Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IP-PB3-423-704/08-2/DG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2008-08-05
Teza: Czy w świetle ustawy o CIT otrzymane przez Agenta kwoty za usługę pośrednictwa powinny być rozliczane ostatniego dnia każdego miesiąca? Czy w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, otrzymane kwoty tytułem pobierania opłat w imieniu Armatora nie będą dla Agenta przychodem w rozumieniu art. 12 ustawy o CIT oraz czy ponoszone w jego imieniu wydatki nie będą dla Agenta kosztem w rozumieniu art. 15 ustawy o CIT? Czy dokonując rozliczeń z armatorem (dokonując wypłat m.in. frachtów) Agent powinien podlegać pod art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT? Czy agent armatora morskiego określony jak w pyt. 1 może rozliczać i odprowadzać podatek tonażowy? Czy Agent powinien wykazywać otrzymane i wydatkowane kwoty z tytułu rozliczeń z armatorem jako przychody i koszty według ustawy o rachunkowości?
Słowa kluczowe: podatek-podatek tonażowy; pośrednictwo; przychód-powstanie przychodu; rozliczanie (rozliczenia); usługi-usługi transportowe
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 22.04.2008r. (data wpływu 05.05.2008r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie powstania przychodu, określenia kosztów uzyskania przychodów oraz rozliczania podatku tonażowego - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 maja 2008r. wpłynął wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie powstania przychodu, określenia kosztów uzyskania przychodów z tytułu świadczonych usług pośrednictwa oraz rozliczania podatku tonażowego.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest agentem armatora morskiego. Agent na mocy zawartej umowy zobowiązuje się do pośredniczenia w transakcjach świadczenia usług transportowych oraz związanej z tym pełnej obsługi armatora, powiadamiania oraz obsługi wszystkich zainteresowanych podmiotów uczestniczących w usłudze lub dostawach związanych z armatorem i podmiotami zewnętrznymi, przygotowania niezbędnych dokumentów związanych ze świadczeniem usług.

Agent zbiera zlecenia na transport, bierze czynny udział w załatwianiu wszystkich formalności towarzyszących tej usłudze. Usługę transportową świadczy armator. Wszelkie dalsze formalności związane z zakończeniem usług oraz ich rozliczeniem wykonuje agent. Agent sporządza rozliczenia refundacji i wynagrodzenia dla statków, oparte na określonych zasadach umownych. Jak stanowi pkt 3r umowy „agenci dostarczą również wszelkie księgi, rozliczenia i inne dokumenty związane z usługami agencji w celu kontroli…„ Dalej na podstawie pkt 3s tej umowy agent zobowiązany jest do „poinformowania armatora o zobowiązaniach podatkowych, jeżeli jakiekolwiek istnieją, nałożonych przez rząd obszaru oraz odpowiednie dostarczenie armatorowi projektów zeznań podatkowych zgodnie z prawami i regulacjami podatkowymi oraz dostarczenie kopii wszystkich faktur, paragonów i innych dokumentów powiązanych z armatorem”. Armator na podstawie umowy zobowiązuje się do zwrotu kosztów (wydatków) za poszczególne miesiące, które poniósł agent w imieniu armatora i które są przewidziane tą umową lub niezależnie od umowy zatwierdzone przez armatora. Agent w imieniu armatora zobowiązany jest pobierać wszelkie opłaty związane ze świadczeniem usług min. frachty, opłaty dodatkowe, kanałowe, dostawcze itp. Płatności od usługobiorców wpływają na wyodrębnione do tego celu rachunki bankowe i po potrąceniu wydatków dokonanych w imieniu armatora przelewane są w uzgodnionych okresach nadwyżki na rzecz armatora. Agent za obsługę armatora otrzymuje wynagrodzenie prowizyjne w równowartości 3 % wszystkich poniesionych wydatków. Wynagrodzenie prowizyjne 3 % jest liczone od kosztów administracyjnych związanych z działalnością bieżąca biura - do podstawy prowizji nie uwzględnia się kosztów ponoszonych za armatora.

W toku prowadzonej działalności Agent uzyskuje przychód z usług pośrednictwa. Agent wystawia faktury ze sprzedaży za pośrednictwo (prowizja agencyjna) - 1 raz na miesiąc, które ujmowane są w zakresie rozliczenia podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku od towarów i usług. Agent rozpoznaje także te przychody, jako przychody bilansowe.

Zgodnie z umową Agent wystawia także na Armatora dokumenty na poniesione w imieniu armatora koszty. Dokumenty te ujmowane są tylko na kontach rozrachunkowych w księgowości Agenta i stanowią podstawę do rozliczeń pomiędzy Agentem a Armatorem. Agent w imieniu Armatora ponosi wszelkie koszty związane z działalnością Armatora na rynku polskim. Niezależnie od tego Agent przyjmuje w imieniu Armatora wszystkie opłaty m.in. za frachty, które analogicznie ujmowane są na koncie rozrachunkowym.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy w świetle ustawy o CIT otrzymane przez Agenta kwoty za usługę pośrednictwa powinny być rozliczane ostatniego dnia każdego miesiąca?
2.  Czy w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, otrzymane kwoty tytułem pobierania opłat w imieniu Armatora nie będą dla Agenta przychodem w rozumieniu art. 12 ustawy o CIT oraz czy ponoszone w jego imieniu wydatki nie będą dla Agenta kosztem w rozumieniu art. 15 ustawy o CIT?
3.  Czy dokonując rozliczeń z armatorem (dokonując wypłat m.in. frachtów) Agent powinien podlegać pod art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o CIT?
4.  Czy agent armatora morskiego określony jak w pyt. 1 może rozliczać i odprowadzać podatek tonażowy?
5.  Czy Agent powinien wykazywać otrzymane i wydatkowane kwoty z tytułu rozliczeń z armatorem jako przychody i koszty według ustawy o rachunkowości?

Zakres i odpowiedzialność wynikającą z zawieranych umów agencyjnych uregulowano w Kodeksie Cywilnym w art. 758 - 764. Zgodnie z art. 758 KC przez umowę agencyjną przyjmujący zlecenie - agent (Spółka) zobowiązuje się w zakresie działalności swego przedsiębiorstwa, do stałego pośredniczenia, za wynagrodzeniem, przy zawieraniu z klientami umów na rzecz dającego zlecenie przedsiębiorcy albo do zawierania ich w jego imieniu. W przedmiotowej sprawie, z zapisów umowy agencyjnej wynika, iż agent ma do tego umocowanie. Zgodnie z kodeksem cywilnym, jeżeli sposób wynagrodzenia nie został w umowie określony, agentowi należy się prowizja. Prowizję stanowi wynagrodzenie, którego wysokość zależy od liczby lub wartości zawartych umów. W przypadku agenta jest to stały procent od poniesionych kosztów, co jest również dopuszczalne. Zgodnie z przepisem art. 759 KC poczytuje się, że agent jest upoważniony do przyjmowania dla dającego zlecenie zapłaty za świadczenie, które spełnia za dającego zlecenie, oraz do przyjmowania dla niego świadczeń, za które płaci, jak również do odbierania zawiadomień o wadach oraz oświadczeń dotyczących wykonania umowy, którą zawarł w imieniu dającego zlecenie. Zatem zawarta umowa naszym zdaniem w tym zakresie odpowiada przepisom kodeksu cywilnego. Ponadto agent obowiązany jest w szczególności przekazywać wszelkie informacje mające znaczenie dla dającego zlecenie oraz przestrzegać jego wskazówek uzasadnionych w danych okolicznościach, a także podejmować, w zakresie prowadzonych spraw czynności potrzebne do ochrony praw dającego zlecenie. Natomiast dający zlecenie obowiązany jest przekazywać agentowi dokumenty i informacje potrzebne do prawidłowego wykonania umowy. Zgodnie z art. 760 (3) roszczenie o zapłatę prowizji staje się wymagalne z upływem ostatniego dnia miesiąca następującego po kwartale, w którym agent nabył prawo do prowizji. Zgodnie z zawartą umową agent obciążał za swoją usługę raz na miesiąc (w terminie 7 dni od zaakceptowania raportu miesięcznego).

Ad. 1

Usługi w zakresie pośrednictwa stanowią naszym zdaniem przychód z odpłatnego świadczenia usług, który winien być opodatkowany tym podatkiem ostatniego dnia każdego miesiąca. Za przychody związane z działalnością. gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej. osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączenia wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Zgodnie z art. 12 ust. 3a za datę powstania przychodu uważa się dzień wydania rzeczy, zbycia prawa majątkowego lub wykonania usługi albo częściowego wykonania usługi, nie później niż dzień:

1.  wystawienia faktury albo 2) uregulowania należności.

Natomiast jeżeli strony ustalą, iż usługa jest rozliczana w okresach rozliczeniowych, za datę powstania przychodu uznaje się ostatni dzień okresu rozliczeniowego określonego w umowie lub na wystawionej fakturze, nie rzadziej niż raz w roku (art. 12 ust. 3c ustawy o CIT).

Zatem naszym zdaniem niezależnie od klasyfikacji usług agencyjnych (pośrednictwa) wystawiane faktury przez agenta powinny naszym zdaniem być opodatkowane z ostatnim dniem każdego miesiąca.

Ad. 2

Przychodem są wszelkie przysporzenia majątkowe o charakterze trwałym, których rzeczywiste otrzymanie powoduje obowiązek zapłaty podatku dochodowego. Ustawa o CIT nie zawiera definicji przychodu. W art. 12 ust. 1 ustawodawca wymienił jedynie przykładowe kategorie pożytków, których otrzymanie kreuje u podatnika przychód podatkowy. Co do zasady, o zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów danej osoby prawnej decyduje definitywny charakter tego przysporzenia w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa ono aktywa podatnika, a więc takie którymi może on rozporządzać jak właściciel. Środki pieniężne wpłacane przez armatora na rachunek bankowy Agenta, wpłacane są w konkretnym celu jakim jest wykonanie warunków zawartej pomiędzy stronami umowy agencyjnej. Środki pieniężne gromadzone są na specjalnie wydzielonym w tym celu subkoncie. Za wywiązanie się z umowy agent otrzymuje odrębne wynagrodzenie prowizyjne, które stanowi dla niego przychód podlegający opodatkowaniu.

Zdaniem Spółki wpływy ewidencjonowane rozrachunkowo w imieniu armatora nie stanowią przychodu Agenta na podstawie art. 12 oraz 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o CIT, zgodnie z którym do przychodów nie zalicza się zwróconych innych wydatków nie zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów.

Biorąc pod uwagę iż ww. środki nie mają charakteru definitywnego przysporzenia i nie mogą być traktowane jako przychód Agenta, to zarówno otrzymanie jak i wypłata środków przeznaczonych na pokrycie kosztów armatora pozostaje neutralne z punktu widzenia ustawy o CIT.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1

Możliwość kwalifikowania konkretnego wydatku jako kosztu uzyskania przychodu, uzależniona jest od rzetelnej i całościowej oceny tego, czy w świetle wszystkich występujących w sprawie okoliczności, przy zachowaniu należytej staranności, podatnik w momencie dokonywania wydatku mógł i powinien przewidzieć, iż wydatek ten przyczyni się do powstania, zachowania lub zabezpieczenia przychodu.

Zdaniem Agenta w przedmiotowej sprawie nie występuje celowość poniesienia kosztu, rozumiana jako dążenie do osiągnięcia lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Jak bowiem wskazano powyżej, Agent przekazuje na rzecz armatora przychód należny z tytułu usług transportowych, występuje w charakterze pośrednika. Uznać należy, że w tej sytuacji Agent nie ponosi kosztu lecz w wykonaniu zobowiązania wynikającego z umowy pomiędzy stronami umowy agencyjnej przekazuje należność podmiotowi uprawnionemu do jej otrzymania. Trudno doszukać się w wypełnianej przez Agenta funkcji pośrednika w przekazaniu należności swojemu partnerowi dążenia do osiągnięcia lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.

Ad. 3

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy CIT, Agent powinien co do zasady pobrać 20% podatek dochodowy z tytułu uzyskanych na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przez podatników, których mowa w art. 3 ust. 2, przychodów, tj. przez armatora, przychodów z tytułu należnych opłat za wywóz ładunków i pasażerów przyjętych do przewozu w portach polskich przez zagraniczne przedsiębiorstwa żeglugi handlowej, z wyjątkiem ładunków i pasażerów tranzytowych, chyba że umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania stanowi inaczej. Powyższy obowiązek będzie miał zastosowanie z uwzględnieniem umów w sprawie zapobieżenia podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska oraz ewentualnym spełnianiu warunku posiadania certyfikatu rezydencji podatkowej.

Ad.4

Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o podatku tonażowym za armatora uważa się:

*   osobę fizyczną lub osobę prawną, mającą odpowiednio miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która spełnia przynajmniej jeden z warunków, tj. we własnym imieniu uprawia żeglugę statkiem własnym lub cudzym oraz posiada ważny Dokument Zgodności, jest właścicielem statku, ale nie uprawia równocześnie we własnym imieniu żeglugi statkiem własnym lub cudzym, zarządza cudzym statkiem, w cudzym imieniu i na cudzą rzecz na podstawie umowy, oraz posiada ważny Dokument Zgodności,
*   wspólnika spółki cywilnej, spółki jawnej, spółki komandytowej, spółki komandytowo-akcyjnej, mającego siedzibę, zarząd lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, która spełnia przynajmniej jeden z warunków, tj. we własnym imieniu uprawia żeglugę statkiem własnym lub cudzym oraz posiada ważny Dokument Zgodności, jest właścicielem statku, ale nie uprawia równocześnie we własnym imieniu żeglugi statkiem własnym lub cudzym, zarządza cudzym statkiem, w cudzym imieniu i na cudzą rzecz na podstawie umowy, oraz posiada ważny Dokument Zgodności,
*   przedsiębiorcę zagranicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 3. 1. Opodatkowaniu podatkiem tonażowym podlegają armatorzy prowadzący działalność polegającą na świadczeniu usług w żegludze międzynarodowej, z wykorzystaniem statków o pojemności brutto powyżej 100 GT każdy, w zakresie:

1.  transportu ładunków lub pasażerów,
2.  holowania pełnomorskiego, pod warunkiem że co najmniej 50 % przychodów z działalności faktycznie wykonywanej w ciągu roku przez holownik stanowią przychody uzyskane z usługi holowania innego niż holowanie do portu i z portu oraz w granicach portu,
3.  ratownictwa pełnomorskiego,
4.  pogłębiania, pod warunkiem że co najmniej 50 % przychodów z całości działalności faktycznie wykonywanej w ciągu roku przez pogłębiarkę stanowią przychody z transportu wydobytych materiałów na pełnym morzu

*   którzy dokonali wyboru tej formy opodatkowania. 2. Opodatkowaniu podatkiem tonażowym podlega również działalność armatora w zakresie:

1.  dzierżawy i użytkowania kontenerów,
2.  prowadzenia działalności załadunkowej, rozładunkowej i naprawczej,
3.  prowadzenia terminali pasażerskich,
4.  sprzedaży towarów lub usług na pokładzie statku pasażerskiego i pasażersko-towarowego w celu ich wykorzystania na pokładzie statku,
5.  prowadzenia działalności kantorowej na pokładzie statku pasażerskiego i pasażersko-towarowego,
6.  dowozu lądowego i morskiego ładunków lub pasażerów,
7.  przewozu ładunków lub pasażerów w transporcie multimodalnym,
8.  zarządu nad statkami,
9.  świadczenia usług agentów i maklerów morskich, usług brokerskich i usług agencji zatrudniania, związanych z załogą statku,
10.  działalności polegającej na wynajmie, dzierżawie lub wyczarterowaniu statku

*   pod warunkiem, że działalność ta jest związana ze świadczeniem usług, o których mowa w ust. 1.

Wybór opodatkowania podatkiem tonażowym zgodnie z art. 9 przytoczonej ustawy, następuje przez złożenie przez armatora oświadczenia, według ustalonego wzoru, o wyborze takiego opodatkowania.

Zgodnie z brzmieniem art. 10 cytowanej ustawy, Armator podlega opodatkowaniu podatkiem tonażowym przez okres opodatkowania wskazany w oświadczeniu, nie krótszy niż 5 lat podatkowych.

W okresie opodatkowania nie jest możliwa zmiana formy opodatkowania.

Zgodnie z art. 12 armatorzy są obowiązani za każdy miesiąc roku podatkowego obliczać podatek tonażowy w sposób określony w art. 5 ust. 4 i wpłacać bez wezwania do urzędu skarbowego, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach podatku tonażowego, w terminie do 20 dnia każdego miesiąca za miesiąc poprzedni, a za miesiąc grudzień - w terminie złożenia zeznania.

Armatorzy są obowiązani złożyć w urzędzie skarbowym, o którym mowa w ust. 1, zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości podatku tonażowego należnego za dany rok podatkowy do dnia 31 stycznia roku następnego.

Podatek tonażowy wynikający z zeznania jest podatkiem należnym za dany rok podatkowy, chyba że właściwy organ podatkowy lub właściwy urząd kontroli skarbowej wyda decyzję, w której określi inną wysokość podatku.

Zgodnie z przywołanymi przepisami, przy braku zakazu wynikającego z ustawy, a w przypadku wybrania przez armatora do rozliczania podatku tonażowego, agent będzie mógł wypełniać w imieniu armatora nałożone tą ustawą obowiązki.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe w pełnym zakresie odnośnie pytań 1-4.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Odnosząc się natomiast do pytania oznaczonego nr 5, należy wskazać, iż w powyższej sprawie zostanie wydane odrębne postanowienie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.