Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 2461-IBPB-2-2.4511.65.2017.1.HS
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-04-26
Teza: Skutki podatkowe podziału majątku wspólnego małżonków
Słowa kluczowe: certyfikaty-certyfikat inwestycyjny; małżonkowie-majątek wspólny małżonków; wspólność-wspólność ustawowa
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.) w zw. z art. 223 § 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1948 ze zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 24 stycznia 2017 r. (data wpływu 30 stycznia 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych podziału majątku wspólnego małżonków – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 30 stycznia 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych podziału majątku wspólnego małżonków.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest osobą fizyczną podlegającą w Polsce opodatkowaniu od całości swoich dochodów. Wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim. W okresie obowiązywania ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej małżonka Wnioskodawcy objęła certyfikaty inwestycyjne w funduszu inwestycyjnym zamkniętym z siedzibą w Polsce. Cena emisyjna objętych certyfikatów została opłacona ze środków pochodzących z majątku wspólnego małżonków. Jako uczestnik funduszu inwestycyjnego ujawniony w ewidencji uczestników figuruje małżonka Wnioskodawcy, która objęła certyfikaty inwestycyjne. Następnie małżonkowie w drodze umowy majątkowej małżeńskiej ustanowili ustrój rozdzielności majątkowej całkowitej. W ramach podziału majątku wspólnego małżonkowie rozważają przeniesienie przez małżonkę na Wnioskodawcę w drodze umowy o podział majątku wspólnego całości lub części wspomnianych certyfikatów inwestycyjnych (nabytych przez małżonkę Wnioskodawcy w okresie obowiązywania ustroju wspólności za środki pochodzące z majątku wspólnego).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy nabycie przez Wnioskodawcę certyfikatów inwestycyjnych w funduszu inwestycyjnym zamkniętym z siedzibą w Polsce (objętych przez małżonkę Wnioskodawcy w okresie wspólności majątkowej małżeńskiej za środki należące do majątku wspólnego) w wyniku podziału majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej w drodze umowy o podział majątku wspólnego będzie podlegać u Wnioskodawcy opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy, nabycie przez Wnioskodawcę certyfikatów inwestycyjnych w funduszu inwestycyjnym zamkniętym z siedzibą w Polsce (objętych przez małżonkę Wnioskodawcy w okresie wspólności majątkowej małżeńskiej za środki należące do majątku wspólnego) w wyniku podziału majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej w drodze umowy o podział majątku wspólnego nie będzie podlegać u Wnioskodawcy opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).

Nabycie przez jednego z małżonków papierów wartościowych w okresie trwania wspólności majątkowej małżeńskiej również podlega tej zasadzie. Papiery wartościowe jako składnik majątku nabytego w okresie trwania wspólności (w szczególności za środki pochodzące z majątku wspólnego) stanowią majątek wspólny małżonków. Takie stanowisko w stosunku do akcji lub udziałów nabytych przez jednego z małżonków w okresie trwania wspólności zajął Sąd Najwyższy w uchwale z 7 lipca 2016 r. sygn. akt III CZP 32/16: „Jeżeli wkład wniesiony do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością należy do majątku wspólnego wspólnika i jego małżonka, również udział w spółce objęty przez wspólnika wchodzi w skład tego majątku.” W wyroku z 21 stycznia 2009 r. sygn. akt II CSK 446/08 Sąd Najwyższy stwierdził, że akcje nabyte przez małżonka ze środków pochodzących z majątku wspólnego wchodzą w skład tego majątku, a akcjonariuszem staje się tylko małżonek uczestniczący w tej czynności.

Powyższe orzeczenia mają zastosowanie również do certyfikatów inwestycyjnych jako papierów wartościowych i praw majątkowych o podobnym charakterze.

Zdaniem Wnioskodawcy, certyfikaty inwestycyjne w funduszu inwestycyjnym zamkniętym z siedzibą w Polsce nabyte przez małżonkę Wnioskodawcy w okresie wspólności majątkowej małżeńskiej, ze środków należących do majątku wspólnego, należały do majątku wspólnego. W razie dokonania podziału majątku wspólnego w ten sposób, że całość lub część wspomnianych certyfikatów inwestycyjnych przeniesiona będzie na Wnioskodawcę, zdarzenie to nie będzie podlegało obowiązkowi podatkowemu w podatku dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 2032 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania. W myśl tej zasady – wyrażonej w treści art. 9 ust. 1 ww. ustawy – opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Jednakże, zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 5 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania lub ograniczenia małżeńskiej wspólności majątkowej oraz przychodów z tytułu wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich.

Z przywołanego przepisu wynika zatem, że wyłączeniu spod działania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podlegają przychody z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania małżeńskiej wspólności majątkowej. Przychodem z podziału majątku wspólnego jest wartość otrzymanego przez każdego z małżonków majątku, a także wartość spłat (dopłat) otrzymywanych przez jednego z małżonków z tytułu podziału majątku. Wartość majątku oraz wartość spłat uzyskanych z tego tytułu przez małżonków nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Ustrój majątkowy małżeński, definiowany jako sytuacja prawna małżonka wobec majątku drugiego małżonka, regulują przepisy ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 682).

W świetle art. 31 § 1 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy – z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny).

Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną. Cechą charakterystyczną tego typu współwłasności jest to, że niemożliwe jest ustalenie wielkości udziału małżonków we współwłasności (współwłasność bezudziałowa).

W myśl art. 35 ww. Kodeksu – w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

Współwłasność bowiem, skoro nie została wyłączona, ani zniesiona prawomocnym wyrokiem sądu, bądź umową majątkową małżeńską – rodzi prawo korzystania z rzeczy na równych zasadach przez każdego z małżonków, w tym pobierania pożytków i innych przychodów oraz ponoszenia wydatków i ciężarów związanych z rzeczą wspólną.

Stosownie do treści art. 43 § 1 cytowanej ustawy – oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. Listę przedmiotów majątkowych stanowiących odrębny majątek każdego z małżonków zawiera art. 33 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.

Ustawowy ustrój majątkowy między małżonkami może ulec zniesieniu lub ograniczeniu na skutek zawartej między nimi umowy (art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego), na skutek orzeczenia sądu (art. 52 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego) albo z mocy prawa np. ubezwłasnowolnienia jednego z małżonków (art. 53 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Co do zasady, z chwilą ustania wspólności ustawowej, wspólność dotychczas bezudziałowa zostaje zastąpiona przez współwłasność w częściach ułamkowych. Od tej chwili małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym, niezależnie od tego, w jakim stopniu każdy z nich przyczynił się do jego powstania. W myśl art. 501 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, w razie ustania wspólności, udziały małżonków są równe, chyba że umowa majątkowa małżeńska stanowi inaczej.

Zgodnie zaś z art. 1037 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 459) w związku z art. 46 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego – podział majątku wspólnego może nastąpić bądź na mocy umowy między małżonkami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek z małżonków.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia wynika, że Wnioskodawca pozostaje w związku małżeńskim. W okresie obowiązywania ustroju wspólności małżeńskiej majątkowej małżonka Wnioskodawcy objęła certyfikaty inwestycyjne w funduszu inwestycyjnym zamkniętym z siedzibą w Polsce za środki pochodzące z majątku wspólnego małżonków i to ona figuruje jako uczestnik funduszu inwestycyjnego ujawniony w ewidencji. Następnie Wnioskodawca i jego małżonka zawarli umowę majątkową małżeńską i ustanowili ustrój rozdzielności całkowitej. W ramach podziału majątku wspólnego małżonkowie rozważają przeniesienie przez małżonkę na Wnioskodawcę w drodze umowy o podział majątku wspólnego całości lub części wspomnianych certyfikatów inwestycyjnych (nabytych przez małżonkę Wnioskodawcy w okresie obowiązywania ustroju wspólności za środki pochodzące z majątku wspólnego).

W świetle art. 5a pkt 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – ilekroć w ustawie jest mowa o papierach wartościowych – oznacza to papiery wartościowe, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1636 ze zm.). Stosownie do tego przepisu m.in. certyfikaty inwestycyjne stanowią papiery wartościowe.

Jak orzekł Sąd Najwyższy w uchwale z 7 lipca 2016 r. sygn. akt III CZP 32/16: „Jeżeli wkład wniesiony do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością należy do majątku wspólnego wspólnika i jego małżonka, również udział w spółce objęty przez wspólnika wchodzi w skład tego majątku.” Również w wyroku z 21 stycznia 2009 r. sygn. akt II CSK 446/08 Sąd Najwyższy stwierdził, że „akcje nabyte przez małżonka ze środków pochodzących z majątku wspólnego wchodzą w skład tego majątku, a akcjonariuszem staje się tylko małżonek uczestniczący w tej czynności.” Powyższe orzeczenia, które przywołał Wnioskodawca, mają więc także zastosowanie do certyfikatów inwestycyjnych jako papierów wartościowych.

Zatem, jeśli certyfikaty zostały nabyte w czasie trwania wspólności ustawowej i nie stanowiły odrębnego majątku danego małżonka, stanowią one dorobek małżonków. Fakt, że to małżonka Wnioskodawcy objęła certyfikaty inwestycyjne, nie skutkuje bynajmniej tym, że jest ona jedyną właścicielką tych certyfikatów w funduszu inwestycyjnym zamkniętym. W trakcie trwania małżeństwa wydatkowanie środków z majątku wspólnego, mimo że osobą obejmującą certyfikaty jest tylko jeden z małżonków, oznacza de facto, że środki wydatkowane były z jednej, wspólnej puli stanowiącej majątek wspólny obojga małżonków. Certyfikaty objęte przez jednego z małżonków stanowią majątek wspólny małżonków, tak jak i wydatek na ich objęcie pochodził z majątku wspólnego.

Podsumowując, otrzymanie przez Wnioskodawcę w wyniku podziału majątku wspólnego certyfikatów inwestycyjnych w funduszu inwestycyjnym zamkniętym nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, na mocy zacytowanego przepisu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stanowisko Wnioskodawcy uznaje się za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.