Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP2/443-559/11-6/KAN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-07-29
Teza: Zwolnienie z podatku VAT usług pomocy społecznej
Słowa kluczowe: podatek-podatek od towarów i usług-zwolnienia z podatku od towarów i usług
; pomoc-pomoc społeczna
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 14 kwietnia 2011r. (data wpływu 4 maja 2011r.), uzupełniony w dniu 25 maja 2011r. (data wpływu 30 maja 2011 r.) na wezwanie z dnia 16.05.2011 r. oraz w dniu 01.07.2011r. (data wpływu 4.07.2011r.) na wezwanie w dniu 22.06.2011r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia z podatku VAT usług pomocy społecznej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 4 maja 2011r. wpłynął ww. wniosek uzupełniony w dniu 25 maja 2011r. (data wpływu 30 maja 2011 r.) na wezwanie z dnia 16.05.2011 r. oraz w dniu 01.07.2011r. (data wpływu 4.07.2011r.) na wezwanie w dniu 22.06.2011r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia z podatku VAT usług pomocy społecznej.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Stowarzyszenie prowadzi placówkę Dom… w systemie całodobowym, w której udzielana jest pomoc w zakresie terapii i readaptacji społecznej osobom bezdomnym, w tym uzależnionym, starszym, niepełnosprawnych, przewlekle chorym, samotnym matkom i rodzinom w trudnej sytuacji życiowej. Stowarzyszenie swoją działalność statutową opiera głównie na darowiznach finansowych, dotacjach finansowych urzędów publicznych (m.in. Urzędu Wojewody, Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej). W związku z tym, że dotacje urzędów publicznych zawierają się w przedziale od kilku do kilkudziesięciu tysięcy złotych, suma przychodów wraz z darowiznami finansowymi może przekroczyć wartość 150 tys. zł. Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej, nie pozyskuje środków finansowych ze sponsoringu. W związku z wejściem od nowego roku 2011 nowych przepisów odnośnie zwolnień od podatku VAT Wnioskodawca nie może wraz z księgowością ustalić, czy Stowarzyszenie prowadząc taką działalność jest czy nie jest zwolnione z płacenia podatku VAT. Stowarzyszenie osiągnęło w 2010 r. obrót zerowy z tytułu wykonywania czynności opodatkowanych. W uzupełnieniu do wniosku Wnioskodawca wyjaśnia, że dotacje są przeznaczone na koszty ponoszone przez Stowarzyszenie.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy działalność Stowarzyszenia w świetle nowych przepisów jest zwolniona od podatku VAT po ewentualnym przekroczeniu 150 tys. zł w 2011r.?

Stanowisko Wnioskodawcy

Działalność Stowarzyszenia jest non profit. Wszystkie darowizny finansowe, rzeczowe i dotacje z urzędów publicznych, w całości przeznaczone są na cele statutowe co zdaniem Wnioskodawcy kwalifikuje Stowarzyszenie do zwolnienia z podatku VAT po przekroczeniu sumy 150 tys. zł.

Istniejące przepisy nie uwzględniają takiego rodzaju działalności pomocowej jaką świadczy Stowarzyszenie. Natomiast w myśl art. 43 ust 1 pkt 22), od a) do d) uwzględniona jest pomoc socjalna, ale tylko świadczona przez instytucje samorządowe i/lub te które posiadają zgodę Wojewody na działalność, a więc są umieszczone w odpowiednim rejestrze. Z uzyskanych informacji w Urzędzie Wojewódzkim działalność pomocowa na rzecz osób bezdomnych nie wchodzi w kategorie rejestru Wojewody wymagającego zgody Wojewody na działalność - co uniemożliwia zarejestrowanie placówki w tymże urzędzie. Sytuacja taka staje się patowa i spowoduje niemożliwość prowadzenia powyższej działalności z powodu braku środków jak również z braku możliwości wywiązania się wobec Urzędu Skarbowego. Natomiast placówka ściśle współpracuje z samorządem terytorialnym wypełniając zadania z zakresu pomocy społecznej tym samym służy całemu powiatowi jak również poszczególnym urzędom w Polsce przyjmując osoby bezdomne i w potrzebie. Wypełniając zadania własne gminy z zakresu pomocy społecznej, wzbogacamy również ofertę pomocową gmin. Wnioskodawca stwierdza, iż bez jego istnienia Ośrodki Pomocy Społecznej nie miałyby gdzie kierować podopiecznych jak również rodziny osób uzależnionych i dysfunkcyjnych. Reasumując: z punktu widzenia Strony, działalność na rzecz osób bezdomnych, wykluczonych społecznie (w tym niepełnosprawnych, uzależnionych itp.) prowadzona przez organizacje pozarządowe nie jest uwzględniona. Zwolnione od podatku powinny również być wszelkie dotacje organizacji pozarządowych prowadzących działania pomocowe na rzecz tych osób, ponieważ pozyskiwane są one na prowadzenie działań statutowych.

Wnioskodawca nadmienia, iż placówka widnieje w rejestrze placówek pomocowych w rejestrze Wojewody natomiast nie wie, czy ten rejestr jest tożsamy z tym wymienionym w przepisach ustawy o podatku VAT art. 43 ust 1, 22), od a) do d), jak również nie wie czy jego działalność mieści się w podanym w powyższych przepisach zakresie. Nawet jeśli placówka widnieje w rejestrze, to jej specyfika nie jest umieszczona jako zwolniona od podatku, ani w przedmiotowej ustawie, ani w nadmienionym w pkt 61 niniejszego wniosku rozporządzeniu.

W ramach działalności Wnioskodawca prowadzi placówkę Dom, w którym realizowane są działania na rzecz osób bezdomnych, uzależnionych, niepełnosprawnych i rodzin z dziećmi. Placówka prowadzi pomoc całodobową, udzielając pomocy socjalnej, psychologicznej, terapii i każdej innej niezbędnej do poprawy sytuacji podopiecznego.

Działalność Wnioskodawcy opiera się głównie na datkach, dotacjach, refundacjach pobytu z nielicznych ośrodków gminnych. Każdy grosz przeznaczony jest na pomoc dla podopiecznych. Z naszej pomocy korzystają instytucje z terenu powiatu nowodworskiego oraz inne instytucje z terenu całej Polski takie jak: OPS, MOPS, GOPS, szpitale, Policja, Straż Miejska, Kościoły, osoby prywatne i rodziny.

W uzupełnieniu do wniosku Wnioskodawca wyjaśnia, że dotacje są przeznaczone na koszty ponoszone przez Stowarzyszenie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez świadczenie usług – w myśl art. 8 ust. 1 powołanej ustawy – rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Przepis art. 41 ust. 1 ustawy stanowi, że stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednakże zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy o VAT zwalnia się od podatku usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej oraz usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, a także dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną, na rzecz beneficjenta tej pomocy, wykonywane przez:

1.  regionalne ośrodki polityki społecznej, powiatowe centra pomocy rodzinie, ośrodki pomocy społecznej, rodzinne domy pomocy, ośrodki wsparcia i ośrodki interwencji kryzysowej,
2.  wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę:
    *   domy pomocy społecznej prowadzone przez podmioty posiadające zezwolenie wojewody,
    *   placówki opiekuńczo-wychowawcze i ośrodki adopcyjno-opiekuńcze,
3.  placówki specjalistycznego poradnictwa,
4.  inne niż wymienione w lit. a-c placówki zapewniające całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku na podstawie zezwolenia wojewody, wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę,
5.  specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie.

Zgodnie z ustawą z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Prawo o miarach (Dz. U. Nr 64, poz. 332), art. 43 ust. 1 pkt 22 otrzymał brzmienie „usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej oraz usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, a także dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, na rzecz beneficjenta tej pomocy, wykonywane przez:”.

W myśl art. 43 ust. 17 ustawy, w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2011 r., zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:

1.  nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 18, 18a, 22-24, 26, 28, 29, 31, 32 i 33 lit. a lub
2.  ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

Stosownie do treści art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka.

Jak wynika z ust. 2 powołanego przepisu, zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie sytuacjom, o których mowa w art. 2 ust. 1, przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem.

Zgodnie z art. 50 ust. 5 ww. ustawy, ośrodek pomocy społecznej, przyznając usługi opiekuńcze, ustala ich zakres, okres i miejsce świadczenia.

Jak wynika z art. 51 ust. 1 w. ustawy, osobom, które ze względu na wiek, chorobę lub niepełnosprawność wymagają częściowej opieki i pomocy w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, mogą być przyznane usługi opiekuńcze, specjalistyczne usługi opiekuńcze lub posiłek, świadczone w ośrodku wsparcia.

Wnioskodawca z uwagi na zakres swojej działalności znajduje się w wykazie specjalistycznych ośrodków wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie jako ośrodek dla osób bezdomnych. Świadczone przez Stowarzyszenie formy pomocy to noclegi, posiłki, pomoc socjalna, terapia oraz programy wychodzenia z bezdomności.

Biorąc pod uwagę powyższe przepisy oraz okoliczności przedstawione we wniosku stwierdzić należy, że świadczone przez Wnioskodawcę usługi opieki społecznej korzystają ze zwolnienia zgodnie z art. 43 ust.1 pkt 22 lit. e ustawy.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy, podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy lub osoby trzeciej. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Stosownie do art. 29 ust. 2 ustawy, w przypadku, gdy pobrano zaliczki, zadatki, przedpłaty lub raty, obrotem jest również kwota otrzymanych zaliczek, zadatków, przedpłat lub rat, pomniejszona o przypadającą od nich kwotę podatku. Dotyczy to również otrzymanych zaliczek na dotacje, subwencje i na inne dopłaty o podobnym charakterze.

Analiza powołanych powyżej przepisów jednoznacznie wskazuje, iż włączenie do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze ma miejsce tylko wówczas, gdy jest to celowa dotacja, subwencja i inna dopłata o podobnym charakterze związana bezpośrednio z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. Do podstawy opodatkowania zaliczane są tylko takie dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze, które są bezpośrednio przeznaczone na dofinansowanie ceny konkretnego towaru czy też konkretnego rodzaju usługi. Nie jest więc obrotem ogólna dotacja (subwencja, inna dopłata o podobnym charakterze) uzyskana przez podatnika, niezwiązana z dostawą towaru lub świadczeniem usługi. W przypadku natomiast, gdy podatnik otrzyma dofinansowanie, które będzie związane z dostawą lub świadczeniem usług, jako pokrycie części ceny konkretnego świadczenia lub rekompensatę z tytułu wykonania określonego świadczenia po cenach obniżonych, płatność taka będzie zaliczana do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Dla określenia, czy dane dotacje mają, czy też nie bezpośredni wpływ na cenę świadczonych usług, a co za tym idzie czy podlegają opodatkowaniu istotne są zatem szczegółowe warunki ich przyznawania, określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania.

Zatem, podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług zwiększa się tylko o takie dotacje, które w sposób bezwzględny i bezpośredni są związane z daną dostawą towarów lub świadczeniem usług. Jeżeli jednak taki bezpośredni związek nie występuje, dofinansowanie ogólne – na pokrycie kosztów działalności – nie podlega opodatkowaniu.

Z przedstawionych okoliczności wynika, iż Stowarzyszenie prowadzi placówkę Dom w systemie całodobowym, w której udzielana jest pomoc w zakresie terapii i readaptacji społecznej osobom bezdomnym w tym uzależnionym, starszym, niepełnosprawnych, przewlekle chorym, samotnym matkom i rodzinom w trudnej sytuacji życiowej. Stowarzyszenie swoją działalność statutową opiera głównie na darowiznach finansowych, dotacjach finansowych urzędów publicznych (m.in. Urzędu Wojewody, Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej). Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej, nie pozyskuje środków finansowych ze sponsoringu. Stowarzyszenie osiągnęło w 2010 r. obrót zerowy z tytułu wykonywania czynności opodatkowanych.

Darowizny finansowe, które Stowarzyszenie otrzymuje na pokrycie swojej działalności statutowej, czyli na pokrycie kosztów związanych z udzielaniem pomocy w zakresie terapii i readaptacji społecznej nie stanowią obrotu, zatem czynność ta nie będzie podlegała opodatkowaniu, gdyż nie mieści się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu VAT wymienionym w art. 5 ust. 1 ustawy.

Otrzymane dotacje są przeznaczone na koszty ponoszone przez Stowarzyszenie.

Wobec tego przyznana na taki cel dotacja nie spełnia przesłanki dotacji wynikającej z art. 29 ust. 1 ustawy, a tym samym nie stanowi obrotu opodatkowanego podatkiem VAT.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż skoro - jak wskazano - pozyskana dotacja przeznaczona jest na pokrycie poniesionych kosztów w ramach realizowanego zakresu działania, to oznacza, że w opisanej sytuacji występuje dotacja o charakterze zakupowym, a nie dotacja mająca na celu sfinansowanie ceny sprzedaży. W konsekwencji, w zakresie udzielania pomocy w zakresie terapii i readaptacji społecznej Wnioskodawca nie będzie otrzymywać wynagrodzenia za świadczone usługi w rozumieniu przepisów ustawy, a jedynie zwrot ponoszonych kosztów. Tym samym dotacja ze środków finansowych urzędów publicznych, czyli otrzymany zwrot poniesionych kosztów, nie będzie stanowiła czynności opodatkowanej VAT, ponieważ czynność ta nie została wymieniona w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu, zawartych w art. 5 ust. 1 ustawy.

Otrzymane przez Wnioskodawcę dotacje finansowe urzędów publicznych (m.in. Urzędu Wojewody, Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej) pokrywają koszty ponoszone przez Stowarzyszenie. Zatem nie stanowią obrotu w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Zatem czynność ta nie będzie podlegała opodatkowaniu.

Natomiast, jeżeli chodzi o działalność Wnioskodawcy, która opiera się na refundacjach pobytu z nielicznych ośrodków gminnych, w opisanej sytuacji nie występuje dotacja o charakterze zakupowym, a zapłata za wyświadczone usługi. W konsekwencji, w zakresie udzielania pomocy w zakresie terapii i readaptacji społecznej Wnioskodawca będzie otrzymywać wynagrodzenie za świadczone usługi w rozumieniu przepisów ustawy, a nie zwrot ponoszonych kosztów. Tym samym refundacja pobytu pozyskiwana z nielicznych ośrodków gminnych, będzie stanowiła obrót, podlegający opodatkowaniu podatkiem VAT zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy o VAT zwalnia się od podatku podatników, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 150.000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku.

W myśl art. 113 ust. 2 do wartości sprzedaży, o której mowa w ust. 1, nie wlicza się odpłatnej dostawy towarów oraz odpłatnego świadczenia usług zwolnionych od podatku, a także towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji.

Wnioskodawca w przedstawionym stanie faktycznym wskazał, że otrzymane darowizny finansowe, dotacje oraz refundacje pobytu mogą w roku 2011 przekroczyć kwotę 150 000 zł. Jednakże nie wszystkie wymienione przez Stronę otrzymane formy dofinansowania będą stanowiły obrót podlegający opodatkowaniu podatkiem VAT.

Ponadto refundacje pobytu otrzymane od ośrodków gminnych korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 22 e. Zatem usług tych jako zwolnionych nie należy uwzględniać przy wyliczeniu limitu sprzedaży opodatkowanej określonego w art. 113 ust. 1. Jeżeli u Wnioskodawcy wystąpią inne czynności, które podlegałyby opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, z wyjątkiem zwolnionych, sprzedaży środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, wówczas należy je uwzględnić przy wyliczeniu limitu sprzedaży opodatkowanej uprawniającego do zwolnienia. W przedstawionym stanie faktycznym Wnioskodawca w zakresie wykonywania czynności wymienionych w złożonym wniosku może korzystać ze zwolnienia, gdyż świadczy usługi zwolnione, a zatem nawet po przekroczeniu obrotu 150000 zł z tytułu tych usług będzie korzystał ze zwolnienia zgodnie z art. 113 ust. 1 ustawy.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy należy uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku ul. 1 Maja 10 09-402 Płock.