Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT2-1.4011.270.2017.1.MST
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-11-22
Teza: Moment powstania przychodu w sytuacji zniesienia współwłasności nieruchomości w drodze sprzedaży poprzez licytację komorniczą.
Słowa kluczowe: depozyt; dziedziczenie; komornik; licytacja; nieruchomości; przychód; zbycie-odpłatne zbycie; zniesienie-zniesienie współwłasności
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, ze zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 30 września 2017 r. (data wpływu 6 października 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zniesienia współwłasności nieruchomości w drodze sprzedaży poprzez licytację komorniczą – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 6 października 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zniesienia współwłasności nieruchomości w drodze sprzedaży poprzez licytację komorniczą.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Małżonek Wnioskodawczyni był jednym z ośmiu współwłaścicieli (w spadku po rodzicach) zabudowanej nieruchomości. Na skutek braku porozumienia między współwłaścicielami, mąż Wnioskodawczyni wniósł sprawę do Sądu. Sąd Rejonowy w dniu 29 stycznia 2010 r. postanowił znieść współwłasność w ten sposób, że zarządził sprzedaż nieruchomości w trybie przewidzianym dla egzekucji z nieruchomości, której wykonanie powierzył komornikowi. Sąd ustalił, że komornik ma dokonać rozliczenia między współwłaścicielami: po potrąceniu należnych kosztów, przeznaczyć kwotę na spłatę udziałów dla uczestników postępowania dotyczącego nieruchomości wspólnej.

W dniu 2 września 2012 r. zmarł mąż Wnioskodawczyni, po którym dziedziczy Ona oraz troje dzieci z Ich małżeństwa. Dnia 24 kwietnia 2014 r. Wnioskodawczyni wystąpiła do komornika o wszczęcie egzekucji o zniesienie współwłasności nieruchomości poprzez jej sprzedaż licytacyjną. Biegły sądowy wycenił tę nieruchomość. Komornik, po dokonaniu należnych zgodnie z prawem czynności, ustalił sprzedaż nieruchomości na dzień 24 maja 2015 r. Nieruchomość kupił nowy nabywca na pierwszej licytacji w 2015 roku, uiszczając całą kwotę nabycia (która jest w depozycie sądowym).

Sąd Rejonowy, postanowieniem z dnia 30 czerwca 2015 r. postanowił przysądzić nieruchomość nowemu nabywcy i nakazał dotychczasowym współwłaścicielom jej wydanie. W międzyczasie umarł jeden ze współwłaścicieli zamieszkujących w tej nieruchomości. Sąd poinformował, że postanowienie z dnia 30 czerwca 2015 r. o przysądzeniu własności nowemu nabywcy jest nieprawomocne, a postępowanie może się toczyć dalej z udziałem następców prawnych zmarłego współwłaściciela. Ponieważ Wnioskodawczyni ma interes prawny w rozwiązaniu tej sprawy, wystąpiła do Sądu o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym współwłaścicielu. Syn zmarłego przyjął spadek, a córka wraz z dziećmi odrzuciła spadek po ojcu.

Postanowienie z dnia 30 czerwca 2015 r. o przysądzeniu własności nieruchomości nowemu nabywcy stało się prawomocne z dniem 9 marca 2017 r. Dnia 31 maja 2017 r. zmarł kolejny nowy, dotychczasowy współwłaściciel nieruchomości. W maju 2017 roku Wnioskodawczyni otrzymała z Sądu Rejonowego postanowienie o podziale sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości dla poszczególnych współwłaścicieli. Do dnia dzisiejszego nikt ze współwłaścicieli nie otrzymał należnej kwoty z podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości. Wnioskodawczyni podejrzewa, że sprawa przedłuży się ze względu na śmierć współwłaściciela, gdyż jego spadkobiercy muszą nabyć stwierdzenie nabycia spadku po nim. Zobowiązanie podatkowe wygasa dnia 1 stycznia 2018 r. (mija pięć kolejnych lat od śmierci męża Wnioskodawczyni).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy Wnioskodawczyni uzyskała lub uzyska dochód ze sprzedaży nieruchomości w dniu 30 czerwca 2015 r., to jest w dniu, w którym Sąd wydał postanowienie o przysądzeniu własności nieruchomości i zatrzymał uzyskaną kwotę ze sprzedaży w depozycie sądowym, a w tym czasie zmarł jeden z dotychczasowych współwłaścicieli?
2.  Czy nastąpi to w dniu 9 marca 2017 r., to jest w dniu uprawomocnienia się postanowienia o przysądzeniu własności nieruchomości nowemu nabywcy?
3.  Czy też w dniu, gdy Wnioskodawczyni otrzyma należną kwotę z depozytu sądowego, a może to nastąpić w następnych latach, po załatwieniu sprawy spadkowej po drugim współwłaścicielu?

Zdaniem Wnioskodawczyni, uzyska Ona przychód ze sprzedaży nieruchomości w dniu otrzymania pieniędzy, które Sąd wypłaci z depozytu. Wtedy Wnioskodawczyni złoży PIT-39, wówczas będzie miała dwa lata na wydanie tych pieniędzy na remont mieszkania.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Oznacza to, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione z podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia wydanego przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.

W świetle art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ww. ustawy, jednym ze źródeł przychodów jest odpłatne zbycie:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

*   jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Powołany przepis formułuje generalną zasadę stanowiącą, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Tym samym, jeżeli wspomniane zbycie nastąpi po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie bądź wybudowanie, nie generuje ono przychodu ze źródła określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a co za tym idzie – kwota uzyskana z takiego zbycia w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

Wobec powyższego, dla określenia skutków podatkowych odpłatnego zbycia nieruchomości, jej części bądź udziału w nieruchomości oraz ww. praw majątkowych decydujące znaczenie ma ustalenie daty ich nabycia.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny, spadek to prawa i obowiązki zmarłego wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, które z chwilą jego śmierci przechodzą na następców prawnych. W myśl art. 924 ww. Kodeksu, spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, że dniem nabycia spadku przez spadkobiercę jest data śmierci spadkodawcy.

Ze stanu faktycznego opisanego we wniosku wynika, że Wnioskodawczyni w dniu śmierci swojego męża, tj. w dniu 2 września 2012 r. odziedziczyła wraz z dziećmi udział w nieruchomości będącej współwłasnością spadkobierców po rodzicach zmarłego męża. Od tego momentu stała się uczestnikiem postępowania o zniesienie współwłasności przedmiotowej nieruchomości w drodze sprzedaży poprzez licytację komorniczą.

Celem postępowania o zniesienie współwłasności w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego jest nowe ukształtowanie prawa własności rzeczy, która stanowi przedmiot współwłasności. Zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego, współwłasność polega na tym, że własność tej samej rzeczy może przysługiwać niepodzielnie kilku osobom. W myśl art. 210 ww. Kodeksu, każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności. Przez zniesienie współwłasności rozumie się likwidację łączącego współwłaścicieli stosunku prawnego, która następuje w drodze umowy lub orzeczenia sądu. Stosownie natomiast do art. 211 i 212 powołanej ustawy, zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić poprzez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, bądź przez podział cywilny polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej i podziale uzyskanej ceny stosownie do wartości udziałów współwłaścicieli.

W przypadku podziału cywilnego poprzez dokonanie sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji, o momencie przeniesienia własności przesądza data uprawomocnienia się postanowienia sądu o przysądzeniu własności na rzecz nabywcy. Jak wynika bowiem z regulacji zawartej w art. 999 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego, prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest aktem przenoszącym na nabywcę własność nieruchomości. Nabywca staje się właścicielem od dnia prawomocności postanowienia o przysądzeniu własności. Momentem zbycia prawa własności nieruchomości dokonanej w drodze licytacji będzie więc dzień, w którym uprawomocniło się postanowienie sądu o przysądzeniu własności na rzecz kupującego.

Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że odpłatne zbycie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło w dniu 9 marca 2017 r., tj. w dniu uprawomocnienia się postanowienia Sądu o przysądzeniu nieruchomości nowemu nabywcy. Z tą datą należy wiązać uzyskanie przez Wnioskodawczynię przychodu podlegającego opodatkowaniu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż udział w przedmiotowej nieruchomości został sprzedany przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie.

Końcowo należy jedynie zaznaczyć, że zakres złożonego wniosku sprowadzał się do określenia momentu, z którym należy wiązać uzyskanie przez Wnioskodawczynię przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości. Z zakresu tego nie wynikało więc rozstrzyganie o kosztach pomniejszających ww. przychód, mimo posłużenia się sformułowaniem „uzyskanie dochodu ze sprzedaży nieruchomości”.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.