Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP3/443-284/08/AB
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-04-29
Teza: Opodatkowanie przekształcenia lokatorskiego prawa do lokalu w prawo odrębnej własności gdy pierwsze ustanowienie lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego nastąpiło po 1 maja 2004 r.
Słowa kluczowe: lokal-lokal mieszkalny; przekształcanie-przekształcenie prawa-przekształcenie prawa lokatorskiego w prawo własności; spółdzielnie-spółdzielnie mieszkaniowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XIII-Rozdział 2-art. 153

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółdzielni Mieszkaniowej, przedstawione we wniosku z dnia 24 stycznia 2008 r. (data wpływu 31 stycznia 2008 r.), uzupełnionym pismami z dnia 27 marca 2008 r. (data wpływu), z dnia 15 kwietnia 2008 r. (data wpływu), oraz pismem z dnia 18 kwietnia 2008 r. (data wpływu 24 kwietnia 2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie opodatkowania przekształcenia lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w prawo odrębnej własności - **jest nieprawidłowe.**

**

UZASADNIENIE

W dniu 31 stycznia 2008 r. został złożony ww. wniosek, uzupełniony pismami z dnia 27 marca 2008 r. z dnia 15 kwietnia 2008 r. oraz z dnia 18 kwietnia 2008 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie opodatkowania przekształcenia lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w prawo odrębnej własności.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Spółdzielnia realizuje wnioski członków posiadających lokatorskie prawa do lokali mieszkalnych o przeniesienie własności tych lokali na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Wnioski te dotyczą m.in. następującej sytuacji: Budynek został wybudowany przy pomocy państwa i oddany do użytku w 1987 r. W wyniku adaptacji pomieszczeń po pralni i suszarni w tym budynku w dniu 14 kwietnia 2004 r. nastąpił protokolarny odbiór nowego mieszkania, a ustanowienie po raz pierwszy lokatorskiego prawa do tego lokalu nastąpiło 21 września 2004 r. Przy ustanawianiu prawa do lokalu lokator został zobowiązany do wniesienia wkładu mieszkaniowego. W roku bieżącym został złożony do Spółdzielni wniosek o przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa w odrębną własność.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy w związku z treścią art. 12 ust. 1 pkt 1, 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych istnieją podstawy do żądania od członka ubiegającego się o przeniesieniu własności spłaty brakującej części wkładu powiększonego o kwotę należnego podatku VAT, a to na podstawie art. 29 ust. 1, 6, 8 ustawy o podatku od towarów i usług?
2.  W jaki sposób spółdzielnia ma ustalić podstawę opodatkowania w sytuacjach o których mowa w art. 29 ust. 8 ustawy o VAT, a to wobec treści art. 2 ust. 4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wartość rynkową określa rzeczoznawca majątkowy na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami a według art. 11 ust 21 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych wartość rynkowa lokalu nie może być wyższa od kwoty jaką spółdzielnia uzyska od osoby obejmującej lokal na podstawie przetargu przeprowadzonego przez spółdzielnię?
3.  Czy art. 153 ust. 2 ustawy o VAT dotyczy każdego lokalu zasiedlonego po raz pierwszy przed 1 maja 2004 r., a również lokalu zasiedlonego po raz kolejny na podstawie prawa ustanowionego po 1 maja 2004 r.?
4.  Czy art. 153 ust. 2 ustawy o VAT dotyczy również małżonka, któremu przypadło prawo do lokalu z chwilą śmierci małżonka, któremu przypadło prawo do lokalu z chwilą śmierci małżonka?

Zdaniem Wnioskodawcy ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych zobowiązuje członka tylko do spłaty nominalnej kwoty umorzenia kredytu. Ponadto Spółdzielnia nie jest uprawniona do ustalania wartości rynkowej lokalu. Wobec czego art. 29 ust. 6, 8 ustawy o VAT pozostaje w sprzeczności z ustawą o spółdzielniach mieszkaniowych i nie może być stosowany. Spółdzielnia stoi na stanowisku, że zgodnie z art. 153 ust. 2 ustawy o VAT nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT czynności przenoszenia na własność lokali mieszkalnych zajmowanych na podstawie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalów ustanowionych przed 1 maja 2004 r. jak i po 1 maja 2004 r. jeśli budynki w których znajdują się te lokale oddane zostały do eksploatacji i były po raz pierwszy zasiedlone przed 1 maja 2004 r.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt. 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego.

Zasady zawierania z członkiem spółdzielni mieszkaniowej umowy o przekształcenie lokatorskiego prawa do lokalu w odrębną własność określają przepisy art. 12 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.).

Z brzmienia art. 12 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że na pisemne żądanie członka, któremu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielnia jest obowiązana zawrzeć z tym członkiem umowę przeniesienia własności lokalu po dokonaniu przez niego:

1.  spłaty przypadającej na jego lokal części kosztów budowy będących zobowiązaniami spółdzielni, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, w tym w szczególności odpowiedniej części zadłużenia kredytowego wraz z odsetkami z zastrzeżeniem pkt 2,
2.  spłaty nominalnej kwoty umorzenia kredytu lub dotacji w części przypadającej na jego lokal, o ile spółdzielnia skorzystała z pomocy podlegającej odprowadzeniu do budżetu państwa uzyskanej ze środków publicznych lub z innych środków,
3.  spłata zadłużenia z tytułu opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1.

Spółdzielnia mieszkaniowa zawiera umowę, o której mowa w ust. 1, w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku przez osobę uprawnioną, chyba że nieruchomość posiada nieuregulowany stan prawny w rozumieniu art. 113 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami lub spółdzielni nie przysługiwało prawo własności lub użytkowania wieczystego gruntu, na którym wybudowała sama budynek lub wybudowali go jej poprzednicy prawni.

Zgodnie z art. 19 ust. 13 pkt 10 lit. a ww. ustawy - obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania całości lub części wkładu budowlanego lub mieszkaniowego, nie później jednak niż z chwilą ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego lub ustanowienia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, lub przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, lub ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, lub wydania albo przeniesienia własności lokalu lub własności domów jednorodzinnych w przypadku czynności ustanowienia na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego lub ustanowienia na rzecz członka spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, lub ustanowienia na rzecz członka odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, lub przeniesienia własności lokalu w rozumieniu przepisów o spółdzielniach mieszkaniowych. Ponadto art. 19 ust. 15 cyt. ustawy stanowi, iż w przypadkach określonych w ust. 10, 13 pkt 2-5 i 7-10 otrzymane części zapłaty (ceny) lub części wkładu budowlanego i mieszkaniowego powoduje powstanie obowiązku podatkowego w tej części.

W myśl art. 29 ust. 1 ww. ustawy podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Według art. 29 ust. 6 cyt. ustawy w przypadku czynności, o których mowa w art. 19 ust. 13 pkt 10, jako kwotę należną o której mowa w ust. 1 przyjmuje się wartość należnego wkładu budowlanego albo wkładu mieszkaniowego, pomniejszoną o kwotę należnego podatku. Do wniesienia wkładu w formie innej niż pieniężna przepis ust. 10 stosuje się odpowiednio. W przypadku gdy część wkładu budowlanego lub mieszkaniowego została sfinansowana z zaciągniętego przez spółdzielnię mieszkaniową kredytu na sfinansowanie kosztów budowy, podstawę opodatkowania powiększa się o kwotę kredytu, w części przypadającej na dany lokal.

Stosownie do ust. 7 powołanego przepisu do podstawy opodatkowania, o której mowa w ust. 6, wlicza się również inne opłaty wnoszone przez członków spółdzielni, które nie są wkładami budowlanymi lub mieszkaniowymi, wynikające z uczestnictwa członków spółdzielni w zobowiązaniach spółdzielni związanych z budową lub wynikające z ostatecznego rozliczenia kosztów budowy - zgodnie z postanowieniami statutu. Zgodnie z przepisami art. 29 ust. 8 ww. ustawy jeżeli w okresie 5 lat ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego jest zawierana umowa o przekształcenie przysługującego członkowi prawa na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu lub ustanowienie w miejsce Rego prawa odrębnej własności lokalu, podstawą opodatkowania jest różnica między wartością rynkową lokalu a wartością zwaloryzowanego wkładu mieszkaniowego, pomniejszona o kwotę podatku.

Natomiast w myśl art. 153 ust. 2 ww. ustawy - przepisów ustawy nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 29 ust. 8, jeżeli ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz zasiedlenie tego lokalu nastąpiło przed dniem 1 maja 2004 r. Powołany przepis wyłącza spod działania ustawy o podatku od towarów i usług przekształcenie praw lokatorskich w prawo własności, jeżeli łącznie zostały spełnione następujące warunki, a mianowicie gdy od pierwszego ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu upłynęło 5 lat oraz ustanowienie tego prawa do lokalu mieszkalnego oraz pierwsze zasiedlenie tego lokalu nastąpiło przed 1 maja 2004 r.

Zatem przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego w prawo odrębnej własności na rzecz członków Spółdzielni, którzy nabyli to prawo przed dniem 1 maja 2004 r. i zasiedlili lokal przed tą datą - nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega więc dokonane w okresie 5 lat od ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego ustanowienie w miejsce tego prawa odrębnej własności lokalu jeżeli ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego oraz zasiedlenie tego lokalu nastąpiło po raz pierwszy po 1 maja 2004 r.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy - zwalnia się od podatku dostawę obiektów budownictwa mieszkaniowego lub ich części, z wyjątkiem obiektów i ich części, które mają być zasiedlone lub zamieszkane po raz pierwszy. Zwolnienie nie dotyczy części budynków przeznaczonych na cele inne niż mieszkaniowe. Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 7 ww. ustawy zwolnienie określone w ust. 1 pkt 10 nie ma zastosowania w przypadku, o którym mowa w art. 29 ust. 8.

Z przedmiotowego wniosku wynika, że nowopowstały lokal został po raz pierwszy zasiedlony po 1 maja 2004 r. i po tej dacie po raz pierwszy ustanowiono lokatorskie spółdzielcze prawo do lokalu, a następnie w roku bieżącym nastąpi przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa w odrębną własność. Zatem do ustanowienia, w miejsce spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu, prawa odrębnej własności do tego lokalu nie będą miały zastosowania przepisy art. 153 ust. 2 ww. ustawy, nie będzie miało również zastosowanie zwolnienie określone w art. 43 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 43 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług.

Mając na uwadze powołane wyżej przepisy należy stwierdzić, iż w przedstawionym zdarzeniu przyszłym do przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu w prawo odrębnej własności, kwotę należną w rozumieniu art. 29 ust. 1 ww. ustawy o podatku od towarów i usług, w związku z art. 12 ust. 1 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych należy ustalić zgodnie z przepisami art. 29 ust. 6 i ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług. Jako podstawę opodatkowania przekształcenia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu w odrębną własność więc należy przyjąć kwoty, o których mowa w art. 29 ust. 6 i ust. 7 ustawy o VAT, które należne są spółdzielni od członka z tytułu dokonania tej czynności. Podstawę opodatkowania stanowią zatem kwoty, będące uzupełnieniem wkładu budowlanego (jeżeli przekształcenie wiąże się z obowiązkiem dokonania dopłat) lub stanowiące spłatę przypadających na dany lokal części zobowiązań spółdzielni związanych z budową przekształcanego lokalu. Do podstawy opodatkowania nie wlicza się kwot już pobranych z tytułu ustanowienia po raz pierwszy spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za **nieprawidłowe.**

**

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.

****