Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/415-985/09/MCZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2010-03-15
Teza: Czy dobrowolna sprzedaż części działki na rzecz Gminy w celu budowy magistrali sieci wodociągowej pociąga za sobą konieczność zapłacenia podatku dochodowego?
Słowa kluczowe: nieruchomości-zbycie nieruchomości; spadek; udział; zniesienie-zniesienie współwłasności
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 14 grudnia 2009r. (data wpływu do tut. Biura – 17 grudnia 2009r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia części działki na rzecz Gminy - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 grudnia 2009r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia części działki na rzecz Gminy.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawczyni zgodnie z postanowieniem Sądu z dnia 28 listopada 1986r. nabyła w spadku po ojcu 1/8 część nieruchomości o łącznej powierzchni 2.4528 ha. Aktem notarialnym z dnia 18 lutego 2008r. spadkobiercy znieśli współwłasność ww. nieruchomości gruntowej i dokonali podziału spadku. W wyniku tego podziału wnioskodawczyni otrzymała m. in. działkę nr xx. W dniu 15 czerwca 2007r. Burmistrz B. wydał decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego obejmującą budowę magistrali sieci wodociągowej wraz z przyłączami, przepompownią, dwoma hydroforami i zbiornikiem wyrównawczym. Ww. projekt budowy został zlokalizowany w części na działce nr xx będącej własnością wnioskodawczyni. W tym celu Gmina chce wykupić część działki nr xx.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy dobrowolna sprzedaż części działki xx pod ww. inwestycję pociąga za sobą konieczność zapłacenia podatku dochodowego od sprzedanej części działki?

Zdaniem wnioskodawczyni, sprzedaż Gminie części działki nr xx nie spowoduje obowiązku zapłaty podatku dochodowego, gdyż zbycie ww. gruntu nie nastąpi w celu osiągnięcia zamierzonej korzyści a jedynie w celu umożliwienia realizacji budowy magistrali sieci wodociągowej służącej społeczności wioski.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawczyni w prawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) źródłem przychodu jest odpłatne zbycie nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Cytowane w powyższym przepisie art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych „odpłatne zbycie" oznacza każde przeniesienie prawa własności lub innych praw majątkowych w zamian za korzyść majątkową.

Ustawą z dnia 16 listopada 2006r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 217, poz. 1588) zmieniono zasady opodatkowania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Na podstawie art. 7 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej do przychodu (dochodu) uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) – c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) do dnia 31 grudnia 2006r. stosuje się zasady określone w ww. ustawie – w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007r.

Kolejne zmiany w zakresie opodatkowania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zostały wprowadzone ustawą z dnia 06 listopada 2008r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316).

Zgodnie z art. 8 ust. 1 ww. ustawy zmieniającej z dnia 06 listopada 2008r. do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) w okresie od dnia 1 stycznia 2007r. do dnia 31 grudnia 2008r., stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008r.

W przedmiotowej sprawie – dla określenia właściwej podstawy normującej zasady opodatkowania przychodu, uzyskanego ze sprzedaży ww. nieruchomości – istotne znaczenie ma ustalenie daty nabycia przedmiotowej nieruchomości gruntowej.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) spadek to prawa i obowiązki zmarłego wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, które z chwilą jego śmierci przechodzą na następców prawnych. W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, iż dniem nabycia przez wnioskodawczynię spadku jest data śmierci spadkodawcy. Natomiast postanowienie Sądu o nabyciu spadku potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

W myśl art. 1035 ustawy Kodeks cywilny, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego stosuje się przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku. Jednak zgodnie z art. 1036 ww. ustawy istnieje możliwość rozporządzenia przez spadkobierców prawem lub rzeczą należącą do spadku, mimo istnienia współwłasności, jeśli następuje to za zgodną wolą wszystkich spadkobierców.

Celem postępowania o zniesienie współwłasności w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego jest nowe ukształtowanie prawa własności rzeczy, które stanowi przedmiot współwłasności. Stosownie do art. 195 ustawy Kodeks cywilny współwłasność jest instytucją prawa cywilnego polegającą na tym, iż własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom. Zgodnie z art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego, współwłasność jest albo współwłasnością w częściach ułamkowych albo współwłasnością łączną. Współwłasność łączną regulują przepisy dotyczące stosunków, z których ona wynika. Do współwłasności w częściach ułamkowych stosuje się przepisy Działu IV Księgi drugiej Kodeksu cywilnego – art. 196 § 2 tej ustawy. Zgodnie z art. 210 i nast. K.c., każdy ze współwłaścicieli w każdym czasie może domagać się zniesienia współwłasności. Jednym ze sposobów zniesienia współwłasności jest fizyczny podział rzeczy wspólnej między współwłaścicielami. Następuje to w drodze przyznania każdemu ze współwłaścicieli wyodrębnionej (podzielonej) rzeczy wspólnej. Wielkość tej części powinna odpowiadać wielkości udziału we współwłasności. W wyniku podziału fizycznego powstają nowe rzeczy. Zniesienie współwłasności nie stanowi nabycia rzeczy, jeżeli mieści się w ramach udziału jaki przypadał byłym współwłaścicielom w rzeczy wspólnej i odbył się bez spłat i dopłat.

W przypadku, gdy udział danej osoby ulega powiększeniu musi być traktowany w kategorii nabycia, ponieważ w ten sposób ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad rzeczą (nieruchomością), jak i stan jej majątku osobistego.

Za datę nabycia nieruchomości, w przypadku gdy była ona przedmiotem zniesienia współwłasności, uważa się datę, w której dokonano przeniesienia własności nieruchomości na nowego właściciela. Jeżeli w wyniku zniesienia współwłasności takiej nieruchomości udział w niej się zwiększa, tj. przekracza udział nabyty uprzednio w spadku, to data zniesienia współwłasności będzie również datą nabycia tej części nieruchomości, o którą zwiększył się udział w niej po dokonaniu zniesienia współwłasności. Zatem nabycie w wyniku zniesienia współwłasności części majątku spadkowego, który należał do innych spadkobierców, tj. otrzymanie z tego majątku udziałów przekraczających pierwotny udział spadkowy nie stanowi nabycia w drodze spadku.

Z analizy wniosku wynika, iż wnioskodawczyni w dniu 28 listopada 1986r. nabyła w spadku po ojcu 1/8 część nieruchomości o łącznej powierzchni 2.4528 ha. Natomiast w dniu 18 lutego 2008r. (aktem notarialnym) spadkobiercy znieśli współwłasność ww. nieruchomości gruntowej i dokonali podziału spadku. W wyniku tego podziału wnioskodawczyni otrzymała m. in. działkę nr xx, której część zamierza sprzedaż Gminie B. na cele publiczne.

Zatem, jeżeli działka xx przypadła wnioskodawczyni w drodze przyznania każdemu ze współwłaścicieli wyodrębnionej (podzielonej) rzeczy wspólnej - nieruchomości o łącznej powierzchni 2.4528 ha - i wielkość otrzymanych przez nią działek łącznie odpowiada wielkości udziału (1/8) w tej współwłasności nabytego w spadku, to z dniem dokonania podziału spadku - zniesienia współwłasności nie nastąpiło nowe nabycie. Tym samym data nabycia przedmiotowej nieruchomości jest datą nabycia spadku (data śmierci spadkodawcy). Zatem przychód uzyskany przez wnioskodawczynię ze sprzedaży części działki xx nie rodzi skutków podatkowych, bowiem odpłatne zbycie tejże działki nie stanowi źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tejże działki upłynęło już 5 lat.

Natomiast jeżeli w wyniku zniesienia współwłasności nieruchomości nabytej w spadku w 1986r. wnioskodawczyni otrzymała udział w nieruchomości większy niż 1/8, to dniem nabycia nieruchomości w części przekraczającej 1/8 udziału w masie spadkowej jest data zniesienia współwłasności. Przychód ze sprzedaży działki xx w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w 2008r. w wyniku zniesienia współwłasności, będzie podlegał opodatkowaniu na zasadach obowiązujących w 2008r.

Mając na uwadze ww. przepisy prawa podatkowego, w takiej sytuacji nabytą w 2008r. część nieruchomości, należy traktować w kategorii przysporzenia. Bowiem w wyniku zniesienia współwłasności majątku spadkowego, który należał do wszystkich spadkobierców wnioskodawczyni otrzymała z tego majątku udział przekraczający pierwotny udział spadkowy.

W myśl art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku. Zgodnie z treścią art. 30e ust. 2 ww. ustawy, podstawą obliczenia podatku jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonych zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw. Podatek ten płatny jest w terminie złożenia zeznania, o którym mowa w art. 45, za rok podatkowy, w którym nastąpiło odpłatne zbycie – art. 30e ust. 4 ww. ustawy.

Jednakże zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłaconego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.

W związku z tym, na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwolnione z podatku zostały przychody uzyskane tytułu:

1.  odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami;
2.  sprzedaży nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie;
3.  sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami.

Zasady ograniczania i pozbawiania praw do nieruchomości oraz przekazywania nieruchomości na cele publiczne zostały uregulowane w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm).

Zatem wyłącznie w przypadku zbycia nieruchomości w trybie przewidzianym w tej ustawie zachodziłaby możliwość zastosowania powyższego zwolnienia przy spełnieniu pozostałych warunków.

Ponadto analiza zacytowanego przepisu art. 21 ust.1 pkt 29 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych prowadzi do wniosku, że przedmiotowe zwolnienie nie będzie przysługiwało jeżeli łącznie spełnione zostaną następujące warunki::

1.  nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego lub odpłatnym zbyciem,
2.  cena jej nabycia była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny zbycia.

Zatem w przypadku, gdy spełniony zostanie tylko jeden z warunków albo gdy żaden z nich nie zostanie spełniony, uzyskany przychód będzie korzystał ze zwolnienia.

Z treści wniosku wynika, że wnioskodawczyni dopiero zamierza sprzedać część działki xx Gminie B. na cele budowy infrastruktury magistrali sieci wodociągowej.

Zatem zwolnienie z opodatkowania - na podstawie wyżej powołanego art. 21 ust. 1 pkt 29 ww. ustawy - przychodu z odpłatnego zbycia działki xx w części przekraczającej udział 1/8 w nieruchomości nabytej w spadku w 1986r. – czyli w części nabytej w 2008r. w wyniku zniesienia współwłasności - będzie możliwe jeżeli wnioskodawczyni rzeczywiście sprzeda ww. działkę na cele związane z realizacją przez Gminę prawa pierwokupu stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami. W przeciwnym bowiem razie uzyskany przychód będzie podlegał opodatkowaniu na zasadzie ww. art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Reasumując, należy stwierdzić, że w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia części działki xx na rzecz Gminy nabytej przez wnioskodawczynię w drodze spadku w 1986r. jej stanowisko należało uznać za prawidłowe jednakże z innych powodów niż zostały wskazane w zajętym przez nią stanowisku.

Natomiast w zakresie skutków podatkowych odpłatnego zbycia części działki xx na rzecz Gminy w przypadku nabycia jej przez wnioskodawczynię w drodze działu spadku w 2008r. w część przekraczającej udział spadkowy stanowisko wnioskodawczyni należało uznać również za prawidłowe jednak pod warunkiem spełnienia przesłanek o których mowa w art. 21 ust.1 pkt 29 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.