Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP3-2.4011.112.2017.2.MK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-08-01
Teza: w zakresie skutków podatkowych związanych z odkupieniem przez Dom Maklerski certyfikatów inwestycyjnych nabytych przez Wnioskodawcę w drodze darowizny
Słowa kluczowe: fundusz-fundusz inwestycyjny; płatnik; rezydencja-certyfikat rezydencji; umorzenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 17; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4-art. 23; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 7

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 19 maja 2017 r. (data wpływu 24 maja 2017 r.) uzupełnionym pismem z dnia 24 lipca 2017 r. (data wpływu 27 lipca 2017 r.) na wezwanie znak: 0114-KDIP3-2.4011.112.2017.1.MK z dnia 11 lipca 2017 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych związanych z odkupieniem przez Dom Maklerski certyfikatów inwestycyjnych nabytych przez Wnioskodawcę w drodze darowizny – **jest nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 24 maja 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych związanych z odkupieniem przez Dom Maklerski certyfikatów inwestycyjnych nabytych przez Wnioskodawcę w drodze darowizny.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Dom Maklerski S.A. w marcu 2017 r. pobrał zryczałtowany podatek dochodowy w kwocie: 4588 PLN od całości przychodu uzyskanego przez Podatnika z tytułu odkupu ww. certyfikatów FIZ. Odkupienie od Wnioskodawcy (obdarowanego) nastąpiło za cenę niższą od ceny ich nabycia w roku 2007 przez rodzonego brata Wnioskodawcy (darczyńcę), a omawiana darowizna była zgłoszona do urzędu skarbowego zgodnie z przepisami i w terminie.

Wnioskodawca wskazuje ponadto, że jego brat (darczyńca) jest od wielu lat inwalidą pierwszej grupy z orzeczenia ZUS, z ciężką chorobą psychiatryczną, a po śmierci ich matki w roku 2016, wnioskodawca stał się dla jego brata jedyną bliską osobą i opiekunem, stąd omawiana darowizna była koniecznością.

W wyniku reklamacji złożonej przez Klienta - przedstawiciele DM wyjaśnili, że dom maklerski po uzyskaniu dochodu z wykupu certyfikatów w publicznym zamkniętym funduszu inwestycyjnym jest zobowiązany do pobrania zryczałtowanego podatku dochodowego, o którym mowa w art. 30a ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz odprowadzenia na konto właściwego urzędu skarbowego. Podatek pobiera się od kwoty stanowiącej różnicę między uzyskanym przychodem z wykupu certyfikatów a wydatkami poniesionym na ich nabycie. W związku z tym, że nabycie zbytych certyfikatów inwestycyjnych miało miejsce od brata na podstawie umowy darowizny (czyli nieodpłatnie) - brak było możliwości zaliczenia do kosztów - wydatków poniesionych na ich nabycie. W konsekwencji podatek został pobrany od przychodu.

W odpowiedzi na reklamację pouczono, że jeśli Podatnik kwestionuje zasadność pobrania podatku przez dom maklerski, czyli płatnika, przysługuje mu prawo złożenia wniosku o stwierdzenia nadpłaty podatku do właściwego urzędu skarbowego.

Ponieważ złożony wniosek zawierał braki formalne, tutejszy organ podatkowy pismem z dnia 11 lipca 2017 r. Nr znak: 0114-KDIP3-2.4011.112.2017.1.MK wezwał Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez:

*   Jednoznaczne przedstawienie prezentowanego stanowiska Wnioskodawcy przyporządkowanego do zadanego we wniosku pytania.

Braki uzupełniono w wyznaczonym terminie (data nadania 24 lipca 2017 r.).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy Dom Maklerski S.A. w marcu 2017 r. słusznie pobrał zryczałtowany podatek dochodowy w kwocie 4588 PLN od całości przychodu uzyskanego przez Podatnika z tytułu odkupu certyfikatów publicznego funduszu inwestycyjnego zamkniętego FIZ?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 2032 - dalej PIT), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 5 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ilekroć w ustawie jest mowa o papierach wartościowych - oznacza to papiery wartościowe, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 1636 i 1948). Stosownie natomiast do art. 3 pkt 1 ww. ustawy przez papiery wartościowe rozumie się:

1.  akcje, prawa poboru w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030, z późn. zm.), prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe, obligacje, listy zastawne, certyfikaty inwestycyjne i inne zbywalne papiery wartościowe, w tym inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji lub z zaciągnięcia długu, wyemitowane na podstawie właściwych przepisów prawa polskiego lub obcego,
2.  inne zbywalne inkorporujące uprawnienie do nabycia lub objęcia papierów wartościowych określonych w lit. a, lub wykonywane poprzez dokonanie rozliczenia pieniężnego (prawa pochodne).

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy PIT, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych.

Stosownie do treści art. 30b ust. 2 pkt 4 ww. ustawy, dochodem, o którym mowa w ust. 1, jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia udziałów (akcji) a kosztami uzyskania przychodów określonymi na podstawie art. 22 ust. 1f oraz art. 23 ust. 1 pkt 38. W świetle powyższego kosztami uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia udziałów (akcji) w spółkach kapitałowych mogą być wydatki faktycznie poniesione na nabycie (objęcie) tych udziałów.

Jak stanowi zaś art. 22 ust. 1m ustawy PIT w przypadku odpłatnego zbycia udziałów w spółce kapitałowej oraz papierów wartościowych, wykupu przez emitenta papierów wartościowych albo odkupienia (umorzenia) tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, a także zwrotu wkładów albo udziałów w spółdzielni, nabytych przez podatnika w drodze spadku, kosztami uzyskania przychodu są wydatki poniesione przez spadkodawcę w celu objęcia lub nabycia tych udziałów w spółce kapitałowej oraz papierów wartościowych, udziałów albo wkładów w spółdzielni, a także na nabycie tych tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych.

Regulacja powyższa ma jednakże zastosowanie wyłącznie w sytuacji nabycia wymienionych w niej aktywów w drodze spadku, a więc w niniejszej sprawie nie występują.

Z kolei, dochód uzyskany ze zbycia udziałów lub akcji otrzymanych wcześniej w darowiźnie, w części odpowiadającej kwocie zapłaconego podatku od spadków i darowizn jest wolny od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 105 ustawy. W myśl tego przepisu wolne od podatku dochodowego jest dochód uzyskany ze zbycia udziałów w spółce kapitałowej, papierów wartościowych oraz tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, otrzymanych w drodze darowizny - w części odpowiadającej kwocie zapłaconego podatku od spadków i darowizn.

Przed 1 stycznia 2014 r. zwolnieniem objęty był dochód ze zbycia udziałów lub akcji objętych również w spadku, jednak obecnie z uwagi na możliwość zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków ponoszonych przez spadkodawcę zwolnienie dotyczy wyłącznie darowizn.

Zdaniem organów podatkowych i części sądów w sprawie nie znajduje zastosowania analogia do innych - regulujących odmienne od przedstawionych we wniosku kwestie - przepisów jak art. 24 ust. 5d ustawy PIT oraz sytuacji podatkowoprawnej spadkobiercy.

Jak uznano bowiem w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1130/10:

Błędne jest rozumowanie, polegające na zignorowaniu wypracowanego w nauce prawa poglądu, że w prawie publicznym (do którego przynależy ustawa PIT jako akt normatywny prawa podatkowego) wnioskowanie w drodze analogii (per analogiam) jest co do zasady zakazane, a tylko w drodze wyjątku może być w bardzo ograniczony sposób zastosowane (por. np. T. Chauvin, T. Stawecki, P. Winczorek, Wstęp do prawoznawstwa, Warszawa 2011, s. 248 i n.)

Podsumowując:

Dochód Podatnika ze zbycia certyfikatów FIZ stanowić będzie różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia certyfikatów a kosztami uzyskania przychodów, określonymi zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z uwagi jednak na fakt, że nabycie Strona | 4 przez Wnioskodawcę certyfikatów nastąpiło w drodze ich darowizny - przychód uzyskany z odpłatnego zbycia nie będzie mógł zostać pomniejszony o koszty uzyskania przychodów, gdyż na nabycie instrumentów nie poniesiono żadnych wydatków. Należy przy tym zaznaczyć, że darowizna była od brata, w pierwszej grupie podatkowej.

Kwota przychodu osiągnięta z odpłatnego zbycia może zostać pomniejszona jedynie o wartość zapłaconego podatku od spadków i darowizn - zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 105 ww. ustawy PIT - o ile podatek został zapłacony. W przypadku, gdy w związku z darowizną udziałów podatek od spadków i darowizn nie był płacony - opodatkowana 19% podatkiem dochodowym została przez dom maklerski cała kwota przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia certyfikatów.

W tym miejscu należy wspomnieć, że kwestia odmowy prawa do potrącania kosztów nabycia certyfikatów czy papierów wartościowych, nabywanych w drodze darowizny budziła i budzi szereg poważnych wątpliwości.

Sprawą zajmował się również Rzecznik Praw Obywatelskich.

W piśmie z dnia 12 marca 2013 r., skierowanym do Ministra Finansów, Teresa L. stwierdziła:

„niestosowanie dla przychodów z odkupienia jednostek uczestnictwa i certyfikatów inwestycyjnych, z odpłatnego zbycia papierów wartościowych, pochodnych instrumentów finansowych lub udziałów w spółkach mających osobowość prawną - nabytych w drodze dziedziczenia lub darowizny - zasad ustalania kosztów uzyskania określonych w art. 22 ust. 1d PIT., budzi wątpliwości, co do zgodności ze standardami konstytucyjnymi, w tym z wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji, zasadą równości.”

Takie uregulowanie powoduje obciążenie majątku nabytego w drodze spadku lub darowizny dwiema daninami - podatkiem od spadków i darowizn oraz podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Istnienie zatem dwóch reżimów opodatkowania przychodów ludności jest źródłem podwójnego - w sensie ekonomicznym - opodatkowania tego samego przychodu, przy czym nie dochodzi do obciążenia majątku dwoma podatkami, gdy przedmiotem spadku lub darowizny są pieniądze.

Zdaniem RPO - w sytuacji, gdy zasada powszechności i równości opodatkowania wynikająca z art. 84 Konstytucji nie stanowi przeszkody w stosowaniu szczególnych zasad określania kosztów uzyskania przychodu dla nieodpłatnie nabytych rzeczy i praw oraz innych nieodpłatnych świadczeń sam fakt, że nabycie jednostek uczestnictwa, certyfikatów inwestycyjnych, papierów wartościowych, pochodnych instrumentów finansowych lub udziałów w spółkach mających osobowość prawną w drodze dziedziczenia i darowizny podlega podatkowi od spadków i darowizn nie uzasadnia odmiennego traktowania w systemie podatku dochodowego od osób fizycznych przychodu z ich odpłatnego zbycia w zakresie jego kosztów uzyskania.

Wątpliwości Rzecznika podzielili posłowie, którzy w 2013 r, przygotowali nowelizację ustawy o PIT. Projekt zakładał, że nie trzeba będzie płacić podatku od otrzymanych w spadku lub w drodze darowizny akcji, obligacji czy udziałów w funduszach inwestycyjnych. Skoro bowiem dziedziczenie przez najbliższą rodzinę jest wolne od podatku od spadków i darowizn, nie powinno dochodzić do obciążenia takiej schedy daniną i to wyższą niż podatek od spadków i darowizn. W myśli nowelizacji: sukcesorzy, jeśli mieliby zapłacić podatek, to jedynie od tego, co zarobią na takich papierach.

Zmiana przepisów miała zlikwidować nierówność w opodatkowaniu różnych form oszczędności. Dotychczasowe przepisy w nieuzasadniony sposób preferowały bowiem lokaty bankowe. Gdy bowiem spadkobierca chce wypłacić zgromadzone w tej formie pieniądze, nie zapłacił podatku od całej ich wartości, lecz jedynie od odsetek.

Projekt - co do papierów nabytych w drodze darowizny - nie przeszedł etapu legislacji.

W jednym z wyroków NSA (II FSK 2450/12), odnoszącym się wprawdzie do opodatkowania przychodu ze zbycia papierów wartościowych odziedziczonych w spadku wywiedziono:

„skoro przychodem z kapitałów pieniężnych jest przychód z tytułu udziału w funduszach kapitałowych (art. 10 ust. 1 pkt 7 i art. 17 ust. 1 pkt 5 PIT) i przychód ten może być pomniejszony o wydatki poniesione na nabycie jednostek uczestnictwa (art. 23 ust. 1 pkt 38 PIT), to wydatki poniesione na nabycie tych jednostek stanowią koszt uzyskania przychodu również w sytuacji ich poniesienia przez spadkodawcę. Nabycie musi bowiem nastąpić i jest to niewątpliwie etap wcześniejszy, poprzedzający uzyskanie przychodu. Natomiast pomniejszenie następuje w chwili uzyskania przychodu z odkupu i operacji rachunkowej dokonuje tu płatnik (art. 8 Ordynacji podatkowej i art. 41 ust. 4 PIT.), uwzględniając jednak poniesione wcześniej i przypisane do podlegających odkupieniu jednostek uczestnictwa koszty ich nabycia.”

Wydaje się, że brak przesłanek faktycznych i prawnych by opisany mechanizm nie miał zastosowania również do opodatkowania dochodów ze zbycia darowanych papierów.

Nie wykluczone, że interpretacja przepisów dokonywana przez organy podatkowe czy płatników, a prowadząca do kontrowersyjnego uznania, że w przedstawionym stanie faktycznym podstawą opodatkowany winien być przychód, a nie dochód (jak to ma zwykle miejsce w PIT) - zostanie w końcu zakwestionowana wskutek czy to linii orzeczniczej sądów administracyjnych, czy w drodze nowelizacji stosownych przepisów.

Konkluzja:

1.  Pobranie przez dom maklerski podatku od przychodu, a nie dochodu z tytułu odkupu certyfikatów inwestycyjnych publicznego funduszu (nabytych w drodze darowizny) wynikało z literalnej interpretacji obowiązujących przepisów prawa, było pochopne i bez uwzględnienia wyroków NSA, w tym omówionych powyżej w kontekście sprawy niniejszej (i) wyroku NSA (II FSK 2450/12) z utrwalonej linii orzeczniczej sądów, (ii) stanowiska Rzecznika Praw Obywatelskich wyrażonego w piśmie z dnia 12 marca 2013 r. znak RPO-673013-V/11/AB, skierowanym do Ministra Finansów.
2.  Tak jak informowano w odpowiedzi na reklamację DM z dnia 5 kwietnia 2017 r. Podatnikowi przysługuje prawo wystąpienia z wnioskiem do właściwego organu podatkowego o stwierdzenie nadpłaty z tytułu pobranego podatku.
3.  Właściwszym rozwiązaniem wydaje się jednak wystąpienie z wnioskiem do Krajowej Informacji Skarbowej o wydanie interpretacji indywidualnej w sprawie - zwłaszcza, że Podatnik (wnioskodawca) zamierza - i to jeszcze w tym roku - wydawać kolejne dyspozycje wykupu nabytych w drodze darowizny certyfikatów funduszy publicznych FIZ.
4.  Wnioskodawca uważa, że jego stanowisko jest uzasadnione.

Wnioskodawca w odpowiedzi na wezwanie potwierdził, że stanowiskiem do rozpatrzenia i udzielenia odpowiedzi na zadane we wniosku pytanie jest stanowisko drugie prezentowane we wniosku.

Dodatkowo Wnioskodawca wskazał, że nie zna się na sprawach podatkowych i dlatego zwraca się jako podatnik - osoba fizyczna, o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej bo sprawa jest dla Wnioskodawcy istotna, a sporna kwota podatku (objęta powyższym wnioskiem o wydanie IIP) potrącona przez DM S.A. była zaskoczeniem, zwłaszcza gdy w obrębie pierwszej grupy podatkowej darowizny (zrealizowanej zgodnie z przepisami) była to dla Wnioskodawcy znaczna strata w rezultacie odkupienia przez fundusz certyfikatów publicznych FIZ (za kwotę niższą niż kwota ich zakupu), w sytuacji gdy brat jest inwalidą pierwszej grupy z najniższą rentą, a Wnioskodawca emerytem wojskowym.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Stosownie do treści art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2032 z poźn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Ogólna zasada ustalania dochodu wyrażona w art. 9 ust. 2 powołanej ustawy stanowi, że dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24 – 25 oraz 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty przekraczają sumę przychodów różnica jest stratą.

Jednym ze źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 7 tejże ustawy są kapitały pieniężne i inne prawa majątkowe w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)-c).

Przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych określone zostały w art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy podatkowej, w świetle którego za przychód z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 1c.

Pojęcie funduszy kapitałowych zostało zdefiniowane w art. 5a pkt 14 powołanej ustawy, w świetle którego ilekroć w ustawie jest mowa o funduszach kapitałowych oznacza to fundusze inwestycyjne oraz fundusze zagraniczne, o których mowa w przepisach o funduszach inwestycyjnych, oraz ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe działające na podstawie przepisów ustawy o działalności ubezpieczeniowej, z wyjątkiem funduszy emerytalnych, o których mowa w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych. (w brzmieniu ustalonym przez art. 443 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz. U. poz. 1844), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2016 r.

Dochody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych, uzyskane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z art. 30a ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegają opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 19% uzyskanego dochodu.

Zatem z tytułu inwestowania w fundusze kapitałowe opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym podlegają dochody m.in. z wykupienia certyfikatów inwestycyjnych (a więc umorzenia tych tytułów uczestnictwa w funduszach).

W ust. 6 tego artykułu ustawodawca zastrzega jednak, iż ww. zryczałtowany podatek pobiera się bez pomniejszania o koszty uzyskania przychodu, to jednak nie dotyczy dochodu z tytułu udziału w funduszach kapitałowych.

Zgodnie z art. 41 ust. 4 płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 29, art. 30 ust. 1 pkt 2, 4–5a, 13–16 oraz art. 30a ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 4d, 5 oraz 10.

Z treści opisanego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Dom Maklerski w marcu 2017 r. pobrał zryczałtowany podatek dochodowy od całości przychodu uzyskanego przez Wnioskodawcę z tytułu wykupienia certyfikatów inwestycyjnych FIZ. Przedmiotowe certyfikaty zostały nabyte przez Wnioskodawcę w drodze darowizny od brata.

W ocenie Wnioskodawcy podatek dochodowy powinien zostać naliczony, od tej części przychodu, który przekracza wartość umarzanych certyfikatów ponad ich wartość w dacie ich nabycia przez brata Wnioskodawcy w 2007 r. Dopiero od tak ustalonej podstawy Fundusz powinien obliczyć, pobrać i wpłacić podatek na rachunek właściwego urzędu skarbowego.

Generalna zasada ustalania kosztów uzyskania przychodów, określona w art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stanowi, iż kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 tej ustawy.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych, a także z odkupienia albo umorzenia tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 3e;

Zgodnie z tą zasadą wydatki poniesione na nabycie certyfikatów inwestycyjnych w funduszach kapitałowych mogą być uznane za koszt uzyskania przychodów dopiero w momencie ich wykupu.

Należy zwrócić uwagę, że użycie przez ustawodawcę określenia „wydatki na nabycie” oznacza, że do kosztów uzyskania przychodów – ale dopiero z chwilą odkupienia lub umorzenia certyfikatów inwestycyjnych w funduszach kapitałowych, zalicza się wydatki bezpośrednio warunkujące nabycie tych certyfikatów inwestycyjnych, tj. takie, bez których poniesienia skuteczne ich nabycie nie byłoby możliwe.

Jak stanowi zaś art. 22 ust. 1m ww. ustawy w przypadku odpłatnego zbycia udziałów w spółce kapitałowej oraz papierów wartościowych, wykupu przez emitenta papierów wartościowych albo odkupienia (umorzenia) tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, a także zwrotu wkładów albo udziałów w spółdzielni, nabytych przez podatnika w drodze spadku, kosztami uzyskania przychodu są wydatki poniesione przez spadkodawcę w celu objęcia lub nabycia tych udziałów w spółce kapitałowej oraz papierów wartościowych, udziałów albo wkładów w spółdzielni, a także na nabycie tych tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych.

Regulacja powyższa ma jednakże zastosowanie wyłącznie w sytuacji nabycia wymienionych w niej aktywów w drodze spadku, a więc w realiach, które w niniejszej sprawie nie występują.

Wskazać należy, że w przypadku nabycia certyfikatów inwestycyjnych w drodze darowizny, nie występuje koszt nabycia tych certyfikatów inwestycyjnych, ponieważ obdarowany nie poniósł żadnych wydatków na ich nabycie (nie doszło do uszczuplenia jego majątku o kwotę stanowiącą równowartość certyfikatów inwestycyjnych w funduszu), które zgodnie z ww. art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy stanowiłyby koszty uzyskania przychodu przy ustalaniu dochodu z odkupienia tych certyfikatów inwestycyjnych. Nabycie w drodze darowizny jest nabyciem nieodpłatnym.

Stosownie do treści art. 23 ust. 1 pkt 12 do kosztów uzyskania przychodów nie zalicza się m.in. podatku od spadów i darowizn.

Jedynym zdarzeniem, które przewidział ustawodawca w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych skutkującym możliwością obniżenia uzyskanego przez obdarowanego dochodu w części odpowiadającej kwocie zapłaconego podatku od spadków i darowizn jest dochód ze zbycia m.in. tytułów uczestnictwa w funduszach kapitałowych, otrzymanych w drodze darowizny – w części odpowiadającej kwocie zapłaconego podatku od spadków i darowizn o czym stanowi art. 21 ust. 1 pkt 105 ustawy podatkowej.

Mając na uwadze treść art. 21 ust. 1 pkt 105 ww. ustawy, w przypadku, gdy w związku z darowizną certyfikatów podatek od spadków i darowizn nie był płacony, opodatkowaniu 19% podatkiem dochodowym będzie podlegała cała kwota przychodu uzyskanego z odkupienie przedmiotowych certyfikatów.

Zatem przy ustalaniu podstawy opodatkowania, wartość odkupienia certyfikatów inwestycyjnych przez Fundusz będąca przychodem z tytułu udziału w funduszu kapitałowym jest równocześnie dochodem do opodatkowania, w przypadku gdy odkupywane certyfikaty zostały nabyte w drodze darowizny i nie był płacony podatek od spadków i darowizn.

Podkreślić należy, iż zdarzeniem, którego zaistnienie konstytuuje obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych, w omawianym stanie faktycznym jest uzyskanie przez Wnioskodawcę przychodu z odkupienia certyfikatów inwestycyjnych funduszu inwestycyjnego nabytych w drodze darowizny.

Należy zatem uznać, że dochód Wnioskodawcy z tytułu odkupienia certyfikatów inwestycyjnych funduszu inwestycyjnego nabytych w drodze darowizny, jest dochodem z udziału w funduszach kapitałowych i tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, Fundusz obsługujący uczestników funduszu inwestycyjnego, na podstawie art. 41 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jest zobowiązany do poboru zryczałtowanego 19% podatku dochodowego od dokonywanych na rzecz Wnioskodawcy wypłat z tytułu odkupienia certyfikatów inwestycyjnych funduszu inwestycyjnego nabytych w drodze darowizny.

Reasumując, organ podatkowy stwierdza, że przychód osiągnięty z odkupienia certyfikatów inwestycyjnych funduszu inwestycyjnego nabytych w drodze darowizny jest przychodem w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o którym mowa w powołanym powyżej art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy, od którego płatnik zobowiązany był pobrać 19% zryczałtowany podatek dochodowym bez pomniejszenia o koszty uzyskania przychodu poniesione przez darczyńcę na zakup ww. certyfikatów. Uzyskany przychód płatnik może pomniejszyć jedynie o ewentualne opłaty manipulacyjne, pobrane przez fundusz z tytułu realizacji zlecenia wykupienia.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy jest nieprawidłowe.

Odnośnie powołanych przez Wnioskodawcę wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego - wskazać należy, że powołane wyroki dotyczą konkretnych spraw podatników osądzonych w określonym stanie faktycznym i w tych sprawach rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące. Natomiast organy podatkowe mimo, że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów podatkowych, to nie mają możliwości zastosowania ich wprost, z tego powodu, że nie stanowią materialnego prawa podatkowego.

Tutejszy organ pragnie podkreślić, że działając w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej i następnych jest jedynie uprawniony do interpretacji przepisów prawa zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Należy wskazać, że Organy Podatkowe nie są uprawnione do podejmowania wobec obywateli jakichkolwiek działań, które nie miałyby wyraźnej podstawy w przepisach prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny z siedzibą w Warszawie w wyroku z dnia 24 listopada 2004 r. (sygn. akt III SA/Wa 86/04) orzekł, iż „organy działają – stosownie do zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP oraz znajdującej odzwierciedlenie w art. 120 Ordynacji podatkowej – na podstawie i w granicach prawa. Są więc zobligowane do przestrzegania przepisów oraz oparcia każdej dokonywanej czynności na konkretnym unormowaniu prawnym”. W rezultacie, w okresie obowiązywania danego przepisu Organ podatkowy nie może uchylić się od jego stosowania. Organ podatkowy ma obowiązek stosować przepisy prawa tak długo, jak długo przepisy te funkcjonują w systemie prawa.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4 , 00-013 Warszawa w dwóch egzemplarzach – (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.