Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP1/4512-449/16-2/BM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2016-09-08
Teza: w zakresie opodatkowania dostawy działek
Słowa kluczowe: czynności-czynności podlegające opodatkowaniu; działalność-działalność gospodarcza; podatnik
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) oraz § 2 i § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2015 r. poz. 643) - Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 16 czerwca 2016 r. (data wpływu 17 czerwca 2016 r.), uzupełnionym pismem z 23 sierpnia 2016 r. (data wpływu 24 sierpnia 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania dostawy działek – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 czerwca 2016 r. wpłynął do tut. organu ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania dostawy działek.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z 23 sierpnia 2016 r. (data wpływu 24 sierpnia 2016 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z 16 sierpnia 2016 r. znak: IBPP1/4512-449/16-1/BM.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

W 2002 roku Wnioskodawca nabył w spadku nieruchomość gruntową. Jako tzw. „rolnik ryczałtowy” Wnioskodawca wykorzystywał część tej nieruchomości jako pole uprawne. Pozostałą część stanowiła łąka, na której Wnioskodawca nie prowadził żadnej działalności. Od sześciu lat całość stanowi łąka, na której Wnioskodawca nie wykonuje żadnych czynności związanych z działalnością rolną. Jedyne czynności wykonywane od tego czasu polegają na sezonowym wykoszeniu trawy. W 2012 roku Wnioskodawca wydzielił z przedmiotowej nieruchomości 2 działki o powierzchni po 1.200 m2 każda w celu przekazania ich swoim dzieciom (Wnioskodawca ma dwóch synów). Ostatecznie działki te Wnioskodawca sprzedał odpowiednio w lutym 2014 r. i kwietniu 2016 r. Znaczną część kwoty uzyskanej ze sprzedaży pierwszej z działek Wnioskodawca przeznaczył jako darowiznę synowi P. (darowizna przekazana w dniu 23 maja 2014 r. została zgłoszona do Urzędu Skarbowego). Kwotę uzyskaną ze sprzedaży drugiej z działek Wnioskodawca przeznaczy jako darowiznę na rzecz drugiego syna M. Przy sprzedaży pierwszej z działek Wnioskodawca skorzystał z usług pośrednika w obrocie nieruchomościami natomiast druga działka została sprzedana okazjonalnemu nabywcy, który dowiedział się we własnym zakresie, że Wnioskodawca jest właścicielem działki, którą ostatecznie nabył od Wnioskodawcy. Działki te w żaden sposób nie były przygotowywane przez Wnioskodawcę do sprzedaży a w szczególności: Wnioskodawca nie wydzielał dróg dojazdowych do działek, nie uzbrajał działek w infrastrukturę typu energia, gaz, woda czy kanalizacja.

Obecnie sytuacja materialna i zdolności zarobkowe Wnioskodawcy uległy znacznemu pogorszeniu. Żona Wnioskodawcy jest osobą bezrobotną, Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną (3 grupa) pobierającą rentę inwalidzką. W związku z istotnym pogorszeniem się sytuacji materialnej Wnioskodawcy, Wnioskodawca postanowił wydzielić ze wspomnianej nieruchomości (łąki) 4 działki i sprzedać je w nieokreślonej bliżej przyszłości a uzyskane środki przeznaczyć na poprawę swoich warunków bytowych. Podobnie jak w przypadku poprzednich dwóch działek Wnioskodawca nie będzie dokonywał wydzielania dróg ani starał się o wyposażenie tych działek w infrastrukturę wod.-kan., energetyczną czy gazową.

Wnioskodawca informuje ponadto, że nie jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym. Z tytułu sprzedaży poprzednich dwóch działek Wnioskodawca nie składał zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R ani nie składał deklaracji podatkowych VAT-7.

W uzupełnieniu Wnioskodawca wskazał, że:

1.  Nieruchomość gruntową Wnioskodawca nabył po zmarłej mamie, ponieważ był jednym i jedynym spadkobiercą, a w naszym kraju kto posiada powyżej 1 ha gruntu staje się rolnikiem.
2.  Na pytanie tut. Organu „Co było przyczyną, że wydzielone w 2012 r. działki Wnioskodawca nie przekazał synom tylko ostatecznie sprzedał w lutym 2014 r. i kwietniu 2016 r.”, Wnioskodawca odpowiedział, że dwaj synowie Wnioskodawcy pracują zawodowo i nie chcą mieć działek w miejscowości Wnioskodawcy i tak Wnioskodawca zdecydował się na sprzedaż.
3.  Na pytanie tut. Organu „Czy w stosunku do działek mających być przedmiotem sprzedaży Wnioskodawca podejmował działania jak: wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego, zmiana przeznaczenia terenu, uzyskanie decyzji o warunkach zagospodarowania (zabudowy) terenu lub decyzji o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej, lub inne podobne działania, jeśli tak to jakie i w jakim celu”, Wnioskodawca odpowiedział, że „Do każdej sprzedaży działki trzeba wystąpić o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i Wnioskodawca o to tylko wystąpił.”
4.  Przedmiotowy grunt był wykorzystywany tylko i wyłącznie przez Wnioskodawcę, Wnioskodawca nigdy gruntu nie wynajmował i nie wydzierżawiał innym osobom.
5.  Nadal w naszym prawie Wnioskodawca jest rolnikiem ryczałtowym, ale tak jak Wnioskodawca napisał wcześniej, od 6 lat Wnioskodawca nie dokonuje żadnej sprzedaży produktów rolnych ani ich pochodnych pochodzących z własnej działalności rolniczej. Ostatnia sprzedaż Wnioskodawcy była w 2010 r., tzn. tucznik szt. 1 i od tej pory do dnia dzisiejszego nie wystąpiła żadna sprzedaż zbóż, ziemniaków, trzody, bydła i innych produktów rolnych. Żadna sprzedaż nie była opodatkowana podatkiem VAT.
6.  Tak jak już Wnioskodawca napisał wcześniej jedyna czynność wykonywana od tego czasu to jest koszenie trawy przez Wnioskodawcę i tej trawy Wnioskodawca nie przerabia na siano ani na sianokiszonkę, tylko pozostawia ją na łące i ona samoczynnie gnije i taką czynność Wnioskodawca wykonuje tylko raz w roku.
7.  Wnioskodawca nie będzie podejmował żadnych działań marketingowych w celu sprzedaży 4 działek.
8.  Na pytanie tut. Organu „W jaki sposób Wnioskodawca zamierza pozyskać nabywców na przedmiotowe działki np. ogłoszenia w prasie, internet, inny – jaki”, Wnioskodawca odpowiedział, że tak jak Wnioskodawca sprzedał tą drugą działkę tak będzie czekał na okazjonalnego nabywcę.
9.  Wnioskodawca posiada inne nieruchomości (oprócz opisanych we wniosku) i nie zamierza ich sprzedać.
10.  Na pytanie tut. Organu „Czy Wnioskodawca dokonywał już wcześniej dostawy innych działek/nieruchomości, niż wymienione we wniosku, jeśli tak to jakich i kiedy”, Wnioskodawca odpowiedział, że nie dokonywał żadnej sprzedaży działek/nieruchomości wcześniej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w transakcji sprzedaży kolejnych 4 działek Wnioskodawca powinien wystąpić w charakterze podatnika VAT a w konsekwencji czy transakcje te powinny zostać opodatkowane podatkiem od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, transakcje sprzedaży przedmiotowych nieruchomości, opisane jako zdarzenie przyszłe, nie będą podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT z uwagi na fakt, że w ramach tych transakcji Wnioskodawca nie będzie podatnikiem podatku VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o podatku VAT. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy. Zgodnie z tym przepisem przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii. Zatem, zgodnie z powołanymi przepisami, grunt spełnia definicje towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a jego sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.

Jednakże nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów w rozumieniu art. 5 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Z kolei na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma na tyle uniwersalny charakter, że pozwala na objęcie pojęciem podatnika te wszystkie podmioty, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

W świetle definicji zawartej w art. 15 ustawy, dla uznania określonych zachowań danego podmiotu za działalność gospodarczą istotne znaczenie ma ich zorganizowany charakter. Przy czym, taka działalność wystąpi również w przypadku wykorzystywania towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Zatem, dostawa towarów (w tym gruntów) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy, można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika. Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, gdyż związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym.

W kwestii opodatkowania dostawy gruntów istotne znaczenie ma czy w świetle zaprezentowanego we wniosku zdarzenia przyszłego Wnioskodawca w celu dokonania sprzedaży działek, podjął aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, co skutkuje koniecznością uznania go za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług, czy też sprzedaż nastąpiła w ramach zarządu majątkiem prywatnym. Zwykle nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu, jako że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy.

Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuc i Halina Jeziorska-Kuc przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Zbycie nieruchomości, która została nabyta na prywatne cele Wnioskodawcy, nie może być potraktowana jako działalność gospodarcza.

W oparciu o powołany wyrok TSUE ukształtowała się jednolita linia orzecznictwa polskich sądów administracyjnych, którą reprezentuje m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 maja 2014 r. sygnatura I FSK 774/13. W wyroku tym NSA rozstrzygnął:

„Przyjęcie, że dana osoba fizyczna sprzedając działki budowlane działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną) czyli stałą (powtarzalność czynności i zamiar wykazany obiektywnymi dowodami ich kontynuacji), a w konsekwencji zorganizowaną. Nie jest działalnością handlową sprzedaż majątku osobistego (prywatnego), który nie został nabyty w celach odsprzedaży (w celach handlowych), lecz dla spożytkowania w celach prywatnych. Liczba i zakres transakcji sprzedaży gruntów nie może stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem opodatkowania, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie okoliczność, iż przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki (\`(...)\`) sama z siebie nie jest decydująca”.

Odnosząc wskazany powyżej wyrok na potrzeby niniejszego wniosku, stwierdzić należy, iż w żadnej mierze nie można uznać aby działalność Wnioskodawcy zakwalifikowana została jako gospodarcza działalność handlowa. Wnioskodawca nie podejmował względem nieruchomości żadnych działań podobnych do działalności podejmowanej przez podmioty profesjonalne. Działania polegające na koszeniu, czy administracyjny podział działek, miały służyć użyciu nieruchomości na prywatne cele mieszkaniowe Wnioskodawcy i jego rodziny oraz poprawę trudnych warunków materialnych. Wnioskodawca podkreśla, że nabył nieruchomość w drodze spadku. Celem nie była zatem chęć odsprzedaży, Wnioskodawca nie podjął także w stosunku do niej czynności wskazujących na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie zbywania poszczególnych działek. Nie ma przy tym znaczenia, że Wnioskodawca jest rolnikiem ryczałtowym, gdyż działalność ta nie polega na obrocie nieruchomościami, a przedmiotowa nieruchomość została nabyta z majątku osobistego i nie stanowiła środka trwałego.

W tym miejscu zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Ueizon V. Dieter Armbrecht), dotyczącego kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę, będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny”- zdaniem TSUE - to taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego, co w przedmiotowej sprawie miało miejsce, gdyż w żaden sposób Wnioskodawca nie wykorzystywał posiadanych nieruchomości w innych celach, niż stricte prywatne.

Argumentacja Wnioskodawcy znajduje również odzwierciedlenie w aktualnych interpretacjach indywidualnych wydanych w imieniu Ministra Finansów, m.in.:

*   w interpretacji indywidualnej Dyrektora izby Skarbowej w Łodzi z dnia 26 stycznia 2015 r. sygnatura IPTPP4/443-876/14-4/OS,
*   w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 21 stycznia 2015 r. sygnatura IPPP2/443-1059/14-2/KBr,
*   w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 28 stycznia 2016 r. sygnatura IPPP3/443-1110/14-2/SM,
*   w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 19 maja 2016 r. sygnatura IBPP1/4512-115/16/AR.

Mając na względzie zarówno opisany powyżej stan faktyczny jak i przytoczoną definicję „podatnika podatku VAT” oraz stanowiska sądów, organów w podobnych sprawach stwierdzić należy, że w zakresie planowanej transakcji nie sposób traktować Wnioskodawcy jako podatnika podatku VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Należy więc przyjąć, że w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, zbycie nieruchomości gruntowej (działki), dokonywane przez podatnika, traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Jednakże nie każda czynność stanowiąca dostawę, w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

Podatnikami według zapisu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT – są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców, lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Ze wskazanych regulacji wynika, że w świetle definicji zawartej w art. 15 ustawy o VAT, dla uznania określonych zachowań danego podmiotu za działalność gospodarczą istotne znaczenie ma ich zorganizowany charakter. Przy czym, taka działalność wystąpi również w przypadku wykorzystywania towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Zatem dostawa towarów (w tym gruntów) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy, można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika.

Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą zbycie majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży i nie jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie o VAT, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym.

Podkreślić także należy, iż w kwestii opodatkowania dostawy nieruchomości istotne jest, czy zbywca w celu dokonania sprzedaży podjął aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, co skutkuje koniecznością uznania go za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług, czy też sprzedaż nastąpiła w ramach zarządu majątkiem prywatnym. Zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi bowiem wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu zarobku w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, jako że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy.

Zatem dostawa towarów (w tym nieruchomości) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy, można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika.

Jak wskazano wyżej nie zawsze sprzedaż nieruchomości stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT. Sprzedaż nieruchomości nie stanowi takiej czynności przede wszystkim wówczas, gdy jest ona dokonywana przez podmioty niebędące podatnikami VAT lub przez podmioty będące co prawda takimi podatnikami, lecz niedziałające jako podatnicy w odniesieniu do tej czynności.

W kwestii opodatkowania dostawy nieruchomości istotne jest czy w świetle zaprezentowanego we wniosku stanu sprawy Wnioskodawca w celu dokonania dostawy nieruchomości podjął aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, co skutkuje koniecznością uznania go za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług, czy też dostawa nastąpiła w ramach zarządu majątkiem prywatnym.

Podkreślenia wymaga, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy o VAT, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen V. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę, będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej.

Zaznaczyć należy również, że nie ma przeszkód aby podatnik prowadzący działalność gospodarczą nabył nieruchomość do majątku prywatnego, który byłby wyłączony z systemu VAT i sprzedaż takiego majątku również nie podlegałaby opodatkowaniu podatkiem VAT. Należy mieć jednak na uwadze, że stwierdzenie czy dany przedmiot sprzedaży stanowi składnik majątku prywatnego, czy też jest związany z prowadzoną czy planowaną działalnością gospodarczą jest konsekwencją oceny prawnej dokonanej przez organ wydający interpretację, a nie elementem stanu faktycznego.

Ze wskazanego powyżej orzeczenia C-291/92 wynika bowiem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego.

W orzeczeniu Trybunału Sprawiedliwości UE (dalej TSUE) w sprawach C-180/10 i C-181/10 Trybunał stwierdził, że za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje środki podobne do wykorzystywanych przez handlowca, producenta tj. wykazuje aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Chodzi tu przykładowo o nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług developerskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przykładowo przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.

Trybunał orzekł ponadto, że liczba i zakres transakcji sprzedaży nie ma charakteru decydującego i nie może stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Trybunał stwierdził, że dużych transakcji sprzedaży można dokonywać również jako czynności osobistych.

Mając na uwadze przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe, powołane regulacje ustawy o podatku od towarów i usług oraz orzecznictwo TSUE stwierdzić należy, że planowana przez Wnioskodawcę sprzedaż działek nie będzie dokonana w ramach działalności gospodarczej, zdefiniowanej w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

Z opisu sprawy wynika, że w 2002 r. Wnioskodawca, jako jedyny spadkobierca, nabył po zmarłej mamie nieruchomość gruntową. Wnioskodawca - rolnik ryczałtowy - wykorzystywał część tej nieruchomości jako pole uprawne a na pozostałej części stanowiącej łąkę nie prowadził żadnej działalności. Od sześciu lat całość stanowi łąka, na której Wnioskodawca nie wykonuje żadnych czynności związanych z działalnością rolną. Jedyne czynności wykonywane od tego czasu polegają na koszeniu raz w roku trawy, której Wnioskodawca nie przerabia na siano ani na sianokiszonkę, tylko pozostawia ją na łące i ona samoczynnie gnije.

Wnioskodawca od 6 lat nie dokonuje żadnej sprzedaży produktów rolnych ani ich pochodnych pochodzących z własnej działalności rolniczej. Ostatnią sprzedaż Wnioskodawca dokonał w 2010 r. (tucznik szt. 1) i od tej pory do dnia dzisiejszego nie wystąpiła żadna sprzedaż zbóż, ziemniaków, trzody, bydła i innych produktów rolnych. Żadna sprzedaż nie była opodatkowana podatkiem VAT.

Przedmiotowy grunt był wykorzystywany tylko i wyłącznie przez Wnioskodawcę, Wnioskodawca nigdy gruntu nie wynajmował i nie wydzierżawiał innym osobom.

Wnioskodawca w 2012 r. wydzielił z przedmiotowej nieruchomości 2 działki w celu przekazania ich swoim dwóm synom. Ponieważ synowie Wnioskodawcy pracują zawodowo i nie chcą mieć działek w miejscowości Wnioskodawcy, Wnioskodawca zdecydował się na ich sprzedaż w lutym 2014 r. i kwietniu 2016 r. Znaczną część kwoty uzyskanej ze sprzedaży pierwszej z działek Wnioskodawca przeznaczył jako darowiznę synowi. Kwotę uzyskaną ze sprzedaży drugiej z działek Wnioskodawca przeznaczy jako darowiznę na rzecz drugiego syna. Przy sprzedaży pierwszej z działek Wnioskodawca skorzystał z usług pośrednika w obrocie nieruchomościami natomiast druga działka została sprzedana okazjonalnemu nabywcy, który dowiedział we własnym zakresie, że Wnioskodawca jest właścicielem działki, którą ostatecznie nabył od Wnioskodawcy.

Działki te w żaden sposób nie były przygotowywane przez Wnioskodawcę do sprzedaży, a w szczególności Wnioskodawca nie wydzielał dróg dojazdowych do działek, nie uzbrajał działek w infrastrukturę typu energia, gaz, woda czy kanalizacja.

Z tytułu sprzedaży ww. działek Wnioskodawca nie składał zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R ani nie składał deklaracji podatkowych VAT-7.

Obecnie sytuacja materialna i zdolności zarobkowe Wnioskodawcy uległy znacznemu pogorszeniu. Żona Wnioskodawcy jest osobą bezrobotną, Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną (3 grupa) pobierającą rentę inwalidzką. W związku z istotnym pogorszeniem się sytuacji materialnej Wnioskodawca postanowił wydzielić z ww. nieruchomości (łąki) 4 działki i sprzedać je w nieokreślonej bliżej przyszłości, a uzyskane środki przeznaczyć na poprawę swoich warunków bytowych.

W stosunku do działek mających być przedmiotem sprzedaży Wnioskodawca wystąpił o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego, bo jak stwierdził Wnioskodawca we wniosku „do każdej sprzedaży działki trzeba wystąpić o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i Wnioskodawca o to tylko wystąpił.”

Wnioskodawca nie będzie dokonywał wydzielania dróg ani starał się o wyposażenie tych działek w infrastrukturę wod.-kan., energetyczną czy gazową.

Z wniosku wynika również, że Wnioskodawca nie będzie podejmował żadnych działań marketingowych w celu sprzedaży ww. 4 działek a w celu pozyskania nabywców na przedmiotowe działki Wnioskodawca będzie czekał na okazjonalnego nabywcę.

Wnioskodawca nie dokonywał wcześniej żadnej sprzedaży działek/nieruchomości innych niż wymienione we wniosku. Wnioskodawca posiada inne nieruchomości (oprócz opisanych we wniosku) jednak nie zamierza ich sprzedać.

Biorąc pod uwagę przywołane przepisy prawa oraz opis zdarzenia przyszłego należy stwierdzić, że Wnioskodawca dla czynności sprzedaży 4 działek nie będzie działał w charakterze podatnika podatku od towarów i usług prowadzącego działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

Z zawartego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego nie wynika bowiem taka aktywność Wnioskodawcy, która wskazywałaby na działalność zbliżoną do działalności podmiotu zajmującego się profesjonalnie obrotem nieruchomościami.

Jak już zaznaczono, treść orzeczeń TSUE wydanych w sprawach C-180/10 i C-181/10 wskazuje, że za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje środki podobne do wykorzystywanych przez handlowca, tj. wykazuje aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Przy czym na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przykładowo przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.

W sprawie będącej przedmiotem niniejszej interpretacji wystąpiły pojedyncze okoliczności wskazane przykładowo w treści orzeczeń TSUE, związane z podziałem nieruchomości i wystąpienie o ustanowienie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, których jednak w ocenie tut. organu nie można uznać za ciąg zdarzeń przesądzających o uznaniu tych działań za prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o VAT.

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że jak podał Wnioskodawca w treści wniosku nieruchomość została nabyta w 2002 r. w drodze spadku po zmarłej mamie. Wnioskodawca początkowo wykorzystywał część tej nieruchomości jako pole uprawne, a na pozostałej części stanowiącej łąkę nie prowadził żadnej działalności. Natomiast od sześciu lat całość nieruchomości stanowiła łąka, na której Wnioskodawca nie wykonuje żadnych czynności poza koszeniem raz w roku trawy, którą pozostawia na łące, w celu jej zgnicia. Wnioskodawca od 6 lat nie dokonuje również żadnej sprzedaży produktów rolnych.

W związku z istotnym pogorszeniem się sytuacji materialnej (żona Wnioskodawcy jest osobą bezrobotną, Wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną, pobierającą rentę inwalidzką), Wnioskodawca postanowił wydzielić z ww. nieruchomości 4 działki i sprzedać je, a uzyskane środki przeznaczyć na poprawę swoich warunków bytowych.

Wnioskodawca nie będzie dokonywał wydzielania dróg ani starał się o wyposażenie tych działek w infrastrukturę wod.-kan., energetyczną czy gazową. Wnioskodawca nie będzie również podejmował żadnych działań marketingowych w celu sprzedaży ww. działek (Wnioskodawca będzie czekał na okazjonalnego nabywcę).

W celu sprzedaży ww. działek Wnioskodawca wystąpił wprawdzie o podział nieruchomości na 4 działki i opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego w stosunku do ww. działek, jednakże powyższych działań (stanowiących pojedyncze z przykładowo wskazanych w orzeczeniach w sprawach C-180/10 i C-181/10 okoliczności) nie można uznać za zespół środków zbliżonych do tych jakie podejmują podmioty zajmujące się profesjonalnie obrotem nieruchomościami lecz za zwykły zarząd prywatną nieruchomością.

Wobec powyższego uznać należy, że planowana sprzedaż działek nie będzie stanowiła działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu VAT, gdyż brak jest przesłanek świadczących o takiej aktywności sprzedawcy w przedmiocie zbycia ww. działek, która byłaby porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem (brak przesłanek zawodowego – stałego i zorganizowanego - charakteru takiej działalności). To wskazuje, że w takim przypadku mamy do czynienia z czynnościami mieszczącymi się w ramach zarządu majątkiem prywatnym niemających cech działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Tym samym nie można uznać sprzedaży przedmiotowych działek przez Wnioskodawcę za przejaw jego działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

W konsekwencji stwierdzić należy, że sprzedaż przedmiotowych działek nie będzie podlegała przepisom ustawy o podatku od towarów i usług, a co za tym idzie Wnioskodawcy w odniesieniu do tej sprzedaży nie można uznać za podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zaznaczenia wymaga, że organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Podkreślenia wymaga, iż interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku.

Nadmienia się, że niniejsza interpretacja indywidualna traci swoją ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego zdarzenia przyszłego lub zmiany stanu prawnego.

Końcowo odnośnie powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych należy stwierdzić, że dotyczą indywidualnych spraw podmiotów, które o nie wystąpiły i nie stanowią źródeł powszechnie obowiązującego prawa.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem.

Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. Nr 163 poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.