Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP2/443-541/14/AW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2014-07-22
Teza: Opodatkowanie świadczeń realizowanych na rzecz Spółki, sposób ich dokumentowania oraz prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur otrzymanych od uczestników konsorcjum za świadczone przez nich usługi.
Słowa kluczowe: dokumentowanie; konsorcjum; odliczenia-prawo do odliczenia; podatek-podatek naliczony
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106m; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106p; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106q

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 17 kwietnia 2014 r. (data wpływu 23 kwietnia 2014 r.), uzupełnionym w dniu 17 lipca 2014 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania świadczeń realizowanych na rzecz Spółki, sposobu ich dokumentowania oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur otrzymanych od uczestników konsorcjum za świadczone przez nich usługi – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 23 kwietnia 2014 r. został złożony ww. wniosek, uzupełniony w dniu 17 lipca 2014 r., o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania świadczeń realizowanych na rzecz Spółki, sposobu ich dokumentowania oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur otrzymanych od uczestników konsorcjum za świadczone przez nich usługi.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Spółka wraz z dwiema osobami fizycznymi prowadzącymi indywidualną działalność gospodarczą (Uczestnik Konsorcjum 1 i Uczestnik Konsorcjum 2) zawarł umowę Konsorcjum w celu wspólnego wykonywania przedsięwzięcia w zakresie organizacji zakupu i dostaw drewna poużytkowego lub biomasy z lokalizacji krajowych lub zagranicznych do ustalonych zamawiających. Każdy uczestnik zobowiązany będzie do wykonywania wszystkich prac, tj. czynności organizacji zakupu, dostaw, logistyki transportu, przewozu drewna poużytkowego lub biomasy, jak i wszelkiego rodzaju usług towarzyszących, które stosownie do Kontraktu (każdorazowej umowy pisemnej lub innego, wiążącego ustalenia o dostawach drewna poużytkowego lub biomasy zawartego w ramach Konsorcjum z Zamawiającym) powinny być wykonane przez Uczestników Konsorcjum, w ramach przyjętego podziału prac, zgodnie z przydzielonym zakresem prac. Koszty związane z ww. czynnościami/pracami ponoszą we własnym zakresie Uczestnicy Konsorcjum. Do zakresu prac Spółki - Lidera Konsorcjum należy:

*   organizacja i udostępnienie środków finansowych stanowiących środki obrotowe wspólnego przedsięwzięcia,

*   wydzielenie z własnego personelu i przedstawienie do dyspozycji w ramach wspólnego przedsięwzięcia menadżera zakupu drewna poużytkowego,

*   określenie zakresu czynności menedżera zakupu i pozyskanie bazy (listy) klientów (wytwórców odpadów),

*   udostępnienie środków technicznych stanowiących warsztat pracy menedżera zakupów,

*   określenie wstępnego wolumenu zakupów drewna poużytkowego i metody organizacji zbierania odpadów,

*   udostępnienie i zapewnienie środków technicznych do składowania drewna poużytkowego (kontenery i place składowe),

*   zawarcie umów o place składowe,

*   uzyskanie formalnych podstaw do działania w obszarze regulowanym (zezwolenia na zbieranie i transport),

*   organizacja i przygotowanie obowiązkowego dokumentowania zbierania odpadów (karty przekazania, ewidencje),

*   zawarcie umów wstępnych dotyczących transportu odpadów (wytwórca odpadów/odbiorca odpadów),

*   inne czynności, w tym reprezentacja.

Do zakresu Prac Uczestnika Konsorcjum 1 należy świadczenie na rzecz Lidera następujących usług:

*   organizacji pracy i nadzór nad czynnościami menadżera zakupów,

*   zarządzania bazą wytwórców odpadów i bazą odbiorców,

*   pozyskiwania odbiorców drewna poużytkowego,

*   pozyskiwania wytwórców drewna poużytkowego,

*   wykonywania analiz i prognoz rynkowych w zakresie istotnych kwestii wspólnego przedsięwzięcia (czynniki rentowności, analiza asortymentowa, sprawy technologii przerobu, sprawy adekwatności dostaw do technologii odbiorców odpadów),

*   doradztwa w negocjacjach prowadzonych przez Lidera,

*   organizacji zagranicznych i krajowych dostaw biomasy,

*   zarządzania bazą zagranicznych i krajowych wytwórców biomasy i bazą odbiorców,

*   pozyskiwania zagranicznych i krajowych dostawców biomasy,

*   wykonywania analiz i prognoz rynkowych w zakresie istotnych kwestii wspólnego przedsięwzięcia (czynniki rentowności, analiza asortymentowa, sprawy technologii przerobu biomasy, sprawy zastosowań produkcyjnych biomas, sprawy adekwatności dostaw do technologii odbiorców),

*   wykonywania analiz regulacji rynku biomasy i uczestnictwa w przedsięwzięciach organizujących rynek (certyfikacja, giełdy zakupowe, przygotowywanie dokumentacji na przetargi dostawców/odbiorców).

Do zakresu Prac Uczestnika Konsorcjum 2 należy świadczenie na rzecz Lidera następujących usług:

*   organizacji transportu,

*   nadzoru nad czynnościami dokumentacji zbierania odpadów,

*   pozyskiwania dostawców usług transportowych,

*   pozyskiwania wytwórców środków technicznych składowania/transportu,

*   pozyskiwania placów składowych i prowadzenie spraw formalnych pozyskania terenów,

*   wykonywania analiz i prognoz rynkowych w zakresie logistyki transportu (czynniki rentowności, analiza środków transportu kolej/transport samochodowy, sprawy technologii załadunku i wyładunku, sprawy technologii składowania i załadunku u wytwórców odpadów),

*   doradztwa w negocjacjach prowadzonych przez Lidera,

*   organizacji zagranicznych i krajowych dostaw biomasy,

*   zarządzania kolejowymi bazami zagranicznych i krajowych wytwórców biomasy i bazą odbiorców;

*   pozyskiwania zagranicznych i krajowych dostawców biomasy,

*   wykonywania analiz i prognoz rynkowych w zakresie istotnych kwestii wspólnego przedsięwzięcia (czynniki rentowności, analiza asortymentowa, sprawy rentowności dostaw kolejowych, optymalizacja kosztów transportowych, sprawy adekwatności dostaw do technologii odbiorców),

*   analiz regulacji rynku biomasy i uczestnictwa w przedsięwzięciach organizujących rynek (certyfikacja, giełdy zakupowe, przygotowywanie dokumentacji na przetargi dostawców/ odbiorców).

W stosunkach z Zamawiającym/Zamawiającymi uczestnicy Konsorcjum będą występować pod nazwą Lidera Konsorcjum, którym będzie Spółka. W stosunkach wewnętrznych między Uczestnikami Konsorcjum podstawową zasadą jest działanie każdej ze stron na swój rachunek oraz ponoszenie ryzyka i odpowiedzialności za prawidłowe i terminowe wykonanie swoich zobowiązań. Uczestnicy Konsorcjum realizować będą wyznaczone im cele i zadania na własny rachunek za pomocą własnych sił i środków. Każdy z Uczestników Konsorcjum w stosunkach wewnętrznych przyjmuje całe ryzyko techniczne, ekonomiczne, finansowe, podatkowe i prawne związane z wykonywaniem przydzielonego mu w ramach Konsorcjum zakresu prac, nie wyłączając odpowiedzialności z tytułu rękojmi/gwarancji jakości i ryzyka opóźnienia lub braku zapłaty. Uczestnik Konsorcjum ponosi również pełną odpowiedzialność za zaginięcia lub przypadkowe pogorszenie oddanych mu do dyspozycji w związku z wykonywaniem jego zadań przedmiotów materialnych zależnie od tego, czy stanowią one własność innego Uczestnika Konsorcjum. Żaden z uczestników Konsorcjum nie ma prawa zaciągać zobowiązań powodujących dla pozostałych uczestników jakiekolwiek skutki finansowe bez uzyskania przedtem ich zgody w tym przedmiocie. Żadna ze stron nie jest upoważniona, bez pisemnej zgody pozostałych stron, do przeniesienia jakichkolwiek praw lub wierzytelności wynikających z umowy Konsorcjum na podmioty trzecie nie będące jej stronami. Wszystkie płatności Zamawiającego na rzecz Konsorcjum będą realizowane poprzez Lidera, który będzie „fakturował” Zamawiającego we własnym imieniu i na własny rachunek, a następnie sam będzie „fakturowany” przez pozostałych Uczestników Konsorcjum.

Wszystkie płatności Lidera Konsorcjum dla pozostałych uczestników będą dokonywane na podstawie doręczonych mu faktur przelewem na wskazane konto/konta bankowe w terminie 14 dni roboczych od daty wpłynięcia na konto Lidera należności od Zamawiającego, wynikających z kontraktu. Jeżeli Zamawiający „w sposób nieuzasadniony” nie zapłaci należności za prace/należności kontraktowe lub zapłaci tylko częściowo wówczas Lider skieruje roszczenie płatności do Zamawiającego, a następnie sprawa dalszego wykonywania kontraktu będzie przedmiotem decyzji Uczestników Konsorcjum. Powyższe nie dotyczy okoliczności, gdy odmowna zapłaty lub zapłata częściowa jest powodowana niewykonaniem lub niewłaściwym wykonaniem prac przez jednego z Uczestników. Wynikające stąd ryzyko i koszty będzie ponosił Uczestnik Konsorcjum, do którego zakresu przedmiotu kontraktu odnosi się zarzut Zamawiającego braku zapłaty. W przypadku gdy Zamawiający, na podstawie Kontraktu, będzie zobowiązany do wypłaty jakiegokolwiek odszkodowania, wówczas razem z uiszczonymi przez niego należnościami kwota odszkodowana zostanie podzielona pomiędzy Uczestników Konsorcjum w takim stosunku, w jakim ponieśli oni szkodę przy realizacji Kontraktu objętą ww. odszkodowaniem. Uczestnikom Konsorcjum służy wynagrodzenie stanowiące uzgodniony udział Uczestnika w zysku z Kontraktu. Zysk z Kontraktu jest obliczany przez Lidera Kontraktu. Uczestnik Konsorcjum uczestniczy w tej samej proporcji w zysku z Kontraktu, jak i stracie. Przychody i koszty Kontraktu i rozliczane w Kontrakcie świadczenia Uczestników są określone w następujący sposób: Liderowi Konsorcjum przypada 3/5 zysku/straty, Uczestnikowi Konsorcjum 1 i Uczestnikowi Konsorcjum 2 przypada po 1/5 zysku/straty. Udział Uczestników jest obliczany i wypłacany „na bazie” miesięcznej, na podstawie zestawienia przygotowanego przez Lidera. Udział Uczestnika 1 i 2 jest wypłacany na podstawie faktur za świadczenie usług wystawianych przez tych Uczestników w ciężar Lidera. W zakres przedmiotowy faktury usługowej Uczestnik 1 i 2 może wliczyć poniesione bezpośrednie koszty usługi: koszty wydatków i podroży służbowych i ryczałtowe koszty organizacyjne w wysokości 500 zł miesięcznie.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

*   Czy wzajemne świadczenia pomiędzy członkami Konsorcjum są czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT i powinny być dokumentowane fakturami?

*   Czy Spółce – Liderowi Konsorcjum będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego w fakturze otrzymanej od Uczestnika Konsorcjum za świadczone usługi?

Zdaniem Wnioskodawcy, wzajemne świadczenia pomiędzy członkami Konsorcjum są czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT i w rezultacie, powinny być udokumentowane fakturami.

Spółka wskazała, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarowi usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (\`(...)\`).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy (\`(...)\`).

W przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi (art. 8 ust. 2a ustawy).

Spółka stwierdziła, że z cytowanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że każde odpłatne świadczenie polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu określonego zachowania mieści się w tak sformułowanej definicji usługi. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne musi istnieć stosunek prawny między świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Jak wynika z art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Spółka zauważyła, że instytucja konsorcjum nie występuje ani w prawie cywilnym, ani podatkowym. Zawieranie takich porozumień jest jednak dopuszczalne (w ramach swobody umów). Stosownie do art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Celem zawiązania konsorcjum jest najczęściej wspólne działanie w realizacji konkretnego przedsięwzięcia gospodarczego, które ze względu na potencjał finansowy lub też szeroki zakres przedmiotowy przekracza możliwość jednego podmiotu. Umowa konsorcjum z reguły wiąże podmioty na czas określony, najczęściej oznaczony osiągnięciem celu, do którego zostało powołane. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy, czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum zachowują niezależność w działaniach nieobjętych umową, zaś w działaniach konsorcjum realizują wspólną politykę finansową objętą porozumieniem. Zawierając umowę konsorcyjną podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz. Co do zasady, konsorcja nie mają również wspólnego majątku, chociaż mogą mieć wspólny rachunek rozliczeniowy, a wszystkie formy płatności regulowane są przez firmę lub osobę reprezentującą konsorcjum.

Odnośnie rozliczenia podatku VAT przez uczestników konsorcjum Spółka stwierdziła, że w świetle art. 15 ust. 1 ustawy, każdy z członków konsorcjum jest odrębnym podatnikiem. Podatnikiem nie jest samo konsorcjum. Dlatego też podmioty działające w ramach konsorcjum powinny do wzajemnych rozliczeń oraz do rozliczeń z podmiotem, na rzecz którego konsorcjum świadczy usługę, stosować ogólne zasady w zakresie wystawiania faktur VAT dokumentujących wykonywane przez nich czynności. Mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa podatkowego oraz zasady funkcjonowania konsorcjum, w tym zasadę odrębności podatników, którzy występują wobec siebie w relacji Lider Konsorcjum - Uczestnicy Konsorcjum, są oni uprawnieni do „fakturowania” wzajemnych świadczeń oraz wyboru podmiotu, który jest odpowiedzialny za rozliczenia z Zamawiającym. Tym samym, uwzględniając charakter wzajemnych powiązań kontraktowych wskazać należy, że Lider, jako podmiot reprezentujący Konsorcjum przed Zamawiającym we wszystkich sprawach związanych z wykonaniem oraz rozliczeniem Kontraktu, jest zobowiązany, w świetle przedstawionych powyżej założeń oraz przepisów podatkowych, do wystawiania na rzecz Zamawiającego faktur dokumentujących całość zadań wynikających z Kontraktu. Pozostali uczestnicy Konsorcjum świadczący usługi na rzecz Lidera w zakresie wynikającym z zawartej umowy są również zobowiązani do wystawiania faktur dokumentujących te usługi.

Podsumowując Spółka wskazała, że biorąc pod uwagę fakt, iż celem ustanowienia Konsorcjum jest wspólna realizacja zawartych Kontraktów, jednakże każda ze stron będzie działać w powyższym zakresie jako samodzielny i niezależny przedsiębiorca, działania Lidera oraz Uczestników w ramach Konsorcjum stanowią działania odrębnych i niezależnych - z punktu widzenia prawnego, jak i podatkowego - podmiotów/podatników podatku VAT. W związku z powyższym, w ocenie Spółki, świadczenia realizowane pomiędzy członkami Konsorcjum, będącymi odrębnymi podatnikami podatku VAT, stanowią czynności opodatkowane podatkiem VAT na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług i w rezultacie, zgodnie z cyt. art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, powinny być dokumentowane fakturami VAT. W przedstawionym stanie faktycznym, wzajemne świadczenia członków Konsorcjum są w całości wykorzystywane do wykonywania przez nich czynności opodatkowanych. Wszelkie wzajemne świadczenia, jak również realizacja Kontraktu, są każdorazowo dokumentowane fakturami VAT. W rezultacie, w ocenie Spółki, będzie jej przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturach dokumentujących wzajemne świadczenia w ramach Konsorcjum wystawianych przez Uczestnika Konsorcjum.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, ul. H. Sienkiewicza 84, 15-950 Białystok, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.