Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4015.84.2022.2.MD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2022-08-25
Teza: Niezależnie od tego, czy K. jest także Pani ciotką (w świetle prawnym i faktycznym), jest ona Pani babcią, co znajduje odzwierciedlenie w dokumentach (aktach urodzenia). Posiadanie równocześnie dalszego stopnia pokrewieństwa nie może wykluczać bliższego stopnia pokrewieństwa; obowiązujące przepisy nie dają ku temu podstawy. Przy nabyciu przez Panią darowizny od K. będzie Pani zatem zaliczona do tzw. „zerowej” grupy podatkowej, a więc w związku z nabyciem będzie Pani należała do grona najbliższej rodziny, której przysługuje prawo do zwolnienia z opodatkowania na mocy art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Słowa kluczowe: grupa-grupa podatkowa; rodzina; zwolnienie-zwolnienie podatkowe; zwolnienie-zwolnienie podmiotowe
Zagadnienia: Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 1. Przedmiot opodatkowania-Zwolnienie nabycia rzeczy i praw majątkowych przez członków najbliższej rodziny; Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 4 Wysokość podatku-Grupy podatkowe
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4a-ust. 1 -pkt 1; [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 4-art. 14

**Interpretacja indywidualna**

**– stanowisko prawidłowe**

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

**Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej**

21 czerwca 2022 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie ustalenia grupy podatkowej w związku z planowaną umową darowizny. Uzupełniła go Pani w piśmie z 26 lipca 2022 r. (wpływ 29 lipca 2022 r.). Treść wniosku jest następująca:

**Opis zdarzenia przyszłego**

Ma Pani wejść w posiadanie udziałów w działce, na której znajduje się dom jednorodzinny. Po dostarczeniu dokumentów do notariusza w celu ich weryfikacji, okazało się, że jest problem z określeniem przynależności do grupy podatkowej osoby, od której miała Pani nabyć udziały w drodze darowizny.

Z Pani aktu urodzenia wynika, że Pani rodzicami są R. (córka K. oraz J.) i W. W świetle przepisów prawa jest Pani zstępną, tj. wnuczką darczyńcy, czyli K.

Darowiznę ma Pani otrzymać od K., która w świetle prawa, według aktu urodzenia Pani oraz Pani matki jest Pani babcią. Równocześnie K., według własnego aktu urodzenia i według aktu urodzenia Pani ojca, jest Pani ciotką, tj. siostrą Pani ojca.

W Pani akcie urodzenia W. został wskazany jako Pani ojciec i nie została Pani przysposobiona przez inną osobę. Nosi Pani nazwisko panieńskie matki, ponieważ Pani rodzice nie zawarli formalnie związku małżeńskiego.

**Pytanie**

Czy w związku z powyższym, że K. od strony matki jest Pani babcią, a od strony ojca jest Pani ciotką, pozwala to Pani zaliczyć ją do 0 grupy podatkowej jako babcię, czy też do grupy 2 jako ciotkę i czy w związku z otrzymaniem od niej darowizny będzie Pani musiała uregulować jakiś podatek?

**Pani stanowisko w sprawie**

Pani zdaniem, skoro osoba, od której ma Pani otrzymać darowiznę, zalicza się jednocześnie do dwóch różnych grup podatkowych, powinno wziąć się pod uwagę bliższy stopień pokrewieństwa – w tym przypadku osobę wstępną, czyli babcię przed dalszym stopniem, tj. ciotką.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2021 r. poz. 1043):

Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny i polecenia darczyńcy.

Ustawa nie definiuje pojęcia darowizny, w związku z tym po jego definicję należy sięgnąć do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.).

Z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że:

Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

W myśl art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Jak wynika z art. 6 ust. 1 pkt 4 oraz ust. 4 tejże ustawy:

Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia.

Stosownie do treści art. 9 ust. 1 i 2 ww. ustawy:

Opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej:

1) 9637 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;

2) 7276 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;

3) 4902 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.

Jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.

Jak stanowi art. 14 ust. 1-3 omawianej ustawy:

Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.

Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

1) do grupy I – małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;

2) do grupy II – zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;

3) do grupy III – innych nabywców.

Podatek oblicza się na zasadach określonych w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy:

Notariusze są płatnikami podatku od dokonanej w formie aktu notarialnego darowizny.

Niezależnie od powyższego, ustawa przewiduje sytuacje, w których dana czynność – w tym także darowizna – może być zwolniona z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

Art. 4a ust. 1 oraz ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi, że:

Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz

2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1) wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub

2) nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.

Jak wynika z opisu zdarzenia przyszłego, ma Pani wejść w posiadanie udziałów w działce, na której znajduje się dom jednorodzinny. Z Pani aktu urodzenia wynika, że Pani rodzicami są R., (córka K. oraz J.) i W. W świetle przepisów prawa jest Pani zstępną, tj. wnuczką darczyńcy, czyli K. Darowiznę ma Pani otrzymać od K., która w świetle prawa, według aktu urodzenia Pani oraz Pani matki jest Pani babcią. Równocześnie K., według własnego aktu urodzenia i według aktu urodzenia Pani ojca, jest Pani ciotką, tj. siostrą Pani ojca.

W tak opisanym zdarzeniu przyszłym, w oparciu o zacytowane przepisy, należy zgodzić się z Pani stanowiskiem, że powinno wziąć się pod uwagę bliższy stopień pokrewieństwa. Niezależnie bowiem od tego, czy K. jest także Pani ciotką (w świetle prawnym i faktycznym), jest ona Pani babcią, co znajduje odzwierciedlenie w dokumentach (aktach urodzenia). Posiadanie równocześnie dalszego stopnia pokrewieństwa nie może wykluczać bliższego stopnia pokrewieństwa; obowiązujące przepisy nie dają ku temu podstawy.

Przy nabyciu przez Panią darowizny od K. będzie Pani zatem zaliczona do tzw. „zerowej” grupy podatkowej, a więc w związku z nabyciem będzie Pani należała do grona najbliższej rodziny, której przysługuje prawo do zwolnienia z opodatkowania na mocy art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Z tego względu nie będzie na Pani ciążył obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn. Jeśli darowizna będzie dokonana w formie aktu notarialnego, nie będzie na Pani ciążył również obowiązek zgłoszenia tej darowizny właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego.

**Dodatkowe informacje**

**Informacja o zakresie rozstrzygnięcia**

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

**Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji**

\- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

\- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

\- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

**Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację**

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

\- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

\- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

**Podstawa prawna dla wydania interpretacji**

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.