Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 111-KDIB4.4015.97.2017.1.MCZ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-09-08
Teza: skutki podatkowe nabycia środków pieniężnych tytułem darowizny w gotówce
Słowa kluczowe: darowizna; gotówka; podatek-podatek od spadków i darowizn; wpłata; środek-środki pieniężne
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201, ze zm.) – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 18 lipca 2017 r. (data wpływu – 25 sierpnia 2017 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia środków pieniężnych tytułem darowizny w gotówce – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 25 sierpnia 2017 r. wpłynął do Organu wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia środków pieniężnych tytułem darowizny w gotówce.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

W marcu 2017 r. Wnioskodawca otrzymał od swojej matki darowiznę pieniężną w kwocie 291.500 zł.

Matka Wnioskodawcy dysponowała tą kwotą w gotówce więc udała się z Wnioskodawcą do banku, w którym Wnioskodawca posiada rachunek bankowy, celem wpłaty ww. środków na rachunek Wnioskodawcy.

W placówce bankowej Wnioskodawca i jego matka uzyskali informację, że jeżeli wpłacającym pieniądze będzie Wnioskodawca, to wpłata będzie zwolniona z prowizji bankowej, prowizja byłaby pobrana w przypadku wpłaty przez matkę Wnioskodawcy.

Wnioskodawca i jego matka dokonali wpłaty ww. kwoty podając jako wpłacającego Wnioskodawcę, który w tytule wpłaty (przelewu) zaznaczył, że jest to darowizna od matki.

Na przełomie czerwca i lipca 2017 r. (przed upływem 6 miesięcy) Wnioskodawca zgłosił fakt otrzymania darowizny od matki na druku SD-Z2 do właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy oświadczenie podpisane przez matkę Wnioskodawcy potwierdzające fakt otrzymania od niej darowizny i potwierdzenie wpłaty tych środków w placówce banku jest wystarczające do uzyskania zwolnienia z opodatkowania tej darowizny?

Zdaniem Wnioskodawcy, skoro była to darowizna od jego matki i została przekazana na rachunek bankowy Wnioskodawcy w jej obecności, a jedynie ze względu na prowizje bankowe wpłacił Wnioskodawca, który widnieje jako osoba wpłacająca, to Wnioskodawca dopełnił obowiązku zgłoszenia faktu nabycia darowizny. Wnioskodawcy przysługuje prawo do zwolnienia opodatkowania tej darowizny.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2017 r., poz. 833, ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. darowizny.

Art. 5 tej ustawy stanowi, że obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy obowiązek podatkowy powstaje – przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę wolną w wysokości 9.637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.

W myśl art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

Stosownie do art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej (art. 4a ust. 3 cyt. ustawy).

Z kolei, z art. 4a ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.

Z opisu stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, że w marcu 2017 r. Wnioskodawca otrzymał od swojej matki darowiznę pieniężną w kwocie 291.500 zł. Matka Wnioskodawcy dysponowała tą kwotą w gotówce więc udała się z Wnioskodawcą do banku, w którym Wnioskodawca posiada rachunek bankowy, celem wpłaty ww. środków na rachunek Wnioskodawcy. W placówce bankowej Wnioskodawca i jego matka uzyskali informację, że jeżeli wpłacającym pieniądze będzie Wnioskodawca, to wpłata będzie zwolniona z prowizji bankowej, prowizja byłaby natomiast pobrana w przypadku wpłaty przez matkę Wnioskodawcy. Wnioskodawca i jego matka dokonali wpłaty ww. kwoty podając jako wpłacającego Wnioskodawcę, który w tytule wpłaty (przelewu) zaznaczył, że jest to darowizna od matki. Przed upływem 6 miesięcy od dnia nabycia Wnioskodawca zgłosił fakt otrzymania darowizny od matki na druku SD-Z2 do właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

W celu ustalenia, czy w opisanej we wniosku sytuacji spełnione są warunki do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania należy przeanalizować przesłanki wskazane w ww. przepisach prawa.

Z treści przepisu art. 4a o podatku od spadków i darowizn wynika, że w przypadku gdy przedmiotem darowizny są środki pieniężne, dla skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania konieczne jest spełnienie trzech warunków:

*   otrzymanie darowizny od jednej z osób wymienionych w tym przepisie;
*   złożenie zgłoszenia o nabyciu własności środków pieniężnych (poza sytuacją przewidzianą w zacytowanym art. 4a ust. 4 ustawy);
*   udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Wobec powyższego, w przypadku darowizny środków pieniężnych warunkiem niezbędnym do skorzystania z omawianego zwolnienia – jak już wyżej wskazano – jest m.in. fakt udokumentowania przez obdarowanego ich otrzymania dowodem przekazania na swój rachunek bankowy albo rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Skoro w analizowanej sprawie środki pieniężne zostały przekazane Wnioskodawcy w formie gotówkowej, które następnie Wnioskodawca sam osobiście wpłacił na swój rachunek bankowy, stwierdzić należy, iż nie został spełniony warunek określony w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W opisanej we wniosku sytuacji nie można udokumentować otrzymania przedmiotowych środków pieniężnych w sposób określony w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, tj. dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym, gdyż środki te – jak wynika z wniosku –Wnioskodawcy otrzymał w gotówce. To dopiero sam Wnioskodawca – będąc już właścicielem środków – dokonał ich wpłaty na swój rachunek bankowy. Taki sposób działania nie wyczerpuje norm omawianego przepisu.

Należy podkreślić, że zgodnie z wolą ustawodawcy pewność prawnopodatkowa nabycia środków pieniężnych tytułem darowizny jest zachowana wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość zostanie stwierdzone, że wpłacone pieniądze pochodzą od darczyńcy. Element podmiotowy posiada w tym wypadku fundamentalne znaczenie dlatego udokumentowanie nabycia środków pieniężnych dowodem przekazania ich przez darczyńcę na rachunek nabywcy (obdarowanego) powinno się odbyć w sposób zapewniający identyfikację stron umowy. Tylko wtedy bowiem można mieć pewność, że korzystniejszy model opodatkowania (zwolnienie podatkowe) znalazł zastosowanie w sytuacji odpowiadającej woli ustawodawcy.

Wpłata przez Wnioskodawcę otrzymanych środków na swoje konto bankowe z adnotacją w tytule wpłaty (przelewu), że jest to darowizna od matki nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że pieniądze te pochodzą od darczyńcy. Oświadczenie podpisane przez matkę Wnioskodawcy potwierdzające fakt otrzymania od niej darowizny nie usuwa ww. braku. Ustawodawca nie wskazał bowiem alternatywnych form wypełnienia warunków zwolnienia z art. 4a ustawy.

Podkreślenia wymaga, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej uzależnione jest od spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych do jej zastosowania.

W konsekwencji, otrzymana darowizna środków pieniężnych podlega opodatkowaniu na ogólnych zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej, przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistniałego zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.