Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1/443-870/11-4/AW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-08-18
Teza: zwolnienie od podatku VAT usług pośrednictwa finansowego
Słowa kluczowe: podatek-podatek od towarów i usług-zwolnienia z podatku od towarów i usług
; pośrednictwo-pośrednictwo finansowe; usługi-usługi finansowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 31.05.2011 r. (data wpływu 02.06.2011 r.), uzupełnione pismem z dnia 06.07.2011r. (data wpływu 11.07.2011r.) nadesłanym w odpowiedzi na wezwanie z dnia 30.06.2011r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku VAT usług pośrednictwa finansowego - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 02.06.2011 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku VAT usług pośrednictwa finansowego.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Sp. z o.o. (dalej „Spółka” lub „Zleceniobiorca”) jest podmiotem prowadzącym działalność w zakresie pośrednictwa finansowego oferując swoim klientom produkty instytucji finansowych takich jak banki, towarzystwa funduszy inwestycyjnych, zakłady ubezpieczeń.

Spółka zawarła z Bankiem w zakresie prowadzonej przez niego działalności maklerskiej (dalej również jako: „Zleceniodawca” lub „Dom Maklerski”) umowę, w której Bank zlecił Spółce wykonywanie usług mających na celu pozyskanie jak największej ilości klientów korzystających z produktów jego domu maklerskiego (przede wszystkim rachunku papierów wartościowych za pomocą którego klienci nabywaliby instrumenty finansowe). Strony postanowiły również, że Zleceniobiorca nie będzie działał przy wykonywaniu tej umowy w charakterze agenta firmy inwestycyjnej w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Usługi wykonywane przez Spółkę zgodnie z umową polegają na:

1.  informowaniu potencjalnych Klientów i Klientów już współpracujących ze Zleceniobiorcą o profilu działalności i ofercie Zleceniodawcy,
2.  przedstawianiu potencjalnym Klientom i Klientom już współpracującym ze Zleceniobiorcą materiałów otrzymanych od Zleceniodawcy dotyczących jego oferty,
3.  informowaniu Zleceniodawcy o potencjalnych Klientach zainteresowanych jego ofertą w celu skontaktowania się przez Zleceniodawcę z Klientem w celu podpisania stosownych umów.

W przypadku zainteresowania Klienta usługami świadczonymi przez Zleceniodawcę, Zleceniobiorca zobowiązany jest do zwrócenia się z prośbą do Klienta o udzielenie pisemnej zgody (upoważnienia):

1.  na przekazanie jego danych osobowych przez Zleceniobiorcę Zleceniodawcy,
2.  na przekazywanie przez Zleceniodawcę Zleceniobiorcy (jako odrębnemu administratorowi danych) informacji dotyczących Klienta, stanowiących tajemnicę zawodową w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. Nr 183 poz. 1538 ze zm.), a w szczególności informacji dotyczących umów zawieranych przez Klienta ze Zleceniodawcą, transakcji dokonywanych na zlecenie Klienta, składanych przez niego i realizowanych zapisów na instrumenty finansowe, salda jego rachunków, rodzaju instrumentów finansowych zapisanych na rachunkach Klienta, reklamacji składanych przez Klienta związanych z wykonywaniem umowy oraz udzielonych przez Klienta pełnomocnictw do rachunków prowadzonych na jego rzecz przez Zleceniodawcę, w tym o ich zakresie i danych pełnomocników, przede wszystkim w celu dokonywania rozliczeń wynagrodzenia pomiędzy stronami.

W zamian za czynności wymienione powyżej, Zleceniobiorca otrzymuje wynagrodzenie, którego wysokość uzależniona jest od wartości opłat pobranych przez Zleceniodawcę, z tytułu zrealizowanych przez Zleceniodawcę na rzecz Klientów transakcji finansowych. Wynagrodzenie Zleceniobiorcy stanowi określony procent całości opłat pobieranych przez Zleceniodawcę od Klienta przy zawarciu danej transakcji Zleceniobiorca nie jest upoważniony do pobierania żadnych innych opłat i prowizji bezpośrednio od Klientów.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy usługi opisane w przedstawionym powyżej stanie faktycznym, wykonywane w celu pozyskania jak największej liczby Klientów dla Banku Krajowego, a tym samym zwiększenia przychodów w ramach prowadzonej przez niego działalności maklerskiej, stanowią usługi pośrednictwa w zakresie usług, których przedmiotem są instrumenty finansowe i w związku z czym, stanowią usługi zwolnione z opodatkowania podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o podatku od towarów i usług (Ustawa)?

Stanowisko Wnioskodawcy

Na wstępie Spółka pragnie nadmienić, że w powyższej kwestii została już wydana interpretacja indywidualna, w której Minister Finansów uznał stanowisko Spółki za prawidłowe w zakresie prezentowanego we wniosku stanu faktycznego i jednocześnie potwierdził, że usługi świadczone przez Spółkę korzystają ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 w związku z Załącznikiem nr 4 ustawy - interpretacja wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 29 stycznia 2010 r., sygn. IPPP1-443-39/10-2/AS. Niniejszy wniosek składany jest w celu potwierdzenia zwolnienia z podatku od towarów i usług na gruncie nowych przepisów, stan faktyczny nie uległ zmianie. Na podstawie obecnie obowiązujących przepisów ww. usługa korzystałaby, zdaniem Spółki, ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41.

Za podtrzymaniem uprzednio wydanej interpretacji przemawia charakter świadczonych czynności przez Spółkę. Istotą celu świadczonych usług przez Zleceniobiorcę jest realizacja przez Zleceniodawcę (Dom Maklerski) usługi głównej tj. usługi której przedmiotem są instrumenty finansowe a dokładnie zakup/sprzedaż tych instrumentów. Czynności podjęte przez Spółkę mają na celu zapewnienie takiego skutku, tj. zakupu/sprzedaży tych instrumentów finansowych przez Klientów poprzez działalność Zleceniodawcy. W związku z czym, w oparciu o ten czynnik, tj. wartość transakcji zakupu/sprzedaży instrumentów finansowych skonstruowane zostało wynagrodzenie Zleceniobiorcy. Sposób obliczenia wynagrodzenia Zleceniobiorcy wskazuje na bezpośrednie powiązanie tego wynagrodzenia z wartością transakcji zrealizowanej przez Klienta. Od podpisania umowy i zapłaty prowizji przez Klienta na rzecz Domu Maklerskiego zależy wynagrodzenie Zleceniobiorcy. Działania Zleceniobiorcy będą zatem nakierowane na zdobycie jak największej ilości Klientów korzystających z usług świadczonych przez Zleceniodawcę. Spółka będzie zatem jednym z kanałów dystrybucji produktów Domu Maklerskiego, pomimo, że Spółka nie będzie posiadała pełnomocnictwa do zawierania transakcji w imieniu Domu Maklerskiego.

Używany w Ustawie lub Dyrektywie 2006/112/WE RADY z dnia 28 listopada 2006r., termin „pośrednictwo” nie jest w niej zdefiniowany. W związku z tym należy odwołać się do dorobku orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) oraz potocznego znaczenia takiego terminu.

Zgodnie z definicją słownikową (internetowy Słownik Języka Polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, http://sjp.pwn.pl/haslo.php?id=2506162) przez „pośrednictwo” rozumie się 1. 2. . Niewątpliwie słownikowe znaczenie pośrednictwa obejmuje swym zakresem czynności wykonywane przez Spółkę. Spółka (osoba trzecia) informuje Klientów (jedna strona) o ofercie Domu Maklerskiego, udziela w tym zakresie niezbędnych wyjaśnień i kontaktuje Klientów z Domem Maklerskim (druga strona) w celu podpisania stosownej umowy/realizacji transakcji finansowej. Działania te mają na celu porozumienie się między stronami (Klient - Dom Maklerski).

Również orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (ETS) potwierdza prawidłowość stanowiska Spółki. W wyroku z 21 czerwca 2007 r. w sprawie Volker Ludwig przeciwko Finanzamt Luckenwalde (C-453/05) ETS wskazał, że pojęcie „pośrednictwa”, o którym mowa w art. 13 część B lit. d) pkt 1 - 5 VI Dyrektywy VAT z 1977 r. (obowiązującej przed Dyrektywą), nie zostało w niej zdefiniowane i w opinii ETS obejmuje działalność wykonywaną przez osobę pośredniczącą, która nie jest stroną umowy dotyczącej produktu finansowego i której działalność różni się od typowych świadczeń umownych wykonywanych przez strony tej umowy. Zdaniem ETS, działalność pośrednika może obejmować m.in. „wskazanie stronie umowy okazji do zawarcia takiej umowy, kontaktowanie się z drugą stroną przy założeniu, że celem takich działań jest uczynienie wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę”. Takie czynności wykonywane będą właśnie przez Spółkę. Spółka w ramach zleconego zakresu zadań podejmuje wszelkie możliwe działania w celu doprowadzenia do skorzystania przez Klienta z oferty Zleceniodawcy. W konsekwencji - zdaniem ETS – „do stwierdzenia, że dana czynność jest zwolniona z VAT, nie jest nawet konieczne istnienie umowy między świadczącym usługi pośrednictwa i jedną ze stron umowy”. Tak też jest w przedmiotowej sprawie. ETS wskazał również, iż „z zasady neutralności podatkowej wynika, że osoby prowadzące działalność gospodarczą powinny mieć możliwość wyboru modelu organizacyjnego, który z gospodarczego punktu widzenia jest dla nich najbardziej odpowiedni, nie narażając się na to, że wykonywane czynności nie będą objęte zwolnieniem z VAT”. Strony umowy ustaliły między sobą model współpracy, który mógłby być zapewne jeszcze szerszy, niemniej zakres ustalonych czynności Spółki nie pozostawia wątpliwości, że Spółka pośredniczy w pozyskaniu przez Zleceniodawcę klienta. ETS zwrócił także uwagę, że „prowizja przyznawana skarżącemu jest należna jedynie w sytuacji, gdy działając jako subagent przyczyni się on do zawarcia umowy między konkretnym klientem i daną instytucją finansową”. Tak też będzie w przypadku umowy pomiędzy Domem Maklerskim a Spółką - Spółka wynagradzana jest tylko w przypadku pozyskania Klienta przez Zleceniodawcę (zawarcia stosownej umowy) i jest tylko od tego zależna.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez dostawę towarów, stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Stosownie do art. 5a ustawy, towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

W art. 41 ust. 1 ustawy postanowiono, iż stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Jednakże, zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%. Podkreślić także należy, iż zarówno w treści ustawy, jak i przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi, bądź zwolnienie od podatku.

Według art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy, zwalnia się od podatku usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384), z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie.

Zgodnie z art. 43 ust. 13 ustawy, zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41. Przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41 (art. 43 ust. 14 ustawy).

Stosownie do art. 43 ust. 15 ustawy, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13, nie mają zastosowania do:

1.  czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2.  usług doradztwa;
3.  usług w zakresie leasingu.

Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika. Zatem, w pierwszej kolejności należy określić jakie czynności miał na myśli prawodawca formułując w art. 43 ust. 1 pkt 41 zwolnienie dla świadczonych usług finansowych i usług pośrednictwa w świadczeniu usług finansowych.

Sprecyzowanie przepisów regulujących zwolnienie od podatku od towarów i usług dla usług finansowych ma na celu zapewnienie jednolitego stosowania tego zwolnienia w odniesieniu do rynku wspólnotowego, jak również zapewnienie spójności przepisów dotyczących podatku od towarów i usług z przepisami krajowymi regulującymi funkcjonowanie rynku finansowego.

Zwolnienia od podatku usług finansowych oparte zostały na obiektywnych kryteriach, nie są zaś uzależnione od rodzaju podmiotu świadczącego te usługi. W art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy określono zwolnienie czynności związanych z instrumentami finansowymi, w tym papierami wartościowymi. Zwolnienie to odnosi się do instrumentów finansowych wymienionych w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384). Zwolnieniu od podatku podlegają czynności związane z emisją i obrotem instrumentami finansowymi oraz pośrednictwo w tych transakcjach.

Z opisu przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej zawarł z bankiem umowę, w ramach której bank zleca Spółce wykonywanie usług mających na celu pozyskanie jak największej ilości klientów korzystających z produktów jego domu malerskiego, przede wszystkim rachunku papierów wartościowych za pomocą którego klienci nabywaliby instrumenty finansowe banku.

Zakres usług wykonywanych przez Wnioskodawcę obejmuje:

*   informowanie klientów o profilu i ofercie banku;
*   przedstawianie klientom materiałów otrzymanych od banku dotyczących jego oferty;
*   informowanie banku o potencjalnych klientach w celu kontaktu i podpisania ewentualnej umowy.

W zamian za wykonywane czynności na rzecz banku Wnioskodawca otrzymuje wynagrodzenie, którego wysokość uzależniona jest od wartości opłat pobieranych przez bank z tytułu realizacji przez klienta transakcji finansowych. Wynagrodzenie Spółki stanowi określony procent opłat pobieranych przez bank od klienta. Wnioskodawca nie jest upoważniony do pobierania żadnych innych opłat bądź prowizji od klienta.

Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości UEw sprawie Commissioners of Customs & Excise v. CSC Financial Services Ltd. (C-235/00), wynika że z pośrednictwem mamy do czynienia w przypadku podmiotu, który nie jest żadną ze stron umowy dotyczącej produktu finansowego. Celem pośrednictwa jest uczynienie wszystkiego co możliwe, aby dwie strony zawarły umowę, przy czym pośrednik nie ma bezpośrednio własnego interesu w warunkach tej umowy.

Zatem biorąc pod uwagę powołane przepisy prawa, jak również przedstawiony we wniosku opis zaistniałego stanu faktycznego, stwierdzić należy, że świadczone na rzecz banku przez Wnioskodawcę usługi pośrednictwa związane z pozyskiwaniem jak największej liczy klientów korzystających z produktów maklerskich, podlegają zwolnieniu od podatku VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.