Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-1-1/4510-222/15/BK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2016-02-04
Teza: w zakresie ustalenia, czy do umorzenia akcji podmiotu powiązanego będą miały zastosowanie przepisy art. 9a oraz art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz obowiązków ewidencyjnych w tym zakresie
Słowa kluczowe: akcja-umorzenie akcji; dokumentowanie; podmiot-podmioty powiązane
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) oraz § 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2015 r., poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku opatrzonym datą 23 listopada 2014 r. (data wpływu do tut. Biura 26 listopada 2015 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, w zakresie ustalenia, czy do umorzenia akcji podmiotu powiązanego będą miały zastosowanie przepisy art. 9a oraz art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz obowiązków ewidencyjnych w tym zakresie – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 26 listopada 2015 r. do tut. Biura wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych, m.in. w zakresie ustalenia, czy do umorzenia akcji podmiotu powiązanego będą miały zastosowanie przepisy art. 9a oraz art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz obowiązków ewidencyjnych w tym zakresie.

We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest podatnikiem, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: „ustawa o PDOP”), podlegającym obowiązkowi podatkowemu w Polsce od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania. Jest akcjonariuszem w spółce transparentnej podatkowo dla celów podatku dochodowego, będącej odpowiednikiem spółki komandytowo-akcyjnej z siedzibą w jednym z państw UE (dalej: „Spółka”). W związku z zapisami umowy Spółki, w przyszłości będzie mogło dojść do nieodpłatnego umorzenia akcji posiadanych w Spółce przez Wnioskodawcę, polegającego na nieodpłatnym zbyciu przez Wnioskodawcę akcji celem umorzenia i ich umorzeniu przez Spółkę. Nie można wykluczyć, że akcjonariusze Spółki będą względem siebie podmiotami powiązanymi w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PDOP. Prawo kraju siedziby Spółki oraz umowa Spółki dopuszczają przeprowadzenie umorzenia akcji, w tym umorzenie bez wynagrodzenia.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy w związku z umorzeniem przez Spółkę akcji posiadanych przez Wnioskodawcę, bez zapłaty wynagrodzenia na jego rzecz, będą miały zastosowanie do niego przepisy ustawy o PDOP dotyczące tzw. cen transferowych, tj. art. 9a i art. 11 ustawy o PDOP w brzmieniu nadanym Ustawą nowelizującą, a w szczególności, czy dla takiego zdarzenia należy sporządzić dokumentację podatkową (tzw. dokumentację cen transferowych), o której mowa w art. 9a ust. 1 ustawy o PDOP?

(pytanie oznaczone we wniosku nr 2)

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku umorzenia przez Spółkę akcji posiadanych przez niego, bez zapłaty na jego rzecz wynagrodzenia, przepisy ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2014 r., poz. 851 ze zm.; dalej: „ustawa o PDOP”) dotyczące tzw. cen transferowych, tj. art. 9a i art. 11 ww. ustawy w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2014 r., poz. 1328, dalej: „Ustawa nowelizująca”), nie znajdą zastosowania wobec Wnioskodawcy.

W szczególności dla takiego zdarzenia nie ma obowiązku sporządzania dokumentacji podatkowej (tzw. dokumentacji cen transferowych), o której mowa w art. 9a ust. 1 ustawy o PDOP.

Powołując się na art. 11 ust. 1 ustawy o PDOP, Wnioskodawca wskazał, że jeżeli w wyniku powiązań pomiędzy określonymi (powiązanymi) podmiotami zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą niezależne podmioty, i w wyniku tego podmiot nie wykazuje dochodów albo wykazuje dochody niższe od tych, jakich należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały dochody danego podmiotu oraz należny podatek określa się bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań.

Zgodnie z art. 9a ust. 1 ustawy o PDOP, podatnicy dokonujący transakcji (…) z podmiotami powiązanymi (…) są obowiązani do sporządzenia dokumentacji podatkowej takich transakcji.

W ocenie Wnioskodawcy, w jego przypadku art. 11 ustawy o PDOP nie będzie miał zastosowania z uwagi na fakt, że w przypadku umorzenia akcji bez wynagrodzenia nie mamy do czynienia z transakcją dla celów przepisów o cenach transferowych. Umorzenie akcji bez wynagrodzenia stanowi autonomiczną instytucję prawa spółek handlowych, regulującą specyficzny stosunek prawny, tj. relacje pomiędzy akcjonariuszem a spółką. Koniecznym elementem tej instytucji jest właśnie brak wynagrodzenia, a jej efektem jedynie zmiana struktury praw akcjonariusza. Co więcej, skoro przepisy prawa handlowego dopuszczają umorzenie akcji za wynagrodzeniem lub bez wynagrodzenia, to w razie skorzystania z możliwości umorzenia bez wynagrodzenia nie ma też podstaw do zastosowania przepisu art. 11 ustawy o PDOP - poprzez uznanie, iż mamy do czynienia z transakcją nierynkową. Jest to określony typ transakcji (umorzenie bez wynagrodzenia) przewidziany przez prawo handlowe. Szacowanie wysokości wynagrodzenia na podstawie art. 11 ustawy o PDOP oznaczałoby więc zakwestionowanie samego charakteru tej instytucji prawnej. Transakcje takie mogą występować równie często jak transakcje polegające na umorzeniu za wynagrodzeniem. Co więcej w przypadku umorzenia akcji Wnioskodawcy, nie może być mowy o zapłacie jakiejkolwiek ceny pomiędzy Wnioskodawcą a Wspólnikiem. W związku z umorzeniem akcji Wnioskodawcy bez wynagrodzenia Wnioskodawca nie ma prawnego obowiązku jakiegokolwiek świadczenia względem Wnioskodawcy, co stanowi kolejny argument za tym, że w omawianej sytuacji nie może być mowy o transakcji, do której znajdują zastosowanie przepisy o cenach transferowych.

Wskazać ponadto należy na aspekt celowościowy przepisów dotyczących cen transferowych. Odnoszą się one niewątpliwie do transakcji o charakterze handlowym, dotyczą zatem zdarzeń, w wyniku których generowane są przychody. Praktyka gospodarcza zna przypadki, gdy powiązane ze sobą podmioty zawierają transakcje, w których zastosowane zostają ceny znacznie odbiegające od cen stosowanych pomiędzy podmiotami niepowiązanymi.

Rezultatem takich działań jest zmiana wielkości przychodów sprzedawcy i kosztów nabywcy w celu oddziaływania na wysokość opodatkowanego dochodu u każdego z kontrahentów. W wyniku zastosowania przepisów o cenach transferowych w przypadku, gdy cena transakcyjna jest wyższa niż cena rynkowa, koszty nabywcy mogą ulec obniżeniu, podobnie jak przychody sprzedawcy. Natomiast gdy kontrahenci ustalą cenę niższą od rynkowej, na podstawie przepisów o cenach transakcyjnych możliwe jest odpowiednie podwyższenie przychodów sprzedawcy, jak i kosztów nabywcy. Funkcja art. 11 ustawy o PDOP, polega zatem na uniemożliwianiu dokonywania modyfikacji dochodów z transakcji przez powiązanych ze sobą podatników, w celu zmniejszenia ich zobowiązań podatkowych.

Jak wynika z powyższego, art. 11 ustawy o PDOP nie znajdzie zastosowania, ani do umorzenia akcji, ani do sytuacji majątkowej wspólników pozostających w spółce. Umorzenie akcji nie stanowi bowiem transakcji handlowej, a jego celem nie jest modyfikacja wysokości dochodów, jakie osiągają podatnicy powiązani, poprzez zastosowanie nierynkowej ceny. Umorzenie akcji jest to działanie jednorazowe o charakterze restrukturyzacyjnym, które w ramach stosunków korporacyjnych zostało dopuszczone przepisami prawa handlowego, a jego celem jest prawne unicestwienie akcji Wnioskodawcy, którego akcje są umarzane, a nie dokonanie jakiejkolwiek transakcji gospodarczej. Ponadto, należy zauważyć, że umarzanie akcji stanowi stosunek prawny zachodzący jedynie pomiędzy spółką i akcjonariuszem więc per se zachodzący jedynie pomiędzy podmiotami powiązanymi w rozumieniu przepisów o cenach transferowych i, w związku z tym nie sposób znaleźć porównywalnej transakcji zachodzącej pomiędzy podmiotami niezależnymi. W wyniku tego, należy uznać, że stosowanie przepisów o cenach transferowych do umarzania akcji byłoby pozbawione celu. Należy podkreślić, że stanowisko Wnioskodawcy będzie pozostawać aktualne na gruncie art. 9a oraz art. 11 ustawy o PDOP w brzmieniu nadanym Ustawą nowelizującą. Zgodnie bowiem z art. 9a ust. 1 ustawy o PDOP w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2015 r., dotyczy on podatników dokonujących transakcji, w tym zawierających umowy spółki niebędącej osobą prawną, umowy wspólnego przedsięwzięcia lub umowy o podobnym charakterze, z podmiotami powiązanymi z tymi podatnikami. W ocenie Wnioskodawcy, brzmienie powyższego przepisu w żaden sposób nie wpływa na aktualność powołanej powyżej argumentacji, w szczególności biorąc pod uwagę, że umorzenie akcji bez wynagrodzenia nie jest zawarciem umowy spółki niebędącej osobą prawną, umowy wspólnego przedsięwzięcia, ani umowy o podobnym charakterze. Podobnie, biorąc pod uwagę przedstawione powyżej argumenty, bez znaczenia dla stanowiska Wnioskodawcy pozostają zmiany w zakresie art. 11 ustawy o PDOP.

Wnioskodawca wskazał przy tym, że prezentowane przez niego stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez organy podatkowe w analogicznych do będącego przedmiotem zapytania stanach faktycznych. Przykładowo takie stanowisko zajął Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 28 czerwca 2012 r. Znak: IPPB3/423-187/12-2/DP.

Analogiczne stanowisko zajęli także:

*   Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacjach indywidualnych z 12 lutego 2015 r. Znak: ILPB3/423-608/14-3/PR, z 14 marca 2014 r., Znak: ILPB4/423-496/13-4/ŁM oraz z 18 lipca 2014 r. Znak: IPPB3/423-435/14-2/MC,
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z 10 marca 2015 r. Znak: IPTPB3/423-437/14-3/GG oraz
*   Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 25 marca 2015 r. Znak: IBPBI/2/4510-176/15/SD.

Dla przykładu Wnioskodawca wskazał, że w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 27 kwietnia 2015 r. Znak: ILPB4/4510-1-25/15-2/ŁM, organ uznał w całości za prawidłowe stanowisko podatnika, zgodnie z którym w przypadku przeprowadzenia przez Spółkę umorzenia akcji Wnioskodawcy bez zapłaty wynagrodzenia na rzecz Wnioskodawcy przepisy ustawy o PDOP dotyczące tzw. cen transferowych, tj. art. 9a i art. 11 ustawy o PDOP, nie znajdą zastosowania wobec Wnioskodawcy. W szczególności, dla takiego zdarzenia nie ma obowiązku sporządzania dokumentacji podatkowej (tzw. dokumentacji cen transferowych), o której mowa w art. 9a ust. 1 ustawy o PDOP.

Podsumowując, zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku przeprowadzenia przez Spółkę umorzenia akcji posiadanych przez Wnioskodawcę, bez zapłaty na jego rzecz wynagrodzenia, przepisy ustawy o PDOP dotyczące tzw. cen transferowych, tj. art. 9a art. 11 ustawy o PDOP, w brzmieniu nadanym Ustawą nowelizującą, nie znajdą zastosowania w odniesieniu do Wnioskodawcy. W szczególności dla takiego zdarzenia nie powstanie obowiązek sporządzania dokumentacji podatkowej (tzw. dokumentacji cen transferowych), o której mowa w art. 9a ust. 1 ustawy o PDOP.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Jednocześnie nadmienić należy, że w pozostałym zakresie objętym wnioskiem wydane zostanie odrębne rozstrzygnięcie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.