Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-2.4012.97.2017.2.AD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-07-05
Teza: Podatek od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z realizacją projektu oraz w zakresie sposobu obliczenia kwoty ww. odliczenia.
Słowa kluczowe: azbest; metoda; odliczenia; odliczenia-prawo do odliczenia; podatek-podatek naliczony; podatek-podatek od towarów i usług; projekt; spółdzielnie; współczynnik
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 88; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 88a (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 11 kwietnia 2017 r. (data wpływu 19 kwietnia 2017 r.) uzupełnionym pismem z dnia 26 czerwca 2017 r. (data wpływu 29 czerwca 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług:

*   **jest prawidłowe** – w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z realizacją projektu,
*   **jest nieprawidłowe** – w zakresie sposobu obliczenia kwoty ww. odliczenia.

UZASADNIENIE

W dniu 19 kwietnia 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego i sposobu obliczenia kwoty odliczenia w związku z realizacją projektu. Wniosek uzupełniono w dniu 29 czerwca 2017 r. o doprecyzowanie zdarzenia przyszłego.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Spółdzielnia jest czynnym podatnikiem podatku VAT i prowadzi działalność:

1.  zwolnioną od podatku VAT w zakresie dokonywania czynności, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 i 11 ustawy o VAT (na pokrycie wydatków związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości pobierane są opłaty od członków i właścicieli na podstawie art. 4 ust. 1, 2, 4, 5 Ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych), oraz
2.  działalność gospodarczą opodatkowaną efektywną stawką podatku VAT (np. najem lokali użytkowych, gruntów, odpłatne udostępnianie dachów na budynkach, ścian w celach reklamowych itd.).

Spółdzielnia w okresie 5 maja 2017 r. do 30 października 2017 r. będzie realizowała projekt w ramach funduszu remontów polegający na usunięciu i utylizacji płyt acekolowych wraz z ociepleniem i rusztem w dwóch budynkach mieszkalnych, w których znajdują się lokale użytkowe. Każdy z budynków jest więc wykorzystywany zarówno do czynności zwolnionych z VAT (w zakresie czynności, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 i 11 ustawy o VAT), jak i opodatkowanych stawką VAT 23% (w pozostałym ww. zakresie). Spółdzielnia jako zarządca nieruchomości jest zobowiązana zarówno wobec mieszkańców lokali mieszkalnych, jak i wobec najemców lokali użytkowych do utrzymania budynków oraz ich części wspólnych w należytym stanie technicznym.

Budynki, które będą podlegać pracom to:

*   Budynek 1:
    *   Powierzchnia mieszkalna: 7 515,87 m2
    *   Powierzchnia użytkowa: 247,64 m2 (3,29% całości)
    *   131 mieszkań i 6 lokali użytkowych, 305 mieszkańców,
    *   63,43 t. azbestu do usunięcia z powierzchni 5 768,82 m2.
*   Budynek 2
    *   Powierzchnia mieszkalna: 7 176,58 m2
    *   Powierzchnia użytkowa: 376,0 m2 (5,24% całości)
    *   194 mieszkania i 10 lokali użytkowych, 292 mieszkańców,
    *   195 55,93 t. azbestu do usunięcia z powierzchni 5 084,47 m2.

Budynki są obiektami 12-to kondygnacyjnymi; podpiwniczonymi, 4-klatkowymi. Obiekty zostały wzniesione w technologii uprzemysłowionej prefabrykowanej W-70, w 1980 r. Budynki zgodnie z ówczesną technologią, zostały docieplone warstwą wełny mineralnej z okładziną z płyt azbestowo-cementowych „acekol”. W chwili obecnej, płyty okładzinowe wykazują duże uszkodzenia w postaci spękań i wykruszeń w rejonach mocowań do rusztu drewnianego oraz na stykach płyt. Częste odpadnięcia płyt z elewacji zaskutkowały koniecznością przeglądu elewacji, w wyniku którego stwierdzono zły stan mocowań płyt acekolu do rusztu. Ponadto płyty te, w miarę starzenia się obiektu, są coraz bardziej narażone na kruszenie, które powoduje emisję do atmosfery toksycznych włókien.

Ocena stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest przez inspektorów nadzoru budowlanego, przeprowadzona dnia 1 sierpnia 2016 r., z osobna dla każdego z budynków, wykazała na obydwu II stopień pilności (zgodnie z Rozporządzeniem w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest – stopień pilności I – wymiana wymagana bezzwłocznie, stopień II – wymagana ponowna ocena w terminie do 1 roku, stopień pilności III – ponowna ocena w terminie do 5 lat).

Wobec powyższego Spółdzielnia zdecydowała się na przeprowadzenie prac mających na celu demontaż materiałów azbestowych (tj. płyt azbestowo-cementowych) i ich wymianę na materiały nieszkodliwe dla człowieka i środowiska. Dzięki usunięciu płyt azbestowo-cementowych znacząco poprawią się warunki przebywania w obu obiektach i ich bezpośredniej bliskości, a także zostanie zminimalizowane działanie czynników szkodliwych dla zdrowia człowieka.

Projekt ten uzyskał dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 (w ramach Osi priorytetowej: V. Ochrona środowiska i efektywne wykorzystywanie zasobów, Działania: 5.2. Gospodarka odpadami, Poddziałania: 5.2.2. Gospodarka odpadami RIT).

Zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie projektu ze środków RPO Spółdzielnia jest zobowiązana uzyskać indywidualną interpretację w zakresie zaliczenia podatku VAT do kosztów kwalifikowanych w trakcie realizacji umowy oraz po jej zakończeniu, najpóźniej do złożenia pierwszego wniosku o płatność.

Za wydatki kwalifikowane do dofinansowania w ramach niniejszego projektu uznano, zgodnie z wytycznymi programowymi w zakresie kwalifikowania wydatków EFRR RPO 2014-2020, zastąpienie materiałów azbestowych materiałami nieszkodliwymi (demontaż i unieszkodliwienie materiałów azbestowych, wydatki związane z przywróceniem, przy użyciu materiałów nieszkodliwych, stanu obiektu sprzed demontażu materiałów azbestowych, w tym niezbędne prace związane z konstrukcją dachu, wynikające z dokumentacji technicznej).

Wydatek kwalifikowany obejmuje kwotę netto plus nieodliczony podatek VAT.

W celu realizacji projektu Spółdzielnia przeprowadziła postępowanie na wybór wykonawcy ww. zadania. Zostało wyłonionych dwóch wykonawców, odpowiednio dla każdego z budynków, od których Spółdzielnia zakupi usługi w celu wykonania projektu. Zgodnie z zawartymi z nimi umowami, każdy z wykonawców ma wykonać kompleksowo wszystkie roboty budowlane konieczne do demontażu, unieszkodliwienia azbestu i zastąpienia go materiałami nieszkodliwymi w danym budynku. Oznacza to, że wykonawcy są zobowiązany do przeprowadzenia w szczególności następujących prac (zakres robót musi obejmować całość prac opisanych w dokumentacji wraz pracami towarzyszącymi nieopisanymi w przedmiarze, lecz koniecznymi do wykonania całości zadania):

Dla budynku 1:

1.  wymianę obróbek blacharskich (ogniomury, parapety zewnętrzne z blachy powlekanej),
2.  wymianę pionów instalacji odgromowej,
3.  kotwienie i docieplenie ścian elewacji styropianem i wełną mineralną, wykonanie tynku silikonowego wraz z robotami towarzyszącymi,
4.  docieplenie stropu nad maszynownią wełną mineralną, stropodachu granulatem wełny, konserwacja pokrycia KETZ,
5.  remont balkonów wraz z płytkowaniem (obróbki z blachy nierdzewnej),
6.  remont opaski,
7.  remont kominów,
8.  wywóz i utylizacja gruzu,
9.  wymiana ścianek LSO,
10.  izolację dylatacji wełną mineralną,
11.  naprawę naświetli z kratami,
12.  wymianę okienek piwnicznych, drzwi ewakuacyjnych z witrynami,
13.  montaż daszków nad loggiami na ostatniej kondygnacji,
14.  wykonanie nowych drabinek (zejście na dach cz. niższa),
15.  remont chodników i dojść,
16.  wymiana skrzynek gazowych,
17.  demontaż płyt A-C z utylizacją.

Dla budynku 2:

1.  wymianę obróbek blacharskich (ogniomury, parapety zewnętrzne z blachy powlekanej),
2.  wymianę pionów instalacji odgromowej,
3.  kotwienie i docieplenie ścian elewacji styropianem i wełną mineralną, wykonanie tynku silikonowego wraz z robotami towarzyszącymi,
4.  docieplenie stropu nad maszynownią wełną mineralną, stropodachu granulatem, konserwacja pokrycia KETZ,
5.  remont balkonów wraz z płytkowaniem (obróbki z blachy nierdzewnej),
6.  remont opaski,
7.  remont kominów,
8.  wywóz i utylizacja gruzu,
9.  wymiana ścianek LSO,
10.  izolację dylatacji wełną mineralną,
11.  wymianę klap włazowych na dach,
12.  naprawę naświetli wraz kratami,
13.  wymianę okienek piwnicznych, drzwi ewakuacyjnych z witrynami,
14.  montaż daszków nad loggiami na ostatniej kondygnacji,
15.  remont chodników i dojść,
16.  wymiana skrzynek gazowych,
17.  demontaż płyt A-C z utylizacją,

Za wykonane ww. prace Spółdzielnia będzie otrzymywała faktury VAT z naliczonym podatkiem, a wśród nich będą faktury ze stawką podatku 8% naliczoną na podstawie art. 41 ust. 12 ustawy o VAT.

W celu uzyskania dofinansowania, Spółdzielnia pragnie potwierdzić w uzyskanej interpretacji, czy i jaką kwotę podatku VAT będzie miała prawo odliczyć z faktur wystawionych jej przez wykonawców wyznaczonych do realizacji ww. projektu.

W uzupełnieniu wniosku Zainteresowany wskazał, że:

1.  Spółdzielnia jest w stanie jednoznacznie przyporządkować zakup do czynności, w związku którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
2.  Spółdzielnia wykorzysta w tym celu powierzchnię użytkową lokali użytkowych i lokali mieszkalnych znajdujących się w przedmiotowym budynku mieszkalnym. Obliczy podatek VAT naliczony związany z danym rodzajem czynności według następującego klucza podziału:
    1.  Podatek VAT naliczony w odniesieniu do lokali użytkowych (czynności w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego): Powierzchnia lokali użytkowych/suma powierzchni lokali użytkowych i lokali mieszkalnych.
    2.  Podatek VAT naliczony w odniesieniu do lokali mieszkalnych (czynności w związku z którymi nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego): Powierzchnia lokali mieszkalnych/suma powierzchni lokali użytkowych i lokali mieszkalnych.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy w związku z realizacją projektu demontaż, unieszkodliwienia azbestu i zastąpienia go materiałami nieszkodliwymi w dwóch budynkach mieszkalnych, w którym znajdują się lokale użytkowe, Spółdzielni przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z faktur wystawionych przez wykonawców w zakresie, w jakim wydatki te:
    1.  mają związek ze sprzedażą opodatkowaną (w postaci najmu lokali użytkowych w budynku mieszkalnym),
    2.  mają związek ze sprzedażą zwolnioną od podatku VAT (zwolnioną na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10, 11 ustawy o VAT)?
2.  Czy Spółdzielnia w celu wyodrębnienia z faktur wystawionych przez wykonawców podatku naliczonego związanego ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną może wykorzystać współczynnik wyliczony w oparciu o powierzchnię użytkową lokali użytkowych i lokali mieszkalnych znajdujących się w budynku mieszkalnym (klucz podziału zaprezentowano w części H)?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Stanowisko w zakresie pytania 1:

Spółdzielnia uważa, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT:

1.  przysługuje jej prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w części dotyczącej lokali użytkowych, ponieważ lokale te są wykorzystywane do czynności opodatkowanych VAT, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 i 11 ustawy o VAT,
2.  nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w części dotyczącej lokali mieszkalnych, ponieważ służą one do czynności zwolnionych z opodatkowania VAT.

Spółdzielnia wskazuje, że realizacja projektu usunięcia, unieszkodliwienia azbestu i zastąpienia go materiałami nieszkodliwymi wiąże się ściśle z wykonywaną przez Spółdzielnię działalnością gospodarczą. Spółdzielnia jest zobowiązana do sprawowania zarządu nad budynkami oraz do utrzymania ich w należytym stanie technicznym, odpowiadającym także wymogom określonym w przepisach prawa. Spółdzielnia ma ten obowiązek zarówno wobec mieszkańców lokali mieszkalnych, jak i najemców lokali użytkowych. Wykonanie projektu wpłynie na poprawę jakości budynku i zapewni zgodność z aktualnymi wymogami technicznymi, poprawi bezpieczeństwo i komfort przebywania w budynkach i w ich otoczeniu. Skutki te dotyczą zarówno lokali mieszkalnych, jak i użytkowych. Jednak jedynie lokale użytkowe są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych VAT, dlatego Spółdzielni przysługuje prawo do odliczenia VAT w części przypadającej na te lokale.

Stanowisko w zakresie pytania 2:

Spółdzielnia uważa, że ma prawo do częściowego odliczenia VAT z faktur wystawianych przez wykonawców, tj. w części przypadającej na lokale użytkowe. W celu obliczenia podatku VAT naliczonego przypadającego na lokale użytkowe (tj. podatku VAT naliczonego związanego ze sprzedażą opodatkowaną) oraz przypadającego na lokale mieszkalne (tj. podatku naliczonego związanego ze sprzedażą zwolnioną) Spółdzielnia może wykorzystać powierzchnię użytkową lokali użytkowych i lokali mieszkalnych znajdujących się w danym budynku.

Spółdzielnia uważa, że może obliczyć podatek VAT naliczony związany z danym rodzajem czynności według następujących kluczy podziału:

*   Podatek VAT naliczony w odniesieniu do lokali użytkowych: >powierzchnia lokali użytkowych/suma (powierzchni lokali mieszkalnych + powierzchni lokali użytkowych),
*   Podatek VAT naliczony w odniesieniu do lokali mieszkalnych: powierzchnia lokali mieszkalnych/suma (powierzchni lokali mieszkalnych + powierzchni lokali usługowych).

Spółdzielnia wskazuje, że opisany projekt dotyczy całości budynków, a zatem ma wpływ zarówno na lokale mieszkalne, jak i na lokale użytkowe. Zatem usługi nabywane od wykonawców będą służyć zarówno działalności opodatkowanej, jak i zwolnionej z VAT wykonywanej przez Spółdzielnię. W przypadku usług nabywanych zarówno w celu wykonywania czynności opodatkowanych, jak i zwolnionych z VAT, Spółdzielnia na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy o VAT jest zobowiązana do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanego z każdym z tych rodzajów czynności. W ocenie Spółdzielni zaprezentowany powyżej sposób obliczenia podatku naliczonego przypadającego na czynności zwolnione i opodatkowane, tj. proporcjonalnie do powierzchni lokali danego rodzaju, spełnia dyspozycję art. 90 ust. 1 ustawy o VAT.

Wobec powyższego Spółdzielnia uważa, że ma prawo do odliczenia VAT z faktur wystawionych przez wykonawców w części dotyczącej lokali użytkowych, przy czym podatek VAT podlegający odliczeniu będzie obliczony w opisany powyżej sposób, tj. według proporcji powierzchni lokali użytkowych do sumy powierzchni lokali mieszkalnych i użytkowych w danym budynku.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe – w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z realizacją projektu oraz nieprawidłowe – w zakresie sposobu obliczenia kwoty ww. odliczenia.

Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą. W myśl tego przepisu, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

1.  nabycia towarów i usług,
2.  dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Ponadto podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Natomiast na podstawie art. 88 ust. 4 ustawy, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Z powyższych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Należy zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.

W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.

Natomiast w przypadku wykonywania w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług oraz zwolnionych z opodatkowania tym podatkiem, należy mieć na uwadze uregulowania zawarte w art. 90 ustawy. Powyższe przepisy stanowią uzupełnienie regulacji art. 86 ustawy.

Zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy, w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, to – na mocy art. 90 ust. 2 ustawy – podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10.

Na podstawie art. 90 ust. 3 ustawy, proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.

Przepis art. 90 ust. 4 ustawy stanowi, że proporcję, o której mowa w ust. 3, określa się procentowo w stosunku rocznym na podstawie obrotu osiągniętego w roku poprzedzającym rok podatkowy, w odniesieniu do którego jest ustalana proporcja. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej.

W świetle art. 90 ust. 5 ustawy, do obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza się obrotu uzyskanego z dostawy towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, oraz gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli są zaliczane do środków trwałych podatnika – używanych przez podatnika na potrzeby jego działalności.

Ponadto, w myśl art. 90 ust. 6 ustawy, do obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza się obrotu uzyskanego z tytułu transakcji dotyczących:

1.  pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych;
2.  usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy.

Zgodnie z art. 90 ust. 8 ustawy, podatnicy, którzy w poprzednim roku podatkowym nie osiągnęli obrotu, o którym mowa w ust. 3, lub u których obrót ten w poprzednim roku podatkowym był niższy niż 30.000 zł, do obliczenia kwoty podatku naliczonego podlegającej odliczeniu od kwoty podatku należnego przyjmują proporcję wyliczoną szacunkowo, według prognozy uzgodnionej z naczelnikiem urzędu skarbowego, w formie protokołu.

W oparciu o art. 90 ust. 9 ustawy, przepis ust. 8, stosuje się również, gdy podatnik uzna, że w odniesieniu do niego kwota obrotu, o której mowa w tym przepisie, byłaby niereprezentatywna.

Na mocy art. 90 ust. 9a ustawy, przy ustalaniu proporcji zgodnie z ust. 2-6 do obrotu nie wlicza się kwoty podatku.

Stosownie do treści art. 90 ust. 10 ustawy, w przypadku gdy proporcja określona zgodnie z ust. 2-8:

1.  przekroczyła 98% oraz kwota podatku naliczonego niepodlegająca odliczeniu, wynikająca z zastosowania tej proporcji, w skali roku, była mniejsza niż 500 zł – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 100%;
2.  nie przekroczyła 2% – podatnik ma prawo uznać, że proporcja ta wynosi 0%.

Należy podkreślić, że przepisy zawarte w art. 90 ustawy regulują kwestie związane z prawem do odliczenia podatku naliczonego w sytuacji, gdy podatnik nabyte towary i usługi wykorzystuje zarówno do wykonywania czynności opodatkowanych VAT, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje. Z tym, że przez „czynności, w związku z którymi nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego” należy rozumieć czynności zwolnione od podatku.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku VAT i prowadzi działalność:

1.  zwolnioną od podatku VAT w zakresie dokonywania czynności, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 i 11 ustawy o VAT (na pokrycie wydatków związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości pobierane są opłaty od członków i właścicieli na podstawie art. 4 ust. 1, 2, 4, 5 Ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych), oraz
2.  działalność gospodarczą opodatkowaną efektywną stawką podatku VAT (np. najem lokali użytkowych, gruntów, odpłatne udostępnianie dachów na budynkach, ścian w celach reklamowych itd.).

Spółdzielnia w okresie 5 maja 2017 r. do 30 października 2017 r. będzie realizowała projekt w ramach funduszu remontów polegający na usunięciu i utylizacji płyt acekolowych wraz z ociepleniem i rusztem w dwóch budynkach mieszkalnych, w których znajdują się lokale użytkowe. Każdy z budynków jest więc wykorzystywany zarówno do czynności zwolnionych z VAT (w zakresie czynności, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 i 11 ustawy o VAT), jak i opodatkowanych stawką VAT 23% (w pozostałym ww. zakresie). Spółdzielnia jako zarządca nieruchomości jest zobowiązana zarówno wobec mieszkańców lokali mieszkalnych, jak i wobec najemców lokali użytkowych do utrzymania budynków oraz ich części wspólnych w należytym stanie technicznym.

Projekt ten uzyskał dofinansowanie w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020 (w ramach Osi priorytetowej: V. Ochrona środowiska i efektywne wykorzystywanie zasobów, Działania: 5.2. Gospodarka odpadami, Poddziałania: 5.2.2. Gospodarka odpadami RIT).

W celu realizacji projektu Spółdzielnia przeprowadziła postępowanie na wybór wykonawcy ww. zadania. Zostało wyłonionych dwóch wykonawców, odpowiednio dla każdego z budynków, od których Spółdzielnia zakupi usługi w celu wykonania projektu. Zgodnie z zawartymi z nimi umowami, każdy z wykonawców ma wykonać kompleksowo wszystkie roboty budowlane konieczne do demontażu, unieszkodliwienia azbestu i zastąpienia go materiałami nieszkodliwymi w danym budynku. Oznacza to, że wykonawcy są zobowiązany do przeprowadzenia w szczególności następujących prac (zakres robót musi obejmować całość prac opisanych w dokumentacji wraz pracami towarzyszącymi nieopisanymi w przedmiarze, lecz koniecznymi do wykonania całości zadania).

Za wykonane ww. prace Spółdzielnia będzie otrzymywała faktury VAT z naliczonym podatkiem, a wśród nich będą faktury ze stawką podatku 8% naliczoną na podstawie art. 41 ust. 12 ustawy o VAT.

Spółdzielnia wskazała, że jest w stanie jednoznacznie przyporządkować zakup do czynności, w związku którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. Spółdzielnia wykorzysta w tym celu powierzchnię użytkową lokali użytkowych i lokali mieszkalnych znajdujących się w przedmiotowym budynku mieszkalnym. Obliczy podatek VAT naliczony związany z danym rodzajem czynności według następującego klucza podziału:

*   Podatek VAT naliczony w odniesieniu do lokali użytkowych (czynności w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego): Powierzchnia lokali użytkowych/suma powierzchni lokali użytkowych i lokali mieszkalnych.
*   Podatek VAT naliczony w odniesieniu do lokali mieszkalnych (czynności w związku z którymi nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego): Powierzchnia lokali mieszkalnych/suma powierzchni lokali użytkowych i lokali mieszkalnych.

Wątpliwości Wnioskodawcy w analizowanej sprawie dotyczą prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków poniesionych na roboty budowlane konieczne do demontażu, unieszkodliwienia azbestu i zastąpienia go materiałami nieszkodliwymi w przedmiotowych budynkach, wyliczonego na podstawie proporcji powierzchni przeznaczonej na cele użytkowe w stosunku do całej powierzchni.

Z uwagi na brzmienie cytowanych wyżej przepisów należy zauważyć, że obowiązkiem podatnika w pierwszej kolejności jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju sprzedaży, z którymi wydatki te są związane. Podatnik ma zatem obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych ze sprzedażą opodatkowaną, brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do towarów i usług wykorzystywanych do wykonywania czynności niepodlegających temu podatkowi oraz zwolnionych od podatku.

Odliczyć zatem można w całości podatek naliczony, który jest związany wyłącznie z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Wskazana zasada wyłącza tym samym możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony, są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (lub usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających temu podatkowi.

Jeżeli natomiast dokonanie bezpośredniej alokacji nie jest możliwe, czyli w przypadku gdy dokonany wydatek służyć będzie obu rodzajom działalności, podatnik może odliczyć tylko tę część podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom dającym prawo do odliczenia. A zatem zasada proporcjonalnego odliczania podatku ma zastosowanie do tej kategorii wydatków, których nie da się jednoznacznie przypisać do konkretnego rodzaju sprzedaży, czyli jako „zakupy związane ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną”.

Jak już wcześniej wskazano, Wnioskodawca poinformował, że jest w stanie jednoznacznie przyporządkować zakupy do czynności, w związku którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. Jednak w dalszej części uściślił, że dokona tego na podstawie proporcji powierzchni przeznaczonej na cele użytkowe (czynności opodatkowane) w stosunku do całej powierzchni (czynności opodatkowane i zwolnione).

W świetle powołanych wyżej regulacji prawnych oraz odnosząc się do sytuacji przedstawionej we wniosku należy stwierdzić, że w stosunku do podatku naliczonego związanego z wydatkami, których nie da się jednoznacznie przypisać do konkretnego rodzaju sprzedaży (zakupy związane ze sprzedażą opodatkowaną i zwolnioną), Wnioskodawcy będzie przysługiwać prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, jednakże z uwzględnieniem zasad zawartych w przytoczonych przepisach art. 90 ust. 1 i następnych ustawy o podatku od towarów i usług. Bowiem w przywołanych uregulowaniach ustawodawca nie dał podatnikom możliwości wyboru kryterium, według którego będą dokonywać odliczeń podatku naliczonego. W art. 90 ust. 3 ustawy jednoznacznie określił, w jaki sposób należy ustalić proporcję według której następnie należy dokonywać odliczeń. Proporcja ta opiera się wyłącznie na kwotach obrotów osiągniętych, bądź szacowanych.

Biorąc zatem pod uwagę opis sprawy oraz dokonaną analizę należy stwierdzić, że wydatki ponoszone w związku z realizowanym projektem służą zarówno czynnościom opodatkowanym podatkiem VAT jak i czynnościom zwolnionym. Tym samym Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w części, w której wydatki te pozostają w związku z działalnością gospodarczą opodatkowaną podatkiem VAT.

Zatem w tym zakresie uznano stanowisko Wnioskodawcy za prawidłowe.

Natomiast w odniesieniu co do sposobu wyodrębnienia kwoty podatku naliczonego podlegającej odliczeniu wskazać należy, że Wnioskodawca wbrew jego twierdzeniu – nie jest w stanie jednoznacznie przyporządkować zakupów do czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego oraz do czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje. Metoda bowiem wskazana przez Wnioskodawcę uwzględniająca udział powierzchni, na której prowadzona będzie działalność opodatkowana lub zwolniona od podatku od towarów i usług w całej powierzchni poszczególnych budynków, w ocenie tut. organu, nie jest prawidłowa dla określenia jaka część podatku naliczonego, związanego z wydatkami poniesionymi na roboty budowlane konieczne do demontażu, unieszkodliwienia azbestu i zastąpienia go materiałami nieszkodliwymi, będzie podlegała odliczeniu. W stosunku do wydatków, których Wnioskodawca nie jest w stanie przyporządkować którejkolwiek z powyższych działalności, winien zastosować proporcję, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy.

Tym samym w tym zakresie stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Zaznacza się także, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.