Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-2.4012.839.2025.1.MMA
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-12-30
Teza: Niepodleganie opodatkowaniu podatkiem VAT opłat
pobieranych za zajęcie pasa dróg wewnętrznych w celu
ustanowienia służebności przesyłu.
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu
czynności-czynności podlegające opodatkowaniu
drogi-pas drogowy-zajęcie pasa drogowego
służebność-służebność przesyłu
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Nieodpłatne świadczenie usług
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Świadczenie usług
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Podatnicy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 7.-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 2-art. 8-ust. 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15-ust. 6

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,
    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest
    prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

7 listopada 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w
    zakresie:
        niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT opłat pobieranych za zajęcie pasa
        dróg wewnętrznych w celu ustanowienia służebności przesyłu,
        sposobu dokumentowania ww. odpłatnego udostępniania pasa dróg
        wewnętrznych,
        podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT opłat pobieranych za udostępnianie
        nieruchomości, stanowiących własność Gminy w celu ustanowienia służebności
        przesyłu.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego
    Gmina (...) (dalej: Gmina , Wnioskodawca) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem
    podatku od towarów i usług (dalej jako: VAT).
    Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z
    2025 r. poz. 1153, dalej: ustawa o samorządzie gminnym), Gmina wykonuje zadania
    publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
    Jednocześnie w myśl art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy, do zakresu działania Gminy należą
    wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz
    innych podmiotów.
    Do zadań własnych Gminy należą m.in. sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz
    organizacji ruchu drogowego, stosownie do art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie
    gminnym.
    Stosownie do przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz.U.
    z 2025 r poz. 889; dalej: ustawa o drogach publicznych) na terenie Gminy znajdują się
    drogi gminne (publiczne) i wewnętrzne, których właścicielem jest Gmina.
    Drogi gminne (publiczne) i drogi wewnętrzne są co do zasady ogólnodostępne dla lokalnej
    społeczności. Uchwałą nr (...) z (...) Rada Miejska w (...) określiła zasady nabywania,
    zbywania i obciążania nieruchomości stanowiących własność Gminy (...) oraz ich
    wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż trzy lata lub na czas
    nieoznaczony.
    § 9 ust. 1 ww. uchwały stanowi, że bez zgody rady Burmistrz może obciążać odpłatnie lub
    nieodpłatnie nieruchomości gminne ograniczonymi prawami rzeczowymi poprzez
    ustanowienie:
    1) służebności gruntowej,
    2) służebności przesyłu.

    W zakresie ustanowienia służebności przesyłu w celu umieszczenia w pasie drogowym
    drogi wewnętrznej urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z potrzebami
    zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego przez przedsiębiorstwo
    energetyczne (przedsiębiorstwo przesyłowe) lub wykonawcę wskazanego przez
    przedmiotowe przedsiębiorstwo Gmina każdorazowo przyjmuje wniosek od ww. jednostki.
    We wniosku szczegółowo zostaje określony cel zajęcia pasa drogowego, jego lokalizacja,
    dane do obliczenia należnej opłaty rocznej za umieszczenie urządzenia niezwiązanego z
    funkcjonowaniem drogi lub potrzebami ruchu do czasu zakończenia eksploatacji,
    uzgodnienie projektu z zarządcą drogi oraz wskazanie wykonawcy robót.
    Kolejnym etapem jest sporządzenie operatu szacunkowego, w którym rzeczoznawca
    majątkowy m.in. określa wysokość jednorazowej opłaty z tytułu ustanowienia służebności
    przesyłu na określonej działce, w tym w pasie drogowym drogi wewnętrznej w związku z
    posadowieniem w jej granicach fragmentu infrastruktury, np. energetycznej.
    Przedsiębiorstwo energetyczne (lub inne przedsiębiorstwo przesyłowe) samo wybiera
    rzeczoznawcę majątkowego oraz dokonuje opłaty za sporządzony operat szacunkowy.
    Po sporządzeniu ww. operatu szacunkowego jest on przedkładany Gminie, stanowiąc
    element dokumentacji przedłożonej wraz z przedmiotowym wnioskiem przez
    przedsiębiorstwo energetyczne (lub inne przedsiębiorstwo przesyłowe).
    Następnie Gmina oraz przedsiębiorstwo energetyczne (lub inne przedsiębiorstwo
    przesyłowe) sporządzają protokół uzgodnień w sprawie ustanowienia odpłatnej
    służebności przesyłu, w którym ustalają, że ustanowienie służebności przesyłu w pasie
    drogowym drogi wewnętrznej nastąpi za jednorazowym wynagrodzeniem w określonej
    kwocie, płatnym przed zawarciem aktu notarialnego.
    Przedmiotowy protokół określa również, że koszty związane ze sporządzeniem umowy
    ustanowienia służebności przesyłu, w tym wypisu z rejestru gruntów nieruchomości
    obciążonej oraz opłat sądowych ponosi przedsiębiorstwo energetyczne (lub inne
    przedsiębiorstwo przesyłowe).
    Po sporządzeniu ww. protokołu każdorazowo, odrębnie dla każdej służebności przesyłu
    wydawane jest Zarządzenie Burmistrza (...) w sprawie wyrażenia zgody na ustanowienie
    służebności przesyłu na nieruchomości stanowiącej własność Gminy (...).
    W przedmiotowym zarządzeniu określone zostaje m.in. jednorazowe wynagrodzenie z
    tytułu obciążenia nieruchomości, tj. pasa drogowego drogi wewnętrznej ograniczonym
    prawem rzeczowym (służebnością przesyłu).
    Ostatecznie ustanowienie przedmiotowej służebności przesyłu następuje poprzez
    zawarcie aktu notarialnego potwierdzającego zawarcie umowy ustanowienia służebności
    przesyłu.
    Analogiczny tryb postępowania został przez Gminę przyjęty w przypadku udostępniania
    nieruchomości, stanowiących własność Gminy (...) w celu ustanowienia służebności
    przesyłu przez przedsiębiorstwo energetyczne (lub inne przedsiębiorstwo przesyłowe).
    Na wstępie składany jest wniosek przez przedsiębiorstwo energetyczne (przedsiębiorstwo
    przesyłowe) lub wykonawcę wskazanego przez przedmiotowe przedsiębiorstwo.
    We wniosku szczegółowo zostaje określony cel zajęcia nieruchomości, jego lokalizacja,
    dane do obliczenia należnej opłaty rocznej za umieszczenie urządzenia do czasu
    zakończenia eksploatacji, uzgodnienie projektu z zarządcą nieruchomości oraz wskazanie
    wykonawcy robót.
    Kolejnym etapem jest sporządzenie operatu szacunkowego, w którym rzeczoznawca
    majątkowy m.in. określa wysokość jednorazowej opłaty z tytułu ustanowienia służebności
    przesyłu na określonej działce w związku z posadowieniem w jej granicach fragmentu
    infrastruktury, np. energetycznej.

    Przedsiębiorstwo energetyczne (lub inne przedsiębiorstwo przesyłowe) samo wybiera
    rzeczoznawcę majątkowego, dokonuje opłaty za sporządzony operat szacunkowy oraz
    przedkłada go Gminie.
    Następnie Gmina oraz przedsiębiorstwo energetyczne (lub inne przedsiębiorstwo
    przesyłowe) sporządzają protokół uzgodnień w sprawie ustanowienia odpłatnej
    służebności przesyłu, w którym ustalają, że ustanowienie służebności przesyłu na
    nieruchomości nastąpi za jednorazowym wynagrodzeniem w określonej kwocie, płatnym
    przed zawarciem aktu notarialnego. Przedmiotowy protokół określa również, że koszty
    związane ze sporządzeniem umowy ustanowienia służebności przesyłu, w tym wypisu z
    rejestru gruntów nieruchomości obciążonej oraz opłat sądowych ponosi przedsiębiorstwo
    energetyczne (lub inne przedsiębiorstwo przesyłowe).
    Po sporządzeniu ww. protokołu każdorazowo, odrębnie dla każdej służebności przesyłu
    wydawane jest Zarządzenie Burmistrza (...) w sprawie wyrażenia zgody na ustanowienie
    służebności przesyłu na nieruchomości stanowiącej własność Gminy (...).
    W przedmiotowym zarządzeniu określone zostaje m.in. jednorazowe wynagrodzenie z
    tytułu obciążenia nieruchomości ograniczonym prawem rzeczowym (służebnością
    przesyłu).
    Pytania
    1. Czy pobierane przez Gminę, opisane w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, opłaty
      za udostępnianie nieruchomości, stanowiących własność Gminy (...) w celu
      ustanowienia służebności przesyłu stanowią/będą stanowiły wynagrodzenie za
      czynności podlegające opodatkowaniu VAT?
    2. Czy pobierane przez Gminę, opisane w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, opłaty
      za zajęcie pasa dróg wewnętrznych (niezaliczonych do żadnej kategorii dróg
      publicznych) w celu ustanowienia służebności przesyłu stanowią/będą stanowiły
      wynagrodzenie za czynności podlegające opodatkowaniu VAT?
    3. Czy Gmina powinna dokumentować fakturą opisane w stanie faktycznym/zdarzeniu
      przyszłym, opłaty za zajęcie pasa dróg wewnętrznych (niezaliczonych do żadnej
      kategorii dróg publicznych) w celu ustanowienia służebności przesyłu?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Ad. 1.
    Pobierane przez Gminę, opisane w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, opłaty za
    udostępnianie nieruchomości, stanowiących własność Gminy (...) w celu ustanowienia
    służebności przesyłu stanowią/będą stanowiły wynagrodzenie za czynności podlegające
    opodatkowaniu VAT.
    Usługą, w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i
    usług (tekst jednolity Dz. U. z 2025 r., poz. 775 ze zm. ; dalej: ustawa o VAT), jest każde
    świadczenie na rzecz danego podmiotu niebędące dostawą towarów.
    Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej
    osoby, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na
    rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie
    określonych stanów rzeczy).
    W zakresie podatku VAT w pierwszej kolejności musimy wskazać, że aby dana czynność
    podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi istnieć bezpośredni
    związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a otrzymanym
    świadczeniem wzajemnym w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste
    wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub

    dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być
    konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie
    tego świadczenia.
    Z taką sytuacją mamy do czynienia w przypadku służebności przesyłu za wynagrodzeniem.
    W rezultacie służebność przesyłu stanowi odpłatne świadczenie usługi, o którym mowa w
    art. 8 ustawy o VAT, z którego wynika, że przez świadczenie usług należy rozumieć także
    zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności
    bądź sytuacji. W związku z powyższym, przez świadczenie usług należy rozumieć każde
    zachowanie się na rzecz innej osoby.
    Na zachowanie to składać się może zarówno działanie, jak i zaniechanie (nieczynienie
    bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).
    W konsekwencji odpłatne ustanowienie służebności przesyłu (jako rodzaju służebności
    gruntowej) wiąże się ze zobowiązaniem właściciela gruntu do powstrzymania się od
    dokonania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji.
    Tym samym, odpłatne ustanowienie służebności przesyłu na innych nieruchomości
    stanowiących własność Gminy nie jest działaniem mieszczącym się w zakresie zadań
    własnych Gminy.
    W związku z tym ww. czynności odpłatnego udostępniania nieruchomości, stanowiących
    własność Gminy (...) w celu ustanowienia służebności przesyłu nie mają charakteru
    publicznoprawnego, a Wnioskodawca nie wykonuje ich w ramach władztwa
    publicznoprawnego.
    Zatem, w zakresie odpłatnego udostępniania innych nieruchomości stanowiących
    własność Gminy w celu ustanowienia służebności przesyłu zarówno obecnie, jak i w
    przyszłości Wnioskodawca występuje i nadal będzie występował w charakterze podatnika
    podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego
    działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
    Wobec powyższego, opłaty pobierane przez Wnioskodawcę za udostępnianie innych
    nieruchomości stanowiących własność Gminy (...) w celu ustanowienia służebności
    przesyłu nie są/nie będą daniną o charakterze publicznym. Tym samym przedmiotowe
    opłaty za udostępnianie innych nieruchomości stanowiących własność Gminy stanowią
    /będą stanowiły zapłatę za świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy.
    W konsekwencji, udostępnianie innych nieruchomości stanowiących własność Gminy
    podlega/będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie
    art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jako odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1
    ustawy.
    Ad. 2.
    Pobierane przez Gminę, opisane w stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, opłaty za
    zajęcie pasa dróg wewnętrznych (niezaliczonych do żadnej kategorii dróg publicznych) w
    celu ustanowienia służebności przesyłu nie stanowią i nie będą stanowiły wynagrodzenia
    za czynności podlegające opodatkowaniu VAT.
    Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym, do zadań własnych Gminy
    należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty, w tym m.in. zadania obejmujące
    sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego.
    Jak stanowi art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych drogi,
    parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z kategorii
    dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym takiej drogi, są drogami
    wewnętrznymi.
    Ponadto stosownie do ust. 2 tego artykułu budowa, przebudowa, remont, utrzymanie,
    ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy

    terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku - do właściciela
    tego terenu.
    Natomiast zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu ww. podatkiem
    podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Także powołując się na art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której
    mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami
    jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub
    podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa
    własności towarów w zamian za odszkodowanie.
    W świetle art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, świadczeniem usług jest każde świadczenie na rzecz
    osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości
    prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.
    Należy jednak podkreślić, że zarówno odpłatna dostawa towarów, jak również odpłatne
    świadczenie usług, podlegają opodatkowaniu, jeżeli są wykonywane przez podmiot
    działający w charakterze podatnika podatku VAT.
    Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki
    organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące
    samodzielnie działalność gospodarczą, w rozumieniu tej ustawy, bez względu na cel lub
    rezultat takiej działalności.
    Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką
    działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów
    pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących
    wolne zawody.
    Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na
    wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla
    celów zarobkowych.
    Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uznaje się za podatnika organów władzy
    publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań
    nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla których zostały one powołane, z
    wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
    Mając na uwadze powyższe regulacje, w celu określenia jak traktowane są, w oparciu o
    przepisy ustawy o VAT, wykonywane przez jednostki samorządu terytorialnego czynności,
    w pierwszej kolejności należy ustalić, czy jednostki te wykonują samodzielnie działalność
    gospodarczą. Wprawdzie pojęcie działalności gospodarczej ma obiektywny charakter, co
    oznacza, że działalność tę ocenia się niezależnie od jej celów lub rezultatów, aby jednak
    dana działalność kwalifikowana była, jako działalność gospodarcza, musi mieć ona
    charakter trwały i być wykonywana w zamian za wynagrodzenie otrzymywane przez
    świadczeniodawcę/dostawcę.
    Jak już Gmina wskazywała w opisie stanu faktycznego, wysokość opłat za zajęcie pasa dróg
    wewnętrznych (niezaliczonych do żadnej kategorii dróg publicznych) stanowiących
    własność Gminy (...) ustalana jest odrębnie dla każdej służebności przesyłu w ramach
    przyjętej procedury, która kończy się zawarciem aktu notarialnego.
    Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych wprost reguluje kwestie zajęcia
    pasa drogowego na drogach publicznych (i w ramach tychże - mających status dróg
    gminnych), w tym kwestie udostępniania pasa drogowego w drodze decyzji
    administracyjnej oraz ustala zasady pobierania z tego tytułu opłat, które mają charakter
    publicznoprawny (zatem pozostają poza sferą przepisów ustawy o podatku VAT).
    Przepisy ww. ustawy nie mają zastosowania do dróg które nie mają charakteru drogi
    publicznej (a takowymi są drogi wewnętrzne), pomimo że w ustawie tej status drogi
    wewnętrznej został wprost określony poprzez wskazanie, że drogami wewnętrznymi są

    drogi, parkingi oraz place przeznaczone do ruchu pojazdów, niezaliczone do żadnej z
    kategorii dróg publicznych i niezlokalizowane w pasie drogowym takiej drogi (art. 8 ust. 1
    ustawy o drogach).
    Mając jednak na względzie to iż, drogi wewnętrzne, podobnie jak drogi gminne, których
    właścicielem jest Gmina, służą do celów zaspakajania zbiorowych potrzeb mieszkańców,
    zatem dla celów określonych w ustawie z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym,
    tak więc ich udostępnianie na inne cele (czy to w drodze decyzji administracyjnej, czy w
    drodze umowy) powinno mieć taki sam charakter, czyli charakter czynności
    publicznoprawnej, pozostającej poza sferą przepisów o podatku VAT.
    W konsekwencji, zdaniem Gminy, ustalone opłaty za zajęcie pasa dróg wewnętrznych
    (niezaliczonych do żadnej kategorii dróg publicznych) w celu ustanowienia służebności
    przesyłu, nie stanowią wynagrodzenia za świadczone przez Gminę usługi w rozumieniu
    regulacji ustawy o VAT, gdyż udostępniając pas drogi wewnętrznej Gmina wykonuje swoje
    zadania własne, nie działając jako podatnik VAT. Gmina nie wykonuje tych czynności w
    celach zarobkowych, lecz jako zarządca terenu, na którym zlokalizowana jest droga, zaś
    pobierana opłata ma charakter publicznoprawny i stanowi daninę na rzecz Gminy.
    Podsumowując, zdaniem Wnioskodawcy, biorąc pod uwagę bieżące orzecznictwo w tej
    sprawie, opłaty za zajęcie pasa dróg wewnętrznych (niezaliczonych do żadnej kategorii
    dróg publicznych) w celu ustanowienia służebności przesyłu, nie podlegają
    opodatkowaniu VAT.
    Ad. 3.
    Gmina nie powinna dokumentować fakturą opisane w stanie faktycznym/zdarzeniu
    przyszłym, opłaty za zajęcie pasa dróg wewnętrznych (niezaliczonych do żadnej kategorii
    dróg publicznych) w celu ustanowienia służebności przesyłu.
    Zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę
    dokumentującą:
    1.  sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a
      pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od
      wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej
      niebędącej podatnikiem;
    2.  wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z
      procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;
    3.  wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w
      pkt 1;
    4.  otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o
      których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:
        a.  wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
        b.  czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5
          pkt 4,
        c.  dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a
          ust. 1b.
    Z powyższych przepisów wynika, że obowiązek wystawienia faktury powstaje m.in. w
    przypadku sprzedaży, a także dostawy towarów i świadczenie usług, o których mowa w
    art. 106a pkt 2 ustawy. Faktura potwierdza zatem zaistniałe zdarzenia gospodarcze.
    Natomiast pobierane przez Gminę opłaty za zajęcie pasa dróg wewnętrznych
    (niezaliczonych do żadnej kategorii dróg publicznych) w celu ustanowienia służebności

    przesyłu pozostają/będą pozostawały poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT, tym
    samym nie ma/nie będzie podstaw do wystawienia faktur dokumentujących takie
    zdarzenie, bowiem - jak wynika z art. 106b ust. 1 ustawy - faktury są dowodem
    dokumentującym sprzedaż.
    W związku z tym, pobierane przez Gminę opłaty za zajęcie pasa dróg wewnętrznych
    (niezaliczonych do żadnej kategorii dróg publicznych) w celu ustanowienia służebności
    przesyłu nie powinny być dokumentowane fakturą, a innym dokumentem księgowym, np.
    notą księgową.
    Należy również zauważyć, że nota księgowa nie jest dokumentem przewidzianym przez
    przepisy ustawy o podatku od towarów i usług i jako taka nie jest objęta regulacją tych
    przepisów. Brak jest jednakże przeciwwskazań na gruncie przepisów dotyczących podatku
    od towarów i usług dla takiego sposobu dokumentowania.
    Reasumując, odpłatne udostępnianie podmiotom trzecim pasa dróg wewnętrznych
    (niezaliczonych do żadnej kategorii dróg publicznych) stanowiących własność Gminy (...) w
    celu ustanowienia służebności przesyłu nie powinno być dokumentowane fakturą.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na wstępie wyjaśniam, że celem zachowania spójności wypowiedzi, odpowiedzi w
    kwestiach objętych zakresem postawionych we wniosku pytań udzielono w innej
    kolejności niż wynika to z treści wniosku.
    Art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z
    2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium
      kraju.
    Art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7 (...).
    Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy zatem rozumieć każde zachowanie, na które
    składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś), jak i zaniechanie
    (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Przy ocenie
    charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona
    usług każde świadczenie, które nie jest dostawą towarów w myśl art. 7 ustawy. Każde
    świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub
    tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi zatem co do zasady usługę w rozumieniu
    ustawy, niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:
    · w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, nabywca
      jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia;
    · świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy
      (wynagrodzenie).
    Oba ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało jako usługa
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

    Przy czym z ww. art. 5 ust. 1 pkt 1 jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i
    świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są
    wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz w
    art. 8 ust. 2 ustawy).
    Zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza nie tylko czynnik przedmiotowy –
    opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług, ale
    także czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika.
    Art. 15 ust. 1 ustawy:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Art. 15 ust. 2 ustawy:
      Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz
      rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność
      gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu
      towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów
      zarobkowych.
    Art. 15 ust. 6 ustawy:
      Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących
      te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa,
      dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych
      na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
    Organy władzy publicznej oraz urzędy obsługujące te organy są wyłączone z kręgu
    podatników podatku od towarów i usług – w zakresie czynności nałożonych przepisami
    prawa, dla realizacji których zostały powołane. Jest to wyłączenie podmiotowo-
    przedmiotowe i ma zastosowanie przy spełnieniu przez ten organ dwóch warunków:
    · jego podmiotem jest organ władzy publicznej lub urząd obsługujący ten organ;
    · odnosi się jedynie do czynności nałożonych przepisami prawa, dla których powołano te
      organy, z wyłączeniem czynności realizowanych na podstawie zawartych umów
      cywilnoprawnych.
    Z powołanych przepisów wynika, że organy władzy publicznej nie są podatnikami podatku
    od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa
    publicznego, nawet jeśli pobierają z tego tytułu należności, opłaty lub składki. Organy te są
    natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez
    nie czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych. Kryterium podziału
    stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym
    wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze
    cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów
    i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    Generalnie zatem wyłączone z opodatkowania podatkiem od towarów i usług są czynności
    wykonywane przez podmioty prawa publicznego (organy władzy publicznej i urzędy
    obsługujące te organy) w ramach sprawowanego przez nie władztwa publicznego.
    W opisie sprawy podali Państwo informacje, z których wynika, że:
        Gmina jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
        Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną
        odpowiedzialność.

        Do zakresu działania Gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu
        lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów. Do zadań
        własnych Gminy należą m.in. sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz
        organizacji ruchu drogowego.
        Stosownie do przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych na
        terenie Gminy znajdują się drogi gminne (publiczne) i wewnętrzne, których
        właścicielem jest Gmina.
        Drogi gminne (publiczne) i drogi wewnętrzne są co do zasady ogólnodostępne dla
        lokalnej społeczności. Uchwałą nr (...) z (...) Rada Miejska w (...) określiła zasady
        nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości stanowiących własność Gminy (...)
        oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż trzy lata
        lub na czas nieoznaczony.
        § 9 ust. 1 ww. uchwały stanowi, że bez zgody rady Burmistrz może obciążać
        odpłatnie lub nieodpłatnie nieruchomości gminne ograniczonymi prawami
        rzeczowymi poprzez ustanowienie służebności gruntowej oraz służebności przesyłu.
        W zakresie ustanowienia służebności przesyłu w celu umieszczenia w pasie
        drogowym drogi wewnętrznej urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z
        potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego przez
        przedsiębiorstwo energetyczne (przedsiębiorstwo przesyłowe) lub wykonawcę
        wskazanego przez przedmiotowe przedsiębiorstwo Gmina każdorazowo przyjmuje
        wniosek od ww. jednostki.
        We wniosku szczegółowo zostaje określony cel zajęcia pasa drogowego, jego
        lokalizacja, dane do obliczenia należnej opłaty rocznej za umieszczenie urządzenia
        niezwiązanego z funkcjonowaniem drogi lub potrzebami ruchu do czasu
        zakończenia eksploatacji, uzgodnienie projektu z zarządcą drogi oraz wskazanie
        wykonawcy robót.
        Kolejnym etapem jest sporządzenie operatu szacunkowego, w którym
        rzeczoznawca majątkowy m.in. określa wysokość jednorazowej opłaty z tytułu
        ustanowienia służebności przesyłu na określonej działce, w tym w pasie drogowym
        drogi wewnętrznej w związku z posadowieniem w jej granicach fragmentu
        infrastruktury, np. energetycznej.
        Przedsiębiorstwo energetyczne (lub inne przedsiębiorstwo przesyłowe) samo
        wybiera rzeczoznawcę majątkowego oraz dokonuje opłaty za sporządzony operat
        szacunkowy. Po sporządzeniu ww. operatu szacunkowego jest on przedkładany
        Gminie, stanowiąc element dokumentacji przedłożonej wraz z przedmiotowym
        wnioskiem przez przedsiębiorstwo energetyczne (lub inne przedsiębiorstwo
        przesyłowe).
        Następnie Gmina oraz przedsiębiorstwo energetyczne (lub inne przedsiębiorstwo
        przesyłowe) sporządzają protokół uzgodnień w sprawie ustanowienia odpłatnej
        służebności przesyłu, w którym ustalają, że ustanowienie służebności przesyłu w
        pasie drogowym drogi wewnętrznej nastąpi za jednorazowym wynagrodzeniem w
        określonej kwocie, płatnym przed zawarciem aktu notarialnego.

        Przedmiotowy protokół określa również, że koszty związane ze sporządzeniem
        umowy ustanowienia służebności przesyłu, w tym wypisu z rejestru gruntów
        nieruchomości obciążonej oraz opłat sądowych ponosi przedsiębiorstwo
        energetyczne (lub inne przedsiębiorstwo przesyłowe).
        Po sporządzeniu ww. protokołu każdorazowo, odrębnie dla każdej służebności
        przesyłu wydawane jest Zarządzenie Burmistrza (...) w sprawie wyrażenia zgody na
        ustanowienie służebności przesyłu na nieruchomości stanowiącej własność Gminy
        (...).
        W przedmiotowym zarządzeniu określone zostaje m.in. jednorazowe
        wynagrodzenie z tytułu obciążenia nieruchomości, tj. pasa drogowego drogi
        wewnętrznej ograniczonym prawem rzeczowym (służebnością przesyłu).
        Ostatecznie ustanowienie przedmiotowej służebności przesyłu następuje poprzez
        zawarcie aktu notarialnego potwierdzającego zawarcie umowy ustanowienia
        służebności przesyłu.
    Państwa wątpliwości dotyczą kwestii, czy pobierane przez Państwa opłaty za zajęcie pasa
    dróg wewnętrznych (niezaliczonych do żadnej kategorii dróg publicznych) w celu
    ustanowienia służebności przesyłu stanowią/będą stanowiły wynagrodzenie za czynności
    podlegające opodatkowaniu VAT.
    Istota problemu sprowadza się zatem do ustalenia, czy wykonując czynności z obszaru
    publicznoprawnego, spełniają/będą spełniali Państwo obie wskazane w art. 15 ust. 6
    ustawy przesłanki, tj. czy są/będą Państwo organem władzy publicznej oraz czy pobieranie
    określonych Opłat jest/będzie czynnością ze sfery cywilnoprawnej, czy publicznoprawnej.
    Należy zaznaczyć, że takie pojęcia jak „organ władzy publicznej”, czy „urzędy obsługujące
    te organy” nie zostały zdefiniowane w ustawie o podatku od towarów i usług. Choć w wielu
    aktach normatywnych ustawodawca posługuje się pojęciem „władza publiczna”, czy
    „organy władzy publicznej”, to jednocześnie nigdzie nie definiuje tych pojęć.
    Dokonując wykładni art. 15 ust. 6 ustawy należy więc zauważyć, że celem tej regulacji jest
    wyłączenie wszelkich organów władzy publicznej oraz innych organów podlegających
    prawu publicznemu z kategorii podatników VAT w odniesieniu do czynności
    wykonywanych przez te podmioty w charakterze władz publicznych. Podatnikiem podatku
    od towarów i usług jest więc również organ władzy publicznej oraz urząd obsługujący ten
    organ, jeżeli w stosunku do określonej czynności lub transakcji zachowuje się jak podmiot
    gospodarczy. Z tego właśnie względu, ustawodawca uznał w art. 15 ust. 6 ustawy, że
    organy (urzędy) nie są podatnikami w zakresie realizowanych zadań nałożonych
    odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem
    czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych.
    Art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r.
    poz. 1153):
      Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną
      odpowiedzialność.
    Art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
      Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym,
      niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
    Art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym:

      Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W
      szczególności zadania własne obejmują sprawy m.in. gminnych dróg, ulic, mostów,
      placów oraz organizacji ruchu drogowego.
    Art. 9 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym:
      1. W celu wykonywania zadań gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także
      zawierać umowy z innymi podmiotami, w tym z organizacjami pozarządowymi.
      2. Gmina oraz inna gminna osoba prawna może prowadzić działalność gospodarczą
      wykraczającą poza zadania o charakterze użyteczności publicznej wyłącznie w
      przypadkach określonych w odrębnej ustawie.
      3. Formy prowadzenia gospodarki gminnej, w tym wykonywania przez gminę zadań o
      charakterze użyteczności publicznej, określa odrębna ustawa.
    Art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym:
      Do zadań wójta należy w szczególności gospodarowanie mieniem komunalnym.
    Art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z 2025 r.
    poz. 889):
      Organ administracji rządowej lub jednostki samorządu terytorialnego, do którego
      właściwości należą sprawy z zakresu planowania, budowy, przebudowy, remontu,
      utrzymania i ochrony dróg, jest zarządcą drogi.
    Art. 19 ust. 2 ustawy o drogach publicznych:
      Zarządcami dróg, z zastrzeżeniem ust. 3, 5, 5a i 8, są dla dróg:
      1) krajowych - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad;
      2) wojewódzkich - zarząd województwa;
      3) powiatowych - zarząd powiatu;
      4) gminnych - wójt (burmistrz, prezydent miasta).
    Art. 21 ust. 1 ustawy o drogach publicznych:
      Zarządca drogi, o którym mowa w art. 19 ust. 2 pkt 2-4 i ust. 5, może wykonywać
      swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi,
      utworzonej odpowiednio przez sejmik województwa, radę powiatu lub radę gminy.
      Jeżeli jednostka taka nie została utworzona, zadania zarządu drogi wykonuje
      zarządca.
    Art. 4 pkt 1 i 2 ustawy o drogach publicznych:
      Użyte w ustawie określenia oznaczają:
      1) pas drogowy - wydzielony liniami rozgraniczającymi grunt wraz z przestrzenią nad i
      pod jego powierzchnią, w którym jest lub będzie usytuowana droga;
      2) droga - budowlę składającą się z części i urządzeń drogi, budowli ziemnych, lub
      drogowych obiektów inżynierskich, określonych w przepisach wydanych na
      podstawie art. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, stanowiącą całość
      techniczno-użytkową, usytuowaną w pasie drogowym i przeznaczoną do ruchu lub
      postoju pojazdów, ruchu pieszych, ruchu osób poruszających się przy użyciu
      urządzenia wspomagającego ruch, jazdy wierzchem lub pędzenia zwierząt.
    Art. 39 ust. 1 i ust. 3 ustawy o drogach publicznych:
      1. Zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby
      powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej
      trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego (...).

      3. W szczególnie uzasadnionych przypadkach, z wyjątkiem ust. 31, lokalizowanie w
      pasie drogowym urządzeń obcych oraz reklam może nastąpić wyłącznie za
      zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji
      administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku wydania decyzji, o
      której mowa w ust. 7, lub w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w ust. 7a lub
      w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c (...).
    Art. 40 ust. 1, ust. 2, ust. 3, ust. 11 i ust. 12 ustawy o drogach publicznych:
      1. Zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem,
      utrzymaniem i ochroną dróg, wymaga zezwolenia zarządcy drogi, wydanego w
      drodze decyzji administracyjnej - zezwolenie nie jest wymagane w przypadku
      zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c.
      2. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, dotyczy:
      1) prowadzenia robót w pasie drogowym;
      2) umieszczania w pasie drogowym liniowych urządzeń obcych;
      3) umieszczania w pasie drogowym urządzeń obcych innych niż wymienione w pkt 2
      oraz reklam;
      4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione
      w pkt 1-3.
      3. Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę.
      11. Opłatę, o której mowa w ust. 3, ustala, w drodze decyzji administracyjnej,
      właściwy zarządca drogi przy udzielaniu zezwolenia na zajęcie pasa drogowego (...).
      12. Za zajęcie pasa drogowego:
      1) bez zezwolenia zarządcy drogi lub bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22
                                          1  4ust. 2, 2a lub 2c, lub bez decyzji, o której mowa w art. 39 ust. 3 lub 3,
      2) z przekroczeniem terminu zajęcia określonego w zezwoleniu zarządcy drogi lub w
      umowie, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, lub w decyzji, o której mowa w art.
            1  439 ust. 3 lub 3,
      3) o powierzchni większej niż określona w zezwoleniu zarządcy drogi lub w umowie, o
                                                    1której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c, lub w decyzji, o której mowa w art. 39 ust. 3
          4lub 3
      - zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w
      wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6.
    Działania zarządców dróg mieszczą się zatem w zakresie czynności o charakterze
    publicznoprawnym i wynikają z wykonywania przez jednostki państwowe władztwa
    publicznoprawnego.
    Art. 5 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z
    2025 r. poz. 1483):
      Dochodami publicznymi są daniny publiczne, do których zalicza się: podatki, składki,
      opłaty, wpłaty z zysku przedsiębiorstw państwowych i jednoosobowych spółek
      Skarbu Państwa oraz banków państwowych, a także inne świadczenia pieniężne,
      których obowiązek ponoszenia na rzecz państwa, jednostek samorządu
      terytorialnego, państwowych funduszy celowych oraz innych jednostek sektora
      finansów publicznych wynika z odrębnych ustaw.
    Art. 60 pkt 7 ustawy o finansach publicznych:

      Środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o
      charakterze publicznoprawnym są w szczególności następujące dochody budżetu
      państwa, dochody budżetu jednostki samorządu terytorialnego albo przychody
      państwowych funduszy celowych dochody pobierane przez państwowe i
      samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw.
    Pobieranie opłat za zajęcie pasa dróg wewnętrznych (niezaliczonych do żadnej kategorii
    dróg publicznych) w celu ustanowienia służebności przesyłu jest działaniem mieszczącym
    się w zakresie Państwa zadań własnych, a więc daniną o charakterze publicznym, która nie
    stanowi i nie będzie stanowiła zapłaty za świadczenie usług. Należy uznać, że w zakresie
    realizacji ww. zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa są Państwo adresatem
    normy prawnej, o której mowa w art. 15 ust. 6 ustawy.
    Zatem pobierane przez Państwa opłaty za zajęcie pasa dróg wewnętrznych (niezaliczonych
    do żadnej kategorii dróg publicznych) w celu ustanowienia służebności przesyłu nie
    podlegają i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
    Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 należało uznać za prawidłowe.
    Kolejne Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy powinni Państwo udokumentować
    ww. czynności fakturą.
    W odniesieniu do powyższej kwestii, należy wskazać, że w myśl art. 106b ust. 1 pkt 1
    ustawy:
      Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także
      dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2,
      dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości
      dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej
      niebędącej podatnikiem.
    Zgodnie z art. 106b ust. 2 ustawy:
      Podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży
      zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9, art. 113a ust. 1
      lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.
    Na mocy art. 2 pkt 22 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną
      dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport
      towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
    Z powyższych przepisów jednoznacznie wynika, że faktura dokumentuje dokonanie
    sprzedaży, przez którą rozumie się odpłatne wydanie towaru lub odpłatne świadczenie
    usług, czyli czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.
    Podatnik wykonujący czynności w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, wystawia fakturę w
    przypadku sprzedaży towaru lub usługi.
    Fakturę wystawia się tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi. Zatem podatnik nie może
    wystawić faktury z tytułu wykonania czynności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem
    od towarów i usług.
    Jak rozstrzygnięto powyżej, pobierane przez Państwa opłaty za zajęcie pasa dróg
    wewnętrznych (niezaliczonych do żadnej kategorii dróg publicznych) w celu ustanowienia
    służebności przesyłu nie podlegają i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od
    towarów i usług.
    Zatem, nie ma podstaw, aby dokumentowali Państwo fakturą opisanych w stanie
    faktycznym/zdarzeniu przyszłym, opłat za zajęcie pasa dróg wewnętrznych (niezaliczonych
    do żadnej kategorii dróg publicznych) w celu ustanowienia służebności przesyłu.
    Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 należało uznać za prawidłowe.

    Państwa wątpliwości dotyczą również kwestii, czy pobierane przez Państwa, opisane w
    stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, opłaty za udostępnianie nieruchomości,
    stanowiących własność Gminy (...) w celu ustanowienia służebności przesyłu stanowią
    /będą stanowiły wynagrodzenie za czynności podlegające opodatkowaniu VAT.
    Jak, już wskazano powyżej organy władzy publicznej nie są podatnikami podatku od
    towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa
    publicznego, nawet jeśli pobierają z tego tytułu należności, opłaty lub składki. Organy te są
    natomiast podatnikami podatku od towarów i usług w przypadku wykonywanych przez
    nie czynności na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
    Zatem czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem organów władzy
    publicznej za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne
    dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i
    usług.
    Usługą, w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, jest każde świadczenie na rzecz danego
    podmiotu niebędące dostawą towarów. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy
    rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej osoby, na które składać się może zarówno
    działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie
    (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy).
    Jak wskazali Państwo w opisie sprawy, Gmina oraz przedsiębiorstwo energetyczne (lub
    inne przedsiębiorstwo przesyłowe) sporządzają protokół uzgodnień w sprawie
    ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu, w którym ustalają, że ustanowienie
    służebności przesyłu na nieruchomości nastąpi za jednorazowym wynagrodzeniem w
    określonej kwocie, płatnym przed zawarciem aktu notarialnego. Przedmiotowy protokół
    określa również, że koszty związane ze sporządzeniem umowy ustanowienia służebności
    przesyłu, w tym wypisu z rejestru gruntów nieruchomości obciążonej oraz opłat sądowych
    ponosi przedsiębiorstwo energetyczne (lub inne przedsiębiorstwo przesyłowe). Po
    sporządzeniu ww. protokołu każdorazowo, odrębnie dla każdej służebności przesyłu
    wydawane jest Zarządzenie Burmistrza (...) w sprawie wyrażenia zgody na ustanowienie
    służebności przesyłu na nieruchomości stanowiącej własność Gminy (...). W
    przedmiotowym zarządzeniu określone zostaje m.in. jednorazowe wynagrodzenie z tytułu
    obciążenia nieruchomości ograniczonym prawem rzeczowym (służebnością przesyłu).
    Tym samym, odpłatne udostępnianie nieruchomości stanowiących własność Gminy, na
    podstawie protokołu uzgodnień (który jest sporządzany przed zawarciem aktu
    notarialnego) w sprawie ustanowienia odpłatnej służebności przesyłu nie jest działaniem
    mieszczącym się w zakresie zadań własnych Gminy. W związku z tym ww. czynności
    odpłatnego udostępniania ww. nieruchomości stanowiących Państwa własność nie mają
    charakteru publicznoprawnego, a Państwo nie wykonują ich w ramach władztwa
    publicznoprawnego.
    Zatem, w zakresie odpłatnego udostępniania ww. nieruchomości stanowiących Państwa
    własność na podstawie protokołu uzgodnień (który jest sporządzany przed zawarciem
    aktu notarialnego) działają/będą Państwo działali w charakterze podatnika podatku od
    towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność
    gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
    Wobec tego, opłaty pobierane przez Państwa, opisane w stanie faktycznym/zdarzeniu
    przyszłym, opłaty za udostępnianie nieruchomości, stanowiących Państwa w celu
    ustanowienia służebności przesyłu nie są/nie będą daniną o charakterze publicznym. Tym
    samym ww. opłaty stanowią/będą stanowiły zapłatę za świadczenie usług, o którym mowa
    w art. 8 ust. 1 ustawy.
    W konsekwencji, udostępnianie nieruchomości stanowiących Państwa własność w celu
    ustanowienia służebności przesyłu podlega/będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem
    od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jako odpłatne świadczenie
    usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy.

    Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania oznaczonego nr 1 jest prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Państwo
    przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie
      zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się
      Państwo do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego w (...) Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje
    ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.