Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT3.4011.407.2025.1.KP
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-06-06
Teza: Skutki podatkowe otrzymania kwoty ze sprzedaży
nieruchomości byłego współmałżonka w związku ze
zrzeczeniem się służebności mieszkania.
Słowa kluczowe: majątek-podział majątku
nieruchomości-sprzedaż nieruchomości
służebność-służebność mieszkaniowa
służebność-służebność osobista
zrzeczenie się-zrzeczenie się służebności
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Przychody z innych źródeł.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 9
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 20-ust. 1

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

8 maja 2025 r. wpłynął Pana wniosek z 30 kwietnia 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

    Opis stanu faktycznego
    Wnioskodawca posiada miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz
    podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1
    ustawy o PIT.
    Wnioskodawca do 2022 roku pozostawał w związku małżeńskim, w którym początkowo
    obowiązywał ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej.
    Na potrzeby niniejszego wniosku Wnioskodawca oraz żona Wnioskodawcy będą łącznie
    zwani: „Małżeństwem”.
    W 2019 r. Małżeństwo zawarło umowę o zniesieniu wspólności majątkowej małżeńskiej,
    na skutek której dokonano całości podziału ich majątku wspólnego. W 2022 roku został
    orzeczony rozwód pomiędzy małżonkami.
    W wyniku zawarcia zgodnej umowy dot. podziału majątku wspólnego małżonków w
    formie aktu notarialnego, żona Wnioskodawcy otrzymała nieruchomość zabudowaną
    budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, w której dotychczas Małżeństwo wspólnie
    zamieszkiwało wraz ze swoimi dziećmi (dalej: „Nieruchomość”), natomiast na rzecz
    Wnioskodawcy została m.in. ustanowiona nieodpłatna i dożywotna służebność mieszkania
    na ww. budynku mieszkalnym jednorodzinnym, polegającą na prawie Wnioskodawcy do
    zamieszkiwania w całym budynku mieszkalnym w dotychczasowym zakresie oraz
    swobodnego dojścia i dojazdu przez nieruchomość gruntową do tego budynku.
    W umowie dot. podziału majątku wspólnego została określona wartość nieruchomości,
    która przypadła żonie Wnioskodawcy, jak i wartość służebności mieszkania ustanowionej
    na rzecz Wnioskodawcy.
    Dnia 20 czerwca 2024 r. żona Wnioskodawcy zawarła w formie aktu notarialnego umowę
    sprzedaży Nieruchomości, a część jej wartości pieniężnej została przekazana przez
    nabywcę Nieruchomości
            1w trybie art. 921 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. 2024 poz.
    1061 ze zm., dalej: „Kodeks cywilny”) bezpośrednio na rachunek Wnioskodawcy jako
    odbiorcy przekazu, w związku ze zrzeczeniem się przez Wnioskodawcę służebności
    mieszkania.
    Omawiane przekazanie „części wartości pieniężnej” Wnioskodawcy, jest konsekwencją
    zrzeczenia się przez Wnioskodawcę prawa do służebności mieszkania, które zostało
    ustanowione w ramach podziału majątku wspólnego małżonków.
    Pytania
    1. Czy opisane w stanie faktycznym rozliczenie dokonane w formie przekazu, o którym
      mowa
            1w art. 921 Kodeksu cywilnego pomiędzy Żoną Wnioskodawcy a Wnioskodawcą
      związane ze zbyciem Nieruchomości i ustaloną w drodze podziału majątku wspólnego
      służebnością mieszkania przysługującą Wnioskodawcy, podlega wyłączeniu
      przedmiotowemu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT?
    2. W przypadku negatywnej odpowiedzi na pytanie nr 1, tj. w przypadku gdy opisane w
      stanie faktycznym rozliczenie dokonane w formie przekazu, o którym mowa w art. 921
      1 kodeksu cywilnego pomiędzy Żoną Wnioskodawcy a Wnioskodawcą związane ze
      zbyciem Nieruchomości i ustaloną w drodze podziału majątku wspólnego
      służebnością przysługującą Wnioskodawcy nie podlega wyłączeniu przedmiotowemu,
      o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT, to czy Wnioskodawca ma obowiązek
      zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych i wykazania przychodu w zeznaniu
      rocznym?

    3. W przypadku uznania, że Wnioskodawca ma obowiązek zapłaty podatku
      dochodowego od osób fizycznych i wykazania przychodu w zeznaniu rocznym, to w
      jaki sposób Wnioskodawca winien ustalić podstawę opodatkowania?
    Pana stanowisko w sprawie
    Ad 1.
    W ocenie Wnioskodawcy, opisane w stanie faktycznym rozliczenie dokonane w formie
    przekazu,
                  1o którym mowa w art. 921 kodeksu cywilnego pomiędzy Żoną Wnioskodawcy, a
    Wnioskodawcą związane ze zbyciem Nieruchomości i ustaloną w drodze podziału majątku
    wspólnego służebnością mieszkania przysługującą Wnioskodawcy, podlega wyłączeniu
    przedmiotowemu, o którym mowa
    w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT.
    Na mocy art. 47 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j. Dz.
    U. z 2023 r. poz. 2809 z późn. zm., dalej jako: Kodeks rodzinny i opiekuńczy) małżonkowie
    mogą przez umowę zawartą w formie aktu notarialnego wspólność ustawową rozszerzyć
    lub ograniczyć albo ustanowić rozdzielność majątkową lub rozdzielność majątkową z
    wyrównaniem dorobków (umowa majątkowa).
    Jak wynika z dyspozycji przepisu art. 211 Kodeksu cywilnego, każdy ze współwłaścicieli
    może żądać, ażeby zniesienie współwłasności nastąpiło przez podział rzeczy wspólnej,
    chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym
    przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne
    zmniejszenie jej wartości.
    W myśl natomiast art. 212 § 2 Kodeksu cywilnego rzecz, która nie daje się podzielić, może
    być przyznana stosownie do okoliczności jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem
    spłaty pozostałych albo sprzedana stosownie do przepisów kodeksu postępowania
    cywilnego.
    Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów
    z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania lub ograniczenia
    małżeńskiej wspólności majątkowej oraz przychodów z tytułu wyrównania dorobków po
    ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich.
    Z literalnego brzmienia powołanego przepisu wynika zatem, że wyłączeniu spod
    stosowania przepisów ustawy o PIT podlegają przychody z tytułu podziału wspólnego
    majątku małżonków
    w wyniku ustania małżeńskiej wspólności majątkowej.
    Przychodem z podziału majątku wspólnego jest wartość otrzymanego przez każdego z
    małżonków majątku, a także wartość spłat (dopłat) otrzymywanych przez jednego z tytułu
    podziału majątku. Wartość majątku oraz wartość spłat uzyskanych z tego tytułu przez
    małżonków nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
    Uwzględniając przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz przywołane przepisy
    prawne stwierdzić należy, że jeżeli przychodem jest wartość otrzymanego przez każdego z
    małżonków majątku, to w rezultacie wartość otrzymanej przez Wnioskodawcę kwoty
    pieniężnej, na skutek zrzeczenia się prawa do służebności mieszkania, podlega wyłączeniu
    przedmiotowemu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT.
    Co warto podkreślić, na skutek zrzeczenia się ograniczonego prawa rzeczowego w formie
    służebności mieszkania, Wnioskodawca otrzymał jedynie ekwiwalent pieniężny prawa
    służebności mieszkania, przyznanego mu w ramach podziału majątku wspólnego
    małżonków. W rezultacie nieruchomość nabywcy jest wolna od obciążenia ograniczonym
    prawem rzeczowym.

    Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stale potwierdza, że wartość składników majątku
    otrzymana w związku z podziałem majątku wspólnego małżonków podlega wyłączeniu
    spod reżimu ustawy
    o PIT.
    W interpretacji z dnia 31 stycznia 2025 r., nr 0115-KDIT2.4011.525.2024.3.MM organ
    podatkowy potwierdził: „Skoro zatem na skutek sądowego zniesienia współwłasności
    nieruchomości, która uprzednio wchodziła w skład majątku wspólnego otrzymała Pani
    udział wynoszący więcej niż 1/2 własności tej nieruchomości nabytej w ramach wspólności
    majątkowej małżeńskiej, to nie powstał
    u Pani przychód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż na
    mocy powołanego na wstępie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych przychody z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania
    lub ograniczenia małżeńskiej wspólności majątkowej nie podlegają opodatkowaniu
    podatkiem dochodowym od osób fizycznych”. W interpretacji z dnia 24 lutego 2025 r., nr
    0115-KDIT2.4011.38.2025.1.MD Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej potwierdził: „(...)
    uzyskane przez Pana przychody z tytułu podziału majątku wspólnego, w wyniku którego
    przyznane zostały Panu na wyłączną własność składniki tego majątku, w postaci
    samochodu osobowego i ciągnika rolniczego, oraz spłata kwoty pieniężnej od Pana żony,
    podlegają wyłączeniu z opodatkowania, wynikającemu z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy
    o podatku dochodowym od osób fizycznych”.
    Co warto podkreślić, podział majątku wspólnego małżonków nie musi się sprowadzać
    wyłącznie do przyznania każdemu z małżonków prawa własności. Małżonkowie ze
    względu na treść art. 47 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego mają swobodę przy
    ustalaniu dysponowania i rozdzielania swojego majątku. W konsekwencji mieli oni prawo
    do: przyznania całościowej Nieruchomości Żonie Wnioskodawcy, a Wnioskodawcy
    ustanowienia służebności mieszkania na tej Nieruchomości.
    Mając powyższe na względzie, opisane w stanie faktycznym rozliczenie dokonane w
                            1formie przekazu, o którym mowa w art. 921 kodeksu cywilnego pomiędzy Żoną
    Wnioskodawcy a Wnioskodawcą związane ze zbyciem Nieruchomości i ustaloną w drodze
    podziału majątku wspólnego służebnością przysługującą Wnioskodawcy, podlega
    wyłączeniu przedmiotowemu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT.
    Ad 2.
    Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku negatywnej odpowiedzi na pytanie nr 1, tj. w
    przypadku gdy opisane w stanie faktycznym rozliczenie dokonane w formie przekazu, o
                  1którym mowa w art. 921 kodeksu cywilnego pomiędzy Żoną Wnioskodawcy a
    Wnioskodawcą związane ze zbyciem Nieruchomości i ustaloną w drodze podziału majątku
    wspólnego służebnością przysługującą Wnioskodawcy nie podlega wyłączeniu
    przedmiotowemu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT, to Wnioskodawca nie
    ma obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych i wykazania przychodu
    w zeznaniu rocznym.
    Źródłem przychodu jak wskazuje art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a) ustawy o PIT jest odpłatne zbycie
    nieruchomości jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności
    gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw
    majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku
    kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.
    Z powyższego przepisu wynika, że jeżeli zbycie nieruchomości nastąpi po upływie pięciu
    lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie lub
    wybudowanie, przychód powstały
    w związku ze sprzedażą nieruchomości nie podlega opodatkowaniu podatkiem
    dochodowym od osób fizycznych.

    W niniejszej sprawie nabycie Nieruchomości nastąpiło w 2010 r., a jej sprzedaż w 2024 r.
    Oznacza to, że pomiędzy nabyciem a sprzedażą upłynął wymagany ustawowo 5-letni
    termin.
    W dniu 31 marca 2021 r. wydana została interpretacja ogólna Ministra Finansów (nr DD2.
    8201.7.2020), potwierdzająca że 5 letni termin determinujący ustanie obowiązku zapłaty
    podatku dochodowego w przypadku sprzedaży nieruchomości, winien być liczony od dnia
    jej nabycia do majątku wspólnego, nie od dnia podpisania umowy o podziale majątku.
    Natomiast w interpretacji Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 13 kwietnia
    2023 r., nr 0115-KDIT2.4011.111.2023.1.MM potwierdził, że „(...) odpłatne zbycie w 2022 r.
    tej nieruchomości (która w 2017 r. na mocy umowy majątkowej małżeńskiej
    ustanawiającej ustrój rozdzielności majątkowej i umowy o podział majątku wspólnego
    przypadła Pani na wyłączną własność) zostało dokonane po upływie pięciu lat, licząc od
    końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie, a w konsekwencji sprzedaż ta
    nie stanowi źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych i nie podlega opodatkowaniu tym podatkiem”.
    W ocenie Wnioskodawcy, na równi należy traktować prawo własności danego składnika
    majątku otrzymanego w drodze podziału majątku z prawem służebności osobistej
    przypisanym do tego składnika.
    Mając powyższe na względzie, w przypadku negatywnej odpowiedzi na pytanie nr 1, tj. w
    przypadku gdy opisane w stanie faktycznym rozliczenie dokonane w formie przekazu, o
                  1którym mowa w art. 921 kodeksu cywilnego pomiędzy Żoną Wnioskodawcy a
    Wnioskodawcą związane ze zbyciem Nieruchomości i ustaloną w drodze podziału majątku
    wspólnego służebnością przysługującą Wnioskodawcy nie podlega wyłączeniu
    przedmiotowemu, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o PIT, to Wnioskodawca nie
    ma obowiązku zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych i wykazania przychodu
    w zeznaniu rocznym.
    Ad 3.
    W ocenie Wnioskodawcy, w przypadku uznania, że Wnioskodawca ma obowiązek zapłaty
    podatku dochodowego od osób fizycznych i wykazania przychodu w zeznaniu rocznym, to
    Wnioskodawca powinien ustalić podstawę opodatkowania jako różnicę pomiędzy kwotą
    otrzymaną od Żony Wnioskodawcy a wartością wynikającą z aktu notarialnego, na
    podstawie którego dokonano podziału majątku wspólnego.
    Zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy o PIT dochodem ze źródła przychodów jest co do zasady
    nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku
    podatkowym.
    Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 9 lutego 2023 r. sygn. akt II FSK 1757/20 „Sytuacja, w
    której podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych (prawnych) uzyskuje przychód,
    ale nie ma możności uwzględnienia kosztów jego uzyskania, nie może być zaakceptowana.
    Przemawia przeciwko temu nie tylko sama nazwa podatku (podatek dochodowy, a nie
    przychodowy), ale także argument z zakresu fundamentalnych założeń konstrukcyjnych
    podatku. Logika podatku dochodowego jest taka, że przychód „powstaje” z kosztów jego
    uzyskania”.
    Oznacza to, że Wnioskodawca winien ustalić dochód jako różnicę pomiędzy kwotą
    otrzymaną od Żony Wnioskodawcy a wartością wynikającą z aktu notarialnego, na
    podstawie którego dokonano podziału majątku wspólnego.
    W wyroku NSA z dnia 28 września 2017 r. sygn. akt II FSK 3244/16 „Nabycie w czasie
    trwania wspólności nieruchomości, oznacza nabycie przez każdego z małżonków tego
    prawa w całości, a nie w określonym ułamkowo udziale. W razie zatem ustania wspólności
    majątkowej małżeńskiej należy przyjąć, że koszty są związane z danym przedmiotem,
    który przypadł małżonkowi w związku

    z ustaniem tej wspólności. W niniejszym przypadku do kosztów uzyskania przychodu, o
    których mowa w art. 22 ust. 6c u.p.d.o.f. z tytułu sprzedaży lokalu mieszkalnego, możliwe
    jest zatem zaliczenie ceny nabycia nieruchomości oraz kosztów jej nabycia tj. aktu
    notarialnego i podatku od czynności cywilnoprawnych (łącznie 230.122 zł.)”. Oznacza to, że
    w przypadku gdyby zbycie Nieruchomości nastąpiło przed upływem 5-letniego okresu, o
    którym mowa w ustawie o PIT, Żona Wnioskodawcy mogłaby pomniejszyć przychód o
    koszt nabycia Nieruchomości. Należy jednocześnie stwierdzić, że w okolicznościach
    niniejszej sprawy Wnioskodawcy również przysługuje prawo do pomniejszenia przychodu
    otrzymanego w związku ze sprzedażą Nieruchomości otrzymanej w drodze podziału
    majątku (ewentualnego przychodu w postaci otrzymanej rekompensaty za zrzeczenie się
    służebności) o koszt uzyskania przychodu, a więc wartość służebności ustalonej w akcie
    notarialnym dot. podziału majątku wspólnego.
    Mając powyższe na względzie, przypadku uznania, że Wnioskodawca ma obowiązek
    zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych i wykazania przychodu w zeznaniu
    rocznym, to Wnioskodawca powinien ustalić podstawę opodatkowania jako różnicę
    pomiędzy kwotą otrzymaną od Żony Wnioskodawcy a wartością wynikającą z aktu
    notarialnego, na podstawie którego dokonano podziału majątku wspólnego.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku
    dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
      Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art.
      24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy
      przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym.
      Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła
      przychodów.
    Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji
      praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b,
      art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w
      roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych
      świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno
    formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez
    podatnika.
    Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde
    działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i
    zdarzenia gospodarcze
    w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby,
    mające konkretny wymiar finansowy.
    W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Źródłami przychodów są inne źródła.
    Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego
      wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu
      przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z
      tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z
      indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz
      osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z
      ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu
      umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14,
      dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
    O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy
    u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
    Z przedstawionych we wniosku okoliczności wynika, że:
    · Do 2022 roku pozostawał Pan w związku małżeńskim, w którym początkowo
      obowiązywał ustrój wspólności majątkowej małżeńskiej.
    · W 2019 r. zawarł Pan z żoną umowę o zniesieniu wspólności majątkowej małżeńskiej,
      na skutek której dokonano całości podziału Państwa majątku wspólnego.
    · W 2022 roku został orzeczony rozwód pomiędzy małżonkami.
    · W wyniku zawarcia zgodnej umowy dot. podziału majątku wspólnego małżonków w
      formie aktu notarialnego, Pana żona otrzymała nieruchomość zabudowaną
      budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, w której dotychczas Państwo wspólnie
      zamieszkiwali wraz ze swoimi dziećmi, natomiast na Pana rzecz została m.in.
      ustanowiona nieodpłatna i dożywotna służebność mieszkania w ww. budynku
      mieszkalnym jednorodzinnym, polegającą na prawie Pana do zamieszkiwania w całym
      budynku mieszkalnym w dotychczasowym zakresie oraz swobodnego dojścia i
      dojazdu przez nieruchomość gruntową do tego budynku.
    · W umowie dot. podziału majątku wspólnego została określona wartość nieruchomości,
      która przypadła Pana żonie, jak i wartość służebności mieszkania ustanowionej na
      Pana rzecz.
    · 20 czerwca 2024 r. Pana była żona zawarła w formie aktu notarialnego umowę
      sprzedaży nieruchomości, a część jej wartości pieniężnej została przekazana przez
                            1nabywcę nieruchomości w trybie art. 921 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks
      cywilny, bezpośrednio na Pana rachunek jako odbiorcy przekazu, w związku ze
      zrzeczeniem się przez Pana służebności mieszkania.
    · Omawiane przekazanie „części wartości pieniężnej” Pana, jest konsekwencją zrzeczenia
      się przez Pana prawa do służebności mieszkania, które zostało ustanowione w ramach
      podziału majątku wspólnego małżonków.
    Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiują pojęcia
    „służebności”, należy więc odwołać się do odpowiednich przepisów uregulowanych w
    ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.).
    Zgodnie z art. 296 Kodeksu cywilnego:
      Nieruchomość można obciążyć na rzecz oznaczonej osoby fizycznej prawem, którego
      treść odpowiada treści służebności gruntowej (służebność osobista).
    Stosownie do art. 298 Kodeksu cywilnego:

      Zakres służebności osobistej i sposób jej wykonywania oznacza się, w braku innych
      danych, według osobistych potrzeb uprawnionego z uwzględnieniem zasad współżycia
      społecznego i zwyczajów miejscowych.
    W myśl art. 299 Kodeksu cywilnego:
      Służebność osobista wygasa najpóźniej ze śmiercią uprawnionego.
    Stosownie do art. 300 Kodeksu cywilnego:
      Służebności osobiste są niezbywalne. Nie można również przenieść uprawnienia do
      ich wykonywania.
    Art. 301 Kodeksu cywilnego:
      § 1. Mający służebność mieszkania może przyjąć na mieszkanie małżonka i dzieci
      małoletnie. Inne osoby może przyjąć tylko wtedy, gdy są przez niego utrzymywane
      albo potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Dzieci przyjęte jako
      małoletnie mogą pozostać w mieszkaniu także po uzyskaniu pełnoletności.
      § 2. Można się umówić, że po śmierci uprawnionego służebność mieszkania
      przysługiwać będzie jego dzieciom, rodzicom i małżonkowi.
    Art. 302 Kodeksu cywilnego:
      § 1. Mający służebność mieszkania może korzystać z pomieszczeń i urządzeń
      przeznaczonych do wspólnego użytku mieszkańców budynku.
      § 2. Do wzajemnych stosunków między mającym służebność mieszkania a
      właścicielem nieruchomości obciążonej stosuje się odpowiednio przepisy o
      użytkowaniu przez osoby fizyczne.
    Jak stanowi z kolei art. 297 ww. Kodeksu:
      Do służebności osobistych stosuje się odpowiednio przepisy o służebnościach
      gruntowych z zachowaniem przepisów rozdziału niniejszego.
    Zgodnie z art. 294 Kodeksu cywilnego:
      Właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zniesienia służebności gruntowej za
      wynagrodzeniem, jeżeli wskutek zmiany stosunków służebność stała się dla niego
      szczególnie uciążliwa, a nie jest konieczna do prawidłowego korzystania z
      nieruchomości władnącej.
    Z powołanych przepisów wynika, że służebność osobista jest obciążeniem nieruchomości
    na rzecz indywidualnie oznaczonej osoby fizycznej. Na skutek ustanowienia służebności
    właściciel nieruchomości obciążonej ma obowiązek znosić w określonym zakresie
    korzystanie z jego nieruchomości przez osobę uprawnioną.
    Z kolei, uregulowana w art. 301 i 302 ww. Kodeksu cywilnego służebność mieszkania
    stanowi rodzaj służebności osobistej, która polega na uprawnieniu osoby fizycznej do
    korzystania z budynku lub jego części znajdującego się na cudzej nieruchomości.
    Ponadto wyjaśnić należy, że źródłem powstania służebności osobistej może być zarówno
    umowa pomiędzy właścicielem nieruchomości a osobą fizyczną, jak również rozrządzenie
    testamentowe
    i obciążenie spadkobiercy zapisem o treści służebności osobistej.
    Niemniej jednak pamiętać należy, że dożywotnia służebność jest ograniczonym prawem
    rzeczowym, nie jest jednak prawem odpowiadającym prawu własności. W związku z
    powyższym służebności można się zrzec.
    Zgodnie z art. 244 § 1 Kodeksu cywilnego:
      Ograniczonymi prawami rzeczowymi są: użytkowanie, służebność, zastaw, spółdzielcze
      własnościowe prawo do lokalu oraz hipoteka.

    W myśl art. 245 Kodeksu cywilnego:
    § 1. Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do ustanowienia
      ograniczonego prawa rzeczowego stosuje się odpowiednio przepisy o przeniesieniu
      własności.
    § 2. Jednakże do ustanowienia ograniczonego prawa rzeczowego na nieruchomości nie
      stosuje się przepisów o niedopuszczalności warunku lub terminu. Forma aktu
      notarialnego jest potrzebna tylko dla oświadczenia właściciela, który prawo ustanawia.
    W myśl art. 246 Kodeksu cywilnego:
    § 1. Jeżeli uprawniony zrzeka się ograniczonego prawa rzeczowego, prawo to wygasa.
      Oświadczenie
      o zrzeczeniu się prawa powinno być złożone właścicielowi rzeczy obciążonej.
    § 2. Jednakże gdy ustawa nie stanowi inaczej, a prawo było ujawnione w księdze
      wieczystej, do jego wygaśnięcia potrzebne jest wykreślenie prawa z księgi wieczystej.
    Odnosząc zatem powyższe uregulowania prawne na grunt rozpatrywanej sprawy
    stanowisko Pana,
    w myśl którego w sytuacji opisanej we wniosku znajduje zastosowanie art. 2 ust. 1 pkt 5
    ustawy
    o podatku dochodowym od osób fizycznych należy uznać za nieprawidłowe.
    Art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi:
      Przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów z tytułu podziału wspólnego majątku
      małżonków
      w wyniku ustania lub ograniczenia małżeńskiej wspólności majątkowej oraz
      przychodów z tytułu wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej
      małżonków lub śmierci jednego z nich.
    Zatem, wyłączeniu spod działania przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych podlegają przychody z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w
    wyniku ustania małżeńskiej wspólności majątkowej, jak również przychody z tytułu
    wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci
    jednego z nich. Przychodem z podziału majątku wspólnego jest wartość otrzymanego
    przez każdego z małżonków majątku, a także wartość spłat (dopłat) otrzymywanych przez
    jednego z tytułu podziału majątku.
    Wyłączenie przedmiotowe dotyczy zatem rozliczeń majątkowych przy podziale majątku
    wspólnego (np. przeniesienie własności, ustanowienie służebności), a nie rozliczeń
    następujących po zbyciu nieruchomości i uzyskaniu przychodu z tytułu zrzeczenia się tych
    praw.
    Zrzeczenie się służebności osobistej, takiej jak służebność mieszkania, nie ma
    bezpośredniego wpływu na podział majątku wspólnego małżonków. Służebność osobista
    jest bowiem ograniczonym prawem rzeczowym, które nie wchodzi w skład majątku
    wspólnego. Zrzeczenie się tej służebności przez osobę uprawnioną (służebnika) powoduje
    jedynie wygaśnięcie tego prawa, a nie wpływa na prawa własności do nieruchomości,
    która jest przedmiotem służebności.
    W Pana sprawie prawo do służebności osobistej było ustalone w ramach podziału majątku
    wspólnego, co na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych podlega wyłączeniu z opodatkowania. Jednakże, przekaz środków pieniężnych
    nastąpił dopiero
    w 2024 roku, w wyniku zrzeczenia się służebności, co jest odrębnym zdarzeniem prawnym
    od samego podziału majątku.
    Nie uzyskał Pan również przychodu ze sprzedaży nieruchomości określonego w art. 10
    ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem sprzedaży

    nieruchomości dokonała Pana była żona, która w momencie sprzedaży była wyłącznym
    właścicielem tej nieruchomości. Otrzymał Pan natomiast kwotę pieniężną w ramach
    zadośćuczynienia za pozbawienie Pana prawa do zamieszkania, które było Panu
    zapewnione.
    W świetle powyższego przychód uzyskany przez Pana z tytułu zrzeczenia się nieodpłatnej
    i dożywotnej służebności mieszkania winien być zakwalifikowany do źródła, o którym
    mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. do
    „innych źródeł”.
    Przechodząc do wyjaśnienia Panu kwestii ustalenia podstawy opodatkowania, wskazuję,
    że zgodnie
    z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów
      lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów
      wymienionych w art. 23.
    Aby wydatek mógł być uznany za koszt uzyskania przychodów, winien spełniać łącznie
    następujące warunki:
    · pozostawać w związku przyczynowo-skutkowym z przychodem lub źródłem przychodu i
      być poniesiony w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia
      źródła przychodu,
    · nie znajdować się na liście kosztów nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów,
      wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
    · być właściwie udokumentowany.
    Stwierdzenie, że określone wydatki poniesione przez podatnika spełniają wszystkie
    wskazane przez ustawodawcę warunki podatkowego uznania ich za koszt uzyskania
    przychodów, stanowi niezbędną przesłankę odliczenia ich przez podatnika od
    osiągniętego przychodu.
    Wskazuję, że w związku z ustanowieniem nieopłatnej dożywotniej służebności mieszkania
    nie poniósł Pan żadnych wydatków w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo
    zabezpieczenia źródła przychodu.
    Zrzeczenie się służebności osobistej, takiej jak służebność mieszkania, stanowi odrębną
    czynność prawną, niezwiązaną bezpośrednio z podziałem majątku wspólnego małżonków.
    Służebność osobista nie wchodzi w skład majątku wspólnego, dlatego jej zrzeczenie się
    przez uprawnionego powoduje jedynie wygaśnięcie tego prawa, nie wpływając na prawa
    własności nieruchomości obciążonej służebnością.
    Zatem nie jest Pan uprawniony do pomniejszenia kwoty otrzymanego przychodu o
    wartość wynikającą z aktu notarialnego, na podstawie którego dokonano podziału
    majątku wspólnego.
    Podsumowując, otrzymana przez Pana kwota pieniężna w związku ze zrzeczeniem się
    nieodpłatnej dożywotniej służebności mieszkania, niewątpliwie stanowi dla Pana
    przysporzenie majątkowe, skutkujące powstaniem przychodu z innych źródeł, o którym
    mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku
    z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Tym samym przychód
    ten podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach
    ogólnych, który należy wykazać w zeznaniu podatkowym wraz z pozostałymi dochodami,
    składanym do 30 kwietnia roku następującego po roku, w którym osiągnął Pan przychód.
    W świetle powyższego zajęte przez Pana stanowisko uznać należy za nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    W odniesieniu do powołanych przez Pana interpretacji indywidualnej stwierdzam, że
    zostały one wydane w indywidualnej sprawie innego podmiotu i nie mają zastosowania w
    sprawie będącej przedmiotem Pana wniosku.
    Powołane orzeczenia sądów administracyjnych są rozstrzygnięciami wydanymi w
    konkretnych sprawach, osadzonych w określonym stanie faktycznym i tylko do nich się
    odnoszącymi, w związku
    z tym, nie mają waloru wykładni powszechnie obowiązującej. Orzeczenia sądowe są dla
    organu nieocenionym źródłem wiedzy i materiałem poznawczym, bieżąco
    wykorzystywanym w toku załatwiania spraw. Z tego względu należy pamiętać, że
    orzeczenia mają charakter indywidualny, nie wiążą organów podatkowych i są formalnie
    wiążące dla organu podatkowego tylko w konkretnej sprawie. Orzeczenia nie mają mocy
    prawnej precedensów i charakteru wykładni powszechnie obowiązującej.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy
      z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
      Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
      (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do
      interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
        ustawy
        z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki
      interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego.
    Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002
    r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze
    zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):

    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.