Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4015.127.2025.1.MD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-05-13
Teza: Nie można uznać udokumentowania otrzymania środków
pieniężnych dowodem przekazania na rachunek bankowy
nabywcy, gdyż środki te – jak wynika z potwierdzenia wpłaty –
zostały przekazane na konto osobiście przez obdarowanego.
Wobec takiego dokumentu potwierdzającego, to dopiero
obdarowany dokonał ich wpłaty na rachunek bankowy. Tym
samym takiego dowodu nie można uznać za wystarczający
fakt udokumentowania, skoro na potwierdzeniu wpłaty
gotówki to obdarowany został wskazany jako osoba
wpłacająca.
Słowa kluczowe: Białoruś
darowizna
gotówka
podatek-podatek od spadków i darowizn
umowa-umowa darowizny
Zagadnienia: Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 1. Przedmiot
opodatkowania-Zwolnienie nabycia rzeczy i praw
majątkowych przez członków najbliższej rodziny-Warunki
zwolnienia-Obowiązek udokumentowania
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział
1-art. 4a-ust. 1 -pkt 2

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

11 kwietnia 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej
    dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych darowizny
    środków pieniężnych od matki. Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Jest Pan obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej i polskim rezydentem podatkowym. Pana
    matka jest obywatelką Białorusi oraz rezydentem podatkowym Białorusi. Matka nie
    posiada miejsca zamieszkania ani centrum interesów życiowych w Polsce.
    W (...) roku Pana matka sprzedała mieszkanie położone na terytorium Białorusi, co zostało
    udokumentowane umową sprzedaży zawartą zgodnie z obowiązującym prawem
    białoruskim. Środki pieniężne uzyskane ze sprzedaży zostały wymienione w białoruskim
    banku na walutę obcą (USD), o czym świadczy zaświadczenie kasowe z banku. Następnie
    matka przewiozła środki pieniężne w gotówce przez granicę białorusko-polską, składając
    deklarację celną. Wszystkie dokumenty (umowa sprzedaży, potwierdzenie zakupu waluty,
    deklaracja celna) zostały przetłumaczone na język polski przez tłumacza przysięgłego.
    Matka chciała przekazać Panu darowiznę w formie gotówki w kwocie (...) USD.
    Ze względu na brak możliwości otwarcia rachunku bankowego w Polsce (brak
    zatrudnienia i brak świadczeń w Polsce), nie było możliwe dokonanie przelewu
    bankowego z jej konta. W związku z tym matka przekazała Panu środki pieniężne w
    gotówce (USD). W dniu wpłaty środków do banku udał się Pan do placówki bankowej wraz
    z matką. Podczas dokonywania wpłaty kasjer poprosił o dokumenty potwierdzające źródło
    pochodzenia środków oraz paszport matki. Przekazano kasjerowi wszystkie wymagane
    dokumenty do weryfikacji. Po ich sprawdzeniu kasjer dokonał wpłaty środków na Pana
    rachunek walutowy. Na potwierdzeniu wpłaty jako zlecający został wskazany Pan, jednak
    w zaświadczeniu dotyczącym źródła pochodzenia środków zaznaczono, że środki
    pochodzą z darowizny od Pana matki oraz nazwisko i imię matki.

## Pytanie

Czy w przedstawionym stanie faktycznym, darowizna dokonana przez Pana matkę –
    obywatelkę Białorusi i nierezydenta podatkowego Polski – na rzecz syna będącego
    polskim rezydentem podatkowym, w wysokości (...), przekazana w gotówce, która byłą
    wpłacona na konto i udokumentowana, powinna korzystać ze zwolnienia z podatku od
    darowizny na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, pod warunkiem
    złożenia zgłoszenia SD-Z2?
    Pana stanowisko w sprawie
    Stoi Pan na stanowisku, że, darowizna gotówkowa w kwocie (...) USD przekazana przez
    matkę – obywatelkę Białorusi i nierezydenta podatkowego Polski – powinna korzystać ze
    zwolnienia z podatku od darowizn na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i
    darowizn, ponieważ:
    - darowizna została dokonana przez matkę, czyli osobę zaliczaną do tzw. „grupy zerowej”
      (członek najbliższej rodziny),

    - zgłosi Pan ten fakt do urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania
      darowizny, na formularzu SD-Z2,
    - pochodzenie środków zostało udokumentowane (umowa sprzedaży mieszkania,
      potwierdzenie zakupu waluty, deklaracja celna),
    - podczas dokonywania wpłaty w banku obecna była matka, przekazano kasjerowi
      dokumenty potwierdzające pochodzenie środków, a bank wydał zaświadczenie, w
      którym wskazano, że środki pochodzą z darowizny od matki,
    - mimo że wpłata została technicznie zrealizowana przez Pana, nie budzi wątpliwości, że
      środki pochodziły od matki i zostały przekazane w formie darowizny.
    W świetle powyższego, stoi Pan na stanowisku, że darowizna korzysta ze zwolnienia z
    opodatkowania i nie powstaje obowiązek zapłaty podatku od darowizn.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i
    darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837):
      Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie
      przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny, polecenia darczyńcy.
    Ustawa nie definiuje pojęcia darowizny, w związku z tym należy sięgnąć do ustawy z dnia
    23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.).
    Z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że:
      Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na
      rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.
    Jak stanowi art. 890 § 1 cyt. Kodeksu:
      Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże
      umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli
      przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.
    Stosownie do treści art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
    Art. 6 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 4 ww. ustawy stanowi, że:
      Obowiązek podatkowy powstaje – przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą
      złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie
      zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia
      przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy
      wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy
      powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.
      Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem,
      obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim
      jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się

      orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania,
      obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed
      organem podatkowym na fakt nabycia.
    Jak wynika z art. 7 ust. 1 tej ustawy:
      Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po
      potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw
      majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku
      podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy
      spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu
      dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia
      wlicza się do podstawy wymiaru.
    W myśl art. 8 ust. 1 omawianej ustawy:
      Wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej
      przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy i praw, a wartość
      praw do wkładów oszczędnościowych – w wysokości tych wkładów.
    Art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi natomiast, że:
      Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw
      majątkowych o czystej wartości przekraczającej 36 120 zł – jeżeli nabywcą jest osoba
      zaliczona do I grupy podatkowej.
      Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy
      następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych
      ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych
      dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w
      okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości
      nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od
      opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z
      obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków,
      ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i
      prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.
    Zgodnie z art. 14 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 pkt 1 tej ustawy:
      Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony
      jest nabywca.
      Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do
      osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
      Do I grupy podatkowej zalicza się – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba,
      zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.
    Stosownie do treści art. 17a ust. 1 cyt. ustawy:
      Podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca
      od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu
      skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według
      ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ
      na określenie podstawy opodatkowania.
    Stosownie natomiast do treści art. 4a ust. 1 i ust. 3 omawianej ustawy:
      Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez
      małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

      1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi
        urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku
        podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w
        przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia
        uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z
        zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
      2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia
        darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku
        nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie
        nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w
        art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na
        rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub
        spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
      W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności
      rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla
      nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
    Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że jest Pan obywatelem
    Rzeczypospolitej Polskiej. Pana matka jest obywatelką Białorusi. W (...) roku Pana matka
    sprzedała mieszkanie położone na terytorium Białorusi, co zostało udokumentowane
    umową sprzedaży zawartą zgodnie z obowiązującym prawem białoruskim. Środki
    pieniężne uzyskane ze sprzedaży zostały wymienione w białoruskim banku na walutę obcą
    (USD). Następnie matka przewiozła środki pieniężne w gotówce przez granicę białorusko-
    polską, składając deklarację celną. Wszystkie dokumenty (umowa sprzedaży,
    potwierdzenie zakupu waluty, deklaracja celna) zostały przetłumaczone na język polski
    przez tłumacza przysięgłego. Ze względu na brak możliwości otwarcia rachunku
    bankowego w Polsce (brak zatrudnienia i brak świadczeń w Polsce), nie było możliwe
    dokonanie przelewu bankowego z jej konta. W związku z tym matka przekazała Panu
    środki pieniężne w gotówce (USD). W dniu wpłaty środków do banku udał się Pan do
    placówki bankowej wraz z matką. Podczas dokonywania wpłaty kasjer poprosił o
    dokumenty potwierdzające źródło pochodzenia środków oraz paszport matki. Przekazano
    kasjerowi wszystkie wymagane dokumenty do weryfikacji. Po ich sprawdzeniu kasjer
    dokonał wpłaty środków na Pana rachunek walutowy. Na potwierdzeniu wpłaty jako
    zlecający został wskazany Pan, jednak w zaświadczeniu dotyczącym źródła pochodzenia
    środków zaznaczono, że środki pochodzą z darowizny od Pana matki oraz nazwisko i imię
    matki.
    W celu ustalenia, czy w opisanej we wniosku sytuacji spełnione są warunki do skorzystania
    ze zwolnienia z opodatkowania należy przeanalizować przesłanki wskazane w przepisach
    prawa.
    Z treści przepisu art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że w
    przypadku gdy przedmiotem darowizny są środki pieniężne, dla skorzystania ze
    zwolnienia z opodatkowania konieczne jest spełnienie trzech warunków:
    - otrzymanie darowizny od jednej z osób wymienionych w tym przepisie;
    - złożenie zgłoszenia o nabyciu własności środków pieniężnych (poza sytuacją
      przewidzianą w zacytowanym art. 4a ust. 4 ustawy);
    - udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy
      nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie
      oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
    Wobec powyższego, w przypadku darowizny środków pieniężnych warunkiem
    niezbędnym do skorzystania z omawianego zwolnienia – jak już wyżej wskazano – jest m.

    in. fakt udokumentowania przez obdarowanego ich otrzymania dowodem przekazania na
    swój rachunek bankowy albo rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę
    oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.
    W opisanej we wniosku sytuacji nie można uznać udokumentowania otrzymania
    przedmiotowych środków pieniężnych w sposób określony w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o
    podatku od spadków i darowizn, tj. dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy
    albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub
    przekazem pocztowym, gdyż środki te – jak wynika z potwierdzenia wpłaty, które ma
    służyć za udokumentowanie – zostały przekazane na konto osobiście przez Pana. Wobec
    takiego dokumentu potwierdzającego, to dopiero Pan – będący już właścicielem środków
    – dokonał ich wpłaty na rachunek bankowy. Tym samym takiego dowodu nie można uznać
    za wystarczający fakt udokumentowania, skoro na potwierdzeniu wpłaty gotówki to Pan
    został wskazany jako osoba wpłacająca. Taki sposób działania nie wyczerpuje norm
    omawianego przepisu.
    Podkreślenia wymaga, że korzystanie z każdej preferencji podatkowej uzależnione jest od
    spełnienia wszystkich ustawowych przesłanek wymaganych do jej zastosowania.
    W konsekwencji, otrzymana od matki darowizna środków pieniężnych nie będzie
    korzystała ze zwolnienia określonego w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i
    darowizn.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja jest zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.