Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB3/423-522/13-2/MS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-10-11
Teza: CIT - w zakresie opodatkowania transakcji repo oraz transakcji sell buy back (SBB) i buy sell back (BSB)
Słowa kluczowe: banki; koszt; papier-papiery wartościowe; prawa-prawa majątkowe; przychód; transakcja; zbycie-odpłatne zbycie
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 11.07.2013r. (data wpływu 15.07.2013 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie opodatkowania transakcji repo oraz transakcji sell buy back (SBB) i buy sell back (BSB) - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15.07.2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącego podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie opodatkowania transakcji repo oraz transakcji sell-buy back (SBB) i buy sell back (BSB).

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Bank (dalej: Bank) posiada wśród swoich aktywów znaczną ilość różnego rodzaju dłużnych papierów wartościowych - są to między innymi obligacje Skarbu Państwa, bony Skarbu Państwa lub bony Narodowego Banku Polskiego (dalej: papiery wartościowe). Bank w ramach prowadzonej działalności finansowej dokonuje szeregu transakcji na tych papierach. Poza standardowymi transakcjami kupna i sprzedaży występują także transakcje typu „sell buy back” (dalej: SBB), transakcje „buy sell back” (dalej: BSB), transakcje repo (dalej: repo).

Transakcje SBB są to transakcje warunkowej sprzedaży papierów wartościowych, które polegają na sprzedaży przez Bank papierów wartościowych przy jednoczesnym zobowiązaniu Banku do ich odkupienia na ściśle określonych warunkach, w tym zwłaszcza z góry ustalona jest cena sprzedaży i późniejszego odkupu uwzględniająca zysk na transakcji realizowany przez podmiot czasowo nabywający papiery wartościowe i udzielający w tej formie de facto finansowania Bankowi poprzez zapłatę określonej ceny. Ustalany jest również termin określający moment zawarcia transakcji zwrotnej odsprzedaży tych papierów wartościowych. Istota tych transakcji polega na pozyskiwaniu krótkoterminowego finansowania zabezpieczonego dłużnymi papierami wartościowymi oraz w oznaczonym w umowie terminie zwrocie finansowania wraz z wynagrodzeniem w postaci odsetek, za udzielone finansowanie.

Transakcje BSB są to transakcje odwrotne do transakcji SBB, tj. Bank występuje jako podmiot nabywający papiery wartościowe i finansujący zbywcę papierów wartościowych (jeżeli dana transakcja u jednej strony jest transakcją SBB, to u drugiej strony będzie to transakcja BSB).W przypadku transakcji SBB oraz BSB cena sprzedaży i odkupu w swoim mechanizmie uwzględnia wartości wszystkich narosłych pożytków związanych z danymi papierami (np. wypłacone odsetki) jako jeden z jej elementów.

Transakcje repo są to transakcje zbliżone do transakcji SBB oraz BSB, jednakże w przypadku transakcji repo nabywca papierów wartościowych jest zobowiązany do przekazania zbywcy wszelkich pożytków wynikających z tych papierów w momencie ich uzyskania np. jeżeli w trakcie transakcji repo dojdzie do wypłaty naliczonych odsetek, to nabywca tych papierów ma obowiązek przekazać te odsetki faktycznemu odbiorcy, tj. podmiotowi dokonującemu czasowej odsprzedaży tych papierów wartościowych.

W opisanych powyżej transakcjach SBB, BSB i repo (pod warunkiem, że rozrachunek transakcji odbywa się bez blokady) każdorazowo na skutek dokonania sprzedaży i odkupu papieru wartościowego dochodzi do przeniesienia jego własności i odzwierciedlenia tego faktu w odpowiednim rejestrze. Operacje te polegają na pozyskiwaniu krótkoterminowego finansowania zabezpieczonego dłużnymi papierami wartościowymi oraz w oznaczonym w umowie terminie zwrocie finansowania wraz z wynagrodzeniem w postaci odsetek, za udzielone finansowanie.

Operacje SBB oraz repo mają ten sam charakter i nie ma znaczenie jaką formę zabezpieczenia podmioty przyjęły zawierając operacje SBB i repo oraz jaką formę rozrachunku ustalono pomiędzy stronami. Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych dopuszcza trzy warianty rozrachunku, które nie mają wpływu na charakter ekonomiczny transakcji:

1.  Rozrachunek transakcji repo bez blokady i transakcji sell/buy - back — ten sam kod rozrachunku i instrukcji bez względu na rodzaj operacji,
2.  Rozrachunek transakcji repo z blokowaniem na koncie nabywcy,
3.  Rozrachunek transakcji repo z blokowaniem na koncie zbywcy

Ostateczny wynik rachunku transakcji repo i SBB, nie powoduje w Banku zmiany stanu konta dłużnych papierów wartościowych. Papiery wartościowe, będące przedmiotem transakcji repo albo SBB pozostają w portfelu Banku. Transakcje te nie powodują ekonomicznie utraty/nabycia kontroli Banku nad tymi papierami wartościowymi. W następstwie zawarcia umów SBB oraz repo Bank nie traci kontroli nad przekazywanym składnikiem aktywów finansowych, tj. papierem wartościowym, będącym przedmiotem tych transakcji. Powyższe transakcje są jedynie zapisywane na rachunku papierów wartościowych w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych i rachunku pieniężnym stron transakcji.

Transakcje sprzedaży papierów wartościowych nie budzą w ocenie Banku wątpliwości co do ich kwalifikacji podatkowej i rozpoznania skutków z nimi związanych (wynik podatkowy jest określany na moment sprzedaży jako zrealizowany zysk lub zrealizowana strata na sprzedaży).

Wszystkie wyżej wymienione transakcje są zawierane w celach zarządzania bieżącą płynnością finansową Banku poprzez pozyskanie środków pieniężnych, których zwrot jest zabezpieczony poprzez przeniesienie własności papierów wartościowych lub też stanowią reakcję Banku (za wynagrodzeniem) na potrzebę uzyskania takiego finansowania przez inne podmioty (np. inne banki). Przedmiotem tych transakcji mogą być zarówno papiery wartościowe generujące przychód odsetkowy (np. oprocentowane obligacje Skarbu Państwa), jak również papiery wartościowe nie generujące takich przychodów (np. obligacje strukturyzowane, obligacje „zerokuponowe” itp.).

W myśl prawa cywilnego w przypadku transakcji repo oraz SBB i BSB dochodzi do sprzedaży papierów wartościowych z jednoczesnym zobowiązaniem wyrażonym przez strony transakcji do ich późniejszego odkupu (w odniesieniu do transakcji BSB najpierw występuje kupno papieru z zobowiązaniem do odsprzedaży).

Zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości (MSR) ze względu na fakt, iż Bank zawierając transakcje SBB, BSB oraz repo zachowuje pełne ryzyko związane z danymi papierami wartościowymi (np. obniżenie ceny rynkowej danych papierów wartościowych), ale i też korzyści wynikające z tych praw majątkowych (np. prawo do otrzymania odsetek) pomimo, iż dochodzi do przeniesienia własności papierów wartościowych dla celów ujęcia w księgach rachunkowych transakcje te nie są postrzegane jako sprzedaż papierów wartościowych lecz jako udzielenie pożyczki/uzyskania finansowania zabezpieczonego tymi papierami. Ewidencja rachunkowa tego zdarzenia w księgach nie powoduje usunięcia papierów wartościowych jako składnika aktywów Banku i jednoczesnego wyliczenia zysku/straty na transakcji, natomiast są one przedstawiane jako z jednej strony wpływ gotówki i drugostronnie zobowiązanie do zwrotu tych środków pieniężnych. W wyniku rachunkowym efektem tej transakcji jest pokazanie kosztu związanego z otrzymanym finansowaniem, co do zasady równym różnicy pomiędzy ceną odkupu i ceną sprzedaży ewentualnie pomniejszonej o otrzymane pożytki.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

W przypadku transakcji na papierach wartościowych:

1.  w odniesieniu do transakcji SBB i BSB oraz, transakcji repo Bank nie powinien odpowiednio rozpoznawać przychodu z odpłatnego zbycia praw majątkowych, na podstawie art. 12 ust. 3 w związku z art. 14 UPDOP jak również nie powinien rozpoznawać w kosztach podatkowych wydatków związanych z nabyciem tych papierów wartościowych zgodni z art. 16 ust. 1 pkt 8 UPDOP?
2.  Bank powinien rozpoznać przychód podatkowy lub koszt podatkowy w przypadku opisanych transakcji SBB, BSB i repo na papierach wartościowych bazując na ewidencji rachunkowej (wynik na papierach wartościowych ustalony dla celów sporządzenia sprawozdania finansowego), bez dokonywania korekt lub wyłączeń uwzględniając np. koszt lub przychód z tytułu udzielonego lub otrzymanego finansowania?

Zdaniem Spółki:

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawierają regulacji bezpośrednio określających zasady opodatkowania kontraktów typu repo oraz SBB i BSB. Przy analizie charakteru przedmiotowego transakcji repo i SBB i BSB należy mleć na uwadze, że Bank dokonując transakcji repo oraz SBB i BSB w zamian za oferowane dłużne papiery wartościowe (obligacje Skarbu Państwa oraz bony skarbowe Skarbu Państwa) pozyskuje od NBP albo od innego banku środki finansowe. Istota tych transakcji polega na pozyskiwaniu krótkoterminowego finansowania zabezpieczonego dłużnymi papierami wartościowymi oraz w oznaczonym w umowie terminie zwrocie finansowania wraz z wynagrodzeniem w postaci odsetek, za udzielone finansowanie.

Bank, będąc ekonomicznym właścicielem dłużnych papierów wartościowych, otrzymuje od NBP albo od innego banku środki pieniężne odpowiadające równowartości tych papierów i zobowiązuje się do zwrotu, NBP albo innemu bankowi, w określonym dniu takiej samej ilości środków pieniężnych w wysokości o równowartości kapitału papierów wartościowychi naliczonych odsetek.

Przy czym z uwagi na występującą różnicę pomiędzy transakcją repo a SBB i BSB, polegającą na odmiennym sposobie obliczania ceny odkupu oraz innych zasad jej przekazywania. Przy transakcji repo Bank jest zobowiązany do przekazywania NBP albo do innego banku otrzymanej kwoty pożytków w tym samym dniu, w którym otrzymał je od emitenta papierów wartościowych. Natomiast w transakcji SBB i BSB pożytki z papierów wartościowych są uwzględniane w kwocie przekazywanej w zamian za przejęcie od NBP albo od innego banku zwróconych dłużnych papierów wartościowych. Ostateczny wynik rachunku transakcji ropo i SBB i BSB nie powoduje w Banku zmiany stanu konta dłużnych papierów wartościowych. Papiery wartościowe, będące przedmiotem transakcji repo albo sbb pozostają w portfelu Banku. Transakcje te nie powodują ekonomicznie utraty/nabycia kontroli Banku nad tymi papierami wartościowymi. W następstwie zawarcia umów, o których mowa we wniosku Bank nie traci kontroli nad przekazywanym składnikiem aktywów finansowych, tj. papierem wartościowym, będącym przedmiotem tych transakcji. Powyższe transakcje są jedynie zapisywane na rachunku papierów wartościowych w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych i rachunku pieniężnym stron transakcji.

Pozostające na rachunku Banku dłużne papiery wartościowe, będące przedmiotem transakcji typu repo albo SBB i BSB stanowią zabezpieczenie transakcji, które na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stanowią jedynie zabezpieczenie zwrotu długu ciążącego na Banku w związku z dokonaniem transakcji. Oznacza to, że mające zwrotny charakter środki pieniężne uzyskane od NBP albo od innego banku w ramach transakcji repo albo SBB i BSB, należy uznać w Banku za środki niebędące definitywnym przysporzeniem, niestanowiące zatem przychodu podatkowego. Zwrócone do NBP albo do innego banku środki pieniężne w wysokości, pozostających na rachunku Banku, dłużnych papierów wartościowych stanowiących zabezpieczenie transakcji na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 10 lit. b UPDOP nie stanowią kosztów uzyskania przychod6w. W transakcjach repo i SBB i BSB nie dochodzi do zbycia papierów wartościowych i w związku z tym do omawianych transakcji nie ma zastosowania przepis art. 16 ust. 1 pkt 8 tej ustawy.

W związku z powyższym przedstawiony we wniosku o interpretację sposób kwalifikowania tych transakcji dla celów prawa bilansowego jest zbieżny z prawem podatkowym, co zostało potwierdzone w interpretacji Ministra Finansów z dnia 23 września 2011 r. (sygn. DD6/033/70/SOH/PK-961/11).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego oceny stanowiska wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego i stanu prawnego obowiązującego w dniu zaistnienia zdarzenia przedstawionego w stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr z 2012 poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.