Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-2.4012.436.2025.1.MC
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-08-04
Teza: Opodatkowanie nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego
poradnictwa obywatelskiego oraz nieodpłatnej mediacji.
Słowa kluczowe: działalność-działalność gospodarcza
faktura
korekta-korekta podatku należnego
noty-nota księgowa
podatnik-podatnik podatku od towarów i usług
pomoc-pomoc prawna
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Działalność gospodarcza
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Podatnicy
1

Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI.
Dokumentacja -Rozdział 1. Faktury -Brak obowiązku
wystawienia faktury
Przepisy: [OP][WIS] Ustawa Ordynacja podatkowa-Dział III-Rozdział
10-art. 81-§ 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 2
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 3-pkt 3
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-
Rozdział 1-art. 106b-ust. 1-pkt 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

łowe
    Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

4 czerwca 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 29 maja 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego
    Jest Pan radcą prawnym, wpisanym na listę radców prawnych prowadzoną przez
    Okręgową Izbę Radców Prawnych w (...) oraz prowadzi Pan Kancelarię Radcy Prawnego A.
    A., w ramach której świadczy Pan usługi prawnicze na rzecz osób fizycznych,
    nieprowadzących działalności gospodarczej oraz przedsiębiorców.
    Działalność obejmuje udzielanie porad prawnych, sporządzanie opinii prawnych,
    opracowywanie projektów aktów prawnych oraz reprezentowanie Klientów przed sądami.
    W 2017 roku zarejestrował Pan działalność gospodarczą wpisaną do CEiDG jako
    działalność prawniczą. Jest Pan czynnym podatnikiem VAT, w konsekwencji usługi
    świadczone na rzecz klientów dokumentuje Pan, w zależności od ich statusu, poprzez
    wystawienie faktury albo paragonu.
    W ramach praktyki prawniczej świadczy Pan także nieodpłatną pomoc prawną, udziela
    Pan nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz nieodpłatnej mediacji na zasadach
    określonych w ustawie z 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym
    poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej.
    Zawarł Pan z powiatem umowę o świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej.
    Zawarł Pan również z organizacją pozarządową umowę o świadczenie usług nieodpłatnej
    pomocy prawnej, doradztwa obywatelskiego i mediacji.
    Zobowiązał się Pan do osobistego świadczenia za wynagrodzeniem należnym od powiatu
    nieodpłatnej pomocy prawnej osobom uprawnionym w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy
    Prawnej prowadzonym przez powiat.
    Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie nie jest tożsame z działalnością prawniczą, a do
    jego świadczenia nie jest wymagane posiadanie tytułu adwokata albo radcy prawnego.
    Zasady świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego są tożsame z zasadami
    udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, które określa ustawa o nieodpłatnej pomocy
    prawnej.
    W 2023 r. zawarł Pan z powiatem (...) umowę o świadczenie usług nieodpłatnej pomocy
    prawnej w punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej w (...). Umowa została zawarta na okres
    od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r.

    W 2024 r. zawarł Pan z powiatem (...) umowę o świadczenie usług nieodpłatnej pomocy
    prawnej w punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej w (...). Umowa została zawarta na okres
    od 1 stycznia 2025 r. do 31 grudnia 2025 r.
    W 2024 r. (jak i latach poprzednich) taką umowę zawarł Pan również z organizacją
    pozarządową ((...) z siedzibą w (...)) na świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej,
    nieodpłatnego doradztwa obywatelskiego i mediacji w (...) i w (...).
    Umowa została zawarta na czas określony na lata 2025-2027.
    Zgodnie z Umową o nieodpłatną pomoc prawną zawartą z Powiatem, zobowiązał się Pan
    do osobistego świadczenia za wynagrodzeniem należnym od Powiatu nieodpłatnej
    pomocy prawnej oraz nieodpłatnej mediacji osobom uprawnionym w Punkcie
    Nieodpłatnej Pomocy Prawnej prowadzonym przez Powiat.
    Dodatkowo, w Umowie zostały określone miejsce i czas udzielania nieodpłatnej pomocy
    prawnej, miesięczne wynagrodzenie za udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej, a także
    zasady wyznaczania zastępstwa w odniesieniu do dyżurów wyznaczonych przez Powiaty.
    Podobną umowę na świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej zawarł Pan z (...) z siedzibą
    w (...) (dalej: Stowarzyszenie).
    Nie jest wykluczone, że w przyszłości umowa na tych samych zasadach będzie
    kontynuowana albo zawrze Pan umowę z inną organizacją pozarządową, której Powiat
    zleci prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej.
    W trakcie dyżurów w Punkcie Nieodpłatnej Pomocy Prawnej udziela Pan porad prawnych
    osobom fizycznym (w tym osobom fizycznym prowadzącym jednoosobową działalność
    gospodarczą niezatrudniającym innych osób w ciągu ostatniego roku), które wykazały, że
    spełniają warunki do uzyskania nieodpłatnej pomocy prawnej oraz dokonały zgłoszenia w
    sposób określony przez Powiat, według kolejności zgłoszeń.
    Wynagrodzenie określone w Umowie o nieodpłatną pomoc prawną jest ustalone przez
    Powiat i Stowarzyszenie, na podstawie przepisów ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej
    oraz stosownego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości.
    Nie ma Pan wpływu na wysokość wynagrodzenia należnego od Powiatu ani jego
    negocjacji, w szczególności wynagrodzenie nie jest zależne od ilości porad udzielonych w
    trakcie dyżurów, które odbył Pan w tracie miesiąca.
    Powiat może powierzyć prowadzenie punktu nieodpłatnej pomocy prawnej i poradnictwa
    obywatelskiego organizacji pozarządowej prowadzącej działalność pożytku publicznego.
    Obecnie udziela Pan nieodpłatnych porad prawnych i nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego na podstawie Umowy zawartej ze Stowarzyszeniem.
    Zgodnie z art. 11 ust. 3a ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej: „Nieodpłatne
    poradnictwo obywatelskie może świadczyć osoba, która:
    1) posiada wykształcenie wyższe,
    2) ukończyła z oceną pozytywną szkolenie z zakresu świadczenia poradnictwa
      obywatelskiego, zwane dalej „szkoleniem”, albo posiada doświadczenie w świadczeniu
      poradnictwa obywatelskiego i uzyskała zaświadczenie potwierdzające posiadanie
      wiedzy i umiejętności w tym zakresie wydane przez podmiot uprawniony do
      prowadzenia szkolenia oraz kursu doszkalającego, o którym mowa w art. 11a ust. 2,
    3) spełnia wymogi, o których mowa w ust. 3 pkt 2 lit. c i d , zwana dalej „doradcą”.
    Zasady świadczenia nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego są tożsame z zasadami
    udzielania nieodpłatnej pomocy prawnej, które określa ustawa o nieodpłatnej pomocy
    prawnej.
    Wynagrodzenie za udzielanie nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego należne
    Zleceniobiorcy (doradcy obywatelskiemu) jest określone w Umowie o świadczenie

    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego jako ryczałtowe miesięczne wynagrodzenie.
    Jego wysokość wynika z zasad określonych w ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej i
    jest uzależnione od ilości dni przepracowanych przez Zleceniobiorcę (doradcę
    obywatelskiego) w danym miesiącu, a nie od ilości porad albo innych zadań należących do
    zakresu nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w danym miesiącu.
    Podobnie jak w przypadku nieodpłatnej pomocy prawnej, doradca obywatelski udziela
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego osobiście, osobom uprawnionym, które
    dokonały odpowiedniego zgłoszenia, w miejscu i czasie określonym w Umowie o
    nieodpłatne poradnictwo obywatelskie oraz za wynagrodzeniem ustalonym na zasadach
    określonych w ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej. Osoba świadcząca takie usługi nie
    ma tym samym dowolności sposobu wykonania zlecenia, czasu i miejsca oraz możliwości
    wyboru osób, którym udziela nieodpłatne poradnictwo obywatelskie.
    Wynagrodzenie za udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatną mediację
    należne Panu jako radcy prawnemu od organizacji pozarządowej jest określone w
    „Umowie o wykonywanie świadczeń” jako miesięczne wynagrodzenie uzależnione od
    przepracowanych godzin.
    W latach poprzednich, tj. od 2017 r. do 2024 r. dokumentuje Pan ww. świadczenie
    nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnej mediacji poprzez wystawienie faktury na
    rzecz Powiatu/organizacji pozarządowej.
    W celu uszczegółowienia stanu faktycznego podaje

## Dodatkowe informacje

mogące mieć
    znaczenie dla sprawy.
    Wykonywanie umowy zawartej ze Stowarzyszeniem następuje poprzez osobiste
    świadczenie porad prawnych oraz poradnictwa obywatelskiego w trakcie dyżurów
    odbywających się w lokalizacjach wskazanych w zawartych Umowach. Nie wykonuje ich
    Pan z innymi osobami, w szczególności współpracownikami.
    Umowa z Powiatem zawiera zapis, że w przypadku, gdy Zleceniobiorca nie będzie mógł w
    danym dniu i godzinach świadczyć pomocy prawnej osobiście z powodu zaistnienia
    szczególnych okoliczności, obowiązany jest do wyznaczenia zastępcy. Zastępstwo może
    pełnić wyłącznie osoba zgłoszona do obsługi nieodpłatnej pomocy prawnej, z którą
    Zleceniodawca zawarł umowę analogiczną do niniejszej umowy.
    Natomiast Umowa ze Stowarzyszeniem zawiera uregulowanie, że w razie niemożliwości
    osobistego świadczenia pomocy prawnej przez Zleceniobiorcę, Zleceniobiorca może
    polecić wykonanie przedmiotu niniejszej umowy innej osobie, która posiada uprawnienia
    do wykonywania zawodu radcy prawnego lub adwokata/doradcy obywatelskiego, zgodnie
    z wymogami art. 5 ustawy. Wynagrodzenie jest wypłacane Panu przez Powiat oraz
    Stowarzyszenie za osobiste świadczenie usług nieodpłatnych porad prawnych oraz
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego.
    Poniższe wyjaśnienia są wspólne dla zawartych przez Pana umów zlecenia.
    Wynagrodzenie określone w przedmiotowych umowach jest ustalone przez Powiat i
    Stowarzyszenie na podstawie przepisów ustawy o nieodpłatnej pomocy prawnej,
    nieodpłatnym poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (zwanej dalej „Ustawą”)
    oraz stosownego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, które wskazuje stawkę bazową
    na dany rok kalendarzowy.
    Nie ma Pan wpływu na wysokość wynagrodzenia należnego od Powiatu/Stowarzyszenia
    ani jego negocjacji, w szczególności wynagrodzenie nie jest zależne od ilości porad
    udzielonych w trakcie dyżurów, które odbył Pan w tracie miesiąca. Łączne wynagrodzenie
    odpowiada rzeczywistej liczbie odbytych dyżurów nieodpłatnych porad prawnych lub
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego w danym miesiącu.
    Podstawą wypłaty wynagrodzenia jest każdy zrealizowany w danym miesiącu dyżur,
    przeprowadzony według harmonogramu punktu świadczenia nieodpłatnej pomocy

    prawnej i nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego zgodnie z przedstawioną podpisaną
    ewidencją czasu pracy.
    W wykonaniu umowy, poza wynagrodzeniem, nie otrzymuje Pan dodatkowych świadczeń.
    Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umowy
    zawartej z Powiatem nie stanowi kategorii przychodów, o których mowa w art. 12 ustawy
    o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego na podstawie umowy zawartej ze Stowarzyszeniem nie
    stanowi kategorii przychodów, o których mowa w art. 12 ustawy o podatku dochodowym
    od osób fizycznych.
    Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej na podstawie umowy
    zawartej z Powiatem stanowi przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Wynagrodzenie za świadczenie usług nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego na podstawie umowy zawartej ze Stowarzyszeniem stanowi
    przychód, o którym mowa w art. 13 pkt 8 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych.
    W przedmiotowych umowach zobowiązuje się Pan do świadczenia usług w lokalach
    położonych na terenie obsługiwanych powiatów. Lokale te wyposażone są w: meble
    biurowe (biurko, krzesło), zamykaną na klucz szafę do przechowywania dokumentów,
    niezbędne urządzenia techniczne (urządzenie wielofunkcyjne - drukarka i skaner oraz
    komputer - stacjonarny albo laptop) oraz dostęp do sieci energetycznej, telefonicznej i
    teleinformatycznej, zapewniające dostęp do nieodpłatnej powszechnie dostępnej
    (niewymagającej logowania się) bazy aktów prawnych.
    Ponadto Zleceniodawca wyposaża lokale w podstawowe materiały biurowe oraz tusz
    (toner) do drukarki lub kserokopiarki. Umowa zawarta ze Stowarzyszeniem nic nie mówi
    na temat korzystania z wyposażenia, ale de facto korzysta Pan na podstawie ww. umowy z
    infrastruktury stanowiącej własność danego Starostwa Powiatowego lub poszczególnych
    Gmin, w których zlokalizowane są punkty pomocy. Korzystam jedynie wyjątkowo z
    własnego laptopa, jednak nie wynika to z konieczności zapewnienia tego sprzętu we
    własnym zakresie, ale wygody i własnych chęci. Powyższe wyjaśnienia są wspólne dla
    zawartych umów zlecenia.
    W związku z wykonywanymi umowami nie ponosi Pan gospodarczego, ekonomicznego
    ryzyka w związku z wykonywaniem czynności na podstawie umów zawartych zarówno z
    Powiatem, jak i ze Stowarzyszeniem. Poniższe wyjaśnienia są wspólne dla zawartych
    przeze mnie umów zlecenia. Udzielając pomocy prawnej lub poradnictwa obywatelskiego
    nie ponosi Pan odpowiedzialności za świadczone usługi. Obsługując osoby
    zainteresowane pomocą prawną/doradztwem obywatelskim tworzę dla nich m.in.
    projekty pism, których nie podpisuje Pan własnym imieniem i nazwiskiem.
    Wypełniając kartę pomocy „A” w części obejmującej punkt i dyżur wyraźnie jest wskazane,
    iż punkt jest prowadzony przez Stowarzyszenie.
    Do wykonywania czynności wynikających z umowy zlecenia wykorzystuje Pan lokal i
    infrastrukturę zapewnioną przez Powiat i organizację wewnętrzną Stowarzyszenia.
    Kwestię zapewnienia infrastruktury reguluje § 5 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra
    Sprawiedliwości w sprawie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego z dnia 21 grudnia 2018 r.
    Wykorzystywanie infrastruktury i organizacji wewnętrznej Zlecającego powoduje, że jako
    zleceniobiorca nie ponosi Pan również w tym zakresie ryzyka ekonomicznego. Istotną
    okolicznością jest także fakt, że nie ma Pan wpływu na wysokość wynagrodzenia ani
    wysokość stawki za dyżur, która została narzucona przez Powiat/ Stowarzyszenie. Umowy
    zlecenia przewidują bowiem stałe, zryczałtowane wynagrodzenie, niezależnie od liczby

    osób uprawnionych, które zgłoszą się na dyżur oraz efektu świadczonych usług. Od osób
    uprawnionych nie pobiera się żadnego wynagrodzenia za pomoc, której są beneficjentami.
    W świetle umowy zleceniobiorca nie może pobierać jakichkolwiek środków pieniężnych od
    osób obsługiwanych. W rezultacie, skoro umowa przewiduje stałe wynagrodzenie, nie
    można mówić o ponoszeniu przez Pana ryzyka ekonomicznego. Ponadto, nie wyraża Pan i
    nie będzie Pan wyrażał oświadczeń woli w imieniu i na rzecz na rzecz Powiatu oraz
    Stowarzyszenia.
    Świadcząc usługi objęte przedmiotowymi umowami nie działa Pan jako pełnomocnik
    prowadzący swoją działalność gospodarczą, nie sporządza Pan, ani nie podpisuje Pan
    pism. Nie używa Pan w punkcie swoich pieczątek, szyldu, nie reprezentuje Pan osób
    korzystających z darmowych porad prawnych przed sądem, nie ma Pan również żadnego
    wpływu na dobór klientów.
    Powyższe wyjaśnienia są wspólne dla zawartych przez Pana umów zlecenia. W umowach
    zawartych przez Pana nie zostały zawarte postanowienia odnośnie co do
    odpowiedzialności wobec osób trzecich.
    Ani umowa zawarta z Powiatem, ani umowa zawarta ze Stowarzyszeniem nie zobowiązuje
    Pana do zawarcia umowy ubezpieczenia od odpowiedzialności wobec osób trzecich.
    Jednak z racji wykonywanego zawodu, obowiązkowo podlega Pan takiemu ubezpieczeniu
    OC.
    W związku z powyższym odpowiedzialność wobec osób trzecich ponoszą podmioty, z
    którymi zawarł Pan umowy (odpowiednio Powiat lub Stowarzyszenie).
    Powyższe wyjaśnienia są wspólne dla zawartych umów zlecenia.
    W myśl art. 3 ww. ustawy nieodpłatna pomoc prawna obejmuje:
        poinformowanie osoby uprawnionej o obowiązującym stanie prawnym oraz
        przysługujących jej uprawnieniach lub spoczywających na niej obowiązkach, w tym
        w związku z toczącym się postępowaniem przygotowawczym, administracyjnym,
        sądowym lub sądowo-administracyjnym,
        wskazanie osobie uprawnionej sposobu rozwiązania jej problemu prawnego,
        sporządzenie projektu pisma w sprawach, o których mowa w pkt 1 i 2, z
        wyłączeniem pism procesowych w toczącym się postępowaniu przygotowawczym
        lub sądowym i pism w toczącym się postępowaniu sądowo-administracyjnym,
        nieodpłatną mediację,
        sporządzenie projektu pisma o zwolnienie od kosztów sądowych lub ustanowienie
        pełnomocnika z urzędu w postępowaniu sądowym lub ustanowienie adwokata,
        radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego w
        postępowaniu sądowo- administracyjnym oraz poinformowanie o kosztach
        postępowania i ryzyku finansowym związanym ze skierowaniem sprawy na drogę
        sądową.
    W ramach umowy zarówno z Powiatem, jak i Stowarzyszeniem wykonuje wszystkie
    powyższe świadczenia. Każdorazowo świadczenia dobrane są do szczególnej sytuacji
    osoby uprawnionej.
    W ramach umowy zawartej ze Stowarzyszeniem zobowiązany jest Pan do osobistego
    świadczenia za wynagrodzeniem nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, którego
    zakres świadczeń wynika z art. 3a ww. ustawy i obejmuje działania dostosowane do
    indywidualnej sytuacji osoby uprawnionej, zmierzające do podniesienia świadomości tej

    osoby o przysługujących jej uprawnieniach lub spoczywających na niej obowiązkach oraz
    wsparcia w samodzielnym rozwiązywaniu problemu, w tym, w razie potrzeby,
    sporządzenie wspólnie z osobą uprawnioną planu działania i pomoc w jego realizacji.
    Nieodpłatne poradnictwo obywatelskie obejmuje w szczególności porady dla osób
    zadłużonych i porady z zakresu spraw mieszkaniowych oraz zabezpieczenia społecznego.
    Dodatkowo wskazuje Pan, że:
    „Doradztwo obywatelskie” należy rozumieć jako „poradnictwo obywatelskie”.
    Umowa zawarta przez Pana na rzecz Powiatu dotyczy świadczenia nieodpłatnej pomocy
    prawnej i nieodpłatnej mediacji. Umowa zawarta z Powiatem została zawarta w związku z
    ustawą z dnia 5 sierpnia 2015 r. o nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnym
    poradnictwie obywatelskim oraz edukacji prawnej (Dz. U. z 2024 r., poz. 1534).
    Czynności na rzecz Powiatu realizował Pan od 1 stycznia 2024 r. roku do dnia dzisiejszego.
    Umowa obowiązuje do końca 2025 r.
    Umowa zawarta przez Pana z Powiatem określa miejsce i czas realizacji czynności. Powiat
    zlecił Panu udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnej mediacji w punkcie
    mieszczącym się w siedzibie Starostwa Powiatowego w (...) w czwartki w godzinach od 7:30
    do godz. 11:30 z wyłączeniem dni wolnych od pracy.
    Wynagrodzenie należne Panu od Powiatu jest stałe w formie ryczałtu określonego brutto.
    Nie miał Pan wpływu na wysokość wynagrodzenia należnego od Powiatu, jego wysokość
    nie podlegała negocjacji. Wysokość wynagrodzenia jest z góry narzucona w umowie i
    zależy od przyznanej dotacji. Pana wynagrodzenie nie jest zależne od ilości udzielonych
    świadczeń.
    Poza wynagrodzeniem nie otrzymuje Pan od Powiatu innych, dodatkowych świadczeń.
    Podstawą do wypłaty wynagrodzenia jest dostarczenie rozliczenia wraz z dokumentacją
    każdego przypadku udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej przy pomocy Systemu (...)
    oraz terminowego przekazywania oświadczeń osób uprawnionych do Starosty wraz z
    pismem o ilości przekazywanych oświadczeń, informacji o występujących zastępstwach
    oraz podpisaną listą obecności za każdy miesiąc.
    Pana wynagrodzenie otrzymywane od Powiatu za wykonywane czynności na podstawie
    będącej przedmiotem wniosku umów, nie stanowi przychodu, o którym mowa w
    przepisach art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.).
    Pana wynagrodzenie otrzymywane od Powiatu za wykonywane czynności na podstawie
    zawartych umów, stanowi przychód, o którym mowa w przepisach art. 13 ust. 8 lit. a
    ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - przychody z
    tytułu wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia uzyskiwane wyłącznie od osoby
    prawnej i jej jednostki organizacyjnej.
    W umowie zawartej z Powiatem nie zawarto postanowień, w ramach których ponosi Pan
    odpowiedzialność wobec osób trzecich za szkody wyrządzone w czasie wykonywania
    przedmiotu umowy.
    W umowie zawartej z Powiatem nie zawarto postanowień, w ramach których określono
    odpowiedzialność zleceniodawcy (Powiatu) wobec osób trzecich za szkody wyrządzone w
    czasie wykonywania przedmiotu umowy przez Pana.
    Umowa zawarta z Powiatem stanowi umowę zlecenia.
    Do wykonywania czynności na rzecz Powiatu na podstawie zawartych umów korzysta Pan
    z lokalu udostępnionego przez Powiat (lokalu, w których znajduje się punkt pomocy).

    Do wykonywania czynności na rzecz Powiatu na podstawie zawartych umów wykorzystuje
    Pan infrastrukturę i organizację wewnętrzną zapewnioną przez Powiat, tj. w szczególności
    meble, biurka, krzesła, laptopa, papier, sieć energetyczną, internet i inne.
    Umowy zawarte przez Pana na rzecz Stowarzyszenia dotyczą świadczenia nieodpłatnej
    pomocy prawnej, poradnictwa obywatelskiego i nieodpłatnej mediacji.
    Czynności na rzecz Stowarzyszenia realizował Pan od stycznia 2017 r. do dnia dzisiejszego.
    Umowy obowiązują do końca 2025 r.
    Umowy zawarte ze Stowarzyszeniem określają miejsce i czas realizacji czynności.
    Stowarzyszenie zleciło Panu udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnej
    mediacji zgodnie z harmonogramami świadczenia porad, tj. w Punktach mieszczących się
    w określonych w harmonogramach siedzibach gmin znajdujących się na terenie powiatów
    w określonym zakresie czasowym:
        wtorek godz. 8:00 do 12:00 - Urząd Gminy i Miasta (...),
        czwartek godz. 11:30 - 15:30 Starostwo Powiatowe w (...),
        piątek godz. 08:00-12:00 - Urząd Gminy (...)
    - z wyłączeniem dni wolnych od pracy.
    Wynagrodzenie należne Panu od Stowarzyszenia jest ustalone za świadczenie
    nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz
    nieodpłatnej mediacji w stałej kwocie za godzinę zegarową świadczonej pomocy
    (nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i nieodpłatnej
    mediacji) za podstawowe 4 godziny dyżuru.
    Nie ma Pan wpływu na wysokość przyznanego Panu wynagrodzenia wynikającego z
    zawartej ze Stowarzyszeniem umowy. Wynagrodzenie jest określone w stałej kwocie za
    jeden dyżur, niezmiennej przez cały rok trwania umowy. Jego ostateczna wartość waha się
    jedynie w poszczególnych miesiącach w zależności od tego ile dni w miesiącu pełni Pan
    dyżury. Wynagrodzenie nie jest zależne od ilości udzielonych świadczeń.
    Poza wynagrodzeniem nie otrzymuje Pan od Stowarzyszenia innych, dodatkowych
    świadczeń.
    Podstawą wypłaty wynagrodzenia jest każda zegarowa godzina dyżuru według
    przedstawionej listy obecności, dostarczanej Stowarzyszeniu po zakończeniu miesiąca.
    Ponadto zgodnie z umową ze Stowarzyszeniem podstawę do regulowania należności
    przez Stowarzyszenie stanowi prawidłowo wystawiona przez Pana nota, wystawiana po
    zakończeniu każdego miesiąca świadczenia usług.
    Pana wynagrodzenie otrzymywane od Stowarzyszenia za wykonywane czynności na
    podstawie będących przedmiotem wniosku umów, nie stanowi przychodu, o którym
    mowa w przepisach art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym
    od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.).
    Pana wynagrodzenie otrzymywane od Stowarzyszenia za wykonywane czynności na
    podstawie zawartych umów, stanowi przychód, o którym mowa w przepisach art. 13 ust. 8
    lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych -
    przychody z tytułu wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia uzyskiwane
    wyłącznie od osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej.
    W umowie zawartej ze Stowarzyszeniem nie zawarto postanowień, w ramach których
    ponosi Pan odpowiedzialność wobec osób trzecich za szkody wyrządzone w czasie
    wykonywania przedmiotu umowy. Nie ponosi Pan zatem odpowiedzialności wobec osób
    trzecich za świadczone usługi.

    W umowie zawartej ze Stowarzyszeniem nie zawarto postanowień, w ramach których
    określono odpowiedzialność zleceniodawcy (Stowarzyszenia) wobec osób trzecich za
    szkody wyrządzone w czasie wykonywania przedmiotu umowy przez Pana.
    Umowa zawarta ze Stowarzyszeniem stanowi umowę zlecenia.
    Na podstawie wykonywanej czynności na rzecz Stowarzyszenia na podstawie zawartej
    umowy korzysta Pan z lokali udostępnionych Panu przez Stowarzyszenie (lokali, w których
    znajdują się punkty pomocy).
    Do wykonywania czynności na rzecz Stowarzyszenia na podstawie zawartych umów
    wykorzystuje Pan infrastrukturę i organizację wewnętrzną zapewnioną przez
    Stowarzyszenie, tj. w szczególności meble, biurko, krzesła, laptopa, papier, sieć
    energetyczną, internet i inne.
    Umowy zawarte przez Pana na rzecz Stowarzyszenia/innej organizacji pozarządowej
    dotyczyłyby świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, poradnictwa obywatelskiego i
    nieodpłatnej mediacji.
    Umowa zawarta ze stowarzyszeniem/inną organizacją pozarządową będzie określała
    miejsce i czas realizacji czynności. Stowarzyszenie/inna organizacja pozarządowa zleca
    udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnej mediacji zgodnie z ustalonymi
    harmonogramami świadczenia porad, tj. w Punktach i w ściśle określonym zakresie
    czasowym.
    Wynagrodzenie należne Panu od Stowarzyszenia/innej organizacji pozarządowej będzie
    ustalone za świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego oraz nieodpłatnej mediacji za podstawowe godzin dyżuru w stałej kwocie
    za godzinę zegarową świadczonej pomocy. Nie będzie miał Pan wpływu na wysokość
    przyznanego Panu wynagrodzenia wynikającego z zawartej ze Stowarzyszeniem umowy.
    Wynagrodzenie będzie określone w stałej kwocie za jeden dyżur (4 godziny zegarowe
    świadczonej pomocy), niezmiennej przez cały rok trwania umowy. Jego ostateczna wartość
    wahać się może jedynie w poszczególnych miesiącach w zależności od tego ile dni w
    miesiącu będę pełnić dyżury. Wynagrodzenie nie będzie zależne od ilości udzielonych
    świadczeń.
    Poza wynagrodzeniem nie będzie Pan otrzymywał od Stowarzyszenia innych,
    dodatkowych świadczeń. Podstawą wypłaty wynagrodzenia będzie każda zegarowa
    godzina dyżuru według przedstawionej listy obecności, dostarczanej Stowarzyszeniu/innej
    organizacji pozarządowej po zakończeniu miesiąca. Podstawą do wypłaty wynagrodzenia
    będzie wystawiona nota lub inny dokument rozliczeniowy po zakończeniu każdego
    miesiąca świadczenia usług i dostarczenie jej Stowarzyszeniu/innej organizacji
    pozarządowej.
    Pana wynagrodzenie otrzymywane od Stowarzyszenia/innej organizacji pozarządowej za
    wykonywane czynności na podstawie będących przedmiotem wniosku umów, nie będzie
    stanowić przychodu, o którym mowa w przepisach art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca
    1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.).
    Pana wynagrodzenie otrzymywane od Stowarzyszenia/innej organizacji pozarządowej za
    wykonywane czynności na podstawie zawartych umów, będzie stanowić przychód, o
    którym mowa w przepisach art. 13 ust. 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
    dochodowym od osób fizycznych - przychody z tytułu wykonywania usług na podstawie
    umowy zlecenia uzyskiwane wyłącznie od osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej.
    W umowie zawartej ze Stowarzyszeniem/inną organizacją pozarządową nie będą zawarte
    postanowienia, w ramach których będzie Pan ponosić odpowiedzialność wobec osób
    trzecich za szkody wyrządzone w czasie wykonywania przedmiotu umowy. Nie będzie Pan
    ponosić odpowiedzialności wobec osób trzecich za świadczone usługi.

    W umowie zawartej z Stowarzyszeniem/inną organizacją pozarządową nie będą zawarte
    postanowienia, w ramach których określona będzie odpowiedzialność zleceniodawcy
    (Stowarzyszenia/innej organizacji pozarządowej) wobec osób trzecich za szkody
    wyrządzone w czasie wykonywania przedmiotu umowy przez Pana.
    Umowa zawarta ze Stowarzyszeniem/inną organizacją pozarządową stanowić będzie
    umowę zlecenia.
    Na podstawie wykonywanej czynności na rzecz Stowarzyszenia/innej organizacji
    pozarządowej na podstawie zawartej umowy będzie Pan korzystać z lokalu/lokali
    udostępnionego przez Stowarzyszenie/ inną organizację pozarządową (lokalu/lokali, w
    których znajdują się punkty pomocy).
    Do wykonywania czynności wynikających z umów będzie Pan wykorzystywał lokale i
    infrastrukturę zapewnioną przez Stowarzyszenie/inną organizację pozarządową, tj. w
    szczególności: meble, krzesła, papier, internet, laptopa i inne) w związku z wykonywanymi
    czynnościami.
    Pytania
    1) Czy udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej, doradztwa obywatelskiego i mediacji na
      zasadach przedstawionych we wniosku o interpretację indywidualną stanowi
      świadczenie usług w ramach prowadzonej przez Pana działalności gospodarczej, które
      podlega opodatkowaniu VAT?
    2) Czy udzielanie przez Pana w przyszłości nieodpłatnej pomocy prawnej, doradztwa
      obywatelskiego i mediacji na zasadach przedstawionych we wniosku o interpretację
      indywidualną stanowi świadczenie usług w ramach prowadzonej przez Pana
      działalności gospodarczej, które podlega opodatkowaniu VAT?
    3) Czy w odniesieniu do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od
      towarów i usług powinien Pan wystawić faktury, rachunek czy notę księgową?
    4) Czy w przypadku uznania, że usługa określona w pkt 1 jest zwolniona z opodatkowania
      VAT ma Pan prawo do korekty podatku VAT za rok 2024, 2023, 2022, 2021 i 2020?
    Pana stanowisko w sprawie
    1. Świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego i mediacji na zasadach przedstawionych we wniosku nie stanowi
    świadczenia usług w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a tym samym nie
    podlega opodatkowaniu VAT.
    Nie ma Pan samodzielności w zakresie udzielania poradnictwa, udziela go Pan osobom
    uprawnionym w ramach punktu nieodpłatnej pomocy prawnej lub punktu poradnictwa
    obywatelskiego i mediacji, w czasie i miejscu określonym w umowie, nie wykorzystuje Pan
    do świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, poradnictwa obywatelskiego własnych
    zasobów, ale zasoby należące do starostwa i organizacji pozarządowej, nie ponosi Pan
    odpowiedzialności ani ryzyka związanego z udzielanymi poradami, a Pana wynagrodzenie
    jest ustalone na zasadach określonych w ustawie o nieodpłatnej pomocy prawnej i
    niezależne od ilości porad udzielonych w miesiącu.
    W odniesieniu do świadczonych przez Pana usług z zakresu nieodpłatnej pomocy prawnej
    oraz nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego, zaistnieją przesłanki z art. 15 ust. 3 pkt 3
    ustawy, co oznacza, że zostaną spełnione kryteria wyłączające świadczenie ww. usług,
    objętych zawartymi umowami współpracy z powiatem oraz stowarzyszeniem, z czynności
    podlegających ustawie.
    Zatem świadczenie przez Pana jako radcę prawnego opisanych usług bezpłatnej pomocy
    prawnej oraz bezpłatnego poradnictwa obywatelskiego, nie stanowi wykonywanej

    samodzielnie działalności gospodarczej, i w efekcie nie jest Pan z tego tytułu podatnikiem
    podatku od towarów i usług, a wykonywane czynności nie podlegają opodatkowaniu tym
    podatkiem.
    2. To samo tyczy się świadczenia przez Pana w przyszłości nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego. W przyszłości świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej oraz
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i mediacji na zasadach przedstawionych we
    wniosku nie stanowi świadczenia usług w ramach prowadzonej działalności gospodarczej,
    a tym samym nie podlega opodatkowaniu VAT.
    3. W odniesieniu do czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług powinien Pan wystawić notę księgową.
    4. W przypadku uznania, że usługa określona w pkt 1 jest zwolniona z opodatkowania VAT
    ma Pan prawo do korekty podatku VAT za lata 2024, 2023, 2022, 2021 i 2020.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
    (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775), zwanej dalej „ustawą”:
      opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów
      i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy:
      przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy:
      przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7, w tym również:
      1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na
        formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
      2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
        czynności lub sytuacji;
      3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
        działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres. Przez świadczenie należy rozumieć
    każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie
    czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie, powstrzymanie się od działania
    (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy
    mieć na względzie, że ustawa o podatku od towarów i usług zalicza do grona usług każde
    świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 tej ustawy. Należy jednak zaznaczyć, że
    usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni
    konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
    W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy
    wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może
    zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy
    otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć
    charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w
    zamian za to świadczenie.

    Należy przy tym podkreślić, że nie każda czynność stanowiąca świadczenie usług podlega
    opodatkowaniu. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być
    wykonana przez podatnika. Warunkiem bowiem opodatkowania danej czynności
    podatkiem od towarów i usług jest łączne spełnienie dwóch przesłanek: po pierwsze
    czynność winna być ujęta w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem
    od towarów i usług, po drugie musi ona być zrealizowana przez podmiot, który w związku
    z jej wykonaniem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, będzie podatnikiem
    podatku od towarów i usług.
    W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:
      podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:
      pod pojęciem działalności gospodarczej rozumie się wszelką działalność
      producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących
      zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne
      zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na
      wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły
      dla celów zarobkowych.
    Stosownie art. 15 ust. 3 ustawy:
      za wykonywaną samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, nie
      uznaje się czynności:
      1) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26
      lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych;
      2) (uchylony);
      3) z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26
      lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli z tytułu wykonania
      tych czynności osoby te są związane ze zlecającym wykonanie tych czynności
      prawnymi więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym wykonanie
      czynności i wykonującym zlecane czynności co do warunków wykonywania tych
      czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności
      wobec osób trzecich.
    W myśl art. 13 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych
    (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
      za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1
      pkt 2, uważa się:
      1) (uchylony)
      2) przychody z osobiście wykonywanej działalności artystycznej, literackiej, naukowej,
      trenerskiej, oświatowej i publicystycznej, w tym z tytułu udziału w konkursach z
      dziedziny nauki, kultury i sztuki oraz dziennikarstwa, przychody z tytułu udziału w
      badaniach i eksperymentach prowadzonych przez podmioty tworzące system
      szkolnictwa wyższego i nauki, jak również przychody z uprawiania sportu, stypendia
      sportowe przyznawane na podstawie odrębnych przepisów oraz przychody sędziów
      z tytułu prowadzenia zawodów sportowych;
      3) przychody z działalności duchownych, osiągane z innego tytułu niż umowa o pracę;
      4) przychody z działalności polskich arbitrów uczestniczących w procesach
      arbitrażowych z partnerami zagranicznymi;

      5) przychody otrzymywane przez osoby wykonujące czynności związane z pełnieniem
      obowiązków społecznych lub obywatelskich, bez względu na sposób powoływania
      tych osób, nie wyłączając odszkodowania za utracony zarobek, z wyjątkiem
      przychodów, o których mowa w pkt 7;
      6) przychody osób, którym organ władzy lub administracji państwowej albo
      samorządowej, sąd lub prokurator, na podstawie właściwych przepisów, zlecił
      wykonanie określonych czynności, a zwłaszcza przychody biegłych w postępowaniu
      sądowym, dochodzeniowym i administracyjnym oraz płatników, z zastrzeżeniem art.
      14 ust. 2 pkt 10, i inkasentów należności publicznoprawnych, a także przychody z
      tytułu udziału w komisjach powoływanych przez organy władzy lub administracji
      państwowej albo samorządowej, z wyjątkiem przychodów, o których mowa w pkt 9;
      7) przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania,
      należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów
      stanowiących osób prawnych;
      7a) przychody otrzymywane przez członków Rady Mediów Narodowych;
      8) przychody z tytułu wykonywania usług, na podstawie umowy zlecenia lub umowy
      o dzieło, uzyskiwane wyłącznie od:
      a) osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą, osoby prawnej i jej jednostki
        organizacyjnej oraz jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
      b) właściciela (posiadacza) nieruchomości, w której lokale są wynajmowane, lub
        działającego w jego imieniu zarządcy albo administratora - jeżeli podatnik
        wykonuje te usługi wyłącznie dla potrzeb związanych z tą nieruchomością,
      c) przedsiębiorstwa w spadku
      - z wyjątkiem przychodów uzyskanych na podstawie umów zawieranych w ramach
      prowadzonej przez podatnika pozarolniczej działalności gospodarczej oraz
      przychodów, o których mowa w pkt 9;
      9) przychody uzyskane na podstawie umów o zarządzanie przedsiębiorstwem,
      kontraktów menedżerskich lub umów o podobnym charakterze, w tym przychody z
      tego rodzaju umów zawieranych w ramach prowadzonej przez podatnika
      pozarolniczej działalności gospodarczej - z wyjątkiem przychodów, o których mowa w
      pkt 7.
    Pojęcie działalności gospodarczej zdefiniowane zostało również w drugim akapicie art. 9
    (1) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego
    systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L z 11 grudnia 2006 r., Nr 347, str. 1, ze
    zm.) zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE:
      „Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem
      wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w
      szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości
      niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
    W akapicie pierwszym, artykuł 9 (1) Dyrektywy 2006/112/WE wskazano, że:
      „Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu
      jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej
      działalności.
    W myśl art. 10 Dyrektywy 2006/112/WE:
      warunek, o którym mowa w art. 9 ust. 1, przewidujący, że działalność gospodarcza
      jest prowadzona samodzielnie wyklucza opodatkowanie VAT pracowników i innych
      osób, o ile są one związane z pracodawcą umową o pracę lub jakimikolwiek innymi

      więzami prawnymi tworzącymi stosunek prawny między pracodawcą a
      pracownikiem w zakresie warunków pracy, wynagrodzenia i odpowiedzialności
      pracodawcy.
    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniach sprecyzował, że za
    samodzielną nie będzie mogła być uznana działalność gospodarcza, która wykonywana
    jest przy wykorzystaniu infrastruktury i organizacji wewnętrznej podmiotu, na rzecz
    którego jest prowadzona, nie powoduje żadnego ryzyka ekonomicznego po stronie
    usługodawcy a nadto nie powoduje odpowiedzialności usługodawcy wobec osób trzecich
    za szkody wyrządzone w związku z prowadzoną działalnością (orzeczenia w sprawie C-202
    /90 Ayuntamiento de Sevilla a Recandadores de Tributos de las Zonas primera y Segunda,
    C-235/85 pomiędzy Komisją Europejską a Królestwem Holandii).
    Pana wątpliwości sprowadzają się między innymi do ustalenia, czy świadczenie na
    podstawie umowy zawartej z Powiatem nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnej
    mediacji oraz świadczenie na podstawie umowy zawartej ze Stowarzyszeniem
    nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i nieodpłatnej
    mediacji, a także świadczenie na podstawie zawartej w przyszłości umowy ze
    Stowarzyszeniem/inną organizacją pozarządową nieodpłatnej pomocy prawnej,
    poradnictwa obywatelskiego i nieodpłatnej mediacji podlega/będzie podlegało
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    Z cytowanego przepisu art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy wynika, że dla uznania, że określone
    czynności wykonywane przez osobę fizyczną nie stanowią samodzielnie wykonywanej
    działalności gospodarczej i tym samym pozostają poza regulacjami ustawy o podatku od
    towarów i usług, istotne jest łączne spełnienie wszystkich elementów wymienionych w tym
    przepisie, tj. związanie zleceniobiorcy ze zlecającym wykonanie tych czynności prawnymi
    więzami tworzącymi stosunek prawny pomiędzy zlecającym a wykonującym zlecane
    czynności co do warunków:
        wykonywania tych czynności,
        wynagrodzenia oraz
        odpowiedzialności zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Użycie słowa „samodzielnie” w kontekście art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, wyklucza
    opodatkowanie pracowników i innych osób, o ile są one związane z pracodawcą przez
    umowę o pracę lub inny stosunek prawny tworzący więzi (stosunek podporządkowania)
    między pracodawcą a pracownikiem co do (w zakresie) warunków pracy, wynagrodzenia i
    odpowiedzialności pracodawcy.
    Oznacza to, że przychody z tytułu wykonywanych czynności nie tylko powinny być
    wymienione w art. 13 pkt 2-9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, lecz
    także spełnione muszą zostać pozostałe kryteria przedmiotowe określające m.in., czy
    działanie usługodawcy odbywa się na warunkach ryzyka gospodarczego, a tym samym kto
    ponosi odpowiedzialność za wykonane usługi. Nie stanowią bowiem samodzielnej
    działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i
    usług, tylko i wyłącznie te czynności, gdy pomiędzy zlecającym ich wykonanie i
    wykonującym zlecone czynności istnieją więzy tworzące stosunek prawny w zakresie
    warunków wykonywania tych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności zlecającego
    wykonanie tych czynności wobec osób trzecich.
    Odnośnie dwóch pierwszych warunków stwierdzić należy, że każdy w zasadzie stosunek
    prawny o charakterze odpłatnym istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie
    danej czynności a podmiotem, który daną czynność wykonuje, jest w jakimś sensie
    określony co do warunków wykonywania danych czynności oraz wynagrodzenia.
    Nie będzie więc podatnikiem w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług osoba,
    która w ramach podpisanej umowy, tworzyć będzie ze zlecającym więzi analogiczne ze

    stosunkiem pracy, nie ponosząc tym samym ryzyka ekonomicznego w związku z
    wykonywanymi czynnościami. Tylko spełnienie wymogów wyłączających samodzielność
    działania poprzez zawarcie więzi prawnej między zleceniodawcą a zleceniobiorcą co do
    warunków wykonywania zleconych czynności, wynagrodzenia i odpowiedzialności
    zlecającego wykonanie tych czynności wobec osób trzecich, pozwala jednocześnie
    wyłączyć wykonywane czynności z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
    Mając na uwadze fakt, że w zasadzie każdy stosunek prawny o charakterze odpłatnym
    istniejący pomiędzy podmiotem zlecającym wykonanie danej czynności a podmiotem,
    który daną czynność wykonuje, określa wynagrodzenie oraz przynajmniej podstawowe
    warunki wykonywania czynności, należy uznać, że „odpowiedzialność zlecającego wobec
    osób trzecich” jest kryterium kluczowym dla oceny charakteru prawno-podatkowego
    danego podmiotu. Jest to czynnik odróżniający na gruncie ustawy VAT prowadzenie
    działalności gospodarczej (przesłanki warunkującej status podatnika podatku VAT) od
    innego rodzaju aktywności zawodowej nie powodującej powstania podmiotowości
    prawno-podatkowej na gruncie ww. ustawy.
    W opisie sprawy wskazał Pan, że wynagrodzenie otrzymywane od Powiatu oraz
    Stowarzyszenia, a także wynagrodzenie, które będzie Pan w przyszłości otrzymywał od
    Stowarzyszenia/innej organizacji pozarządowej za wykonywane czynności na podstawie
    będących przedmiotem wniosku umów, nie stanowi/nie będzie stanowić przychodu, o
    którym mowa w przepisach art. 12 ust. 1-6 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
    dochodowym od osób fizycznych.
    Jednocześnie wskazał Pan, że wynagrodzenie otrzymywane od Powiatu oraz
    Stowarzyszenia, a także wynagrodzenie, które będzie Pan w przyszłości otrzymywał od
    Stowarzyszenia/innej organizacji pozarządowej za wykonywane czynności na podstawie
    zawartych umów, stanowi/będzie stanowić przychód, o którym mowa w przepisach art. 13
    ust. 8 lit. a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych -
    przychody z tytułu wykonywania usług na podstawie umowy zlecenia uzyskiwane
    wyłącznie od osoby prawnej i jej jednostki organizacyjnej.
    Zatem należy przeanalizować, czy w rozpatrywanej sprawie zostały spełnione pozostałe
    warunki, o których mowa w art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy.
    Zauważyć należy, że sformułowanie w powołanym art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy odnoszące
    się do odpowiedzialności, należy rozumieć jako odpowiedzialność zleceniodawcy, w
    stosunku do osób trzecich, za czynności realizowane przez zleceniobiorcę w ramach
    wykonywania zlecenia. Tylko w takim przypadku ryzyko wykonania czynności zleconych
    przechodzi z faktycznego wykonawcy na osobę zlecającą ich wykonanie, co wyklucza
    samodzielny charakter działalności zleceniobiorcy. Tak bowiem rozumiana
    odpowiedzialność za wykonanie czynności wskazuje, kto ponosi ryzyko prowadzonej
    działalności, a tym samym wskazuje na wyłączenie ze sfery samodzielności (i z grona
    podatników podatku od towarów i usług) tego podmiotu, który nie odpowiada za efekt
    wykonywanej pracy wobec osób trzecich.
    O wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług można zatem mówić w
    przypadku, gdy zleceniobiorcę będą łączyć ze zleceniodawcą więzi analogiczne jak w
    przypadku stosunku pracy, jako że nie będzie on ponosił ryzyka ekonomicznego w
    związku z wykonywaniem czynności, będących przedmiotem wskazanych umów, a
    odpowiedzialność za te czynności w stosunku do osób trzecich będzie bezwzględnie
    ponosił zlecający. Oznacza to, że z treści zawartych umów wynikać winno zobowiązanie,
    które w swej istocie kładzie na zlecającego odpowiedzialność, zamiast na zleceniobiorcę,
    podobnie jak ma to miejsce w przypadku stosunku pracy.
    Powyższe oznacza, że jeżeli analiza umowy cywilnoprawnej (stosunku prawnego)
    pomiędzy zleceniobiorcą – Panem a zleceniodawcą – Powiatem/Stowarzyszeniem/inną
    organizacją pozarządową wykaże, że spełnione są wszystkie trzy warunki, o których mowa
    w art. 15 ust. 3 pkt 3 ustawy, to nie można uznać Pana za podatnika podatku od towarów i

    usług. Jednocześnie brak spełnienia któregokolwiek warunku oznacza, że występuje Pan w
    charakterze podatnika podatku od towarów i usług.
    Warunek pierwszy – warunki wykonywania czynności. Należy uznać, że co do zasady w
    istotę typowej umowy zlecenia, której przedmiotem jest pomoc prawna – świadczona
    przez osobę fizyczną, wpisane jest wykorzystywanie infrastruktury i organizacji
    wewnętrznej zlecającego – w niniejszej sprawie Powiatu/Stowarzyszenia/innej organizacji
    pozarządowej.
    W tym kontekście należy zauważyć, że wykorzystywanie infrastruktury i organizacji
    wewnętrznej zlecającego powoduje, że zleceniobiorca nie ponosi również w tym zakresie
    ryzyka ekonomicznego (co ma ścisły związek z tym jak kształtuje się wynagrodzenie –
    warunek drugi).
    Warunek drugi – wynagrodzenie. Zakładając, że umowa przewiduje, że zleceniobiorca
    korzysta z infrastruktury i organizacji wewnętrznej zlecającego (spełniony warunek
    pierwszy), ustalenie, że warunek drugi jest spełniony, w praktyce sprowadza się do
    weryfikacji czy umowa przewiduje stałe wynagrodzenie. Jeżeli umowa przewiduje stałe
    wynagrodzenie nie można mówić o ponoszeniu ryzyka ekonomicznego przez
    zleceniobiorcę.
    Warunek trzeci – odpowiedzialność zlecającego wobec osób trzecich. Warunek będzie
    spełniony jeżeli zgodnie z umową odpowiedzialność jest po stronie zlecającego, a nie po
    stronie faktycznego wykonawcy – zleceniobiorcy, co wyklucza samodzielny charakter jego
    działalności. Warunek będzie także spełniony gdy dana umowa nie przewiduje (nie
    wprowadza) takiej odpowiedzialności.
    Zatem mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności sprawy oraz
    obowiązujące przepisy prawa podatkowego należy stwierdzić, że w analizowanym
    przypadku, świadczenie przez Pana usługi nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnej
    mediacji na podstawie umowy zawartej z Powiatem oraz świadczenie usługi nieodpłatnej
    pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i nieodpłatnej mediacji na
    podstawie umowy zawartej ze Stowarzyszeniem, a także świadczenie usługi nieodpłatnej
    pomocy prawnej, poradnictwa obywatelskiego i nieodpłatnej mediacji na podstawie
    zawartej w przyszłości umowy ze Stowarzyszeniem/inną organizacją pozarządową, nie
    mieści się/nie będzie się mieścić w definicji działalności gospodarczej określonej w ustawie
    o podatku od towarów i usług, a tym samym nie jest Pan z tego tytułu podatnikiem
    zobowiązanym do rozliczania tego podatku.
    W rozpatrywanej sprawie wskazał Pan, że umowa zawarta z Powiatem stanowi umowę
    zlecenia. Umowa ta określa miejsce i czas realizacji czynności. Powiat zlecił Panu
    udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnej mediacji w punkcie mieszczącym
    się w siedzibie Starostwa Powiatowego w (...).
    Wynagrodzenie należne Panu od Powiatu jest stałe w formie ryczałtu określonego brutto.
    Nie miał Pan wpływu na wysokość wynagrodzenia należnego od Powiatu, jego wysokość
    nie podlegała negocjacji. Wysokość wynagrodzenia jest z góry narzucona w umowie i
    zależy od przyznanej dotacji. Pana wynagrodzenie nie jest zależne od ilości udzielonych
    świadczeń. Poza wynagrodzeniem nie otrzymuje Pan od Powiatu innych, dodatkowych
    świadczeń. Podstawą do wypłaty wynagrodzenia jest dostarczenie rozliczenia wraz z
    dokumentacją każdego przypadku udzielenia nieodpłatnej pomocy prawnej przy pomocy
    Systemu (...) oraz terminowego przekazywania oświadczeń osób uprawnionych do
    Starosty wraz z pismem o ilości przekazywanych oświadczeń, informacji o występujących
    zastępstwach oraz podpisaną listą obecności za każdy miesiąc.
    Ponadto, w umowie zawartej z Powiatem nie zawarto postanowień, w ramach których
    ponosi Pan odpowiedzialność wobec osób trzecich za szkody wyrządzone w czasie
    wykonywania przedmiotu umowy.

    Jednocześnie wskazał Pan, że do wykonywania czynności na rzecz Powiatu na podstawie
    zawartych umów korzysta Pan z lokalu udostępnionego przez Powiat (lokalu, w których
    znajduje się punkt pomocy). Do wykonywania czynności na rzecz Powiatu na podstawie
    zawartych umów wykorzystuje Pan infrastrukturę i organizację wewnętrzną zapewnioną
    przez Powiat, tj. w szczególności meble, biurka, krzesła, laptopa, papier, sieć energetyczną,
    internet i inne.
    Ponadto w odniesieniu do umowy zawartej ze Stowarzyszaniem wskazał Pan, że umowa
    ta stanowi umowę zlecenia. Czynności na rzecz Stowarzyszenia realizował Pan od stycznia
    2017 r. do dnia dzisiejszego. Umowy obowiązują do końca 2025 r.
    Umowy zawarte ze Stowarzyszeniem określają miejsce i czas realizacji czynności.
    Stowarzyszenie zleciło Panu udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnej
    mediacji zgodnie z harmonogramami świadczenia porad, tj. w Punktach mieszczących się
    w określonych w harmonogramach siedzibach gmin znajdujących się na terenie powiatów
    w określonym zakresie czasowym.
    Wynagrodzenie należne Panu od Stowarzyszenia jest ustalone za świadczenie
    nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego oraz
    nieodpłatnej mediacji w stałej kwocie za godzinę zegarową świadczonej pomocy
    (nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i nieodpłatnej
    mediacji) za podstawowe 4 godziny dyżuru. Nie ma Pan wpływu na wysokość przyznanego
    Panu wynagrodzenia wynikającego z zawartej ze Stowarzyszeniem umowy.
    Wynagrodzenie jest określone w stałej kwocie za jeden dyżur, niezmiennej przez cały rok
    trwania umowy. Jego ostateczna wartość waha się jedynie w poszczególnych miesiącach w
    zależności od tego ile dni w miesiącu pełni Pan dyżury. Wynagrodzenie nie jest zależne od
    ilości udzielonych świadczeń. Poza wynagrodzeniem nie otrzymuje Pan od Stowarzyszenia
    innych, dodatkowych świadczeń. Podstawą wypłaty wynagrodzenia jest każda zegarowa
    godzina dyżuru według przedstawionej listy obecności, dostarczanej Stowarzyszeniu po
    zakończeniu miesiąca. Ponadto zgodnie z umową ze Stowarzyszeniem podstawę do
    regulowania należności przez Stowarzyszenie stanowi prawidłowo wystawiona przez Pana
    nota, wystawiana po zakończeniu każdego miesiąca świadczenia usług.
    Ponadto, w umowie zawartej ze Stowarzyszeniem nie zawarto postanowień, w ramach
    których ponosi Pan odpowiedzialność wobec osób trzecich za szkody wyrządzone w czasie
    wykonywania przedmiotu umowy. Nie ponosi Pan zatem odpowiedzialności wobec osób
    trzecich za świadczone usługi.
    Co więcej wskazał Pan, że w zakresie czynności wykonywanych na rzecz Stowarzyszenia na
    podstawie zawartej umowy korzysta Pan z lokali udostępnionych Panu przez
    Stowarzyszenie (lokali, w których znajdują się punkty pomocy). Do wykonywania czynności
    na rzecz Stowarzyszenia na podstawie zawartych umów wykorzystuje Pan infrastrukturę i
    organizację wewnętrzną zapewnioną przez Stowarzyszenie, tj. w szczególności meble,
    biurko, krzesła, laptopa, papier, sieć energetyczną, internet i inne.
    Natomiast w odniesieniu do umowy, która zostanie zawarta przez Pan ze Stowarzyszeniem
    /inną organizacją pozarządową wskazał Pan, że umowa ta stanowić będzie umowę
    zlecenia. Umowa zawarta ze stowarzyszeniem/inną organizacją pozarządową będzie
    określała miejsce i czas realizacji czynności. Stowarzyszenie/inna organizacja pozarządowa
    zleca udzielanie nieodpłatnej pomocy prawnej i nieodpłatnej mediacji zgodnie z
    ustalonymi harmonogramami świadczenia porad, tj. w Punktach i w ściśle określonym
    zakresie czasowym.
    Wynagrodzenie należne Panu od Stowarzyszenia/innej organizacji pozarządowej będzie
    ustalone za świadczenie nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego oraz nieodpłatnej mediacji za podstawowe godzin dyżuru w stałej kwocie
    za godzinę zegarową świadczonej pomocy. Nie będzie miał Pan wpływu na wysokość
    przyznanego Panu wynagrodzenia wynikającego z zawartej ze Stowarzyszeniem umowy.
    Wynagrodzenie będzie określone w stałej kwocie za jeden dyżur (4 godziny zegarowe

    świadczonej pomocy), niezmiennej przez cały rok trwania umowy. Jego ostateczna wartość
    wahać się może jedynie w poszczególnych miesiącach w zależności od tego ile dni w
    miesiącu będę pełnić dyżury. Wynagrodzenie nie będzie zależne od ilości udzielonych
    świadczeń. Poza wynagrodzeniem nie będzie Pan otrzymywał od Stowarzyszenia innych,
    dodatkowych świadczeń. Podstawą wypłaty wynagrodzenia będzie każda zegarowa
    godzina dyżuru według przedstawionej listy obecności, dostarczanej Stowarzyszeniu/innej
    organizacji pozarządowej po zakończeniu miesiąca. Podstawą do wypłaty wynagrodzenia
    będzie wystawiona nota lub inny dokument rozliczeniowy po zakończeniu każdego
    miesiąca świadczenia usług i dostarczenie jej Stowarzyszeniu/innej organizacji
    pozarządowej.
    W umowie zawartej ze Stowarzyszeniem/inną organizacją pozarządową nie będą zawarte
    postanowienia, w ramach których będzie Pan ponosić odpowiedzialność wobec osób
    trzecich za szkody wyrządzone w czasie wykonywania przedmiotu umowy. Nie będzie Pan
    ponosić odpowiedzialności wobec osób trzecich za świadczone usługi.
    Jednocześnie na podstawie wykonywanej czynności na rzecz Stowarzyszenia/innej
    organizacji pozarządowej na podstawie zawartej umowy będzie Pan korzystać z lokalu
    /lokali udostępnionego przez Stowarzyszenie/inną organizację pozarządową (lokalu/lokali,
    w których znajdują się punkty pomocy). Do wykonywania czynności wynikających z umów
    będzie Pan wykorzystywał lokale i infrastrukturę zapewnioną przez Stowarzyszenie/inną
    organizację pozarządową, tj. w szczególności: meble, krzesła, papier, internet, laptopa i
    inne) w związku z wykonywanymi czynnościami.
    Zatem w związku z realizacją świadczeń w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej,
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i nieodpłatnej mediacji na podstawie umów
    zawartych z Powiatem/Stowarzyszaniem/inną organizacją pozarządową wykorzystuje
    /będzie Pan wykorzystywać infrastrukturę i organizację wewnętrzną zlecającego co
    powoduje, że nie ponosi Pan/nie będzie Pan ponosić w tym zakresie ryzyka
    ekonomicznego. Ponadto, otrzymuje Pan/będzie Pan otrzymywać wynagrodzenie, które
    jest/będzie stałe. Jednocześnie, w umowach zawartych z Powiatem oraz Stowarzyszeniem
    nie zawarto postanowień, w ramach których ponosi Pan odpowiedzialność wobec osób
    trzecich za szkody wyrządzone w czasie wykonywania przedmiotu umowy. W umowie
    zawartej ze Stowarzyszeniem/inną organizacją pozarządową również nie będą zawarte
    postanowienia, w ramach których będzie Pan ponosić odpowiedzialność wobec osób
    trzecich za szkody wyrządzone w czasie wykonywania przedmiotu umowy.
    W konsekwencji należy wskazać, że zawarcie opisanych we wniosku umów zlecenia
    powoduje powstanie stosunku prawnego posiadającego cechy zbliżone do stosunku
    pracy, w ramach którego jest Pan związany ze zleceniodawcą (Powiatem/Stowarzyszeniem
    /inną organizacją pozarządową) więzami prawnymi co do warunków wykonywania
    czynności, wynagrodzenia, a także odpowiedzialności zleceniodawcy wobec osób trzecich.
    Wobec powyższego, przy spełnieniu wszystkich warunków określonych w art. 15 ust. 3 pkt
    3 ustawy, wykonywane przez Pana czynności na rzecz Powiatu/Stowarzyszenia/innej
    organizacji pozarządowej, tj. nieodpłatna pomoc prawna, nieodpłatne poradnictwo
    obywatelskie i nieodpłatna mediacja, nie podlegały/nie podlegają/nie będą podlegały
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym samym, otrzymane z tego tytułu
    wynagrodzenie nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Zatem, w
    analizowanej sprawie nie powstaje obowiązek zapłaty podatku od towarów i usług od
    świadczonych na podstawie umów zlecenia usług nieodpłatnej pomocy prawnej,
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i nieodpłatnej mediacji.
    Tym samym Pana stanowisko w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług
    świadczonych na podstawie umów zlecenia usług nieodpłatnej pomocy prawnej,
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i nieodpłatnej mediacji należało uznać za
    prawidłowe.

    Pana wątpliwości dotyczą także ustalenia, czy w odniesieniu do czynności w zakresie
    nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i nieodpłatnej
    mediacji, które to czynności nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług
    powinien Pan wystawić fakturę, rachunek czy notę księgową.
    W odniesieniu do Pana wątpliwości należy wskazać, że zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy:
      podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
      1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art.
        106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku
        od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby
        prawnej niebędącej podatnikiem;
      2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik
        korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;
      3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany
        w pkt 1;
      4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o
        których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:
      a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
      b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt
        4,
      c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a
        ust. 1b.
    Przepis art. 106e ust. 1 ustawy zawiera katalog obligatoryjnych danych, które powinna
    zawierać faktura.
    Stosownie do art. 106i ust. 1 ustawy:
      fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w
      którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę, z zastrzeżeniem ust. 2-9.
    W świetle przepisów dotyczących podatku od towarów i usług, faktury są dokumentami
    potwierdzającymi rzeczywiste transakcje gospodarcze dokonywane przez podatnika.
    Faktura pełni szczególną rolę dowodową w prawidłowym wymiarze podatku VAT, dlatego
    też niezwykle istotne jest prawidłowe oznaczenie wszystkich elementów faktury.
    Faktura jest dokumentem potwierdzającym zaistnienie zdarzenia gospodarczego
    (potwierdzeniem nabycia określonych towarów i usług lub też otrzymania zaliczki).
    Wystawienie faktury należy rozumieć jako sporządzenie ww. dokumentu oraz jego
    przekazanie innemu podmiotowi (nabywcy), a przez to wprowadzenie faktury do obrotu
    prawnego.
    Faktura jest dokumentem sformalizowanym (potwierdzającym zaistnienie określonego
    zdarzenia gospodarczego), który powinien spełniać szereg wymogów przewidzianych
    przepisami prawa.
    Ponadto wskazać należy, że z powyższych przepisów wynika, że faktura dokumentuje
    dokonanie sprzedaży, przez którą rozumie się odpłatne wydanie towaru lub odpłatne
    świadczenie usług, czyli czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.
    Podatnik wykonujący czynności w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, wystawia fakturę w
    przypadku sprzedaży towaru lub usługi.
    Fakturę wystawia się tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi. Zatem podatnik nie może z
    tytułu wykonania czynności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług wystawić faktury.

    Natomiast zgodnie z art. 87 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j.
    Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.):
      jeżeli z odrębnych przepisów nie wynika obowiązek wystawienia faktury, podatnicy
      prowadzący działalność gospodarczą są obowiązani, na żądanie kupującego lub
      usługobiorcy, wystawić rachunek potwierdzający dokonanie sprzedaży lub
      wykonanie usługi.
    Zatem obowiązek wystawienia rachunku ma zastosowanie do podatników, jednakże w
    ograniczonym zakresie, tj. w przypadkach, gdy z ustawy nie wynika obowiązek
    wystawienia faktury.
    Jak wskazano powyżej, wykonywane przez Pana czynności na rzecz Powiatu
    /Stowarzyszenia/innej organizacji pozarządowej, tj. usługi nieodpłatnej pomocy prawnej,
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i nieodpłatnej mediacji, nie podlegają/nie
    będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    W konsekwencji brak jest podstaw do wystawienia faktur w celu udokumentowania ww.
    czynności, bowiem faktury są dowodem dokumentującym wykonanie czynności
    podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    Brak jest również podstaw do wystawienia rachunku, o którym mowa w art. 87 § 1
    Ordynacji podatkowej, z tytułu świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego i nieodpłatnej mediacji, ponieważ w ww. zakresie nie
    prowadzi/nie będzie prowadził Pan działalności gospodarczej.
    Podsumowując, skoro ww. usługi nie podlegają/nie będą podlegały opodatkowaniu
    podatkiem od towarów i usług, brak jest podstaw do wystawiania przez Pana faktur lub
    rachunków.
    Powyższe wynagrodzenie z umów zlecenia zawartych z Powiatem/Stowarzyszeniem/inną
    organizacją pozarządową w przedmiocie realizacji świadczeń z zakresu nieodpłatnej
    pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i nieodpłatnej mediacji,
    może być udokumentowane na podstawie innych dokumentów księgowych, w tym not
    księgowych.
    Zaznaczenia jednak wymaga, że nota księgowa nie jest dokumentem przewidzianym przez
    przepisy ustawy o podatku od towarów i usług i jako taka nie jest objęta ich regulacją.
    Brak jest jednakże przeciwwskazań na gruncie ww. przepisów dla takiego sposobu
    udokumentowania.
    Zatem Pana stanowisko w zakresie dokumentowania świadczeń w zakresie nieodpłatnej
    pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i nieodpłatnej mediacji
    należało uznać za prawidłowe.
    Ponadto Pana wątpliwości dotyczą ustalenia, czy w związku z realizacją nieodpłatnej
    pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i nieodpłatnej mediacji ma
    Pan prawo do korekty podatku VAT za lata: 2024, 2023, 2022, 2021 i 2020.
    Stosownie do art. 99 ust. 1 ustawy:
      podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani składać w urzędzie skarbowym
      deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca
      następującego po każdym kolejnym miesiącu, z zastrzeżeniem ust. 2-10, art. 130c,
      art. 133 i art. 138g ust. 2.
    W myśl art. 99 ust. 12 ustawy:
      zobowiązanie podatkowe, kwotę zwrotu różnicy podatku, kwotę zwrotu podatku
      naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w art. 87 ust. 1, przyjmuje się w
      kwocie wynikającej z deklaracji podatkowej, chyba że organ podatkowy określi je w
      innej wysokości.

    Zgodnie z art. 109. ust.1 ustawy:
      podatnicy, u których sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust.
      1 i 9 albo art. 113a ust. 1, są obowiązani prowadzić ewidencję sprzedaży za dany
      dzień, nie później jednak niż przed dokonaniem sprzedaży w dniu następnym.
    Według art. 109 ust. 3 ustawy:
      podatnicy, z wyjątkiem podatników wykonujących wyłącznie czynności zwolnione od
      podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82
      ust. 3 oraz podatników, u których sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie
      art. 113 ust. 1 i 9 albo art. 113a ust. 1, są obowiązani prowadzić ewidencję
      zawierającą dane pozwalające na prawidłowe rozliczenie podatku i sporządzenie
      informacji podsumowującej, w szczególności dane dotyczące:
      1) rodzaju sprzedaży i podstawy opodatkowania, wysokości kwoty podatku
        należnego, w tym korekty podatku należnego, z podziałem na stawki podatku;
      2) kwoty podatku naliczonego obniżającego kwotę podatku należnego, w tym korekty
        podatku naliczonego;
      3) kontrahentów;
      4) dowodów sprzedaży i zakupów.
    Podatek od towarów i usług należy do grupy podatków powstających z mocy prawa, który
    pobierany jest w trybie tzw. samoobliczenia. Dlatego też szczególnie istotną rolę w tym
    podatku odgrywają deklaracje podatkowe. Przy ich pomocy podatnik określa i zgłasza
    organowi podatkowemu (deklaruje) wysokość zobowiązania podatkowego. Przepisy
    dotyczące deklaracji podatkowych mają zatem duże znaczenie w procesie poboru podatku.
    Zgodnie z art. 81 § 1 Ordynacji podatkowej:
      jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej, podatnicy, płatnicy i inkasenci mogą
      skorygować uprzednio złożoną deklarację.
    Na mocy art. 81 § 2 Ordynacji podatkowej:
      skorygowanie deklaracji następuje przez złożenie korygującej deklaracji.
    Ponadto, w myśl art. 70. § 1 Ordynacji podatkowej:
      zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku
      kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku.
    Korekta deklaracji ma na celu poprawienie błędu, który został popełniony przy jej
    sporządzeniu. Może on dotyczyć określenia wysokości zobowiązania podatkowego,
    wysokości nadpłaty lub zwrotu podatku oraz innych danych zawartych w treści deklaracji.
    Należy zauważyć, że skorygowanie deklaracji polega na ponownym, poprawnym już
    wypełnieniu deklaracji.
    Wskazane wyżej przepisy statuują ogólną zasadę, prawo podatnika do korygowania
    uprzednio złożonych deklaracji. Korekta pliku JPK_VAT z deklaracją podatkową zastępuje
    poprzednio złożony plik JPK_VAT z deklaracją, czyli za prawidłowe uważane są te dane,
    które zostały wykazane w skorygowanym pliku JPK_VAT z deklaracją. Składając korektę
    pliku JPK_VAT z deklaracją podatkową podatnik oświadcza, że jego wiedza w zakresie
    skonkretyzowania zobowiązania podatkowego uległa zmianie, a także wyraża wolę
    nadania swojemu uprzedniemu oświadczeniu wiedzy w tym przedmiocie odmiennego
    brzmienia. Zatem skorzystanie przez podatnika z wprowadzonej przez ustawodawcę
    instytucji korekty pliku JPK_VAT z deklaracją powoduje, że złożony przez niego korygujący
    plik JPK_VAT z deklaracją zastępuje pierwotny (korygowany) plik JPK_VAT z deklaracją
    podatkową i pociąga za sobą skutki prawne, pozbawiając jednocześnie pierwotny pliku
    JPK_VAT z deklaracją mocy prawnej.

    Z wniosku wynika, że czynności na rzecz Powiatu realizował Pan od 1 stycznia 2024 r. roku
    do dnia dzisiejszego. Umowa obowiązuje do końca 2025 r. Natomiast czynności na rzecz
    Stowarzyszenia realizował Pan od stycznia 2017 r. do dnia dzisiejszego. Umowy
    obowiązują do końca 2025 r.
    Jak ustalono powyżej, wykonane przez Pana czynności na rzecz Powiatu oraz
    Stowarzyszenia, tj. usługi nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa
    obywatelskiego i nieodpłatnej mediacji, nie podlegały opodatkowaniu podatkiem od
    towarów i usług.
    W związku z powyższym skoro w okolicznościach niniejszej sprawy wykonywane przez
    Pana czynności na rzecz Powiatu oraz Stowarzyszenia nie podlegały opodatkowaniu
    podatkiem VAT, to stwierdzić należy, że z tego tytułu nie powstał obowiązek podatkowy.
    W konsekwencji uznać należy, że nie był Pan zobowiązany z tytułu świadczenia usług
    nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i nieodpłatnej
    mediacji do wykazania podstawy opodatkowania i kwoty podatku należnego w pliku
    JPK_VAT z deklaracją podatkową.
    Mając zatem na uwadze powołane przepisy oraz okoliczności przedstawione we wniosku
    stwierdzić należy, że ma Pan prawo do dokonania korekty pliku JPK_VAT w związku z
    wpłacaniem od 2020 r. do 2024 r. podatku VAT, gdyż nie miał Pan obowiązku
    rozpoznawania podatku VAT należnego z tytułu usług nieodpłatnej pomocy prawnej,
    nieodpłatnego poradnictwa obywatelskiego i nieodpłatnej mediacji.
    Zatem Pana stanowisko w zakresie prawa do korekty podatku VAT należnego w związku z
    realizacją świadczeń w zakresie nieodpłatnej pomocy prawnej, nieodpłatnego
    poradnictwa obywatelskiego i nieodpłatnej mediacji należało uznać za prawidłowe.
    Dodatkowe informacje
    Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Pan
    przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do
      interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.