Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/1/415-65/14/SK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-04-11
Teza: możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej wskazanych we wniosku wydatków związanych z utrzymaniem (eksploatacją) mieszkania.
Słowa kluczowe: działalność-działalność gospodarcza; eksploatacja; koszt-koszty uzyskania przychodów; mieszkanie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z 15 stycznia 201 r. (data wpływu do tut. Biura 21 stycznia 2014 r.), o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej wskazanych we wniosku wydatków związanych z utrzymaniem (eksploatacją) mieszkania - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21 stycznia 2014 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, dotyczącej m.in. podatku dochodowego od osób fizycznych w możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej wskazanych we wniosku wydatków związanych z utrzymaniem (eksploatacją) mieszkania.

We wniosku został przedstawione następujący stan faktyczny:

Od 2 października 2013 r. Wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą pod adresem, który jest jednocześnie adresem jej zamieszkania. Prowadzona przez Wnioskodawczynię działalność gospodarcza polega przede wszystkim na przygotowywaniu do druku publikacji książkowych. Wiąże się ona z pracą na papierowych wydrukach oraz na elektronicznych plikach w komputerze, a także z nadzorowaniem podwykonawców i prowadzeniem związanej z tym dokumentacji w formie elektronicznej i papierowej. Prowadząc biuro we własnym mieszkaniu,

zachowane są funkcje mieszkalne tego lokalu. Czynności związane z prowadzeniem firmy Wnioskodawczyni wykonuje w mieszkaniu w różnych nadających się do tego celu miejscach (głównie w dwóch pomieszczeniach, wyposażonych w odpowiednie meble) oraz poza nim (np. w podróży lub u kontrahentów), korzystając z laptopa, tabletu czy smartfonu. Mimo wprowadzenia części wyposażenia mieszkania do ewidencji środków trwałych i uwzględnienia ich jako kosztów prowadzenia działalności Wnioskodawczyni nie zaadaptowała lokalu, ani jego części w sposób wyłączny dla potrzeb prowadzenia działalności gospodarczej, ani też nie zmieniła sposobu jego użytkowania - ze względu na wykonywany zawód oraz styl życia. Biurko i półki z książkami są nieodłącznym elementem wyposażenia mieszkania. Z tytułu opisanego wyżej wykorzystywania lokalu mieszkalnego dla potrzeb prowadzenia działalności gospodarczej Wnioskodawczyni ponosi koszty, które uważa za koszty uzyskania przychodu. Trudno jednoznacznie określić ich wysokość, ponieważ ze względu na opisaną specyfikę wykonywanych prac nie sposób dokładnie obliczyć wiążącego się z nimi zużycia energii elektrycznej, cieplnej, wody, kosztu środków czystości czy wywozu śmieci itp. Nie da się też wskazać dokładnej powierzchni mieszkania, w której odbywałaby się w sposób wyłączny prowadzona przez Wnioskodawczynię działalność gospodarcza, nie można więc ustalić w sposób pewny procentowego udziału kosztów przypadających na firmę w kosztach utrzymania lokalu, np. w kwotach spłacanych odsetek od kredytu hipotecznego.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytania:

Czy w opisanej sytuacji istnieje możliwość odliczania części kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, jako kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej?

Czy część ta może zostać określona na podstawie własnej deklaracji wynikającej z oceny podatnika?

Zdaniem Wnioskodawczyni, w opisanej sytuacji istnieje możliwość odliczania części kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, jako kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej. Rozsądnym rozwiązaniem wydaje się konstatacja, że koszty te odpowiadają w przybliżeniu stosunkowi powierzchni pomieszczeń najczęściej wykorzystywanych na prowadzenie tej działalności do powierzchni całego lokalu - w tym wypadku ok. 33%.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam co następuje:

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

Aby zatem dany wydatek mógł zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodu musi spełniać łącznie następujące przesłanki:

*   musi być poniesiony w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu,
*   nie może być wymieniony w art. 23 ww. ustawy, wśród wydatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów,
*   musi być należycie udokumentowany.

Generalnie należy przyjąć, że kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie przychodów, bądź też zabezpieczenie lub zachowanie tego źródła przychodów, o ile w myśl przepisów ww. ustawy nie podlegają wyłączeniu z tychże kosztów. Przy czym, związek przyczynowy pomiędzy poniesieniem wydatku, a osiągnięciem przychodu bądź zachowaniem lub zabezpieczeniem jego źródła należy oceniać indywidualnie w stosunku do każdego wydatku. Z oceny tego związku powinno wynikać, że poniesiony wydatek obiektywnie może przyczynić się do osiągnięcia przychodu, bądź służyć zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów. Zauważyć przy tym należy, że konieczność poniesienia danego wydatku nie może wynikać z zaniedbań, braku nadzoru lub sprzecznych z prawem działań podatnika.

Koszty poniesione na zachowanie źródła przychodu to koszty, które poniesione zostały, aby przychody z danego źródła przychodów w dalszym ciągu uzyskiwano oraz aby takie źródło w ogóle dalej istniało. Natomiast za koszty służące zabezpieczeniu źródła przychodów należy uznać koszty poniesione na ochronę istniejącego źródła przychodów, w sposób gwarantujący bezpieczne funkcjonowanie tego źródła. Istotą tego rodzaju kosztów jest więc ich obligatoryjne poniesienie w celu nie dopuszczenia do utraty źródła przychodu w przyszłości. Podkreślić przy tym należy, że ciężar wykazania związku przyczynowo-skutkowego z uzyskaniem przychodu z danego źródła, bądź też zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła przychodów spoczywa na podatniku, który wywodzi z tego określone skutki prawne.

Generalną zasadą prawa podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych jest więc ścisłe oraz nie budzące wątpliwości powiązanie kosztów ponoszonych przez podatnika z celem osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, przy czym cel ten musi być widoczny, a ponoszone koszty winny go bezpośrednio realizować lub co najmniej winny go zakładać jako realny.

Zauważyć należy, że przez sformułowanie „w celu” należy rozumieć dążenie do osiągnięcia jakiegoś stanu rzeczy (przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu), a dążenie podatnika ma przymiot „celowości”, jeżeli na podstawie dostępnej wiedzy o związkach przyczynowo-skutkowych można zasadnie uznać, że poniesiony koszt może przynieść oczekiwane następstwo (doprowadzić do uzyskania przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu).

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera wykazu wydatków, które przesądzałyby o ich zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów. Przy ustalaniu kosztów uzyskania przychodów każdy wydatek wymaga indywidualnej oceny, czy pozostaje on nie tylko w ścisłym związku z prowadzoną działalnością gospodarczą ale również, czy nie stanowi wydatku przeznaczonego w głównej mierze na potrzeby osobiste podatnika lub osób trzecich.

Zauważyć należy, że istnieje grupa wydatków, które nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów działalności gospodarczej, gdyż są to wydatki, które ponoszą osoby fizyczne, niezależnie od tego czy prowadzą działalność gospodarczą, czy też takiej działalności nie prowadzą. Są to typowe wydatki osobiste, konsumpcyjne np. wydatki dotyczące zapewnienia sobie odpowiednich warunków mieszkaniowych. Wydatki o charakterze osobistym w szczególności mogą dotyczyć funkcjonowania, eksploatacji i utrzymania własnego mieszkania na cele prywatne. Prywatnego charakteru tego rodzaju wydatków nie zmienia również fakt, że podatnik może korzystać z pomieszczenia (lub znajdujących się w nim rzeczy) przeznaczonego na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych, prowadząc równocześnie w tym pomieszczeniu działalność gospodarczą. W świetle powyższego uznać należy, że do kosztów uzyskania przychodów pozarolniczej działalności gospodarczej nie można zaliczyć wydatków, które dotyczą pomieszczeń w lokalu wykorzystywanym w głównej mierze na własne cele mieszkaniowe. Są to typowe wydatki o charakterze osobistym, są one bowiem ponoszone przede wszystkim w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych, a nie wyłącznie w celu osiągnięcia przychodów, czy też zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Wydatki te nie mają ścisłego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Nie występuje więc ścisłe i nie budzące wątpliwości powiązanie kosztów ponoszonych przez podatnika z celem osiągnięcia przychodów lub zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów w postaci pozarolniczej działalności gospodarczej.

Jedynie w przypadku, gdy posiadany przez podatnika lokal jako całość lub wyodrębnione w tym lokalu pomieszczenie(a) służy(ą) tylko i wyłącznie dla celów prowadzonej działalności gospodarczej i jednocześnie nie służy celom osobistym, nie ma przeszkód do zaliczenia wydatków związanych z jego utrzymaniem i eksploatacją do kosztów uzyskania przychodów. Natomiast w sytuacji, gdy pomieszczenie jest wykorzystywane przede wszystkim na cele prywatne, a jedynie dodatkowo jest wykorzystywane w prowadzonej działalności gospodarczej, wydatki związane z posiadaniem i użytkowaniem takiego pomieszczenia stanowią bez wątpienia wydatki o charakterze osobistym. W rezultacie nie mogą być one zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, gdyż nie są spełnione wymogi, o których mowa powoływanym wcześniej art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że od 2 października 2013 r. Wnioskodawczyni prowadzi działalność gospodarczą polegającą na przygotowaniu do druku publikacji książkowych. Siedziba firmy znajduje się w mieszkaniu, które jest jednocześnie miejscem jej zamieszkania. Czynności związane z prowadzoną działalnością gospodarczą Wnioskodawczyni wykonuje m.in. w mieszkaniu w różnych nadających się do tego celu miejscach (głównie w dwóch pomieszczeniach). Wnioskodawczyni nie zaadaptowała lokalu (ani nie wydzieliła jego części) wyłącznie dla potrzeb prowadzenia działalności gospodarczej. Nie zmieniła też sposobu jego użytkowania. Mieszkanie zachowuje więc funkcje mieszkalne. Wnioskodawczyni chciałby część kosztów utrzymania mieszkania tj. zużycia energii, wody, koszty środków czystości, wywozu śmieci oraz odsetki od kredytu zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej.

Mając powyższe na względzie stwierdzić należy, że skoro siedziba prowadzonej przez Wnioskodawczynię działalności gospodarczej znajduje się w lokalu mieszkalnym, który jest jednocześnie miejscem jej zamieszkania i jak wskazano we wniosku Wnioskodawczyni nie wydzieliła (nie zaadaptowała) pomieszczeń służących wyłącznie dla celów prowadzenia działalności, to w istocie wskazany lokal (wszystkie jego pomieszczenia) wykorzystywane są zarówno na potrzeby osobiste, jak i na potrzeby prowadzonej działalności gospodarczej. Z uwagi na fakt, że we wskazanym we wniosku lokalu Wnioskodawczyni mieszka, co w istocie oznacza, że ww. lokal mieszkalny służy głównie jej celom osobistym tj. zaspakajaniu jej potrzeb mieszkaniowych - wydatki związane z eksploatacją (utrzymaniem) tego lokalu, nie mogą stanowić kosztów uzyskania przychodów prowadzonej przez nią pozarolniczej działalności gospodarczej. Wydatki te nie spełniają bowiem przesłanek, o których mowa w cyt. wyżej art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Mają one bowiem charakter osobisty, nie związany z prowadzoną działalnością gospodarczą. Związane są głównie z zaspokojeniem własnych potrzeb Wnioskodawczyni. Ponadto nie jest możliwe wyodrębnienie, które wydatki (i w jakiej części) mogą mieć związek z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Nadmienić także należy, że zaliczenie wskazanych we wniosku wydatków do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej byłoby sprzeczne z zasadą równości wobec prawa, gdyż stawiałoby w uprzywilejowanej sytuacji podmioty prowadzące działalność gospodarczą wobec podatników, którzy takiej działalności nie prowadzą, a którzy również ponoszą wydatki na własne cele mieszkaniowe i nie mogą ich zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.

Wobec powyższego przedstawione we wniosku stanowisko Wnioskodawczyni jest nieprawidłowe. Z tej też przyczyny odnoszenie się do kwestii, czy do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej przez Wnioskodawczynię działalności gospodarczej, może zaliczyć 33% wydatków, o których mowa we wniosku uznać należy za bezprzedmiotowe.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Nadmienić także należy, że wniosek z 15 stycznia 2014 r. w części dotyczącej wydania pisemnej interpretacji przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2010 r. Nr 95 poz. 613 ze zm.), pismem z 28 stycznia 2014 r. Znak: IBPBI/1/415-81/14/SK został przekazany do właściwego miejscowo (dla sprawy będącej przedmiotem tej części wniosku) organu podatkowego (Prezydenta Miasta), celem załatwienia zgodnie z właściwością, stosownie do art. 14j § 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 1c ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.