Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-174/11-2/KŁ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-04-28
Teza: Podatek od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku VAT usług świadczonych przez indywidualnego twórcę.
Słowa kluczowe: twórcy; usługi; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 28 stycznia 2011 r. (data wpływu 31 stycznia 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku VAT usług świadczonych przez indywidualnego twórcę – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 31 stycznia 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku VAT usług świadczonych przez indywidualnego twórcę.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest wokalistą, kompozytorem, autorem tekstów oraz kierownikiem artystycznym (liderem) zespołów A i B. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą pod firmą „C”. Przedmiotem działalności gospodarczej jest działalność związana z wystawianiem przedstawień artystycznych (PKO 90.01.Z) oraz artystyczna i literacka działalność twórcza (PKO 90.03.Z). W roku 2011 i kolejnych latach Wnioskodawca będzie świadczył na rzecz organizatorów wydarzeń artystycznych, usługi polegające na wykonywaniu koncertów przez zespoły, których Wnioskodawca jest kierownikiem. W trakcie koncertów wykonywane są utwory autorstwa Wnioskodawcy. Utwory zostały specjalnie skomponowane do wykonania zespołowego, nie jest możliwe ich należyte wykonanie przez jedną osobę. W skład zespołów, poza Wnioskodawcą wchodzą inni wykonawcy oraz osoby odpowiedzialne za opracowanie i wykonanie koncepcji udźwiękowienia i oświetlenia koncertu. Wszyscy członkowie zespołów w sposób twórczy przyczyniają się do wykonania koncertu. Jako kierownik zespołów, Wnioskodawca będzie zawierał umowy z organizatorami wydarzeń artystycznych i otrzymywał wynagrodzenie w formie honorarium. Wnioskodawca będzie przekazywał pozostałym członkom zespołu przypadające na nich części honorarium w oparciu o umowy o dzieło. Usługi Wnioskodawcy nie będą obejmowały pośrednictwa w organizacji wydarzeń artystycznych.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy opisane wyżej usługi świadczone przez Wnioskodawcę od dnia 1 stycznia 2011 r. objęte będą zwolnieniem od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT: „Zwalnia się od podatku usługi kulturalne świadczone przez indywidualnych twórców i artystów wykonawców, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzane w formie honorarium, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów”. Analizując treść przytoczonego przepisu należy dojść do wniosku, że regulowane w nim zwolnienie ma charakter przedmiotowo-podmiotowy ponieważ jego zastosowanie uzależnione jest zarówno od charakteru świadczonych usług jak i określonych cech podmiotu świadczącego usługę.

Objęcie usług zwolnieniem wymaga zatem spełnienia następujących przesłanek:

1.  kulturalny charakter świadczonych usług,
2.  świadczenie usług przez podmioty będące indywidualnymi twórcami i artystami wykonawcami w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U z 2006 r. Nr 90, poz. 631 ze zm.), dalej ustawa o prawie autorskim,
3.  wynagrodzenie w formie honorarium.

Wykonywanie koncertów muzycznych należy zaliczyć do usług kulturalnych. Wniosek taki nie budzi żadnych wątpliwości w doktrynie prawa podatkowego: „Uznać należy, że wszelkie usługi twórców wykonawców z założenia związane są ze sfera kultury” A. Bartosiewicz, R. Kubacki, VAT. Komentarz, Lex, 2010, wyd. IV. Należy stwierdzić, że w ramach zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku Wnioskodawca występuje zarówno jako indywidualny twórca w rozumieniu ustawy o prawie autorskim (jako autor utworów wykonywanych w trakcie koncertów) oraz jako artysta wykonawca w rozumieniu tejże ustawy, który jako kierownik reprezentuje indywidualny zespół. Warto zauważyć, że właśnie taką formę reprezentacji zespołu przewiduje art. 91 ustawy o prawie autorskim: „Domniemywa się, że kierownik zespołu jest umocowany do reprezentowania praw do zespołowego artystycznego wykonania. Domniemanie to stosuje się odpowiednio do części artystycznego wykonania mających samodzielne znaczenie”.

Należy podkreślić, że istotą świadczonej usługi jest zespołowe, artystyczne wykonanie utworu, o którym przesądza twórczy wkład wszystkich członków indywidualnego i konkretnego zespołu pod kierownictwem Wnioskodawcy. Wyodrębnione „wkłady” poszczególnych członków zespołu (części artystycznego wykonania) wykonywane oddzielnie nie posiadają samodzielnego znaczenia artystycznego.

Ustawa o prawie autorskim, ani ustawa o VAT nie definiują terminu „honorarium” należy zatem posłużyć się znaczeniem tego słowa przyjętym w języku powszechnym: „honorarium - wynagrodzenie za pracę w wolnych zawodach” – Słownik Języka Polskiego PWN dostępny pod adresem http://sjp.pwn.pl. Zwyczajowo używa się tego określenia zwłaszcza w odniesieniu do wynagrodzenia otrzymywanego przez twórców i artystów. Wobec tego wynagrodzenie otrzymywane przez Wnioskodawcę od organizatorów wydarzeń artystycznych trzeba sklasyfikować jako honorarium. Wewnętrzną kwestią zespołów jest sposób podziału honorarium pomiędzy poszczególnych członków. Sposób rozliczeń przyjęty przez Wnioskodawcę (kierownika zespołów) opiera się na wskazanych wyżej postanowieniach art. 91 ustawy o prawie autorskim.

Wobec powyższych ustaleń Wnioskodawca stoi na stanowisku, że usługi opisane w niniejszym wniosku powinny podlegać zwolnieniu od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy o VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Przepis art. 41 ust. 1 ustawy, stanowi, że stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Ustawodawca jednakże zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, przewiduje dla niektórych czynności obniżone stawki lub zwolnienie od podatku.

W oparciu o art. 41 ust. 2 ustawy, dla towarów i usług wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy, stawka podatku wynosi 7%, z zastrzeżeniem ust. 12 i art. 114 ust. 1.

Zgodnie z obowiązującym od dnia 1 stycznia 2011 r. art. 146a pkt 1 i pkt 2 ustawy wprowadzonym art. 19 pkt 5 ustawy z dnia 26 listopada 2010 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej (Dz. U. Nr 238, poz. 1578 ze zm.) oraz zmienionym art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726), w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f:

1.  stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%;
2.  stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 2, art. 120 ust. 2 i 3 oraz w tytule załącznika nr 3 do ustawy, wynosi 8%.

Natomiast, w myśl art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy, obowiązującego od dnia 1 stycznia 2011 r., zwalnia się od podatku usługi kulturalne świadczone przez:

1.  podmioty prawa publicznego lub inne podmioty uznane na podstawie odrębnych przepisów za instytucje o charakterze kulturalnym lub wpisane do rejestru instytucji kultury, prowadzonego przez organizatora będącego podmiotem tworzącym instytucje kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, oraz dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną,
2.  indywidualnych twórców i artystów wykonawców, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzane w formie honorariów, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów.

Jednakże na podstawie art. 43 ust. 19 ustawy, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 33, nie ma zastosowania do:

1.  usług związanych z filmami i nagraniami na wszelkich nośnikach;
2.  wstępu:
    1.  na spektakle, koncerty, przedstawienia i imprezy w zakresie twórczości i wykonawstwa artystycznego i literackiego,
    2.  do wesołych miasteczek, parków rozrywki, cyrków, dyskotek, sal balowych,
    3.  do parków rekreacyjnych, na plaże i do innych miejsc o charakterze kulturalnym;
3.  wstępu oraz wypożyczania wydawnictw w zakresie usług świadczonych przez biblioteki, archiwa, muzea i innych usług związanych z kulturą;
4.  usług związanych z produkcją filmów i nagrań na wszelkich nośnikach;
5.  działalności agencji informacyjnych;
6.  usług wydawniczych;
7.  usług radia i telewizji, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 34;
8.  usług ochrony praw.

Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek od towarów i usług pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.

Podkreślić należy cel zwolnień przewidzianych w art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy. Brzmienie tego przepisu wskazuje, że ze zwolnienia od podatku korzystać mogą usługi w zakresie kultury oraz dostawa towarów ściśle z tymi usługami związana. Jednakże, usługi te – aby mogły korzystać ze zwolnienia – świadczone muszą być przez specyficzne podmioty. Polski prawodawca określił te podmioty, wymieniając je w art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy, jako: podmioty prawa publicznego; podmioty uznane na podstawie odrębnych przepisów za instytucje o charakterze kulturalnym; wpisane do rejestru instytucji kultury, prowadzonego przez organizatora będącego podmiotem tworzącym instytucje kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej; indywidualni twórcy i artyści wykonawcy, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzani w formie honorariów, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów.

W analizowanej sprawie, przedstawiając własne stanowisko w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego Wnioskodawca wskazał, że występuje zarówno jako indywidualny twórca w rozumieniu ustawy o prawie autorskim (jako autor utworów wykonywanych w trakcie koncertów) oraz jako artysta wykonawca w rozumieniu tejże ustawy. Wobec tego, należy rozpatrzyć możliwość zwolnienia świadczonych przez Zainteresowanego usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b.

Ustawa o podatku od towarów i usług oraz przepisy wykonawcze do niej nie definiują pojęć „kultura” i „usługa kulturalna”. Zatem przy dokonywaniu interpretacji ww. przepisu, posłużyć się można wykładnią literalną odwołując się do językowego znaczenia tego wyrazu. Zgodnie z internetowym Słownikiem języka polskiego Wydawnictwa Naukowego PWN SA (http://sjp.pwn.pl/), kultura oznacza „materialną i umysłową działalność społeczeństw oraz jej wytwory”.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 90, poz. 631 ze zm.) – do której odwołuje się ustawodawca w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b - przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).

W szczególności przedmiotem prawa autorskiego są m. in. utwory muzyczne i słowno-muzyczne, a także sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne (art. 1 ust. 2 pkt 7 i 8 ww. ustawy).

Na podstawie art. 8 ust. 2 cyt. ustawy, domniemywa się, że twórcą jest osoba, której nazwisko w tym charakterze uwidoczniono na egzemplarzach utworu lub której autorstwo podano do publicznej wiadomości w jakikolwiek inny sposób w związku z rozpowszechnianiem utworu.

Pod ochroną pozostaje – na podstawie art. 85 ust. 1 ww. ustawy – każde artystyczne wykonanie utworu lub dzieła sztuki ludowej niezależnie od jego wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.

Artystycznymi wykonaniami, w rozumieniu ust. 1, są w szczególności: działania aktorów, recytatorów, dyrygentów, instrumentalistów, wokalistów, tancerzy i mimów oraz innych osób w sposób twórczy przyczyniających się do powstania wykonania (art. 85 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

Z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca jest wokalistą, kompozytorem, autorem tekstów oraz kierownikiem artystycznym (liderem) zespołów A i B. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą pod firmą „C”. Przedmiotem działalności gospodarczej jest działalność związana z wystawianiem przedstawień artystycznych (PKO 90.01.Z) oraz artystyczna i literacka działalność twórcza (PKO 90.03.Z). W roku 2011 i kolejnych latach Wnioskodawca będzie świadczył na rzecz organizatorów wydarzeń artystycznych, usługi polegające na wykonywaniu koncertów przez zespoły, których Wnioskodawca jest kierownikiem. W trakcie koncertów wykonywane są utwory autorstwa Wnioskodawcy. Utwory zostały specjalnie skomponowane do wykonania zespołowego, nie jest możliwe ich należyte wykonanie przez jedną osobę. W skład zespołów, poza Wnioskodawcą wchodzą inni wykonawcy oraz osoby odpowiedzialne za opracowanie i wykonanie koncepcji udźwiękowienia i oświetlenia koncertu. Wszyscy członkowie zespołów w sposób twórczy przyczyniają się do wykonania koncertu. Jako kierownik zespołów, Wnioskodawca będzie zawierał umowy z organizatorami wydarzeń artystycznych i otrzymywał wynagrodzenie w formie honorarium. Wnioskodawca będzie przekazywał pozostałym członkom zespołu przypadające na nich części honorarium w oparciu o umowy o dzieło. Usługi Wnioskodawcy nie będą obejmowały pośrednictwa w organizacji wydarzeń artystycznych.

Wobec powyższego, świadczone przez Wnioskodawcę usługi polegające na wykonywaniu koncertów przez zespoły podlega zwolnieniu od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b, gdyż – jak wskazał Zainteresowany - jest on indywidualnym twórcą w rozumieniu ustawy o prawie autorskim (jako autor utworów wykonywanych w trakcie koncertów) oraz jako artysta wykonawca w rozumieniu tejże ustawy i wynagradzany jest w formie honorarium.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.