Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/436-240/14/AŻ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-10-14
Teza: zwolnienie z art. 9 pkt 11 lit. d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych
Słowa kluczowe: kapitał-podwyższenie kapitału; umowa-umowa spółki; umowa-zmiana umowy; użyteczność-użyteczność publiczna
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) − Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 18 lipca 2014 r. (data wpływu do Biura – 24 lipca 2014 r.),o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie zastosowania zwolnienia z opodatkowania zmiany umowy spółki − **jest nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 24 lipca 2014 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie zastosowania zwolnienia z opodatkowania zmiany umowy spółki.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Władze Miejskiego Przedsiębiorstwa Spółka Akcyjna (dalej: Spółka lub Wnioskodawca) rozważają możliwość podwyższenia kapitału zakładowego ze środków Spółki dokonując tym samym zmiany jej umowy w rozumieniu art. 1 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wnioskodawca został utworzony w drodze przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego w jednoosobową spółkę akcyjną Gminy Miasta K. (akt notarialny z grudnia 1993 r). W roku 1996 Miasto K. jako jedyny akcjonariusz Spółki, wniosło w charakterze aportu 100 % jej akcji do S.A. Wszystkie akcje są własnością jednego akcjonariusza, którym jest Holding Komunalny. Utworzenie S.A. wynikało z opracowanej z inicjatywy Rady i Zarządu Miasta K. koncepcji działalności Podatkowej Grupy Kapitałowej k. Spółek Komunalnych. Holding Komunalny S.A. został utworzony na podstawie Uchwały nr (…) Rady Miasta K. z 1996 roku jako spółka dominująca w Podatkowej Grupie Kapitałowej, do której zostały wniesione akcje trzech największych przedsiębiorstw komunalnych będących własnością Gminy Miasta K. Zgodnie z zapisami § 6 wspomnianej Uchwały założycielem i jedynym akcjonariuszem S.A. jest Gmina Miasta K. Funkcję Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy w Miejskim Przedsiębiorstwie pełni Prezydent Miasta K., działający na podstawie stosownego pełnomocnictwa, udzielonego przez jedynego akcjonariusza – Holding Komunalny.

Wnioskodawca prowadzi działalność w zakresie dostarczania energii cieplnej do mieszkań, przedsiębiorstw oraz instytucji na terenie miasta K. i S. Energia wykorzystywana jest przede wszystkim na potrzeby centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w przypadku podjęcia przez Wnioskodawcę decyzji o podwyższeniu kapitału zakładowego ze środków Spółki, podwyższenie to spowoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych przewidzianego w art. 1 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, czynność ta nie spowoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych, gdyż Spółka jest objęta zwolnieniem przedmiotowym określonym w art. 9 pkt 11 lit. d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Zgodnie z tym przepisem zwalnia się od podatku umowy spółki i ich zmiany, jeżeli przedmiotem działalności spółki kapitałowej jest świadczenie usług użyteczności publicznej w zakresie m. in. zaopatrzenia ludności w energię cieplną i w wyniku zawarcia umowy spółki jednostka samorządu terytorialnego posiada co najmniej połowę udziałów lub akcji w tej spółce.

Przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest produkcja, obrót oraz przesył i dystrybucja energii cieplnej na terenie miasta K. i S. Działalność ta odbywa się na podstawie aktualnie obowiązujących koncesji udzielonych przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki. Podstawowymi grupami odbiorców Spółki są spółdzielnie mieszkaniowe, wspólnoty mieszkaniowe oraz budynki komunalne (razem około 60 % sprzedaży). Pozostałe grupy to służba zdrowia i oświata (około 17% sprzedaży) i podmioty gospodarcze (około 23% sprzedaży). W świetle przedstawionych informacji Spółka świadczy usługi użyteczności publicznej w zakresie zaopatrywania ludności w energię cieplną.

Zgodnie z § 3 pkt 1 Statutu Wnioskodawcy założycielem Spółki jest Gmina Miejska K. W chwili obecnej posiada ona w sposób pośredni to jest poprzez S.A. 100% akcji Wnioskodawcy. Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych nie definiuje pojęcia posiadania udziałów, co oznacza, że należy posiłkować się definicjami oraz pojęciami określonymi w innych ustawach podatkowych. Artykuł 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych poświęcony jest powiązaniom osobowym i kapitałowym podmiotów gospodarczych. W ustępie 5a zdefiniowane jest pojęcie posiadania udziału w kapitale innego podmiotu jako sytuacja, w której dany podmiot bezpośrednio lub pośrednio posiada w kapitale innego podmiotu udział nie mniejszy niż 5%.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, dokonanie zmiany w umowie Spółki zgodnie z art. 1 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych będzie korzystało ze zwolnienia od podatku przewidzianego w art. 9 pkt 11 lit. d) wymienionej ustawy.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego stwierdzam, co następuje:

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. k) i pkt 2 ww. ustawy podatkowi temu podlegają umowy spółki oraz zmiany tych umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4.

Natomiast stosownie do art. 1 ust. 3 pkt 2 ww. ustawy w przypadku umowy spółki za zmianę umowy przy spółce kapitałowej − uważa się podwyższenie kapitału zakładowego z wkładów lub ze środków spółki oraz dopłaty.

Stosownie do art. 1a pkt 2 ww. ustawy określenie spółka kapitałowa oznacza spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością, spółkę akcyjną oraz spółkę europejską.

Z treści art. 3 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika, że obowiązek podatkowy powstaje z chwilą podjęcia uchwały o podwyższeniu kapitału spółki mającej osobowość prawną. Zgodnie z art. 4 pkt 9 ww. ustawy obowiązek podatkowy ciąży na spółce.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 8 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podstawę opodatkowania przy podwyższeniu kapitału zakładowego stanowi wartość, o którą podwyższono kapitał zakładowy.

Stosownie do uregulowań art. 6 ust. 9 cyt. ustawy, od podstawy opodatkowania, o której mowa w ust. 1 pkt 8, odlicza się:

1.  kwotę wynagrodzenia wraz z podatkiem od towarów i usług, pobraną przez notariusza za sporządzenie aktu notarialnego umowy spółki albo jej zmiany, jeżeli powoduje ona zwiększenie majątku spółki albo podwyższenie kapitału zakładowego;
2.  opłatę sądową związaną z wpisem spółki do rejestru przedsiębiorców lub zmianą wpisu w tym rejestrze dotyczącą wkładu do spółki albo kapitału zakładowego;
3.  opłatę za zamieszczenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym ogłoszenia o wpisach, o których mowa w pkt 2.

Stawka podatku od umowy spółki wynosi 0,5% (art. 7 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych). Taką samą stawkę stosuje się również przy zmianach umowy spółki.

W związku z powyższym, czynność podwyższenia kapitału zakładowego spółki kapitałowej ze środków własnych stanowi zmianę umowy spółki i podlega generalnie obowiązkowi zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.

Niezależnie od powyższego, w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy, np. zmiana umowy spółki, jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zgodnie z art. 9 pkt 11 lit. d) tej ustawy zwalnia się od podatku umowy spółki i ich zmiany jeżeli przedmiotem działalności spółki kapitałowej jest świadczenie usług użyteczności publicznej w zakresie transportu publicznego, zarządzania portami i przystaniami morskimi, zaopatrzenia ludności w wodę, gaz, energię elektryczną, energię cieplną lub zbiorowego odprowadzania ścieków i w wyniku zawarcia umowy spółki Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego obejmuje co najmniej połowę udziałów lub akcji w tej spółce albo w chwili zmiany umowy spółki Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego posiada już co najmniej połowę udziałów lub akcji w tej spółce.

W związku z powyższym stwierdza się, iż użyty w art. 9 pkt 11 lit. d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych spójnik „i” stanowi o tym, że aby skorzystać z powyższego zwolnienia obie przesłanki wymienione w tym przepisie muszą wystąpić łącznie, tzn.:

1.  przedmiotem działalności spółki kapitałowej musi być świadczenie usług użyteczności publicznej w zakresie transportu publicznego, zarządzania portami i przystaniami morskimi, zaopatrzenia ludności w wodę, gaz, energię elektryczną, energię cieplną lub zbiorowego odprowadzania ścieków i
2.  w wyniku zawarcia umowy spółki Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego musi objąć co najmniej połowę udziałów lub akcji w tej spółce albo w chwili zmiany umowy spółki Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego musi posiadać już co najmniej połowę udziałów lub akcji w tej spółce.

Z powołanego powyżej przepisu jednoznacznie zatem wynika, iż jednym z warunków skorzystania ze wskazanego zwolnienia w sytuacji zmiany umowy spółki kapitałowej jest posiadanie w chwili zmiany umowy co najmniej połowy udziałów lub akcji w tej spółce przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Tym samym, aby wskazane zwolnienie przedmiotowe mogło mieć zastosowanie, to oprócz spełnienia warunku świadczenia usług użyteczności publicznej w ww. zakresie przez spółkę, w której dochodzi do zmiany umowy, musi również zostać spełniony warunek, w którym bezpośrednim posiadaczem co najmniej połowy udziałów lub akcji tej spółki w chwili zmiany umowy, jest wyłącznie Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego. Skoro bowiem z treści przepisu jednoznacznie wynika, iż albo Skarb Państwa albo jednostka samorządu terytorialnego musi posiadać określoną ilość udziałów lub akcji, to nie można domniemywać, że chodzi tutaj również o podmioty, których udziałowcami lub akcjonariuszami są te ściśle w ustawie wymienione (czyli Skarb Państwa, jednostka samorządu terytorialnego). Gdyby wolą ustawodawcy było, że prawo do zwolnienia określone tymże przepisem będzie przysługiwało również wówczas, gdy w chwili zmiany umowy spółki jej udziałowcem lub akcjonariuszem będzie inna spółka z udziałem (np. jednoosobowym) Skarbu Państwa czy jednostki samorządu terytorialnego (tak jak w zdarzeniu przyszłym opisanym we wniosku), to niechybnie takie uregulowanie zawarłby w analizowanym przepisie.

Ze zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku wynika, że Wnioskodawca (Spółka akcyjna) został utworzony w drodze przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego w jednoosobową spółkę akcyjną Gminy Miasta K. W roku 1996 Miasto K. jako jedyny akcjonariusz Spółki, wniosło w charakterze aportu 100% jej akcji do S.A. Wszystkie akcje są własnością jednego akcjonariusza, którym jest S.A. Jedynym akcjonariuszem S.A. jest Gmina Miasta K. Funkcję Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy w Miejskim Przedsiębiorstwie pełni Prezydent Miasta K., działający na podstawie stosownego pełnomocnictwa, udzielonego przez jedynego akcjonariusza – Holding Komunalny. Wnioskodawca prowadzi działalność w zakresie dostarczania energii cieplnej do mieszkań, przedsiębiorstw oraz instytucji na terenie miasta K. i S. Obecnie Wnioskodawca rozważa możliwość podwyższenia kapitału zakładowego ze środków Spółki.

W związku z powyższym należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie podwyższenie kapitału zakładowego ze środków Spółki stanowić będzie zmianę umowy tej spółki i spowoduje po stronie Wnioskodawcy obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.

Wbrew bowiem stanowisku Wnioskodawcy nie będzie mogło znaleźć zastosowania zwolnienie z podatku od czynności cywilnoprawnych określone w treści art. 9 pkt 11 lit. d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Z treści tego przepisu jednoznacznie bowiem wynika, że jedną z obligatoryjnych przesłanek warunkujących zastosowanie przedmiotowego zwolnienia jest posiadanie w chwili zmiany umowy spółki co najmniej połowy akcji tej spółki przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego. Oznacza to, że stroną posiadającą co najmniej połowę akcji (będącą akcjonariuszem) mogą być wyłącznie te podmioty. Natomiast w przedmiotowej sprawie jedynym akcjonariuszem Wnioskodawcy jest S.A. Bezpośrednim i jedynym posiadaczem akcji Wnioskodawcy jest zatem S.A. a z kolei bezpośrednim i jedynym posiadaczem akcji SA jest Gmina Miasta K. Przy czym na zastosowanie przedmiotowego zwolnienia nie ma wpływu fakt, że Funkcję Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy Wnioskodawcy pełni Prezydent Miasta K. Działa on bowiem na podstawie stosownego pełnomocnictwa, udzielonego przez jedynego akcjonariusza – SA. Sposób sprawowania funkcji zależny jest zatem od decyzji Holdingu – jedynego akcjonariusza Wnioskodawcy – a nie od Gminy Miasta K.

Niemożliwe jest zatem zastosowanie przedmiotowego zwolnienia, gdyż brak jest przesłanki posiadania przez Gminę Miasta K. statusu akcjonariusza Wnioskodawcy a tym samym uznania Gminy za posiadacza akcji tej Spółki.

Należy wskazać, iż jedynym akcjonariuszem Wnioskodawcy i tym samym posiadaczem akcji jest SA a nie Gmina Miejska. Pomiędzy tymi podmiotami nie można stawiać znaku równości. Tym samym określone w art. 9 pkt 11 lit. d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych zwolnienie od podatku od czynności cywilnoprawnych czynności zmiany umowy spółki kapitałowej, uwarunkowane m.in. posiadaniem w chwili zmiany umowy spółki co najmniej połowy akcji w tej spółce przez jednostkę samorządu terytorialnego, nie znajdzie zastosowania.

Należy zwrócić uwagę, iż wszelkie zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, a przepisy dotyczące zwolnień muszą być interpretowane ściśle, zgodnie przede wszystkim z ich wykładnią językową. Wykluczone jest zatem w tym przypadku zastosowanie wykładni rozszerzającej jak i zawężającej. Przepis art. 9 pkt 11 lit. d) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych jasno formułuje przesłanki umożliwiające korzystanie z przedmiotowego artykułu nie ma zatem potrzeby, by interpretując przedmiotowy przepis odwoływać się do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.