Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/415-358/14-3/AJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-06-17
Teza: 1. Czy przywrócenie stosunków własnościowych sprzed wywłaszczenia (zwrot nieruchomości wcześniej wywłaszczonej) rodzi po stronie Wnioskodawczyni obowiązek podatkowy na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych? 2. Czy zbycie nieruchomości zwróconej w wyniku wywłaszczenia przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił zwrot (uprawomocniła się decyzja administracyjna w przedmiocie zwrotu tej nieruchomości) rodzi po mojej Wnioskodawczyni obowiązek podatkowy na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; sprzedaż; wywłaszczenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 11 marca 2014 r. (data wpływu 17 marca 2014 r.), uzupełnionym w dniu 16 czerwca 2014 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży udziału w zwróconej nieruchomości – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 marca 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży udziału w zwróconej nieruchomości.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawczyni złożyła wniosek o zwrot nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr (\`(...)\`), arkusz mapy (\`(...)\`), zapisanej w księdze wieczystej (obecnie działka o numerze ewidencyjnym (\`(...)\`)), wywłaszczonej na rzecz Skarbu Państwa. Postępowanie prowadzone jest przez starostę.

Zgodnie z umową sprzedaży z dnia 26 maja 1972 r., sporządzonej przez notariusza w państwowym biurze notarialnym, w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r., z której wynika, że Zainteresowana była właścicielem nieruchomości o obszarze (\`(...)\`), wpisanej w księdze wieczystej o numerze (\`(...)\`). Przedmiotowa nieruchomość została sprzedana przez Wnioskodawczynię (reprezentowanej jako osoba małoletnia przez ojca) na rzecz Skarbu Państwa, w trybie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. nr 18/61 poz. 94), za odszkodowaniem wynoszącym (\`(...)\`) starych złotych.

Przedmiotowa nieruchomość w chwili wywłaszczenia w trybie powołanej wyżej ustawy, stanowiła własność Zainteresowanej, a wywłaszczenie nastąpiło w celu wykorzystania tego terenu dla zorganizowanego budownictwa domów jednorodzinnych na obszarze miasta. Do chwili obecnej cel ten nie został zrealizowany.

W wyniku przeprowadzenia wskazanego wyżej postępowania przedmiotowa nieruchomość ma zostać Wnioskodawczyni zwrócona.

Po prawomocnym zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu nieruchomości opisanej powyżej Wnioskodawczyni zamierza dokonać jej zbycia.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy przywrócenie stosunków własnościowych sprzed wywłaszczenia (zwrot nieruchomości wcześniej wywłaszczonej) rodzi po stronie Wnioskodawczyni obowiązek podatkowy na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
2.  Czy zbycie nieruchomości zwróconej w wyniku wywłaszczenia przed upływem 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił zwrot (uprawomocniła się decyzja administracyjna w przedmiocie zwrotu tej nieruchomości) rodzi po mojej Wnioskodawczyni obowiązek podatkowy na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawczyni, przywrócenie stosunków własnościowych sprzed wywłaszczenia (zwrot nieruchomości wcześniej wywłaszczonej) nie rodzi po stronie Zainteresowanej obowiązku podatkowego na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie powoduje powstania przychodu.

Z uwagi na to, że wywłaszczona nieruchomość zostanie Wnioskodawczyni zwrócona jako właścicielowi, to czynność ta, jest jedynie przywróceniem stanu własności sprzed wywłaszczenia, a więc nie może być utożsamiana z jakąkolwiek formą nabycia w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Zatem, zwrot nieruchomości nie stanowi przychodu o którym mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym osób fizycznych.

Sprzedaż zwróconej nieruchomości lub jej części (uprzednio wywłaszczonej) nie w ramach wykonywania działalności gospodarczej i przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpił jej zwrot skutkuje brakiem przychodu do opodatkowania. Zwrot wywłaszczonej nieruchomości na rzecz Wnioskodawczyni nie stanowi nabycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a zatem nie jest istotne, czy sprzedaż zwróconej nieruchomości nastąpiła przed, czy po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym miał miejsce jej zwrot. Oddanie nieruchomości uprzednio wywłaszczonej z uwagi na to, iż nieruchomość nie została wykorzystana na cel, który dokonano wywłaszczenia należy traktować, jako swoistą restytucję stosunków własnościowych sprzed wywłaszczenia.

Istotne znaczenie ma natomiast fakt, czy od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie zbywanej nieruchomości minął 5 letni okres. o którym mowa w ww. art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przedmiotowa nieruchomość została przez Zainteresowana nabyta przed dniem 26 maja 1972 roku, w którym nastąpiło zawarcie umowy sprzedaży w celu wywłaszczenia (przedmiotową nieruchomość, według posiadanych przez informacji, Wnioskodawczyni nabyła krótko przed wywłaszczeniem). Tym samym od daty nabycia nieruchomości upłynęło ponad 5 lat.

Wobec powyższego w razie zbycia nieruchomości bezpośrednio po prawomocnym zakończeniu postepowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu nieruchomości, Zainteresowana nie będzie zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, w tym uprzednio wywłaszczonej części, ponieważ sprzedaż nieruchomości nastąpiła po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie tej nieruchomości.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

– jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Przepis art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, formułuje generalną zasadę, że sprzedaż nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym miało miejsce nabycie lub wybudowanie – nie jest źródłem przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a przychód uzyskany ze sprzedaży w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

W niniejszej sprawie istotna jest więc kwestia ustalenia, czy zwrot nieruchomości - uprzednio wywłaszczonej - stanowi jej nabycie w myśl powołanego uprzednio art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Wywłaszczenie nieruchomości jest instytucją, za pomocą której państwo wkracza w sferę indywidualnych praw obywateli dla osiągnięcia celów o szczególnej doniosłości publicznej.

W drodze decyzji dochodzi m.in. do pozbawienia dotychczasowego właściciela prawa własności nieruchomości, z drugiej zaś strony przejścia prawa własności na rzecz Skarbu Państwa lub gminy.

Jednocześnie ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2014 r., poz. 518), zawiera swoistą gwarancję, że wywłaszczona nieruchomość będzie wykorzystywana wyłącznie zgodnie z celem, na który dokonano wywłaszczenia. Gwarancją tą jest instytucja zwrotu nieruchomości w przypadku, kiedy nieruchomość stała się zbędna z punktu widzenia celu, na jaki dokonano wywłaszczenia.

Celem zwrotu, jest więc przywrócenie stosunków własnościowych sprzed wywłaszczenia. Decyzja o zwrocie nieruchomości pełni zatem funkcję restytucyjną, przywraca bowiem prawo własności nieruchomości – w tym przypadku następcy prawnemu poprzedniego właściciela.

Stosownie zatem do art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

W przypadku zwrotu nieruchomości nie mamy więc, do czynienia z kreowaniem prawa własności tylko z jego przywróceniem. Nie dochodzi do przeniesienia prawa własności na zasadach ogólnych wynikających z przepisów o charakterze cywilnoprawnym, ale jedynie do restytucji (przywrócenia) stanu sprzed wywłaszczenia. Zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie stanowi nabycia nieruchomości.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że zwrot uprzednio wywłaszczonej nieruchomości nie jest nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zwrotu – a tym samym, zmiany stanu prawnorzeczowego – dokonano w trybie postępowania administracyjnego, którego celem było przywrócenie stosunków własnościowych sprzed wywłaszczenia. Jednocześnie należy stwierdzić, że zwrot uprzednio wywłaszczonej nieruchomości nie powoduje powstania przychodu po stronie Wnioskodawczyni.

W sprawie będącej przedmiotem rozpatrzenia wniosku, nabycie przez Wnioskodawczynię prawa własności zwróconej nieruchomości jest tożsame z datą jej pierwotnego nabycia, tj. przed dniem 26 maja 1972 r., nie zaś datą wydania decyzji w sprawie zwrotu Wnioskodawczyni nieruchomości.

Tym samym, sprzedaż wywłaszczonej, a następnie zwróconej Wnioskodawczyni nieruchomości, po upływie pięcioletniego terminu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 cytowanej ustawy nie będzie stanowiła w ogóle źródła przychodu, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.