Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/415-284/14-4/MS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-07-09
Teza: 1) Czy w związku z powyżej opisaną sytuacją według prawa podatkowego zgodnie z ustawą z dnia 26 lipca 1991 r., Wnioskodawczyni jest matką samotnie wychowująca dziecko? 2) Czy w myśl obowiązujących przepisów podatkowych Wnioskodawczyni przysługuje możliwość rozliczania się z Urzędem Skarbowym w ten sposób (czyli jako matka samotnie wychowująca dziecko)?
Słowa kluczowe: dzieci i młodzież; osoba-osoby samotnie wychowujące dzieci; rozliczanie (rozliczenia)-rozliczenie roczne; rozwód
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 4 kwietnia 2014 r. (data wpływu 7 kwietnia 2014 r.) uzupełnione pismem z dnia 30 czerwca 2014 r. (data nadania 30 czerwca 2014 r., data wpływu 2 lipca 2014 r.) na wezwanie Nr IPPB4/415-284/14-2/MS z dnia 16 czerwca 2014 r. (data nadania 17 czerwca 2014 r., data doręczenia 24 czerwca 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dzieci – **jest prawidłowe**

UZASADNIENIE

W dniu 7 kwietnia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dzieci.

Z uwagi na braki formalne, pismem Nr IPPB4/415-284/14-2/MS z dnia 16 czerwca 2014 r. (data nadania 17 czerwca 2014 r., data doręczenia 24 czerwca 2014 r.) tut. organ wezwał Wnioskodawczynię do uzupełnienia przedmiotowego wniosku o doprecyzowanie przedstawionego we wniosku stanu faktycznego.

Pismem z dnia 30 czerwca 2014 r. (data nadania 30 czerwca 2014 r., data wpływu 2 lipca 2014 r.) Wnioskodawczyni uzupełniła wniosek w terminie.

We wniosku i uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawczyni jest kobietą rozwiedzioną. Rozwód nastąpił w dniu 16 czerwca 2005 r. Z tego małżeństwa Wnioskodawczyni ma syna w wieku 11 i pół roku. Ojciec dziecka nie wychowuje z Wnioskodawczynią syna i mieszka oddzielnie. Płaci na syna alimenty. Wszystkie obowiązki związane z edukacją, codzienną opieką, zapewnieniem bytu, opieką podczas choroby, organizowaniem wolnego czasu oraz rozwojem emocjonalnym dziecka są na głowie Wnioskodawczyni. Spotkania ojca z dzieckiem ograniczają się do jednej wizyty w weekend raz na 1-2 miesiące. Obecnie Wnioskodawczyni jest w drugim związku z innym partnerem. Jej obecny partner nie zaadoptował syna Wnioskodawczyni. Jednocześnie ojciec dziecka nie został pozbawiony praw rodzicielskich. Biorąc pod uwagę aktualną sytuację Wnioskodawczyni uważa się za matkę samotnie wychowującą dziecko. Z tego powodu przy rozliczeniu z dochodu za rok 2013 rozliczyła się jako matka samotnie wychowująca dziecko. Aby upewnić się w swoim przekonaniu Wnioskodawczyni zadzwoniła wcześniej do Krajowej Informacji Podatkowej, gdzie uzyskała informację, że nie ma przeszkód, aby w zaistniałej sytuacji mogła rozliczać się jako samotna matka. Ponadto Wnioskodawczyni konsultowała sprawę z pracownicą Urzędu Skarbowego pełniącą dyżur w centrum handlowym w W. w czasie akcji wypełniania deklaracji PIT w marcu tego roku (akcja E-PIT). Urzędniczka potwierdziła, że w jej opinii biorąc pod uwagę sytuację rodzinną Wnioskodawczyni powinna rozliczać się jako matka samotnie wychowująca dziecko. W roku 2013 Wnioskodawczyni uzyskiwała dochody jedynie z umowy o pracę. Przez cały rok 2013 zamieszkiwała wraz z dzieckiem. Zarówno do Niej, jak i do dziecka nie mają zastosowania przepisy art. 30c ustawy o podatku od osób fizycznych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym lub ustawy o podatku tonażowym.

W uzupełnieniu do wniosku Wnioskodawczyni doprecyzowała, że aktualnie jest w związku nieformalnym (konkubinacie).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy w związku z powyżej opisaną sytuacją według prawa podatkowego zgodnie z ustawą z dnia 26 lipca 1991 r., Wnioskodawczyni jest matką samotnie wychowująca dziecko?
2.  Czy w myśl obowiązujących przepisów podatkowych Wnioskodawczyni przysługuje możliwość rozliczania się z Urzędem Skarbowym w ten sposób (czyli jako matka samotnie wychowująca dziecko)?

Zdaniem Wnioskodawczyni, w myśl art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdzie za osobę samotnie wychowującą dzieci uważa się jednego z rodziców albo opiekuna prawnego, jeżeli osoba ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, albo osobą w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, jak również osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, Wnioskodawczyni może się tak rozliczać, gdyż ma sądownie orzeczony rozwód z ojcem dziecka, ojciec dziecka mieszka oddzielnie i Wnioskodawczyni samotnie wychowuje syna ponosząc cały trud związany z zapewnieniem bytu materialnego, jego kształceniem, organizowaniem wolnego czasu, rozwojem emocjonalnym oraz codzienną opieką nad nim lub opieką podczas choroby.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.) od dochodów rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1.  małoletnie,
2.  bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3.  do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, określonych w pierwszym przedziale skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej

\- podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.

Zgodnie z art. 6 ust. 8 i 9 powołanej ustawy sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4, nie ma zastosowania w sytuacji, gdy do osoby samotnie wychowującej dzieci lub do jej dziecka mają zastosowanie przepisy art. 30c lub ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym (za wyjątkiem odnoszącym się do przychodów dotyczących tzw. najmu prywatnego) lub ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym.

Ponadto art. 6 ust. 10 ww. ustawy określa, że sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4, nie ma zastosowania do podatników, którzy wniosek, wyrażony w zeznaniu podatkowym, określony w ust. 4, złożą po terminie, o którym mowa w art. 45 ust. 1, tj. po dniu 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym.

Z powyższego wynika, że ustawodawca uzależnił prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad obliczania podatku dochodowego dla osób samotnie wychowujących dzieci od spełnienia łącznie następujących warunków:

*   posiadania statusu osoby samotnie wychowującej dziecko,

*   wychowywania w roku podatkowym dzieci (dziecka),

*   nie uzyskiwania przez pełnoletnie dzieci (dziecko) dochodów (z wyjątkiem przewidzianych ustawą),

*   wyrażenia wniosku o rozliczenie na preferencyjnych warunkach w rocznym zeznaniu podatkowym, złożonym w ustawowym terminie przewidzianym do jego składania.

Cytowane przepisy wprowadzają wyjątek od zasady dokonywania indywidualnego rozliczenia zobowiązania podatkowego podatników poprzez ustalenie preferencyjnego sposobu rozliczenia. W konsekwencji, aby móc rozliczyć się jako osoba samotnie wychowująca dziecko należy spełniać wszystkie warunki określone w stosownych przepisach.

Z istoty pojęcia „osoby samotnie wychowującej dziecko” wynika, że jest to osoba, która w określonej sytuacji, w określonym czasie zupełnie sama (bez udziału drugiej osoby), zajmuje się wychowywaniem dziecka, stale troszczy się o jego byt materialny i rozwój emocjonalny. Przepis art. 6 ust. 4 ustawy wymienia enumeratywnie osoby, którym przysługuje status osób samotnie wychowujących dzieci, odwołując się zarówno do statusu cywilnoprawnego osoby wychowującej dzieci, jak również do tego, że osoba ta musi faktycznie wychowywać dzieci samotnie, tj. bez wsparcia drugiego z rodziców. Jest to więc taka osoba, która stale troszczy się o byt materialny i rozwój emocjonalny dziecka, bez udziału (wsparcia) drugiej osoby. Jednocześnie o samotnym wychowywaniu dziecka nie musi przesądzać orzeczenie sądowe o sprawowaniu władzy rodzicielskiej przez jedno z rodziców. W sytuacji, gdy żaden z rodziców nie jest pozbawiony władzy rodzicielskiej, ani nie jest ona ograniczona, a oboje są stanu wolnego, zarówno jeden jak i drugi może samotnie wychowywać dziecko. Przy czym prawo do omawianej preferencji przysługuje jedynie temu z rodziców, który faktycznie w roku podatkowym samotnie, tj. bez udziału drugiego rodzica, wychowywał dziecko, czyli sprawował nad nim stałą opiekę, zamieszkując z nim.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawczyni jest kobietą rozwiedzioną. Rozwód nastąpił w dniu 16 czerwca 2005 r. Z tego małżeństwa Wnioskodawczyni ma syna w wieku 11 i pół roku. Ojciec dziecka nie wychowuje z Wnioskodawczynią dziecka, mieszka oddzielnie oraz nie został pozbawiony praw rodzicielskich. Płaci na syna alimenty. Wszystkie obowiązki związane z edukacją, codzienną opieką, zapewnieniem bytu, opieką podczas choroby, organizowaniem wolnego czasu oraz rozwojem emocjonalnym dziecka spoczywają tylko na Wnioskodawczyni. Spotkania ojca z dzieckiem ograniczają się do jednej wizyty w weekend raz na 1-2 miesiące. Obecnie Wnioskodawczyni jest w drugim związku nieformalnym (konkubinacie) z innym partnerem. Jej obecny partner nie zaadoptował syna Wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni przy rozliczeniu z dochodu za rok 2013 rozliczyła się jako matka samotnie wychowująca dziecko.

W niniejszej sprawie odpowiedź na pytanie, czy Wnioskodawczyni może być opodatkowana jako osoba samotnie wychowująca dziecko należy zatem wywieść z ustalenia, który z rodziców w rzeczywistości ponosi trud wychowania dziecka. Podkreślić należy, że wychowywanie dziecka nie sprowadza się jedynie do jego „utrzymania” czy też czasowego (doraźnego) przebywania z nim bądź zapewniania dziecku rozlicznych atrakcji lecz obejmuje ogół czynności zmierzających do należytego ukształtowania człowieka w sferze duchowej i psychicznej oraz zapewnienia mu materialnych podstaw rozwoju. Użycie określenia „osoba samotnie wychowująca dzieci” oznacza zatem, że intencją ustawodawcy było przyznanie prawa do wspólnego rozliczenia dochodów z małoletnim dzieckiem temu z rodziców lub opiekunów prawnych, który faktycznie wychowuje dziecko, a nie zajmuje się jedynie dzieckiem w czasie określonym mu sądownie do dyspozycji, tj. przede wszystkim w czasie wakacji, w weekendy i święta czy też inne dni wolne od pracy.

W okolicznościach rozstrzyganej sprawy stwierdzić zatem należy, że rodzicem faktycznie wychowującym syna jest Wnioskodawczyni – matka dziecka. To ona bowiem, jak wynika z wniosku, zajmuje się jego wychowaniem. Były mąż Wnioskodawczyni spotyka się z synem raz na 1-2 miesiące. Zatem nie oznacza to, że ponosi on codzienny trud jego wychowywania. W związku z tym trudno jest uznać, że były mąż Wnioskodawczyni faktycznie syna wychowuje, a właśnie wychowywanie dziecka, tj. kształtowanie jego osobowości i sprawowanie nad nim stałej pieczy (a nie tylko doraźnej, tj. w określonych przedziałach czasowych) jest warunkiem do skorzystania z preferencji podatkowej, o której mowa w powołanym art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Powyższe oznacza, że Wnioskodawczyni może zostać uznana za osobę samotnie wychowującą dziecko i tym samym będzie mogła skorzystać z możliwości rozliczenia się z podatku dochodowego od osób fizycznych jako matka samotnie wychowująca dziecko. Związek nieformalny z nowym partnerem (konkubinat) nie wpływa na możliwość preferencyjnego rozliczenia dochodów przez Wnioskodawczynię na zasadach przewidzianych dla osoby samotnie wychowującej dzieci.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawczyni należy uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.