Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4.4012.747.2017.2.AKO
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-03-06
Teza: W zakresie opodatkowania stawką podstawową pozostałych czynności związanych z opłatami za czynności techniczne w związku z zawieraniem umowy kredytowej.
Słowa kluczowe: czynności; kredyt; podatek-podatek od towarów i usług-zwolnienia z podatku od towarów i usług
; stawka; usługi-usługi finansowe; zarządzanie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 13 grudnia 2017 r. (data wpływu 19 grudnia 2017 r.), uzupełnionym na wezwanie tut. Organu z dnia 16 lutego 2018 r. pismem z dnia 22 lutego 2018 r. (data wpływu 27 lutego 2018 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie pytania oznaczonego nr 2, tj.:

*   opodatkowania stawką podstawową wymienionych w Grupie 2 czynności polegających na zmianie warunków umowy kredytowej w zakresie restrukturyzacji kredytu windykowanego oraz w zakresie przejęcia długu/przystąpienia do długu/zwolnienia z długu – **jest nieprawidłowe,**

*   opodatkowania stawką podstawową pozostałych czynności wymienionych w Grupie 2 – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 19 grudnia 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania czynności wymienionych w Grupie 2 (pytanie oznaczone nr 2).

Złożony wniosek został uzupełniony na wezwanie tut. Organu z dnia 16 lutego 2018 r. pismem z dnia 22 lutego 2018 r. (data wpływu 27 lutego 2018 r.).

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny, sprecyzowany następnie w nadesłanym uzupełnieniu:

Wnioskodawca jest spółką specjalizującą się w finansowaniu zakupu samochodów nowych i używanych wszystkich marek oferowanych w sieci sprzedaży F. S.A. Ponadto Spółka finansuje sprzedaż samochodów innych marek, produktów ubezpieczeniowych oraz wszystkich towarów i usług serwisowych oferowanych przez punkty dealerskie. Spółka w ramach swojej działalności udziela kredytów dedykowanych swoim dealerom, a także kredytów detalicznych na rzecz firm lub osób fizycznych.

W ramach ww. działalności Spółka zawiera umowy m.in.:

1.  Umowa o kredyt Corporate Identity („umowa A”)

Na podstawie tej umowy Spółka udziela kredytów dla dealerów, których oferta obejmuje sprzedaż pojazdów wszystkich marek oferowanych w sieci sprzedaży F. S.A. Kredyt jest udzielany na finansowanie dostosowania działalności dealerów tj. dostosowanie działalności Kredytobiorcy do nowych standardów sposobu prezentowania, oferowania i sprzedaży pojazdów zgodnie z wymaganiami stawianymi przez F. Prowizje i opłaty dotyczące tej umowy obejmują: opłaty przygotowawcze oraz opłatę za rozpatrzenie wniosku kredytowego; a także opłaty dodatkowe takie jak: opłata za sporządzanie kopii wyciągu z rachunku bankowego; historię rachunku na wniosek klienta; telefoniczną informację o stanie rachunku bankowego; wydanie potwierdzenia wykonania przelewu/wpłaty; aktualizację karty wzorów podpisów; sporządzenie opinii bankowej; wysłanie harmonogramu spłaty kredytu na wniosek Kredytobiorcy; wysłanie do Kredytobiorcy na jego wniosek kopii Umowy; wezwanie w przypadku niedostarczenia do Banku kopii polisy AC; ubezpieczenie samochodu przez Bank – w przypadku, gdy Kredytobiorca nie dokonał tego w terminie a Bank podjął decyzję o jego ubezpieczeniu; wydanie potwierdzenia posiadania rachunku bankowego/stanu środków na rachunku bankowym; informację bankową dla celów sprawozdania finansowego; przelew z rachunku kredytowego; pisemną informację o wysokości salda lub kwoty całkowitej spłaty kredytu na wniosek Klienta; upomnienie i monit; przygotowanie i wysłanie ostatecznego wezwania do zapłaty, jeśli w związku z nieuregulowaniem przeterminowanej należności bieżącej Bank zlecił windykację firmie zewnętrznej; przygotowanie i wysłanie ostatecznego wezwania do zapłaty, jeśli w związku z uregulowaniem przeterminowanej należności bieżącej Bank nie zlecił windykacji firmie zewnętrznej; przedegzekucyjne wezwanie do zapłaty; wezwanie do wydania pojazdu; zlecenie dochodzenia roszczeń z tytułu Umowy zewnętrznej firmie; zabezpieczenie/przejęcie przedmiotu kredytowania przez zewnętrzną firmę w ramach przeprowadzanych czynności windykacyjnych; opłata za wycenę techniczną pojazdu; wystawienie Wyciągu z ksiąg Banku; koszty sądowe i komornicze, odpisy, KRS, pełnomocnictwa, opłaty notarialne; zapytanie do Urzędu Stanu Cywilnego (dalej: USC), Centralnego Biura Antykorupcyjnego (dalej: CBA), Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców (CEPiK), Centralnego Rejestru Zastawów Skarbowych (dalej: CRZS), itp.; wydanie warunkowej zgody na sprzedaż przedmiotu Umowy; wysłanie SMS, związane z nieterminową spłatą lub w przypadku niedostarczenia do Banku kopii polisy AC; wezwanie telefoniczne związane z nieterminową spłatą lub w przypadku niedostarczenia do Banku kopii polisy AC; koszty dodatkowe związane z transportem i przygotowaniem do sprzedaży; opłata za niedostarczenie dokumentów lub/i informacji finansowych zgodnie z umowy kredytową; akceptację ubezpieczenia zewnętrznego/Ubezpieczenia Własnego Kredytobiorcy.

1.  Umowa o kredyt odnawialny („umowa B”)

Ten rodzaj umów zawierany jest w celu finansowania działalności dealerów, która obejmuje sprzedaż pojazdów nabywanych na podstawie umowy Koncesji. Warunkiem przyznania takiego kredytu jest pozostawanie przez dealera stroną którejkolwiek z Umów Koncesji. Prowizje i opłaty obejmują czynności zawarte w „Tabeli Opłat i Prowizji” obowiązującej w Banku tj.: opłaty przygotowawcze; opłaty za rozpatrzenie wniosku kredytowego; opłatę przygotowawczą za odnowienie kredytu; opłatę za otwarcie rachunku bankowego pomocniczego; opłatę za prowadzenie rachunku; opłatę za wezwanie do zapłaty; a także opłaty dodatkowe takie jak opłata za sporządzanie kopii wyciągu z rachunku bankowego; historię rachunku na wniosek klienta; telefoniczną informację o stanie rachunku bankowego; wydanie potwierdzenia wykonania przelewu/wpłaty; aktualizację karty wzorów podpisów; sporządzenie opinii bankowej; wysłanie harmonogramu spłaty kredytu na wniosek Kredytobiorcy; wysłanie do Kredytobiorcy na jego wniosek kopii Umowy; wezwanie w przypadku niedostarczenia do Banku kopii polisy AC; ubezpieczenie samochodu przez Bank – w przypadku, gdy Kredytobiorca nie dokonał tego w terminie a Bank podjął decyzję o jego ubezpieczeniu; wydanie potwierdzenia posiadania rachunku bankowego/stanu środków na rachunku bankowym; informację bankową dla celów sprawozdania finansowego; przelew z rachunku kredytowego; pisemną informację o wysokości salda lub kwoty, co całkowitej spłaty kredytu na wniosek Klienta; upomnienie i monit; przygotowanie i wysłanie ostatecznego wezwania do zapłaty, jeśli w związku z nieuregulowaniem przeterminowanej należności bieżącej Bank zlecił windykację firmie zewnętrznej; przygotowanie i wysłanie ostatecznego wezwania do zapłaty, jeśli w związku z uregulowaniem przeterminowanej należności bieżącej Bank nie zlecił windykacji firmie zewnętrznej; przedegzekucyjne wezwanie do zapłaty; wezwanie do wydania pojazdu; zlecenie dochodzenia roszczeń z tytułu Umowy zewnętrznej firmie; zabezpieczenie/przejęcie przedmiotu kredytowania przez zewnętrzną firmę w ramach przeprowadzanych czynności windykacyjnych; opłata za wycenę techniczną pojazdu; wystawienie Wyciągu z ksiąg Banku; koszty sądowe i komornicze, odpisy, KRS, pełnomocnictwa, opłaty notarialne; zapytanie do USC, CBA, CEPiK, CRZS, itp.; wydanie warunkowej zgody na sprzedaż przedmiotu Umowy; wysłanie SMS, związane z nieterminową spłatą lub w przypadku niedostarczenia do Banku kopii polisy AC; wezwanie telefoniczne związane z nieterminową spłatą lub w przypadku niedostarczenia do Banku kopii polisy AC; koszty dodatkowe związane z transportem i przygotowaniem do sprzedaży; opłata za niedostarczenie dokumentów lub/i informacji finansowych zgodnie z umową kredytową; akceptację ubezpieczenia zewnętrznego/Ubezpieczenia Własnego Kredytobiorcy.

1.  Umowa o linię kredytową w celu finansowania samochodów używanych („umowa C”)

Produkt zawarty w umowie tego rodzaju również dedykowany jest dealerom i jest udzielany na refinansowanie nabycia przez Dealera Samochodów używanych od klientów. Warunkiem przyznania jest pozostawanie przez Kredytobiorcę stroną którejkolwiek z Umów koncesji. Opłaty i prowizje obejmują: opłatę przygotowawczą; a także opłaty dodatkowe takie jak: opłata za sporządzanie kopii wyciągu z rachunku bankowego; historię rachunku na wniosek klienta; telefoniczną informację o stanie rachunku bankowego; wydanie potwierdzenia wykonania przelewu/wpłaty; aktualizację karty wzorów podpisów; sporządzenie opinii bankowej; wysłanie harmonogramu spłaty kredytu na wniosek Kredytobiorcy; wysłanie do Kredytobiorcy na jego wniosek kopii Umowy; wezwanie w przypadku niedostarczenia do Banku kopii polisy AC; ubezpieczenie samochodu przez Bank – w przypadku, gdy Kredytobiorca nie dokonał tego w terminie a Bank podjął decyzję o jego ubezpieczeniu; wydanie potwierdzenia posiadania rachunku bankowego/stanu środków na rachunku bankowym; informację bankową dla celów sprawozdania finansowego; przelew z rachunku kredytowego; pisemną informację o wysokości salda lub kwoty całkowitej spłaty kredytu na wniosek Klienta; upomnienie i monit; przygotowanie i wysłanie ostatecznego wezwania do zapłaty, jeśli w związku z nieuregulowaniem przeterminowanej należności bieżącej Bank zlecił windykację firmie zewnętrznej; przygotowanie i wysłanie ostatecznego wezwania do zapłaty, jeśli w związku z uregulowaniem przeterminowanej należności bieżącej Bank nie zlecił windykacji firmie zewnętrznej; przedegzekucyjne wezwanie do zapłaty; wezwanie do wydania pojazdu; zlecenie dochodzenia roszczeń z tytułu Umowy zewnętrznej firmie; zabezpieczenie/przejęcie przedmiotu kredytowania przez zewnętrzną firmę w ramach przeprowadzanych czynności windykacyjnych; opłata za wycenę techniczną pojazdu; wystawienie Wyciągu z ksiąg Banku; koszty sądowe i komornicze, odpisy, KRS, pełnomocnictwa, opłaty notarialne; zapytanie do USC, CBA, CEPiK, CRZS itp.; wydanie warunkowej zgody na sprzedaż przedmiotu Umowy; wysłanie SMS, związane z nieterminową spłatą lub w przypadku niedostarczenia do Banku kopii polisy AC; wezwanie telefoniczne związane z nieterminową spłatą lub w przypadku niedostarczenia do Banku kopii polisy AC; koszty dodatkowe związane z transportem i przygotowaniem do sprzedaży; opłata za niedostarczenie dokumentów lub/i informacji finansowych zgodnie z umową kredytową; akceptację ubezpieczenia zewnętrznego/Ubezpieczenia Własnego Kredytobiorcy.

1.  Umowa o kredyt odnawialny Near Captive („umowa D”)

Ten rodzaj kredytu przeznaczony jest na finansowanie nabywania przez Kredytobiorcę pojazdów od producentów i nie może być przeznaczony na inny cel. W umowie zostały szczegółowo opisane formy wykorzystania kredytu m.in. kredyt nie może być wykorzystany tylko w formie kredytu odnawialnego. Opłaty i prowizje obejmują: opłaty przygotowawcze; opłatę za rozpatrzenie wniosku kredytowego; opłatę przygotowawczą za odnowienie kredytu; opłatę za prowadzenie rachunku; a także opłaty dodatkowe takie jak opłata za: sporządzanie kopii wyciągu z rachunku bankowego; historię rachunku na wniosek klienta; telefoniczną informację o stanie rachunku bankowego; wydanie potwierdzenia wykonania przelewu/wpłaty; aktualizację karty wzorów podpisów; sporządzenie opinii bankowej; wysłanie harmonogramu spłaty kredytu na wniosek Kredytobiorcy; wysłanie do Kredytobiorcy na jego wniosek kopii Umowy; wezwanie w przypadku niedostarczenia do Banku kopii polisy AC; ubezpieczenie samochodu przez Bank – w przypadku, gdy Kredytobiorca nie dokonał tego w terminie a Bank podjął decyzję o jego ubezpieczeniu; wydanie potwierdzenia posiadania rachunku bankowego/stanu środków na rachunku bankowym; informację bankową dla celów sprawozdania finansowego; przelew z rachunku kredytowego; pisemną informację o wysokości salda lub kwoty całkowitej spłaty kredytu na wniosek Klienta; upomnienie i monit; przygotowanie i wysłanie ostatecznego wezwania do zapłaty, jeśli w związku z nieuregulowaniem przeterminowanej należności bieżącej Bank zlecił windykację firmie zewnętrznej; przygotowanie i wysłanie ostatecznego wezwania do zapłaty, jeśli w związku z uregulowaniem przeterminowanej należności bieżącej Bank nie zlecił windykacji firmie zewnętrznej; przedegzekucyjne wezwanie do zapłaty; wezwanie do wydania pojazdu; zlecenie dochodzenia roszczeń z tytułu Umowy zewnętrznej firmie; zabezpieczenie/przejęcie przedmiotu kredytowania przez zewnętrzną firmę w ramach przeprowadzanych czynności windykacyjnych; opłata za wycenę techniczną pojazdu; wystawienie Wyciągu z ksiąg Banku; koszty sądowe i komornicze, odpisy, KRS, pełnomocnictwa, opłaty notarialne; zapytanie do USC, CBA, CEPiK, CRZS itp.; wydanie warunkowej zgody na sprzedaż przedmiotu Umowy; wysłanie SMS, związane z nieterminową spłatą lub w przypadku niedostarczenia do Banku kopii polisy AC; wezwanie telefoniczne związane z nieterminową spłatą lub w przypadku niedostarczenia do Banku kopii polisy AC; koszty dodatkowe związane z transportem i przygotowaniem do sprzedaży; opłata za niedostarczenie dokumentów lub/i informacji finansowych zgodnie z umową kredytową; akceptację ubezpieczenia zewnętrznego/Ubezpieczenia Własnego Kredytobiorcy.

1.  Umowa o kredyt na zakup samochodu – Demo kredyt („umowa E”)

Ten rodzaj kredytu jest dedykowany dla dealerów, których oferta obejmuje sprzedaż pojazdów lub sprzedaż części zamiennych do pojazdów i świadczenie usług serwisowych pojazdów Grupy F. Warunkiem udzielenia tego kredytu jest pozostawanie przez Kredytobiorcę stroną, co najmniej jednej z Umów Koncesji. Opłaty i prowizje obejmują: opłaty przygotowawcze; opłatę za rozpatrzenie wniosku kredytowego; opłatę za zmianę warunków umowy kredytowej; prowizję od wcześniejszej spłaty kredytu; opłatę za wezwanie do zapłaty, a także opłaty dodatkowe takie jak opłata za sporządzanie kopii wyciągu z rachunku bankowego; historię rachunku na wniosek klienta; telefoniczną informację o stanie rachunku bankowego; wydanie potwierdzenia wykonania przelewu/wpłaty; aktualizację karty wzorów podpisów; sporządzenie opinii bankowej; wysłanie harmonogramu spłaty kredytu na wniosek Kredytobiorcy; wysłanie do Kredytobiorcy na jego wniosek kopii Umowy; wezwanie w przypadku niedostarczenia do Banku kopii polisy AC; ubezpieczenie samochodu przez Bank – w przypadku, gdy Kredytobiorca nie dokonał tego w terminie a Bank podjął decyzję o jego ubezpieczeniu; wydanie potwierdzenia posiadania rachunku bankowego/stanu środków na rachunku bankowym; informację bankową dla celów sprawozdania finansowego; przelew z rachunku kredytowego; pisemną informację o wysokości salda lub kwoty, co całkowitej spłaty kredytu na wniosek Klienta; upomnienie i monit; przygotowanie i wysłanie ostatecznego wezwania do zapłaty, jeśli w związku z nieuregulowaniem przeterminowanej należności bieżącej Bank zlecił windykację firmie zewnętrznej; przygotowanie i wysłanie ostatecznego wezwania do zapłaty, jeśli w związku z uregulowaniem przeterminowanej należności bieżącej Bank nie zlecił windykacji firmie zewnętrznej; przedegzekucyjne wezwanie do zapłaty; wezwanie do wydania pojazdu; zlecenie dochodzenia roszczeń z tytułu Umowy zewnętrznej firmie; zabezpieczenie/przejęcie przedmiotu kredytowania przez zewnętrzną firmę w ramach przeprowadzanych czynności windykacyjnych; opłata za wycenę techniczną pojazdu; wystawienie Wyciągu z ksiąg Banku; koszty sądowe i komornicze, odpisy, KRS, pełnomocnictwa, opłaty notarialne; zapytanie do USC, CBA, CEPiK, CRZS itp.; wydanie warunkowej zgody na sprzedaż przedmiotu Umowy; wysłanie SMS, związane z nieterminową spłatą lub w przypadku niedostarczenia do Banku kopii polisy AC; wezwanie telefoniczne związane z nieterminową spłatą lub w przypadku niedostarczenia do Banku kopii polisy AC; koszty dodatkowe związane z transportem i przygotowaniem do sprzedaży; opłata za niedostarczenie dokumentów lub/i informacji finansowych zgodnie z umową kredytową; akceptację ubezpieczenia zewnętrznego/Ubezpieczenia Własnego Kredytobiorcy. Ponadto kredytobiorca ponosi koszty ustanowienia, zmiany i zakończenia trwania prawnych zabezpieczeń; opłaty związane z ustanowieniem.

1.  Umowa o kredyt na zakup samochodu („umowa F”)

Powyższy rodzaj kredytu jest skierowany do firm i jest on przeznaczony na zakup samochodu oraz ewentualnie dodatkowych towarów i usług wskazanych w umowie. Opłaty i prowizje obejmują: opłatę przygotowawczą, opłatę za rozpatrzenie wniosku kredytowego, opłatę za zmianę warunków umowy kredytowej oraz prowizję od wcześniejszej spłaty kredytu, a także prowizję rekompensacyjną od niewykorzystanego kredytu; a także opłaty dodatkowe takie jak opłata za sporządzanie kopii wyciągu z rachunku bankowego; historię rachunku na wniosek klienta; telefoniczną informację o stanie rachunku bankowego; wydanie potwierdzenia wykonania przelewu/wpłaty; aktualizację karty wzorów podpisów; sporządzenie opinii bankowej; wysłanie harmonogramu spłaty kredytu na wniosek Kredytobiorcy; wysłanie do Kredytobiorcy na jego wniosek kopii Umowy; wezwanie w przypadku niedostarczenia do Banku kopii polisy AC; ubezpieczenie samochodu przez Bank – w przypadku, gdy Kredytobiorca nie dokonał tego w terminie a Bank podjął decyzję o jego ubezpieczeniu; wydanie potwierdzenia posiadania rachunku bankowego/stanu środków na rachunku bankowym; informację bankową dla celów sprawozdania finansowego; przelew z rachunku kredytowego; pisemną informację o wysokości salda lub kwoty, co całkowitej spłaty kredytu na wniosek Klienta; upomnienie i monit; przygotowanie i wysłanie ostatecznego wezwania do zapłaty, jeśli w związku z nieuregulowaniem przeterminowanej należności bieżącej Bank zlecił windykację firmie zewnętrznej; przygotowanie i wysłanie ostatecznego wezwania do zapłaty, jeśli w związku z uregulowaniem przeterminowanej należności bieżącej Bank nie zlecił windykacji firmie zewnętrznej; przedegzekucyjne wezwanie do zapłaty; wezwanie do wydania pojazdu; zlecenie dochodzenia roszczeń z tytułu Umowy zewnętrznej firmie; zabezpieczenie/przejęcie przedmiotu kredytowania przez zewnętrzną firmę w ramach przeprowadzanych czynności windykacyjnych; opłata za wycenę techniczną pojazdu; wystawienie Wyciągu z ksiąg Banku; koszty sądowe i komornicze, odpisy, KRS, pełnomocnictwa, opłaty notarialne; zapytanie do USC, CBA, CEPiK, CRZS itp.; wydanie warunkowej zgody na sprzedaż przedmiotu Umowy; wysłanie SMS, związane z nieterminową spłatą lub w przypadku niedostarczenia do Banku kopii polisy AC; wezwanie telefoniczne związane z nieterminową spłatą lub w przypadku niedostarczenia do Banku kopii polisy AC; koszty dodatkowe związane z transportem i przygotowaniem do sprzedaży; opłata za niedostarczenie dokumentów lub/i informacji finansowych zgodnie z umową kredytową; akceptację ubezpieczenia zewnętrznego/Ubezpieczenia Własnego Kredytobiorcy. Ponadto kredytobiorca ponosi koszty ustanowienia, zmiany i zakończenia trwania prawnych zabezpieczeń; opłaty związane z ustanowieniem.

1.  Umowa o kredyt konsumencki na zakup samochodu (umowa „G”)

Ten rodzaj kredytu przeznaczony jest na zakup samochodu oraz ewentualnie dodatkowych towarów i usług wskazanych w umowie. Opłaty i prowizje dotyczące kredytu obejmują: opłaty przygotowawcze, opłaty za zmianę warunków umowy kredytowej, prowizje od wcześniejszej spłaty kredytu, a także opłaty dodatkowe takie jak opłata za sporządzanie kopii wyciągu z rachunku bankowego; historię rachunku na wniosek klienta; telefoniczną informację o stanie rachunku bankowego; wydanie potwierdzenia wykonania przelewu/wpłaty; aktualizację karty wzorów podpisów; sporządzenie opinii bankowej; wysłanie harmonogramu spłaty kredytu na wniosek Kredytobiorcy; wysłanie do Kredytobiorcy na jego wniosek kopii Umowy; wezwanie w przypadku niedostarczenia do Banku kopii polisy AC; ubezpieczenie samochodu przez Bank – w przypadku, gdy Kredytobiorca nie dokonał tego w terminie a Bank podjął decyzję o jego ubezpieczeniu; wydanie potwierdzenia posiadania rachunku bankowego/stanu środków na rachunku bankowym; informację bankową dla celów sprawozdania finansowego; przelew z rachunku kredytowego; pisemną informację o wysokości salda lub kwoty całkowitej spłaty kredytu na wniosek Klienta; upomnienie i monit; przygotowanie i wysłanie ostatecznego wezwania do zapłaty, jeśli w związku z nieuregulowaniem przeterminowanej należności bieżącej Bank zlecił windykację firmie zewnętrznej; przygotowanie i wysłanie ostatecznego wezwania do zapłaty, jeśli w związku z uregulowaniem przeterminowanej należności bieżącej Bank nie zlecił windykacji firmie zewnętrznej; przedegzekucyjne wezwanie do zapłaty; wezwanie do wydania pojazdu; zlecenie dochodzenia roszczeń z tytułu Umowy zewnętrznej firmie; zabezpieczenie/przejęcie przedmiotu kredytowania przez zewnętrzną firmę w ramach przeprowadzanych czynności windykacyjnych; opłata za wycenę techniczną pojazdu; wystawienie Wyciągu z ksiąg Banku; koszty sądowe i komornicze, odpisy, KRS, pełnomocnictwa, opłaty notarialne; zapytanie do USC, CBA, CEPiK, CRZS itp.; wydanie warunkowej zgody na sprzedaż przedmiotu Umowy; wysłanie SMS, związane z nieterminową spłatą lub w przypadku niedostarczenia do Banku kopii polisy AC; wezwanie telefoniczne związane z nieterminową spłatą lub w przypadku niedostarczenia do Banku kopii polisy AC; koszty dodatkowe związane z transportem i przygotowaniem do sprzedaży; opłata za niedostarczenie dokumentów lub/i informacji finansowych zgodnie z umową kredytową; akceptację ubezpieczenia zewnętrznego/Ubezpieczenia Własnego Kredytobiorcy. Ponadto kredytobiorca ponosi koszty ustanowienia, zmiany i zakończenia trwania prawnych zabezpieczeń; opłaty związane z ustanowieniem.

Opłaty jakie pobiera Wnioskodawca z tytułu czynności opisanych w umowach „A-G”, można podzielić na trzy grupy tj.:

Grupa 1 – opłaty ściśle związane z zawarciem oraz zarządzaniem umowy kredytowej. Będą to następujące: dokonywanie opłat przygotowawczych; opłata za rozpatrzenie wniosku kredytowego; opłata za zmiany warunków umowy kredytowej, z wyjątkiem restrukturyzacji kredytu, przejęcia kredytu, przystąpienia do długu oraz zwolnienia z długu; prowizje od wcześniejszej spłaty kredytu; przelewy z rachunku kredytowego; sporządzenie kopii wyciągu z rachunku bankowego Klienta; dokonywanie opłat za historię rachunku na wniosek Klienta; dokonywanie opłat za telefoniczną informację o stanie rachunku bankowego; wydanie potwierdzenia wykonania przelewu/wpłaty; aktualizacja karty wzorów podpisów; wysłanie harmonogramu spłaty kredytu na wniosek Kredytobiorcy; wysłanie do Kredytobiorcy na jego wniosek kopii Umowy; wydanie warunkowej zgody na sprzedaż przedmiotu Umowy; opłata za telefoniczną informację o stanie rachunku bankowego; opłata za zapytanie do USC, CBA, CEPiK, CRZS itp. (pod warunkiem, że jest niezbędna do zawarcia umowy kredytu na wniosek Klienta); opłaty przygotowawcze za odnowienie kredytu; opłata za otwarcie rachunku bankowego pomocniczego; opłata za prowadzenie rachunku, a także wydanie potwierdzenia posiadania rachunku bankowego/stanu środków na rachunku bankowym oraz pisemna informacja o wysokości salda lub kwoty całkowitej spłaty kredytu, jeżeli wydawane są w celu zawarcia umowy kredytowej.

Grupa 2 – opłaty za czynności techniczne związane z zawieraniem umowy kredytowej: zmiany warunków umowy kredytowej w zakresie restrukturyzacji kredytu windykowanego oraz w zakresie przejęcia długu/przystąpienia do długu/zwolnienia z długu; zlecenie dochodzenia roszczeń z tytułu Umowy zewnętrznej firmie; zabezpieczenie/przejęcie przedmiotu kredytowania przez zewnętrzną firmę w ramach przeprowadzanych czynności windykacyjnych; opłata za koszty sądowe i komornicze, odpisy, KRS, pełnomocnictwa, opłaty notarialne; opłata za akceptację ubezpieczenia zewnętrznego/Ubezpieczenia Własnego Kredytobiorcy; sporządzenie opinii bankowej; informacja bankowa dla celów sprawozdania finansowego; opłata za wycenę techniczną pojazdu; koszty dodatkowe związane z transportem i przygotowaniem do sprzedaży; ubezpieczenie samochodu przez Bank – w przypadku, gdy Kredytobiorca nie podjął decyzji o ubezpieczeniu; a także prowizja rekompensacyjna od niewykorzystanego kredytu; potwierdzenie dokonania płatności za fakturę samochodu.

Grupa 3 – opłaty za czynności o charakterze sankcyjnym: kara umowna za brak przedłożenia kopii polisy komunikacyjnej z cesją; kara umowna za brak wydania Samochodu wraz z dokumentem; kara umowna za brak przedstawienia w terminie ankiety kredytowej wraz z dokumentacją finansową; kara umowna za niedostarczenie polisy ubezpieczeniowej nieruchomości w przypadku posiadania zabezpieczenia w postaci hipoteki; kara umowna za niedostarczenie opłacania składki ubezpieczenia nieruchomości w przypadku posiadania zabezpieczenia w postaci hipoteki; wezwanie do wydania pojazdu; wezwanie do zapłaty; upomnienie lub monit; przygotowanie i wysłanie ostatecznego wezwania do zapłaty, jeśli w związku z nieuregulowaniem przeterminowanej należności bieżącej Bank zlecił windykację firmie zewnętrznej; przygotowanie i wysłanie ostatecznego wezwania do zapłaty, jeśli w związku z nieuregulowaniem przeterminowanej należności bieżącej Bank zlecił windykację firmie zewnętrznej; przygotowanie i wysłanie ostatecznego wezwania do zapłaty, jeśli w związku z uregulowaniem przeterminowanej należności bieżącej Bank nie zlecił windykacji firmie zewnętrznej; przedegzekucyjne wezwanie do zapłaty; wystawienie Bankowego Tytułu Egzekucyjnego/Wyciągu z ksiąg Banku; wysłanie SMS, związane z nieterminową spłatą lub w przypadku niedostarczenia do Banku kopii polisy AC; wezwanie telefoniczne związane z nieterminową spłatą lub w przypadku niedostarczenia do Banku kopii polisy AC; opłata za niedostarczenie dokumentów lub/i informacji finansowych zgodnie z umową kredytową.

W nadesłanym uzupełnieniu wniosku, w odniesieniu do Grupy 1 oraz Grupy 2 Spółka wskazała:

F. ubezpiecza wyłącznie samochody odebrane w procesie windykacji. Jeżeli polisa OC jest nadal ważna, ale składka jest nieopłacona to F. dokonuje zapłaty tej składki i obciąża kredytobiorcę kosztem zapłaconej polisy, doliczając dodatkową opłatę (dodatkowe 50 zł z wyjątkiem umów konsumenckich zawartych od dnia 11 marca 2016 r.). W przypadkach zaś, gdy polisa wygasła, to bank wykupuje polisę OC i obciąża kredytobiorcę kosztem polisy doliczając dodatkową opłatę w wysokości 50 zł (z wyjątkiem umów konsumenckich zawartych od dnia 11 marca 2016 r.). Sprzedając samochód kolejnemu nabywcy, koszty polisy nie są włączane do ceny samochodu (zostały lub zostaną poniesione przez kredytobiorcę, zgodnie z tabelą opłat, w sposób wyżej opisany).

F., w określonych sytuacjach, dokonuje zmian warunków spłaty kredytu, jeśli ma miejsce zadłużenie przeterminowane. W takich sytuacjach F. na wniosek kredytobiorcy może dokonać zmian w umowie m.in. w zakresie wydłużenia terminu spłaty danego kredytu, przystąpienie do umowy innej osoby, kapitalizacja odsetek. Za tego rodzaju czynności kredytobiorca ponosi opłaty, zgodne z tabelą opłat. Pozostałe opłaty związane ze zmianą warunków umowy dotyczą kredytów bez zadłużenia przeterminowanego, czyli takich które są spłacane terminowo a z przyczyn leżących po stronie kredytobiorcy warunki te w trakcie trwania umowy są zmieniane/modyfikowane.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy prawidłowym jest stanowisko Wnioskodawcy, że czynności wymienione w Grupie 2, od 1 lipca 2017 r. – z uwagi na wykreślenie art. 43 ust. 13 ustawy o VAT – nie podlegają zwolnieniu na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 i tym samym są opodatkowane podstawową stawką VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, usługi wymienione w pytaniu nr 2 nie są objęte zwolnieniem na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38, nie mogą być też objęte zwolnieniem wynikającym z art. 43 ust. 1 pkt 13 ustawy o VAT (wykreślonym z dniem 1 lipca 2017 r.) i tym samym podlegają opodatkowaniu VAT (według stawki tj. 23%), ze względu na to, że są to opłaty za czynności o charakterze technicznym, niewłaściwe dla usług zwolnionych z VAT.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy

Czynności niepodlegające zwolnieniu z art. 43 ust. 1 pkt 38

Opłaty opisane w pytaniu 2 są wynagrodzeniem za czynności o charakterze technicznym, i nie są właściwe dla usług zwolnionych z VAT. Takie stanowisko wynika m.in. z wyroku WSA w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2017 r., III SA/Wa 875/16. Sąd dokonując kwalifikacji podatkowej nabywanych usług obejmujących system aplikacji do obsługi pożyczek stwierdził, że nabywane przez spółkę udzielającą pożyczek tego rodzaju usługi nie stanowią usług udzielania pożyczek/kredytów ani zarządzania pożyczkami/kredytami, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT. Zdaniem Sądu są to czynności o charakterze technicznym i nie spełniają przesłanki „właściwości”, tj. nie obejmują funkcji charakterystycznej dla usługi głównej (usługi udzielania pożyczek, zwolnionej z opodatkowania).

Podobne stwierdzenie zostało zawarte w interpretacji Ministra Finansów – Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 8 marca 2016 r., nr IPPP2/4512-7/16-3/MMa, który wyjaśnił, że takie czynności jak gromadzenie, kompletowanie oraz przechowywanie dokumentów dotyczących pożyczek objętych zarządzaniem; prowadzenie wszelkich rozliczeń związanych z przedmiotowymi pożyczkami; dostarczanie nowemu wierzycielowi raportów informujących o stanie rozliczeń związanych z realizacją umowy; sporządzenie i negocjowanie z pożyczkobiorcą harmonogramu spłaty oraz nadzorowanie jego realizacji, w przypadku możliwości zawarcia takiego harmonogramu; kontrolę, jakości pożyczki, w tym kontrolę jej spłaty, nie można uznać za usługi właściwe, gdyż, pomimo że stanowią, obok usługi finansowej, odrębną całość, nie obejmują one funkcji charakterystycznych dla tej usługi zwolnionej. W opinii Dyrektora IS, czynności te nie są również usługami niezbędnymi do świadczenia usługi finansowej, gdyż mają na celu zapewnienie jedynie obsługi o charakterze technicznym w stosunku do usługi polegającej na udzieleniu pożyczki.

Zdaniem Wnioskodawcy, powyższe oznacza, że czynności o charakterze technicznym, związane z umowami podpisywanymi przez Wnioskodawcę nie mogą korzystać od 1 lipca 2017 r. ze zwolnienia z VAT i – jako nie wymienione w załączniku nr 3 do ustawy o VAT – będą podlegały opodatkowaniu podstawową stawką podatku VAT.

Wnioski te płyną również z innych orzeczeń TSUE, zgodnie z którym ze zwolnienia z tytułu usług finansowych nie mogą korzystać świadczone odrębnie usługi wspierające usługi finansowe, nawet, jeśli są niezbędne do ich świadczenia, ale mają czysto techniczny charakter, np.: usługi administracyjne, usługi call center, usługi „swift” (tak np. w wyroku w sprawie C-350/10 Nordea Pankki Suomi Oyj).

Z kolei w wyrokach w sprawach: C-130/15 National Exhibition Centre Limited oraz C-607/14 Bookit Ltd (oba z 26 maja 2016 r.), TSUE wypowiedział się w odniesieniu usług przetwarzania danych (płatności) przy zakupie biletów do kina poprzez Internet lub przez telefon. Trybunał wskazał, że w powyższych sprawach świadczenie podatnika miało charakter techniczny, a w konsekwencji, nie powinno korzystać ze zwolnienia z opodatkowania.

Trybunał rozróżnia więc usługi finansowe zwolnione z VAT oraz towarzyszące im często świadczenia o charakterze fizycznym lub technicznym, które nie są zwolnione z tego podatku. Podkreślić należy, że w orzecznictwie TSUE jest konsekwentnie prezentowany pogląd, że zwolnienia, stanowiąc wyjątek od zasady powszechności opodatkowania dostaw towarów i usług, muszą być interpretowane ściśle (także wyrok TSUE w sprawie C-348/87 Stichting Uitvoering Financiele Acties; wyrok w sprawie C-401/05 VDP Dental Laboratory, czy też wyrok w sprawie C-169/04 Abbey National plc. i C-363/05 JP Morgan Fleming).

Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, że opłaty za czynności wymienione w pytaniu 2, takie jak: zmiany warunków umowy kredytowej w zakresie restrukturyzacji kredytu windykowanego oraz w zakresie przejęcia długu/przystąpienia do długu/zwolnienia z długu; zlecenie dochodzenia roszczeń z tytułu Umowy zewnętrznej firmie; zabezpieczenie/przejęcie przedmiotu kredytowania przez zewnętrzną firmę w ramach przeprowadzanych czynności windykacyjnych; opłata za koszty sądowe i komornicze, odpisy, KRS, pełnomocnictwa, opłaty notarialne; opłata za akceptację ubezpieczenia zewnętrznego/Ubezpieczenia Własnego Kredytobiorcy itd. są czynnościami typowo technicznymi i od 1 lipca 2017 r. nie mogą korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 38 i tym samym powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe w zakresie opodatkowania stawką podstawową wymienionych w Grupie 2 czynności polegających na zmianie warunków umowy kredytowej w zakresie restrukturyzacji kredytu windykowanego oraz w zakresie przejęcia długu/przystąpienia do długu/zwolnienia z długu, a także prawidłowe – w zakresie opodatkowania stawką podstawową pozostałych czynności wymienionych w Grupie 2.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r. poz. 1221, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zakres tych czynności sformułowany został odpowiednio w art. 7 oraz w art. 8 ww. ustawy.

I tak, stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 cyt. ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Zatem każde świadczenie niebędące dostawą towarów, polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

*   w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

*   świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podatnika.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – na mocy ust. 2 powołanego artykułu – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z analizy powyższych przepisów wynika, że dostawa towarów lub świadczenie usług podlegać będą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywane będą przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy towarów lub świadczenia usług mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Z opisu sprawy przedstawionego w złożonym wniosku wynika, że Wnioskodawca jest spółką specjalizującą się w finansowaniu zakupu samochodów nowych i używanych wszystkich marek oferowanych w sieci sprzedaży F. S.A. Ponadto Spółka finansuje sprzedaż samochodów innych marek, produktów ubezpieczeniowych oraz wszystkich towarów i usług serwisowych oferowanych przez punkty dealerskie. Spółka w ramach swojej działalności udziela kredytów dedykowanych swoim dealerom, a także kredytów detalicznych na rzecz firm lub osób fizycznych. W ramach ww. działalności Spółka zawiera różnego rodzaju umowy, a z tytułu czynności wykonywanych w ramach tych umów pobiera m.in. wymienione w Grupie 2 opłaty: zmiany warunków umowy kredytowej w zakresie restrukturyzacji kredytu windykowanego oraz w zakresie przejęcia długu/przystąpienia do długu/zwolnienia z długu, zlecenie dochodzenia roszczeń z tytułu Umowy zewnętrznej firmie, zabezpieczenie/przejęcie przedmiotu kredytowania przez zewnętrzną firmę w ramach przeprowadzanych czynności windykacyjnych, opłata za koszty sądowe i komornicze, odpisy, KRS, pełnomocnictwa, opłaty notarialne, opłata za akceptację ubezpieczenia zewnętrznego/Ubezpieczenia Własnego Kredytobiorcy, sporządzenie opinii bankowej, informacja bankowa dla celów sprawozdania finansowego, opłata za wycenę techniczną pojazdu, ubezpieczenie samochodu przez Bank – w przypadku, gdy Kredytobiorca nie podjął decyzji o ubezpieczeniu, koszty dodatkowe związane z transportem i przygotowaniem do sprzedaży, a także prowizja rekompensacyjna od niewykorzystanego kredytu, potwierdzenie dokonania płatności za fakturę samochodu.

W odniesieniu do przedstawionego opisu wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą uznania, że ww. czynności nie korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, także w stanie prawnym obowiązującym od 1 lipca 2017 r., a tym samym są opodatkowane podstawową stawką VAT.

Na mocy art. 41 ust. 1 ustawy o VAT, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Jak stanowi art. 146a pkt 1 cyt. ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

W tym miejscu podkreślić należy, że zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi, bądź zwolnienie od podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone między innymi w art. 43 powołanej ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

Sprecyzowanie przepisów regulujących zwolnienie od podatku od towarów i usług dla usług finansowych ma na celu zapewnienie jednolitego stosowania tego zwolnienia w odniesieniu do rynku wspólnotowego, jak również zapewnienie spójności przepisów dotyczących podatku od towarów i usług z przepisami krajowymi regulującymi funkcjonowanie rynku finansowego.

Powyższe zwolnienia uregulowane zostały w ustawie o podatku od towarów i usług wskutek implementacji odpowiednich przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, poz. 1, z późn. zm.), zwanej dalej Dyrektywą 112.

W myśl art. 135 ust. 1 lit. b) Dyrektywy 112, państwa członkowskie zwalniają transakcje udzielania kredytów i pośrednictwo kredytowe, oraz zarządzanie kredytami przez kredytodawcę.

Przytoczony powyżej przepis Dyrektywy 2006/112/WE Rady dotyczy tylko ściśle wymienionych rodzajów czynności. W związku z tym należy uznać, że wszelkie inne czynności niewymienione w tym przepisie nie mogą korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie tego przepisu.

Ponadto, w świetle art. 43 ust. 15 ww. ustawy, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41, nie mają zastosowania do:

1.  czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2.  usług doradztwa;
3.  usług w zakresie leasingu.

Na podstawie art. 43 ust. 13 ww. ustawy o VAT (obowiązującego do dnia 30 czerwca 2017 r.), zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41.

Przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41 – ust. 14 cyt. artykułu (również obowiązującego do dnia 30 czerwca 2017 r.).

Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 pkt 3 ustawy z dnia 1 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2016 r. poz. 2024) z dniem 1 lipca 2017 r. w art. 43 uchyla się ust. 13 i 14.

Powyższa zmiana prowadzi do usunięcia z regulacji dotyczących zwolnień od VAT, zwolnienia dla usług stanowiących element zwolnionej od podatku usługi finansowej lub ubezpieczeniowej, wymienionej w art. 43 ust. 1 pkt 7 oraz 37-41 ustawy, stanowiących odrębną całość oraz będących właściwymi i niezbędnymi do świadczenia usługi zwolnionej.

Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.

Istota umowy kredytu została zawarta w art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1876, z późn. zm.). Zgodnie z ww. przepisem, przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Udzielanie kredytów przez podatnika podatku od towarów i usług spełnia przesłanki uznania tych czynności za podlegające opodatkowaniu. Udzielenie kredytu stanowi świadczenie na rzecz innego podmiotu, polegające na udostępnieniu kapitału – określonej w umowie kwoty środków pieniężnych – na wskazany w tej umowie okres czasu. Czynność powyższa w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zamian za wynagrodzenie (odsetki, prowizje), stanowi zatem odpłatne świadczenie usług, co do zasady podlegające opodatkowaniu VAT. Zatem, odsetki i prowizje otrzymane z tytułu udzielonego kredytu stanowią wynagrodzenie z tytułu jego udzielenia.

Z analizy powołanych przepisów w odniesieniu do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że udzielanie przez Wnioskodawcę kredytów stanowi czynności mieszczące się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, jako odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT. Z uwagi jednak na fakt, że powyższe udzielanie kredytów mieści się w zakresie czynności, o których mowa w cyt. art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT – korzysta ono ze zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Ponadto należy wskazać, że zwolnieniu od podatku VAT określonemu w powyższym przepisie podlegają jedynie usługi wprost w nim wymienione.

W przypadku wskazanej w Grupie 2 zmiany warunków umowy kredytowej w zakresie restrukturyzacji kredytu windykowanego oraz w zakresie przejęcia długu/przystąpienia do długu/zwolnienia z długu, stwierdzić należy, że są to czynności dodatkowe wykonywane po udzieleniu kredytu, a jako czynności dodatkowe nie są podejmowane zapewne wobec wszystkich Kredytobiorców, lecz tylko tych którzy nie wywiązują się z zobowiązań umownych. I choć charakter relacji łączących Spółkę oraz Kredytobiorcę wyraźnie wskazuje, że mamy do czynienia z czynnościami, które są ściśle związane z umową kredytu, to czynności te wykonywane są jednak po faktycznym udzieleniu kredytu i w konkretnym przypadku. Co więcej, powyższe czynności dotyczą ustalenia nowych zasad spełnienia świadczenia Kredytobiorcy ingerując w pierwotne ustalenia. Jednocześnie nie mają wpływu na samo udzielenie kredytu. Wynagrodzenia należnego za możliwość restrukturyzacji zadłużenia Kredytobiorcy nie sposób traktować jak każdą opłatę należną z tytułu udzielenia kredytu. Wynagrodzenie należne Spółce za ww. czynności nie stanowi części wynagrodzenia należnego z tytułu udzielenia kredytu, ale zapłatę za czynność dodatkową polegającą na restrukturyzacji zadłużenia w sytuacji niewywiązywania się Kredytobiorców z terminowej spłaty kredytu po jego faktycznym udzieleniu.

Dokonując wykładni normy prawnej art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT należy wziąć pod uwagę całość tego przepisu. W przepisie tym jest mowa nie tylko o udzieleniu kredytu, ale również o zarządzaniu nim. Bez wątpienia zmiana pierwotnych ustaleń poprzez wskazane przez Spółkę zmiany warunków umowy kredytowej w zakresie restrukturyzacji kredytu windykowanego oraz w zakresie przejęcia długu/przystąpienia do długu/zwolnienia z długu, mieszczą się w pojęciu zarządzania kredytem. Tym samym czynności te podlegają zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT.

Pozostałe czynności wymienione w Grupie 2, tj. zlecenie dochodzenia roszczeń z tytułu Umowy zewnętrznej firmie; zabezpieczenie/przejęcie przedmiotu kredytowania przez zewnętrzną firmę w ramach przeprowadzanych czynności windykacyjnych; opłata za koszty sądowe i komornicze, odpisy, KRS, pełnomocnictwa, opłaty notarialne; opłata za akceptację ubezpieczenia zewnętrznego/Ubezpieczenia Własnego Kredytobiorcy; sporządzenie opinii bankowej; informacja bankowa dla celów sprawozdania finansowego; opłata za wycenę techniczną pojazdu; koszty dodatkowe związane z transportem i przygotowaniem do sprzedaży; ubezpieczenie samochodu przez Bank – w przypadku, gdy Kredytobiorca nie podjął decyzji o ubezpieczeniu; a także prowizja rekompensacyjna od niewykorzystanego kredytu; potwierdzenie dokonania płatności za fakturę samochodu – nie mogą korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie powołanego przepisu art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT. Stanowią one raczej wykonanie niektórych czynności w ramach zawartej umowy pomiędzy Wnioskodawcą a Klientem. Zauważyć należy, że wykonanie tych czynności nie jest związane z zawarciem umowy kredytu czy zarządzaniem nim. Są to bowiem czynności administracyjne, techniczne i nie są niezbędne do wykonania opisanej usługi przez Wnioskodawcę, bez tych czynności wykonanie usługi udzielenia kredytu byłoby realne i możliwe. Powyższe czynności są niezależne od udzielenia kredytu i zarządzania nim.

W tym miejscu warto przywołać wyrok TSUE z dnia 28 lipca 2011 r. w sprawie C-350/10 Nordea Pankki Suomi Syj, w którym Trybunał wypowiedział się w zakresie warunków uznania za zwolnione od VAT transakcji, których przedmiotem są papiery wartościowe. TSUE stwierdził, w odniesieniu do operacji dotyczących przelewów w rozumieniu art. 13 część B lit. d) pkt 3 szóstej dyrektywy, że „świadczone usługi muszą skutkować przekazaniem środków pieniężnych oraz prowadzić do zmian prawnych i finansowych. Należy dokonać rozróżnienia między usługą zwolnioną w rozumieniu wspomnianej dyrektywy a dostarczeniem zwykłego świadczenia fizycznego lub technicznego, takiego jak udostępnienie bankowi systemu informatycznego”. Przelew jest bowiem „operacją polegającą na realizacji dyspozycji przekazania określonej sumy pieniędzy z jednego konta na drugie. Cechuje się ona w szczególności tym, że powoduje zmianę sytuacji prawnej i finansowej istniejącej, z jednej strony, miedzy udzielającym dyspozycji a beneficjentem, a z drugiej strony, między nimi a bankiem”. Trybunał wskazał, że powyższa analiza ma również zastosowanie odpowiednio do transakcji dotyczących papierów wartościowych. Dalej TSUE stwierdził, że „sama tylko okoliczność, iż dany składnik jest nieodzowny do realizacji określonej transakcji objętej zwolnieniem, nie pozwala uznać, że usługa odpowiadająca temu składnikowi objęta jest zwolnieniem”. Zauważył także: „(\`(...)\`) skoro usługi Swift są usługami elektronicznego przesyłania wiadomości, których wyłącznym przedmiotem jest przekazywanie danych, nie spełniają one jako takie żadnej z funkcji którejkolwiek z transakcji finansowych, o których mowa w art. 13 część B lit. d) pkt 3 i 5 szóstej dyrektywy, tj. nie skutkują przeniesieniem środków lub papierów wartościowych i nie posiadają zatem ich cech”.

Analiza powołanych w niniejszej sprawie przepisów w odniesieniu do przedstawionego stanu faktycznego, z uwzględnieniem orzecznictwa TSUE prowadzi do wniosku, że ww. czynności wykonywane przez Wnioskodawcę, stanowią jedynie usługi administracyjne/techniczne i nie zmieniają sytuacji prawnej lub finansowej pomiędzy Spółką a Klientem, co oznacza, że nie mogą korzystać ze zwolnienia od podatku, przewidzianego w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, opodatkowane będą zatem podstawową 23% stawką podatku.

W konsekwencji stanowisko Wnioskodawcy w zakresie przedstawionego stanu faktycznego należało uznać za nieprawidłowe w zakresie opodatkowania stawką podstawową wymienionych w Grupie 2 czynności polegających na zmianie warunków umowy kredytowej w zakresie restrukturyzacji kredytu windykowanego oraz w zakresie przejęcia długu/przystąpienia do długu/zwolnienia z długu, a także za prawidłowe w zakresie opodatkowania stawką podstawową pozostałych czynności wymienionych w Grupie 2.

Jednocześnie należy wskazać, że niniejsza interpretacja rozstrzyga przedstawiony stan faktyczny wyłącznie w zakresie pytania oznaczonego nr 2. W pozostałym zakresie, tj. w zakresie pytań oznaczonych nr 1 oraz nr 3 wydane zostały odrębne rozstrzygnięcia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.