Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-201/14-2/AI
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-05-30
Teza: Czy usługi przesyłu wody i ścieków bytowych będą stanowić czynności opodatkowane VAT?
Słowa kluczowe: gmina; infrastruktura; kanalizacja; opodatkowanie; przekazanie-przekazanie odpłatne; usługi; wodociągi
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Gminy, przedstawione we wniosku z dnia 5 marca 2014 r. (data wpływu 10 marca 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania przesyłu wody i ścieków bytowych (pytanie oznaczone we wniosku nr 1) - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 10 marca 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania przesyłu wody i ścieków bytowych (pytanie oznaczone we wniosku nr 1).

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.

Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT.

Od roku 2012 Gmina ponosi wydatki na inwestycję związaną z budową infrastruktury kanalizacyjnej i wodociągowej na terenie miejscowości (…) (dalej: infrastruktura wod.-kan.). Poniesione w tym zakresie wydatki są dokumentowane przez dostawców/wykonawców wystawianymi na Gminę fakturami VAT z wykazanymi na nich kwotami VAT naliczonego. Wartość inwestycji przekracza 15 tys. PLN netto.

Wydatki w powyższym zakresie zostały częściowo sfinansowane z dotacji z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich (dalej: PROW) na lata 2007-2013 do kwoty netto ponoszonych nakładów. VAT nie był wydatkiem kwalifikowanym.

Protokołem z dnia 28 marca 2013 r. Gmina odebrała od wykonawcy i przekazała do eksploatacji sieć wodno-kanalizacyjną z przepompownią ścieków, natomiast w dniu 1 sierpnia 2013 r. Gmina odebrała od wykonawcy sieć wod.-kan. Gmina jest w trakcie realizacji inwestycji polegającej na budowie kolejnych odcinków infrastruktury wod.-kan.(…).

Od dnia przyjęcia poszczególnych odcinków infrastruktury wod.-kan. do użytkowania, Gmina świadczy na rzecz Przedsiębiorstwa Obsługi Mienia Komunalnego „A” (dalej: „A”) usługę przesyłu wody i ścieków bytowych za wynagrodzeniem.

Zgodnie z ustaleniami oraz zamierzeniami Gminy znajdującymi potwierdzenie w pisemnie zawartej przez Gminę umowie z „A” z 30 października 2013 r., Gmina świadczy wyżej wymienione usługi z wykorzystaniem infrastruktury wod.-kan. już oddanej do użytkowania, a także świadczyć będzie z wykorzystaniem tych odcinków, które zostaną oddane do użytkowania po zakończeniu ich realizacji w przyszłości. Zgodnie z postanowieniami umowy, Gmina ma prawo do pobierania wynagrodzenia z tytułu świadczonej usługi w okresie od dnia oddania poszczególnych odcinków do użytkowania (tj. od 28 marca 2013 r. w odniesieniu do inwestycji w L. oraz od 1 sierpnia 2013 r. w odniesieniu do inwestycji w Cz.).

Gmina zrezygnowała co prawda z samodzielnego świadczenia usług dostarczania wody na rzecz odbiorców, niemniej jednak przedmiotowa infrastruktura wod.-kan. w całości służy Gminie do świadczenia usług, aczkolwiek nieco innego charakteru i na rzecz innego podmiotu, tj. właśnie na rzecz „A”.

Jednocześnie, to „A” dokonuje czynności świadczenia usług dostarczania wody na rzecz mieszkańców. Umowy na te usługi zawierane są pomiędzy „A” a mieszkańcami. Gmina nie jest stroną tych umów.

„A” świadczy zatem dla mieszkańców Gminy kompleksową usługę w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, korzystając przy tym z udostępnionej infrastruktury wod.-kan. i infrastruktury, która jest aktualnie budowana. Skoro bowiem „A” nie jest właścicielem przedmiotowej infrastruktury, ani np. jej od Gminy nie dzierżawi, musi w inny sposób zabezpieczyć sobie możliwość korzystania z niej w celu prowadzenia działalności. Tym sposobem jest właśnie świadczenie przez Gminę na rzecz „A” odpłatnych usług przesyłu wody i ścieków bytowych.

Gmina obciąża „A” kwotami wynagrodzenia, dokumentowanymi i wystawianymi przez Gminę fakturami VAT. Wartość netto wraz z należnym podatkiem VAT z tytułu świadczenia powyższych usług na rzecz Spółki Gmina wykazuje w składanych deklaracjach VAT-7.

Umowa o świadczeniu usług przesyłu wody i ścieków bytowych w żaden sposób nie powoduje wydania, czy też powstania władztwa ze strony „A” w stosunku do infrastruktury wod.-kan.

Gmina podkreśla, że podobne rozwiązanie funkcjonuje np. w branży energetycznej, gdzie przedsiębiorstwa przesyłowe, tj. właściciele sieci nie dzierżawią tychże sieci na rzecz przedsiębiorstw produkcyjnych czy dystrybutorów energii elektrycznej, ale właśnie świadczą na ich rzecz usługi przesyłu.

Intencją Gminy już od pierwszych dokonywanych nakładów było wykorzystywanie infrastruktury wod.-kan. do czynności opodatkowanych, tj. Gmina nawet nie rozważała np. nieodpłatnego użyczenia wybudowanego majątku na rzecz „A”.

Gmina zaznacza, że zakresem przedmiotowego wniosku objęte są odcinki infrastruktury wod.-kan. oddane do użytkowania w roku 2013, jak i te, które są w trakcie realizacji. Gmina planuje zastosować analogiczne rozwiązanie dla odcinków, które planowo zostaną oddane do użytkowania w roku 2014 r., (…).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy opisane usługi przesyłu wody i ścieków bytowych będą stanowić czynności opodatkowane VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, opisane usługi przesyłu wody i ścieków bytowych będą stanowić czynności opodatkowane VAT.

Uzasadnienie.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT), podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Stosownie natomiast do treści art. 15 ust. 6 ww. ustawy, nie uważa się za podatników organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Jako że jednostki samorządu terytorialnego są wyposażone w osobowość prawną oraz w określonym zakresie wykonują samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, należy uznać, że spełniają zawartą w tym przepisie definicję podatnika VAT. Oznacza to, że w zakresie czynności cywilnoprawnych dokonywanych przez jednostki samorządu terytorialnego, nawet, gdy dotyczą one zadań własnych gmin, podmioty te powinny być uznawane za podatników VAT.

Zatem w przypadku, gdy Gmina realizuje należące do niej zadania na podstawie umów cywilnoprawnych, tj. na warunkach i w okolicznościach właściwych również dla podmiotów prowadzących działalność gospodarczą - powinna być ona traktowana jako podatnik VAT, gdyż w przedmiotowym zakresie działa de facto w sposób analogiczny do tych podmiotów.

Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu VAT podlegają m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Jednocześnie, w myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy, przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Z kolei zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów.

W konsekwencji, zdaniem Gminy, czynność przesyłu wody i ścieków bytowych stanowi na gruncie ustawy o VAT odpłatne świadczenie usług.

Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach indywidualnych Ministra Finansów.

Przykładowo w interpretacji indywidualnej z dnia 23 maja 2013 r. o sygn. ILPP1/443-170/13-2/AI, w której Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu jednoznacznie potwierdził, że usługa przesyłu wody oraz ścieków bytowych stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT.

Ponadto, zdaniem Gminy, ani ustawa o VAT, ani też wydane na jej podstawie rozporządzenia, nie przewidują zwolnienia od VAT dla przedmiotowych usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Natomiast w art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza - według ust. 2 powołanego artykułu - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Powyższy zapis jest odzwierciedleniem art. 13 obowiązującej od dnia 1 stycznia 2007 r. Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE. L Nr 347, poz. 1 ze zm.), zgodnie z którym krajowe, regionalne i lokalne organy władzy oraz inne podmioty prawa publicznego nie są uważane za podatników w związku z działalnością, którą podejmują lub transakcjami, których dokonują jako organy władzy publicznej, nawet jeśli pobierają należności, opłaty, składki lub płatności w związku z takimi działaniami lub transakcjami. Jednakże w przypadku, gdy podejmują one takie działania lub dokonują takich transakcji, są uważane za podatników w odniesieniu do tych działań lub transakcji, gdyby wykluczenie ich z kategorii podatników prowadziło do znaczących zakłóceń konkurencji. W każdych okolicznościach podmioty prawa publicznego są uważane za podatników w związku z czynnościami określonymi w załączniku I, chyba że niewielka skala tych działań sprawia, że mogą być one pominięte.

Z opisu sprawy wynika, że Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. Od roku 2012 Gmina ponosi wydatki na inwestycję związaną z budową infrastruktury kanalizacyjnej i wodociągowej - tzw. infrastruktura wod.-kan. Poniesione w tym zakresie wydatki są dokumentowane przez dostawców/wykonawców wystawianymi na Gminę fakturami VAT z wykazanymi na nich kwotami VAT naliczonego. Wartość inwestycji przekracza 15 tys. PLN netto. Wydatki w powyższym zakresie zostały częściowo sfinansowane z dotacji z Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 do kwoty netto ponoszonych nakładów. Protokołem z dnia 28 marca 2013 r. Gmina odebrała od wykonawcy i przekazała do eksploatacji sieć wodno-kanalizacyjną z przepompownią ścieków, natomiast w dniu 1 sierpnia 2013 r. Gmina odebrała od wykonawcy sieć wod.-kan. Gmina jest w trakcie realizacji inwestycji polegającej na budowie kolejnych odcinków infrastruktury wod.-kan. Od dnia przyjęcia poszczególnych odcinków infrastruktury wod.-kan. do użytkowania, Gmina świadczy na rzecz Przedsiębiorstwa Obsługi Mienia Komunalnego „A” usługę przesyłu wody i ścieków bytowych za wynagrodzeniem. Zgodnie z ustaleniami oraz zamierzeniami Gminy znajdującymi potwierdzenie w pisemnie zawartej przez Gminę umowie z „A” z dnia 30 października 2013 r., Gmina świadczy wyżej wymienione usługi z wykorzystaniem infrastruktury wod.-kan. już oddanej do użytkowania, a także świadczyć będzie z wykorzystaniem tych odcinków, które zostaną oddane do użytkowania po zakończeniu ich realizacji w przyszłości. Zgodnie z postanowieniami umowy, Gmina ma prawo do pobierania wynagrodzenia z tytułu świadczonej usługi w okresie od dnia oddania poszczególnych odcinków do użytkowania (tj. od 28 marca 2013 r. w odniesieniu do inwestycji w L. oraz od 1 sierpnia 2013 r. w odniesieniu do inwestycji w Cz.). Gmina zrezygnowała co prawda z samodzielnego świadczenia usług dostarczania wody na rzecz odbiorców, niemniej jednak przedmiotowa infrastruktura wod.-kan. w całości służy Gminie do świadczenia usług, aczkolwiek nieco innego charakteru i na rzecz innego podmiotu, tj. właśnie na rzecz „A”. Jednocześnie, to „A” dokonuje czynności świadczenia usług dostarczania wody na rzecz mieszkańców. Umowy na te usługi zawierane są pomiędzy „A” a mieszkańcami. Gmina nie jest stroną tych umów. „A” świadczy zatem dla mieszkańców Gminy kompleksową usługę w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków, korzystając przy tym z udostępnionej infrastruktury wod.-kan. wybudowanej i infrastruktury, która aktualnie jest budowana. Skoro bowiem „A” nie jest właścicielem przedmiotowej infrastruktury, ani np. jej od Gminy nie dzierżawi, musi w inny sposób zabezpieczyć sobie możliwość korzystania z niej w celu prowadzenia działalności. Tym sposobem jest właśnie świadczenie przez Gminę na rzecz „A” odpłatnych usług przesyłu wody i ścieków bytowych. Gmina obciąża „A” kwotami wynagrodzenia, dokumentowanymi i wystawianymi przez Gminę fakturami VAT. Wartość netto wraz z należnym podatkiem VAT z tytułu świadczenia powyższych usług na rzecz Spółki Gmina wykazuje w składanych deklaracjach VAT-7. Umowa o świadczeniu usług przesyłu wody i ścieków bytowych w żaden sposób nie powoduje wydania, czy też powstania władztwa ze strony „A” w stosunku do infrastruktury wod.-kan. Intencją Gminy już od pierwszych dokonywanych nakładów było wykorzystywanie infrastruktury wod.-kan. do czynności opodatkowanych, tj. Gmina nawet nie rozważała np. nieodpłatnego użyczenia wybudowanego majątku na rzecz „A”.

Przy tak przedstawionym opisie sprawy Wnioskodawca powziął wątpliwość w kwestii, czy opisane usługi przesyłu wody i ścieków stanowią/będą stanowić czynności opodatkowane VAT.

Odnosząc powołane przepisy do przedstawionego opisu sprawy należy stwierdzić, że wskazane we wniosku czynności przesyłu ścieków są/będą realizowane przez Wnioskodawcę na rzecz podmiotu będącego odrębnym podatnikiem podatku od towarów i usług („A”). Ponadto przedmiotowe czynności wykonywane odpłatnie, mieszczą się w szerokiej definicji usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, w konsekwencji czego podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w oparciu o art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy - stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Natomiast stosownie do art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednakże, zarówno w treści ustawy o podatku od towarów i usług, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewiduje dla niektórych czynności obniżone stawki podatku lub zwolnienie od podatku.

Należy również zauważyć, że ani przepisy ustawy, ani też rozporządzeń wykonawczych do ustawy nie przewidują zwolnienia od podatku dla świadczonych odpłatnie przez Gminę usług przesyłu wody i ścieków, w związku z czym, usługi te będą opodatkowane według właściwej stawki podatku VAT.

Podsumowując, opisane usługi przesyłu wody i ścieków bytowych świadczone przez Gminę na rzecz Przedsiębiorstwa Obsługi Mienia Komunalnego „A”, będą stanowić po stronie Gminy czynność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług.

Informuje się ponadto, że w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania przesyłu wody i ścieków bytowych (pytanie oznaczone we wniosku nr 1). Natomiast wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego od wydatków związanych z budową infrastruktury wod.-kan. oraz z bieżącą obsługą, utrzymaniem i ewentualnymi remontami infrastruktury wod.-kan. (pytania oznaczone we wniosku nr 2 i 3) został załatwiony w dniu 30 maja 2014 r. interpretacją nr ILPP1/443-201/14-3/AI.

Interpretacja dotyczy:

*   zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia,
*   zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, ul. Dąbrowskiego 13, 66-400 Gorzów Wielkopolski, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację - w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.