Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB3/423-605/08-5/KS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2008-12-17
Teza: Czy koszty jakie zostaną poniesione przez Spółkę, związane z podniesieniem kapitału i emisją akcji w drodze emisji publicznej oraz niepublicznej, przygotowaniem do dopuszczenia emitowanych akcji do publicznego obrotu na giełdzie oraz za pełnienie funkcji oferującego a polegające na pośrednictwie w proponowaniu nabycia lub w zbywaniu tych akcji stanowią koszty uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych?
Słowa kluczowe: akcja-emisja akcji; kapitał-kapitał zakładowy; kapitał-kapitał zakładowy-podwyższenie kapitału zakładowego; kapitał-podwyższenie kapitału; kodeks-kodeks spółek handlowych; koszt-koszty uzyskania przychodów; podatek-podatek dochodowy-podatek dochodowy od osób prawnych; spółki-spółka akcyjna
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki Akcyjnej, przedstawione we wniosku z dnia 18 września 2008 r. (data wpływu 25.09.2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z przyszłą emisją akcji, w tym serii N – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 25 września 2008 r. został złożony ww. wniosek – uzupełniony pismem z dnia 10 grudnia 2008 r. (data wpływu 16.12.2008 r.) – o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z przyszłą emisją akcji, w tym serii N.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny oraz opis zdarzenia przyszłego.

Spółka podjęła uchwały w sprawie podwyższenia kapitału akcyjnego w drodze emisji akcji serii I, J, K, L oraz planuje dokonanie kolejnych emisji. Realizacja emisji odbywać będzie się w drodze emisji publicznej oraz niepublicznej. Cena emisyjna jednej akcji zostanie ustalona według aktualnych cen rynkowych.

Spółka poniesie koszty służące:

1.  podniesieniu kapitału i emisji akcji, związane m.in. ze zmianą statutu Spółki, obsługą prawną i notarialną, opłatami sądowymi, podatkiem od czynności cywilnoprawnych, przygotowaniem oferty, akcją promocyjną, usługami biura maklerskiego, itp.,
2.  przygotowaniu do dopuszczenia emitowanych akcji do publicznego obrotu na giełdzie, w szczególności wydatki związane z przygotowaniem prospektu emisyjnego, doradztwa prawnego i finansowego, koszty administracyjne (druk, publikacja i dystrybucja prospektu emisyjnego), prawne, ogłoszeń, tłumaczeń dokumentacji, promocji Oferty Publicznej, w tym organizacji spotkań (wynajęcie sali, druk materiałów informacyjnych, itp.), szkoleń w zakresie wiedzy o Giełdzie Papierów Wartościowych, opłaty związane z formalnym dopuszczeniem do obrotu na Giełdzie Papierów Wartościowych (np. opłata roczna za uczestnictwo, za dopuszczenie do obrotu giełdowego, za notowanie) i inne,
3.  za pełnienie funkcji oferującego odnośnie akcji i / lub oferty, a polegających na pośrednictwie w proponowaniu przez Klienta nabycia akcji lub w zbywaniu tych akcji w wyniku tej propozycji.

W zakresie tych usług mieszczą się następujące czynności:

1.  Sporządzenie modelu finansowego oraz wyceny spółki;
2.  Nadzór i koordynacja prac pozostałych doradców (doradców prawnych, biegłych rewidentów i innych);
3.  Opracowanie harmonogramu, struktury i strategii realizacji Oferty, w tym opracowanie wspólnie ze Spółką „equity story”;
4.  Opracowanie części prospektu zwyczajowo opracowywanych przez banki inwestycyjne (tj. „zasad dystrybucji”);
5.  Reprezentowanie Klienta, we współpracy z doradcą prawnym, przed Komisją Nadzoru Finansowego, Krajowym Depozytem Papierów Wartościowych oraz Giełdą Papierów Wartościowych w związku z Ofertą, a także w związku z czynnościami, których dokonanie jest konieczne na podstawie obowiązującego prawa w związku z zakończeniem Oferty i dopuszczeniem akcji do obrotu na rynku regulowanym;
6.  Współpraca z doradcą prawnym Klienta przy sporządzeniu propozycji uchwał Walnego Zgromadzenia, Rady Nadzorczej oraz Zarządu oraz wszelkiej innej dokumentacji, w tym oświadczenia w sprawie przestrzegania zasad ładu korporacyjnego Giełdy Papierów Wartościowych oraz umów ze stronami trzecimi niezbędnych do przeprowadzenia Oferty;
7.  Organizacja serii spotkań (tzw. „road-show”) z inwestorami instytucjonalnymi, jeśli jest to konieczne, nawiązywanie kontaktów z inwestorami, nadzór nad działaniami z zakresu public relations i działaniami marketingowymi poprzedzającymi i towarzyszącymi wprowadzaniu akcji na Giełdę Papierów Wartościowych;
8.  Zarekomendowanie parametrów Oferty, w tym przedziału cenowego, w którym mieścić się będzie ostateczna cena akcji;
9.  Gwarantowanie lub organizacja gwarantowania Oferty w oparciu o proces budowania księgi popytu;
10.  Zorganizowanie oferty akcji, a także zorganizowanie i koordynacja działań konsorcjum dystrybucyjnego;
11.  Nadzór nad prawidłowym przebiegiem Oferty;
12.  Rozliczenie Oferty.

Świadczenie pomocy prawnej w związku z planowaną Ofertą Publiczną akcji oraz ich dopuszczeniem do obrotu na Giełdzie Papierów Wartościowych obejmuje:

1.  całościowy nadzór prawny nad przeprowadzeniem Oferty;
2.  doradztwo prawne w zakresie kwestii związanych z Ofertą;
3.  pełne due diligence Spółki; due diligence Spółki jest przeprowadzane w celu sporządzenia dokumentu ofertowego dla Spółki oraz w celu wydania przez Zleceniobiorcę opinii prawnych dla podmiotu pełniącego funkcję oferującego lub innych podmiotów zaangażowanych w Ofertę;
4.  przegląd dokumentów korporacyjnych Spółki;
5.  przygotowanie projektów uchwał związanych z Ofertą;
6.  udział w spotkaniach poświęconych sporządzaniu prospektu emisyjnego;
7.  przygotowanie całości prospektu emisyjnego i zarządzanie wersjami, w tym złożenie podpisów osób upoważnionych do reprezentowania Zleceniobiorcy pod prospektem, potwierdzających odpowiedzialność Zleceniobiorcy za części prawne prospektu;
8.  podpisanie wymaganych przez prawo oświadczeń w związku z udziałem Zleceniobiorcy w sporządzaniu dokumentów ofertowych;
9.  przygotowanie aneksów i aktualizacji prospektu;
10.  przygotowanie komunikatów bieżących związanych z realizacją Oferty;
11.  uczestnictwo w postępowaniu przed Komisją Nadzoru Finansowego, Krajowym Depozytem Papierów Wartościowych S.A. oraz Giełdą Papierów Wartościowych;
12.  sporządzenie research guidelines;
13.  sporządzenie publicity guidelines;
14.  przegląd wszelkich dokumentów i materiałów sporządzanych w związku z Ofertą, w tym prezentacji dla analityków, dziennikarzy, mediów, raportów analitycznych, komunikatów prasowych;
15.  przygotowanie projektu umowy subemisyjnej lub innej umowy będącej jej ekwiwalentem;
16.  negocjowanie umowy subemisyjnej lub innej umowy będącej jej ekwiwalentem po stronie, odpowiednio subemitenta i podmiotu pełniącego funkcję oferującego;
17.  wydanie opinii w standardzie „10b5 like” na rzecz podmiotu pełniącego funkcję oferującego oraz, jeżeli Spółka zawrze umowę o submisję, na rzecz subemitenta;
18.  wydanie „capacity opinion” odnośnie umowy subemisyjnej lub innej umowy będącej jej ekwiwalentem na rzecz, odpowiednio, subemitenta lub podmiotu pełniącego funkcję oferującego;
19.  zapisy dotyczące stabilizacji, negocjowanie ich po stronie podmiotu pełniącego funkcję oferującego oraz jeżeli Spółka zawrze umowę o subemisję, na rzecz subemitenta;
20.  negocjowanie comfort letter z biegłym rewidentem po stronie podmiotu pełniącego funkcję oferującego;
21.  nadzór i weryfikacja poprawnego przeprowadzenia postępowania rejestrowego dotyczącego podwyższenia kapitału w ramach Oferty.

Spółka jest zarejestrowanym podatnikiem VAT wykonującym czynności dające prawo do częściowego odliczenia podatku naliczonego.

Pismem uzupełniającym z dnia 10 grudnia 2008 r. Wnioskodawca wskazał, iż w zakresie zaistniałych stanów faktycznych wniosek Spółki dotyczy kosztów ponoszonych na podstawie podjętych już uchwał w sprawie podwyższenia kapitału akcyjnego w drodze emisji akcji serii I, J, K i L. Natomiast przyszłym stanem faktycznym są emisje późniejsze, w tym seria N, co do których decyzji jeszcze nie podjęto w momencie składania wniosku.

Pytania sformułowane w pozycji 51 formularza ORD-IN dotyczą zarówno stanów faktycznych zaistniałych, jak i przyszłego stanu faktycznego. Intencją Spółki składającej wniosek było uzyskanie informacji o zasadach, jakie należy stosować oceniając prawo do zaliczania w koszty uzyskania przychodu oraz prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z ponoszonymi wydatkami, opisanymi we wniosku.

Jednocześnie, uzupełniając opis stanu faktycznego w zakresie zaistniałych stanów faktycznych, Spółka informuje, że z dokumentacji dotyczącej poszczególnych emisji wynika, iż środki pozyskane z ich przeprowadzenia mają zostać wykorzystane do realizacji następujących celów:

1.  emisja serii I (emisja publiczna) – celem jest pozyskanie środków na nabycie certyfikatów w nowo tworzonych funduszach inwestycyjnych zarządzanych przez Wnioskodawcę. Pozyskanie zewnętrznych środków do zarządzanych przez Spółkę funduszy, umożliwi uzyskiwanie dodatkowych przychodów w postaci opłat za zarządzanie funduszami. Uruchomienie tych funduszy i pozyskanie inwestorów zewnętrznych może być poprzedzone objęciem części certyfikatów przez Wnioskodawcę lub spółki zależne w celu umożliwienia przeprowadzenia pierwszych inwestycji przez poszczególne fundusze a koniecznych do ich utworzenia i zarejestrowania. Kolejne emisje certyfikatów z tych funduszy obejmowane byłyby przez inwestorów zewnętrznych. Do czasu zainwestowania środków z emisji na ww. cele środki mogą być przejściowo lokowane w bezpieczne instrumenty finansowe o charakterze dłużnym lub też wykorzystane do zmniejszenia krótkoterminowego zadłużenia w rachunku bieżącym. Zarząd zastrzegł sobie możliwość przeznaczenia wpływów z emisji na inne cele w sytuacji, gdy realizacja celów w emisji okaże się niemożliwa lub wystąpią czynniki powodujące, iż ich realizacja mogłaby mieć negatywny wpływ na działalność operacyjną bądź sytuację finansową Spółki lub jej spółek zależnych. Zmiana zamierzonych celów emisji może również nastąpić w przypadku, gdy ze względu na wystąpienie czynników dziś nieznanych, wykorzystanie wpływów z emisji na zamierzone cele byłoby mniej korzystne, niż ich wykorzystanie w inny sposób,
2.  emisja serii J – wyemitowane akcje mają służyć wykonaniu prawa konwersji obligacji zamiennych na akcje. Spółka emituje obligacje celem finansowania potrzeb spółki w różnych zakresach: nabycia akcji udziałów w spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością lub zwiększenia kapitału spółek zależnych, nabycia innych aktywów finansowych celem późniejszej sprzedaży, udzielaniu pożyczek innym podmiotom (w tym zależnym), finansowaniu bieżących zobowiązań spółki oraz na inne cele niemożliwe do określenia w momencie podejmowania uchwał o emisji obligacji,
3.  emisja serii K – wyemitowane akcje mają służyć wykonaniu zobowiązań Spółki wynikających z programu motywacyjnego Spółki. Program motywacyjny umożliwia osobom fizycznym nabycie akcji Spółki za ceny niższe od cen rynkowych w zamian za realizację celów Spółki lub pozyskanie nowych pracowników, współpracowników. Uczestnictwo w programie motywacyjnym jest jedyną lub dodatkową formą wynagradzania. Dzięki niej Spółka ponosi niższe wydatki na wynagrodzenie pieniężne, a zaoszczędzone w ten sposób środki pieniężne może przeznaczyć na inne cele. Dodatkowo zwiększenie kapitału w ten sposób zwiększa wiarygodność Spółki wobec podmiotów zewnętrznych,
4.  emisja serii L – celem emisji jest m.in. zakup obligacji celem wniesienia aportem w zamian za objęcie nowych emisji akcji spółki zależnej, a jednocześnie spowoduje likwidację zobowiązań Spółki wynikających z przysługujących podmiotom obcym opcji put (do odkupu na żądanie ww. obligacji zamiennych), w pozostałej części pozyskane z emisji środki pieniężne posłużą Spółce do realizacji nowej transakcji o charakterze Big Ticket w ramach zarządzanego funduszu X oraz zwiększenia zaangażowania inwestycyjnego w ramach obecnego portfela spółek będących własnością funduszy zarządzanych przez Wnioskodawcę. Działania te w zamierzeniu zarządu mają się przyczynić do zwiększenia atrakcyjności funduszy i emisji kolejnych serii certyfikatów inwestycyjnych.

Z tytułu opłat za zarządzanie funduszami inwestycyjnymi Spółka pobiera wynagrodzenie zależne od wielkości aktywów netto tych funduszy. Stąd ich rozwój i wzrost aktywów skutkuje pobieraniem większych wynagrodzeń za zarządzanie.

Istotna część przychodów Wnioskodawcy jest osiągana z tytułu opłat za zarządzanie funduszami inwestycyjnymi, które są zwolnione z podatku VAT. Spółka świadczy również usługi w zakresie doradztwa w zakresie lokat (inwestycji) niepublicznych, które są opodatkowane stawką VAT w wysokości 22%.

W zakresie stanu zdarzeń przyszłych Spółka informuje, że cele emisji serii N (emisja publiczna) będą takie same jak serii I. Obie emisje mają być prowadzone w tym samym czasie. Po złożeniu wniosku o interpretację, w dniu 04.11.2008 r. została podjęta uchwała o podwyższeniu kapitału poprzez emisję akcji serii N.

Pytania dotyczą zarówno stanu faktycznego, jak i zdarzenia przyszłego.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych.

Czy koszty jakie zostaną poniesione przez Spółkę, związane z podniesieniem kapitału i emisją akcji w drodze emisji publicznej oraz niepublicznej, przygotowaniem do dopuszczenia emitowanych akcji do publicznego obrotu na giełdzie oraz za pełnienie funkcji oferującego a polegające na pośrednictwie w proponowaniu nabycia lub w zbywaniu tych akcji stanowią koszty uzyskania przychodu w podatku dochodowym od osób prawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Koszty ponoszone przez podatnika powinny zatem łącznie spełniać przede wszystkim dwie przesłanki:

1.  funkcjonalną (celowościową), której kryterium jest racjonalny związek poniesionego kosztu z przychodami bądź też z zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów;
2.  formalną, wynikającą z faktu określenia przez ustawodawcę katalogu kosztów ponoszonych przez podatników, jakie nie są uznawane za koszty uzyskania przychodu.

Koszty będące przedmiotem niniejszego zapytania nie zostały wymienione w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zatem przesłankę formalną – zdaniem Spółki – należy uznać za spełnioną.

Spełnienie przesłanki funkcjonalnej oceniać należy – w opinii Wnioskodawcy - wedle racjonalnie określonego związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy poniesionymi kosztami, a osiąganiem przez Spółkę przychodów lub zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów. Istnienie tego związku uzależnione jest od obiektywnie ocenianych intencji podatnika ponoszącego koszt, jako że celem kosztu ma być wystąpienie określonego skutku, przy czym faktyczne wystąpienie tego skutku (uzyskanie przychodu lub efektywne zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodu) nie jest warunkiem koniecznym dla uznania zasadności poniesionego kosztu. Istotny jest zamiar podatnika i obiektywna (rozpatrywana racjonalnie, na podstawie zasad doświadczenia życiowego i reguł prowadzenia działalności gospodarczej) możliwość osiągnięcia zamierzonego celu.

Istotne znaczenie dla rozpatrywanego zagadnienia ma podział kosztów na:

1.  bezpośrednie – skutkujące osiągnięciem przychodów wynikających z konkretnych zdarzeń gospodarczych (koszty związane ze zbywaniem określonych towarów i świadczeniem określonych usług);
2.  pośrednie – służące prowadzeniu działalności gospodarczej, efektem której są przychody (związane z funkcjonowaniem przedsiębiorstwa), ale nie pozostające w bezpośrednim związku z konkretnymi przychodami (m.in. koszty ogólnego zarządu, koszty marketingowe); koszty pośrednie są od początku 2007 roku dookreślone w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych jako koszty ponoszone w celu „zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodu”.

W ocenie Spółki, koszty podwyższenia kapitału zakładowego zaliczane są do kosztów pośrednich, ponieważ ich efektem nie jest osiągnięcie skonkretyzowanych przychodów. Podwyższenie kapitału akcyjnego jest jednak zdarzeniem, które niewątpliwie korzystnie wpływa na sytuację Spółki. Skutkiem podwyższenia kapitału, jest pozyskanie środków, które następnie są wykorzystywane na finansowanie działalności gospodarczej. W ten sposób koszty pozyskania tych środków przyczyniają się pośrednio do osiągania przychodów podlegających opodatkowaniu. Wydatki na zachowanie i rozwój źródła przychodów wielokrotnie uznawano w orzecznictwie za związane z przychodami (także przed nowelizacją art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych), a właśnie do tego rodzaju wydatków zaliczyć można koszty pozyskania kapitału, z którego będą finansowane nowe inwestycje prowadzące do zwiększenia sprzedaży, a więc i przychodów podatkowych.

Ponadto, podwyższenie kapitału zakładowego spełnia funkcję gospodarczą, ponieważ daje ono podstawę zabezpieczenia praw wierzycieli i rękojmię spłaty udzielonych Spółce kredytów oraz – w konsekwencji – może istotnie przyczynić się do uzyskiwania przez Stronę zwiększonych przychodów.

Spółka wskazuje, iż kwestia zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z podwyższeniem kapitału zakładowego jest przedmiotem sporów pomiędzy podatnikami a organami podatkowymi.

Negatywne dla podatników interpretacje opierają się na założeniu, że koszty podwyższenia kapitału związane są bezpośrednio z przysporzeniem nie podlegającym opodatkowaniu, więc nie mogą obniżać podstawy opodatkowania.

Sąd administracyjny w jednym z wyroków ujął to następująco: „Skoro zatem, jak wynika z przepisu art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy (…) przychód otrzymany na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego nie zalicza się do przychodów, bowiem jego celem jest zapewnienie zgromadzenia środków niezbędnych dla funkcjonowania podatnika, nie można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu wydatków związanych z powiększeniem kapitału zakładowego, a stanowiących koszty zawarcia umów notarialnych z tym związanych” (wyrok NSA z dnia 01.03.2000 r. sygn. akt I SA/Wr 2285/98 – Spółka zauważa, że wyrok ten spotkał się z krytyką ze strony komentatorów (patrz glosa Katarzyny Knapik w „Glosa. Przegląd Prawa Gospodarczego” nr 1/2004).

Pogląd tego rodzaju Spółka uważa za błędny z kilku powodów, które znalazły odzwierciedlenie w wielu innych wyrokach sądowych, a także niektórych organów podatkowych (np. Pierwszy Mazowiecki Urząd Skarbowy w postanowieniu z 10 lipca 2007 r., sygn. 1471/DPR1/423-47/07/KK, czy Łódzki Urząd Skarbowy w postanowieniu z 16 sierpnia 2007 r., sygn. ŁUS-II-2-423/256/07/AG) wskazujących, że przychód z podwyższenia kapitału nie jest celem samym w sobie. Pozyskanie nowego kapitału ma bowiem służyć prowadzeniu i rozwijaniu działalności gospodarczej podatnika, czyli potencjalnie generować przychody. Ponadto, poprawa sytuacji finansowej skutkuje z pewnością zabezpieczeniem źródła przychodów. Takie podejście do wydatków na podwyższenie kapitału odpowiadało zatem definicji kosztów uzyskania przychodów, zawartej w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Po pierwsze, jak wskazuje Spółka powyżej, pośredni związek kosztów pozyskania kapitału z przychodami podlegającymi opodatkowaniu jest niewątpliwy. Zastosowana przez sąd zawężająca wykładnia gramatyczna zwrotu „w celu uzyskania przychodu”, dokonana z pominięciem wykładni celowościowej, doprowadziła do wniosków nieracjonalnych. Zasadniczym celem podatku od osób prawnych jest bowiem obłożenie daniną publiczną dochodu, czyli obiektywnego rezultatu działalności gospodarczej podatnika, tj. nadwyżki uzyskanych w jej wyniku przysporzeń majątkowych ponad związanymi z tą działalnością wydatkami, bez uwzględniania wyjątków nie zasługujących, zdaniem ustawodawcy, na obciążanie wyniku podatkowego, co do zasady wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W wyroku z 10 czerwca 2008 r., sygn. III SA/Wa 544/08 stwierdzono, że powoływany przez organy podatkowe argument, iż wydatki związane z emisją akcji nie stanowią kosztu podatkowego jako bezpośrednio związane z przychodem nie będącym przychodem podatkowym, tj. podwyższeniem kapitału, nie jest słuszny. Zgodnie bowiem z podejściem sądu art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych odnosi się wyłącznie do przychodu już otrzymanego, a nie takiego, który ma wystąpić w przyszłości. Z kolei, przygotowanie emisji nowych akcji nie daje przychodu przed dniem ich zbycia.

Po drugie, konsekwencją takiego stanowiska (opartego na uznaniu, że tego rodzaju koszty nie są pośrednimi, lecz służą bezpośrednio i wyłącznie określonemu przysporzeniu nieopodatkowemu), musiałoby być stwierdzenie, że kosztem nie są np. prowizje, czy odsetki przekazywane na rzecz banku (lub pożyczkodawcy) z tytułu otrzymanego kredytu nieinwestycyjnego (pożyczki) lub pozyskania kapitału w formie emisji obligacji, jak również opracowanie biznesplanu, ponieważ środki otrzymane z tytułu kredytów (pożyczki) – podobnie jak otrzymane wpłaty na kapitał – nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu (art. 12 ust. 4 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych). Brak możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków związanych z pozyskaniem finansowania w drodze emisji akcji stawiałby podatników dokonujących takiego wyboru w sytuacji gorszej od podatników finansujących działalność w inny sposób. Takie podejście przeczyłoby zasadzie racjonalności działania ustawodawcy.

Po trzecie poważnego argumentu na korzyść podatników dostarcza wykładnia historyczna. Obowiązujący do końca 2002 r. art. 16b ust. 2 pkt 1b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wskazywał, że koszty utworzenia i rozszerzenia spółki akcyjnej stanowią wartość niematerialną podlegającą amortyzacji. Umieszczenie tej kategorii kosztów w katalogu „wnip”-ów oznacza, że co do zasady koszty te mogłyby stanowić koszty uzyskania przychodu, jednak ustawodawca zdecydował o wprowadzeniu obowiązku rozliczania ich poprzez odpisy amortyzacyjne. Dokonana z dniem 01 stycznia 2003 r. nowelizacja ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych miała na celu dostosowanie przepisów podatkowych do zmienionych rok wcześniej przepisów o rachunkowości. Co więcej, ustawa nowelizacyjna pozostawiła swobodę podatnikom, u których koszty założenia lub rozszerzenia spółki akcyjnej nie zostały całkowicie zamortyzowane, co do dalszego ich rozliczania: dopuszczalna była zarówno kontynuacja amortyzacji na dotychczasowych zasadach, jak i jednorazowe zaliczenie wartości netto tych kosztów do kosztów uzyskania przychodu z dniem 01 stycznia 2003 r.

W ocenie Spółki, decyzje podejmowane w przeszłości przez ustawodawcę przekonują, że nie było wątpliwości co do uznawania takich kosztów za koszty uzyskania przychodu. Jeśliby założyć, że ustawodawca prezentował pogląd odmienny, to jakie uzasadnienie miałoby uznawanie ich za wartość niematerialną podlegającą amortyzacji, z prawem do zaliczania odpisów amortyzacyjnych w koszty uzyskania przychodu?

Podobną argumentację przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 lutego 2006 r. (sygn. akt II FSK 191/05), w którym uznał skargę podatnika za słuszną i uchylił decyzje organów podatkowych. W uzasadnieniu wyroku sąd podkreślił, że koszty organizacji osoby prawnej, a więc koszty poniesione przy zakładaniu spółki, a są to: opłata notarialna, opłata skarbowa, adwokacka (radcowska), stanowią koszt bytu prawnego spółki i stanowią koszt uzyskania przychodów, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Również wydatki radcy prawnego, związane z podwyższeniem kapitału zakładowego, z uwagi na potrzebną w tej kwestii wiedzę fachową, wiedzę prawniczą, uzasadniają ten wydatek jako koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, stanowiska sądu pierwszej instancji łączącego koszty obsługi prawnej z przychodem, o którym mowa w art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Kosztów obsługi prawnej nie można wiązać z konkretnym przychodem, bowiem jest to koszt ogólny, związany z funkcjonowaniem spółki.

Stanowisko Spółki w kwestii kosztów dopuszczenia papierów do obrotu na Giełdzie Papierów Wartościowych znajduje odzwierciedlenie w licznych wyrokach: WSA w Warszawie (sygn. akt III SA/Wa 2218/07), WSA w Gdańsku (sygn. akt I SA/Wa 753/07), WSA w Lublinie (sygn. akt I SA/Lu 82/07), WSA w Warszawie w wyroku z 10 czerwca 2008 r. (III SA/Wa 544/08), WSA w Warszawie z 09 lipca 2008 r. (III SA/Wa 545/08).

W związku z powyższym, Spółka prezentuje stanowisko, zgodnie z którym koszty związane z podwyższeniem kapitału zakładowego w drodze publicznej i niepublicznej emisji akcji, przygotowaniem do dopuszczenia emitowanych akcji do publicznego obrotu na giełdzie oraz za pełnienie funkcji oferującego a polegających na pośrednictwie w proponowaniu nabycia lub zbywaniu tych akcji mogą stanowić koszty uzyskania przychodu, ponieważ spełniają przesłanki określone w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego w zakresie emisji akcji serii N uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 (\`(...)\`).

Z powołanego przepisu wynika, że podatnik ma możliwość zaliczenia poniesionych wydatków do kosztów uzyskania przychodów, pod tym jednak warunkiem, że mają one związek z prowadzoną działalnością gospodarczą, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na wielkość osiąganych przychodów. Ponadto, zaliczenie danego wydatku do kosztów podatkowych uzależnione jest od tego, czy nie mieści się on w katalogu wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, który zawiera art. 16 ust. 1 ww. ustawy.

Jak stanowi art. 431 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 ze zm.), podwyższenie kapitału zakładowego spółek akcyjnych wymaga zmiany statutu i następuje w drodze emisji nowych akcji lub podwyższenia wartości nominalnej dotychczasowych akcji. Przy czym emisja nowych akcji sama w sobie nie prowadzi do podwyższenia kapitału zakładowego, niezbędne jest objęcie akcji nowej emisji.

Powyższe oznacza, iż przychód uzyskany przez Spółkę z emisji akcji jest bezpośrednio przeznaczony na powiększenie kapitału zakładowego. Należy zatem uznać, że wszelkie wydatki ponoszone przez Spółkę w związku z podwyższeniem kapitału w drodze publicznej i niepublicznej emisji akcji pozostają w bezpośrednim związku z przychodem otrzymanym na podwyższenie kapitału zakładowego.

W tym miejscu należy również podkreślić, iż w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nieistotny jest cel, ani konsekwencje podwyższenia kapitału zakładowego Spółki. Przepisy tej ustawy nie różnicują bowiem sytuacji podatkowej podatników ze względu na cel w jakim kapitał zakładowy ma być podwyższony, czy konsekwencje jego podwyższenia.

W myśl art. 12 ust. 4 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, do przychodów nie zalicza się przychodów otrzymanych na utworzenie lub powiększenie kapitału zakładowego, funduszu udziałowego albo funduszu założycielskiego, albo funduszu statutowego w banku państwowym, albo funduszu organizacyjnego ubezpieczyciela. Powyższe oznacza, iż wartość wkładów pieniężnych jak i niepieniężnych, wnoszona na pokrycie kapitału zakładowego w związku z utworzeniem spółki, jak również z jego powiększeniem nie jest zaliczana do przychodów podatkowych Spółki.

Skoro więc, przychód otrzymany na powiększenie kapitału zakładowego nie stanowi przychodu dla celów podatkowych, to koszty jego uzyskania, nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie bowiem z tym przepisem, nie stanowią kosztów podatkowych wydatki, co prawda nie wymienione w art. 16 ust. 1 ww. ustawy, ale związane z przysporzeniami nie uważanymi za przychód przez ustawodawcę (art. 12 ust. 4 pkt 4 tej ustawy).

Ponadto, z dyspozycji zawartej w art. 7 ust. 3 pkt 1 i 3 ww. ustawy wynika, że przy ustalaniu dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania nie uwzględnia się przychodów ze źródeł przychodów położonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub za granicą, jeżeli dochody z tych źródeł nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym albo są wolne od podatku. Związane z tymi przychodami koszty nie mogą, stosownie do pkt 3 tego przepisu, pomniejszać przychodów uzyskiwanych z innych źródeł.

W świetle powyższego, wydatki związane z podwyższeniem kapitału zakładowego spółki akcyjnej, w drodze publicznej i niepublicznej emisji akcji, przygotowaniem do dopuszczenia emitowanych akcji do publicznego obrotu na giełdzie oraz za pełnienie funkcji oferującego a polegające na pośrednictwie w proponowaniu nabycia lub zbywaniu akcji nie stanowią kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, gdyż są one związane z przychodem niepodlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

W odniesieniu do powołanych przez Spółkę orzeczeń organów podatkowych oraz sądów administracyjnych stwierdzić należy, że orzeczenia te zapadły w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Ponadto, za prawidłowością stanowiska Spółki nie przemawia również wskazana przez Nią analogia do przepisów dotyczących kredytów (bowiem kredyt jest świadczeniem podlegającym zwrotowi), ani też kwestia dotycząca argumentacji art. 16b ust. 2 pkt 1 lit b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu obowiązującym do 31.12.2002 r. Uchylenie powyższego zapisu może prowadzić do wniosku, iż wolą ustawodawcy było niezaliczenie tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Jednocześnie dodaje się, iż w zakresie stanu faktycznego dotyczącego podatku dochodowego od osób prawnych została wydana odrębna interpretacja w dniu 17 grudnia 2008 r., nr ILPB3/423-605/08-4/KS.

Ponadto informuje się, iż w zakresie stanu faktycznego oraz opisu zdarzenia przyszłego dotyczącego podatku od towarów i usług wydane zostaną odrębne interpretacje.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.