Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP1/443-290/12/BM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2012-06-22
Teza: w zakresie ustalenia czy obciążenie usługobiorcy kosztami naprawy zniszczonego mienia będą opodatkowane podatkiem od towarów i usług i czy należy je dokumentować fakturą VAT czy innym dowodem
Słowa kluczowe: dokumentacja; odszkodowania; opodatkowanie; usługi
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 8 marca 2012r. (data wpływu do tut. organu 13 marca 2012r.), uzupełnionym pismem, które wpłynęło do tut. organu w dniu 12 czerwca 2012r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie ustalenia czy obciążenie usługobiorcy kosztami naprawy zniszczonego mienia będą opodatkowane podatkiem od towarów i usług i czy należy je dokumentować fakturą VAT czy innym dowodem – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 13 marca 2012r. wpłynął do tut. organu ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie ustalenia czy obciążenie usługobiorcy kosztami naprawy zniszczonego mienia będą opodatkowane podatkiem od towarów i usług i czy należy je dokumentować fakturą VAT czy innym dowodem.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem, które wpłynęło do tut. organu w dniu 12 czerwca 2012r., będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z dnia 30 maja 2012r. znak: IBPP1/443-290/12/BM, IBPBI/2/423-270/12/JD

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest samorządowym zakładem budżetowym wykonującym usługi w zakresie zbiorowego rozprowadzania wody i oczyszczania ścieków. Zakład dostarcza wodę i odprowadza ścieki, zapewnia zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny. Wnioskodawca jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Art. 15 pkt 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków z dnia 7 czerwca 2001r. (Dz. U. Nr 72 poz. 747 z późn. zm.) nakłada na przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obowiązek pokrycia kosztów nabycia, zainstalowania i utrzymania wodomierza głównego. Zainstalowany u odbiorcy usług wodomierz i inne niezbędne do jego prawidłowego funkcjonowania urządzenia tj. reduktory, zawory są własnością Wnioskodawcy. Odbiorca usług natomiast jest zobowiązany na podstawie umowy cywilno-prawnej zawartej z zakładem do ochrony wodomierza przed uszkodzeniem oraz do pokrycia kosztów napraw urządzeń wodociągowych, uszkodzonych z winy odbiorcy usług. W trakcie użytkowania wodomierza zdarza się, że usługobiorca na skutek niewłaściwego zabezpieczenia wodomierza doprowadził do jego uszkodzenia mechanicznego. Zwłaszcza w okresie zimowym często dochodzi do rozmrożenia wodomierza i innych zainstalowanych urządzeń wodociągowych, które nie nadają się już do dalszej eksploatacji. W związku z tym iż są one własnością Wnioskodawcy, zakład zamierza domagać się od usługobiorcy naprawy wyrządzonej szkody poprzez zapłatę odszkodowania za zniszczone mienie art. 363 Kodeksu cywilnego. Obowiązek naprawienia szkody wynikłej z zawinionego działania lub zaniechania w tym zniszczenia mienia reguluje art. 415 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że „Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia". Wartość szkody będzie oszacowana na podstawie cen rynkowych z daty ustalenia odszkodowania. Usługobiorca będzie obciążony kosztami naprawy wyrządzonej szkody tj. kosztami zakupu nowych urządzeń i kosztami ich wymiany, montażu, plombownia.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy obciążenie usługobiorcy kosztami naprawy zniszczonego mienia będą opodatkowane podatkiem od towarów i usług?

Czy należy je udokumentować fakturą VAT czy innym dowodem?

Zdaniem Wnioskodawcy, obciążenie usługobiorcy kosztami naprawy zniszczonego mienia w formie odszkodowania nie podlega pod ustawę o podatku od towarów i usług. Wnioskodawca w tym przypadku nie świadczy odpłatnych usług. Otrzymane odszkodowanie rekompensuje jedynie straty powstałe w związku z wyrządzoną szkodą. Za odszkodowanie nie powinny być wystawiane faktury VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011r. Nr 177 poz. 1054), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Z art. 7 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

W myśl art. 8 ust. 1 ww. ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z treści cytowanego wyżej przepisu art. 8 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług wynika, iż ustawodawca przyjął generalną zasadę, że usługami są wszelkie odpłatne świadczenia niebędące dostawą towarów. Stąd też stwierdzić należy, iż definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów”. Jest ona wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach prowadzonej przez nich działalności gospodarczej.

Z powyższego wynika, iż w przepisach powołanej ustawy określeniem „usług” objęto obszerny krąg czynności obejmujący swoim zakresem zarówno czynności określone przez stosowne klasyfikacje statystyczne, jak i cały szereg innych świadczeń nie ujętych w tych klasyfikacjach.

Przy definiowaniu „świadczenia” należy odwołać się do przepisów prawa cywilnego. W myśl art. 353 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu. Tak więc na świadczenie może składać się zachowanie polegające na działaniu (dokonanie czynności na rzecz innego podmiotu) lub na zaniechaniu (zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji).

Co do zasady każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu lub na zaniechaniu stanowi świadczenie usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.

Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

*   w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
*   świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, iż oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Aby dana czynność (dostawa towarów czy też usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

Z wniosku wynika, że Wnioskodawca jest samorządowym zakładem budżetowym wykonującym usługi w zakresie zbiorowego rozprowadzania wody i oczyszczania ścieków. Zakład dostarcza wodę i odprowadza ścieki, zapewnia zdolność posiadanych urządzeń wodociągowych i kanalizacyjnych do realizacji dostaw wody i odprowadzania ścieków w sposób ciągły i niezawodny. Wnioskodawca jest podatnikiem podatku od towarów i usług. Art. 15 pkt 3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków z dnia 7 czerwca 2001r. (Dz. U. Nr 72 poz. 747 z późn. zm.) nakłada na przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obowiązek pokrycia kosztów nabycia, zainstalowania i utrzymania wodomierza głównego. Zainstalowany u odbiorcy usług wodomierz i inne niezbędne do jego prawidłowego funkcjonowania urządzenia tj. reduktory, zawory są własnością Wnioskodawcy. Odbiorca usług natomiast jest zobowiązany na podstawie umowy cywilno-prawnej zawartej z zakładem do ochrony wodomierza przed uszkodzeniem oraz do pokrycia kosztów napraw urządzeń wodociągowych, uszkodzonych z winy odbiorcy usług. W trakcie użytkowania wodomierza zdarza się, że usługobiorca na skutek niewłaściwego zabezpieczenia wodomierza doprowadził do jego uszkodzenia mechanicznego. Zwłaszcza w okresie zimowym często dochodzi do rozmrożenia wodomierza i innych zainstalowanych urządzeń wodociągowych, które nie nadają się już do dalszej eksploatacji. W związku z tym iż są one własnością Wnioskodawcy, zakład zamierza domagać się od usługobiorcy naprawy wyrządzonej szkody poprzez zapłatę odszkodowania za zniszczone mienie art. 363 Kodeksu cywilnego. Obowiązek naprawienia szkody wynikłej z zawinionego działania lub zaniechania w tym zniszczenia mienia reguluje art. 415 Kodeksu cywilnego, który stanowi, że „Kto z winy swej wyrządził drugiemu szkodę, obowiązany jest do jej naprawienia". Wartość szkody będzie oszacowana na podstawie cen rynkowych z daty ustalenia odszkodowania. Usługobiorca będzie obciążony kosztami naprawy wyrządzonej szkody tj. kosztami zakupu nowych urządzeń i kosztami ich wymiany, montażu, plombownia.

Mając na uwadze ustawową definicję dostawy towarów i świadczenia usług nie można zatem uznać, że zapłata przez użytkownika wodomierza na rzecz Wnioskodawcy odszkodowania za zniszczone przez użytkownika mienie stanowi wynagrodzenie za świadczoną przez Wnioskodawcę usługę. Przez pojęcie odszkodowania należy bowiem rozumieć rekompensatę, zadośćuczynienie. Istotą odszkodowań nie jest płatność za świadczenie, lecz rekompensata za szkodę. W takim przypadku nie mamy do czynienia z transakcją ekwiwalentną – świadczenie w zamian za wynagrodzenie. A zatem otrzymanie odszkodowania nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony podatnika.

Przepisy podatkowe nie zawierają definicji odszkodowania. Zatem w tym zakresie należy posiłkować się przepisami prawa cywilnego. Na gruncie prawa cywilnego odszkodowanie za doznaną szkodę majątkową lub niemajątkową uzależnione jest od zaistnienia zdarzenia, z którym przepisy łączą obowiązek naprawienia szkody. Ponadto między zdarzeniem a zaistniałą w jego wyniku szkodą musi istnieć związek przyczynowy.

Kwestie powstania i naprawy szkody regulują przepisy art. 361-363 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny.

Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła (art. 361 § 1 k.c.). W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowienia umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (art. 361 § 2 k.c.).

Naprawienie szkody powinno nastąpić, według wyboru poszkodowanego, bądź przez przywrócenie stanu poprzedniego, bądź przez zapłatę odpowiedniej sumy pieniężnej. Jednakże gdyby przywrócenie stanu poprzedniego było niemożliwe albo gdyby pociągało za sobą dla zobowiązanego nadmierne trudności lub koszty, roszczenie poszkodowanego ogranicza się do świadczenia w pieniądzu (art. 363 § 1 k.c.).

Mając zatem na uwadze przedstawiony powyżej zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz przepisy regulujące kwestię odszkodowań stwierdzić należy, iż otrzymane przez Wnioskodawcę odszkodowanie (rekompensata) poprzez obciążenie usługobiorcy kosztami naprawy wyrządzonej szkody tj. kosztami zakupu nowych urządzeń i kosztami ich wymiany, montażu, plombownia, wykracza poza zakres przedmiotowy opodatkowania podatkiem od towarów i usług i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Gdyby bowiem użytkownik należycie dbał o powierzone mu mienie i nie doprowadziłby do jego zniszczenia nie byłoby potrzeby montowania nowego urządzenia.

Odnośnie natomiast kwestii dokumentowania opisanych w stanie faktycznym zdarzeń przez Wnioskodawcę należy stwierdzić, iż w myśl art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

W konsekwencji wcześniejszych rozważań i uznania, iż czynności których dotyczy zapytanie Wnioskodawcy nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, należy stwierdzić, iż Wnioskodawca nie może dokumentować powyższych czynności fakturami VAT.

Brak jest natomiast, zdaniem tut. organu, przeciwwskazań na gruncie przepisów dotyczących podatku VAT dla dokumentowania tych czynności poprzez wystawienie innych niż faktura VAT dokumentów, niemniej należy zauważyć, iż inne niż faktura VAT dokumenty nie są przewidziane przez przepisy o podatku od towarów i usług i jako takie nie są objęte regulacją tych przepisów.

Mając na uwadze powyższe, stanowisko Wnioskodawcy, iż obciążenie usługobiorcy kosztami naprawy zniszczonego mienia w formie odszkodowania nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług i nie powinno być dokumentowane fakturami VAT, należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Należy zaznaczyć, że niniejsza interpretacja traci swoją ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego zdarzenia przyszłego lub zmiany stanu prawnego.

Ponadto należy zauważyć, że pozostałe kwestie zawarte we wniosku będą przedmiotem odrębnej interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.