Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/436-128/12/AA
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2012-07-03
Teza: Skutki podatkowe spłaty rat kredytu (będących darowizną) przez rodziców Wnioskodawczyni w sytuacji gdy rodzice i Wnioskodawczyni są współkredytobiorcami.
Słowa kluczowe: darowizna; kredyt; kredyt-spłata kredytu; obowiązek-obowiązek podatkowy; rodzice; umowa-umowa darowizny
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1; [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni, przedstawione we wniosku z dnia 30 marca 2012 r. (data wpływu do tut. Biura – 03 kwietnia 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych spłaty kredytu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 03 kwietnia 2012 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych spłaty kredytu.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawczyni w dniu 21 grudnia 2011 r. na podstawie notarialnie potwierdzonej umowy kupna-sprzedaży nabyła dom mieszkalny od osoby fizycznej za kwotę 350.000 zł. Transakcja ta została sfinansowana w części środkami finansowymi Wnioskodawczyni (zadatek w wysokości 10.000 zł), a w pozostałej części środkami uzyskanymi z kredytu mieszkaniowego.

Z uwagi na fakt, iż Wnioskodawczyni nie posiadała dostatecznej zdolności finansowej do uzyskania kredytu na własne nazwisko i imię, kredytobiorcami zostali Wnioskodawczyni i jej rodzice. Kredyt został zabezpieczony hipoteką na ww. nieruchomości oraz cesją na umowie ubezpieczenia tejże nieruchomości od ognia i innych zdarzeń losowych. Całkowita kwota kredytu wyniosła 388.220 zł (w kwocie tej zawarta jest składka ubezpieczenia utraty pracy w wysokości 12.220 zł).

Kwota 340.000 zł została przelana bezpośrednio przez bank na konto sprzedającego nieruchomość, natomiast pozostała część kredytu została przelana na konto wskazane przez kredytobiorców i wykorzystana na opłacenie pozostałych kosztów związanych z transakcją nabycia przez Wnioskodawczynię domu mieszkalnego.

Z umowy kredytowej wynika, że spłata kredytu wraz z odsetkami rozpoczęła się od miesiąca lutego 2012 r. i ma być dokonywana przez potrącenie raty z rachunku wskazanego przez kredytobiorców przez okres 228 miesięcy w terminie do 10-dnia każdego kolejnego miesiąca.

Kredytobiorcy ustalili, że dopóki Wnioskodawczyni nie sprzeda swojego mieszkania własnościowego (otrzymanego w darowiźnie od rodziców w lipcu 2011 r.), to rodzice Wnioskodawczyni będą ponosić ciężar spłaty kredytu. Z chwilą sprzedaży ww. mieszkania Wnioskodawczyni środki pieniężne uzyskane z tego tytułu przeznaczy na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup domu mieszkalnego.

Do chwili obecnej, tj. za miesiąc luty i marzec 2012 r. raty kredytowe zostały opłacone przez rodziców Wnioskodawczyni w łącznej wysokości 6.678, 60 zł.

Spłata kredytu przez rodziców, zdaniem Wnioskodawczyni, stanowi darowizny dokonane na jej rzecz. Wnioskodawczyni uważa, iż zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn darowizny otrzymane od rodziców po przekroczeniu kwoty 9.637 zł z osobna od każdego z nich podlegają opodatkowaniu podatkiem od darowizn.

Wnioskodawczyni oświadcza, że kwota spłaconych za luty i marzec 2012 r. rat kredytowych wraz z pozostałymi darowiznami (z wyjątkiem notarialnie potwierdzonej darowizny spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w lipcu 2011 r.) uzyskanymi od rodziców w okresie 5 lat nie przekroczyła od każdego z nich sumy 9.637 zł.

Począwszy od miesiąca kwietnia 2012 r. kredyt będzie spłacany przez Wnioskodawczynię z jej konta bankowego zasilanego wpłatami w wysokości wymagalnych rat kredytowych przez oboje rodziców.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy spłata przez rodziców kredytu zaciągniętego na nabycie przez Wnioskodawczynię domu mieszkalnego jest darowizną na rzecz córki z chwilą dokonywania spłaty poszczególnych rat kredytowych?
2.  Czy obowiązek podatkowy powstaje w momencie zawarcia umowy kredytowej czy też w momencie spłaty poszczególnych rat kredytu?
3.  Czy do limitu kwoty zwolnionej z opodatkowania podatkiem od darowizn wlicza się wartość uprzednio otrzymanych w ciągu 5 lat darowizn, które zostały zwolnione z obowiązku zgłoszenia naczelnikowi urzędu skarbowego w uwagi na udokumentowanie tych darowizn aktem notarialnym?

Zdaniem Wnioskodawczyni, darowizna jest czynnością nieodpłatną polegającą na dokonaniu przysporzenia majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Wnioskodawczyni uważa, iż każdorazowa spłata raty kredytu przez rodziców Wnioskodawczyni jest dla niej darowizną co wynika z definicji umowy darowizny zawartej w art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego.

Na skutek spłaty przez rodziców Wnioskodawczyni rat kredytowych lub przekazania środków pieniężnych na ich opłacenie na jej konto następuje uszczuplenie majątku rodziców Wnioskodawczyni.

Obowiązek podatkowy z tytułu darowizny powstaje z chwilą spełnienia przysporzenia majątkowego zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn pod warunkiem, że wartość darowanych jej przez rodziców środków finansowych przekroczy kwotę 9.637 zł od każdego darczyńcy z okresu 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie.

Na moment powstania obowiązku podatkowego, jak twierdzi Wnioskodawczyni, nie ma wpływu darowizna od rodziców z lipca 2011 r. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, ponieważ ustawodawca w art. 4a ust. 4 pkt 2 wyłączył z tego obowiązku darowizny w kręgu osób z ust. 1 tegoż artykułu, które zostały udokumentowane w formie aktu notarialnego.

Jednocześnie Wnioskodawczyni zaznacza, iż na podstawie art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn może skorzystać ona ze zwolnienia dla darowizn środków pieniężnych w części przewyższającej kwotę 9.637 zł pod warunkiem wypełnienia przesłanek dla tego zwolnienia określonych w ww. artykule. Oprócz udokumentowania środków pieniężnych dowodem przekazania na konto Wnioskodawczyni musi ona zgłosić darowiznę w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego składając deklarację SD-Z2. Obowiązek podatkowy z tytułu wyżej opisanych darowizn od matki i ojca Wnioskodawczyni powstanie po przekroczeniu kwoty zwolnionej dla I grupy obdarowanych, tj. 9.637 zł. Wnioskodawczyni uważa, iż do tego limitu nie wlicza się wartości darowanego jej w lipcu 2011 r. własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego z uwagi na treść art. 4a ust. 4 ww. ustawy.

Spełniając wymogi określone w ww. artykule ustawy o podatku od spadków i darowizn Wnioskodawczyni uważa, iż może skorzystać ze zwolnienia podatkowego przewidzianego dla wymienionego w tym artykule kręgu osób.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera pojęcia „darowizna”, dlatego należy w tym zakresie odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.).

W myśl art. 888 Kodeksu cywilnego przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Celem darowizny jest dokonanie nieodpłatnego przysporzenia na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. Może ona polegać zarówno na przesunięciu do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych formach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego – do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Zgodnie z art. 890 § 1 Kodeksu oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione. Przedmiotem darowizny mogą być rzeczy, prawa i inne świadczenia.

Stosownie do treści art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Według art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę wolną w wysokości 9.637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej. W myśl art. 14 ust. 2 ww. ustawy zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe. Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

W myśl art. 9 ust. 2 cyt. ustawy jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.

Natomiast zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 (tj. dla I grupy podatkowej 9.637 zł) - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych winno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz. U. Nr 243, poz. 1762 ze zm.).

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, przedmiotowe nabycie podlega opodatkowaniu na ogólnych zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej - art. 4a ust. 3 ww. ustawy.

W myśl przepisu art. 4a ust. 4 przedmiotowej ustawy obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

Jak wynika zatem z wyżej powołanych przepisów prawa umowy darowizny środków pieniężnych powyżej kwoty 9.637 zł, dokonane przez osoby wymienione w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, są zwolnione z podatku od darowizny, jeżeli zostaną spełnione łącznie warunki wymienione w art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2, tj. fakt otrzymania darowizny zostanie w ustawowym terminie zgłoszony właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego oraz nastąpi udokumentowanie otrzymania środków pieniężnych dowodem przekazania środków na rachunek nabywcy (obdarowanego).

Z wniosku wynika, iż w grudniu 2011 r. Wnioskodawczyni nabyła dom mieszkalny za kwotę 350.000 zł. Transakcja ta została sfinansowana w części środkami finansowymi Wnioskodawczyni (zadatek w wysokości 10.000 zł), a w pozostałej części środkami uzyskanymi z kredytu mieszkaniowego, którego kredytobiorcami zostali: Wnioskodawczyni i jej rodzice. Kredyt został zabezpieczony hipoteką na ww. nieruchomości oraz cesją na umowie ubezpieczenia tejże nieruchomości od ognia i innych zdarzeń losowych.

Spłata ww. kredytu wraz z odsetkami rozpoczęła się od miesiąca lutego 2012 r. i ma być dokonywana przez potrącenie raty z rachunku wskazanego przez kredytobiorców przez okres 228 miesięcy w terminie do 10-dnia każdego kolejnego miesiąca.

Kredytobiorcy ustalili, że dopóki Wnioskodawczyni nie sprzeda swojego mieszkania własnościowego (otrzymanego w darowiźnie od rodziców w lipcu 2011 r.), to rodzice Wnioskodawczyni będą ponosić ciężar spłaty kredytu. Z chwilą sprzedaży ww. mieszkania Wnioskodawczyni środki pieniężne uzyskane z tego tytułu przeznaczy na spłatę kredytu zaciągniętego na zakup domu mieszkalnego.

Do chwili obecnej, tj. za miesiąc luty i marzec 2012 r. raty kredytowe zostały opłacone przez rodziców Wnioskodawczyni w łącznej wysokości 6.678, 60 zł. Począwszy od miesiąca kwietnia 2012 r. kredyt będzie spłacany przez Wnioskodawczynię z jej konta bankowego zasilanego wpłatami w wysokości wymagalnych rat kredytowych przez oboje rodziców.

Wnioskodawczyni uważa, iż każdorazowa spłata raty kredytu przez rodziców Wnioskodawczyni jest dla niej darowizną, co wynika z definicji umowy darowizny zawartej w art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego.

Zatem w świetle przytoczonych przepisów prawa oraz przedstawionego stanu faktycznego uznać należy, iż w przypadku, gdy Wnioskodawczyni spełni warunki określone w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, to kwoty otrzymywane od rodziców na jej rachunek bankowy – jeżeli istotnie stanowią darowiznę w świetle Kodeksu cywilnego, czego Organ interpretacyjny uprawniony jedynie do dokonywania wykładni prawa podatkowego, nie może oceniać – w celu dalszej spłaty rat kredytu, po przekroczeniu kwoty wolnej od podatku, tj. 9.637 zł od każdego darczyńcy, będą korzystały ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Obowiązek podatkowy powstanie, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia, tj. z chwilą przekazania przez rodziców Wnioskodawczyni kwoty na spłatę raty kredytu (wpływ środków na rachunek bankowy Wnioskodawczyni).

Przy czym zaznaczyć należy, iż dla spełnienia warunków do zwolnienia – z uwagi na brak przeszkód prawnych – zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych – druk SD-Z2 można składać raz na sześć miesięcy. Istotnym jest, aby zgłoszenie nabycia zostało dokonane z zachowaniem terminu 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego.

Ponadto należy zgodzić się z Wnioskodawczynią, iż otrzymana przez nią w sierpniu 2011 r. darowizna od rodziców spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, zwolniona z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ww. ustawy, nie wyklucza możliwości zastosowania kwoty wolnej od podatku (art. 9 ustawy o podatku od spadków i darowizn).

Jeżeli jednak nie zostaną spełnione warunki, o których mowa w art. 4a ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, kwoty otrzymywane od rodziców na spłatę kredytu będą podlegać opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej. Wówczas Wnioskodawczyni będzie zobowiązana do złożenia zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych na druku SD-3, ponieważ powyższe zeznanie składane jest w sytuacji, gdy nie przysługuje zwolnienie wynikające z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Niniejsza interpretacja stosownie do art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, który stanowi, że Minister Finansów, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną), została wydana wyłącznie dla Wnioskodawczyni.

W związku z dołączeniem do wniosku kserokopii dokumentów należy zauważyć, że wydając interpretacje w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów nie przeprowadza postępowania dowodowego w związku z czym nie jest obowiązany, ani uprawniony do ich oceny; jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionym przez Wnioskodawcę i jego stanowiskiem.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.