Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 2461-IBPB-2-1.4514.656.2016.2.MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2017-02-15
Teza: W jaki sposób ustalić podstawę opodatkowania przy nabyciu spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w postępowaniu egzekucyjnym?
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; licytacja; nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; obowiązek-obowiązek podatkowy; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; postępowanie-postępowanie egzekucyjne; umowa-umowa sprzedaży; wartość-wartość rynkowa
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 3-art. 6

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201) oraz § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U., poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 9 listopada 2016 r. (data wpływu do Organu – 15 listopada 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie ustalenia podstawy opodatkowania w związku z nabyciem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w postępowaniu egzekucyjnym – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 listopada 2016 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie ustalenia podstawy opodatkowania w związku z nabyciem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w postępowaniu egzekucyjnym.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W dniu 31 sierpnia 2016 r. na licytacji komorniczej prowadzonej przez Sąd Rejonowy we W. Wnioskodawca nabył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego.

Po uprawomocnieniu się postanowienia o przybiciu, Sąd wezwał Wnioskodawcę do uiszczenia ceny nabycia. Zakup został dokonany za cenę 78.746,67 zł (słownie: siedemdziesiąt osiem tysięcy siedemset czterdzieści sześć złotych 67/100 groszy). Po zapłacie całej ceny nabycia Sąd wydał w dniu 10 października 2016 r. postanowienie o przysądzeniu, które uprawomocniło się w dniu 3 listopada 2016 r.

W dniu 9 listopada 2016 r. Wnioskodawca udał się do Urzędu Skarbowego, aby złożyć deklarację PCC-3. W deklaracji wskazał cenę zakupu 78.746,67 zł, stawkę podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 2% oraz wpisał kwotę podatku do zapłaty – 1.575 zł. Do deklaracji PCC-3 Wnioskodawca dołączył prawomocne postanowienie Sądu z 10 października 2016 r., uprawomocnione w dniu 3 listopada 2016 r., ze wskazaną ceną zakupu w wysokości 78.746,67 zł. Podczas wizyty w Urzędzie Skarbowym w celu złożenia deklaracji PCC-3 Wnioskodawca został poinformowany, że wartość nieruchomości jest wyższa niż ta wskazana w deklaracji.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Od jakiej kwoty należy liczyć wartość podatku od czynności cywilnoprawnych w przypadku licytacji komorniczej realizowanej przez Sąd Rejonowy? Czy jest to cena zakupu wskazana w prawomocnym postanowieniu Sądu, czy wartość wyliczona przez pracownika Urzędu Skarbowego?

Zdaniem Wnioskodawcy, z uwagi, że zakup nieruchomości na licytacji komorniczej realizowany przez Sąd Rejonowy traktowany jest jak zakup na rynku pierwotnym do obliczania kwoty podatku od czynności cywilnoprawnych bierzemy cenę zakupu z postanowienia Sądu Rejonowego czyli w tym przypadku 78.746,67 zł, a należny podatek w tym przypadku to 1.575 zł.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 223, ze zm.) podatkowi temu podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Natomiast stosownie do art. 1 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy przepisy ustawy o czynnościach cywilnoprawnych – stosuje się odpowiednio do przedmiotów opodatkowania określonych w ust. 1 pkt 2 i 3.

Zgodnie z treścią art. 3 ust. 1 pkt 3 tejże ustawy obowiązek podatkowy, z zastrzeżeniem ust. 2, powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu, doręczenia wyroku sądu polubownego lub zawarcia ugody – od przedmiotów opodatkowania określonych w art. 1 ust. 1 pkt 3.

Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy obowiązek podatkowy przy umowie sprzedaży ciąży na kupującym.

Podstawę opodatkowania przy umowie sprzedaży w myśl ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy). Zgodnie z art. 6 ust. 2 ww. ustawy wartość rynkową przedmiotu czynności cywilnoprawnych określa się na podstawie przeciętnych cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.

Jeżeli jednak podatnik nie określił wartości przedmiotu czynności cywilnoprawnej lub wartość określona przez niego nie odpowiada, według oceny organu podatkowego, wartości rynkowej, to stosownie do art. 6 ust. 3 ww. ustawy – organ wezwie podatnika do jej określenia, podwyższenia lub obniżenia, w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania, podając jednocześnie wartość według własnej, wstępnej oceny. Natomiast w przypadku, gdy podatnik, pomimo wezwania, o którym mowa w ust. 3, nie określił wartości lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy dokona jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez podatnika wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33% od wartości podanej przez podatnika, koszty opinii ponosi podatnik (art. 6 ust. 4 cyt. ustawy).

Zatem z treści powyższych przepisów wynika, że podatek od czynności cywilnoprawnych nalicza się od wartości przedmiotu transakcji ustalanej przez strony umowy sprzedaży, wyrażonej w cenie. Jednakże, w przypadku, gdy cena odbiega od wartości rynkowej, organ wezwie podatnika do jej zmiany, gdyż zgodnie z przepisami podstawę opodatkowania stanowi wartość rynkowa przedmiotu transakcji.

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych uznaje zatem uprawnienie stron umowy sprzedaży do kreowania jej warunków, w tym ustalenia ceny. Jednakże w przypadku ustalenia wartości przedmiotu transakcji w sposób odbiegający od wartości rynkowej, ustawa dopuszcza ingerencję organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej; przy czym organy te mogą się posiłkować wskazanymi w art. 6 ust. 4 ustawy: opinią biegłego lub przedłożoną przez podatnika wyceną rzeczoznawcy.

Przepis art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy od czynności cywilnoprawnych określa stawkę podatku, która wynosi m.in. od umowy sprzedaży nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym – 2%.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ww. ustawy, podatnicy są obowiązani, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, według ustalonego wzoru, oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, z wyłączeniem przypadków, gdy podatek jest pobierany przez płatnika.

Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, że w wyniku licytacji komorniczej, przeprowadzonej 31 sierpnia 2016 r., Wnioskodawca nabył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego za kwotę 78.746,67 zł. Po uprawomocnieniu się postanowienia o przybiciu Sąd wezwał Wnioskodawcę do zapłaty ww. ceny nabycia. Wnioskodawca uiścił wymaganą kwotę. W dniu 10 października 2016 r. Sąd wydał postanowienie o przysądzeniu Wnioskodawcy spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego. Powyższe postanowienie uprawomocniło się 3 listopada 2016 r. W dniu 9 listopada 2016 r. Wnioskodawca złożył w Urzędzie Skarbowym deklarację PCC-3, w której wskazał wartość nabytego prawa w wysokości ceny nabycia oraz obliczoną od tej wartości kwotę podatku od czynności cywilnoprawnych, w wysokości 1.575 zł.

W myśl art. 999 § 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2014 r., poz. 101, ze zm.) prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów.

Nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w postępowaniu egzekucyjnym, na gruncie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wywołuje takie skutki prawne jak nabycie tego prawa na podstawie umowy sprzedaży i z tej przyczyny podlega temu podatkowi na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Ustalając w przedmiotowej sprawie podstawę opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych – mając na uwadze opisany stan faktyczny oraz cytowane wyżej przepisy prawa, w szczególności art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych stwierdzić należy, że podstawę opodatkowania stanowi wartość rynkowa nabytego przez Wnioskodawcę spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. A zatem wskazana przez Wnioskodawcę cena nabycia tego prawa, tj. kwota 78.746,67 zł stanowi podstawę opodatkowania tylko wówczas, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej nabywanego prawa w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Tylko w takiej sytuacji podatek należało obliczyć od wskazanej wyżej ceny nabycia.

Jeżeli jednak kwota 78.746,67 zł ustalona jako podstawa opodatkowania nie jest ceną rynkową nabytego spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, Organ podatkowy ma prawo zwrócić Wnioskodawcy uwagę na konieczność jej zmiany, stosując uregulowania zawarte w art. 6 ust. 2-4 ww. ustawy. Wartość nabywanego prawa musi bowiem dla celów podatkowych odpowiadać jego wartości rynkowej. To oznacza, że kwestionując wartość ceny podanej jako podstawę opodatkowania – bez względu na to jak ta cena została ustalona – Organ ma prawo wezwać stronę do podwyższenia lub obniżenia wartości przedmiotu transakcji i w ostateczności włączyć mechanizm ustalania wartości określony w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Reasumując należy stwierdzić, że przepisy ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych jasno wskazują co stanowi podstawę opodatkowania przy sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu i według jakich zasad tę podstawę się ustala. Składając deklarację PCC-3 Wnioskodawca był zobowiązany obliczyć i zapłacić podatek od czynności cywilnoprawnych od wartości rynkowej nabytego przez siebie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. Zatem wskazana przez Wnioskodawcę cena nabycia w wysokości 78.746,67 zł mogła stanowić podstawę opodatkowania jedynie w sytuacji, gdy odpowiadała ona wartości rynkowej nabytego prawa.

Zajmując stanowisko Wnioskodawca wskazał, że z uwagi na to, że zakup nieruchomości na licytacji komorniczej realizowany przez Sąd Rejonowy traktowany jest jak zakup na rynku pierwotnym do obliczania kwoty podatku od czynności cywilnoprawnych bierzemy cenę zakupu z postanowienia Sądu Rejonowego czyli w tym przypadku 78.746,67 zł. Z przedstawionym stanowiskiem nie można się zgodzić. Dokonanie zakupu na tzw. rynku pierwotnym pozostaje bez znaczenia w przedmiotowej sprawie. Z przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych jasno wynika, iż podstawę opodatkowania stanowi wartość rynkowa przedmiotu transakcji. Z tych też względów stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Do wniosku Wnioskodawca dołączył dokumenty. Należy jednak zauważyć, że wydając interpretacje w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów, nie przeprowadza postępowania dowodowego w związku z czym nie jest obowiązany, ani uprawniony do oceny (weryfikacji) dołączanych dokumentów; jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionym przez Wnioskodawcę i jego stanowiskiem.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, ul. Piotrkowska 135, 90-434 Łódź, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Administracji Skarbowej w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.