Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/436-254/12-4/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2012-12-27
Teza: 1.Przy nabyciu spadku od jakiej daty liczy się pięcioletni okres, by móc zbyć nieruchomość bez podatku: a) od daty zgonu spadkodawcy (matka), b) od daty postanowienia sądu? 2. Jeżeli będzie to załatwione postanowieniem sądu i odpłatne przeniesienie własności, to kto płaci podatek i w jakiej wysokości, w jakim terminie, po upływie pięcioletnim zgonu spadkodawcy?
Słowa kluczowe: dziedziczenie; nieruchomości; odpłatność; prawa-przeniesienie prawa-przeniesienie prawa własności; spadek
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1; [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 14 września 2012 r. (data wpływu 17 września 2012 r.), uzupełnionym pismem z dnia 19 grudnia 2012 r. (data wpływu 19 grudnia 2012 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie obowiązku podatkowego – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 września 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie obowiązku podatkowego.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych określonych w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, w związku z powyższym pismem z dnia 10 grudnia 2012 r., wezwano Wnioskodawcę do jego uzupełnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

Jednocześnie poinformowano Wnioskodawcę, że stosownie do postanowień art. 139 § 4 w zw. z art. 14d Ordynacji podatkowej, okresu oczekiwania między wezwaniem przez organ, a jego uzupełnieniem nie wlicza się do trzymiesięcznego terminu przewidzianego na wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

Wezwanie wysłano w dniu 10 grudnia 2012 r., skutecznie doręczono dnia 13 grudnia 2012 r., zaś w dniu 19 grudnia 2012 r. (data nadania 15 grudnia 2012 r.), do tut. organu wpłynęła odpowiedź, w której Wnioskodawca uzupełnił ww. wniosek.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Po zmarłej w dniu 14 listopada 2007 r. matce Wnioskodawca odziedziczył wraz ze swoją siostrą budynek mieszkalny znajdujący się w miejscowości … woj. …. Postanowieniem sądu rejonowego Zainteresowany odziedziczył 1/2 budynku drugą część otrzymała Jego siostra. W przedmiotowej nieruchomości zamieszkuje siostra Wnioskodawcy wraz z mężem, są tam zameldowani na stałe. Zainteresowany zamieszkuje na stałe we … i tam też jest zameldowany. Spadkodawca w testamencie zaznaczył, że po jego śmierci … (siostra Wnioskodawcy) nabywa piętro, a … (Zainteresowany) nabywa parter. Szacunkowa wartość całej nieruchomości to około 150 000 zł. Na parterze budynku znajdują się pomieszczenia niemieszkalne (gospodarcze i piwniczne), których wysokość wynosi 2 metry, a całość jest skromna i niemożliwe jest wyodrębnienie dwóch samodzielnych lokali (ustna opinia rzeczoznawcy sądowego). Budynku nie można podzielić ani w pionie ani w poziomie. Z uwagi na powyższe Wnioskodawca chce przekazać swoją część odpłatnie drugiemu ze spadkobierców, siostrze, która tam zamieszkuje na stałe. Zbycie ww. udziału nastąpi postanowieniem sądowym, a w razie braku zgody siostry Zainteresowany rozważa dokonanie sprzedaży na wolnym rynku.

W nadesłanym uzupełnieniu Wnioskodawca informuje również, iż w związku z nabyciem ww. majątku, po otrzymaniu postanowienia sądu – 17 października 2008 r. złożył oświadczenie w urzędzie skarbowym i był zwolniony z opłaty skarbowej – spadkowej.

Zbycie spadku nie jest podyktowane zmianą miejsca zamieszkania lub nabyciem innego lokalu ani budową domu. Zbycie spadku podyktowane jest uporządkowaniem sprawy w rodzinie. Wnioskodawca wskazuje, że ze swojej części spadku prawie nie korzysta i nie będzie korzystał w przyszłości.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Przy nabyciu spadku od jakiej daty liczy się pięcioletni okres, by móc zbyć nieruchomość bez podatku:
    1.  od daty zgonu spadkodawcy (matka), czy
    2.  od daty postanowienia sądu?
2.  Jeżeli odpłatne przeniesienie własności będzie załatwione postanowieniem sądu, to kto płaci podatek i w jakiej wysokości, w jakim terminie, po upływie pięcioletnim zgonu spadkodawcy?

Zdaniem Wnioskodawcy, w odniesieniu do pytania nr 1 po okresie pięcioletnim od zgonu spadkodawcy, spadkobierca w razie sprzedaży nabytego spadku na wolnym rynku zwolniony jest z opłaty podatkowej – płaci kupujący.

Z kolei przedstawiając swoje stanowisko do pytania nr 2 Zainteresowany uważa, iż po okresie pięcioletnim od zgonu spadkodawcy w razie odpłatnego przekazania spadku (swej części) drugiemu spadkobiercy zwolniony jest z opłaty podatkowej.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie powtórzyć należy uwagi na temat art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej poczynione w skierowanym do Wnioskodawcy ww. wezwaniu. Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Z powyższego wynika, że celem instytucji interpretacji indywidualnych jest, między innymi, umożliwienie uzyskania informacji w przedmiocie treści i znaczenia przepisów prawa podatkowego, mających zastosowanie w określonym stanie faktycznym i uchronienie ich przed ewentualnymi negatywnymi konsekwencjami ich nieznajomości.

Należy jednak mieć na uwadze wnioski płynące z lektury art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej.

Po pierwsze, że na podmiocie oczekującym udzielenia interpretacji (Wnioskodawcy) ciąży obowiązek dokładnego i wnikliwego przedstawienia stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) sprawy, który należy rozumieć, jako pewien zbiór faktów składających się na sprawę interpretacyjną, czyli każdego elementu zdarzenia, które zaszło lub zachodzi w rzeczywistości i składa się na określony stan rzeczy.

Po drugie, że Wnioskodawca jest również obowiązany do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Analizowany przepis nie określa jednak, w jakiej formie i jak szczegółowo powinno zostać zaprezentowane własne stanowisko Wnioskodawcy. W związku z powyższym należy podkreślić, że nie ma żadnego wymogu aby Wnioskodawca przedstawił swoje stanowisko w sprawie w sposób szczegółowy i poparty wywodem prawnym. Sposób wyrażania tego stanowiska może być różny, zależnie od tego, jakich okoliczności dotyczy stan faktyczny, jaki jest stopień jego skomplikowania, jak dużo problemów prawnopodatkowych zgłasza w związku z nim Wnioskodawca. Istotne jest, aby z treści całego wniosku można było wywieść, jaki jest jego pogląd prawny co do problemu lub poszczególnych problemów prawnopodatkowych, których rozwiązania oczekuje on od organu.

Niemniej ważne w analizowanej materii są też uczynione przez Zainteresowanego na wniosku ORD-IN wskazania co do rodzaju sprawy, którymi organ wydający interpretację jest związany. Mając zatem na uwadze, iż w złożonym wniosku zaznaczono pozycję 58 - podatek od spadków i darowizn, przedmiotem niniejszej interpretacji są konsekwencje podatkowe odpłatnego zbycia odziedziczonego majątku na gruncie ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 93, poz. 768 ze zm.).

Zatem, wskazać należy, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn, podatkowi od spadków i darowizn podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:

1.  dziedziczenia, zapisu, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego;
2.  darowizny, polecenia darczyńcy;
3.  zasiedzenia;
4.  nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5.  zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6.  nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.

Ponadto, zgodnie z art. 1 ust. 2 ww. ustawy, podatkowi od spadków i darowizn podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego otwartego na wypadek jego śmierci.

Art. 5 ww. ustawy stanowi, iż obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Natomiast zgodnie z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-8 i ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  udokumentują - w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 (tj. dla I grupy podatkowej 9 637 zł) - ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy albo jego rachunek prowadzony przez spółdzielczą kasę oszczędnościowo-kredytową lub przekazem pocztowym.

Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych winno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 18 grudnia 2006 r. w sprawie zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz. U. Nr 243, poz. 1762 ze zm.).

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1 i 2, przedmiotowe nabycie podlega opodatkowaniu na ogólnych zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej - art. 4a ust. 3 ww. ustawy.

Z kolei w myśl art. 4a ust. 4 przedmiotowej ustawy obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków jedynie, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

W cytowanych przepisach nie zostały wyszczególnione ani rodzaj, czy charakter darowanych składników majątku objętych zwolnieniem, ani sposób, czy czas ich użytkowania jak również ich maksymalna wartość. Należy jednak mieć na uwadze, że podstawowym kryterium uprawniającym do skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest zakwalifikowanie obdarowanego jako jednej z osób wymienionych w tym przepisie. Ponadto, istotne jest również by nabywca własności rzeczy lub praw majątkowych nabył je pod jednym z tytułów wymienionych w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Należy bowiem mieć na uwadze, że katalog czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn określony w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest katalogiem zamkniętym. Wobec tego wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią jedyne przypadki podlegające opodatkowaniu tym podatkiem.

Tymczasem z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca w celu uporządkowania rodzinnych spraw majątkowych rozważa odpłatne zbycie nabytego tytułem dziedziczenia majątku w postaci udziału w nieruchomości. Wśród potencjalnych nabywców jest siostra Zainteresowanego, ale właściciel nie wyklucza również zbycia ww. majątku na rzecz osób trzecich na wolnym rynku. Z tytułu nabycia spadku Wnioskodawca załatwił sprawę w urzędzie skarbowym - został zwolniony z płacenia podatku (złożył oświadczenie).

Reasumując, opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn podlegają wyłącznie czynności, które zostały enumeratywnie wymienione w art. 1 tej ustawy, tj. czynności prawne, których skutkiem jest nieodpłatne nabycie rzeczy lub praw majątkowych przez osoby fizyczne. Nabycie majątku tytułem dziedziczenia jest jedną z tych czynności które ustawodawca objął zakresem przedmiotowym ustawy. Z tytułu nabycia spadku po matce Wnioskodawca skorzystał jednak ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn. W konsekwencji, odnosząc się do czynności cywilnoprawnej, polegającej na zbyciu odziedziczonej części nieruchomości wskazać należy, iż niezależnie od tego jaki ma ona charakter (odpłatny bądź nieodpłatny) jako niewymieniona w zamkniętym katalogu określonym w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn nie podlega ona opodatkowaniu tym podatkiem. W rezultacie, mając na uwadze opisane we wniosku zdarzenie przyszłe oraz przytoczone w sprawie przepisy prawa podatkowego kwestia sposobu liczenia pięcioletniego okresu po którym możliwe jest zbycie odziedziczonego majątku jest bezprzedmiotowa.

Powyższe oznacza więc, iż w analizowanej sprawie Wnioskodawca nie będzie zobowiązany do zapłaty podatku od spadków i darowizn.

W konsekwencji stanowisko Zainteresowanego należało uznać za prawidłowe, jednakże z innych względów aniżeli tych przytoczonych we wniosku.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.