Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP4/443-528/12-7/BA
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2013-02-25
Teza: Czy wartość wypłacanych na rzecz Spółki odsetek w związku z uczestnictwem w systemie cash -poolingu wpływa na wartość współczynnika określonego w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT?
Słowa kluczowe: cash pooling; import-import usług; opodatkowanie; opodatkowanie-podstawa opodatkowania; podstawa; proporcja; usługi; zwolnienie; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 20 listopada 2012 r. (data wpływu 26 listopada 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uwzględnienia wartości wypłacanych na rzecz Spółki odsetek z tytułu uczestnictwa w systemie cash poolingu przy ustalaniu proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 26 listopada 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uwzględnienia wartości wypłacanych na rzecz Spółki odsetek z tytułu uczestnictwa w systemie cash poolingu przy ustalaniu proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.

X (dalej „Spółka”) jest członkiem międzynarodowej grupy kapitałowej X składającej się ze spółek zlokalizowanych w różnych krajach (dalej „Grupa”). W dniu 1 października 2012 r. na mocy umowy o zarządzanie płynnością (dalej „Umowa”) zawartej z X, Spółka została włączona do istniejącego systemu wspólnego zarządzania płynnością finansową, który został wdrożony w ramach Grupy (dalej „system”, „cash-pooling”). W przyszłości planowane jest dalsze włączanie do systemu innych Spółek z Grupy (w tym innych podmiotów polskich) powiązanych ze Spółką i X w rozumieniu art. 11 Ustawy o CIT, na podstawie indywidualnych umów zawieranych z X. Funkcję Pool Leadera, tj. koordynatora systemu zarządzania płynnością finansową w ramach systemu cash-poolingu pełni X (dalej „Pool Leader”). Pool Leader jest niemieckim rezydentem podatkowym i podmiotem powiązanym kapitałowo ze Spółką w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, tj. jest w 100% jej spółką matką. W obecnym kształcie, Umowa przewiduje przekazywanie wszystkich nadwyżek środków finansowych z konta Spółki na konto Pool Leadera. Ponadto, Pool Leader zobowiązuje się do pokrywania sald ujemnych (uzupełniania debetu Spółki) do wysokości ulokowanych przez Spółkę nadwyżek środków finansowych na koncie Pool Leadera. W przyszłości zakres Umowy może zostać rozszerzony o pokrywanie niedoborów Spółki w kwotach przekraczających wysokość ulokowanych przez Spółkę nadwyżek środków finansowych na koncie Pool Leadera.

Celem wdrożenia struktury cash-poolingu w ramach Grupy i przystąpienia do niej Spółki, jako Uczestnika, jest przede wszystkim:

*   poprawa płynności finansowej poszczególnych Uczestników systemu,
*   zwiększenie efektywności krótkoterminowego zarządzania środkami pieniężnymi,
*   zmniejszenie kosztów finansowania zewnętrznego Grupy,
*   efektywne finansowanie bieżących potrzeb Uczestników systemu w zakresie kapitału obrotowego.

W celu wdrożenia systemu cash-poolingu, Spółka i Pool Leader zawrą z bankiem Pool Leadera z siedzibą w Niemczech (dalej „C.”) i współpracującym z nim bankiem Spółki z siedzibą w Polsce (dalej „Bank”), umowę typu cash poolingu rzeczywistego, tzw. cash pooling zero balancing (dalej „Umowa cash-poolingu”, „Umowa o Centralizacji Środków Pieniężnych”). Jest to czterostronna umowa regulująca wielkość limitu zasilania środkami pieniężnymi konta Spółki w Banku z konta Pool Leadera w C.. Umowa ta reguluje obecnie zasady przekazywania środków pieniężnych (nadwyżek środków) Spółki znajdujących się na koncie w Banku na konto Pool Leadera w C. Umowa reguluje również wysokość opłat za prowadzone usługi. Na podstawie tej umowy, Spółka wyraża zgodę na transfer nadwyżki (salda dodatniego) środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym w Banku na rachunek Pool Leadera w C. mającym siedzibę w Niemczech. Jednocześnie, Pool Leader zobowiązuje się do pokrywania ewentualnego debetu (salda ujemnego) środków pieniężnych na rachunku Spółki w Banku ze środków znajdujących się na koncie Pool Leadera w C. Przelewy będą dokonywane w PLN. Dla celów obsługi systemu cash-poolingu, Pool Leader będzie posiadał tzw. Rachunek Grupowy w C (dalej „konto transakcji finansowych”), natomiast Spółka będzie posiadać tzw. Rachunek Uczestniczący w Banku. Zgodnie z Umową, konto transakcji finansowych Pool Leadera zawierać będzie również księgowania kompensujące wszelkie należności i zobowiązania wobec pozostałych Uczestników włączonych do centralnego systemu Grupy zarządzania płynnością (cash-poolingu).

Efektem zawarcia ww. umów będzie powstanie systemu zarządzania środkami pieniężnymi, który będzie polegał na tym, że:

*   w przypadku nadwyżki na rachunku bankowym Spółki w Banku, pod koniec każdego dnia roboczego, nadwyżka środków pieniężnych na koncie Spółki w Banku zostanie przelana na konto transakcji finansowych Pool Leadera w C.,
*   w przypadku debetu (salda ujemnego) na rachunku Spółki w Banku - w celu likwidacji debetu pod koniec każdego dnia roboczego z konta transakcji finansowych Pool Leadera w C, zostanie przelana kwota na rachunek Spółki w Banku,
*   na zakończenie każdego dnia roboczego na rachunku Spółki w Banku saldo w dacie waluty powinno wynosić „0”.

Rozliczenia polegać więc będą na bilansowaniu (zerowaniu) sald na koncie Spółki w Banku z wykorzystaniem konta transakcji finansowych Pool Leadera w C. Oznacza to, że saldo kredytowe na koncie Spółki w Banku na koniec dnia będzie transferowane na konto transakcji finansowych Pool Leadera w C., przy czym brak płynności na koncie Spółki w Banku będzie bilansowany przez Pool Leadera z jego konta transakcji finansowych w C.. Jak już zostało wskazane powyżej, uzupełnianie niedoborów środków finansowych Spółki (pokrywanie jej sald ujemnych) na obecnym etapie będzie jednak możliwe w granicach ustalonego limitu (jeśli płatności X przekroczyłyby limit dzienny, płatność nie zostanie zrealizowana, za wyjątkiem dopuszczenia jej po uzgodnieniu telefonicznym). W przyszłości, w przypadku rozszerzenia zakresu Umowy o pokrywaniu niedoborów Spółki w kwotach przekraczających wysokość ulokowanych przez Spółkę nadwyżek środków finansowych na koncie Pool Leadera, Spółka zobowiązana będzie do zapłaty odsetek z tego tytułu na rzecz Pool Leadera.

Zgodnie z Umową, Spółka będzie uiszczać na rzecz Banku opłaty za prowadzone usługi, a ponadto przysługiwać jej będą odsetki z X od środków przekazanych z rachunku w Banku na konto transakcji finansowych Pool Leadera w C. Pool Leader będzie natomiast uiszczał opłatę za prowadzenia konta transakcji finansowych na rzecz C.

Pool Leader będzie ponosić ryzyko związane z ewentualną niewypłacalnością Spółki (zostanie mu przyznana linia debetowa na koncie transakcji finansowych w C.). W stworzonym systemie cash-poolingu kontrahenci będą pełnili następujące role:

*   Bank i C. - zapewnią niezbędne oprogramowanie oraz automatyczny transfer środków pieniężnych pomiędzy rachunkiem Spółki w Banku i kontem transakcji finansowych Pool Leadera w C.,
*   Pool Leader będzie określać kwoty (limit dzienny dla transakcji płatniczych), które mają zostać przesłane pomiędzy rachunkiem Spółki w Banku i kontem transakcji finansowych Pool Leadera w C. w celu realizacji płatności Spółki. Pool Leader będzie również naliczać należne odsetki na koniec każdego miesiąca oraz zapewni stosowną dokumentację związaną z realizacją systemu cash-poolingu.

Zgodnie z Umową, wynikłe z rozliczenia odsetek płatności będą wymagalne ostatniego dnia kalendarzowego danego miesiąca rozliczeniowego i zostaną uznane na koncie transakcji finansowych lub obciążą konto transakcji finansowych z dniem waluty przypadającym na ostatni dzień kalendarzowy miesiąca rozliczeniowego.

Reasumując, w ramach wdrażanego systemu, fizyczne transfery środków pieniężnych będą miały miejsce wyłącznie pomiędzy rachunkiem Spółki prowadzonym w Banku, a kontem transakcji finansowych Pool Leadera prowadzonym w C.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy wartość wypłacanych na rzecz Spółki odsetek w związku z uczestnictwem w systemie cash -poolingu wpływa na wartość współczynnika określonego w art. 90 ust. 3 ustawy o VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, wartość wypłaconych na jego rzecz odsetek w związku z uczestnictwem w systemie cash-poolingu nie wpływa na wartość współczynnika określonego w art. 90 ust. 3 Ustawy o VAT. Jak już zostało wskazane powyżej, obrotem, o którym mowa w art. 90 ust. 3 Ustawy o VAT, jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę podatku należnego.

Natomiast w myśl art. 2 pkt 22 Ustawy o VAT, przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Czynności wykonywane przez Spółkę w ramach systemu cash-poolingu nie stanowią odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu Ustawy o VAT, dlatego też odsetki otrzymywane przez Spółkę od nadwyżek nie będą stanowiły wynagrodzenia za świadczenie usług, a zatem nie będą podlegały opodatkowaniu VAT.

W związku z tym, należy uznać, iż nie mieszczą się w definicji obrotu. W konsekwencji, Spółka nie będzie zobowiązana uwzględniać wartości wypłaconych na jej rzecz odsetek w związku z uczestnictwem w systemie cash-poolingu w kalkulacji tzw. proporcji sprzedaży, o której mowa w art. 90 ust. 3 Ustawy o VAT. W szczególności, wartość otrzymanych przez nią odsetek nie powinna zwiększać wartości obrotu stanowiącego mianownik współczynnika obliczonego na podstawie powoływanych przepisów.

Stanowisko takie zostało wyrażone m.in. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 1 sierpnia 2012 r. (sygn. ILPP4/443-184/12-4/BA).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem, podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy zatem rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).

Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy zwrócić uwagę, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do usług każde świadczenie. W ten sposób podkreśla się powszechność opodatkowania. Tym samym, jeśli tylko mamy do czynienia ze świadczeniem, to na gruncie podatku od towarów i usług stanowi ono usługę. Zwrócić należy także uwagę na to, że usługą jest tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego korzyść. Wskazać należy bowiem, że czynnikiem wyróżniającym określoną czynność jako czynność usługową (usługę) jest przede wszystkim to, iż świadczenie tej czynności zmierza do bezpośredniego zaspokojenia określonej potrzeby zamawiającego.

Zaznaczyć należy także, że w myśl art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Tak więc to strony w umowach cywilnoprawnych określają zakres czynności, które składają się na daną transakcję.

Podkreślić należy, że aby dana usługa podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

Z opisu sprawy wynika, iż Wnioskodawca jest członkiem międzynarodowej grupy kapitałowej, składającej się ze spółek zlokalizowanych w różnych krajach. Zainteresowany został, na mocy umowy o zarządzaniu płynnością, włączony do istniejącego systemu wspólnego zarządzania płynnością finansową, który został wdrożony w ramach Grupy. Funkcję Pool Leadera, tj. koordynatora systemu zarządzania płynnością finansową w ramach systemu cash-poolingu pełni X. Pool Leader jest niemieckim rezydentem podatkowym i podmiotem powiązanym kapitałowo z Wnioskodawcą w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, tj. jest w 100% jego spółką matką. W obecnym kształcie, Umowa przewiduje przekazywanie wszystkich nadwyżek środków finansowych z konta Zainteresowanego na konto Pool Leadera. Ponadto, Pool Leader zobowiązuje się do pokrywania sald ujemnych (uzupełniania debetu Wnioskodawcy) do wysokości ulokowanych przez niego nadwyżek środków finansowych na koncie Pool Leadera. W przyszłości zakres Umowy może zostać rozszerzony o pokrywanie niedoborów Zainteresowanego w kwotach przekraczających wysokość ulokowanych przez niego nadwyżek środków finansowych na koncie Pool Leadera.

Celem wdrożenia struktury cash-poolingu w ramach Grupy i przystąpienia do niej Wnioskodawcy, jako Uczestnika, jest przede wszystkim:

*   poprawa płynności finansowej poszczególnych Uczestników systemu,
*   zwiększenie efektywności krótkoterminowego zarządzania środkami pieniężnymi,
*   zmniejszenie kosztów finansowania zewnętrznego Grupy,
*   efektywne finansowanie bieżących potrzeb Uczestników systemu w zakresie kapitału obrotowego.

Efektem zawarcia ww. umów będzie powstanie systemu zarządzania środkami pieniężnymi, który będzie polegał na tym, że:

*   w przypadku nadwyżki na rachunku bankowym Zainteresowanego w Banku, pod koniec każdego dnia roboczego, nadwyżka środków pieniężnych na koncie Spółki w Banku zostanie przelana na konto transakcji finansowych Pool Leadera w C.,
*   w przypadku debetu (salda ujemnego) na rachunku w Wnioskodawcy w Banku - w celu likwidacji debetu pod koniec każdego dnia roboczego z konta transakcji finansowych Pool Leadera w C., zostanie przelana kwota na jego rachunek w Banku,
*   na zakończenie każdego dnia roboczego na rachunku Zainteresowanego w Banku saldo w dacie waluty powinno wynosić „0”.

Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy, w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Stosownie natomiast do art. 90 ust. 2 ustawy, jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10.

W myśl ust. 3 ww. przepisu, proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.

W myśl art. 29 ust. 1 ustawy, podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy lub osoby trzeciej. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Przez pojęcie sprzedaży – według art. 2 pkt 22 ustawy – rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

W świetle powołanych wyżej regulacji prawnych oraz opisu sprawy należy stwierdzić, że Wnioskodawca w ramach umowy cash-poolingu nie dokonuje/nie będzie dokonywał sprzedaży, co oznacza, że po jego stronie nie wystąpi z tego tytułu obrót zdefiniowany w art. 29 ust. 1 ustawy.

Reasumując, należy stwierdzić, iż wartość wypłacanych na rzecz Zainteresowanego odsetek w związku z uczestnictwem w systemie cash-poolingu nie wpływa/nie będzie wpływać na wartość współczynnika określonego w art. 90 ust. 3 ustawy.

Interpretacja dotyczy:

*   zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym,
*   zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

W niniejszej interpretacji rozpatrzono wniosek w zakresie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego dotyczącego uwzględnienia wartości wypłacanych na rzecz Spółki odsetek z tytułu uczestnictwa w systemie cash poolingu przy ustalaniu proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy. Natomiast pozostałe zakresy rozpatrzone zostały w interpretacjach indywidualnych z dnia 25 lutego 2013 r. nr ILPP4/443-528/12-2/BA, nr ILPP4/443-528/12-3/BA, nr ILPP4/443 -528/12-4/BA, ILPP4/443-528/12-5/BA i ILPP4/443-528/12-6/BA.

Tut. Organ zwraca uwagę na fakt, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Spółki. Inne kwestie wynikające z opisu sprawy, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.