Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/2/4510-176/15/SD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-03-25
Teza: Czy do transakcji umorzenia udziałów bez wynagrodzenia będą miały zastosowanie przepisy o tzw. cenach transferowych.
Słowa kluczowe: cena-ceny transferowe; podmiot-podmioty powiązane; udział-umorzenie udziałów; udziałowiec
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 29 grudnia 2014 r. (data wpływu do tut. BKIP 30 grudnia 2014 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych m.in. w zakresie ustalenia, czy do transakcji umorzenia udziałów bez wynagrodzenia będą miały zastosowanie przepisy o tzw. cenach transferowych (pytanie oznaczone we wniosku nr 3) - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 30 grudnia 2014 r. wpłynął do tut. BKIP wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych m.in. w zakresie ustalenia, czy do transakcji umorzenia udziałów bez wynagrodzenia będą miały zastosowanie przepisy o tzw. cenach transferowych.

We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest większościowym udziałowcem w spółce z o.o. (dalej: „Spółka Zależna”) i posiada ok. 91,5 % udziałów w jej kapitale zakładowym. Pozostałe udziały w Spółce Zależnej, posiada spółka akcyjna będąca zarazem jedynym wspólnikiem Wnioskodawcy. Wnioskodawca planuje dokonać dobrowolnego umorzenia wszystkich należących do niego udziałów w Spółce Zależnej. Umorzenie udziałów miałoby nastąpić w trybie art. 199 § 1-2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm., dalej: „KSH”), tj. za zgodą Wnioskodawcy w drodze nabycia udziałów przez Spółkę Zależną oraz na mocy uchwały zgromadzenia wspólników Spółki Zależnej (umorzenie dobrowolne). Zgodnie z art. 199 § 3 KSH, umorzenie udziałów Wnioskodawcy miałoby nastąpić bez wynagrodzenia. Na skutek ww. umorzenia udziałów, Wnioskodawca utraciłby status wspólnika Spółki Zależnej. Jedynym wspólnikiem Spółki Zależnej stałby się dotychczasowy jedyny wspólnik Wnioskodawcy. Wnioskodawca, Spółka Zależna oraz wspomniana wcześniej spółka akcyjna są spółkami kapitałowymi posiadającymi swe siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy do transakcji umorzenia udziałów bez wynagrodzenia będą miały zastosowanie przepisy o tzw. cenach transferowych, tj. przepisy art. 9a oraz art. 11 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”)? (pytanie oznaczone we wniosku nr 3)

Zdaniem Wnioskodawcy, do transakcji umorzenia udziałów bez wynagrodzenia nie będą miały zastosowania przepisy o tzw. cenach transferowych, tj. przepisy art. 9a oraz art. 11 ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 9a ust. 1 ustawy o CIT (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2014 r.), podatnicy dokonujący transakcji z podmiotami powiązanymi z tymi podatnikami - w rozumieniu art. 11 ust. 1 i 4 - lub transakcji, w związku z którymi zapłata należności wynikających z takich transakcji dokonywana jest bezpośrednio lub pośrednio na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium lub w kraju stosującym szkodliwą konkurencję podatkową, są obowiązani do sporządzenia dokumentacji podatkowej takiej (takich) transakcji.

Z kolei przepis art. 11 ust. 1 ustawy o CIT (w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2014 r.) stanowi, że jeżeli:

1.  podatnik podatku dochodowego mający siedzibę (zarząd) lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zwany dalej „podmiotem krajowym”, bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu przedsiębiorstwem położonym za granicą lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego przedsiębiorstwa, albo
2.  osoba fizyczna lub prawna mająca miejsce zamieszkania albo siedzibę (zarząd) za granicą, zwana dalej „podmiotem zagranicznym”, bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale tego podmiotu krajowego, albo
3.  te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotem krajowym i podmiotem zagranicznym lub w ich kontroli albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów

\-i jeżeli w wyniku takich powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, i w wyniku tego podmiot nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały - dochody danego podmiotu oraz należny podatek określa się bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań.

Na mocy przepisu art. 11 ust. 4 ustawy o CIT, powyższą regulację stosuje się odpowiednio, gdy:

1.  podmiot krajowy bierze udział bezpośrednio lub pośrednio w zarządzaniu innym podmiotem krajowym lub w jego kontroli albo posiada udział w kapitale innego podmiotu krajowego, albo
2.  te same osoby prawne lub fizyczne równocześnie bezpośrednio lub pośrednio biorą udział w zarządzaniu podmiotami krajowymi lub w ich kontroli albo posiadają udział w kapitale tych podmiotów.

W ocenie Wnioskodawcy, powyższe przepisy nie będą miały zastosowania do transakcji dobrowolnego umorzenia udziałów bez wynagrodzenia, z przyczyn wskazanych poniżej:

1.  Jak już wspomniano, przepisy KSH dopuszczają umorzenie udziałów za wynagrodzeniem lub bez wynagrodzenia. W konsekwencji, w razie skorzystania z możliwości umorzenia bez wynagrodzenia nie ma podstaw do zastosowania przepisu art. 9a oraz art. 11 ustawy o CIT. Skoro bowiem sam ustawodawca umożliwia umorzenie udziałów bez wynagrodzenia, to powyższe przepisy ustawy o CIT nie powinny ograniczać skorzystania z tej możliwości.
2.  Nieodpłatne zbycie udziałów w celu ich umorzenia ze swej natury występuje jedynie pomiędzy spółką kapitałową, a jej udziałowcem. W konsekwencji, nie jest możliwe ustalenie czy transakcja umorzenia udziałów została przeprowadzona na warunkach rynkowych. Brak jest bowiem porównywalnych transakcji pomiędzy niezależnymi podmiotami.
3.  Przepisy art. 11 oraz art. 9a ustawy o CIT, mogą znaleźć zastosowanie wyłącznie w przypadku dokonywania „transakcji” pomiędzy określonymi podmiotami. Jednakże, w przypadku dobrowolnego umorzenia udziałów nie dochodzi do „transakcji” w rozumieniu przepisów o cenach transferowych - w związku z tym, regulacje powyższych artykułów nie mogą znaleźć w analizowanej sprawie zastosowania. Wprawdzie przepisy ustawy o CIT nie definiują pojęcia „transakcji”, to jednak powszechnie przyjmuje się, że „transakcja” to operacja handlowa dotycząca kupna lub sprzedaży towarów lub usług bądź umowa handlowa na kupno lub sprzedaż towarów lub usług. Tym samym, przepisy ustawy o CIT, dotyczące cen transferowych odnoszą się jedynie do transakcji o charakterze handlowym, generujących przychody. Nie znajdują one zatem zastosowania w przypadku nieodpłatnego umorzenia udziałów, które stanowi zdarzenie o charakterze czysto restrukturyzacyjnym i jednorazowym, uregulowane szczególnymi przepisami prawa handlowego.
4.  W zakresie dobrowolnego umorzenia udziałów nie można również mówić o „cenie”, a takim właśnie pojęciem posługują się art. 9a i 11 ustawy o CIT. Przepisy KSH, wiążą bowiem z umorzeniem udziałów pojęcie „wynagrodzenia”, które nie jest tożsame z pojęciem „ceny” użytym na gruncie ustawy o CIT. Skoro zatem umorzenie udziałów nie następuje za „cenę”, to tym bardziej nie można ustalić dla niego ceny rynkowej, czy też nierynkowej.
5.  W analizowanej sprawie istotne znaczenie ma również aspekt celowościowy wprowadzenia przepisów art. 9a i art. 11 ustawy o CIT. Funkcja tych przepisów polega bowiem na uniemożliwianiu dokonywania modyfikacji dochodów z transakcji przez powiązanych ze sobą podatników, w celu zmniejszenia ich zobowiązań podatkowych. Tymczasem umorzenie udziałów to działanie jednorazowe, które w ramach stosunków korporacyjnych zostało dopuszczone przepisami KSH i którego celem jest prawne unicestwienie udziałów wspólnika, którego udziały są umarzane, a nie dokonanie jakiejkolwiek transakcji gospodarczej, handlowej.

W ocenie Wnioskodawcy, powyższe stanowisko i przedstawiona na jego poparcie argumentacja pozostaną aktualne również po 31 grudnia 2014 r., tj. po zmianie brzmienia przepisów art. 9a i art. 11 ustawy o CIT, dokonanej na mocy przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z dnia 3 października 2014 r.).

Powyższe stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach organów podatkowych, w tym między innymi:

1.  interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z 15 października 2013 r. (Znak: IBPBI/2/423-855/13/MO),
2.  interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 14 lutego 2013 r. (Znak: IPTPB3/423-424/12-2/KJ),
3.  interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 28 czerwca 2012 r. (Znak: IPPB3/423-187/12-2/DP).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego do 31 grudnia 2014 r. oraz w dacie wydania interpretacji.

Nadmienia się, że w sprawach będących przedmiotem pytań oznaczonych we wniosku nr 1 i 2 wydane zostaną odrębne rozstrzygnięcia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z dnia 14 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.