Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB3/423-827c/09/AM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2010-03-29
Teza: Dotyczy podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie rozpoznania kosztów podatkowych związanych z transakcjami sprzedaży części kapitałowych i części odsetkowych obligacji przez holenderską spółkę osobową.
Słowa kluczowe: Holandia; koszt-koszty uzyskania przychodów; obligacje; proporcja; przychód; spółki-spółka osobowa; Stany Zjednoczone
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1-art. 5

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku (data wpływu 29 grudnia 2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie rozpoznania kosztów podatkowych związanych z transakcjami sprzedaży części kapitałowych i części odsetkowych obligacji przez holenderską spółkę osobową – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 29 grudnia 2009 r. złożono ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie rozpoznania kosztów podatkowych związanych z transakcjami sprzedaży części kapitałowych i części odsetkowych obligacji przez holenderską spółkę osobową.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka prowadzi działalność w zakresie produkcji i sprzedaży betonowych wyrobów budowlanych. Posiada siedzibę i zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz jest zarejestrowanym podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych. Tym samym podlega w Polsce obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Wnioskodawca zamierza założyć spółkę nie posiadającą osobowości prawnej z siedzibą w Królestwie Niderlandów (dalej: holenderska spółka osobowa) w formie tzw. besloten commanditaire vennootschap i tym samym stać się jednym ze wspólników tej spółki. Zgodnie z holenderskim prawem, holenderska spółka osobowa nie jest osobą prawną. Drugim, obok Spółki, wspólnikiem holenderskiej spółki osobowej będzie spółka holenderska (powiązana lub nie ze Spółką), będąca osobą prawną mającą siedzibę oraz zarząd w Holandii i będąca holenderskim rezydentem podatkowym (dalej: Drugi Wspólnik). Drugi Wspólnik będzie prowadził sprawy holenderskiej spółki osobowej oraz ją reprezentował. Odpowiedzialność Drugiego Wspólnika za zobowiązania holenderskiej spółki osobowej będzie nieograniczona, podczas gdy odpowiedzialność Spółki za zobowiązania holenderskiej spółki osobowej będzie ograniczona.

Możliwe jest ponadto, że wspólnikami w holenderskiej spółce osobowej – obok Spółki i Drugiego Wspólnika – będą również inne podmioty, w tym spółki z grupy kapitałowej, do której należy Spółka (dalej: Pozostali Wspólnicy). Spółka oraz Drugi Wspólnik (a także Pozostali Wspólnicy, jeżeli tacy wystąpią) wniosą wkłady pieniężne do holenderskiej spółki osobowej i ich udział w zysku tej spółki będzie proporcjonalny do wniesionych wkładów. Przewidywane jest, że Spółka (wraz z Pozostałymi Wspólnikami, jeżeli tacy wystąpią) będą w sumie mieli większość udziału w holenderskiej spółce osobowej. Wnioskodawca może sfinansować swój wkład ze środków własnych lub poprzez pożyczkę bądź kredyt. Zgodnie z umową holenderskiej Spółki osobowej przenoszenie udziałów w spółce lub tworzenie nowych udziałów podlega ograniczeniom (tj. wymaga zgody wszystkich wspólników). Przedmiotowa holenderska spółka osobowa zgodnie z holenderskim prawem podatkowym nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym i nie jest traktowana jako osoba prawna, a zatem nie posiada statusu podatnika podatku dochodowego od osób prawnych. w takiej sytuacji, w myśl prawa holenderskiego, zyski holenderskiej spółki osobowej są przypisywane jej wspólnikom i opodatkowane jako zyski wspólników.

Decyzje dotyczące działalności holenderskiej Spółki osobowej będą podejmowane podczas spotkań mających miejsce w jej siedzibie w Holandii. Holenderska Spółka osobowa będzie miała do dyspozycji wynajęte biuro w Holandii. Spółka stanie się wspólnikiem holenderskiej Spółki osobowej w celu dokonywania inwestycji na amerykańskim rynku kapitałowym. Holenderska spółka osobowa zbuduje portfel inwestycyjny poprzez nabycie (lub objęcie) obligacji skarbowych, w tym amerykańskich obligacji skarbowych, w stosunku do których możliwe jest wydzielenie części odsetkowej (kuponu odsetkowego). Zgodnie z prawem amerykańskim obligacje skarbowe z kuponami odsetkowymi są papierami wartościowymi dającymi posiadaczowi prawo do otrzymania wyrażonej w kuponach odsetkowych wartości odsetek w określonej dacie ich płatności. W dacie nabycia przedmiotowych obligacji ich cena obejmować może wartość narosłego kuponu. Dodatkowo, w ramach niektórych emisji, kupony odsetkowe mogą zostać „oderwane”, tzn. prawnie odłączone, a następnie być samodzielnie przedmiotem obrotu na rynku kapitałowym (podlegają m.in. odrębnej rejestracji giełdowej). Część kapitałowa obligacji, po odłączeniu od niej wszystkich kuponów odsetkowych, daje jej posiadaczowi wyłącznie prawo do otrzymania w dacie wykupu wartości nominalnej obligacji (wartość ta nie zawiera już kuponów odsetkowych). Taki amerykański papier wartościowy może być przedmiotem obrotu niezależnie od odłączonych kuponów odsetkowych.

Spółka liczy na osiągnięcie zysków ze wzrostu wartości portfela inwestycyjnego. W celu sfinansowania nabycia (lub objęcia) części obligacji holenderska spółka osobowa, obok wykorzystania posiadanych środków finansowych, może też zaciągnąć pożyczkę lub kredyt. Zabezpieczeniem pożyczki/kredytu byłyby nabyte lub objęte obligacje (części kapitałowe/kupony odsetkowe), np. holenderska spółka osobowa może ustanowić zastaw o cechach odpowiadających depozytowi prawidłowemu lub nieprawidłowemu w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego, którego przedmiotem byłyby obligacje.

Nabycie lub objęcie obligacji będzie miało miejsce po założeniu holenderskiej spółki osobowej, a więc gdy Spółka będzie już jej wspólnikiem. Następnie holenderska spółka osobowa dokona wydzielenia części odsetkowej i części kapitałowej obligacji (w stosunku do wszystkich lub części obligacji) oraz dokona sprzedaży części lub całości wydzielonych części kapitałowych obligacji. Po tej transakcji wystąpią, lub mogą wystąpić, następujące transakcje:

1.  holenderska Spółka osobowa będzie realizować odsetki związane z posiadaniem kuponów odsetkowych, lub
2.  holenderska spółka osobowa dokona sprzedaży kuponów odsetkowych, które zostały uprzednio odłączone od części kapitałowych, lub
3.  Spółka dokona sprzedaży udziału w holenderskiej spółce osobowej, która nadal będzie właścicielem wydzielonych kuponów odsetkowych oraz części kapitałowych, jeżeli te ostatnie nie zostaną sprzedane w całości.

Holenderska spółka osobowa może wykorzystać cześć lub całość środków pieniężnych pochodzących z transakcji opisanych w punkcie A lub B powyżej do spłaty części zaciągniętej przez siebie pożyczki/kredytu. Holenderska spółka osobowa może też częściowo ograniczyć ryzyko inwestycji dotyczące wahań rynkowych cen kuponów odsetkowych poprzez zawarcie transakcji pochodnych. W okresie funkcjonowania holenderskiej spółki osobowej możliwe jest wielokrotne dokonywanie transakcji opisanych powyżej.

W związku z powyższym Wnioskodawca zadał następujące pytania:

1.  Czy Spółka powinna stosować zasadę wyrażoną w art. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, tzn. proporcjonalne przypisywanie przychodów i kosztów uzyskania przychodów z udziału w spółce osobowej w przypadku posiadania udziału w holenderskiej spółce osobowej?
2.  Czy, i w jakim zakresie, polskie przepisy podatkowe znajdą zastosowanie do rozliczenia podatkowego transakcji holenderskiej spółki osobowej przy założeniu, że wspólnikiem tej spółki jest Spółka?
3.  Czy z perspektywy Spółki (podatnika podatku dochodowego od osób prawnych) jako wspólnika holenderskiej spółki osobowej transakcja sprzedaży wydzielonych z obligacji kuponów odsetkowych pozwala na przypisanie tej sprzedaży kosztów podatkowych poniesionych przez holenderską spółkę osobową na nabycie przedmiotowych obligacji, i jak należy rozpoznać przychód z takiej sprzedaży?
4.  Czy z perspektywy Spółki (podatnika podatku dochodowego od osób prawnych) jako wspólnika holenderskiej spółki osobowej transakcja zbycia wydzielonej z obligacji części kapitałowej pozwala na rozpoznanie jako kosztu uzyskania przychodu z tytułu tej sprzedaży całości wydatków poniesionych przez holenderską spółkę osobową na nabycie tej obligacji?
5.  Jak określić przychód ze sprzedaży przez Spółkę udziału w holenderskiej spółce osobowej oraz czy wydatki Spółki na nabycie udziału w holenderskiej spółce osobowej, tj. kwota wkładu pieniężnego wniesionego przez Spółkę do holenderskiej spółki osobowej, będą stanowiły koszt uzyskania przychodu ze sprzedaży udziału w holenderskiej spółce osobowej?

Przedmiot niniejszej interpretacji indywidualnej stanowi odpowiedź na pytanie trzecie i czwarte. Zagadnienia zawarte w pozostałych pytaniach będą przedmiotami odrębnych interpretacji indywidualnych.

Zdaniem Wnioskodawcy – w części dotyczącej pytania trzeciego i czwartego – transakcje zbycia przez holenderską spółkę osobową części odsetkowej obligacji (kuponów odsetkowych), niezależnie od jej części kapitałowej, powinny być rozliczone w następujący sposób:

Przychód – zgodnie z art. 14 ustawy przychodem z odpłatnego zbycia praw majątkowych jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, chyba że bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega ona od wartości rynkowej. Ponieważ sprzedaż kuponów odsetkowych będzie dokonywana w oparciu o notowania papierów wartościowych na amerykańskim rynku kapitałowym, cena uzyskana przez holenderską spółkę osobową ze zbycia kuponów odsetkowych będzie ceną rynkową. Z uwagi na to, że transakcje na rynku kapitałowym będą przedmiotem działalności gospodarczej prowadzonej przez holenderską spółkę osobową zastosowanie znajdzie art. 12 ust. 3a ustawy, zgodnie z którym za datę powstania przychodu należy uznać dzień zbycia prawa majątkowego, nie później niż dzień wystawienia faktury albo uregulowania należności. Przy założeniu, że zbycie kuponów odsetkowych nastąpi w okresie, w którym Spółka będzie posiadała udział w holenderskiej spółce osobowej (a więc po uzyskaniu pozycji wspólnika tej spółki, lecz przed ewentualną sprzedażą udziału), przychodem Spółki będzie zatem przypadająca na nią część przychodu holenderskiej spółki osobowej pochodząca z ceny osiągniętej ze zbycia kuponów odsetkowych. Jeśli natomiast zbycie kuponu odsetkowego przez holenderską spółkę osobową nastąpiłoby już po sprzedaży przez Spółkę udziału w holenderskiej spółce osobowej (tj. w okresie, gdy Spółka nie będzie już wspólnikiem tej spółki), przychód z takiej sprzedaży nie miałby wpływu na podstawę opodatkowania Spółki podatkiem dochodowym w Polsce.

Koszty uzyskania przychodów – na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy wydatki na nabycie papierów wartościowych stanowią koszt uzyskania przychodu z ich odpłatnego zbycia. Przepis ten ustanawia zasadę rozpoznawania kosztów nabycia papierów wartościowych nie w dacie ich poniesienia, lecz w dacie uzyskania przychodu ze zbycia tych papierów. Należy więc rozstrzygnąć, czy wydatki poniesione przez holenderską spółkę osobową na nabycie obligacji mogą być uznane za koszty uzyskania przychodu ze zbycia wydzielonych kuponów odsetkowych dokonanego w oderwaniu od zbycia części kapitałowej obligacji (która została przez holenderską spółkę osobową zbyta wcześniej lub która pozostaje aktywem holenderskiej spółki osobowej). Brak jest w tym zakresie szczegółowej regulacji w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy stanowi o wydatkach na nabycie papierów wartościowych. W chwili ponoszenia wydatku na nabycie obligacji kupony odsetkowe nie stanowiły odrębnych od obligacji papierów wartościowych – papierem wartościowym była bowiem wyłącznie obligacja. Zgodnie z amerykańskimi przepisami w zakresie programu emisji obligacji, posiadacz amerykańskich obligacji skarbowych może wydzielić w ramach obligacji dwie jej części, tj. część kapitałową oraz część odsetkową (kupony odsetkowe) wyłącznie w drodze zastosowania odpowiedniej procedury. Technicznie może się to odbyć wyłącznie w drodze – odrębnej od czynności nabycia obligacji – notyfikacji złożonej do odpowiedniego organu (za pośrednictwem brokera lub odpowiedniej instytucji finansowej działającej na podstawie instrukcji posiadacza obligacji). Dopiero po zakończeniu tej procedury (notyfikacji) nowy numer techniczny jest przyznawany do części odsetkowej obligacji oraz do części kapitałowej, co stanowi podstawę dla potencjalnego odrębnego obrotu tymi instrumentami. Warto przy tym zaznaczyć, że część kapitałowa generuje te same prawa, jakie miała obligacja (tzn. zobowiązanie USA do zapłaty kwoty głównej w określonym terminie) z wyłączeniem części odsetkowej. Poza zacytowanymi wcześniej przepisami w zakresie uznawania za koszty uzyskania przychodów wydatków na nabycie papierów wartościowych (obligacji) przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawierają innych regulacji, które w omawianym przypadku pozwalałyby na jakiekolwiek (np. proporcjonalne) alokowanie/ rozdzielanie wydatków poniesionych na nabycie obligacji. W szczególności nie można uznać, że wydatki poniesione przez holenderską spółkę osobową na nabycie obligacji są poniesione na nabycie kuponów odsetkowych, przede wszystkim z uwagi na fakt, iż w chwili nabywania obligacji przez holenderską spółkę osobową kupony odsetkowe nie stanowiły odrębnego od części kapitałowej obligacji prawa podlegającego obrotowi. W konsekwencji cała cena nabycia obligacji, nawet w części wynikającej z naliczonych odsetek, stanowi wydatek na nabycie samej obligacji, nie zaś niewyodrębnionego jeszcze w momencie nabycia kuponu odsetkowego. Tym samym można uznać, że koszt nabycia kuponu odsetkowego wynosi efektywnie 0 („zero”).

Zagadnienie to przedstawiałoby się oczywiście inaczej, gdyby holenderska spółka osobowa nabyła w sposób pierwotny „oderwane” już kupony odsetkowe, a więc nabyła je w momencie, gdy kupony te stanowiły odrębne instrumenty finansowe. Wówczas bowiem wydatki na nabycie kuponów odsetkowych od początku byłyby wydatkami na nabycie części odsetkowej papierów wartościowych w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy.

W świetle powyższych rozważań, ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie pozwala na rozpoznanie jakiejkolwiek części kosztów nabycia obligacji jako kosztów uzyskania przychodu ze zbycia kuponów odsetkowych, które zostały „oderwane” przez holenderską spółkę osobową już po nabyciu obligacji, gdyż zgodnie z polskimi przepisami podatkowymi wydatki na nabycie obligacji są przypisane obligacji jako takiej. Przez obligacje należy rozumieć pozostałą po wydzieleniu cześć kapitałową z uwagi na fakt, że wyraża ona prawa związane z nabytą obligacją. Tym samym, w przypadku zbycia przez holenderską spółkę osobową omawianych kuponów odsetkowych przychodowi przypadającemu na Spółkę z tytułu ceny zbycia takich kuponów odsetkowych nie będzie przypisany żaden koszt (wydatek) poniesiony przez holenderską spółkę osobową na nabycie przedmiotowych obligacji.

Transakcje zbycia przez holenderską spółkę osobową części kapitałowej obligacji (po zastosowaniu mechanizmu wydzielenia części kapitałowej i części odsetkowej obligacji zgodnie z procedurą notyfikacji) w oderwaniu od części odsetkowej podlega następującym zasadom rozliczenia podatkowego:

Przychód – zgodnie z art. 14 w związku z art. 12 ust. 3a ustawy, cena uzyskana ze zbycia części kapitałowej obligacji (tu: oparta o notowania rynku kapitałowego) będzie stanowiła przychód Spółki – w części przypadającej na Spółkę jako wspólnika holenderskiej spółki osobowej – w dacie zbycia obligacji przez holenderską spółkę osobową (przy założeniu, że zbycie nastąpi w okresie, gdy Spółka będzie posiadała udział w holenderskiej spółce osobowej).

Koszty uzyskania przychodów – na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy wydatki poniesione przez holenderską spółkę osobową na nabycie obligacji będą stanowiły koszt uzyskania przychodów ze zbycia części kapitałowej obligacji. Dotyczyć to będzie całości wydatków poniesionych przez holenderską spółkę osobową na nabycie obligacji. Spółka będzie uprawniona do rozpoznania tychże wydatków jako koszty uzyskania przychodów w części przypadającej na Spółkę jako wspólnika holenderskie spółki osobowej (tj. proporcjonalnie do posiadanego przez Spółkę udziału w zysku holenderskiej spółki osobowej).

Poza zacytowanymi wcześniej przepisami w zakresie uznawania za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z nabyciem papierów wartościowych (obligacji) przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawierają innych regulacji, które w omawianym przypadku pozwalałyby na jakiekolwiek (np. proporcjonalne) alokowanie/ rozdzielanie wydatków poniesionych na nabycie obligacji albo w inny sposób ograniczałyby możliwość rozpoznania kosztu uzyskania przychodów w wysokości wydatków poniesionych na nabycie amerykańskich obligacji skarbowych. W szczególności nie można uznać, że wydatki poniesione przez holenderską spółkę osobową na nabycie obligacji są poniesione na nabycie kuponów odsetkowych z uwagi na fakt, iż w chwili nabywania obligacji kupony odsetkowe nie stanowiły odrębnego od części kapitałowej obligacji prawa podlegającego obrotowi, a tym samym brak było wydatku poniesionego na nabycie kuponu odsetkowego. W tym przypadku wydatki poniesione przez holenderską spółkę osobową na nabycie obligacji stanowić będą koszty uzyskania przychodów przy sprzedaży części kapitałowej obligacji, gdyż to cześć kapitałowa powinna być traktowana dla celów podatkowych jako obligacja, której sprzedaż uprawnia podatnika do rozpoznania kosztów uzyskania przychodów. W konsekwencji Spółka rozpozna przychód wynikający z przypisania jej przychodów ze zbycia części kapitałowej obligacji przez holenderską spółkę osobową oraz koszt uzyskania przychodów w wysokości przypadającej na Spółkę zgodnie z jej udziałem (jako wspólnika holenderskiej spółki osobowej) części całkowitych historycznych wydatków poniesionych przez holenderską spółkę osobową na nabycie obligacji, z której wydzielono cześć kapitałową.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.