Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP2/443-829/14-4/KBr
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-11-19
Teza: opodatkowanie podatkiem VAT sprzedaży Pakietu z Noclegiem oraz prawidłowości wystawienia faktury VAT dokumentującej świadczenie tej usługi
Słowa kluczowe: faktura-faktura VAT; hotel; stawka-stawki podatku; usługi-usługi kompleksowe; usługi-usługi szkoleniowe; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106m; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106p; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106q

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki - przedstawione we wniosku z dnia 28 sierpnia 2014 r. (data wpływu 1 września 2014 r.) uzupełnionym w dniu 13 października 2014 r. (data wpływu 16 października 2014 r.) na wezwanie tut. Organu nr IPPP2/443-829/14-2/KBr z dnia 10 października 2014 r. (skutecznie doręczone w dniu 13 października 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT sprzedaży Pakietu z Noclegiem oraz prawidłowości wystawienia faktury VAT dokumentującej świadczenie tej usługi – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 1 września 2014 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT sprzedaży Pakietu z Noclegiem oraz prawidłowości wystawienia faktury VAT dokumentującej świadczenie tej usługi.

Złożony wniosek został uzupełniony w dniu 13 października 2014 r. (data wpływu 16 października 2014 r.) na wezwanie tut. Organu nr IPPP2/443-829/14-2/KBr z dnia 10 października 2014 r. (skutecznie doręczone w dniu 13 października 2014 r.).

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Sp. z o.o. (dalej: „Wnioskodawca” lub „Spółka”) jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług (dalej: „VAT”), prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług hotelarskich (noclegowych) oraz restauracyjnych. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawca oferuje również swoim klientom kompleksowe usługi polegające na zorganizowaniu całego zaplecza lokalowego, technicznego i gastronomicznego umożliwiającego przeprowadzenie konferencji, szkolenia, bądź imprezy integracyjnej. Zgodnie z powyższą ofertą, Spółka zapewnia swoim klientom kompleksową obsługę (zgodnie z zapotrzebowaniem klienta) polegającą na:

*   wynajęciu sal;

*   wynajęciu sprzętu konferencyjnego (np. rzutnik, projektor);

*   przygotowaniu poczęstunku dla uczestników podczas spotkania oraz

*   usługach gastronomicznych (np. obiad/kolacja dla uczestników).

Powyższe świadczenia oferowane są przez Spółkę w postaci tzw. pakietów konferencyjnych lub szkoleniowych (dalej: „Pakiety Konferencyjne”) itp. Wynika to z faktu, że klienci Spółki są zainteresowani nabyciem od Spółki usługi polegającej na zorganizowaniu całego zaplecza lokalowego, technicznego i gastronomicznego umożliwiającego przeprowadzenie konferencji, szkolenia bądź imprezy integracyjnej, a nie nabywaniem poszczególnych świadczeń od Spółki.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie interpretacją indywidualną z dnia 6 czerwca 2011 r. (sygn. IPPP1-443-448/11-2/JL, dalej: „Interpretacja”) wydaną dla Wnioskodawcy potwierdził, że „usługa polegająca na zorganizowaniu zaplecza lokalowego, technicznego i gastronomicznego niezbędnego do przeprowadzenia szkolenia, konferencji, imprezy integracyjnej nie została wskazana w żadnym przepisie ustawy o VAT, jak i przepisach wykonawczych do tej ustawy, które uprawniałyby Spółkę do stosowania obniżonej stawki VAT na to świadczenie. W konsekwencji, w oparciu o art. 41 ust. 1 w związku z art. 146a pkt 1 ustawy VAT, usługa świadczona przez Spółkę (opisana w stanie faktycznym), podlega w całości opodatkowaniu według podstawowej stawki VAT”.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie potwierdził w interpretacji, że sprzedaż tzw. pakietów konferencyjnych (tu: Pakietów Konferencyjnych) przez hotele stanowi kompleksową usługę dla potrzeb VAT, opodatkowaną stawką podstawową. Uznał jednocześnie, że wyodrębnianie poszczególnych świadczeń z tego rodzaju pakietu prowadziłoby do sztucznego i nieuzasadnionego ekonomicznie podziału jednej usługi.

Spółka zwróciła we wniosku o Interpretację uwagę, że „w zależności od konkretnego zapotrzebowania klienta, zakres poszczególnych świadczeń oferowanych w ramach pakietu przez Spółkę może być różny”.

Z uwagi jednak na fakt, że klienci oprócz ww. świadczeń pakietowych wymagają od Spółki również innych świadczeń nieopisanych we wniosku, którego dotyczy Interpretacja, Spółka chciałaby uzyskać potwierdzenie, co do prawidłowości stanowiska w zakresie kwalifikacji na gruncie VAT usług pakietowych rozszerzonych o:

1.  usługę noclegową, często również wraz z zapewnieniem uczestnikom dostępu do sieci internet;
2.  zapewnienie sprzętu, m.in. komputera, projektora multimedialnego z ekranem, sprzętu nagłaśniającego, tablic, papieru i przyborów do pisania;
3.  zorganizowanie tzw. przerw kawowych, w ramach których serwowane będą napoje gorące (kawa, herbata), napoje orzeźwiające, kanapki, ciastka, przekąski itp., jak i ciepły posiłek (obiad i/lub kolacja)

(dalej: „Pakiet z Noclegiem”). Pakiet z Noclegiem nabywany będzie przez klientów Wnioskodawcy jako jedno kompleksowe świadczenie.

Poszczególne świadczenia nabywane w ramach usług pakietowych (np. Pakietu z Noclegiem) różnią się od tych świadczeń nabywanych przez klientów odrębnie, a więc nie w ramach pakietów np. Pakietu z Noclegiem lub Pakietów Konferencyjnych. Świadczenia pakietowe będą bowiem wzbogacone, np. usługi noclegowe nabywane w ramach Pakietu z Noclegiem uprawniać będą gości do korzystania z sieci internet oraz bezpłatnych połączeń telefonicznych między pokojami hotelowymi. Tzw. pakietowi uczestnicy konferencji będą mieli z reguły stały dostęp do salki konferencyjnej oraz sprzętu konferencyjnego (rzutnik, nagłośnienie etc.). W ramach Pakietu z Noclegiem (w cenie kompleksowego świadczenia) będzie istniała również możliwość zorganizowania zewnętrznej telekonferencji. W każdym przypadku będzie istniał więc element różnicujący usługi świadczonej w ramach tzw. pakietów od usług sprzedawanych osobno/odrębnie.

Sprzedaż na rzecz przedsiębiorców dokumentowana jest przez Spółkę za pomocą faktur. Faktury dokumentujące sprzedaż Pakietu z Noclegiem będą opisywać świadczenia pakietowe poprzez określenie „pakiet konferencyjny” + nazwa własna dla danego rodzaju pakietu oferowanego przez Wnioskodawcę (np. „Pakiet Konferencyjny Omega”). Do faktur załączane będą specyfikacje poszczególnych usług wchodzących w skład Pakietu z Noclegiem. Informacja ta jest wymagana przez klientów i stanowi potwierdzenie wykonania poszczególnych elementów usługi.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy zgodnie z przepisami ustawy o VAT obowiązującymi od dnia 1 stycznia 2014 r. sprzedaż Pakietu z Noclegiem będzie opodatkowana podstawową stawką VAT?
2.  Czy zamieszczany na fakturze opis przedmiotu świadczenia, tj. Pakietu z Noclegiem, jako pakiet szkoleniowy/pakiet konferencyjny plus nazwa własna (zgodna z ofertą), będzie zgodny z przepisami o VAT, a co za tym idzie faktura będzie w tym zakresie wystawiana prawidłowo (niewadliwie)?

Stanowisko Wnioskodawcy:

Pytanie nr 1

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z przepisami ustawy o VAT obowiązującymi od dnia 1 stycznia 2014 r. sprzedaż Pakietu z Noclegiem będzie opodatkowana podstawową stawką VAT.

Pytanie nr 2

Zdaniem Wnioskodawcy, zamieszczany na fakturze opis przedmiotu świadczenia, tj. Pakietu z Noclegiem, jako pakiet szkoleniowy/pakiet konferencyjny plus nazwa własna (zgodna z ofertą), będzie zgodny z przepisami o VAT, a co za tym idzie faktura będzie w tym zakresie wystawiana prawidłowo (niewadliwie).

Uzasadnienie Pytanie nr 1.

Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5 tej ustawy, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Podstawa opodatkowania obejmuje:

*   podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;

*   koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

Wnioskodawca wskazuje, że zasadą VAT jest odrębne opodatkowywanie wszystkich wykonywanych przez podatnika świadczeń według stawek VAT dla nich właściwych, a dopiero gdy takie dzielenie jest z ekonomicznego punktu widzenia niezasadne, jako wyjątek i odstępstwo od zasady można potraktować wszystkie świadczenia kompleksowo.

Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE”) wynika, że gdy kilka świadczeń obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia jedną usługę, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych (por. wyroki TSUE z 25 lutego 1999 r. w sprawie C-349/96, Card Protection Plan Ltd przeciwko Commissioners of Customs & Excise; z 27 października 2005 r. w sprawie C-41/04, Levob Verzekeringen BV, OV Bank NV przeciwko Staatssecretaris van Financien).

Usługę należy uznać za usługę pomocniczą w stosunku do świadczenia zasadniczego, jeśli nie stanowi ona dla klienta celu samego w sobie, lecz jest środkiem w skutecznym wykorzystaniu świadczenia zasadniczego. Ważne jest, czy świadczenia są ze sobą ściśle powiązane w taki sposób, że samodzielnie nie przynoszą wymaganej praktycznej korzyści z punktu widzenia przeciętnego konsumenta. W szczególności, ze świadczeniem złożonym (ang. mixed supply) mamy do czynienia w przypadku, gdy wszystkie czynności tworzą w sensie gospodarczym jedną usługę, a każda z wymienionych czynności, w oderwaniu od pozostałych, nie ma dla usługobiorcy żadnego znaczenia (por. nieprawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 23 stycznia 2014 r., sygn. akt I SA/Po 372/13, „VAT od kompleksowej usługi promocyjnej” - Monitor Podatkowy nr 4/2014 r. s. 48-50).

Bezsporne jest, że w obecnych czasach standardem biznesowym jest możliwość skorzystania z dodatkowych świadczeń, które powinien zapewnić hotel, aby klient był zadowolony z wykonanej usługi. Takimi dodatkowymi świadczeniami są m.in. dodatkowe świadczenia, jakich oczekuje klient zlecając firmie zewnętrznej (hotelowi) zapewnienie warunków do przeprowadzenia konferencji, szkolenia lub wyjazdu integracyjnego.

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, Spółka świadczy na rzecz klientów usługi polegające na zorganizowaniu całego zaplecza lokalowego, technicznego i gastronomicznego umożliwiającego przeprowadzenie konferencji, szkolenia, bądź imprezy integracyjnej. Nabyciem takiej usługi zainteresowani będą również klienci Wnioskodawcy, których intencją nie jest zakup poszczególnych usług od różnych usługodawców, lecz jednej kompleksowej usługi obejmującej Pakiet z Noclegiem. Fakt, że dla wyświadczenia omawianej usługi (tj. zorganizowania całego zaplecza lokalowego, technicznego i gastronomicznego na rzecz klienta) Spółka wykonuje różne czynności, w ocenie Spółki, nie wpływa na kwalifikację przedmiotowej usługi jako usługi zapewnienia całego zaplecza lokalowego, technicznego i gastronomicznego na rzecz klienta, zgodnie z jego zapotrzebowaniem. Kwalifikacja poszczególnych świadczeń jako jednej usługi nie ulega zmianie nawet wówczas, gdy na specyfikacji załączanej do faktury dokumentującej sprzedaż Pakietu z Noclegiem wystawianej przez Spółkę będą wyodrębniane poszczególne elementy składowe tego Pakietu. Na opodatkowanie Pakietu z Noclegiem bez znaczenia pozostaje udział wartościowy poszczególnych świadczeń wchodzących w jego skład. „Wyliczenie, co się składa na wykonaną usługę ma istotne znaczenie informacyjne przy ustalaniu ceny, jednak nie może uzasadniać odrębnego kwalifikowania poszczególnych elementów zawartych w tym wyliczeniu (dla celów podatkowych)” (interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 13 maja 2014 r., sygn. ILPP5/443-81/14-5/PG).

Powyższe stanowisko zostało potwierdzone licznymi interpretacjami indywidualnymi, w których za kompleksowe świadczenia uznawano pakiety konferencyjne, na które składały się usługi noclegowe (por. interpretacje indywidualne: Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 24 października 2012 r., sygn. ILPP5/443-81/14-5/PG oraz Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 23 listopada 2012 r., sygn. ITPP1/443-1083/12/AT).

W tych okolicznościach, sprzedaż Pakietu z Noclegiem obejmującego m.in.:

*   wynajęcie sal;

*   wynajęcie sprzętu konferencyjnego (np. rzutnik, projektor);

*   przygotowanie poczęstunku dla uczestników podczas spotkania;

*   usługi gastronomiczne (np. obiad/kolacja dla uczestników);

*   usługę noclegową, często również wraz z zapewnieniem uczestnikom dostępu do sieci internet;

*   zapewnienie sprzętu, m.in. komputera, projektora multimedialnego z ekranem, sprzętu nagłaśniającego, tablic, papieru i przyborów do pisania;

*   zorganizowanie tzw. przerw kawowych, w ramach których serwowane będą napoje gorące (kawa, herbata), napoje orzeźwiające, kanapki, ciastka, przekąski itp., jak ciepły posiłek (obiad i/lub kolacja)

*   podlegać będzie opodatkowaniu podstawową stawką VAT.

Zgodzić należy się ze stanowiskiem, że „usługa, którą Spółka zamierza świadczyć, polegająca na organizacji i obsłudze konferencji lub szkoleń składająca się z szeregu świadczeń, takich jak: wynajem jednej lub większej ilości sal konferencyjnych, wypożyczenie sprzętu multimedialnego, przygotowanie jednej lub większej ilości przerw kawowych, wyżywienie dla uczestników konferencji (w postaci lunchu lub kolacji), usług noclegowych, powinna być traktowana dla celów podatku od towarów i usług jako jedna usługa. W konsekwencji powinna ona podlegać opodatkowaniu według jednej stawki właściwej dla tego typu usługi, czyli w przedmiotowej sprawie stawki podstawowej 23%, bowiem ustawodawca, jak słusznie zauważył Wnioskodawca, dla usługi organizacji konferencji/szkoleń, zarówno w ustawie, jak i w przepisach wykonawczych nie przewidział dla tej usługi obniżonej stawki podatku bądź zwolnienia od podatku” (interpretacja indywidualna Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 27 lipca 2012 r., sygn. ILPP4/443-219/12-2/ISN).

Pytanie 2.

Zgodnie z art. 106e ust. 1 pkt 7 ustawy o VAT, faktura powinna zawierać nazwę (rodzaj) towaru lub usługi. Nazwa towaru lub usługi powinna odzwierciedlać jego charakter i rodzaj w sposób możliwie najbardziej zrozumiały dla osób postronnych. Klasyfikacji sprzedawanych towarów i usług w pierwszej kolejności powinien dokonywać sprzedający je przedsiębiorca. Nikt inny nie ma bowiem od niego większej wiedzy w tym zakresie. Ryzyko błędnej klasyfikacji obciąża więc tego przedsiębiorcę ze wszystkimi prawnymi konsekwencjami z tym związanymi. Do stosowania w statystyce, ewidencji i dokumentacji oraz rachunkowości, a także w urzędowych rejestrach i systemach informacyjnych administracji publicznej wprowadzono Polską Klasyfikację Wyrobów i Usług (dalej: „PKWiU”).

Niezależnie od PKWiU w polskim porządku prawnym funkcjonuje Polska Klasyfikacja Działalności (dalej: „PKD”), wprowadzona do stosowania w statystyce, ewidencji i dokumentacji oraz rachunkowości, a także w urzędowych rejestrach i systemach informacyjnych administracji publicznej. Stanowi uszczegółowienie katalogu rodzajów działalności gospodarczej wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. z dnia 17 czerwca 2013 r. Dz. U. z 2013 r. poz. 672), gdyż katalog ten ma charakter katalogu ogólnego i nie jest wyczerpujący. Rozstrzygające znaczenie dla określenia rodzaju danej działalności gospodarczej ma zatem fakt ujęcia jej w PKD. Przedsiębiorca jest więc zobligowany do dookreślenia rodzaju/zakresu prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej. Klasyfikacja PKD nie określa jednak zamkniętego katalogu świadczeń wykonywanych przez przedsiębiorców. Jak wynika z treści rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie PKD, w praktyce większość jednostek (podmiotów gospodarczych) prowadzi różne rodzaje działalności. W związku z tym, w celu zaklasyfikowania jednostki do danego poziomu (grupowania) klasyfikacji PKD, niezbędne jest określenie jej działalności przeważającej. Klasyfikacja do konkretnego grupowanie PKD nie oznacza jednak, że usługa nie ma charakteru złożonego, unikatowego. Według Wnioskodawcy, o przeważającym świadczeniu decyduje tu potrzeba klienta, a tą jest np. szkolenie, konferencja, impreza. Pakiet Konferencyjny oraz Pakiet z Noclegiem jest realizacją potrzeby klientów, odpowiadającej przyjętej przez nich ofercie.

Towar lub usługa będąca przedmiotem sprzedaży powinna być jednoznacznie określona. Pomocne w interpretacji określenia „jednoznaczności” sprzedawanego towaru/usługi mogą być przepisy dotyczące kas rejestrujących, w tym praktyka ich stosowania i wykładni.

Zgodnie z § 8 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Finansów z 14 marca 2014 r. w sprawie kas rejestrujących (Dz. U. z 2013 r. poz. 363 ze zm., dalej: „Rozporządzenie w sprawia kas”), paragon fiskalny zawiera co najmniej nazwę towaru lub usługi pozwalającą na jednoznaczną ich identyfikację.

W tym miejscu Wnioskodawca wskazuje na stanowisko zawarte w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 17 lutego 2014 r. sygn. IPTPP4/443-919/13-2/OS, zgodnie z którym „(\`(...)\`) nazwy, uwzględniające "jednoznaczne" identyfikowanie oferowanych towarów i usług (oraz sposób przyporządkowania stawki podatku do nazwy towarów i usług), określa sam podatnik uwzględniając asortyment sprzedawanych towarów i usług. Sposób dokonywania jednoznacznej identyfikacji towaru lub usługi jest w dużej mierze uzależniony od specyfiki prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej, przy czym należy pamiętać, iż przepisy nie wykluczają stosowania skrótów”. Analogiczne stanowisko zaprezentowano także w innych interpretacjach indywidualnych: Dyrektora Izby skarbowej w Bydgoszczy z dnia 18 marca 2014 r. sygn. ITPP1/443-1384/13/AJ, Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 31 stycznia 2014 r. sygn. IPTPP4/443-828/13-3/OS, Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 22 października 2013 r. sygn. IPTPP4/443-574/13-2/JM, Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 17 października 2013 r. sygn. IBPP3/443-903/13/KG, Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 30 lipca 2014 r. sygn. ILPP2/443-446/13-3/MR.

Do podobnych wniosków dochodzą również przedstawiciele doktryny, wskazując, że „(..,) obowiązek jednoznacznej identyfikacji sprzedawanych towarów i usług, jak i sposób przyporządkowania stawki podatku VAT do ich nazwy, winien określać sam podatnik, uwzględniając rodzaj (asortyment) sprzedawanych towarów i usług”. (Olichwier W. Kasy fiskalne w kancelariach adwokackich. Opinia prawnopodatkowa. Palestra 2013,11-12.206),

Wnioskodawca w pełni zgadza się ze stanowiskami zaprezentowanymi powyżej.

Mając na względzie wszystko powyższe należy uznać, że zamieszczany na fakturze opis przedmiotu świadczenia, tj. Pakietu z Noclegiem, jako pakiet szkoleniowy/pakiet konferencyjny plus nazwa własna (zgodna z ofertą), będzie zgodny z przepisami o VAT, a co za tym idzie faktura będzie w tym zakresie wystawiana prawidłowo (niewadliwie). Taki opis świadczonej kompleksowej usługi w sposób wystarczający odróżnia ją od innych, oferowanych przez Wnioskodawcę towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Przez świadczenie usług – w myśl art. 8 ust. 1 ww. ustawy – rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Z cytowanych wyżej przepisów ustawy wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu niebędące dostawą towarów. Zatem przez świadczenie należy rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej osoby. Na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Na świadczenie mogą się jednocześnie składać zachowania związane z działaniem, jak i zaniechaniem. Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie. Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.

Stosownie do treści art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Przy czym, zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Z okoliczności przedstawionych we wniosku wynika, że Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie świadczenia usług hotelarskich (noclegowych) oraz restauracyjnych. W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawca oferuje również swoim klientom kompleksowe usługi polegające na zorganizowaniu całego zaplecza lokalowego, technicznego i gastronomicznego umożliwiającego przeprowadzenie konferencji, szkolenia, bądź imprezy integracyjnej. Zgodnie z powyższą ofertą, Spółka zapewnia swoim klientom kompleksową obsługę (zgodnie z zapotrzebowaniem klienta) polegającą na:

*   wynajęciu sal;

*   wynajęciu sprzętu konferencyjnego (np. rzutnik, projektor);

*   przygotowaniu poczęstunku dla uczestników podczas spotkania oraz

*   usługach gastronomicznych (np. obiad/kolacja dla uczestników).

Powyższe świadczenia oferowane są przez Spółkę w postaci tzw. pakietów konferencyjnych lub szkoleniowych itp. Wynika to z faktu, że klienci Spółki są zainteresowani nabyciem od Spółki usługi polegającej na zorganizowaniu całego zaplecza lokalowego, technicznego i gastronomicznego umożliwiającego przeprowadzenie konferencji, szkolenia bądź imprezy integracyjnej, a nie nabywaniem poszczególnych świadczeń od Spółki.

Z uwagi jednak na to, że klienci oprócz ww. świadczeń pakietowych wymagają od Spółki również innych świadczeń, Spółka chciałaby uzyskać potwierdzenie, co do prawidłowości stanowiska w zakresie kwalifikacji na gruncie VAT usług pakietowych rozszerzonych o:

1.  usługę noclegową, często również wraz z zapewnieniem uczestnikom dostępu do sieci internet;
2.  zapewnienie sprzętu, m.in. komputera, projektora multimedialnego z ekranem, sprzętu nagłaśniającego, tablic, papieru i przyborów do pisania;
3.  zorganizowanie tzw. przerw kawowych, w ramach których serwowane będą napoje gorące (kawa, herbata), napoje orzeźwiające, kanapki, ciastka, przekąski itp., jak i ciepły posiłek (obiad i/lub kolacja)

Pakiet z Noclegiem nabywany będzie przez klientów Wnioskodawcy jako jedno kompleksowe świadczenie.

Poszczególne świadczenia nabywane w ramach usług pakietowych (np. Pakietu z Noclegiem) różnią się od tych świadczeń nabywanych przez klientów odrębnie, a więc nie w ramach pakietów, np. Pakietu z Noclegiem lub Pakietów Konferencyjnych. Świadczenia pakietowe będą wzbogacone, np. usługi noclegowe nabywane w ramach Pakietu z Noclegiem uprawniać będą gości do korzystania z sieci internet oraz bezpłatnych połączeń telefonicznych między pokojami hotelowymi. Tzw. pakietowi uczestnicy konferencji będą mieli z reguły stały dostęp do salki konferencyjnej oraz sprzętu konferencyjnego (rzutnik, nagłośnienie etc.). W ramach Pakietu z Noclegiem (w cenie kompleksowego świadczenia) będzie istniała również możliwość zorganizowania zewnętrznej telekonferencji. W każdym przypadku będzie istniał więc element różnicujący usługi świadczonej w ramach tzw. pakietów od usług sprzedawanych osobno/odrębnie.

Należy wskazać, że zasadniczo każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być uznawane za odrębne i niezależne, jednak w sytuacji, gdy kilka świadczeń obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia jedną usługę, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych. Jeżeli zatem dwa lub więcej niż dwa świadczenia (lub czynności) dokonane przez podatnika na rzecz konsumenta są tak ściśle związane, że obiektywnie tworzą one w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te świadczenia lub czynności stanowią jednolite świadczenie do celów stosowania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Usługę należy uznać za usługę pomocniczą w stosunku do świadczenia zasadniczego, jeśli nie stanowi ona dla klienta celu samego w sobie, lecz jest środkiem w skutecznym wykorzystaniu świadczenia zasadniczego. Ważne jest, czy świadczenia są ze sobą ściśle powiązane w taki sposób, że samodzielnie nie przynoszą wymaganej praktycznej korzyści z punktu widzenia przeciętnego konsumenta. Nie ma znaczenia subiektywny punkt widzenia dostawcy lub odbiorcy świadczenia. Istnienie jednego świadczenia złożonego nie jest wykluczone z tego powodu, że do poszczególnych elementów wykazane są odrębnie ceny. Jeżeli jednak w skład świadczonej usługi wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu usługi kompleksowej.

Zatem w przypadku usług o charakterze złożonym, o wysokości stawki podatku decydować będzie to, czy w danych okolicznościach mamy do czynienia z jedną usługą kompleksową, czy też z szeregiem jednostkowych usług. Ocena tej okoliczności powinna odbywać się więc w oparciu o to, czy dokonywane czynności (świadczenia) wykazują ze sobą tak ścisłe powiązanie, że w sensie gospodarczym tworzą jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter.

Jak już zatem wskazano, co do zasady, każda transakcja powinna być dla celów VAT uznawana za odrębną i niezależną transakcję. Natomiast z drugiej strony, transakcja składająca się z jednego świadczenia w aspekcie ekonomicznym nie powinna być sztucznie rozdzielana, gdyż pogarszałoby to funkcjonalność systemu VAT. Stanowisko takie wynika z orzecznictwa ETS (obecnie TSUE). Pogląd taki został wyrażony m.in. w wyroku z dnia 27 października 2005 r., sygn. akt C-41/04 w sprawie Levob Verzekeringen BV, w którym Trybunał stwierdził, że jeżeli dwie lub więcej niż dwie czynności (typu: dostawa towarów lub/i świadczenie usług) dokonane przez podatnika na rzecz nabywcy są tak ściśle ze sobą związane, że obiektywnie tworzą one w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te czynności stanowią jednolite świadczenie do celów stosowania podatku VAT (czyli albo dostawę określonego towaru, albo świadczenie konkretnej usługi), i to nawet wówczas, gdy następuje to za zapłatą dwóch lub wielu odrębnych cen. Stanowisko takie Trybunał potwierdził w wyroku z dnia 25 lutego 1999 r. w sprawie C-349/96 Card Protection Plan Ltd p-ko Commissioners of Custom and Excise, w którym stwierdził, że „w celu ustalenia, dla celów VAT, czy świadczenie usług obejmujące klika części składowych należy traktować jako jedno świadczenie, czy też jako dwa lub więcej świadczeń wycenianych odrębnie, należy przede wszystkim wziąć pod uwagę treść przepisu art. 2 (1) VI Dyrektywy, zgodnie z którym każde świadczenie usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne oraz fakt, iż świadczenie obejmujące z ekonomicznego punktu widzenia jedną usługę nie powinno być sztucznie dzielone, co mogłoby prowadzić do nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu podatku VAT”. Trybunał wskazał, że „pojedyncze świadczenie ma miejsce zwłaszcza wtedy, gdy jedną lub więcej części składowych uznaje się za usługę zasadniczą, podczas, gdy inny lub inne elementy traktuje się jako usługi pomocnicze, do których stosuje się te same zasady opodatkowania, co do usługi zasadniczej. Usługę należy uznać za usługę pomocniczą w stosunku do usługi zasadniczej, jeżeli nie stanowi ona dla klienta celu samego w sobie, lecz jest środkiem do lepszego wykorzystania usługi zasadniczej”.

Z wniosku wynika, że usługą zasadniczą w świadczeniu kompleksowej usługi nazwanej „pakietem z noclegiem” jest usługa wynajmu sali konferencyjnej wraz z urządzeniami multimedialnymi. Pozostałe usługi: noclegowe (wraz z zapewnieniem uczestnikom dostępu do sieci internet), gastronomiczne (przygotowanie tzw. przerw kawowych, w ramach których serwowane będą napoje gorące, napoje orzeźwiające, kanapki, ciastka, przekąski itp., jak i ciepły posiłek w postaci obiadu i kolacji) oraz zapewnienie sprzętu, m.in. komputera, projektora multimedialnego z ekranem, sprzętu nagłaśniającego, tablic, papieru i przyborów do pisania stanowią usługi pomocnicze, które nie są celem w samym sobie dla klientów Wnioskodawcy, lecz są środkiem do pełnego zrealizowania usługi podstawowej.

Biorąc pod uwagę powołane przepisy prawa oraz przedstawione zdarzenie przyszłe należy stwierdzić, że w analizowanej sprawie można mówić o jednym świadczeniu głównym – organizacji konferencji, szkolenia czy też imprezy integracyjnej (wynajmie sali konferencyjnej wraz z urządzeniami multimedialnymi), na które składają się także inne świadczenia pomocnicze, w tym usługi noclegowe, gastronomiczne.

Ze złożonego wniosku wynika, że świadczenia pomocnicze (usługi noclegowe, gastronomiczne, zapewnienie innych artykułów niezbędnych z punktu widzenia podmiotu nabywającego od Wnioskodawcę usługę) nie są celem samym w sobie dla klientów Wnioskodawcy, lecz są środkiem do pełnego zrealizowania usługi podstawowej organizacji konferencji, szkolenia czy imprezy integracyjnej. Pojedyncza usługa traktowana jest jak element usługi zasadniczej wówczas, jeżeli cel świadczenia usługi pomocniczej jest zdeterminowany przez usługę główną oraz nie można wykonać lub wykorzystać usługi głównej bez usługi pomocniczej.

Podział na usługi zasadnicze i pomocnicze ma znaczenie z punktu widzenia zastosowania właściwej stawki VAT. Usługa zasadnicza i pomocnicza opodatkowane są taką samą stawką podatku. Bez usługi podstawowej – usługi organizacji konferencji lub szkolenia – świadczenie usług pomocniczych dla uczestników konferencji lub szkolenia utraciłoby swój sens. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że w przypadku umów organizacji konferencji, szkolenia czy też imprezy integracyjnej, przedmiotem świadczenia na rzecz klientów jest usługa główna, tj. organizacja konferencji lub szkolenia, a usługi dodatkowe stanowią elementy rachunku kosztów zmierzające do ustalenia kwoty odpłatności za usługę organizacji konferencji lub szkolenia, bowiem z ekonomicznego punktu widzenia klienta Wnioskodawcy, dopełniają świadczenie zasadnicze i nie należy ich sztucznie oddzielać od tego świadczenia.

Z punktu widzenia usługobiorcy istotny jest zakup usługi organizacji konferencji, szkolenia czy imprezy integracyjnej wraz z usługami noclegowymi czy też gastronomicznymi. Nie ma zatem podstaw prawnych, aby w analizowanej sprawie sztucznie rozdzielać jedną usługę organizacji konkretnego zdarzenia na: usługę wynajmu sali konferencyjnej wraz z urządzeniami multimedialnymi i usługi dodatkowe (usługi noclegowe, gastronomiczne) oraz stosować dla nich odrębne stawki VAT. Konsekwencje podatkowe powinny być przyporządkowane świadczeniu wiodącemu.

Tym samym, w przypadku świadczenia usług organizacji konferencji, szkoleń czy też imprez integracyjnych, za podstawę opodatkowania zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT należy przyjąć kwotę obrotu wynikającą ze zrealizowania czynności ściśle związanych z organizacją ww. zdarzeń. Zatem sprzedaż Pakietu z Noclegiem obejmującego m.in.:

*   wynajęcie sal;

*   wynajęcie sprzętu konferencyjnego (np. rzutnik, projektor);

*   przygotowanie poczęstunku dla uczestników podczas spotkania;

*   usługi gastronomiczne (np. obiad/kolacja dla uczestników);

*   usługę noclegową, często również wraz z zapewnieniem uczestnikom dostępu do sieci internet;

*   zapewnienie sprzętu, m.in. komputera, projektora multimedialnego z ekranem, sprzętu nagłaśniającego, tablic, papieru i przyborów do pisania;

*   zorganizowanie tzw. przerw kawowych, w ramach których serwowane będą napoje gorące (kawa, herbata), napoje orzeźwiające, kanapki, ciastka, przekąski itp., jak ciepły posiłek (obiad i/lub kolacja)

*   podlegać będzie na podstawie art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT stawką podatku VAT w wysokości 23%.

Odnosząc się do kwestii prawidłowego udokumentowania świadczenia usług obejmujących tzw. „Pakiet z Noclegiem” należy wskazać, że zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Jak stanowi art. 106e ust. 1 ustawy, faktura powinna zawierać:

1.  datę wystawienia;
2.  kolejny numer nadany w ramach jednej lub więcej serii, który w sposób jednoznaczny identyfikuje fakturę;
3.  imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy;
4.  numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. a;
5.  numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej, pod którym otrzymał on towary lub usługi, z zastrzeżeniem pkt lit. b;
6.  datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi lub datę otrzymania zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, o ile taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury;
7.  nazwę (rodzaj) towaru lub usługi;
8.  miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług;
9.  cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto);
10.  kwoty wszelkich opustów lub obniżek cen, w tym w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty, o ile nie zostały one uwzględnione w cenie jednostkowej netto;
11.  wartość dostarczonych towarów lub wykonanych usług, objętych transakcją, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto);
12.  stawkę podatku;
13.  sumę wartości sprzedaży netto, z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku;
14.  kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty
15.  kwotę należności ogółem.

Ze złożonego wniosku wynika, że sprzedaż na rzecz przedsiębiorców dokumentowana jest przez Spółkę za pomocą faktur. Faktury dokumentujące sprzedaż Pakietu z Noclegiem będą opisywać świadczenia pakietowe poprzez określenie „pakiet konferencyjny” + nazwa własna dla danego rodzaju pakietu oferowanego przez Wnioskodawcę (np. „Pakiet Konferencyjny Omega”). Do faktur załączane będą specyfikacje poszczególnych usług wchodzących w skład Pakietu z Noclegiem. Informacja ta jest wymagana przez klientów i stanowi potwierdzenie wykonania poszczególnych elementów usługi.

Analiza przepisów regulujących zasady wystawiania faktur pozwala na stwierdzenie, że usługodawca dokumentując wyświadczoną usługę powinien podać taką nazwę usługi, aby do użytej nazwy możliwe było przyporządkowanie odpowiedniej stawki podatkowej i by użyta nazwa była co do istoty zgodna z będącym przedmiotem obrotu świadczeniem. Jednocześnie nazwa usługi na fakturze VAT powinna być tak skonstruowana, aby nabywca na tej podstawie w połączeniu z ceną mógł dokładnie określić jakiego rodzaju usługę zakupił. W ocenie tut. Organu zamieszczany na fakturze VAT opis przedmiotu świadczenia, tj. Pakietu z Noclegiem, jako pakiet szkoleniowy/pakiet konferencyjny plus nazwa własna (zgodna z ofertą), będzie wypełniał warunki do uznania, ze faktura VAT w tym zakresie została wystawiona w sposób prawidłowy. Takie postępowanie Wnioskodawcy pozwoli na identyfikację świadczonych usług i odróżni ją od innych, oferowanych przez Wnioskodawcę towarów i usług.

W świetle powyższych okoliczności, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.