Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP2/443-2005/10-2/MN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-03-14
Teza: Podatek od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku usług świadczonych na rzecz banków dotyczących dokumentów finansowych banków oraz przesyłanych razem z nimi dokumentów promocyjnych.
Słowa kluczowe: banki; finanse; podatek-podatek od towarów i usług-zwolnienia z podatku od towarów i usług
; usługi; usługi-usługi finansowe; usługi-usługi ubezpieczeniowe; zwolnienie; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 13 grudnia 2010 r. (data wpływu 14 grudnia 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku usług świadczonych na rzecz banków dotyczących dokumentów finansowych banków oraz przesyłanych razem z nimi dokumentów promocyjnych – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14 grudnia 2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku usług świadczonych na rzecz banków dotyczących dokumentów finansowych banków oraz przesyłanych razem z nimi dokumentów promocyjnych.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

1\. Spółka świadczy – na podstawie umów o świadczenie usług – na rzecz banków różnorodne usługi, w tym wspomagające działalność bankową oraz sprzedaje towary.

W związku z tym, Spółka zawarła z każdym z banków umowy kompleksowe na świadczenie usług. Umowy zawierają m.in. zapisy, że:

1.  bank powierza Spółce wykonywanie czynności faktycznych związanych z działalnością bankową w zakresie personalizacji i dystrybucji dokumentów finansowych,
2.  strony zgodnie potwierdzają, że uznają taką działalność za wykonywanie przez Spółkę czynności faktycznych związanych z działalnością bankową w rozumieniu art. 6a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe.

Zakres świadczonych przez Spółkę usług obejmuje w szczególności:

1.  przetwarzanie danych osobowych polegające na wykonywaniu przez Spółkę czynności niezbędnych do personalizacji i dystrybucji dokumentów, w tym w szczególności:
    1.  stworzenie warunków do odbioru danych z banku,
    2.  przygotowanie procedur roboczych i awaryjnych (w tym umożliwienie korzystania z ośrodków awaryjnych),
    3.  przygotowanie szablonów i wzorów, produkcja papieru z nadrukiem offsetowym, przygotowanym według specyfikacji otrzymanej od banku,
    4.  zakup kopert, w tym z nadrukiem przygotowanym według specyfikacji otrzymanej od banku,
    5.  prowadzenie magazynu materiałów powierzonych na potrzeby wykonania usługi (w tym nadzorowanie stanów minimalnych),
    6.  odbiór i sprawdzenie poprawności otrzymanej bazy danych ze specyfikacją przekazaną przez bank,
    7.  wydruk na podstawie otrzymanej bazy danych:
        1.  wyciągów z operacji,
        2.  poleceń przelewu/wpłaty gotówkowej,
        3.  materiałów marketingowych (kierowanych następnie do obecnych i/lub potencjalnych klientów),
        4.  innych dokumentów banku, w tym umów z klientami, regulaminów,
    8.  zapakowanie wydrukowanych dokumentów wraz z insertami do kopert formatu,
    9.  realizacja przygotowania korespondencji do ręcznego podpisu w imieniu banku,
    10.  realizacja jednorazowych niestandardowych zleceń,
    11.  w przypadku wysyłania listów poleconych lub za potwierdzeniem odbioru, druk pocztowej książki nadawczej oraz opracowanie niezbędnych dokumentów zgodnych z regulaminem pocztowym,
    12.  umieszczenie gotowych pakietów w opakowaniach zbiorczych w porządku wymaganym przez X w odniesieniu do masowej korespondencji,
    13.  nadanie gotowych, posortowanych pakietów w terminalu pocztowym znajdującym się na terenie Spółki,
    14.  realizacja postępowania spornego z operatorem pocztowym,
    15.  nadanie pakietów w postaci przesyłek kurierskich,
    16.  przygotowanie raportu potwierdzającego realizację pojedynczego zlecenia oraz raportu zbiorczego, zawierającego wyszczególnienie wszystkich zrealizowanych w danym okresie rozliczeniowym prac,
    17.  prowadzenie dokumentacji realizowanych zleceń wchodzących w skład usługi,
    18.  kompleksowa realizacja procesu obsługi umów korespondencyjnych z klientami banku;
2.  obsługa zwrotów korespondencji banku, nadawanej za pośrednictwem Spółki, kierowanej na skrytkę pocztową banku, obejmująca:
    1.  wynajęcie skrytki pocztowej na potrzeby realizacji usługi,
    2.  odbieranie zwrotów ze skrytki pocztowej na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez bank,
    3.  sortowanie zwrotów według kategorii powodu ich zwrócenia lub innej uzgodnionej z bankiem,
    4.  skanowanie ręczne kodu znajdującego się na okienku koperty i rejestracja powodu zwrócenia,
    5.  przekazanie do banku bazy danych zawierającej informację na temat zwrotów,
    6.  przekazanie zwrotów do Centrum Operacyjnego banku;
3.  zarchiwizowanie wysłanych dokumentów w postaci elektronicznej (tworzenie archiwum elektronicznego) według kryteriów określonych przez bank, udostępnianie elektronicznych obrazów dokumentacji;
4.  niszczenie zgodnie z odpowiednimi procedurami dokumentów powstałych w związku z realizacją usługi.

Szczegółowy przebieg świadczenia przez Spółkę omawianych usług na rzecz poszczególnych banków może wykazywać pewne różnice. Cechą wspólną tych usług jest jednak zawsze to, że ich przedmiotem jest opracowanie, wydruk wysyłka itd. dokumentów finansowych banków (wyciągi bankowe, listy windykacyjne, korespondencja do organów windykacyjnych, blankiety wpłat, harmonogramy spłat, potwierdzenia sald, regulaminy, informacje o zmianach w tabeli opłat i prowizji, umowy korespondencyjne itp.), związanych ze świadczeniem przez banki usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 38-41 ustawy o podatku od towarów i usług (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2011 r.).

Podkreślenia wymaga, że przedmiotowe usługi świadczone przez Spółkę stanowią element ww. usług świadczonych przez banki, który:

1.  stanowi odrębną całość,
2.  jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia tych usług (zgodnie m.in. z przepisami Prawa bankowego).

Spółka na zlecenie banków opracowuje, drukuje oraz wysyła także ich materiały promocyjne (tj. oferty, ulotki reklamowe adresowe i bezadresowe, biuletyny itp.). Należy przy tym zauważyć, iż w zakresie wspomnianych materiałów promocyjnych możliwe są, w zależności od umowy, następujące opcje:

1.  wysyłka materiałów promocyjnych łącznie z dokumentami finansowymi banków;
2.  wysyłka wyłącznie materiałów promocyjnych (tj. bez dokumentów finansowych).

Działanie takie dotyczy zarówno aktualnych klientów banków jak i ich przyszłych potencjalnych klientów.

2\. Materiały sprzedawane przez Spółkę

W procesie realizacji ww. usług Spółka wykorzystuje materiały, które pochodzą z dwóch źródeł:

1.  są kupowane od dostawcy zewnętrznego (np. koperty, ulotki reklamowe),
2.  są produkowane przez inne wydziały produkcyjne Spółki (np. formularze, papier z logo).

Są to materiały posiadające indywidualne cechy nadane przez bank. W każdym przypadku wzór wykorzystywanych materiałów wynika z wymagań banku. Zakup i produkcja materiałów odbywa się według specyfikacji ilościowej otrzymanej od banku, tzn. Spółka nie ponosi ryzyka w zakresie materiałów zamawianych przez bank.

Sprzedaż materiałów (jeżeli nie zostały wliczone w cenę usługi podstawowej) jest fakturowana w osobnych pozycjach. Jest to uzasadnione sposobem współpracy z bankami, a w szczególności następującymi argumentami:

1.  materiały kupowane są w opakowaniach zbiorczych (np. tysiącach sztuk) i nie wszystkie są zużywane w procesie świadczenia usługi, a koszt całości zakupionych materiałów zgodnie z umową ponosi bank,
2.  materiały są przechowywane przez Spółkę (jako depozyt) i wykorzystywane w wielu cyklach świadczenia usługi.

3\. Faktury wystawiane przez Spółkę

W związku ze świadczeniem przedmiotowych usług, Spółka wystawia faktury VAT, w których wskazany jest asortyment i ilość wykonanych usług oraz ilość zużytych materiałów (jeżeli wartość materiałów nie wchodzi w cenę usługi). Faktury sprzedaży zawierają więc w szczególności w osobnych pozycjach:

1.  czynności przygotowawcze do uruchomienia zlecenia produkcyjnego (przygotowanie baz danych, przetwarzanie danych),
2.  materiały wykorzystane do realizacji zlecenia (papier, koperty, materiały drukowane, np. książeczki, listy, ulotki informacyjne i reklamowe),
3.  usługi cząstkowe wchodzące w skład usługi kompleksowej (druk, personalizacja, „matchowanie”, falcowanie, kopertowanie, insertowanie, pakowanie, obsługa zwrotów).

Na fakturach sprzedaży – zgodnie z zapisami umownymi – ujmowana jest:

1.  cała wartość usługi łącznie z materiałami w jednej pozycji (w przypadku, gdy koszty materiałów wliczone są w cenę usług) lub
2.  wartość sprzedaży w rozbiciu na cześć materiałową i usługową.

Występują również sytuacje kiedy materiały wykorzystywane do wykonania usług dostarczane są przez bank (bank kupuje je we własnym zakresie) lub sprzedawane są przez Spółkę bankowi wcześniej i w czasie świadczenia usługi stanowią powierzony depozyt. Należy wskazać, że materiały kupowane są zawsze na zlecenie i ryzyko banku.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy przepisy ustawy o podatku od towarów usług, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2011 r., w szczególności art. 43 ust. 13 w związku z art. 43 ust. 1 pkt 38-41, należy interpretować w ten sposób, że świadczenie przez Spółkę na rzecz banków usług opisanych w stanie faktycznym, w części dotyczącej dokumentów finansowych banków oraz przesłanych razem z nimi dokumentów promocyjnych będzie objęte zwolnieniem od podatku VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, przepisy ustawy o podatku od towarów i usług w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2011 r., w szczególności art. 43 ust. 13 w związku z art. 43 ust. 1 pkt 38-41, należy interpretować w ten sposób, że świadczenie przez Spółkę na rzecz banków usług opisanych w stanie faktycznym, w części dotyczącej dokumentów finansowych banków będzie objęte zwolnieniem od podatku VAT. Wspomniane zwolnienie, zdaniem Spółki, powinno także dotyczyć usług dotyczących materiałów reklamowych przesyłanych przez Spółkę razem z dokumentami finansowymi banków.

Zgodnie z przepisem art. 43 ust. 13 ustawy o VAT (w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2011 r.), zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, która sama stanowi odrębną całość i jest właściwa oraz niezbędna do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41. W pkt 37-41 ustawodawca wymienił usługi ubezpieczeniowe oraz finansowe, jako podlegające zwolnieniu od podatku VAT. Zgodnie z nowym art. 43 ust. 13 ustawy o VAT, Spółka świadczyć będzie usługi zwolnione od podatku VAT, jeżeli będą spełnione łącznie następujące warunki:

1.  usługi te stanowią element usług finansowych (jak np.: usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, usług w zakresie udzielania poręczeń lub gwarancji, usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług),
2.  usługi te stanowią odrębną całość,
3.  usługi te są właściwe i niezbędne do świadczenia usługi zwolnionej.

Zgodnie z ustawą Prawo bankowe, bank może powierzyć wykonywanie określonych czynności związanych z działalnością bankową określonym przedsiębiorcom. Zdaniem Generalnego Inspektora Nadzoru Bankowego (dalej GINB) – zgodnie z pismem z dnia 21 grudnia 2004 r. do Prezesów Zarządów Banków NB-BPN-1-022-70/04 – przykładem czynności, bez których podjęcia nie jest możliwe należyte wykonanie umowy z klientem, jest m.in. drukowanie, kopertowanie i wysyłanie wyciągów z ustaleniem salda na rachunku bankowym. Zdaniem GINB ważne jest, że usługodawca (Spółka) dysponuje danymi objętymi tajemnicą bankową (np. danymi osobowymi klientów) i kieruje swoje czynności do konkretnych osób, będących klientami banków.

W konsekwencji, zdaniem Spółki, świadczone przez nią usługi spełniają wymogi określone w art. 43 ust. 13 nowej ustawy o VAT, gdyż:

1.  zakres czynności wykonywanych przez Spółkę stanowi czynności cząstkowe głównych usług finansowych świadczonych przez bank,
2.  usługi świadczone przez Spółkę stanowią odrębną całość, która została jej przekazana do wyłącznego wykonywania,
3.  nienależyte lub niewłaściwe wykonanie usług przez Spółkę spowoduje nienależyte wykonanie umowy podpisanej przez bank z klientem (np. klient nie otrzyma wyciągu bankowego czy zmienionej umowy, nie zostanie poinformowany o zmianie wysokości opłat bankowych).

Stanowisko Spółki jest zgodne z orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości ETS (Rada Podatkowa PKPP Lewiatan wskazuje na następujące wyroki ETS: C-231/94 z dnia 2 maja 1996 r., C-349/96 z dnia 25 lutego 1999 r., w sprawach połączonych C-308/96 i C-94/97 z dnia 22 października 1998 r.), który w wydawanych przez siebie wyrokach konsekwentnie wskazuje, że w sytuacji, gdy usługa nie stanowi dla klienta celu samego w sobie, lecz jest środkiem do lepszego wykorzystania usługi zasadniczej, należy ją traktować jako usługę pomocniczą. Usługi pomocnicze powinny podlegać tym samym zasadom opodatkowania VAT co usługa zasadnicza, tj. gdy usługa zasadnicza jest zwolniona, powinna być także zwolniona usługa pomocnicza.

Zdaniem Spółki, zwolnienie będzie przysługiwało również w przypadku, gdy do dokumentów finansowych zostaną dołączone materiały promocyjno-marketingowe, gdyż dołączenie do przesyłki dodatkowego elementu nie zmieni głównego celu usługi, jakim jest wysyłka dokumentów finansowych. Potwierdza to wskazane powyżej stanowisko GINB, który z katalogu czynności wyłącza jedynie te czynności, które ograniczają się do reklamowania oferty banku przy założeniu jednak, że adresatem tego rodzaju działań nie są skonkretyzowani klienci banku, który powierzył dokonywanie tych czynności.

Dodatkowym argumentem za jednolitym podejściem do kwestii zwolnienia od podatku VAT, po ostatniej nowelizacji, zarówno usług dotyczących dokumentów finansowych banków jak i związanych z nimi usług dotyczących materiałów promocyjnych jest to, iż proces świadczenia obu tychże usług stanowi jedną nierozerwalną technicznie całość. W konsekwencji, nie jest w takim przypadku możliwy podział kosztów, a w konsekwencji cen związanych z usługami dotyczącymi dokumentów finansowych banków oraz materiałów promocyjnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Stosownie do art. 5a ustawy, obowiązującego od dnia 1 stycznia 2011 r., towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

W art. 41 ust. 1 ustawy postanowiono, iż stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Jednakże, zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, wprowadzonym przez art. 19 pkt 5 ustawy z dnia 26 listopada 2010 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z realizacją ustawy budżetowej (Dz. U. Nr 238, poz. 1578) oraz zmienionym przez art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy o finansach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 257, poz. 1726) i obowiązującym od dnia 1 stycznia 2011 r. – w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Podkreślić także należy, iż zarówno w treści ustawy, jak i przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi, bądź zwolnienie od podatku.

Według art. 43 ust. 1 pkt 38-41 ustawy, obowiązującego od dnia 1 stycznia 2011 r., zwalnia się od podatku:

1.  usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę;
2.  usługi w zakresie udzielania poręczeń, gwarancji i wszelkich innych zabezpieczeń transakcji finansowych i ubezpieczeniowych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług, a także zarządzanie gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę;
3.  usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług;
4.  usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384), z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie.

Zgodnie z art. 43 ust. 13 ustawy, obowiązującym od dnia 1 stycznia 2011 r., zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41.

Przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41 (art. 43 ust. 14 ustawy, obowiązujący od dnia 1 stycznia 2011 r.).

Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.

Zatem, w pierwszej kolejności należy określić jakie czynności miał na myśli prawodawca formułując w art. 43 ust. 1 pkt 38-41 zwolnienie dla świadczonych usług finansowych i usług pośrednictwa w świadczeniu usług finansowych.

Sprecyzowanie przepisów regulujących zwolnienie od podatku od towarów i usług dla usług finansowych ma na celu zapewnienie jednolitego stosowania tego zwolnienia w odniesieniu do rynku wspólnotowego, jak również zapewnienie spójności przepisów dotyczących podatku od towarów i usług z przepisami krajowymi regulującymi funkcjonowanie rynku finansowego.

Zwolnienia od podatku usług finansowych oparte zostały na obiektywnych kryteriach, nie są zaś uzależnione od rodzaju podmiotu świadczącego te usługi.

W art. 43 w ust. 1 pkt 38 ustawy objęto zwolnieniem usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz pośrednictwo w zakresie udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę, pośrednictwo i wszelkie działania w zakresie gwarancji kredytowych lub pożyczkowych lub innych form zabezpieczenia kredytu lub pożyczki pieniężnej oraz zarządzanie tymi gwarancjami przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę, z wyłączeniem zbywania praw nabytych w związku z udzieleniem kredytu lub pożyczki pieniężnej. Na podstawie tego przepisu zwolnieniem objęte zostały również – wyłączone na podstawie dotychczasowych przepisów ustawy – czynności udzielania pożyczek lombardowych, wykonywane przez podmioty inne niż banki.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 39 ustawy objęto zwolnieniem czynności udzielania poręczeń, gwarancji i innych zabezpieczeń transakcji finansowych i ubezpieczeniowych, rozumianych ogólnie jako zgoda poręczyciela, gwaranta lub udzielającego zabezpieczenia do spłacenia długu lub każdego innego zobowiązania finansowego w imieniu dłużnika, w przypadku niewywiązania się przez niego ze spłaty długu. Warunkiem objęcia zwolnieniem gwarancji, poręczeń i zabezpieczeń jest ich finansowy (pieniężny) charakter.

W art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy objęto zwolnieniem usługi, łącznie z pośrednictwem, w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych.

Z kolei w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy określono zwolnienie czynności związanych z instrumentami finansowymi, w tym papierami wartościowymi. Zwolnienie to odnosi się do instrumentów finansowych wymienionych w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384). Zwolnieniu od podatku podlegają czynności związane z emisją i obrotem instrumentami finansowymi oraz pośrednictwo w tych transakcjach.

Powyższe zwolnienia uregulowane zostały w ustawie o podatku od towarów i usług wskutek implementacji odpowiednich przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, poz. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 112.

I tak, zgodnie z art. 131 Dyrektywy 112, zwolnienia przewidziane w rozdziałach 2-9 stosuje się bez uszczerbku dla innych przepisów wspólnotowych i na warunkach ustalanych przez państwa członkowskie w celu zapewnienia prawidłowego i prostego stosowania tych zwolnień oraz zapobieżenia wszelkim możliwym przypadkom uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania i nadużyć.

W myśl art. 135 ust. 1 lit. b-f Dyrektywy 112, państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje:

1.  udzielanie kredytów i pośrednictwo kredytowe, oraz zarządzanie kredytami przez kredytodawcę;
2.  pośrednictwo lub wszelkie działania w zakresie gwarancji kredytowych, poręczeń i wszelkich innych zabezpieczeń i gwarancji oraz zarządzanie gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę;
3.  transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące rachunków depozytowych, rachunków bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem windykacji należności;
4.  transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące walut, banknotów i monet używanych jako prawny środki płatniczy, z wyłączeniem banknotów i monet będących przedmiotami kolekcjonerskimi, za które uważa się monety ze złota, srebra lub innych metali, jak również banknoty, które nie są zwykle używane jako prawny środek płatniczy lub które przedstawiają wartość numizmatyczną;
5.  transakcje, łącznie z pośrednictwem, jednakże z wyłączeniem przechowywania i zarządzania, których przedmiotem są akcje, udziały w spółkach lub związkach, obligacje i inne papiery wartościowe, z wyłączeniem dokumentów ustanawiających tytuł prawny do towarów, oraz praw lub papierów wartościowych, o których mowa w art. 15 ust. 2.

Z opisu sprawy wynika, iż Spółka świadczy – na podstawie umów o świadczenie usług – na rzecz banków różnorodne usługi, w tym wspomagające działalność bankową. W związku z tym, zawarła z każdym z banków umowy kompleksowe na świadczenie usług. Umowy zawierają m.in. zapisy, że:

1.  bank powierza Spółce wykonywanie czynności faktycznych związanych z działalnością bankową w zakresie personalizacji i dystrybucji dokumentów finansowych,
2.  strony zgodnie potwierdzają, że uznają taką działalność za wykonywanie przez Spółkę czynności faktycznych związanych z działalnością bankową w rozumieniu art. 6a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe.

Zakres świadczonych przez Spółkę usług obejmuje w szczególności: przetwarzanie danych osobowych polegające na wykonywaniu przez Spółkę czynności niezbędnych do personalizacji i dystrybucji dokumentów; obsługa zwrotów korespondencji banku, nadawanej za pośrednictwem Spółki, kierowanej na skrytkę pocztową banku; zarchiwizowanie wysłanych dokumentów w postaci elektronicznej (tworzenie archiwum elektronicznego) według kryteriów określonych przez bank, udostępnianie elektronicznych obrazów dokumentacji; niszczenie zgodnie z odpowiednimi procedurami dokumentów powstałych w związku z realizacją usługi. Szczegółowy przebieg świadczenia przez Spółkę omawianych usług na rzecz poszczególnych banków może wykazywać pewne różnice. Cechą wspólną tych usług jest jednak zawsze to, że ich przedmiotem jest opracowanie, wydruk wysyłka itd., dokumentów finansowych banków (wyciągi bankowe, listy windykacyjne, korespondencja do organów windykacyjnych, blankiety wpłat, harmonogramy spłat, potwierdzenia sald, regulaminy, informacje o zmianach w tabeli opłat i prowizji, umowy korespondencyjne itp.), związanych ze świadczeniem przez banki usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 38-41 ustawy. Spółka na zlecenie banków opracowuje, drukuje oraz wysyła także ich materiały promocyjne (tj. oferty, ulotki reklamowe adresowe i bezadresowe, biuletyny itp.). Spółka dokonuje wysyłki materiałów promocyjnych łącznie z dokumentami finansowymi banków.

Biorąc pod uwagę opis sprawy stwierdzić należy, iż Wnioskodawca wykonując czynności opisane w treści wniosku na rzecz banków, w związku z opracowaniem, wydrukiem, wysyłką itd., dokumentów finansowych banków (wyciągi bankowe, listy windykacyjne, korespondencja do organów windykacyjnych, blankiety wpłat, harmonogramy spłat, potwierdzenia sald, regulaminy, informacje o zmianach w tabeli opłat i prowizji, umowy korespondencyjne itp.), związanych ze świadczeniem przez banki usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 38-41 ustawy, a także dokonując wysyłki materiałów promocyjnych łącznie z dokumentami finansowymi banków – nie świadczy usług finansowych określonych w art. 43 ust. 1 pkt 38-41 ustawy.

W konsekwencji, czynności wykonywane na rzecz banków będące przedmiotem wniosku, nie stanowią usług finansowych, korzystających ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38-41 ustawy o podatku od towarów i usług.

Z treści art. 43 ust. 1 pkt 38-41 ustawy wynika, iż prawodawca zwolnił od podatku również usługi pośrednictwa w świadczeniu usług finansowych. Jak wskazał Zainteresowany, zawarł on z każdym z banków umowy kompleksowe na świadczenie usług. Umowy zawierają m.in. zapisy, że bank powierza Spółce wykonywanie czynności faktycznych związanych z działalnością bankową w zakresie personalizacji i dystrybucji dokumentów finansowych.

Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, iż działalność pośrednictwa finansowego dotyczy działalności wykonywanej przez pośrednika, który nie zajmuje miejsca jakiejkolwiek strony umowy dotyczącej produktu finansowego. Powinna to być usługa wykonana na rzecz strony umowy oraz opłacona przez nią jako odrębna działalność pośrednictwa. Pośrednictwo to ma zatem na celu dokonanie wszelkich niezbędnych czynności, które umożliwiłyby zawarcie przez obie strony umowy, przy czym pośrednik nie realizuje w stosunku do treści umowy żadnego własnego interesu.

W konsekwencji, przedmiotowe świadczenia na rzecz banków nie będą stanowić pośrednictwa finansowego, lecz po prostu wykonanie niektórych czynności banku zleconych innej osobie. Usługi świadczone przez Wnioskodawcę będą w rezultacie rozumiane jako forma współpracy polegająca na wspieraniu banków za wynagrodzeniem w wykonywaniu należącej do nich działalności, bez wchodzenia w stosunki umowne z klientami banków.

Biorąc pod uwagę powyższe, czynności wykonywane na rzecz banków będące przedmiotem wniosku, nie stanowią również usług pośrednictwa w świadczeniu usług finansowych, korzystających ze zwolnienia od podatku, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38-41 ustawy o podatku od towarów i usług.

Czynności wykonywanych przez Wnioskodawcę w ramach umów zawartych z bankami nie można także uznać za usługi stanowiące element usługi finansowej bądź też usługi pośrednictwa finansowego, które same stanowią odrębną całość i są właściwe oraz niezbędne do świadczenia tych usług. Bowiem, charakter tych czynności wskazuje, iż są one co prawda związane z działalnością gospodarczą banków, jednakże nie można ich uznać za usługi stanowiące element usługi finansowej, niezbędny do jej świadczenia.

Zwolnienie przewidziane w art. 43 ust. 13 ustawy nie jest ograniczone warunkiem, by usługa była świadczona przez instytucję, którą wiąże stosunek prawny z klientem końcowym. Fakt, że transakcja objęta tym przepisem jest wykonywana przez osobę trzecią, lecz jawi się klientowi jako usługa świadczona przez bank, nie wyklucza zwolnienia z opodatkowania tej transakcji. Jednakże, aby można je było scharakteryzować jako transakcje zwolnione dla celów art. 43 ust. 13 ustawy, usługi świadczone przez Wnioskodawcę muszą, z całościowego punktu widzenia, stanowić odróżniającą się całość, spełniającą w rezultacie specyficzne, podstawowe funkcje usługi finansowej.

W przypadku czynności podejmowanych przez Spółkę w imieniu banków, istotę usługi świadczonej przez Spółkę na rzecz banków należy określać analizując precyzyjnie rolę usługodawcy w transakcji podstawowej pomiędzy bankiem a jego klientem. Zatem, usługa świadczona przez Wnioskodawcę na rzecz banku wykonującego usługi zwolnione od podatku będzie sama objęta zwolnieniem wyłącznie wtedy, gdy podejmuje on istotne czynności, które zmieniają prawne lub finansowe relacje pomiędzy stronami.

Stąd, świadczenie usług o charakterze wyłącznie fizycznym, technicznymi lub administracyjnym nie może być objęte zwolnieniem w świetle art. 43 ust. 13 ustawy. Powyższy pogląd opiera się przede wszystkim na fakcie, iż przedmiotowe czynności wykonywane na rzecz banków, będące transakcjami niezmieniającymi prawnych czy też finansowych warunków w odniesieniu do żadnej ze stron, nie są niezbędne do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z art. 43 ust. 38-41 ustawy. Ponadto sam fakt, iż jakiś element składowy jest niezbędny do dokonania transakcji zwolnionej od podatku, nie gwarantuje, iż usługa, która ten element składowy zawiera, jest sama w sobie zwolniona z opodatkowania. Zatem, czynności te nie korzystają ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 13 ustawy.

Kwestia objęcia zwolnieniem czynności pomocniczych wykonywanych na rzecz instytucji finansowych rozstrzygnięta została m.in. w orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich w sprawie C-2/95 pomiędzy Sparekassernes Datacenter (SDC) a Skatteministeriet (Dania). W wyroku tym Trybunał orzekł, że ani sposób wykonywania usług (np. poprzez zastosowanie elektronicznych środków przekazu), ani charakter prawny usługodawcy (np. brak statusu banku czy instytucji finansowej), ani nawet brak bezpośredniej umowy podmiotu wykonującego usługi z ostatecznym odbiorcą nie wykluczają zastosowania zwolnień, o których mowa w art. 13(B)(d)(3) i (5) VI Dyrektywy (obecnie art. 135 ust. 1 lit. d i f Dyrektywy 112), pod warunkiem, że usługi świadczone przez dany podmiot są przez klienta banku postrzegane jako element otrzymywanej usługi finansowej. Ponadto Trybunał wskazał, że transakcje dotyczące przelewów i płatności, transakcje, których przedmiotem są akcje, udziały w spółkach lub stowarzyszeniach, obligacje i inne papiery wartościowe obejmują czynności wykonywane przez ośrodki przetwarzania danych, jeśli mają one odrębny charakter od wymienionych usług oraz są specyficzne i niezbędne dla przeprowadzenia transakcji zwolnionych. Trybunał wskazał również jednak, że usługi polegające na udostępnieniu finansowych informacji bankom i innym użytkownikom nie są objęte zwolnieniem przewidzianym w podpunktach (3) i (5) art. 13(B)(d) VI Dyrektywy.

Reasumując, czynności wykonane przez Spółkę na podstawie zawartej umowy, obejmujące personalizację i dystrybucję dokumentów finansowych oraz wysyłkę materiałów promocyjnych łącznie z dokumentami finansowymi banków – nie będą korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, określonego w art. 43 ustawy.

Stawką właściwą dla opodatkowania przedmiotowych czynności wykonywanych na rzecz banków będzie podstawowa stawka podatku, od dnia 1 stycznia 2011 r. w wysokości 23%.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

W kwestii dotyczącej podatku od towarów i usług w dniu 14 marca 2011 r. wydane zostały odrębne rozstrzygnięcia w zakresie:

*   zwolnienia od podatku usług świadczonych na rzecz banków dotyczących materiałów promocyjnych banków przesyłanych odrębnie od dokumentów finansowych – Nr ILPP2/443-2005/10-3/MN,
*   opodatkowania dostawy towarów na rzecz banków – Nr ILPP2/443-2005/10-4/MN.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ul. Piotrkowska 135, 90-434 Łódź po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.