Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-273/09-7/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-10-27
Teza: Czy Wnioskodawczyni może zostać zwolniona z zapłaty podatku od darowizny?
Słowa kluczowe: darowizna; mieszkanie-sprzedaż mieszkania; podatek-podatek od spadków i darowizn; ulga-ulga mieszkaniowa
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 29.06.2009 r. (data wpływu 13.07.2009 r.) uzupełnionym na wniosku ORD-IN z dnia 19.09.2009 r. (data nadania 21.09.2009 r., data wpływu 23.09.2009 r.) na wezwanie Nr IPPB2/436-273/09-2/AF z dnia 09.09.2009 r. oraz pismem z dnia 12.10.2009 r. (data nadania 13.10.2009 r., data wpływu 15.10.2009 r.) na wezwanie Nr IPPB2/436-273/ 09-5/AF z dnia 06.10.2009 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zachowania prawa do ulgi wynikającej z art. 16 ustawy - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 13.07.2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie zachowania prawa do ulgi wynikającej z art. 16 ustawy.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujący stan faktyczny.

W dniu 18 listopada 2006 r. Wnioskodawczyni nabyła w drodze darowizny od rodziców – Ryszarda i Marty P. lokal mieszkalny o powierzchni użytkowej 31,40 m2 w W. w dzielnicy B., przy ul. M (kserokopia aktu notarialnego w załączeniu).

Zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn, nabycie przedmiotowego lokalu było zwolnione z podatku od darowizny. Opisany wyżej lokal mieszkalny Wnioskodawczyni zbyła w dniu 18 czerwca 2009 r. (kserokopia aktu notarialnego w załączeniu), z uwagi na konieczność zmiany miejsca zamieszkania – zawarcie związku małżeńskiego w dniu 12 września 2009 r. z osobą zamieszkałą będącą zameldowaną na pobyt stały - Michałem R., zam. w R.

Środki finansowe uzyskane ze sprzedaży ww. lokalu mieszkalnego Wnioskodawczyni przeznaczy na dokończenie budowy nieruchomości położonej w R., przy ulicach P. – L., nabytej w dniu 23 kwietnia 2009 r. wspólnie z rodzicami Michała R., w którym Wnioskodawczyni będzie zamieszkiwać będąc zameldowaną z przyszłym mężem. Szacunkowy koszt dokończenia budowy nieruchomości przy ulicach P. – L. to kwota około 250.000 zł. Prace budowlane są na etapie budowy stanu surowego otwartego.

O tym, że Wnioskodawczyni musi zamieszkiwać w darowanym mieszkaniu 5 lat, nie została zapoznana, ale wie, że wina leży po jej stronie, ponieważ nie doczytała zapisów ustawy, z których to wynika, że winna zamieszkiwać będąc zameldowana 5 lat by być zwolnionym z obowiązku podatkowego. Zważywszy jednak na fakt, że sytuacja życiowa Wnioskodawczyni uległa zasadniczej zmianie, Wnioskodawczyni prosi o rozważenie przedstawionych okoliczności i o zwolnienie z obowiązku podatkowego wynikającego z ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Pismem z dnia 09.09.2009 r. Nr IPPB2/436-273/09-2/AF wezwano Wnioskodawczynię do uzupełnienia braków formalnych wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Wezwanie skutecznie doręczono w dniu 14.09.2009 r. Wnioskodawczyni uzupełniła wniosek w terminie na wniosku ORD-IN z dnia 19.09.2009 r. (data nadania 21.09.2009 r., data wpływu 23.09.2009 r.).

Wnioskodawczyni uzupełniła stan faktyczny poprzez wskazanie, że w lokalu mieszkalnym . położonym w W. przy ul. M. nabytym w drodze darowizny zamieszkiwała do 18.06.2009 r.

Wymieniony lokal Wnioskodawczyni sprzedała, akt notarialny Repertorium A Nr X, z uwagi na konieczność przeznaczenia środków finansowych na zakup domu w R. W listopadzie 2008 r. rodzice, obecnie męża Wnioskodawczyni, (12.09.2009 r. Wnioskodawczyni zawarła związek małżeński) podpisali umowę przedwstępną na zakup domu, w której to zapisane zostało, że każda ze stron wpłaci 50%. Z uwagi na trudną sytuację na rynku nieruchomości Wnioskodawczyni długo nie mogła sprzedać lokalu mieszkalnego w W., a dom na który zaliczkę wpłacili rodzice męża Wnioskodawczyni był już przedmiotem egzekucji. W obawie przed utratą wpłaconej zaliczki środki finansowe na zakup domu i spisanie aktu notarialnego w dniu 23.04.2009 r. w R. – Repertorium A Nr X przekazali rodzice Wnioskodawczyni. Po sprzedaży lokalu w W. Wnioskodawczyni przekazała w miesiącu czerwcu br. środki finansowe na rachunek bankowy swoim rodzicom. Zatem środki finansowe ze sprzedaży lokalu w W. Wnioskodawczyni przeznaczyła na zakup domu w R. Wnioskodawczyni uważa zatem, że nie powinna być zwolniona z zapłacenia podatku od darowizny.

Wnioskodawczyni sprecyzowała również pytanie oraz nadmieniła, że w momencie otrzymania lokalu mieszkalnego w W. zwolniona została z zapłacenia przedmiotowego podatku i zobowiązała się do zamieszkiwania w nim przez okres 5 lat. Z uwagi jednak na zmianę sytuacji osobistej (zawarcie związku małżeńskiego, kserokopia aktu w załączeniu) i konieczność zmiany miejsca zamieszkania w R., Wnioskodawczyni zmuszona była do sprzedaży mieszkania w W. Wnioskodawczyni zobowiązuje się przy tym do zamieszkiwania w domu przy ul. P. w R. kilkadziesiąt lat. Wnioskodawczyni ma nadzieję, że decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie Biura Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku zwolni ją z obowiązku zapłaty podatku od darowizny (z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania).

Pismem z dnia 06.10.2009 r. Nr IPPB2/436-273/09-5/AF wezwano Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia poprzez jednoznaczne sprecyzowanie własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej zaistniałego stanu faktycznego.

Wezwanie skutecznie doręczono w dniu 12.10.2009 r. Wnioskodawczyni uzupełniła wniosek w terminie pismem z dnia 12.10.2009 r. (data nadania 13.10.2009 r., data wpływu 15.10.2009 r.) precyzując własne stanowisko zgodnie z art. 14c Ordynacji podatkowej.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy Wnioskodawczyni może zostać zwolniona z zapłaty podatku od darowizny?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Wnioskodawczyni sprzedaży lokalu mieszkalnego w W. musiała dokonać, ponieważ zmieniła się jej sytuacja osobista – zawarła związek małżeński i docelowo zamieszka z mężem w R. Z uwagi na konieczność zmiany miejsca zamieszkania z W. na R. Wnioskodawczyni zmuszona była sprzedać mieszkanie w W. Dlatego też uważa, iż nie powinna zapłacić podatku od darowizny. Środki finansowe na zakup w 50% domu w R. (akt notarialny z dnia 23.04.2009 r.) przekazali Wnioskodawczyni jej rodzice pożyczając jej tym samym środki do czasu sprzedaży lokalu mieszkalnego w W. Po sprzedaży mieszkania w W. Wnioskodawczyni oddała rodzicom środki finansowe przekazując im je na rachunek bankowy. Tym samym Wnioskodawczyni uważa, że pieniądze ze sprzedaży przeznaczone zostały na zakup domu w stanie surowym otwartym w R.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego, stwierdzam, co następuje.

Ponieważ nabycie ww. nieruchomości w drodze spadku nastąpiło przed 01 stycznia 2007 r. w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 222, poz. 1629) do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym przed dniem 01 stycznia 2007 r., z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

W myśl z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 142, poz. 1514 ze. zm.), w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r., podatkowi temu podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułem spadku.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, w przypadku nabycia budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowych: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym w drodze spadku lub darowizny przez osoby zaliczane do I grupy podatkowej, nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich wartości do łącznej wysokości nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu.

Ulga o której mowa w ust. 1 art. 16 ustawy przysługuje osobom, które łącznie spełniają następujące warunki (art. 16 ust. 2 ww. ustawy):

1.  spełniają wymogi określone w art. 4 ust. 4, tj. posiadają obywatelstwo polskie lub mają miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy,
3.  nie dysponują spółdzielczym lokatorskim prawem do lokalu lub nie są właścicielami spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego oraz wynikających z przydziału spółdzielni mieszkaniowych: prawa do domu jednorodzinnego lub prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym, a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji spółdzielni, w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego,
4.  nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu,
5.  będą zamieszkiwać w nabytym lokalu lub budynku przez 5 lat: a)od dnia złożenia zeznania podatkowego – jeżeli w chwili złożenia zeznania nabywca mieszka w nabytym lokalu lub budynku, b)od dnia zamieszkania w nabytym lokalu lub budynku – jeżeli nabywca zamieszka w ciągu roku od dnia złożenia zeznania podatkowego.

Mając na uwadze ww. przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn stwierdzić należy, że zasadniczym celem ustawodawcy jest zwolnienie bliskich spadkodawcy lub darczyńcy od obciążeń podatkowych z tytułu nabycia nieruchomości mieszkaniowej, gdy nie dysponują innym mieszkaniem czy domem i będą zamieszkać w uzyskanej nieruchomości przez 5 lat.

Zgodnie z art. 16 ust. 7 powołanej powyżej ustawy, nie stanowi podstawy do wygaśnięcia decyzji zbycie udziału w budynku lub lokalu na rzecz innego ze spadkobierców lub obdarowanych oraz zbycie budynku lub lokalu, jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków mieszkaniowych, a nabycie innego budynku lub uzyskanie pozwolenia na jego budowę albo nabycie innego lokalu nastąpiło nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od dnia zbycia.

W świetle przytoczonego wyżej przepisu, podstawą uzasadniającą zbycie lokalu może być jedynie wyjątkowa sytuacja życiowa podatnika, która powoduje konieczność zmiany warunków (miejsca) zamieszkania.

Konieczność w rozumieniu art. 16 tejże ustawy winna mieć charakter imperatywny, wskazujący na sytuację wyjątkową, gdy chodzi o kwalifikowaną potrzebę takiej zmiany.

Za przesłankę uzasadniającą zbycie lokalu mieszkalnego w świetle omawianej ustawy uznać należy trudne warunki materialne podatnika w sytuacji, gdy przeznaczył on środki pieniężne pochodzące ze sprzedaży mieszkania na zakup lokalu o mniejszej powierzchni i z mniejszym czynszem, w wyniku czego nastąpiła poprawa położenia materialnego podatnika. Okolicznością uzasadniającą konieczność zmiany warunków mieszkaniowych jest też stan zdrowia, jeśli w sposób oczywisty utrudnia lub uniemożliwia realizację potrzeb mieszkaniowych w lokalu nabytym w drodze darowizny.

Ustawodawca stwierdził, że jedynie „uzasadniona konieczność” zmiany warunków mieszkaniowych pozwala na zachowanie prawa do ulgi przewidzianej w art. 16 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Nie wystarcza zatem dla spełnienia tej przesłanki zwykła potrzeba zmiany warunków mieszkaniowych. Stosując wykładnię językową, pojęcie „konieczność” oznacza nieodzowność, przymus lub, że coś jest nieuchronne, nie dające się uniknąć. Zatem konieczność zmiany warunków mieszkaniowych występuje wówczas, gdy zachodzi nagła nieoczekiwana sytuacja życiowa, w której znalazł się podatnik.

Opisana we wniosku sytuacja życiowa Wnioskodawczyni, tj. zawarcie związku małżeńskiego w dniu 12.09.2009 r. z osobą zamieszkałą w R. oraz zamieszkanie z mężem w R. na dzień zbycia lokalu mieszkalnego w W. będącego przedmiotem darowizny (tj. w dniu 18.06.2009 r.) nie stanowi przesłanki konieczności zmiany warunków mieszkaniowych.

Reasumując, należy stwierdzić, iż w sytuacji przedstawionej we wniosku Wnioskodawczyni nie spełnia pierwszego z warunków do zachowania ulgi z tytułu zamieszkiwania, tj. konieczności zmiany warunków mieszkaniowych. Bezprzedmiotowym jest zatem, rozpatrywanie czy Wnioskodawczyni spełniła drugi warunek. Powyższy fakt wynika z tego, że przesłanki do zachowania ulgi, o których mowa w art. 16 ust. 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn muszą wystąpić łącznie. W związku z powyższym na Wnioskodawczyni ciąży obowiązek zapłaty podatku od spadków i darowizn.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistniałego zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Końcowo należy wskazać, iż dołączone do wniosku dokumenty nie podlegają analizie i weryfikacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock