Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/2/423-1341/11/JD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2012-02-28
Teza: Czy przekazany wkład pieniężny (70.000 zł brutto, netto 56910,57 zł, podatek VAT 13089 zł) do spółki cichej stanowi koszt podatkowy Spółki w całości w momencie jego poniesienia (pytanie oznaczone we wniosku nr 1)? Czy otrzymywane przez Spółkę comiesięczne wynagrodzenie z tytułu udziału w dochodzie (33% dochodu Przedsiębiorstwa) stanowi przychód podatkowy (pytanie oznaczone we wniosku nr 2)?
Słowa kluczowe: koszt-koszty uzyskania przychodów; przychód; przychód-moment powstania przychodów
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 10 listopada 2011 r. (data wpływu do tut. Biura 15 listopada 2011 r.), uzupełnionym w dniu 28 grudnia 2011 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia:

*   czy przekazany wkład pieniężny do spółki cichej stanowi koszt podatkowy Spółki w całości w momencie jego poniesienia (pytanie oznaczone we wniosku nr 1)
    *   w sytuacji zrealizowania umowy - **jest prawidłowe**,
    *   w sytuacji wcześniejszego rozwiązania umowy – **jest nieprawidłowe**,
*   czy otrzymane przez Spółkę comiesięczne wynagrodzenie z tytułu udziału w dochodzie stanowi przychód podatkowy (pytanie oznaczone we wniosku nr 2) – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 15 listopada 2011 r. do tut. Biura wpłynął wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia:

*   czy przekazany wkład pieniężny do spółki cichej stanowi koszt podatkowy Spółki w całości w momencie jego poniesienia,
    *   w sytuacji zrealizowania umowy,
    *   w sytuacji wcześniejszego rozwiązania umowy,
*   czy otrzymane przez Spółkę comiesięczne wynagrodzenie z tytułu udziału w dochodzie stanowi przychód podatkowy.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych dlatego też, pismem z dnia 15 grudnia 2011 r. Znak IBPBI/2/423-1341/11/JD, IBPP4/443-1609/11/EJ, wezwano do jego uzupełnienia. Uzupełnienia wniosku dokonano w dniu 28 grudnia 2011 r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Spółka zawarła umowę spółki cichej z inną osobą prawną, zwaną dalej Przedsiębiorstwem.

Przedsiębiorstwo prowadzi działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług parkingowych, na parkingu szpitalnym. Spółka wniosła do spółki cichej wkład pieniężny w wysokości 70.000,00 zł. Wkład pieniężny został przekazany Przedsiębiorstwu do jego dyspozycji. Przedsiębiorca ma sprawować bieżący nadzór nad działalnością parkingu, ma wyposażyć parking w odpowiednie urządzenia do jego prawidłowego działania. Spółka jest wspólnikiem cichym. W umowie spółki cichej wskazano, że wspólnikowi cichemu przysługuje co miesiąc udział w dochodzie osiąganym przez Przedsiębiorstwo z tytułu prowadzenia w/w parkingu w wysokości 33% osiągniętego dochodu. Zgodnie z zawartą umową, wspólnik cichy nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania Przedsiębiorstwa, nie uczestniczy w stratach Przedsiębiorstwa, nie prowadzi oraz nie reprezentuje Przedsiębiorstwa na zewnątrz, nie jest ujawniany na zewnątrz, nie staje się współwłaścicielem Przedsiębiorstwa, do którego wniósł wkład. Wspólnik cichy ma prawo wglądu w dokumentację finansową Przedsiębiorstwa, ale tylko w zakresie związanym z zawartą umową spółki cichej.

Umowa została zawarta na okres 9 lat. W przypadku jej wcześniejszego rozwiązania Przedsiębiorstwo zapłaci na rzecz wspólnika cichego kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy wpłaconą przez wspólnika cichego kwotą wkładu pieniężnego, tj. 70.000 zł a sumą wypłaconego przez Przedsiębiorstwo na rzecz wspólnika cichego udziału w dochodzie, o którym mowa powyżej. Spółka przekazała wkład pieniężny do Przedsiębiorstwa i z tego tytułu otrzymała fakturę VAT opiewającą na kwotę 70.000 zł brutto. Natomiast kwota comiesięcznego wynagrodzenia otrzymywanego przez Spółkę jest również dokumentowana fakturą VAT (Spółka wystawia fakturę VAT i odprowadza z tego tytułu należny podatek VAT).

W uzupełnieniu wniosku, które wpłynęło do tut. Biura w dniu 28 grudnia 2011 r. wskazano:

*   w zawartej umowie spółki cichej w zasadzie nie ma mowy o przeniesieniu prawa własności przedmiotu wkładu, spółka cicha nie jest spółką sensu stricte, nie tworzy własnego majątku oraz nie powstaje majątek wspólny stron umowy, wkład wspólnika cichego wchodzi bezpośrednio do majątku Przedsiębiorcy, który nadal prowadzi przedsiębiorstwo we własnym imieniu, lecz już na wspólny rachunek, wspólnik cichy uczestniczy wkładem w działalności gospodarczej prowadzonej we własnym imieniu i na własny rachunek przez Przedsiębiorcę. Wspólnik cichy przekazał Przedsiębiorstwu na mocy umowy wkład w postaci pieniężnej, zaś umowa została zawarta na czas określony 9 lat, wkład zatem podlega zwrotowi jedynie w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy, ale zwrot nastąpi na zasadach określonych w umowie (będzie to zwrot częściowy), tj. w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy Przedsiębiorstwo zapłaci na rzecz wspólnika cichego kwotę, stanowiącą różnicę pomiędzy wpłaconą przez wspólnika cichego kwotą wkładu pieniężnego brutto, tj. 70000,00 zł a sumą wypłaconego przez Przedsiębiorstwo na rzecz wspólnika cichego udziału w dochodzie,
*   po upływie czasu, na jaki umowa została zawarta wkład pieniężny nie podlega zwrotowi,
*   wspólnikowi cichemu z tytułu zawartej umowy spółki cichej przysługuje co miesiąc stosowny udział w dochodzie osiąganym przez Przedsiębiorstwo, z tytułu prowadzenia parkingu szpitalnego; przez dochód określono kwotę przychodu netto z tytułu pobranych opłat parkingowych pomniejszoną o wszelkie należne koszty i wydatki związane z obsługą parkingu (wydatki te zostały szczegółowo określone w umowie), wspólnikowi cichemu należny udział w dochodzie, o którym mowa powyżej wynosić będzie 33% tegoż dochodu, zatem udział w dochodzie nie jest ograniczony wysokością wniesionego wkładu.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytania:

Czy przekazany wkład pieniężny (70.000 zł brutto, netto 56910,57 zł, podatek VAT 13089 zł) do spółki cichej stanowi koszt podatkowy Spółki w całości w momencie jego poniesienia (pytanie oznaczone we wniosku nr 1)?

Czy otrzymywane przez Spółkę comiesięczne wynagrodzenie z tytułu udziału w dochodzie (33% dochodu Przedsiębiorstwa) stanowi przychód podatkowy (pytanie oznaczone we wniosku nr 2)?

Zdaniem Spółki, przekazanie wkładu pieniężnego na rzecz Przedsiębiorstwa stanowi koszt podatkowy wspólnika cichego w całości w momencie jego poniesienia, gdyż jest to koszt poniesiony w celu osiągnięcia przychodów. (zgodnie z przepisami art. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia przychodów z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 updop).

Kosztem podatkowym jest bowiem taki koszt który spełnia następujące przesłanki:

*   został poniesiony przez podatnika
*   wykazuje bezpośredni lub pośredni związek z przychodami tzn. przyczynia się, bądź może się przyczynić do osiągnięcia przychodu podatkowego, zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów,
*   nie został wymieniony w katalogu kosztów nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów.

Wniesienie wkładu do Przedsiębiorstwa ma na celu osiągnięcie przychodu w postaci udziału w dochodzie Przedsiębiorstwa, a zatem stanowi koszt podatkowy. Natomiast otrzymywane pieniądze z tytułu udziału w dochodzie Przedsiębiorstwa stanowić będą przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem CIT. Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o pdop, przychodami są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne (\`(...)\`).

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Na wstępie należy podkreślić, iż na gruncie polskich przepisów konstrukcja spółki cichej nie jest uregulowana. Pomimo takiego stanu rzeczy ten typ stosunku prawnego znajduje zastosowanie w obrocie gospodarczym. Umowa spółki cichej zawiązywana jest na podstawie wyrażonej w art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93 ze zm., dalej: Kc), zasady swobody umów (jako umowa nienazwana). W doktrynie wskazuje się, że spółka cicha - w typowej jej postaci - polega z założenia na niejawnym uczestniczeniu jednego podmiotu (wspólnik cichy) w zysku wypracowywanym przez przedsiębiorstwo prowadzone we własnym imieniu przez inny podmiot (przedsiębiorcę) - w zamian za wniesienie wkładu. Oznacza to, że spółka cicha nie jest podmiotem prawa, bowiem to "wspólnik jawny" jest przedsiębiorcą i to on występuje na zewnątrz w obrocie, ponosząc wszelkie tego konsekwencje. Zobowiązanie wspólnika cichego, sprowadzające się do wniesienia wkładu, może mieć zarówno charakter pieniężny, jak i niepieniężny.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm. dalej „updop”), przychodami są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Jak stanowi art. 15 updop, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Z opisu stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca zawarł z innym podmiotem umowę spółki cichej na mocy której wniósł do drugiego podmiotu wkład pieniężny w wysokości 70.000,00 zł. W zamian za wniesiony wkład Wnioskodawca będzie uczestniczył w dochodzie wypracowanym przez ten podmiot (33% dochodu), którego wysokość nie jest ograniczona wysokością wniesionego wkładu. W umowie spółki cichej zawarto postanowienie, że w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy podmiot ten zapłaci na rzecz Wnioskodawcy (wspólnika cichego) kwotę, stanowiącą różnicę pomiędzy wpłaconą przez wspólnika cichego kwotą wkładu pieniężnego a sumą wypłaconego udziału w dochodzie. Po upływie czasu, na jaki umowa została zawarta wkład pieniężny nie podlega zwrotowi.

Odnosząc przedstawiony stan faktyczny do powołanych wcześniej i mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa należy stwierdzić, że otrzymane przez Wnioskodawcę pieniądze z tytułu udziału w dochodzie Przedsiębiorstwa wypełniają przesłankę art. 12 ust. 1 pkt 1 updop i stanowią przychód podatkowy. Stanowisko Spółki w tym zakresie jest zatem prawidłowe.

W zakresie kosztów uzyskania przychodów konsekwencje podatkowe będą zróżnicowane w zależności czy:

1.  umowa zostanie zrealizowana,
2.  umowa zostanie rozwiązana przed upływem okresu na jaki została zawarta.

Ad 1. W przypadku zrealizowana umowy (bez jej wcześniejszego rozwiązania) stanowisko Wnioskodawcy w zakresie możliwości i momentu uznania wpłaconego wkładu za koszt uzyskania przychodu należy uznać za prawidłowe.

Z powołanego wcześniej art. 15 ust. 1 updop wynika bowiem, że kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione. Pod pojęciem poniesienia należy rozumieć działanie, którego efektem jest trwałe pomniejszenie aktywów. Z kolei z art. 15 ust. 4e updop wynika, iż za dzień poniesienia kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 4a i 4f-4h, uważa się dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku), albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (rachunku), z wyjątkiem sytuacji gdy dotyczyłoby to ujętych jako koszty rezerw albo biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów.

Przy czym dla uznania kosztu za „poniesiony” nie jest wystarczającym jego memoriałowe lub kasowe ujęcie w ewidencji podatkowej. Konieczne jest także definitywne obniżenie aktywów o ten koszt. W przedstawionym we wniosku stanie faktycznym ta druga okoliczność jest zatem spełniona dopiero po upływie okresu na jaki zawarto umowę. Wtedy bowiem wniesiony wkład pieniężny nie może być Wnioskodawcy zwrócony, a zatem ma on dopiero wtedy definitywny charakter. Prawidłowe jest zatem stanowisko, że wpłacony wkład może być uznany za koszt uzyskania przychodu w momencie poniesienia rozumianym jako moment definitywnej utraty władztwa nad środkami pieniężnymi wpłaconymi do Przedsiębiorstwa, co w przedstawionym stanie faktycznym będzie miało miejsce po okresie obowiązywania umowy spółki cichej.

Ad 2. Natomiast w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy i zwrotu części wkładu będącego różnicą pomiędzy wysokością wniesionego wkładu a sumą otrzymanych środków pieniężnych będących udziałem w dochodzie Przedsiębiorstwa, wysokość zwróconego wkładu nie będzie stanowiła kosztów uzyskania przychodu w związku ze zwrotnym charakterem tego świadczenia.

W takim przypadku i zakresie stanowisko Wnioskodawcy należy ocenić jako nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.