Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/1/415-354/09/WRz
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2009-07-20
Teza: Czy do kosztów uzyskania przychodów można zaliczyć diety za czas podróży służbowej właściciela firmy transportowej ?
Słowa kluczowe: dieta; koszt-koszty uzyskania przychodów
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 27 kwietnia 2009 r. (data wpływu do tut. Biura – 30 kwietnia 2009 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej diet i ryczałtów za noclegi z tytułu podróży służbowych osoby fizycznej prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 30 kwietnia 2009r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej wartości diet i ryczałtów za noclegi z tytułu podróży służbowych osoby fizycznej prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług transportowych. Usługi te świadczy na rzecz jednego zleceniodawcy, głównie poza granicami Polski, na terenie krajów Unii Europejskiej. Opłaca podatek na zasadach ogólnych prowadząc podatkową księgę przychodów i rozchodów. W związku z świadczenie usług transportowych diety z tytułu realizacji tej usługi oraz ryczałty i noclegi uznaje za koszty podatkowe w ramach określonego limitu tzn. do wysokości diet przysługujących pracownikom. Swoje zadania służbowe wykonuje poza miejscowością w której znajduje się siedziba działalności. Nadmienia iż w swojej firmie zatrudnia tylko jednego pracownika biurowego. Pracę kierowcy wykonuje sam osobiście.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy diety z tytułu podróży służbowej oraz ryczałty za noclegi są kosztem podatkowymi?

Zdaniem wnioskodawcy, biorąc pod uwagę art. 23. ust. 1 pkt 52 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych diety z tytułu odbywania podróży służbowej można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej w części nie przekraczającej wysokości diet przysługujących pracownikom, określonej w odrębnych przepisach wydanych przez właściwego ministra.

W ocenie wnioskodawcy przepisy ustawy nie uzależniają możliwości zaliczenia diet do kosztów uzyskania przychodów od rodzaju prowadzonej działalności (nie ma tu żadnych wyłączeń przedmiotowych ani podmiotowych), a zasady ustalania diet i kosztów związanych z podróżami służbowymi są takie same dla pracowników i przedsiębiorców. Jedyne ograniczenie wynikające z treści przepisów odnosi się do limitu wartości, która może być zaliczana do kosztów uzyskania przychodów i w tym kontekście pojawia się słowo „pracownik”. Bowiem limit o którym mowa wyznacza kwota diet przysługująca pracownikom. Z omawianego przepisu wynika, że ustawodawca wyłącza z kosztów wartość diet z tytułu podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą, ale tylko w części przekraczającej wartość diet przysługujących pracownikom.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam co następuje.

Zgodnie z 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ww. ustawy.

Art. 23 ust. 1 pkt 52 cyt. ustawy stanowi, że nie uznaje się za koszt uzyskania przychodów wartości diet z tytułu podróży służbowych osób prowadzących działalność gospodarczą i osób z nimi współpracujących - w części przekraczającej wysokość diet przysługujących pracownikom, określoną w odrębnych przepisach wydanych przez właściwego ministra.

Przepis ten oznacza, że osoby prowadzące działalność gospodarczą mają prawo zaliczyć w ciężar kosztów uzyskania przychodów wartość diet związanych z własnymi podróżami służbowymi oraz osób współpracujących do wysokości nieprzekraczającej wysokości diet określonych dla pracowników. Zasadnicze znaczenie ma w tym przypadku ustalenie, czy i w jakich przypadkach osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą odbywa podróż służbową.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiują pojęcia podróży służbowej.

Definicję podróży służbowej można pośrednio wywieść z treści art. 775 § 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t. j. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm.).

Odnosząc tę definicję do osób prowadzących działalność gospodarczą przyjąć należy, że podróżą służbową jest wykonywanie zadań poza stałym obszarem wykonywania pracy. Nie jest nią natomiast wykonywanie zadań w różnych miejscowościach i terminach, wynikających z organizacji pracy samego przedsiębiorcy. Realizacja usług transportowych, których specyfika i prawidłowe wykonanie w ramach prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej nierozerwalnie wiąże się z wyjazdami poza siedzibę firmy, nie może być utożsamiana z odbywaniem podróży służbowej w rozumieniu art. 23 ust. 1 pkt 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Teza ta znajduje potwierdzenie w uchwale podjętej przez Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów w dniu 19 listopada 2008r. sygn. akt II PZP 11/08. Sąd w uzasadnieniu uchwały stwierdził m.in., iż „wykonywaniem zadania służbowego w rozumieniu art. 775 § 1 K.p. nie jest wykonywanie pracy określonego rodzaju, wynikającej z charakteru zatrudnienia. Ta bowiem nigdy nie jest incydentalna”. Zdaniem składu orzekającego „z przepisu tego wynika bowiem wprost, że podróż służbowa ma charakter incydentalny (…). Nie jest zatem podróżą służbowa wykonywanie pracy (zadań) w różnych miejscowościach, gdy przedmiotem zobowiązania pracownika jest stałe wykonywanie pracy (zadań) w tych miejscowościach”.

W świetle powyższego należy uznać, iż nie jest podróżą służbową w rozumieniu art. 775 § 1 K.p. osobiste wykonywanie usług przez przedsiębiorcę w zakresie działalności przedsiębiorstwa i na podstawie zawartej z kontrahentem umowy poza miejscowością w której znajduje się siedziba firmy, jeżeli stanowi to istotę prowadzonej działalności, a zatem nie ma charakteru incydentalnego.

Z treści wniosku wynika, że przedmiotem działalności gospodarczej wnioskodawcy są usługi transportowe samochodem ciężarowym głównie poza granicami Polski na terenie krajów Unii Europejskiej. Realizacja tego rodzaju usług wiąże się z ich wykonywaniem za granicą (poza siedzibą firmy). Pobyt poza miejscowością, w której znajduje się siedziba firmy, będący wynikiem zawartej umowy na wykonanie usług stanowiących istotę działalności gospodarczej, nie jest podróżą służbową, a miejsce wykonania usług w tym przypadku jest cała Unia Europejska. Dlatego też wyjazdy krajowe, czy zagraniczne są nieodzowne do realizacji istoty działalności i jako takie nie mogą być uznane za podróż służbową.

Oceniając stanowisko wnioskodawcy w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej kosztów noclegów wskazać należy, iż do przedsiębiorców nie mają zastosowania przepisy rozporządzeń z dnia 19 grudnia 2002 r. o wysokości oraz warunkach ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej na obszarze kraju (Dz. U. Nr 236, poz. 1990 ze zm.), a także o wysokości oraz warunkach ustalania należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej poza granicami kraju (Dz. U. Nr 236, poz. 1991, ze zm.).

Przewidziane tymi przepisami należności z tyt. podróży służbowych, w tym „ryczałt za noclegi” nie przysługują zatem przedsiębiorcom, wobec czego nie mogą być one zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Możliwość uznania za koszty uzyskania przychodów wartości diet w wysokości określonej dla pracowników jest w tym zakresie wyjątkiem, wynikającym z analizowanego uprzednio przepisu art. 23 ust. 1 pkt 52 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który jak wskazano powyżej nie znajduje zastosowania na gruncie przedstawionego we wniosku stanu faktycznego.

W konsekwencji należy stwierdzić, iż w przedstawionym stanie faktycznym brak jest podstaw do zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności wartości diet oraz ryczałtów za noclegi, naliczonych w związku z wyjazdami w celu wykonania usług transportowych przez właściciela firmy transportowej, przeto też przedstawione we wniosku stanowisko jest nieprawidłowe.

Należy jednak zaznaczyć, że w świetle przepisów ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych osoby prowadzące działalność gospodarczą, w tym świadczące usługi, realizowane poza siedzibą firmy, mają prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, z uwzględnieniem określonego limitu, wartość diet związanych z własnymi podróżami służbowymi, np. w związku z koniecznością zawarcia umowy dotyczącej usług transportowych, dokonania zakupu środka trwałego wykorzystanego następnie w prowadzonej działalności gospodarczej, a więc podróży nie związanych z istotą prowadzonej działalności.

Ponadto podkreślić należy, iż koszty noclegów, spełniające warunek celowości, o którym mowa w art. 22 ust. 1 ww. ustawy można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w wysokości faktycznie poniesionych wydatków, udokumentowanych fakturami bądź rachunkami.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.