Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP1-2.4012.629.2024.1.RST
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-01-13
Teza: Miejsce opodatkowania usług szkoleniowych.
Słowa kluczowe: miejsce-miejsce opodatkowania
spółki-spółka zagraniczna
usługi-usługi szkoleniowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V. Miejsce
świadczenia -Rozdział 3. Miejsce świadczenia przy
świadczeniu usług-Miejsce świadczenia usług na rzecz
podatnika
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-
Rozdział 3-art. 28b-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-
Rozdział 3-art. 28b-ust. 2
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-
Rozdział 3-art. 28g-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

20 listopada 2024 r. wpłynął za pośrednictwem ePUAP Pana wniosek z 20 listopada 2024
    r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy miejsca opodatkowania usług
    szkoleniowych. Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Prowadzi Pan Firmę A., NIP: (...), zarejestrowaną zgodnie z adresem podanym we wniosku.
    Firma A. jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług i m.in. świadczy usługi
    związane ze sportem oraz szkoleniami według numerów PKD: 93.19.Z oraz 85.53.Z. Jest
    Pan utytułowanym zawodnikiem w sporcie motoparalotniowym (...). Dla pilotów
    posiadających już uprawnienia do latania na motoparalotni - wykorzystując swoje
    umiejętności i doświadczenie - prowadzi Pan usługi kompleksowego szkolenia
    teoretycznego i praktycznego, doskonalące pilotaż motoparalotni. Wiodącym odbiorcą
    tych usług jest podmiot zagraniczny spoza Unii Europejskiej. Tenże zagraniczny podmiot
    ((...) z państwa Katar), na rzecz którego świadczone były usługi szkoleniowe, nie posiada i
    nie będzie posiadać stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium Polski.
    Szkolenia organizowane przez Firmę przeprowadza Pan m.in. w Polsce, w Hiszpanii, we
    Francji, we Włoszech, w Niemczech i Wielkiej Brytanii. Przed, w trakcie, ani po zakończeniu
    szkolenia nie były rozprowadzane żadne bilety wstępu jak i również inne tego typu
    dokumenty uprawniające do udziału w szkoleniu. Liczba osób uczestniczących w szkoleniu
    ustalana była z Zamawiającym przed jego przeprowadzeniem i oscylowała w przedziale 10-
    15 osób. Szkolenia trwały od 14 do 45 dni.
    Świadczona przez Firmę A. usługa szkoleniowa składała się z części teoretycznej i części
    praktycznej. Część teoretyczna obejmowała tematykę z zakresu:
        1) aerodynamiki,
        2) techniki lotu,
        3) budowy i modernizacji skrzydeł, budowy i modyfikacji dróg sterowania,
        4) zaawansowanej obsługi skrzydła motoparalotni,
        5) sposobów i okoliczności używania Ratowniczych Systemów Hamujących,
        6) unikania niebezpiecznych stanów lotu związanych z podwinięciami miękkopłatu,
        jakim jest skrzydło motoparalotni,
        7) wychodzenia z niebezpiecznych stanów lotu,
        8) udzielania pierwszej pomocy medycznej,
        9) obsługi i eksploatacji silników napędowych,
      10) budowy i eksploatacji zaawansowanych systemów zasilania silników
        dwusuwowych,
      11) budowy i eksploatacji zaawansowanych systemów pomiaru zużycia paliwa,
      12) technik obliczeń nawigacyjnych,
      13) technik obliczeń zasięgowych na ograniczonej ilości paliwa,
      14) technik pilotażu slalomowego,
      15) technik pilotażu i planowania lotu podczas warunków termicznych.
    Część praktyczna dotyczyła wdrożenia wiedzy teoretycznej w praktyce, w różnych stanach
    lotu i różnych warunkach atmosferycznych. Kontrahent wskazywał - z odpowiednim
    wyprzedzeniem - termin i miejsce szkolenia oraz zakres usług pomocniczych i usług
    obsługi ogólnej, jakich oczekiwał od Pana Firmy. Pełen zestaw silników i skrzydeł
    Kontrahent dostarczał we wskazane miejsce szkolenia we własnym zakresie i na własny
    koszt.

    Usługi pomocnicze świadczone przez Firmę A. to zapewnienie wszelkich narzędzi i
    materiałów niezbędnych do eksploatacji silników oraz umożliwiające szkolenie slalomowe
    i nawigacyjne w miejscu szkolenia (paliwo, oleje, smary, materiały i narzędzia nawigacyjne,
    środki zapewniające komfort lotów, narzędzia zapewniające łączność bezpośrednią), a
    także zapewnienie logistyki sprzętu w kraju, gdzie odbywały się szkolenia (samochody
    dostawcze, specjaliści do spraw technicznych) oraz zakwaterowanie osób zapewniających
    logistykę. Firma była zobowiązania do zapewnienia ambulansu wraz z ratownikami
    medycznymi podczas każdego szkolenia praktycznego. W kilku przypadkach Firma
    wynajmowała ośrodki szkoleniowe i wykładowców na potrzeby realizacji zleceń. W kilku
    przypadkach Kontrahent wskazał konieczność wynajęcia hotelu wraz z wyżywieniem dla
    osób uczestniczących w szkoleniu.
    Spośród wymienionych wyżej czynności nabywane od podmiotów zewnętrznych w celu
    świadczenia usług były: wynajęcie ośrodka szkoleniowego, wynajęcie hotelu wraz z
    wyżywieniem, wynajęcie ambulansu i ratowników medycznych. Organizując usługi
    szkoleniowe Firma działała na rzecz podmiotu zagranicznego spoza UE we własnym
    imieniu i na własny rachunek, tj. otrzymywała od dostawców usług faktury wystawione na
    Firmę (na fakturze wskazana jako odbiorca usług była Firma A.). Transport nie obejmował
    transportu na miejsce szkolenia uczestników szkolenia.
    Przed każdym szkoleniem, z kontrahentem była zawierana umowa, zawierająca
    szczegółowe wymogi wobec Firmy, jako organizatora. Przedmiotem umowy była usługa
    szkolenia pilotażu, celem nabycia przez podmiot spoza Unii Europejskiej było podniesienie
    umiejętności pilotażu motoparalotni przez wskazanych uczestników szkolenia. W umowie
    Firma A. była zobowiązana do przeprowadzenia obozu szkoleniowego wraz z
    zapewnieniem pełnej logistyki sprzętu, zakwaterowania uczestników i zapewnienia
    zabezpieczenia medycznego. Strona Zamawiająca była zobowiązana do uiszczenia
    wskazanej kwoty za szkolenia, w umówionym terminie.
    Rozliczenia w tym zakresie były dokonywane każdorazowo po przeprowadzeniu danego
    szkolenia na podstawie faktury wystawionej przez Firmę na rzecz Kontrahenta. Rozliczenie
    obejmowało wynagrodzenie kalkulowane w oparciu o wykorzystane dni szkoleniowe, jak
    również inne dodatkowe koszty poniesione przez Firmę w związku z udziałem w szkoleniu
    danego uczestnika Kontrahenta. Pozycje te były fakturowane łącznie, jako jedna wartość
    (na jednej fakturze wystawionej przez Firmę za przeprowadzenie szkolenia). Podmiot
    zagraniczny (nabywca) spoza Unii Europejskiej na rzecz którego Firma świadczyła usługi
    szkoleniowe to podatnik o którym mowa w art. 28a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku
    od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361).

## Pytanie

Czy prawidłowe jest stanowisko Firmy, zgodnie z którym w przedstawionym zdarzeniu
    miejscem świadczenia przez Podmiot usług szkoleniowych będzie miejsce, w którym
    podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, zgodnie z art.
    28b ust. 1 Ustawy o VAT?
    Pana stanowisko w sprawie
    Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 Ustawy o VAT, miejscem świadczenia
    usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce w którym podatnik
    będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4
    oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n
    Ustawy o VAT.
    W ocenie Wnioskodawcy w przypadku gdy Kontrahenci, którzy nabywali od Firmy usługi
    szkoleniowe, o których mowa w przedstawionym zdarzeniu, byli podatnikami w
    rozumieniu art. 28a Ustawy o VAT (a jeśli Kontrahenci takie stałe miejsce prowadzenia
    działalności w Polsce będą posiadać, ale usługi Firmy nie będą świadczone dla tego
    stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej), szczególne zasady ustalenia

    miejsca świadczenia, o których mowa w ww. przepisie nie znajdą zastosowania, w
    konsekwencji czego przedmiotowe usługi powinny podlegać opodatkowaniu VAT zgodnie
    z zasadą ogólną wyrażoną w tym przepisie.
    W tym miejscu Firma pragnie zwrócić uwagę, że przedstawione przez nią stanowisko
    znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach indywidualnych wydawanych na
    wniosek podatników przez organy podatkowe w podobnych stanach faktycznych.
    Przykładowo:
        w interpretacji indywidualnej z dnia 2 maja 2012 r., sygn. IBPP4/443-65/12/PK
        Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach wyjaśnił, iż usługi szkoleniowe, których
        przedmiotem będzie nauka reguł tworzenia opisów technicznych do różnego
        rodzaju dokumentacji, świadczone przez wnioskodawcę na rzecz osób znających
        język angielski i zajmujących się tłumaczeniami, które będą odbywać się w Polsce
        lub za granicą, powinny podlegać opodatkowaniu zgodnie z zasadę wyrażoną w art.
        28b ustawy o VAT wskazując, że: „(...) jeżeli usługobiorca posiadający status
        podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy VAT (w przedmiotowej sprawie
        pracodawca opłacający szkolenie uczestnikowi szkolenia i uczestnik szkolenia)
        posiada siedzibę działalności gospodarczej lub inne miejsce określone zgodnie z
        art. 28b ust. 2 i 3 ustawy o VAT poza terytorium kraju przedmiotowa usługa
        szkoleniowa będzie podlegała opodatkowaniu w kraju, w którym usługobiorca
        posiada siedzibę działalności gospodarczej lub inne miejsce określone zgodnie z
        art. 28b ust. 2 i 3 ustawy o VAT, wg stawki właściwej dla tego kraju.”
        w interpretacji indywidualnej z dnia 26 lipca 2013 r., sygn. IPPP3/443-373/13-2/JK
        Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie wskazał, że: „(...) Jak wynika z wniosku
        Spółka z siedzibą w Luksemburgu zamierza na terytorium Polski świadczyć dla
        Spółek P. będących podatnikami w rozumieniu art. 28a ustawy usługi organizacji
        szkoleń i konferencji. (...) Mając na uwadze przedstawione zdarzenie przyszłe należy
        stwierdzić, iż przedmiotowych usług organizacji szkoleń lub konferencji nie można
        uznać za usługi wstępu, których miejsce świadczenia znajduje się w miejscu
        (państwie), w którym te szkolenia lub konferencje będą się odbywały. Zatem w
        analizowanym przypadku miejsce świadczenia usług organizacji szkoleń lub
        konferencji, o których mowa we wniosku, należy ustalać na postawie art. 28b
        ustawy. Tym samym miejscem świadczenia kompleksowej usługi organizacji
        szkolenia lub konferencji będzie państwo, w którym usługobiorca, tj. Sp. P. będąca
        podatnikiem w rozumieniu art. 28a ustawy posiada siedzibę swojej działalności
        gospodarczej.”
        w interpretacji indywidualnej z dnia 30 kwietnia 2015 r., sygn. IPPP3/4512-105/15-2
        /KT Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie uznał, że usługi świadczone przez
        wnioskodawcę polegające na przeprowadzeniu wykładów/szkoleń na rzecz firmy ze
        Stanów Zjednoczonych powinny podlegać opodatkowaniu zgodnie z art. 28b ust. 1
        ustawy o VAT wskazując, że: „(...) W związku z tym, że dla usług szkoleniowych
        świadczonych na rzecz podatników prawodawca nie przewidział szczególnego
        miejsca świadczenia, to przy określaniu tego miejsca znajdzie zastosowanie zasada
        ogólna, zgodnie z którą miejsce świadczenia, a tym samym opodatkowania usługi,

        powiązane jest z miejscem odbioru tej usługi. Zatem, jeżeli usługobiorca, będący
        podatnikiem w rozumieniu art. 28a ustawy, posiada siedzibę działalności
        gospodarczej poza terytorium kraju i nie posiada na terenie Polski stałego miejsca
        prowadzenia działalności, dla którego byłyby świadczone opisane usługi - miejscem
        świadczenia tych usług jest, zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy, terytorium państwa, w
        którym ten usługobiorca ma swoją siedzibę. Tym samym, świadczenie tych usług
        nie podlega opodatkowaniu na terytorium kraju.”
        w interpretacji indywidualnej z dnia 4 grudnia 2015 r. sygn. ITPP2/4512-855/15/EK
        Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy stwierdził, że: „Rozstrzygając zasady
        opodatkowania usługi zorganizowania szkolenia należy wskazać, że w przypadku,
        gdy jej uczestnikami będą podatnicy w rozumieniu art. 28a ustawy, miejscem jej
        świadczenia, zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy (odpowiednio ust. 2 lub ust. 3) będzie
        miejsce, w którym usługobiorcy posiadają siedzibę działalności gospodarczej
        (odpowiednio stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, stałe miejsce
        zamieszkania lub zwykłe miejsce), czyli Polska. (...) Należy wyjaśnić, że w ocenie
        tutejszego organu, świadczona przez Spółkę kompleksowa usługa polegająca na
        zorganizowaniu szkoleń, których tematyka dotyczyć będzie aktualnych wymagań
        prawnych w obszarze międzynarodowych standardów zarządzania oraz zagadnień
        w zakresie certyfikacji na te normy, nie będzie stanowiła usług wstępu, o których
        mowa w art. 28g ust. 1 ustawy. Zatem stanowisko Spółki wskazującej, że miejsce
        świadczenia należy w takiej sytuacji ustalić na podstawie art. 28a ust. 1 ustawy,
        należało uznać za nieprawidłowe.”
        w interpretacji indywidualnej z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. ILPP4/4512-1-357/15-2
        /PR Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, stanął na stanowisku, że usługi
        świadczone przez wnioskodawcę polegające na przeprowadzeniu szkolenia
        /wykładu z zakresu nauki jazdy i pilotażu na rzecz podmiotu prowadzącego
        działalność gospodarczą z siedzibą w Stanach Zjednoczonych powinny podlegać
        opodatkowaniu zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy o VAT wskazując, że „miejscem
        świadczenia opisanych Usług szkoleniowych jest/będzie - zgodnie z art. 28b ust. 1
        ustawy - miejsce, w którym podatnik, będący usługobiorcą posiada siedzibę
        działalności gospodarczej, czyli terytorium Stanów Zjednoczonych Ameryki
        Północnej. Tym samym usługi te nie podlegają/nie będą podlegały opodatkowaniu
        podatkiem od towarów i usług w Polsce.”

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.
    Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.) - zwanej dalej ustawą:
      opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają:
      1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
      2) eksport towarów;

      3) import towarów na terytorium kraju;
      4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
      5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.
    Z powołanego przepisu wynika tzw. zasada terytorialności, zgodnie z którą
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wymienione czynności, ale tylko
    w sytuacji, gdy miejscem ich świadczenia jest terytorium kraju, przez które - w myśl
    definicji zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy:
      rozumie się terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, z zastrzeżeniem art. 2a.
    Natomiast stosownie do art. 2 pkt 5 ustawy:
      przez terytorium państwa trzeciego rozumie się przez to terytorium państwa
      niewchodzące w skład terytorium Unii Europejskiej, z zastrzeżeniem art. 2a ust. 1 i 3.
    Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy:
      przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie
      prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy:
      przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7 (...).
    Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług w
    rozumieniu art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od
    towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług, musi być wykonana przez podatnika.
    Według art. 8 ust. 2a ustawy:
      w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej,
      bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i
      wyświadczył te usługi.
    Przepis ten jest źródłem praw i obowiązków podatników w odniesieniu do świadczeń
    określanych mianem „odsprzedaży” lub „refakturowania” usług. W związku z tym należy
    stwierdzić, że nabycie usług oraz ich późniejsza odsprzedaż (z marżą czy bez) powinny być
    zawsze traktowane jako dwie odrębne transakcje usługowe.
    Z treści art. 15 ust. 1 ustawy wynika, że:
      podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Na mocy art. 15 ust. 2 ustawy:
      działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub
      usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a
      także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza
      obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub
      wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
    W przypadku świadczenia usług, istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od
    towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi, od tego bowiem zależy,
    czy dane świadczenie podlega opodatkowaniu tym podatkiem w Polsce, czy też nie.
    Kwestie dotyczące miejsca świadczenia przy świadczeniu usług uregulowane zostały w
    rozdziale 3 działu V ustawy.

    Stosownie do art. 28a ustawy:
      na potrzeby stosowania ww. rozdziału:
      1. ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
      a. podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w
        art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez
        względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
      b. osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest
        zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od
        wartości dodanej;
      2. podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji
        nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia
        usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich
        świadczonych na jego rzecz usług.
    Wskazany powyżej art. 28a ustawy wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy.
    Definicja ta ma zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług.
    Podatnikiem według tej regulacji jest osoba wykonująca samodzielnie działalność
    gospodarczą. Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej
    ustalonej w art. 15 ust. 2 ustawy. Za podatników są uznawane również podmioty
    wykonujące działalność gospodarczą zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich
    oraz państw trzecich.
    Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy:
      miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest
      miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności
      gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1,
      art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.
    Jednocześnie jak stanowi art. 28b ust. 2 ustawy:
      w przypadku, gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności
      gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba
      działalności gospodarczej, miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce
      prowadzenia działalności gospodarczej.
    Stosownie do art. 28g ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2024 r.:
      miejscem świadczenia usług wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe,
      naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne, takie jak targi i wystawy, oraz usług
      pomocniczych związanych z usługami wstępu na te imprezy, świadczonych na rzecz
      podatnika, jest miejsce, w którym te imprezy faktycznie się odbywają.
    Należy wskazać, że ustawą z 8 listopada 2024 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i
    usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2024 r. poz. 1721), która weszła w życie 1
    stycznia 2025 r. zmieniono treść art. 28g ustęp 1 ustawy i obecnie brzmi:
      miejscem świadczenia usług wstępu na imprezy kulturalne, artystyczne, sportowe,
      naukowe, edukacyjne, rozrywkowe lub podobne, takie jak targi i wystawy, oraz usług
      pomocniczych związanych z usługami wstępu na te imprezy, świadczonych na rzecz
      podatnika, w przypadku gdy obecność na nich nie jest wirtualna, jest miejsce, w
      którym te imprezy faktycznie się odbywają.
    Z niniejszych przepisów ustawy wynika zatem, że co do zasady, usługa świadczona na
    rzecz podatnika w rozumieniu art. 28a ustawy inna niż wskazana w art. 28e, art. 28f ust. 1
    i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n ustawy podlega opodatkowaniu
    w miejscu siedziby działalności gospodarczej usługobiorcy, chyba że jest świadczona dla
    stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługobiorcy, które znajduje się w
    innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej, wówczas miejscem świadczenia

    tej usługi jest stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, dla którego ta usługa
    jest świadczona.
    Wskazać w tym miejscu należy, że co do zasady każde świadczenie dla celów
    opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być traktowane jako odrębne i
    niezależne, jednak w sytuacji, gdy jedna usługa obejmuje z ekonomicznego punktu
    widzenia kilka świadczeń, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów
    podatkowych. Zatem, z ekonomicznego punktu widzenia usługi nie powinny być dzielone
    dla celów podatkowych wówczas, gdy tworzyć będą jedną usługę kompleksową,
    obejmującą kilka świadczeń pomocniczych. Jeżeli jednak w skład świadczonej czynności
    wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej,
    zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla
    traktowania ich jako elementu usługi kompleksowej.
    Koncepcję opodatkowania świadczeń kompleksowych wypracował Trybunał
    Sprawiedliwości UE, w wydanych orzeczeniach na podstawie pierwotnie obowiązującej
    Szóstej Dyrektywy Rady (77/388/EWG) oraz obecnie obowiązującej Dyrektywy 2006/112
    /WE Rady z 28 listopada 2006 r., w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości
    dodanej (Dz. Urz. UE L nr 347, str. 1 z późn. zm.). W szczególności w wyroku w sprawie C-
    349/96 Card Protection Plan Ltd., Trybunał uznał, że każde świadczenie usług powinno
    być, co do zasady, traktowane jako świadczenie odrębne i niezależne. Jeżeli jednak dwa
    lub więcej niż dwa świadczenia (czynności) dokonane przez podatnika na rzecz
    konsumenta są tak ściśle powiązane, że obiektywnie tworzą w aspekcie gospodarczym
    jedną całość, to wszystkie te świadczenia lub czynności stanowią jednolite świadczenie dla
    celów podatku od wartości dodanej.
    Aby móc wskazać, że dana usługa jest usługą złożoną (kompleksową), powinna składać się
    ona z różnych świadczeń, których realizacja prowadzi do jednego celu. Na usługę złożoną
    składa się więc kombinacja różnych czynności, prowadzących do realizacji określonego
    celu - do wykonania świadczenia głównego, na które składają się różne świadczenia
    pomocnicze. Natomiast usługę należy uznać za pomocniczą, jeśli nie stanowi ona celu
    samego w sobie, lecz jest środkiem do pełnego zrealizowania lub wykorzystania usługi
    zasadniczej. Pojedyncza usługa traktowana jest zatem jak element usługi kompleksowej
    wówczas, gdy cel świadczenia usługi pomocniczej jest zdeterminowany przez usługę
    główną oraz nie można wykonać lub wykorzystać usługi głównej bez usługi pomocniczej.
    Z treści wniosku wynika, że świadczy Pan usługi kompleksowego szkolenia teoretycznego i
    praktycznego, doskonalące pilotaż motoparalotni dla pilotów posiadających już
    uprawnienia do latania na motoparalotni. Wiodącym odbiorcą tych usług jest (...) z
    państwa Katar. Podmiot ten nie posiada i nie będzie posiadać stałego miejsca
    prowadzenia działalności na terytorium Polski. Szkolenia przeprowadza Pan m.in. w
    Polsce, w Hiszpanii, we Francji, we Włoszech, w Niemczech i Wielkiej Brytanii. Świadczona
    przez Pana Firmę usługa szkoleniowa składała się z części teoretycznej i części praktycznej.
    Przed każdym szkoleniem zawierana była z kontrahentem umowa, zawierająca
    szczegółowe wymogi wobec Firmy, jako organizatora. Przedmiotem umowy była usługa
    szkolenia pilotażu, celem nabycia przez podmiot spoza Unii Europejskiej było podniesienie
    umiejętności pilotażu motoparalotni przez wskazanych uczestników szkolenia. W umowie
    Firma A. była zobowiązana do przeprowadzenia obozu szkoleniowego wraz z
    zapewnieniem pełnej logistyki sprzętu, zakwaterowania uczestników i zapewnienia
    zabezpieczenia medycznego. Strona Zamawiająca była zobowiązana do uiszczenia
    wskazanej kwoty za szkolenia, w umówionym terminie.
    W celu realizacji szkolenia Firma nabywała od podmiotów zewnętrznych usługi wynajęcia
    ośrodka szkoleniowego, wynajęcia hotelu wraz z wyżywieniem, wynajęcie ambulansu i
    ratowników medycznych. Organizując usługi szkoleniowe Firma działała na rzecz
    podmiotu zagranicznego spoza UE we własnym imieniu i na własny rachunek, tj.
    otrzymywała od dostawców usług faktury wystawione na Firmę (na fakturze wskazana
    jako odbiorca usług była Firma A.). Natomiast rozliczenie z kontrahentem było

    dokonywane każdorazowo po przeprowadzeniu danego szkolenia na podstawie faktury
    wystawionej przez Firmę na rzecz Kontrahenta. Rozliczenie obejmowało wynagrodzenie
    kalkulowane w oparciu o wykorzystane dni szkoleniowe, jak również inne dodatkowe
    koszty poniesione przez Firmę w związku z udziałem w szkoleniu danego uczestnika
    Kontrahenta. Pozycje te były fakturowane łącznie, jako jedna wartość (na jednej fakturze
    wystawionej przez Firmę za przeprowadzenie szkolenia).
    Na tle tak przedstawionych okoliczności sprawy Pana wątpliwości dotyczą ustalenia czy
    miejscem świadczenia usług szkoleniowych będzie miejsce, w którym podatnik będący
    usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy
    o VAT.
    Odnosząc się do Pana wątpliwości objętych zakresem sformułowanego we wniosku
    pytania należy zauważyć, że w celu prawidłowego opodatkowania wykonywanych usług
    należy ustalić miejsce ich świadczenia, jednakże żeby tego dokonać konieczne jest w
    pierwszej kolejności zidentyfikowanie z jaką usługą, świadczoną przez Pana Firmę, mamy
    do czynienia.
    Mając na uwadze opis stanu faktycznego należy wskazać, że w analizowanym przypadku
    mamy do czynienia z usługą kompleksową szkolenia teoretycznego i praktycznego, w
    skład której wchodzi wynajęcie ośrodka szkoleniowego, wynajęcie hotelu wraz z
    wyżywieniem oraz wynajęcie ambulansu i ratowników medycznych. Wymienione
    świadczenia są ze sobą ściśle powiązane i w aspekcie gospodarczym tworzą jedną całość,
    której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter. Świadczenia te tworzą jedną kompleksową
    usługę i są niezbędne w celu realizacji oferowanej przez Pana Firmę usługi szkolenia
    doskonalącego pilotaż motoparalotni.
    Odnosząc się natomiast do miejsca opodatkowania ww. usługi kompleksowej należy
    wskazać, że stanowi ona usługę do której stosuje się ogólne zasady ustalania miejsca
    świadczenia wynikające z art. 28b ustawy (tj. jest to usługa do której nie stosuje się
    szczególnych zasad ustalania miejsca świadczenia usług na podstawie art. 28e, art. 28f
    ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n). W konsekwencji, skoro
    nabywca usługi szkoleniowej posiada siedzibę działalności gospodarczej w Katarze oraz
    jak Pan wskazał nie posiada w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności
    gospodarczej to miejsce świadczenia kompleksowej usługi szkoleniowej należy ustalić
    zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy o VAT. Tym samym usługi szkoleniowe nie podlegają
    opodatkowaniu w Polsce lecz w kraju, w którym usługobiorca posiada siedzibę
    działalności gospodarczej (tj. w Katarze) zgodnie z przepisami prawa podatkowego
    obowiązującymi w tym kraju.
    W konsekwencji Pana stanowisko należało uznać za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Jednocześnie wskazujemy, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki
    prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej
    przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym
    przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany
    któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona
    odpowiedź traci swoją aktualność.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz.

        2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana
        sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan
        do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z
        dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.