Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 2461-IBPB-2-1.4014.14.2017.1.PM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-04-24
Teza: Czy zakup samochodu osobowego przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej (wartość rynkowa przekracza kwotę 1000 zł) od osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej korzystających ze zwolnienia podmiotowego z podatku od towarów i usług, potwierdzony rachunkiem, będzie zwolniony z podatku od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; obowiązek-obowiązek podatkowy; opodatkowanie-przedmiot opodatkowania; samochód; sprzedaż; wyłączenie; zwolnienie-zwolnienie podmiotowe
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, ze zm.) – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 7 marca 2017 r. (data wpływu – 15 marca 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nabycia samochodu – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 marca 2017 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nabycia samochodu.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

W dniu 24 lutego 2017 r. Wnioskodawca zakupił jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej samochód osobowy. Na potwierdzenie tej czynności sprzedawcy (osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej) wystawiły rachunek, na którym widnieje informacja o podmiotowym zwolnieniu sprzedawcy z podatku od towarów i usług. Na przedmiotowym rachunku nie została wykazana żadna kwota podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy zakup samochodu osobowego przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej (wartość rynkowa przekracza kwotę 1000 zł) od osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej korzystających ze zwolnienia podmiotowego z podatku od towarów i usług, potwierdzony rachunkiem, będzie zwolniony z podatku od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, nabycie samochodu osobowego – przez osobę fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej – od osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej, która korzysta ze zwolnienia podmiotowego z podatku od towarów i usług, zwolnione jest z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Zgodnie z tym artykułem podatkowi nie podlegają czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub zwolniona od podatku od towarów i usług.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 4 pkt 1 ww. ustawy, obowiązek podatkowy z tytułu zawarcia umowy sprzedaży powstaje z chwilą dokonania tej czynności cywilnoprawnej i ciąży na kupującym. Z kolei podstawę opodatkowaniu w takim przypadku, według art. 6 ust. 1 pkt 1 analizowanej ustawy, stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego. Stawka podatku od umowy sprzedaży rzeczy ruchomych wynosi 2% (art. 7 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. ustawy).

Wreszcie, zgodnie z art. 10 ust. 1 ww. ustawy, podatnicy są obowiązani, bez wezwania organu podatkowego, złożyć deklarację w sprawie podatku od czynności cywilnoprawnych, według ustalonego wzoru, oraz obliczyć i wpłacić podatek w terminie 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego, z wyłączeniem przypadków, gdy podatek jest pobierany przez płatnika.

Z lektury powyższych przepisów wynika, że co do zasady, w każdym przypadku zawarcia umowy sprzedaży rzeczy i praw majątkowych, bez względu na status prawny stron konkretnej umowy, na kupującym ciąży obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych. Jednakże w tym miejscu należy wskazać, że w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych ustanowiono przepis art. 2 pkt 4, który wprowadził zasadę, że podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają wyłącznie czynności cywilnoprawne podejmowane w ramach obrotu nieprofesjonalnego, natomiast obrót zawodowy (profesjonalny) objęty został podatkiem od towarów i usług. Z jego treści wynika zasada rozgraniczenia obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych od obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług, jak również zasada wzajemnego wykluczenia tych obowiązków. Powyższe oznacza, że nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych te czynności cywilnoprawne, których dokonanie rodzi obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług.

Stąd też na gruncie ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych mogą wystąpić sytuacje, w których, np. umowa sprzedaży mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy, jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych stanowi bowiem, że nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:

*   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
*   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Z kolei według definicji zawartej w art. la pkt 7 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych przez „podatek od towarów i usług” rozumie się podatek nakładany ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2004 r. Nr 54, poz. 535, ze zm.) lub podatek od wartości dodanej pobierany na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich. Z kolei stosownie do art. la pkt 5 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych „państwo członkowskie” to państwo członkowskie Unii Europejskiej lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – strona umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym.

W związku z tym podkreślić należy, że jakkolwiek zapytanie Wnioskodawcy dotyczy opodatkowania umowy sprzedaży podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to jednak w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia, czy powyższa transakcja podlega regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia jej podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Objęcie tej czynności podatkiem od towarów i usług może bowiem skutkować wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zaznaczyć jednakże należy, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług, lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest od tego podatku zwolniona.

Ponieważ w analizowanym przepisie ustawodawca posłużył się ogólnym zwrotem: „zwolniona z podatku od towarów i usług”, to dla stosowania tego wyłączenia bez znaczenia pozostaje okoliczność z jakiego zwolnienia na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług (podmiotowego czy przedmiotowego) korzysta jedna ze stron konkretnej czynności cywilnoprawnej.

Reasumując, w świetle powyższych rozważań, zdaniem Wnioskodawcy, nie ulega wątpliwości, iż przedmiotowa transakcja korzysta ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 4 ust. 1 lit. b) (winno być: art. 2 pkt 4 lit b.)) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Na potwierdzenie swojego stanowiska Wnioskodawca przywołał stanowiska zaprezentowane przez organy podatkowe w wydanych interpretacjach indywidualnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 223, ze zm.) podatkowi temu podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy obowiązek podatkowy przy umowie sprzedaży ciąży na kupującym.

W związku z powyższym, należy stwierdzić, że umowa sprzedaży (w tym umowa dotycząca kupna samochodu) podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na kupującym.

Niezależnie od powyższego, w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany:

1.  w zakresie w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług,
2.  jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkiem:
    *   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    *   umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Z cytowanego powyżej przepisu art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, wynika generalnie, że podatkowi od czynności cywilnoprawnych nie podlegają czynności w zakresie w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług lub takie czynności, w których przynajmniej jedna ze stron z tytułu ich dokonania (dokonania tych czynności) jest zwolniona z podatku od towarów i usług (z wyjątkiem określonych czynności, które w przedmiotowej sprawie nie występują). Należy jednak zaznaczyć, że o wyłączeniu, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług. Podstawę do ww. wyłączenia może stanowić wyłącznie fakt, że dana czynność (ta konkretna) jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub przynajmniej jedna ze stron tej czynności jest z podatku od towarów i usług zwolniona (z wyjątkami ustawą przewidzianymi).

Z treści wniosku wynika, że 24 lutego 2017 r. Wnioskodawca zakupił jako osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej samochód osobowy. Na potwierdzenie tej czynności sprzedawcy (osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej) wystawiły rachunek, na którym widnieje informacja o podmiotowym zwolnieniu sprzedawcy z podatku od towarów i usług. Na przedmiotowym rachunku nie została wykazana żadna kwota podatku od towarów i usług.

We własnym stanowisku Wnioskodawca stwierdził natomiast, że omawiane nabycie samochodu osobowego od osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej, które korzysta ze zwolnienia podmiotowego z podatku od towarów i usług, zwolnione jest z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Nadto Wnioskodawca stwierdził, iż przepis art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wprowadził zasadę, według której podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają wyłącznie czynności cywilnoprawne podejmowane w ramach obrotu nieprofesjonalnego, natomiast obrót zawodowy (profesjonalny) objęty został podatkiem od towarów i usług.

Z tak sformułowanym stanowiskiem Wnioskodawcy nie można się zgodzić.

Z treści przywołanego przepisu wynika bowiem, że wyłączona z opodatkowania (a nie zwolniona z opodatkowania – jak mylnie stwierdza Wnioskodawca) jest taka czynność cywilnoprawna, przy której dokonaniu przynajmniej jedna ze stron podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług lub też jest zwolniona z tego podatku. Wskazany przepis nie odnosi się więc do obrotu profesjonalnego czy też nieprofesjonalnego, jak również nie stanowi o zwolnieniu z opodatkowania lecz o wyłączeniu z opodatkowania. Podkreślić bowiem należy, że ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych rozróżnia te dwie instytucje, regulując w odrębnych przepisach niepodleganie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych (wyłączenia z opodatkowania) i zwolnienia z opodatkowania.

Przechodząc do opisanej we wniosku sytuacji należy podkreślić, że jakkolwiek zapytanie Wnioskodawcy dotyczy opodatkowania umowy sprzedaży samochodu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to jednak – mając na uwadze cyt. powyżej art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia czy powyższa transakcja – dokonana pomiędzy wskazanymi we wniosku Stronami – podlega regulacjom ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r., poz. 710, ze zm.). Ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia umowy sprzedaży podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Objęcie tej czynności regulacjami ustawy o podatku od towarów i usług skutkuje bowiem wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do treści art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług zwalnia się od podatku sprzedaż dokonywaną przez podatników, u których wartość sprzedaży nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 200 000 zł. Do wartości sprzedaży nie wlicza się kwoty podatku.

Wskazany przepis reguluje tzw. zwolnienie podmiotowe z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Skoro zatem – jak wskazał Wnioskodawca − czynność sprzedaży samochodu na rzecz Wnioskodawcy, zwolniona była z opodatkowania na podstawie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (w związku ze zwolnieniem podmiotowym), to w analizowanej sprawie ma zastosowanie wyłączenie z opodatkowani określone w art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Nie można jednak zgodzić się ze stanowiskiem Wnioskodawcy, że z tytułu dokonania omawianej czynności będzie on zwolniony z podatku od czynności cywilnoprawnych – jak wskazano bowiem wyżej, przepis art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych określa wyłączenie z opodatkowania tym podatkiem, nie zaś zwolnienie z podatku. Zatem, mimo że z tytułu zawarcia opisanej we wniosku umowy sprzedaży nie wystąpi obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych, stanowiska Wnioskodawcy nie można potwierdzić.

Reasumując, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe, gdyż analizowana czynność wyłączona jest z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, a nie – jak mylnie wskazał Wnioskodawca – jest z tego podatku zwolniona.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji organów podatkowych należy stwierdzić, że interpretacje te zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla Organu wydającego przedmiotową interpretację.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, ul. Kośnego 70, 45-372 Opole, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.