Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP1/443-1115/08/DM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2009-03-06
Teza: Opodatkowanie i obowiązek wystawienia faktury oraz zapłaty podatku należnego z tytułu czynności nabycia wierzytelności.
Słowa kluczowe: opodatkowanie; wierzytelność-nabycie wierzytelności
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106m; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106p; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106q

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 11 grudnia 2008 r. (data wpływu 15 grudnia 2008 r.) uzupełnionym pismami z dnia 25 lutego 2009 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie nabycia wierzytelności - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 grudnia 2008 r. został złożony wniosek uzupełniony pismami z dnia 25 lutego 2009 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie nabycia wierzytelności.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Spółka wykonuje usługi budowlane, w szczególności polegające na wykonywaniu, na zlecenie, tynków w budynkach mieszkalnych. Dla Spółki, jako podatnika podatku dochodowego od osób prawnych, rokiem podatkowym jest aktualnie okres od dnia 1 kwietnia 2008 r. do dnia 31 marca 2009 r. Spółka jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, zobowiązanym do składania miesięcznych deklaracji dla podatku od towarów i usług. W dniu 16 czerwca 2008 r. Spółka nabyła odpłatnie od przedsiębiorcy, Pana Ryszarda P., prowadzącego działalność gospodarczą z siedzibą w B. następujące wierzytelności własne w kwocie ogółem 18.713,75 zł, tj.:

1.  wierzytelność w kwocie brutto 10.173,75 za wykonane na rzecz spółki z o.o. „G” z siedzibą w K. usługi budowlane,
2.  wierzytelność w kwocie brutto 8.540,00 z tytułu sprzedanego dla przedsiębiorcy Pana Piotra S., prowadzącego działalność gospodarczą z siedzibą w S., samochodu osobowego.

Zbywca ww. wierzytelności jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Sprzedaż wierzytelności została udokumentowana umowami cywilno-prawnymi oraz fakturami VAT zaewidencjonowanymi przez zbywcę w ewidencji prowadzonej dla celów podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2008 r., a podatek należny w kwocie 3.375 zł został wykazany w deklaracji VAT-7 za miesiąc czerwiec 2008 r. oraz wpłacony na rachunek urzędu skarbowego. Zbywca wierzytelności w dniu 22 września 2008 r. wniósł o wydanie przez Ministra Finansów interpretacji indywidualnej w sprawie ustalenia, czy sprzedaż opisanych wyżej wierzytelności własnych podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W dniu 27 listopada 2008 r. Minister Finansów interpretacją indywidualną nr ITPP1/443-830/08/DM ustalił, że sprzedaż ww. wierzytelności nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług oraz stwierdził, iż w zakres powyższego zdarzenia gospodarczego wchodzą usługi w zakresie nabycia wierzytelności własnych wykonane przez Spółkę, które to usługi winny być dokumentowane fakturami VAT. Zbywca wierzytelności nie zgodził się z niniejszą interpretacją oraz wezwał Ministra Finansów do jej zmiany, mając jednak na względzie ostrożność procesową oraz nie chcąc narażać na ewentualną szkodę Spółki, wystawił w dniu 2 grudnia 2008 r. faktury VAT korygujące do faktur z dnia 16 czerwca 2008 r. dokumentujących sprzedaż wierzytelności i dokonał korekty podatku naliczonego za miesiąc czerwiec 2008 r. na kwotę 3.375 zł. Ponadto w dniu 22 września 2008 r. Spółka wystąpiła do Ministra Finansów o wydanie interpretacji indywidualnej, czy ma prawo odliczyć podatek naliczony w kwocie 3.735 zł z faktur wystawionych przez Pana Ryszarda P. dokumentujących sprzedaż wierzytelności. W dniu 28 listopada 2008 r. Spółka uzyskała interpretację indywidualną nr ITPP1/443-840/08/DM, iż nienależnie odliczyła podatek, do której interpretacji Spółka się zastosowała dokonując korekty deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT-7) za miesiąc czerwiec 2008 r. Jednocześnie w dniu 2 grudnia 2008 r. Spółka, jako nabywca wierzytelności własnych Pana Ryszarda P., wystawiła poniższe faktury, dokumentujące wykonanie przez Spółkę usług w zakresie nabycia w dniu 16 czerwca 2008 r. od wskazanego podmiotu wierzytelności własnych, tj.:

*   fakturę VAT, wartość brutto 8.540 zł, podatek należny 1.540 zł, faktura dokumentuje usługę nabycia w dniu 16 czerwca 2008 r. wierzytelności własnej Pana Ryszarda P., tj. należność z tytułu sprzedaży samochodu osobowego dla Pana Piotra S.,
*   fakturę VAT, wartość sprzedaży brutto 10.173,75 zł, podatek należny „18.34,14 zł”, faktura niniejsza dokumentuje usługę w zakresie nabycia wierzytelności własnej od Pana Ryszarda P., tj. należność z tytułu usług budowlanych na rzecz firmy „G” z siedzibą w K.

Przedmiotowe faktury VAT zostały przez Spółkę ujęte w rejestrze prowadzonym dla celów podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2008 r., a podatek należny w kwocie 3.375 zł został przez Spółkę zadeklarowany w deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT-7) za miesiąc czerwiec 2008 r. Faktury dokumentujące usługę nabycia wierzytelności własnych od Pana Ryszarda P. zostały ujęte w księdze rachunkowej prowadzonej przez Spółkę dla roku podatkowego w okresie od dnia 1 kwietnia 2008 r. do dnia 31 marca 2009 r. oraz uznane w kwocie łącznej 15.339,14 zł za przychód z tytułu wykonania usługi w zakresie nabycia wierzytelności własnych podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, które to zdarzenie zostało zaewidencjonowane w księdze rachunkowej pod datą 2 grudnia 2008 r. Ponadto na podstawie zawartych w dniu 16 grudnia 2008 r. umów cywilnoprawnych Spółka zaewidencjonowała w księgach rachunkowych następujące zdarzenia gospodarcze oraz uznała, iż mają one następujący wpływ na ustalenie podstawy naliczania podatku dochodowego os osób prawnych w roku podatkowym w okresie od dnia 1 kwietnia 2008 r. do dnia 31 marca 2009 r., a mianowicie:

1.  na podstawie polecenia księgowania (PK) został wykazany pod datą 30 czerwca 2008 r. przychód operacyjny z tytułu uzyskania przez Spółkę nieodpłatnego prawa do dysponowania wierzytelnościami w kwocie 18.713,75 zł, który to przychód uznano za podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych za ww. rok podatkowy,
2.  na podstawie polecenia księgowania (PK) został wykazany pod datą 16 czerwca 2008 r. koszt finansowy z tytułu nabycia wierzytelności w kwocie 18.713,15 zł, który to wydatek uznano za koszt uzyskania przychodu w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych za ww. rok podatkowy.

Z kolei w pismach z dnia 25 lutego 2009 r. Spółka wskazała, że transakcje nabycia wierzytelności zostały dokonane „po koszcie własnym, bez ustalania jakiegokolwiek dodatkowego wynagrodzenia z tytułu przeprowadzenia transakcji”. Ponadto wyjaśniła, iż zakupione przez Spółkę wierzytelności nie zostały zbyte na rzecz osób trzecich oraz, że kwoty nabytych wierzytelności nie zostały uiszczone przez dłużników, tylko zaliczono je na podstawie umów kompensaty wierzytelności, w ramach potrącenia, na poczet długu należnego od Spółki na rzecz wierzycieli, wobec których Pan Ryszard P. posiadał należności za sprzedane towary i usługi.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy Spółka prawidłowo uznała, iż nabycie w dniu 16 czerwca 2008 r. opisanych powyżej wierzytelności własnych Pana Ryszarda P. jest usługą podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, która to usługa winna być udokumentowana opisanymi powyżej fakturami VAT, co skutkowało obowiązkiem zapłaty podatku należnego za miesiąc czerwiec 2008 r. w kwocie łącznej 3.375 zł, w których to fakturach nabywcą usługi jest właściciel wierzytelności Pan Ryszard P., a sprzedawcą Spółka?

Zdaniem Wnioskodawcy przyjmując za podstawę, iż nabycie w dniu 16 czerwca 2008 r. przez Spółkę wierzytelności własnych przedsiębiorcy Ryszarda P. jest usługą, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, należy uznać za prawidłowe, że Spółka udokumentowała niniejsze usługi fakturami VAT oraz zapłaciła na rachunek bankowy „organu bankowego”, wyszczególniony w tychże fakturach podatek należny w kwocie 3.375 zł.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.) opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Przez dostawę towarów, o której mowa powyżej rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 cyt. ustawy).

W myśl art. 8 ust. 1 ww. ustawy przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Przeniesienie wierzytelności z majątku dotychczasowego wierzyciela do majątku nabywcy wierzytelności, które zgodnie z art. 510 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 96 ze zm.) następuje na podstawie umowy sprzedaży, zamiany, darowizny lub innej umowy zobowiązującej do przeniesienia wierzytelności, jest skutkiem rozporządzania tą wierzytelnością przez dotychczasowego wierzyciela i stanowi wykonanie przez niego przysługującego mu prawa własności. Wierzytelność jest prawem majątkowym, będącym przedmiotem obrotu gospodarczego. Przeniesienie praw do wierzytelności, jako niematerialnych praw majątkowych, co do zasady, stanowi świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Jednakże w tym przypadku o świadczeniu usług można mówić jedynie w odniesieniu do nabywcy tych wierzytelności. A zatem usługą jest nabycie wierzytelności danego podmiotu w celu jej wykorzystania do operacji prawno-gospodarczych.

Z kolei stosownie do art. 106 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Ponadto, zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2005 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, zaliczkowego zwrotu podatku, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 95, poz. 798) w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 listopada 2008 r. i obowiązującym od dnia 1 grudnia 2008 r. § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1337), zarejestrowani podatnicy jako podatnicy VAT czynni, posiadający numer identyfikacji podatkowej, wystawiają faktury oznaczone wyrazami „FAKTURA VAT”.

Z opisanego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Spółka, będąca czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, nabyła od osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą jej własne wierzytelności. Ponadto wystawiona przez Spółkę faktura VAT (…) opiewa na wartość brutto w kwocie 8.540 zł, a faktura VAT (…) na wartość brutto 10.173,75 zł, zaś zbywca wierzytelności sprzedał Spółce wierzytelności w kwotach brutto 10.173,75 zł oraz 8.540 zł. Z kolei w uzupełnieniu wniosku Spółka wskazała, iż czynność nabycia wierzytelności została dokonana „po koszcie własnym, bez ustalania jakiegokolwiek dodatkowego wynagrodzenia z tytułu przeprowadzenia niniejszej transakcji”. A zatem wynika z tego, iż Spółka nabyła wierzytelności za kwoty równą ich wartościom nominalnym.

Biorąc pod uwagę powołane przepisy prawa podatkowego oraz opisany we wniosku, jak również pismach stanowiących jego uzupełnienie stan faktyczny, stwierdzić należy, iż jak słusznie Strona zauważyła we własnym stanowisku, czynność nabycia wierzytelności co do zasady stanowi u nabywcy wierzytelności, usługę wykonywaną na rzecz zbywcy wierzytelności podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, która winna być także udokumentowana przez nabywcę fakturą VAT. Zauważyć należy także, iż w przypadku, gdy kupujący nabywa wierzytelności po cenie nominalnej podstawa opodatkowania podatkiem od towarów i usług będzie wynosiła zero. Podstawę opodatkowania dla czynności polegającej na nabyciu wierzytelności stanowi bowiem różnica pomiędzy wartością nominalną wierzytelności, a wartością, którą nabywca wierzytelności zapłacił wierzycielowi pierwotnemu.

Uwzględniając powyższe, jak również to, że Spółka nabyła wierzytelności za kwoty równe ich wartościom nominalnym, wskazać należy, iż z tytułu nabycia przez Spółkę wskazanych we wniosku wierzytelności, dla czynności tych nie wystąpi podstawa opodatkowania. Z tych też względów, w tym konkretnym przypadku brak jest podstaw do wystawienia faktur VAT z wykazanymi w nich kwotami podatku należnego i w konsekwencji nie ma podstaw do uiszczenia tych kwot na rachunek bankowy właściwego organu podatkowego.

Końcowo wskazać należy, iż w niniejszej interpretacji załatwiono wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług. Natomiast w zakresie interpretacji prawa podatkowego dotyczącego podatku dochodowego od osób prawnych zostanie wydana odrębna interpretacja.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu datowania interpretacji.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu zaistnienia zdarzenia.

Złożenie przez Wnioskodawcę fałszywego oświadczenia, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej – powoduje, iż niniejsza interpretacja indywidualna nie wywołuje skutków prawnych (art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej).

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku ul. H. Sienkiewicza 84, 15-950 Białystok, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, Biuro Krajowej Informacji w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.