Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/4511-1-214/15-2/WM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2015-05-26
Teza: Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego dobrowolnego umorzenia akcji w SKA
Słowa kluczowe: akcja; akcja-umorzenie akcji; przychód
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 17

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z 25 lutego 2015 r. (data wpływu: 27 lutego 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego dobrowolnego umorzenia akcji w SKA – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27 lutego 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego dobrowolnego umorzenia akcji w SKA.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest osobą fizyczną, mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

Zainteresowany jest akcjonariuszem spółki komandytowo-akcyjnej (dalej: „SKA”) i uczestniczy w zyskach (stratach) SKA stosownie do postanowień statutu ww. spółki. Obok Wnioskodawcy akcjonariuszami SKA są: druga osoba fizyczna podlegająca w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu oraz spółka kapitałowa z siedzibą dla celów podatkowych na terytorium Królestwa Danii (dalej: „Akcjonariusz Wychodzący”). Komplementariuszem w SKA jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością będąca polskim rezydentem podatkowym, w której Zainteresowany jest bezpośrednim udziałowcem wraz z ww. drugą osobą fizyczną oraz Akcjonariuszem Wychodzącym.

Przedmiotem działalności SKA jest w szczególności hurtowa dystrybucja aparatów słuchowych.

W skład majątku SKA wchodzi m.in. nieruchomość (budynek wykorzystywany do celów działalności gospodarczej).

W bliskiej przyszłości, w ramach realizacji celów biznesowych rozważane jest całkowite wycofanie się Akcjonariusza Wychodzącego z inwestycji w SKA. W związku z tym, planowane jest umorzenie wszystkich akcji w SKA należących do Akcjonariusza Wychodzącego.

W tym zakresie możliwe jest dokonanie dobrowolnego umorzenia wszystkich akcji w SKA należących do Akcjonariusza Wychodzącego bez wynagrodzenia na podstawie art. 359 § 1 i 2 w zw. z art. 126 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030, ze zm.; dalej: „k.s.h.”). W tym celu Akcjonariusz Wychodzący dokona nieodpłatnego zbycia akcji SKA na rzecz SKA (nabycie akcji własnych SKA) w celu ich umorzenia. Umorzenie akcji należących do Akcjonariusza Wychodzącego byłoby dokonane z obniżeniem kapitału zakładowego SKA lub bez obniżenia kapitału zakładowego.

W związku z powyższym, Wnioskodawca, jako osoba fizyczna pozostająca w SKA (jako akcjonariusz) powziął wątpliwość związaną ze skutkami podatkowymi związanymi z powyższym dobrowolnym umorzeniem akcji SKA na gruncie ustawy o PIT.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym nieodpłatne dobrowolne umorzenie akcji w SKA zbytych na rzecz SKA w celu umorzenia przez Akcjonariusza Wychodzącego spowoduje powstanie przychodu (dochodu) podlegającego opodatkowaniu w rozumieniu przepisów Ustawy o PIT po stronie pozostającego w spółce akcjonariusza, tj. Wnioskodawcy?

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku gdy akcje jednego z akcjonariuszy SKA (tj. Akcjonariusza Wychodzącego) zostaną umorzone bez wynagrodzenia, po stronie Zainteresowanego, jako osoby fizycznej będącej akcjonariuszem pozostającym w SKA, nie powstanie przychód (dochód) podlegający opodatkowania na gruncie Ustawy o PIT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy.

Umorzenie akcji polega na ich prawnym unicestwieniu, tj. wygaśnięciu wszelkich praw, zarówno o charakterze majątkowym, jak i korporacyjnym wynikających z akcji. Tryb umarzania akcji SKA reguluje art. 359 oraz art. 360 k.s.h. Zgodnie z tymi przepisami, umorzenie może być przeprowadzone:

1.  za zgodą akcjonariusza w drodze nabycia akcji przez spółkę – tzw. umorzenie dobrowolne;
2.  bez zgody akcjonariusza – tzw. umorzenie przymusowe;
3.  w razie ziszczenia się określonego zdarzenia – tzw. umorzenie automatyczne.

Bezpośrednim skutkiem umorzenia jest zmniejszenie łącznej wartości nominalnej posiadanych przez akcjonariusza akcji SKA.

Odnosząc powyższe na grunt prawa podatkowego, zgodnie z art. 9 ust. 1 Ustawy o PIT, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji Podatkowej zaniechano poboru podatków. Zgodnie zaś z art. 9 ust. 2 Ustawy o PIT dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 24-25 oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym.

Przepis art. 10 ust. 1 Ustawy o PIT wskazuje na zamknięty katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu PIT. Ustawodawca w treści powyższych regulacji enumeratywnie wymienił przypadki oraz zdarzenia, w wyniku których powstaje przychód. Wnioskodawca pragnie zwrócić uwagę, iż wśród sytuacji skutkujących powstaniem przychodu nie wymieniono przypadku, który by wskazywał na to, iż po stronie Wnioskodawcy, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym powinien być rozpoznany przychód podatkowy.

Z kolei art. 17 Ustawy o PIT wskazuje na zamknięty katalog przychodów z kapitałów pieniężnych, wymieniając między innymi:

*   dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych faktycznie uzyskane z tego udziału (pkt 4); oraz
*   należne, chociażby nie zostały faktycznie otrzymane przychody z odpłatnego zbycia udziałów (akcji) oraz papierów wartościowych (pkt 6 lit. a).

Biorąc pod uwagę powyższe, a także opisane zdarzenie przyszłe, również na gruncie art. 17 Ustawy o PIT nie dojdzie do powstania przychodu po stronie Wnioskodawcy.

Należy przy tym zwrócić uwagę na fakt, że zgodnie z art. 1 pkt 16 lit. d) ustawy z dnia 25 listopada 2010 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr 226, poz. 1478) uchylono art. 24 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji powyższej nowelizacji, dochód (przychód) uzyskany od 1 stycznia 2011 r. ze zbycia udziałów (akcji) w celu ich umorzenia traktowany jest jako przychód z odpłatnego zbycia udziałów (akcji), co reguluje obecnie przepis art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) Ustawy o PIT (przy czym od dnia 1 stycznia 2014 r. przepis ten obejmuje także swoją dyspozycją odpłatne zbycie akcji w spółkach komandytowo-akcyjnych).

Jednakże, przychód, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) Ustawy o PIT występuje jedynie po stronie udziałowców lub akcjonariuszy uzyskujących przychód z tytułu zbycia udziałów/akcji w spółkach w celu umorzenia. W przedmiotowej natomiast sytuacji, Zainteresowany będzie akcjonariuszem, który pozostanie w SKA po umorzeniu dobrowolnym bez wynagrodzenia akcji należących do Akcjonariusza Wychodzącego. W związku z powyższym, ze względu na fakt, że:

*   dobrowolne umorzenie udziałów/akcji nie jest obecnie kwalifikowane jako zdarzenie skutkujące powstaniem dochodu (przychodu) z tytułu udziału w zyskach osób prawnych na gruncie Ustawy o PIT;
*   dobrowolne umorzenie udziałów/akcji bez wynagrodzenia nie spełnia przesłanki „odpłatności” wymienionej w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) Ustawy o PIT;
*   brak jest jakiegokolwiek innego przepisu w Ustawie o PIT, który wiązałby powstanie przychodu w przypadku umorzenia udziałów/akcji innego akcjonariusza (dla akcjonariusza pozostającego w spółce),

zdaniem Wnioskodawcy, w opisanym zdarzeniu przyszłym nie wystąpi po Jego stronie przychód w rozumieniu Ustawy o PIT.

Powyższe stanowisko, zgodnie z którym po stronie Wnioskodawcy nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu znajduje także poparcie w następujących interpretacjach indywidualnych prawa podatkowego:

*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 23 stycznia 2014 r. (sygn. ILPB2/415-1035/13-2/TR), w której wskazano, że: „w wyniku zbycia bez wynagrodzenia udziałów na rzecz spółki w celu umorzenia dokonanego przez innego udziałowca po stronie Zainteresowanego (jako udziałowca, którego udziały nie będą podlegały zbyciu) nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zauważyć bowiem należy, że w związku z zaistniałą sytuacją Wnioskodawca nie uzyska żadnego przysporzenia majątkowego,”
*   interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 29 października 2013 r. (sygn. IBPBII/2/415-798/13/JG), w której wskazano, że: „w przypadku umorzenia dobrowolnego udziałów bez wynagrodzenia jednego ze wspólników spółki z o.o. nie powstanie przysporzenie majątkowe po stronie innego wspólnika pozostającego w spółce, gdyż nie osiąga on żadnych korzyści, w tym żadnego wynagrodzenia z tego tytułu. Nie osiąga on zatem przychodu (dochodu), który mógłby podlegać opodatkowaniu w momencie umorzenia dobrowolnego udziałów innego udziałowca. W związku w umorzeniem udziałów danego wspólnika bez wynagrodzenia pozostali wspólnicy nie otrzymują pieniędzy, ani wartości pieniężnych (jak również świadczenia te nie są postawione do ich dyspozycji). Brak jest również podstaw do uznania, że w związku z tym zdarzeniem otrzymują oni świadczenia w naturze lub inne nieodpłatne świadczenia. W szczególności odpłatne zbycie udziałów na rzecz spółki w celu umorzenia należących do danego udziałowca nie oznacza otrzymania udziałów danego udziałowca przez pozostałych wspólników. Stąd na podstawie art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie można mówić w takim przypadku o powstaniu przychodu podatkowego. Tym samym w związku z dobrowolnym umorzeniem udziałów posiadanych przez Spółkę kapitałową w kapitale Spółki zależnej bez wynagrodzenia, za zgodą Spółki kapitałowej, po stronie wnioskodawcy pozostającego udziałowcem w Spółce zależnej nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych,”
*   interpretacja indywidualna wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 16 stycznia 2013 r. (sygn. IBPBII/2/415-1396/12/JG), w której wskazano, co następuje: „oceniając skutki dla wspólnika, który pozostanie w spółce, stwierdzić należy, że po jego stronie nie powstaje dochód do opodatkowania z tytułu umorzenia udziałów zarówno w przypadku, gdy umorzenie tych udziałów jest dokonane w sposób dobrowolny, jak i w sytuacjach, gdy umorzenie będzie miało charakter przymusowy albo automatyczny.”

Powyższe stanowisko zostało również wyrażone w szeregu innych interpretacji (w odniesieniu do nieodpłatnego umorzenia akcji w spółce komandytowo-akcyjnej na gruncie Ustawy o PIT) np. w interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 13 czerwca 2014 r. (sygn. ITPB1/415-382/14/MR).

Wnioskodawca jest świadomy, że przedstawione powyżej interpretacje indywidualne nie posiadają waloru ochronnego, jednak ze względu na tożsamość stosowanych regulacji prawa podatkowego, stanowią potwierdzenie ugruntowanej linii interpretacyjnej organów podatkowych, więc mogą zostać potraktowane, jako wskazówka interpretacyjna dla oceny zdarzenia przyszłego przedstawionego w niniejszym wniosku.

Reasumując, należy stwierdzić, że na gruncie Ustawy o PIT, po stronie Wnioskodawcy będącego akcjonariuszem w spółce komandytowo-akcyjnej, nie wystąpi przychód (dochód) podlegający opodatkowaniu, powstały w związku z umorzeniem akcji tej spółki należących do innego akcjonariusza.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Końcowo, odnosząc się do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych organów podatkowych należy stwierdzić, że wydane zostały w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego, czy też zdarzenia przyszłego.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.