Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB3/423-530/10/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2011-01-12
Teza: Czy opłacona przez Spółdzielnie składka ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w ramach zbiorowej i niepodzielnej polisy stanowi koszt uzyskania przychodów Spółdzielni?
Słowa kluczowe: członkowie; członkowie-członkowie zarządu-odpowiedzialność członków zarządu; koszt-koszty uzyskania przychodów; odpowiedzialność-odpowiedzialność cywilna; pracownik; składki; ubezpieczenia; umowa-umowa ubezpieczenia; wydatek; świadczenie
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółdzielni przedstawione we wniosku z dnia 24 września 2010 r. (data wpływu 30 września 2010 r.), uzupełnionym pismem z dnia 29 grudnia 2010 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kwalifikacji do kosztów uzyskania przychodów składki na ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej członków organów Spółdzielni - **jest nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 30 września 2009 r. wpłynął do tutejszego organu, uzupełniony pismem z dnia

29 grudnia 2010 r., ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kwalifikacji do kosztów uzyskania przychodów składki na ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej członków organów Spółki – członków zarządu i członków rady nadzorczej.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Spółdzielnia Mieszkaniowa wykupiła roczne polisy od odpowiedzialności cywilnej dla członków zarządu i członków rady nadzorczej. Z zarządem Spółdzielni zawarta jest umowa o pracę, natomiast rada nadzorcza za wykonywane czynności otrzymuje zryczałtowane wynagrodzenie.

W umowie z Towarzystwem Ubezpieczeniowym członkowie zarządu i rady nadzorczej nie są wymienieni z nazwiska.

Przedmiotem ubezpieczenia jest odpowiedzialność cywilna członków władz Spółdzielni za szkody wyrządzone przez nich Spółdzielni Mieszkaniowej w związku z pełnieniem ww. funkcji na skutek zawinionego działania lub zaniechania sprzecznego z prawem lub postanowieniami statutu Spółdzielni.

Beneficjentem z tytułu powyższej polisy jest Spółdzielnia, a nie członkowie zarządu i rady nadzorczej. Ochronie podlega wyłącznie interes majątkowy Spółdzielni.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy wykupione przez Spółdzielnię ubezpieczenie Członków Zarządu i Rady Nadzorczej jest przychodem dla osób wchodzących w skład Zarządu i Rady Nadzorczej.
2.  Czy opłacona przez Spółdzielnie składka ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej w ramach zbiorowej i niepodzielnej polisy stanowi koszt uzyskania przychodów Spółdzielni?

Przedmiot niniejszej interpretacji indywidualnej stanowi odpowiedź na pytanie drugie. Wniosek Spółki w zakresie pytania pierwszego został rozpatrzony odrębną interpretacją indywidualną z dnia 23 grudnia 2010 r. znak ITPB2/415-902/10-2/IL.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w przedstawionym stanie faktycznym

W ocenie Spółdzielni polisa członków zarządu i rady nadzorczej od odpowiedzialności cywilnej jest zabezpieczeniem przychodów Spółdzielni, dzięki któremu nie jest konieczna zapłata ewentualnego odszkodowania dla osób trzecich, spowodowanego szkodą wyrządzoną przez członka zarządu lub rady nadzorczej. Ubezpieczenie od odpowiedzialności cywilnej chroni nie tyle interesy członków zarządu i rady nadzorczej, ale przede wszystkim interesy Spółdzielni. Dlatego też zdaniem Wnioskodawcy opłacona składka nie jest przychodem dla członków zarządu i rady nadzorczej, natomiast jest kosztem uzyskania przychodów Spółdzielni.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z dyspozycją art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) – dalej: ustawa, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Z przepisu tego wynika, że wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, są kosztami uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo - skutkowym z przychodami, w tym służą zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodów.

Aby wydatek poniesiony przez podatnika mógł stanowić koszt uzyskania przychodów, muszą zaistnieć łącznie następujące przesłanki:

*   został poniesiony przez podatnika,
*   jest definitywny, a więc bezzwrotny,
*   pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
*   poniesiony został w celu uzyskania przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów,
*   został właściwie udokumentowany,
*   nie jest kosztem wymienionym w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Jak wskazała Spółdzielnia w odniesieniu do przedstawianego stanu faktycznego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, ubezpieczeniem objęta jest odpowiedzialność cywilna za straty poniesione przez Spółkę wskutek działania członków organów Spółki zarządu i rady nadzorczej podczas wykonywania czynności zarządczych lub nadzorczych.

Podnieść należy, że stosownie do przepisu art. 16 ust. 1 pkt 59 ustawy, nie uważa się za koszt uzyskania przychodów składek opłaconych przez pracodawcę z tytułu zawartych lub odnowionych umów ubezpieczenia na rzecz pracowników, z wyjątkiem umów dotyczących ryzyka grup 1, 3 i 5 działu I oraz grup 1 i 2 działu II wymienionych w załączniku do ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 124, poz. 1151), jeżeli uprawnionym do otrzymania świadczenia nie jest pracodawca i umowa ubezpieczenia w okresie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym ją zawarto lub odnowiono, wyklucza:

1.  wypłatę kwoty stanowiącej wartość odstąpienia od umowy,
2.  możliwość zaciągania zobowiązań pod zastaw praw wynikających z umowy,
3.  wypłatę z tytułu dożycia wieku oznaczonego w umowie.

W kontekście powyższego kosztem uzyskania przychodów mogą być opłacone przez pracodawcę składki z tytułu zawartych lub odnowionych na rzecz pracowników umów ubezpieczenia:

*   na życie (grupa 1, dział I),
*   na życie, jeżeli są związane z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (grupa 3, dział I),
*   wypadkowego i chorobowego, jeśli są uzupełnieniem ubezpieczeń grupy 1-4 działu I (grupa 5, dział I),
*   wypadku, w tym wypadku przy pracy i choroby zawodowej (grupa 1, dział II),
*   choroby (grupa 2, dział II).

Tym samym składki płacone z tytułu zawartych innych umów ubezpieczenia nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów i to również w stosunku do podatników, którzy opłacają składki na rzecz osób nie będących pracownikami. Oznacza to, że składki z tytułu ubezpieczeń odpowiedzialności cywilnej (mieszczących się w dziale II, grupa 10-13) nie mogą stanowić kosztu podatkowego Spółki opłacającego składki na rzecz osób objętych tym ubezpieczeniem.

Ponadto, stosownie do regulacji art. 16 ust. 1 pkt 38a cyt. ustawy, podatnicy nie mogą zaliczać do kosztów uzyskania przychodów wydatków na rzecz osób wchodzących w skład rad nadzorczych, komisji rewizyjnych lub organów stanowiących osób prawnych, z wyjątkiem wynagrodzeń wypłacanych z tytułu pełnionych funkcji.

W niniejszej sprawie podkreślenia wymaga okoliczność, że przedmiotowe ubezpieczenie dotyczy odpowiedzialności cywilnej osób będących członkami organów Spółdzielni podczas wykonywania czynności zarządczych lub nadzorczych, zatem opłacana składka ubezpieczeniowa nie dotyczy samej Jednostki (jej działalności), lecz wskazanych osób fizycznych w związku z ich działaniami bądź zaniechaniem działań, za które otrzymują określone wynagrodzenie i przyjmują odpowiedzialność za pełnienie tych funkcji.

Tak więc Spółdzielnia ponosi w rzeczywistości koszty składek z tytułu umowy ubezpieczenia, które na mocy przepisu art. 16 ust. 1 pkt 59 ustawy nie mogą stanowić kosztów podatkowych, przy czym (co najważniejsze) nie jest ubezpieczonym z tej umowy, lecz ubezpieczającym, a w określonych przypadkach beneficjentem uprawnionym do otrzymania odszkodowania. Powołana przez Wnioskodawcę umowa ubezpieczenia zabezpiecza interes majątkowy sprawcy straty, nie samej Spółki, nie można więc przyjąć, że ponoszone wydatki na opłacenie składki ubezpieczenia OC wypełniają dyspozycję art. 15 ust. 1 ustawy.

Innymi słowy, wydatki, które Spółdzielnia ponosi w związku z ubezpieczeniem od odpowiedzialności cywilnej członków zarządu i członków rady nadzorczej nie mają na celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, przez Jednostkę lecz, mają na celu chronić od odpowiedzialności cywilnej osoby pełniące funkcję w jej organach. Podnieść należy, że osoba fizyczna, przyjmując funkcję członka zarządu, rady nadzorczej za określone Spółdzielni wynagrodzenie, winna przejąć odpowiedzialność za pełnienie tej funkcji. Skoro Wnioskodawca de facto ponosi koszty z tytułu umowy ubezpieczenia, które dotyczyć mają innych podmiotów i powinny być przez nie finansowane, to wydatki takie nie stanowią kosztu uzyskania przychodów.

Reasumując, w świetle powyższego z uwagi na brak spełnienia przesłanki o której stanowi art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wydatki poniesione przez Spółkę w związku z opłacaniem składek z tytułu ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej członków organów Spółki (członków zarządu, rady nadzorczej) - bez względu na to, czy osoby te są pracownikami czy też nie, nie mogą stanowić kosztu uzyskania przychodów Spółki.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ul. Staromłyńska 10, 70-561 Szczecin, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.