Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-4/08/AK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-12-17
Teza: Czy dochód osiągnięty ze sprzedaży nieruchomości nabytej w wyniku podziału majątku małżeńskiego podlega opodatkowaniu pdof?
Słowa kluczowe: majątek-podział majątku; małżonkowie-majątek wspólny małżonków; nieruchomości; nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; rozwód
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani przedstawione we wniosku z dnia 17 października 2008r. (data wpływu do tut. Biura 20 października 2008r.), uzupełnionym w dniu 01 grudnia 2008r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie sposobu opodatkowania przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości - **jest nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 20 listopada 2008r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie sposobu opodatkowania przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości.

W związku z brakami formalnymi stwierdzonymi we wniosku, pismem z dnia 17 listopada 2008r. Znak: IBPBII/2-415-4/08/AK wezwano wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku. Uzupełnienia dokonano w dniu 01 grudnia 2008r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawczyni osiągnęła dochód ze sprzedaży nieruchomości przyznanej przez sąd w wyniku podziału majątku dorobkowego wyrokiem z dnia 30 października 2007r., uprawomocnionym 21 listopada 2007r. Nieruchomość należała do małżonków od lat 80-tych. Budowa budynku trwała od tych lat do czasu rozpadu małżeństwa. Podział majątku nastąpił wraz z rozwodem. Nieruchomość została przyznana byłej żonie, która sprzedała nieruchomość 25 września 2008r.

W skład majątku dorobkowego, zgodnie z wyrokiem sądu wchodziły:

*   nieruchomość – dom o wartości 200.000 zł,
*   spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu o wartości 150.000 zł,
*   samochód osobowy o wartości 24.900 zł.

Wnioskodawczyni osiągnęła dochód ze sprzedaży nieruchomości przyznanej przez sąd w wyniku podziału majątku dorobkowego wyrokiem z dnia 30 października 2007r., uprawomocnionym 21 listopada 2007r. Nieruchomość należała do małżonków od lat 80-tych. Budowa budynku trwała od tych lat do czasu rozpadu małżeństwa. Podział majątku nastąpił wraz z rozwodem. Nieruchomość została przyznana byłej żonie, która sprzedała nieruchomość 25 września 2008r.

W skład majątku dorobkowego, zgodnie z wyrokiem sądu wchodziły:

Podział majątku dorobkowego nastąpił w następujący sposób: na wyłączną własność wnioskodawczyni przyznano dom o wartości 200.000 zł, natomiast na wyłączna własność męża wnioskodawczyni przyznano spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu o wartości 150.000 zł oraz samochód osobowy o wartości 24.900 zł. Podział nastąpił bez obowiązku spłaty przez wnioskodawczynię na rzecz byłego męża.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy dochód osiągnięty ze sprzedaży ww. nieruchomości podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem wnioskodawczyni, na podstawie analizy obowiązujących przepisów dochód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Wnioskodawczyni wskazuje, że własność małżeńska nie jest własnością zwykłą, ułamkową, ale bezudziałową, łączną. Tym samym, zdaniem wnioskodawczyni nie można twierdzić, że uzyskując własność całości domu nabyła ona połowę od męża. Cechą własności bezudziałowej jest właśnie fakt, że nie można określić udziału ułamkowego każdego ze współwłaścicieli w każdym z przedmiotów i praw objętych wspólnością. Podzielić zaś można majątek wspólny w taki sposób, że jeden ze współwłaścicieli przyjmuje przedmioty o wartości połowy majątku, a drugi pozostałą połowę. Jak długo wartość majątku nabytego w wyniku zniesienia współwłasności małżeńskiej odpowiada wartości udziału w majątku wspólnym (zasada ½) nie można mówić o „nabyciu” w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Na potwierdzenie swojego stanowiska wnioskodawczyni przywołuje artykuł prasowy, z którego wynikało, że nabyciem rzeczy w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie jest przyznanie jej na wyłączną własność jednemu z małżonków w wyniku podziału majątku wspólnego, jeżeli podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty lub dopłaty i jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości w wyniku podziału tego majątku mieści się w udziale, jaki byłemu małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim. Taka sytuacja zdaniem wnioskodawczyni miała miejsce w przedstawionym stanie faktycznym. Wnioskodawczyni nabyła nieruchomość o wartości stanowiącej połowę wartości całego majątku, zaś jej udział w tym majątku także wynosił ½. Z chwilą podziału nie doszło do „nabycia” w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nabycie nastąpiło wiele lat wcześniej (ponad 5) i sprzedaż nieruchomości nie rodzi obowiązku podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam co następuje

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych źródłem przychodów jest odpłatne zbycie m.in. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Z powyższego wynika, iż w przypadku sprzedaży nieruchomości decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma moment jej nabycia.

Stosunki majątkowe między małżonkami zostały uregulowane przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964r. Nr 9, poz. 59 ze zm.). Ustrój wspólności ustawowej, obejmujący dorobek obojga małżonków, ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa. Wspólność ta charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością (art. 35 ustawy). Dopiero z chwilą ustania małżeństwa wspólność ta ulega przekształceniu. Z chwilą ustania wspólności ustawowej małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym stanowiącym ich dorobek (art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego).

Zgodnie z teorią prawa rzeczowego oraz linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, za datę nabycia nieruchomości lub prawa - w przypadku ich sprzedaży, które przypadły danej osobie w wyniku podziału majątku dorobkowego małżeńskiego, należy przyjąć datę ich nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego, ale tylko wówczas jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości lub prawa w wyniku podziału majątku mieści się w udziale, jaki temu małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim. Jeżeli natomiast wartość otrzymanej przez byłego małżonka nieruchomości lub prawa przekracza jego udział w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas za datę nabycia tej części nieruchomości, która przekracza udział byłego małżonka w majątku dorobkowym, należy przyjąć dzień, w którym dokonano podziału majątku dorobkowego. Nabyciem nieruchomości w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowym nie jest przyznanie jej na wyłączną własność jednemu z małżonków w wyniku podziału majątku wspólnego, jedynie wówczas jeśli podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty lub dopłaty. Powyższych ustaleń należy bezwzględnie dokonać w oparciu o obiektywne kryteria, a subiektywne odczucia małżonków dotyczące ekwiwalentności i równego podziału nie mają na tę ocenę żadnego wpływu.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż przedmiotem podziału majątku dorobkowego małżonków były:

*   nieruchomość – dom o wartości 200.000 zł
*   spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu o wartości 150.000 zł
*   samochód osobowy o wartości 24.900 zł.

W wyniku podziału majątku dorobkowego małżeńskiego nieruchomość – dom o wartości 200.000 zł stanowiący wspólny dorobek małżeński - przypadła wnioskodawczyni w całości, bez spłat na rzecz byłego męża. Mąż otrzymał pozostałą część majątku.

Z powyższego zatem wynika jasno, iż podział majątku między małżonkami choć odbył się bez spłat i dopłat nie był faktycznie ekwiwalentny w naturze dla każdej ze stron, każda ze stron nie otrzymała bowiem majątku równej wartości a taki majątek winna otrzymać biorąc pod uwagę fakt, że udziały obojga małżonków z chwilą ustania małżeństwa były równe i wynosiły po 50% w majątku dorobkowym. Wartość otrzymanej przez wnioskodawczynię nieruchomości w wyniku podziału tego majątku nie mieści się w udziale, jaki jej przysługiwał w majątku dorobkowym małżeńskim i poza ten udział wykracza. Wartość majątku otrzymanego przez męża jest bowiem niższa od udziału do jakiego miał on prawo.

Wobec powyższego w niniejszym przypadku należy stwierdzić, że wnioskodawczyni nabyła przedmiotową nieruchomości w część odpowiadającą jej udziałowi w majątku wspólnym w latach 80-tych. Tym samym wartość tej części przedmiotowej nieruchomości nie będzie podlegać w ogóle opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ponieważ jej odpłatne zbycie nastąpiło po upływie 5 lat licząc od końca roku, w którym nastąpiło nabycie.

Natomiast pozostałą część nieruchomości – przekraczającą udział w majątku wspólnym - wnioskodawczyni nabyła w 2007r. w wyniku podziału majątku wspólnego. Wartość przychodu ze zbycia tej części nieruchomości, która została nabyta w 2007r. w wyniku podziału majątku podlega zatem opodatkowaniu według zasad obowiązujących od 1 stycznia 2007r.

Ustawą z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588) zmieniono zasady opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy. Nowe zasady opodatkowania mają zastosowanie do dochodów uzyskanych ze zbycia nieruchomości i praw nabytych po 1 stycznia 2007r. (art. 7 ust. 1 ww. ustawy).

Zgodnie z zapisem art. 30e ust. 1 i 4 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2007r. od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w cyt. art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy jego obliczenia. Podatek jest płatny w terminie złożenia zeznania za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie. W przypadku odpłatnego zbycia podstawę obliczenia podatku stanowi różnica pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości (art. 30e ust. 2 ustawy).

W myśl art. 22 ust. 6d ww. ustawy za koszty uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a) – c), nabytych w drodze spadku, darowizny lub w inny nieodpłatny sposób, uważa się udokumentowane nakłady, które zwiększyły wartość rzeczy i praw majątkowych, poczynione w czasie ich posiadania oraz kwotę zapłaconego podatku od spadków i darowizn w takiej części, w jakiej wartość zbywanej rzeczy lub prawa przyjęta do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn odpowiada łącznej wartości rzeczy i praw majątkowych przyjętej do opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

Należy bowiem stwierdzić, że udział w nieruchomości jaki wnioskodawczyni nabyła w wyniku podziału dorobkowego małżeńskiego tj. część o jaki przekroczony został przysługujący jej udział w majątku – otrzymała ona bez konieczności spłat i dopłat na rzecz byłego męża t.j. nieodpłatnie.

Wysokość nakładów, o których mowa w ust. 6d ustala się na podstawie faktur VAT w rozumieniu przepisów o podatku od towarów i usług oraz dokumentów stwierdzających poniesienie opłat administracyjnych (art. 22 ust. 6e ustawy).

Przenosząc opisane wcześniej uregulowania prawne na grunt rozpatrywanej sprawy oraz mając na względzie przedstawiony we wniosku stan faktyczny stwierdzić należy, iż wnioskodawczyni udziały w przedmiotowej nieruchomości nabyła odpowiednio w części w latach 80-tych na zasadzie wspólności ustawowej oraz w części w 2007r. w wyniku podziału majątku dorobkowego małżeńskiego. Ponieważ od końca lat 80-tych, w których nabyto część na zasadzie wspólności ustawowej, minęło pięć lat zatem ta część przychodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości nie stanowi źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych a tym samym nie będzie podlegała w ogóle opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Opodatkowaniu podlegać będzie natomiast pozostała część nieruchomości nabyta w 2007r. w wyniku podziału majątku dorobkowego na zasadzie art. 30e ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym po 1 stycznia 2007r. Podatek wyniesie 19%, przy czym przychód ze sprzedaży będzie stanowiła wartość zbytej nieruchomości, natomiast dochodem będzie różnica pomiędzy kwotą tego przychodu a kosztami jego uzyskania określonymi w art. 22 ust. 6d ustawy.

Ponadto należy zauważyć, iż zgodnie z zapisem art. 21 ust. 1 pkt 126 ww. ustawy wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z odpłatnego zbycia:

1.  budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku,
2.  lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu,
3.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie,
4.  prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie

– jeżeli podatnik był zameldowany w budynku lub lokalu wymienionym w lit a)-d) na pobyt stały przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy przed datą zbycia, z zastrzeżeniem ust. 21 i 22.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że istotny jest sam fakt zameldowania. Nie jest więc konieczne aby podatnik był właścicielem nieruchomości przez cały okres 12 miesięcy.

Zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 126 ww. ustawy ma zastosowanie do przychodów podatnika, który w terminie 14 dni od dnia dokonania odpłatnego zbycia nieruchomości lub prawa majątkowego, złoży oświadczenie, że spełnia warunki do zwolnienia, w urzędzie skarbowym, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika (art. 21 ust. 21 tej ustawy). W odniesieniu do osób, które uzyskały tego rodzaju przychody w 2007r. termin do złożenia tego oświadczenia został przedłużony do 30 kwietnia 2008r., co wynika z postanowień § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 kwietnia 2008r. w sprawie przedłużenia terminu do złożenia oświadczenia o spełnieniu warunków do zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychodów uzyskanych z odpłatnego zbycia nieruchomości i określonych praw majątkowych (Dz. U. Nr 51 poz. 361).

Należy jednak zaznaczyć, że zwolnieniem określonym w tym przepisie objęty jest wyłącznie przychód ze sprzedaży budynku mieszkalnego. Przychód ze sprzedaży gruntu lub udziału w gruncie związanego z tym budynkiem podlega opodatkowaniu na zasadach wymienionych w art. 30e ustawy.

Wnioskodawczyni przedstawiając własne stanowisko w sprawie uważa, że od zapłaty podatku dochodowego jest zwolniony, ponieważ nabyła nieruchomość o wartości stanowiącej połowę wartości całego majątku. Argumentacja słuszności stanowiska wnioskodawczyni w opisanym stanie faktycznym nie zasługuje na aprobatę. Podkreślić bowiem należy, iż podział majątku między małżonkami nie był faktycznie ekwiwalentny w naturze dla każdej ze stron, każda ze stron nie otrzymała bowiem majątku równej wartości. Wobec powyższego stanowisko wnioskodawczyni należało w całości uznać za **nieprawidłowe**.

Do wniosku wnioskodawczyni dołączyła plik dokumentów. Należy jednak zauważyć, że wydając interpretację w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów nie przeprowadza postępowania dowodowego w związku z czym nie jest obowiązany, ani uprawniony do ich oceny; jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionym przez wnioskodawcę i jego stanowiskiem. Wobec tego niniejszą interpretację wydano w oparciu o stan faktyczny przedstawiony przez wnioskodawcę w złożonym wniosku.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.