od drugiej strony umowy MCFA). Dotyczy to również odsetek od dodatnich lub ujemnych sald na rachunkach E. sp. z o.o., O.sp. z o.o. oraz M. sp. z o.o., a także dodatniego lub ujemnego salda na Subkoncie Technicznym E. sp. z o.o.

Zatem także posiadane przez E. sp. z o.o. Subkonto Techniczne będzie służyło do dokonywania przez Bank automatycznych przelewów pieniężnych uzależnionych od nadwyżek/niedoborów finansowych generowanych z rachunków O. sp. z o.o., M. sp. z o.o. oraz E. sp. z o.o., które to rachunki również będą przedmiotem automatycznych przelewów generowanych przez Bank. E. sp. z o.o. nie będzie swobodnie dysponować środkami znajdującymi się na Subkoncie Technicznym, ponieważ konsolidacja stanów rachunków O. sp. z o.o., M. sp. z o.o. oraz E. sp. z o.o. odbędzie się automatycznie (będzie zrobiona przez Bank), a wynik tej operacji pojawi się na Subkoncie Technicznym E. sp. z o.o.. Środki skonsolidowane na tym Subkoncie Technicznym będą automatycznie przekazywane do E. w przypadku salda dodatniego, a w przypadku salda ujemnego na to Subkonto Techniczne będą automatycznie przekazywane środki od E.

Z praktycznego punktu widzenia i w pewnym uproszczeniu (z perspektywy polskich spółek Grupy) umowy TBA oraz MCFA tworzą system zarządzania płynnością (cash pool) w ramach którego funkcjonuje lokalny podsystem zarządzania płynnością. W ramach tego lokalnego podsystemu salda konsolidowane są na poziomie E. sp. z o.o. (z perspektywy prawnej środki uzyskane przez E. sp. z o.o. od O. sp. z o.o. i M. sp. z o.o. stają się środkami E. sp. z o.o.), która może przekazywać dalej środki do E. (w ramach całościowego grupowego systemu zarządzania płynnością). W przypadku niedoboru środków u E. sp. z o.o. (w ramach lokalnego podsystem zarządzania płynnością), E. sp. z o.o. może zaś otrzymać środki od E. (z perspektywy prawnej środki te staną się środkami E. sp. z o.o., którymi będzie ona mogła dysponować również w ramach lokalnego podsystemu).

**W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:**

Czy w ramach opisanego powyżej systemu cash pool którykolwiek z Zainteresowanych, dokonuje (będzie dokonywał) czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

**Zdaniem Zainteresowanych**, w ramach opisanego powyżej systemu cash pool żaden z zaangażowanych podmiotów, Zainteresowanych nie dokonuje (nie będzie dokonywał) czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych - podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

• umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,

• umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,

• umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,

• umowy dożywocia,

• umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,

• ustanowienie hipoteki,

• ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,

• umowy depozytu nieprawidłowego,

• umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Charakterystycznym dla zakresu opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych jest zamknięty katalog czynności i zdarzeń, które są opodatkowane tym podatkiem – opodatkowane podatkiem od czynności cywilnoprawnych są tylko czynności enumeratywnie i wprost wskazane w przytoczonym wyżej przepisie. Oznacza to, że czynności niewymienione w ustawowym katalogu nie podlegają opodatkowaniu nawet, gdy wywołują skutki w sferze gospodarczej takie same bądź podobne do tych, które zostały w nim wyliczone.

W kontekście wniosku należy wskazać, że zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie zawiera umowy dotyczącej zarządzania płynnością (cash pool). Umowa (system, struktura) zarządzania płynnością stanowi przede wszystkim sposób gospodarowania wolnymi środkami (w tym konsolidowania sald) i nie wyczerpuje istotnych znamion umowy pożyczki bądź depozytu nieprawidłowego.

Umowa taka – choćby zawierała w sobie elementy właściwe dla umowy pożyczki bądź depozytu nieprawidłowego nie podlega więc opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Dotyczy to również poszczególnych operacji wykonywanych w ramach takiej umowy (z uwagi na swoisty i kompleksowy charakter umów dotyczących zarządzania płynnością nie jest zasadne odrębne rozpatrywanie takich operacji w oderwaniu od całokształtu umowy/umów).

W konsekwencji, system zarządzania płynnością (cash pool) będący przedmiotem wniosku, a konstytuowany umowami nienazwanymi TBA i MCFA jako niewymieniony wprost w zamkniętym katalogu czynności podlegających opodatkowaniem podatkiem od czynności cywilnoprawnych i niewyczerpujący istotnych znamion umowy pożyczki bądź depozytu nieprawidłowego nie podlega (nie będzie podlegać) opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W ramach opisanego powyżej systemu cash pool żaden z zaangażowanych Zainteresowanych nie dokonuje (nie będzie dokonywał) więc czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych**.**

Na potwierdzenie swojego stanowiska Zainteresowani przytoczyli przykładowe interpretacje indywidualne Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

**W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Zainteresowanych w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.**

Przepis art. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 815 ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust.1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi podlegają następujące czynności:

a) umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,

b) umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,

c) (uchylona),

d) umowy darowizny - w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,

e) umowy dożywocia,

f) umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności - w części dotyczącej spłat lub dopłat,

g) (uchylona),

h) ustanowienie hipoteki,

i) ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,

j) umowy depozytu nieprawidłowego,

k) umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają również zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Należy stwierdzić, że umowa cash poolingu pozostaje umową nienazwaną. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2020 r. poz. 1740 ze zm.) – w księdze trzeciej zobowiązania – nie zawiera przepisów odnoszących się do tego typu umowy.

Umowa cash poolingu jest najbardziej zbliżona swą konstrukcją do umowy pożyczki wymienionej w katalogu określonym w art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Jednakże nie jest taką umową, bowiem w myśl art. 720 § 1 ustawy Kodeks cywilny, dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy lub tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Przedstawiona we wniosku konstrukcja umowy cash poolingu, jako sposobu zarządzania płynnością finansową uczestniczących podmiotów, pomimo zawierania w sobie pewnych elementów pożyczki, nie wyczerpuje istotnych jej znamion. Cash pooling polega na umożliwieniu lepszej gospodarki finansowej grupy kapitałowej. Dzięki tej usłudze można skompensować niedobory środków podmiotów należących do danej grupy nadwyżkami innych podmiotów należących do tej samej grupy oraz korzystnie zagospodarować nadwyżkę środków. W przypadku cash poolingu mamy do czynienia z trzema przynajmniej podmiotami, a mianowicie: podmiotem posiadającym wolne środki finansowe, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz podmiotem występującym w roli pośrednika działającego we własnym imieniu.

Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot. Uczestnik cash poolingu posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tak samo uczestnik, który posiada niedobory nie wie, środkami którego podmiotu zostaną one zniwelowane. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest – co do zasady – rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników cash poolingu lub też rachunek któregoś z uczestników, który posiada saldo dodatnie.

Przedstawiona we wniosku konstrukcja cash poolingu, jako sposobu gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestników niewątpliwie zawiera w sobie pewne elementy kredytowania jednych podmiotów przez drugie. Nie sposób jednak uznać, że wyczerpuje ona wszystkie elementy przedmiotowo istotne dla umowy pożyczki.

Czynności tego typu nie można wobec tego uznać jako umowy pożyczki.

Umowa cash poolingu jest też zbliżona swą konstrukcją do umowy depozytu nieprawidłowego. Nie stanowi jednakże umowy depozytu nieprawidłowego, gdyż nie spełnia jego warunków. Zgodnie z art. 845 Kodeksu cywilnego, przez depozyt nieprawidłowy rozumieć należy umowę, zgodnie z którą przechowawca może rozporządzać oddanymi na przechowanie pieniędzmi lub innymi rzeczami oznaczonymi tylko co do gatunku. Do tego rodzaju umów stosuje się przepisy o pożyczce. Czas i miejsce zwrotu określają przepisy o przechowaniu. Umowa cash poolingu nie wyczerpuje zatem znamion instytucji depozytu nieprawidłowego.

W związku z powyższym, należy stwierdzić, że skoro zawarcie umowy cash poolingu nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych a czynności tego typu nie można zakwalifikować, jako umowy pożyczki czy też innej czynności tym katalogiem objętej, to tym samym – z powyższych przyczyn – czynności dokonywane w ramach umowy cash poolingu dotyczące zarządzania wspólną płynnością finansową nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych; nie mieszczą się bowiem w katalogu czynności ściśle wymienionych jako podlegające opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zatem kompleksowa usługa zarządzania płynnością finansową (umowa cash poolingu), do której przystąpili Zainteresowani oraz świadczone w jej ramach czynności nie podlegają i nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Wobec powyższego stanowisko Zainteresowanych należało uznać za **prawidłowe**.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Zainteresowanych i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, a także zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Zainteresowanych i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem podanym przez Zainteresowanych w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Zainteresowanemu będącemu stroną postępowania (art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325).

Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.