Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB3/423-915/13-2/S/GJ/MC
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-12-08
Teza: w zakresie powstania przychodów z tytułu ustanowienia służebności przesyłu
Słowa kluczowe: akt-akt notarialny; budowa; przychód; sieć; służebność-służebność przesyłu; wodociągi
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) oraz art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1948, z późn. zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej po ponownym rozpatrzeniu sprawy w związku z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2015 r. sygn. akt VIII SA/Wa 537/14 (data wpływu orzeczenia 3 października 2017 r.) stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 5 listopada 2013 r. (data wpływu 8 listopada 2013 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie powstania przychodów z tytułu ustanowienia służebności przesyłu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 8 listopada 2013 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie powstania przychodów z tytułu ustanowienia służebności przesyłu.

Dotychczasowy przebieg postępowania

W dniu 3 lutego 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów wydał dla Wnioskodawcy indywidualną interpretację znak: IPPB3/423-915/13-2/GJ, w której uznał za nieprawidłowe stanowisko Wnioskodawcy w zakresie powstania przychodów z tytułu ustanowienia służebności przesyłu.

Wnioskodawca na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego z 3 lutego 2014 r. znak: IPPB3/423-915/13-2/GJ wniósł pismem z dnia 19 lutego 2014 r. (data wpływu 21 lutego 2014 r.) wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów pismem z 24 marca 2014 r. znak: IPPB3/423-915/13-4/GJ stwierdził brak podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.

Wnioskodawca na interpretację przepisów prawa podatkowego z dnia 3 lutego 2014 r. znak: IPPB3/423-915/13-2/GJ złożył skargę z dnia 23 kwietnia 2014 r. (data wpływu 28 kwietnia 2014 r.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 stycznia 2015 r. sygn. akt VIII SA/Wa 537/14 uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną. Od powyższego wyroku WSA w Warszawie, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt II FSK 1133/15 oddalił skargę kasacyjną złożoną przez tut. Organ podatkowy.

W myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Wskutek powyższego, wniosek Strony w zakresie powstania przychodów z tytułu ustanowienia służebności przesyłu wymaga ponownego rozpatrzenia przez tut. organ.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Podstawowym przedmiotem działalności Spółki jako jednostki usługowej, jest zaspokajanie mieszkańców Gminy Miasta i okolicznych Gmin w zakresie zaopatrzenia w wodę oraz odbiór i oczyszczanie ścieków. Spółka posiada oraz buduje nowe sieci wodociągowe oraz kanalizacyjne. W większości przypadków sieci te nie są i nie mogą być zlokalizowane na gruntach stanowiących własność Spółki. W celu realizacji zadań ustanawiana jest służebność przesyłu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., nr 16, poz. 93 z późn. zm.) zwanej dalej Kodeks cywilny, k.c. W przypadku Spółki służebność przesyłu polega na prawie wybudowania na obcym gruncie sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej, jak również prawie przejścia, przejazdu i korzystania z gruntu zajmowanego przez urządzenia w celu usunięcia awarii, bieżącej obsługi oraz wykonania prac remontowych, eksploatacyjnych i modernizacyjnych na urządzeniach. Wszystkie te czynności odbywają sięw zakresie niezbędnym dla zapewnienia prawidłowego funkcjonowania urządzeń przesyłowychi służą umożliwieniu wykonywania prawa własności Spółki.

Ustanowienie służebności przesyłu bez wynagrodzenia następuje w formie aktu notarialnego. Przykładowe zapisy ustanowienia nieodpłatnej służebności jakie zostały zawarte w aktach notarialnych brzmią:

„Zdzisław K. oświadcza, że ustanawia nieodpłatnie na rzecz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą Wodociągi Miejskie. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, służebność przesyłu na działce nr 65/1o powierzchni 1187m2, polegającą na prawie korzystania z pasa gruntu o szerokości 3,00 metrów, pod którym przebiegać będzie projektowany kanał sanitarny oraz zapewnieniu Wodociągom Miejskim w każdym czasie dostępu do posadowionych tam urządzeń, w celu dokonywania czynności związanych z budową, remontem, eksploatacją, konserwacjąi rozbudową tej sieci oraz przyłączaniem następnych odbiorców.”

lub

„Małgorzata i Sylwester małżonkowie T. oświadczają, że ustanawiają nieodpłatnie na rzecz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą Wodociągi Miejskie, Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, służebność przesyłu na działkachnr 56/5, 56/6, 56/7 i 56/8 powierzchni 1 ha 370m2, polegającą na prawie korzystania z pasa gruntu o szerokości 3,00 metrów dla istniejącego kanału sanitarnego na wskazanych wyżej działkach oraz zapewnieniu Wodociągom Miejskim w każdym czasie dostępu do posadowionych tam urządzeń, w celu dokonywania czynności związanych z budową, remontem, eksploatacją, konserwacją i rozbudowy tej sieci oraz przyłączaniem następnych odbiorców.”

lub

„Monika P. działająca w imieniu własnym i w imieniu męża Roberta P. oświadcza, że ustanawia nieodpłatnie na rzecz spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pod firmą Wodociągi Miejskie, Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, służebność przesyłu na działce nr 16/1o powierzchni 2500m2 polegającą na prawie korzystania z pasa gruntu o szerokości 3,00 metrów dla istniejącej sieci wodociągowej na wskazanej wyżej działce oraz zapewnieniu Wodociągom Miejskim w każdym czasie dostępu do posadowionych tam urządzeń, w celu dokonywania czynności związanych z budowlą, remontem, eksploatacją, konserwacją i rozbudową tej sieci oraz przyłączaniem następnych odbiorców.”

W załączeniu kserokopie aktów notarialnych.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy ustanowienie w drodze umownej w formie aktu notarialnego na rzecz Spółki nieodpłatnej służebności przesyłu w celu wybudowania na obcym gruncie sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej lub ustanowienia służebności dla istniejących już sieci albo w celu zapewnienia sobie dojścia do już istniejących lub planowanych do wybudowania urządzeń, stanowi przychód Spółki na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy.

Zdaniem Wnioskodawcy powstanie służebności przesyłu bez wynagrodzenia poprzez jej ustanowienie w drodze umownej spisanej w formie aktu notarialnego nie stanowi przychodu Spółki.

Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, jest m.in. wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń, z wyjątkiem świadczeń związanych zużywaniem środków trwałych otrzymanych przez samorządowe zakłady budżetowe w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych oraz spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie.

Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia „nieodpłatnego świadczenia”. Jednak zgodniez utrwalonym orzecznictwem termin ten dla potrzeb prawa podatkowego obejmuje nie tylko świadczenie w znaczeniu cywilnym. W jego zakres wchodzą wszystkie zdarzenia prawne oraz gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu przysporzenie w majątku podatnika mające konkretny wymiar finansowy.

Zgodnie z art. 305(1) Kodeksu cywilnego, nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystaćw oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).

Natomiast w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, mowa jest o urządzeniach służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz innych urządzeniach podobnych.

Służebność przesyłu nie jest świadczeniem wynikającym ze zobowiązania cywilnoprawnego, lecz jest ograniczonym prawem rzeczowym. Nie można również uznać służebności za przysporzenie o konkretnym wymiarze finansowym. W myśl art. 305(3) § 1 Kodeksu cywilnego służebność przesytu przechodzi na nabywcę przedsiębiorstwa lub nabywcę urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1. Zarówno z tego przepisu, jak i z samej istoty ograniczonego prawa rzeczowego wynika, iż służebność przesyłu jest prawem związanym z urządzeniami będącymi rzeczą ruchomą lub zbiorem rzeczy, co oznacza, iż nie może być oddzielnym przedmiotem obrotu.

Ponadto zaznaczyć należy, iż korzystanie w oznaczonym zakresie z nieruchomości nie przysparza korzyści majątkowych Spółce, stwarzając jedynie warunki umożliwiające normalnei niezakłócone wykonywanie działalności opodatkowanej, polegające na świadczeniu usług dostawy wody i odbioru ścieków poprzez sieć wodno-kanalizacyjną, a co za tym idzie prawidłowe oraz zgodne z obowiązkami narzuconymi przez ustawę z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków. Natomiast przez pojęcie „sieć” należy rozumieć połączone i współpracujące ze sobą instalacje służące do dostarczenia wody lub odprowadzenia ścieków, należące do Spółki. Z uwagi na specyficzną konstrukcję sieci, która nie może znajdować się wyłącznie na gruntach należących do Spółki,a jednocześnie jest jej własnością istnienie służebności jest naturalną możliwością korzystaniaz prawa własności do sieci. Na rzecz Spółki ustanawiana jest służebność przesyłu, jednak nie korzysta ona z nieruchomości innego podmiotu w prowadzonej działalności w taki sposób, żew następstwie tego uzyskiwane są korzyści majątkowe, tj. pojawiają się dodatkowe przysporzenia. Należy również podkreślić, iż Kodeks cywilny wyraźnie wskazuje możliwość określenia wynagrodzenia z tytułu ustanowienia służebności przesyłu jedynie w sytuacji określonej w art. 305(2) Kodeksu cywilnego, czyli w sytuacji gdy właściciel nieruchomości lub przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń elektroenergetycznych. Odpłatność nie stanowi essentialia negotii umowy służebności, więc ustanowienia jej bez wynagrodzenia nie można uznać za odstąpienie przez właściciela nieruchomości od żądania opłaty z tego tytułu.

Stanowisko Spółki potwierdza utrwalona linia orzecznicza oraz interpretacje indywidualne.W interpretacji indywidualnej Nr IBPB3/423-296/07/PP 11 lutego 2008 r., Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach stwierdza, iż korzystanie z cudzej nieruchomości „nie przysparza korzyści majątkowych Spółce, stwarza jedynie warunki umożliwiające wykonywanie bieżących prac konserwacyjnych, przeglądu, kontroli i napraw, a w konsekwencji zapewnia odbiorcy komfort w postaci bezawaryjnej dostawy ciepła. Umowa ustanowienia służebności powoduje powstanie określonych praw, które nie mają charakteru zobowiązaniowego, a jedynie rzeczowy. W związku z powyższym nie stanowi nieodpłatnych świadczeń objętych przepisami art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych”.

Podobny pogląd przedstawił Naczelnik Urzędu Skarbowego w Zgorzelcu w interpretacji Nr PD-1-423/35/1/06 z dnia 27 listopada 2006 r. twierdząc, iż „służebność gruntowa jest prawem związanym z własnością nieruchomości wiadnącej i przysługuje każdoczesnemu właścicielowi, a ponadto przysługuje nie tylko właścicielowi nieruchomości, ale każdej innej osobie wykonującej prawe własności w imieniu właściciela. Umowa ustanowienia służebności poweduje powstanie określonych praw, które nie mają charakteru zobowiązaniowego,a rzeczowy”. Natomiast Naczelnik Lubelskiego Urzędu Skarbowego w interpretacji Nr PD/423- 63/04 z dnia 5 sierpnia 2004 r. stwierdził, że „ustanowienie służebności nie mieści się w pojęciu „nieodpłatnych świadczeń” objętych przepisami art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych”.

W dniu 16 lipca 2010 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy wydał interpretację indywidualną Nr ITPB3/423-199c/10/DK stwierdzając, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku jest nieprawidłowe. W dniu 9 sierpnia 2010 r. Spółka złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa przedmiotowej interpretacji. Skarga na przedmiotową interpretację wpłynęła do tut. organu w dniu 12 października 2010 r., wniesiono w niej o uchylenie interpretacjiw całości oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania.

Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2011 r. sygn. akt I SA/Gd 1165/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Spółki. W związku z czym Spółka złożyła skargę kasacyjną na ww. wyrok. Ostatecznie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt II FSK 1717/11 uchylił zaskarżony wyrok oraz interpretację indywidualną przepisów7 prawa podatkowego Nr ITPB3/423-199c/10/DK.

Słuszność stanowiska Spółki potwierdza interpretacja wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy nr ITPB3-423-199C-10-13-S-DK z 8 sierpnia 2013r.

Mimo że przywoływane wyżej interpretacje stanowią w indywidualnej sprawie, należy je uwzględnić przy wydawaniu przedmiotowej interpretacji, gdyż celem jest ujednolicenie stosowania prawe podatkowego dla wszystkich podatników bez względu na to do której Izby Skarbowej skierowali swoje zapytanie. W tym celu ustawodawca nakazał publikację wydanych interpretacji indywidualnych w celu ujednolicenia stosowania prawe podatkowego a tym samym dał możliwość powoływania się na rozstrzygnięcia w nich zawarte.

Biorąc powyższe pod uwagę Spółka stoi na stanowisku, iż w przypadku ustanawiania nieodpłatnej służebności przesyłu na rzecz Spółki nie powstaje u niej przychód z tego tytułu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego, stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej w tym zakresie oceny stanowiska Wnioskodawców.

Dodatkowo należy zaznaczyć, że niniejszą interpretację oparto na przepisach prawa podatkowego obowiązujących w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym we wniosku stanie faktycznym, bowiem niniejsza interpretacja stanowi ponowne rozstrzygnięcie tej samej sprawy w wyniku orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 stycznia 2015 sygn. akt VIII SA/Wa 537/14 (i orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2017 r. sygn. akt II FSK 1133/15).

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.