Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4015.173.2025.1.MD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-08-05
Teza: W omawianej sprawie do spełnienia przyrzeczonego
świadczenia – w świetle przywołanych przepisów – dojdzie w
dniu zawarcia umowy darowizny, w której to umowie
darczyńca złoży oświadczenie o darowaniu przysługującego
roszczenia (tj. darowaniu praw majątkowych), a obdarowany
złoży oświadczenie o przyjęciu tej darowizny.
Słowa kluczowe: cesja
odszkodowania
postępowanie-postępowanie odszkodowawcze
roszczenia
wywłaszczenie
Zagadnienia: Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 2 Obowiązek
podatkowy-Moment powstania obowiązku podatkowego-
Powstanie obowiązku podatkowego-Darowizna
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział
2-art. 6-ust. 1-pkt 4

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

13 maja 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 5 maja 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków
    podatkowych nieodpłatnej cesji przypadającej ciotce części roszczenia o stwierdzenie
    niepodlegania nieruchomości pod przepisy reformy rolnej oraz zapłatę odszkodowania za
    bezpodstawne przejęcie nieruchomości przez Skarb Państwa. Treść wniosku jest
    następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Pani poprzednik prawny - WP był wyłącznym właścicielem majątku ziemskiego położonego
    w (...). Wskutek wejścia w życie Dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z
    dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, powyższa nieruchomość
    przeszła, z mocy prawa, na własność Skarbu Państwa, co zostało potwierdzone
    poświadczeniem Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w (...) z dnia (...) r., (...). Przedmiotowa
    nieruchomość była następnie przedmiotem szeregu czynności prawnych i obecnym jej
    właścicielem jest podmiot trzeci niezwiązany ze Skarbem Państwa - osoba prawna.
    Spadkobiercami WP są Pani, Pani matka EP oraz Pani ciotki JP i TP.
    Wszystkie spadkobierczynie podjęły działania nakierowane na wydanie przez Wojewodę
    (...) decyzji w zakresie stwierdzenia, iż wskazana powyżej nieruchomość nie podlegała
    przejściu na własność Skarbu Państwa, w oparciu o przepisy Dekretu Polskiego Komitetu
    Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W
    stosownym wniosku wszczynającym sprawę przed Wojewodą (...) wnioskodawczynie
    przedstawiły szereg argumentów, z których wynika, iż przedmiotowa nieruchomość nie
    spełniała przesłanek, których wystąpienie było konieczne w celu przejścia własności
    nieruchomości na własność Skarbu Państwa. Przedmiotowe postępowania toczy się przed
    Wojewodą (...) do znaku (...) i nie zostało zakończone do chwili obecnej. Ewentualne
    pomyślne zakończenie przedmiotowego postępowania (tj. stwierdzenie, iż nieruchomość
    w (...) nie podlegała pod przepisy reformy rolnej) otworzy spadkobiercom WP
    (pierwotnego właściciela) drogę do wystąpienia do sądu powszechnego z roszczeniem o
    zapłatę odszkodowania za bezprawne przejęcie własności nieruchomości. Zwrot
    nieruchomości w naturze nie może bowiem nastąpić z uwagi na fakt, iż właścicielem
    nieruchomości jest osoba trzecia.
    Pani ciotka - JP, wyraziła wstępną wolę zawarcia z Panią nieodpłatnej umowy cesji,
    obejmującej przypadającą jej część roszczenia o stwierdzenie niepodlegania ww.
    nieruchomości pod przepisy reformy rolnej oraz przypadającą jej część roszczenia o
    zapłatę odszkodowania za bezpodstawne przejęcie własności tej nieruchomości przez
    Skarb Państwa.
    Pytania
  1. Czy nieodpłatna umowa cesji (przelewu) zawarta pomiędzy JP (darczyńca) a Panią
    (obdarowana), obejmująca wierzytelność, która może przysługiwać JP od Skarbu

    Państwa z tytułu bezprawnego przejęcia własności nieruchomości w (...), podlega
    opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn?
  2. Czy obowiązek podatkowy w przypadku nieodpłatnej umowy cesji (przelewu)
    wierzytelności, która może przysługiwać JP od Skarbu Państwa z tytułu bezprawnego
    przejęcia własności nieruchomości w (...) powstaje:
        a) w dniu zawarcia nieodpłatnej umowy cesji (przelewu) w formie pisemnej,
        b) w dniu wydania przez sąd powszechny prawomocnego wyroku zasądzającego
          odszkodowanie od Skarbu Państwa,
        c) w dniu faktycznego otrzymania przez obdarowaną od Skarbu Państwa środków
          pieniężnych tytułem odszkodowania.
  3. Czy moment powstania obowiązku podatkowego w zakresie nieodpłatnej umowy cesji
    wierzytelności, która może przysługiwać JP od Skarbu Państwa z tytułu bezprawnego
    przejęcia własności nieruchomości w (...), jest zależny od formy zawarcia umowy cesji?
  4. Czy, w przypadku uznania, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zawarcia umowy
    cesji, podstawa opodatkowania w niniejszym stanie faktycznym może przejawiać
    wartość niższą od aktualnej, rynkowej wartości bezprawnie przejętej nieruchomości w
    (...), skoro nabyta wierzytelność w dniu zawarcia umowy cesji przejawia nieznaczną
    wartość z uwagi na fakt, iż jest wielce niepewna i zależna od szeregu niezależnych od
    stron czynników?
  5. Czy, w przypadku uznania, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą zawarcia umowy
    cesji, w razie wskazania jako podstawy opodatkowania wartości niższej niż przyznane
    następnie odszkodowanie, obdarowana zobowiązana będzie do uzupełnienia wymiaru
    podatku w oparciu o faktycznie uzyskane przysporzenie?
    Pani stanowisko w sprawie
    1. Pani zdaniem, nieodpłatna umowa cesji (przelewu) zawarta pomiędzy Pani ciotką JP
      (darczyńca) a Panią (obdarowana), obejmująca wierzytelność, która może
      przysługiwać JP od Skarbu Państwa z tytułu bezprawnego przejęcia własności
      nieruchomości w (...), podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn,
      bowiem jest darowizną w rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków
      i darowizn. Na jej podstawie następuje bowiem nabycie praw majątkowych pod
      tytułem darmym.
    2. Pani zdaniem, obowiązek podatkowy w przypadku nieodpłatnej umowy cesji (przelewu)
      wierzytelności, która może przysługiwać JP od Skarbu Państwa z tytułu bezprawnego
      przejęcia własności nieruchomości w (...), powstaje w dniu wydania przez sąd
      powszechny prawomocnego wyroku zasądzającego odszkodowanie od Skarbu
      Państwa, ewentualnie w dniu faktycznego otrzymania przez obdarowaną od Skarbu
      Państwa środków pieniężnych tytułem odszkodowania - w zależności od tego, które z
      tych zdarzeń nastąpi wcześniej.
      Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn „obowiązek
      podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez

      darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez
      zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia;
      jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla
      oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich
      oświadczeń.”
      Przepis ten stanowi, że w razie zawarcia umowy darowizny bez zachowania formy
      aktu notarialnego, dopiero z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia powstaje
      obowiązek podatkowy.
      W tej sprawie pod pojęciem „świadczenia” nie można rozumieć wierzytelności
      (roszczenia) o wystąpienie o zapłatę odszkodowania, bowiem sama wierzytelność nie
      jest świadczeniem - jest nim dopiero faktyczne uzyskanie odszkodowania, nie zaś
      potencjalna możliwość jego uzyskania. Z całą pewnością chwilą „spełnienia
      przyrzeczonego świadczenia” nie jest samo złożenie przez darczyńcę oświadczenia o
      przeniesieniu wierzytelności na rzecz obdarowanego, bowiem, jak wskazano już
      powyżej - wierzytelność nie jest świadczeniem.
      Dodatkowo podnieść trzeba, iż uznanie, że „spełnienie świadczenia” nastąpi w tej
      sprawie wraz z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia co do przeniesienia
      wierzytelności na obdarowaną, stałoby w sprzeczności z art. 6 ust. 1 pkt 4 in fine
      ustawy o podatku od spadków i darowizn, który stanowi, iż jeżeli ze względu na
      przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron,
      obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń. Zgodnie z treścią
      art. 511 Kodeksu cywilnego, jeżeli wierzytelność jest stwierdzona pismem, przelew tej
      wierzytelności powinien być również pismem stwierdzony. Wierzytelność, która
      miałaby być przedmiotem cesji w tej sprawie nie jest stwierdzona pismem, a co za tym
      idzie - do skuteczności umowy cesji nie jest wymagana zachowanie żadnej szczególnej
      formy. Z powyższego wynika, że w przypadku zawarcia umowy cesji - takiej jak w tej
      sprawie - obowiązek podatkowy nie powstaje z chwilą złożenia oświadczeń przez
      strony umowy cesji, który to wniosek wynika a contrario z treści z art. 6 ust. 1 pkt 4 in
      fine ustawy o podatku od spadków i darowizn (gdyż obowiązek podatkowy nie
      powstaje z chwilą złożenia oświadczeń jedynie w przypadku przelewów wierzytelności,
      które wymagają zachowania szczególnej formy).
    3. Pani zdaniem, moment powstania obowiązku podatkowego w zakresie nieodpłatnej
      umowy cesji wierzytelności, która może przysługiwać JP od Skarbu Państwa z tytułu
      bezprawnego przejęcia własności nieruchomości w (...), jest zależny od formy zawarcia
      umowy cesji. Zgodnie bowiem z treścią art. art. 6 ust. 1 pkt 4 in fine ustawy o podatku
      od spadków i darowizn, obowiązek podatkowy, w przypadku darowizn, powstaje wraz
      z chwilą złożenia oświadczeń przez strony, wyłącznie w przypadku przelewów
      wierzytelności, które wymagają zachowania szczególnej formy. Wobec treści art. 511
      Kodeksu cywilnego uznać trzeba, że cesja wierzytelności w tym stanie faktycznym nie
      wymaga zachowania żadnej szczególnej formy, co oznacza, że momentem spełnienia

      świadczenia nie może być moment złożenia oświadczeń przez strony, gdyż byłoby to
      sprzeczne z treścią art. art. 6 ust. 1 pkt 4 in fine ustawy o podatku od spadków i
      darowizn.
    4. Pani zdaniem, w przypadku uznania, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą
      zawarcia umowy cesji, podstawa opodatkowania w tym stanie faktycznym może
      przejawiać wartość niższą od aktualnej, rynkowej wartości bezprawnie przejętej
      nieruchomości w (...). Wskazać trzeba bowiem, iż zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy
      stawy o podatku od spadków i darowizn, podstawę opodatkowania stanowi wartość
      nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta
      wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen
      rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Wobec powyższego, w celu
      ustalenia podstawy opodatkowania należy wziąć pod uwagę wartość nabytej
      wierzytelności oraz jej stan, biorąc pod uwagę moment zawarcia umowy darowizny.
      Jeśli zatem umowa cesji zostałaby zawarta przed zakończeniem postępowania przed
      Wojewodą (...), to uznać należałoby, iż nabyta wierzytelność nie przejawia znaczącej
      wartości, bowiem szanse na uzyskanie odszkodowania są wielce niepewne i
      niezależne od stron umowy. W pierwszej kolejności bowiem Wojewoda (...) musiałby
      uznać, iż przejęcie nieruchomości na własność Skarbu Państwa było nienależne
      (możliwe, iż konieczne będzie w tym zakresie pokonanie wszystkich instancji, w tym
      rozpatrzenie skargi przez sąd administracyjny). Następnie, w przypadku uzyskania
      ww. prejudykatu, konieczne będzie dokonanie oceny roszczenia odszkodowawczego
      przez sąd powszechny.
      Przewidzenie rezultatu powyższych, wielce długotrwałych, działań jest niemożliwe, a
      co za tym idzie - nie sposób uznać, że podstawą opodatkowania w przypadku zawarcia
      umowy cesji w tym stanie faktycznym miałaby być aktualna rynkowa wartość przejętej
      nieruchomości w (...).
    5. Pani zdaniem, w przypadku ostatecznego uzyskania przez obdarowaną odszkodowania
      w kwocie przewyższającej pierwotnie podaną podstawę opodatkowania, obdarowana
      zobowiązana będzie do uzupełnienia wymiaru podatku i do wskazania faktycznie
      uzyskanego odszkodowania, jako podstawy opodatkowania.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i
    darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837):
      Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie
      przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej
      Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej
      Polskiej, tytułem darowizny, polecenia darczyńcy.

    Ustawa nie definiuje pojęcia darowizny, w związku z tym należy sięgnąć do ustawy z dnia
    23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.).
    Z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że:
      Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na
      rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.
    Jak stanowi art. 890 § 1 cyt. Kodeksu:
      Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże
      umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli
      przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.
    Art. 89 Kodeksu cywilnego stanowi, że:
      Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z
      właściwości czynności prawnej, powstanie lub ustanie skutków czynności prawnej
      można uzależnić od zdarzenia przyszłego i niepewnego (warunek).
    Stosownie do treści art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
    Art. 6 ust. 1 pkt 4, ust. 2 oraz ust. 4 ww. ustawy stanowi, że:
      Obowiązek podatkowy powstaje - przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą
      złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie
      zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy - z chwilą spełnienia
      przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy
      wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy
      powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.
      Przy nabyciu pod warunkiem zawieszającym obowiązek podatkowy powstaje z
      chwilą ziszczenia się warunku. Naczelnik urzędu skarbowego może jednak ustalić
      należność podatkową, jaka przypadałaby w razie ziszczenia się takiego warunku, i
      należność tę zabezpieczyć.
      Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem,
      obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim
      jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się
      orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania,
      obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed
      organem podatkowym na fakt nabycia.
    Jak wynika z art. 7 ust. 1 tej ustawy:
      Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po
      potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw
      majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku
      podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy
      spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu
      dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia
      wlicza się do podstawy wymiaru.
    W myśl art. 8 ust. 1 omawianej ustawy:
      Wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej
      przez nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy i praw, a wartość
      praw do wkładów oszczędnościowych - w wysokości tych wkładów.
    Art. 9 ust. 1 oraz 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi natomiast, że:

    Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw
    majątkowych o czystej wartości przekraczającej:
      1) 36 120 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;
      2) 27 090 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;
      3) 5733 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.
  4)
    Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy następuje
    więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych
    dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych dotychczas od tego
    samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat
    poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i
    praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio
    nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie
    podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są
    w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej
    okresie.
    Zgodnie z art. 14 ust. 1-3 tej ustawy:
      Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony
      jest nabywca.
    Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do
    osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
    Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:
    1) do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo,
    ojczyma, macochę i teściów;
    2) do grupy II - zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków
      pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków
      rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;
    3) do grupy III - innych nabywców.
    Stosownie do treści art. 17a ust. 1 cyt. ustawy:
      Podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca
      od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu
      skarbowego zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według
      ustalonego wzoru. Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ
      na określenie podstawy opodatkowania.
    Jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego, Pani poprzednik prawny był wyłącznym
    właścicielem majątku ziemskiego. Wskutek wejścia w życie Dekretu Polskiego Komitetu
    Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej,
    powyższa nieruchomość przeszła, z mocy prawa, na własność Skarbu Państwa.
    Przedmiotowa nieruchomość była następnie przedmiotem szeregu czynności prawnych i
    obecnym jej właścicielem jest podmiot trzeci niezwiązany ze Skarbem Państwa - osoba
    prawna. Spadkobiercami są m.in. Pani i Pani ciotka JP. Wszystkie spadkobierczynie podjęły

    działania nakierowane na wydanie przez Wojewodę (...) decyzji w zakresie stwierdzenia, iż
    wskazana powyżej nieruchomość nie podlegała przejściu na własność Skarbu Państwa.
    Ewentualne pomyślne zakończenie postępowania (tj. stwierdzenie, iż nieruchomość nie
    podlegała pod przepisy reformy rolnej) otworzy spadkobiercom pierwotnego właściciela
    drogę do wystąpienia do sądu powszechnego z roszczeniem o zapłatę odszkodowania za
    bezprawne przejęcie własności nieruchomości. Pani ciotka - JP, wyraziła wstępną wolę
    zawarcia z Panią nieodpłatnej umowy cesji, obejmującej przypadającą jej część roszczenia
    o stwierdzenie niepodlegania ww. nieruchomości pod przepisy reformy rolnej oraz
    przypadającą jej część roszczenia o zapłatę odszkodowania za bezpodstawne przejęcie
    własności tej nieruchomości przez Skarb Państwa.
    Pani zdaniem, nieodpłatna umowa cesji (przelewu) zawarta pomiędzy Pani ciotką
    (darczyńcą),a Panią (obdarowaną), obejmująca wierzytelność, która może przysługiwać
    Pani ciotce od Skarbu Państwa z tytułu bezprawnego przejęcia własności nieruchomości,
    podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, bowiem jest darowizną w
    rozumieniu art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
    O ile należy się z Panią zgodzić, że opisana umowa przelewu (cesja roszczenia) zawarta
    pomiędzy Panią i Pani ciotką podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn
    jako darowizna, o tyle należy wskazać, że nie można utożsamiać pojęć roszczenia oraz
    wierzytelności. Nie można zatem zastosować analogicznie przepisów o cesji wierzytelności
    do przekazania roszczenia.
    W opisanej sytuacji nie mamy do czynienia z cesją wierzytelności, gdyż ta wierzytelność
    jeszcze nie istnieje. Co prawda doktryna dopuszcza przelew wierzytelności przyszłych,
    jednak wierzytelności te muszą być już oznaczone aby mogły być przedmiotem obrotu - co
    również nie ma miejsca w opisanej sytuacji, gdyż dopiero toczy się postępowanie przed
    Wojewodą i jego wynik jest niepewny.
    Opis zdarzenia wskazuje natomiast, że planowane jest dokonanie przelewu roszczenia
    stanowiącego prawo majątkowe (roszczenia o zapłatę odszkodowania).
    Zatem - jak sama Pani wskazuje - przelew roszczenia zostanie zawarty nieodpłatnie
    między Pani ciotką - darczyńcą a Panią - obdarowanym, a wobec tego będzie podlegał
    opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn na podstawie przepisów
    przewidzianych dla darowizny.
    Stoi Pani także na stanowisku, że obowiązek podatkowy powstaje w dniu wydania przez
    sąd powszechny prawomocnego wyroku zasądzającego odszkodowanie od Skarbu
    Państwa, ewentualnie w dniu faktycznego otrzymania przez obdarowaną od Skarbu
    Państwa środków pieniężnych tytułem odszkodowania - w zależności od tego, które z tych
    zdarzeń nastąpi wcześniej.
    Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.
    Z treści przywołanego wyżej art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że oświadczenie
    darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny
    zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało
    spełnione.
    Innymi słowy - samo oświadczenie darczyńcy jest nieważne. Staje się ono ważne, jeżeli
    świadczenie zostało już spełnione. Nawet gdy oświadczenie woli darczyńcy nie zostanie
    utrwalone w akcie notarialnym, możliwa jest konwalidacja tego oświadczenia (nadanie mu
    mocy prawnej), o ile świadczenie darczyńcy zostało spełnione.
    Jeżeli więc darczyńca spełnia przyrzeczone świadczenie, wówczas darowizna może
    wywierać skutki prawne. Gdy umowa darowizny wymaga konwalidacji, wobec
    niezachowania dla oświadczenia darczyńcy formy aktu notarialnego, konieczny jest
    zewnętrzny przejaw woli stron, iż obejmują one swoją wolą wykonanie umowy. Przesłanką
    „uzdrowienia” nieformalnej darowizny (czyli takiej, która nie została zawarta w formie aktu
    notarialnego) jest spełnienie przez darczyńcę świadczenia, które ten przyrzekł

    obdarowanemu. Bez konwalidacji nieważnej umowy brak jest między stronami
    jakiegokolwiek stosunku prawnego, a tym samym zobowiązania. Dopiero na skutek
    spełnienia świadczenia, dokonania przysporzenia majątkowego na rzecz obdarowanego,
    umowa jest skuteczna prawnie.
    Umowę darowizny za wykonaną w sposób niewątpliwy należy uznać wtedy, gdy nastąpi
    wydanie obdarowanemu przedmiotu darowizny. Z tą chwilą umowa darowizny jest
    uważana za ważną, bez względu na formę, w jakiej oświadczenia stron zostały złożone.
    Innymi słowy: w zakresie, w jakim darowizna została dokonana - umowa została
    zrealizowana, nieważne co było w umowie. Został bowiem osiągnięty skutek czynności
    prawnej.
    Art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn wskazuje, że obowiązek
    podatkowy w podatku od spadków i darowizn powstaje, w sytuacji, w której dla
    oświadczenia darczyńcy nie jest dochowana przewidziana przez Kodeks cywilny forma
    aktu notarialnego, z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia, a zatem w momencie
    wykonania takiej umowy, która nie była zawarta w formie aktu notarialnego. Jeśli umowa
    zachowuje formę aktu notarialnego, to obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia
    przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego.
    W rozpatrywanej sytuacji - w praktyce - niezależnie czy umowa będzie zawarta w formie
    aktu notarialnego czy bez zachowania tej formy, obowiązek podatkowy powstanie w chwili
    zawarcia umowy. Obowiązek podatkowy powstaje bowiem dla aktu notarialnego w chwili
    złożenia oświadczenia w formie aktu notarialnego, a więc w dniu jego zawarcia. Natomiast
    dla innych form umowy obowiązek powstaje z chwilą spełnienia świadczenia - a
    spełnieniem świadczenia w omawianej sprawie jest wydanie (przekazanie) prawa
    (roszczenia) - do tego dochodzi w momencie podpisania umowy, a zatem także obowiązek
    podatkowy powstaje w dniu zawarcia umowy przekazującej prawo wynikające z
    roszczenia o odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość.
    W omawianej umowie darowizny - z uwagi na jej przedmiot - nie dojdzie do przeniesienia
    posiadania przedmiotu darowizny (jak w przypadku darowizny rzeczy ruchomych). Należy
    zatem uznać, że w omawianej sprawie do spełnienia przyrzeczonego świadczenia - w
    świetle przywołanych przepisów - dojdzie w dniu zawarcia umowy darowizny, w której to
    umowie darczyńca złoży oświadczenie o darowaniu przysługującego roszczenia (tj.
    darowaniu praw majątkowych), a obdarowany złoży oświadczenie o przyjęciu tej
    darowizny. Z momentem zawarcia opisanej umowy darowizny, to Pani będzie bowiem
    posiadała uprawnienia do otrzymania odszkodowania w kwocie powiększonej o tą
    wartość, do której prawo posiadała Pani ciotka przed zawarciem umowy darowizny. Na
    podstawie zawartej umowy darowizny nabędzie więc Pani określone prawo majątkowe,
    którego wartość należy określić według wartości rynkowych (art. 8 ust. 1 ustawy o podatku
    od spadków i darowizn).
    Podkreślić należy, że mowa o wartości rynkowej roszczenia, nie zaś o wartości rynkowej
    wywłaszczonej nieruchomości. Jest zatem możliwe, że wartość roszczenia będzie niższa
    niż wartość nieruchomości. Zgłaszając zatem darowiznę na druku zeznania o nabyciu
    rzeczy lub praw majątkowych SD-3 należy wskazać taką wartość nabywanego prawa, jaka
    odpowiada wartości rynkowej roszczenia - nie wartości rynkowej nieruchomości.
    W sytuacji, gdy ostatecznie wypłacone odszkodowanie nie będzie odpowiadało wykazanej
    w zeznaniu wartości roszczenia, nie będzie Pani zobowiązana do dopłaty podatku,
    ponieważ to nie wartość faktycznie otrzymanego odszkodowania stanowi podstawę
    opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, a wartość rynkowa darowanego
    roszczenia. Posiadanie roszczenia nie gwarantuje bowiem otrzymania odszkodowania.
    Choć wypłata odszkodowania jest ściśle związana z posiadaniem roszczenia, to stanowi
    już inny, odrębny tytuł nabycia. Tytułem darowizny (nieodpłatnej cesji) nabywa Pani
    bowiem roszczenie (prawo do wystąpienia o odszkodowanie), nie zaś samo
    odszkodowanie.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dniu wydania interpretacji.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
  - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja jest zgodna
    (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
  - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
    zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
    czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
  - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
    Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
    decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
    interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).
    Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji
    indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
      /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.