Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/415-122/12/AA
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2012-05-07
Teza: Czy na Wnioskodawczyni ciąży obowiązek podwójnego opodatkowania z tytułu otrzymywania emerytury z Niemiec wypłacanej z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych Niemiec i niemieckiego ustawowego ubezpieczenia społecznego?
Słowa kluczowe: emerytura; Niemcy; obowiązek-obowiązek podatkowy; opodatkowanie; umowa-umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 3-ust. 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 28 stycznia 2012 r. (data wpływu do tut. Biura – 03 lutego 2012 r.), uzupełnionym w dniu 03 lutego i 12 kwietnia 2012 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania emerytury otrzymywanej z Niemiec – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 03 lutego 2012 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania emerytury otrzymywanej z Niemiec.

Z uwagi na braki formalne wniosku, pismem z dnia 05 kwietnia 2012 r. znak: IBPB II/1/415-122/12/AA wezwano Wnioskodawczynię do jego uzupełnienia. Przedmiotowy wniosek uzupełniono o ww. braki formalne w dniu 21 marca 2012 r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawczyni jest obywatelką Rzeczypospolitej Polskiej oraz obywatelką Niemiec. W dniu 10 stycznia 2012 r. pobrała, po raz pierwszy, emeryturę niemiecką wypłacaną przez Bank „X”, który to nieprawidłowo potrącił z emerytury Wnioskodawczyni (235 zł – 54,08 euro) podatku dochodowego z kwoty netto 299,82 euro, bez jakiejkolwiek podstawy prawnej. Rachunek – zdaniem Wnioskodawczyni – jest nieprawidłowy w przeliczeniu na polskie złotówki, gdyż otrzymała tylko rachunek (rozliczenie bankowe) a nie decyzję z podstawa prawną i to spóźniony ze względu na bezczynność banku. Wnioskodawczyni została podwójnie opodatkowana w Polsce i w Niemczech. Ponadto Wnioskodawczyni jest opodatkowana Polsce z tytułu ubezpieczenia przez ZUS Wydział Realizacji umów Międzynarodowych w związku z pracą przez 17,6 miesięcy.

Wnioskodawczyni zamieszkuję w Polsce od 1998 r. na stałe, po powrocie z Niemiec, i ma obowiązek rozliczyć się w Niemczech, ponieważ Niemcy zobowiązani są do rocznego zgłaszania zapłaconych składek emerytalnych (ZFA) Centralnego Punktu Dodatków d.s. Majątku Emerytalnego. W Niemczech Wnioskodawczyni była opodatkowana w latach 1990-1998 i przez te lata zgodnie z przepisami niemieckimi. Jest nadal obywatelką Niemiec i musi tych przepisów przestrzegać jako emerytka, podlegająca opodatkowaniu przez 1 instytucję w Niemczech (z niemieckich ubezpieczeń społecznych) a nie w Polsce.

Wnioskodawczyni uzyskała informację w urzędzie skarbowym, iż nie powinno zaistnieć w jej przypadku podwójne opodatkowanie, ponieważ była w latach 1990-1998 ubezpieczona w Niemczech, a nie w Polsce.

Bank poinformował Wnioskodawczynię, że kwota 54 euro tj. 235 zł została złożona w urzędzie skarbowym w Polsce bez konkretnego wskazania w którym.

Nadpłata w wysokości 1.229 euro za okres od 01 sierpnia – 31 listopada 2011 r. została wypłacona Wnioskodawczyni z powodu zebrania wszystkich przyszłych i przeszłych danych z wszystkich instytucji w Niemczech, gdzie do chwili obecnej sprawdzane jest czy Wnioskodawczyni nie zalega z czynszem w Niemczech, itp.

W uzupełnieniu wniosku, Wnioskodawczyni oświadczyła, iż świadczenie w postaci emerytury jest wypłacane z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych Niemiec i niemieckiego ustawowego ubezpieczenia społecznego. Ze względu na legalną pracę przez okres 9 lat w Niemczech, zameldowanie w tym czasie w Niemczech oraz potrącania wszystkich podatków w Niemczech, Wnioskodawczyni w wieku 65 lat otrzymała od dnia 31 grudnia 2011 r. miesięczną emeryturę w wysokości 299,82 euro netto, którą ZUS w Berlinie przekazał na konto Wnioskodawczyni w Banku „X” w dniu 03 stycznia 2012 r. Z uwagi na fakt, iż ww. Bank ma obowiązek, na podstawie umowy międzynarodowej, potrącać podatek dochodowy potrąca go Wnioskodawczyni do chwili obecnej.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

1.  Czy na Wnioskodawczyni ciąży obowiązek podwójnego opodatkowania?
2.  Czy Bank „Z” miał prawo bezpośrednio po wpłynięciu emerytury Wnioskodawczyni do Polski potrącić bez jakichkolwiek wyjaśnień 54 euro podatku?

Wnioskodawczyni uważa, że nie ciąży na niej obowiązek podwójnego opodatkowania przez dwie różne instytucje (zwłaszcza w Polsce) ze względu na przepis art. 18 ust. 2 umowy z dnia 14 maja 2003 r. między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku (a nie jak twierdzi Wnioskodawczyni prawa polskiego). Podwójne opodatkowanie, zdaniem Wnioskodawczyni, to samowola bez podstaw prawnych, w sytuacji gdy w latach pracy w Niemczech była ona tylko tam opodatkowana i jako emerytka niemiecka podlegała opodatkowaniu przez 1 instytucję w Niemczech a nie w Polsce z niemieckich ubezpieczeń społecznych. Wnioskodawczyni aby uniknąć podwójnego opodatkowania winna uzyskać od organu podatkowego w Polce decyzję (podstawę prawną) w celu niedopuszczenia do ww. stanu oraz przedłożenia ww. decyzji instytucjom niemieckim w celu zaprzestania potrącania podwójnego podatku dochodowego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

W myśl art. 3 ust. 1a za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

1.  posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2.  przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Zgodnie z art. 4a powołanej wyżej ustawy, przepis art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Z treści wniosku wynika, że emerytura z zagranicy, otrzymywana przez Wnioskodawczynię, pochodzi z Niemiec. Zatem w przedstawionym stanie faktycznym zastosowanie będzie miała umowa w sprawie unikania podwójnego opodatkowania zawarta między Polską a Republiką Federalną Niemiec.

Stosownie do art. 18 ust. 1 umowy z dnia 14 maja 2003 r. między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku (Dz. U. z 2005 r. Nr 12, poz. 90) obowiązującej od 01 stycznia 2005r., emerytury i podobne świadczenia lub renty, otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie (Polska) z drugiego Umawiającego się Państwa (Niemcy), podlegają opodatkowaniu tylko w tym pierwszym Państwie (Polska).

Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 2 ww. umowy, bez względu na postanowienia ustępu 1 niniejszego artykułu płatności otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w jednym Umawiającym się Państwie (Polsce) z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych drugiego Umawiającego się Państwa (Niemcy), podlegają opodatkowaniu tylko w tym drugim Państwie (Niemcy).

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż emerytury i renty otrzymywane z Niemiec, wypłacane osobom mającym miejsce zamieszkania w Polsce podlegają opodatkowaniu w Polsce. Wyjątek dotyczy jednak sytuacji gdy świadczenia (płatności) są wypłacane z niemieckiego obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych (społecznych) Republiki Federalnej Niemiec, bowiem wówczas stosownie do ww. art. 18 ust. 2 umowy płatności takie podlegają opodatkowaniu tylko w państwie źródła tj. w Niemczech.

Jak wynika z informacji niemieckiego Federalnego Ministerstwa Finansów niemieckie ubezpieczenie społeczne składa się z pięciu działów:

1.  ustawowe ubezpieczenie na wypadek bezrobocia,
2.  ustawowe ubezpieczenie emerytalne,
3.  ustawowe ubezpieczenie zdrowotne,
4.  ustawowe ubezpieczenie od następstw wypadków oraz
5.  ustawowe ubezpieczenie pielęgnacyjne.

Świadczenia pochodzące z wszystkich pięciu działów niemieckiego ustawowego ubezpieczenia społecznego, które wypłaca się osobom mającym miejsce zamieszkania w Polsce, zgodnie z art. 18 ust. 2 umowy, podlegają opodatkowaniu wyłącznie w Niemczech. Wszelkie inne świadczenia emerytalno-rentowe przekazywane osobom mającym miejsce zamieszkania w Polsce podlegają opodatkowaniu tylko w Polsce.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawczyni jest obywatelką Rzeczypospolitej Polskiej oraz obywatelką Niemiec. Wnioskodawczyni zamieszkuję w Polsce od 1998 r. na stałe, po powrocie z Niemiec i ma obowiązek rozliczać się w Niemczech poprzez roczne zgłoszenie zapłaconych składek emerytalnych (ZFA) Centralnego Punktu Dodatków d.s. Majątku Emerytalnego. Ze względu na legalną pracę przez okres 9 lat w Niemczech, zameldowanie w tym czasie w Niemczech oraz potrącania wszystkich podatków w Niemczech, Wnioskodawczyni w wieku 65 lat otrzymała od dnia 31 grudnia 2011 r. miesięczną emeryturę w wysokości 299,82 euro netto, którą ZUS w Berlinie przekazał na konto Wnioskodawczyni w Banku „X” w dniu 03 stycznia 2012 r. Wnioskodawczyni została podwójnie opodatkowana w Polsce i w Niemczech.

Ponadto Wnioskodawczyni oświadczyła, iż świadczenie w postaci emerytury jest wypłacane z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych Niemiec i niemieckiego ustawowego ubezpieczenia społecznego.

Zatem mając na uwadze przestawiony powyżej stan prawny oraz faktyczny, należy stwierdzić, że skoro emerytura jest wypłacana z systemu ubezpieczeń socjalnych (społecznych) Niemiec, to w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 18 ust. 2 ww. umowy a tym samym emerytura podlega opodatkowaniu tylko w Niemczech. Tym samym ww. emerytura zgodnie z postanowieniami umowy nie podlega opodatkowaniu w Polsce. To oznacza, że bank nie powinien pobierać zaliczek na podatek dochodowy od wypłaconej emerytury.

W związku z powyższym na Wnioskodawczyni nie ciąży obowiązek podwójnego opodatkowania.

Końcowo należy zaznaczyć, iż w celu uzyskania zwrotu nienależnie uiszczonego podatku dochodowego Wnioskodawczyni powinna zwrócić się do naczelnika właściwego ze względu na miejsce zamieszkania urzędu skarbowego z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty podatku.

Biorąc powyższe pod uwagę stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za prawidłowe.

Końcowo odnosząc się do kwestii poruszonej przez Wnioskodawczynię we wniosku, dotyczącą nieprawidłowego przeliczenia przedmiotowej emerytury z euro na złotówki oraz otrzymania rachunku rozliczeniowego z Banku „X”, należy stwierdzić, iż zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.