Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-1.4012.910.2022.4.ICZ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2023-02-08
Teza: Opodatkowanie podatkiem od towarów i usług otrzymanych wpłat od Wspierających (Patronów).
Słowa kluczowe: opodatkowanie; usługi; wpłata; zaliczka
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 1. Przepisy ogólne  -Czynności podlegające opodatkowaniu; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV. Obowiązek podatkowy-Rozdział 1. Zasady ogólne-Obowiązek podatkowy - zaliczka, zadatek, przedpłata, rata, wkład budowlany lub mieszkaniowy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV-Rozdział 1-art. 19a-ust. 8

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
==================================================

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

5 grudnia 2022 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy opodatkowania mi.in. podatkiem od towarów i usług otrzymanych wpłat od Wspierających (Patronów).

Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 1 lutego 2022 r. (wpływ 1 lutego 2023 r.).

Treść wniosku jest następująca:

### Opis zdarzenia przyszłego

Nazywa się Pan D. od 2019 roku prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą sklasyfikowaną (\`(...)\`) jako Sprzedaż detaliczna prowadzona przez domy sprzedaży wysyłkowej lub Internet oraz 85.59.B jako Pozostałe pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane.

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej prowadzi Pan i sprzedaje szkolenia on-line z zakresu (\`(...)\`).

Jest Pan autorem wielu publikacji naukowych i rozdziałów w podręcznikach akademickich. Z pasją prowadzi Pan także bloga o tematyce związanej z (\`(...)\`), a ponadto aktywnie prowadzi Pan swoje kanały w social media.

Dzięki regularnym tworzeniu treści na ww. platformach, dzieleniu się wiedzą oraz humorem, zyskał Pan sympatię i popularność wśród osób (\`(...)\`). Za namową swoich widzów i czytelników, postanowił Pan otworzyć konto na portalu xxx.

Serwis ten pozwala twórcom umożliwienie dokonywania wsparcia finansowego przez osoby nazywane Patronami lub Wspierającymi. Osoby te, chętne dobrowolnie wspierają twórców, dokonują wpłat za pośrednictwem wyżej wymienionego serwisu i mogą zadeklarować wsparcie w postaci równych, miesięcznych wpłat. Autor ma możliwość ustawienia progów wpłat (np. 10 zł miesięcznie, 20 zł miesięcznie, itd.). Wspierający zachowują dowolność w wyborze progów wpłat oraz nie są zobowiązani do świadczenia pomocy finansowej stale. Po zebraniu danej kwoty i pobraniu prowizji przez Patronie i opłaty dla operatora finansowego, portal ten dokonuje przelewu zebranych środków na rachunek bankowy Twórcy (w tym przypadku – do Pana). W ramach dołączenia do grupy osób wspierających Pana działania, w ramach określonych progów miesięcznych wpłat, Wspierający (dalej nazywani Patronami) będą mieli prawo do otrzymania od Pan podziękowań oraz drobnych wyrazów wdzięczności.

Aktualnie progi miesięczne wraz rodzajem podziękowań kształtują się jak poniżej (każdy kolejny próg zawiera w sobie także wszystkie poprzednie wyrazy wdzięczności):

1) 10 zł - podziękowanie wyrażone w opisie na xxx, nic ponadto.

2) 20 zł - dołączenie do grupy na platformie Facebook, na których Patroni mają szansę porozmawiać z Panem oraz innymi Patronami. Głównym celem tej grupy jest integracja, wymiana poglądów, rozmowa o blogu i poznanie siebie nawzajem.

3) 50 zł - podziękowanie w postaci umieszczenia imienia i nazwiska lub pseudonimu Patrona na stronie na Pana blogu z listą Patronów.

4) 75 zł - podziękowanie w postaci przesłania imiennego, elektronicznego „certyfikatu Mocodawcy”, który Patron będzie mógł sobie wydrukować lub umieścić na profilu społecznościowym.

5) 100 zł - podziękowanie w postaci przesłania imiennego, papierowego „certyfikatu Mocodawcy”, który Patron będzie mógł sobie np. powiesić na ścianie.

6) 250 zł - podziękowanie w postaci przesłania imiennego, papierowego certyfikatu z tytułem „Potężny Mocodawca”

7) 500 zł - podziękowania w postacie przesłania zrobionej przeze Pana (\`(...)\`). Zarówno certyfikat jak i (\`(...)\`.) są co prawda fizycznymi przedmiotami, aczkolwiek o wartości równej maksymalnie kilku złotych. Będą one miały znaczenie jedynie symboliczne i humorystyczne. Będą stanowić dowód dla Patrona, że wspiera Pana pracę. Nie będzie Pan dokonywać sprzedaży tych towarów, nie są także do tego przeznaczone. Będzie to jedynie forma wdzięczności za wsparcie Pana twórczości. Nie jest Pan w stanie przewidzieć, kto, przez jaki czas i jaką kwotą będzie Pana wspierał, ale jest Pan w stanie śledzić na bieżąco wysokości wpłat narastająco od każdego wspierającego.

Prawdopodobnie będą to przede wszystkim osoby niespokrewnione z Panem. Zarówno blog, jak i kanały w social media prowadził Pan jeszcze przed założeniem konta na xxx i prowadziłby je dalej bez względu na to, czy będzie otrzymywać wpłaty od Patronów, czy nie.

Pismem uzupełniającym z 1 lutego 2023 r. doprecyzował Pan opis sprawy w następujący sposób :

\- czy osoby dokonujące wpłat na Pana rzecz czynią to nieodpłatnie (kosztem własnego majątku) nie otrzymując w zamian żadnego świadczenia z Pana strony (oprócz certyfikatu oraz (…).

Zgodnie z treścią progów - w zamian za wsparcie zobowiązuje się Pan wyłącznie do podziękowań oraz dołączenia Patrona (o ile sobie zażyczy) do zamkniętej grupy na portalu Facebook, której celem jest integracja i rozmowa. Biorąc pod uwagę symboliczność wyrazów wdzięczności, można powiedzieć że Patroni wspierają Pana nieodpłatnie, kosztem swojego majątku.

\- w jakim celu - zostały ustalone „progi wpłat" z podziałem na poszczególne kwoty (proszę dokładnie wyjaśnić)

Ograniczenia techniczne i założenia portalu xxx narzucają obowiązek stosowania określonych progów przy tworzeniu profilu twórcy. Patroni nie mają możliwości wpisania dowolnej kwoty, a mogą jedynie korzystać z tych opcji, które zaproponuje twórca. Aby umożliwić jak największej liczbie Patronów udzielenie wsparcia adekwatnego do tego, jakiego mają ochoty udzielić, zostały stworzone różne progi kwotowe. Jest Pan wdzięczny wszystkim Patronom, ale ci którzy wspierają Pana większą kwotą zasługują na większy dowód wdzięczności - na przykład w postaci certyfikatu lub ręcznie robionej (…). Ponadto, z praktyki wynika, że z wyższych progów decyduje się korzystać tylko niewielki procent wszystkich Patronów. Dzięki temu, że prawdopodobnie będzie ich mniej, będzie Pan w stanie (czasowo i fizycznie) podziękować im bardziej osobiście.

Chciałby Pan również poprawić drobne (w jego ocenie nieznaczące) błędy w treści pierwotnego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.

Poprawki są następujące:

1\. Dostęp do grupy na Facebooku otrzymuje każdy Patron, bez względu na kwotę. W pierwotnej treści wskazano, że jest to wyraz wdzięczności dla progów od 20 zł wzwyż.

Między progiem 100 zł a 250 zł istnieje jeszcze próg 175 zł, w ramach którego podziękuje Pan Patronom co jakiś czas, wypisując ich imienia i nazwiska (lub pseudonimy) jako Patronów na swoich profilach w social media. W pierwotnej treści przez pomyłkę pominięto opisanie progu 175 zł.

\- czy otrzymywane wpłaty są darowiznami w rozumieniu ustawy Kodeks cywilny,

Wpłaty będą miały charakter dobrowolny, a w ramach stania się Patronem, wspierający będą mogli otrzymać wyrazy wdzięczności opisane w stanie faktycznym przy każdym progu wsparcia. Patroni nie będą mieli obowiązku korzystać z wyrazów wdzięczności (np. dołączenie do grupy Patronów na portalu Facebook). Wpłaty na pewno będą charakteryzować się tym, że wpłacający je mają wolę obdarowania Pana swoimi środkami.

W Pana ocenie, nie może on udzielić bezpośredniej odpowiedzi na pytanie, czy wpłaty Patronów będą stanowiły darowizny w rozumieniu Kodeksu Cywilnego, gdyż ocena tego stanu rzeczy należy do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na podstawie dokładnie opisanego stanu faktycznego/przyszłego w ramach niniejszego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej. Pan chce się dowiedzieć, czy otrzymywane wpłaty powinny być opodatkowane zgodnie z ustawą o podatku od spadków i darowizn i przedstawia jak najdokładniejszy opis stanu przyszłego, aby Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej mógł dokonać oceny skutków podatkowych.

Prawo podatkowe nie działa w próżni, a wielokrotnie w swoich zapisach odnosi się do definicji zawartych w innych ustawach. Jak wskazywały wielokrotnie wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ podatkowy przy wydawaniu interpretacji indywidualnej jest zobowiązany do odtworzenia normy prawa podatkowego, która może składać się wyłącznie z przepisów ustaw podatkowych, albo również z zawartych w ustawach podatkowych odesłań do innych ustaw. Przepisy prawa podatkowego o których mowa w art. 3 pkt 2 Ordynacji Podatkowej należy rozumieć szerzej niż wyłącznie w oparciu o ich literalne brzmienie. W przeciwnym wypadku wydawanie interpretacji indywidualnych zostałoby pozbawione sensu. Podobnie stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 listopada 2013r. sygn. akt II FSK 27/1 - „Jeżeli pojęcia z przepisów prawnych innych dziedzin prawa zostały uwzględnione, wykorzystane w określonych unormowaniach prawa podatkowego, które się do nich bezpośrednio lub w sposób dorozumiany odwołują, to i tak do zobowiązań podatkowych zastosowanie znajdują normy prawa podatkowego, a nie współtworzące je tylko pojęcia z pozostałych gałęzi prawa zaczerpnięte. Norma prawnopodatkowa będzie wówczas jednak zbudowana nie tylko z określonych przepisów ustawy podatkowej ale i z regulacji prawnych innych dziedzin prawa”.

\- czy może wpłaty patronów dokonywane są za jakiś ekwiwalent (działanie) z Pana strony

Jak stwierdził Sąd Apelacyjny w Łodzi w wyroku z dnia 12 stycznia 2018 r o syn. I ACa 627/17 „nieodpłatne świadczenie darczyńcy, będące jednostronnym aktem jego dobrej woli, rodzi po stronie obdarowanego moralny obowiązek wdzięczności”. Z tego powodu, stara się Pan wyrazić wdzięczność swoim Patronom na różne sposoby, takie jak opisane w pierwotnej części wniosku.

Wyraz „ekwiwalent” zawarty w pytaniu, według Słownika Języka Polskiego PWN oznacza 1. «rzecz równa innej wartością» 2. «towar, w którym jest wyrażona wartość innego towaru»”. W Pana ocenie, takie wyrazy wdzięczności jak m.in. dodanie do grupy na Facebooku, podziękowania słowne lub pisemne czy symboliczna czapka z folii aluminiowej nie stanowią ekwiwalentów przesłanych wpłat. Wyrazy wdzięczności są niemożliwe do wycenienia, ponieważ są unikalne i niedostępne nigdzie w sprzedaży.

\- czy może też wpłaty dokonywane są (będą) za jakiekolwiek świadczenie wzajemne (lub w celu jego uzyskania) z Pana strony, dostępne tylko i wyłącznie dla osoby, która dokona wpłaty, dla niej personalizowane i niedostępne dla pozostałych osób korzystających z określonych we wniosku portali/platform,

Wyrazy wdzięczności wymienione w poszczególnych progach otrzymują tylko Patroni, czyli osoby które dokonały lub dokonują wpłat wspomagających. Osoby niebędące Patronami, nie otrzymują podziękowań za wpłaty, ponieważ ich nie dokonują. Niektóre podziękowania są personalizowane, tak to zostało opisane we wniosku.

\- czy zakres tematyczny publikacji na portalach/platformach, w związku z którymi otrzymuje Pan wsparcie od patronów, pokrywa się z zakresem prowadzonej działalności gospodarczej

Wyjaśnił Pan, że działalność gospodarcza opiera się przede wszystkim na sprzedaży dostępu do wideo-kursów (głównie o tematyce ….), udzielaniem konsultacji (…). Wyżej wymienionych usług/produktów nie da się zamówić za pośrednictwem xxx. Działalność publicystyczna (wpisy na blogu, filmy, posty w mediach społecznościowych) są dostępne za darmo zarówno dla Patronów, jak i osób niewspierających. Wspólną cechą usług świadczonych w ramach DG oraz nieodpłatnej działalności gospodarczej jest tematyka - szeroko podjęta (…). Wynika to siłą rzeczy z Pana wykształcenia i doświadczenia, ale charakter tych działań jest odmienny.

\- czy otrzymane z portalu xxx kwoty stanowią istotny wkład finansowy dla Pana działalności gospodarczej,

Wyjaśnił Pan, że aktualnie wpłaty otrzymywane przez portal xxx stanowią dla Pana niewielki wkład finansowy. Może się on oczywiście zwiększyć, ale nie są to jednak środki niezbędne do prowadzenia przez Pana działalności gospodarczej. Może Pan z otrzymywanych środków korzystać prywatnie - a nawet dzięki nim zmniejszać swoje zaangażowanie w prowadzenie działalności gospodarczej i skupiać się bardziej na tworzeniu wpisów i opinii na platformach w social media.

\- czy brak ww. wsparcia spowoduje zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej.

Absolutnie nie. Wpłaty z xxx oczywiście mogą podnosić Pana poziom bezpieczeństwa finansowego, ale nie warunkują wykonywania przez niego działalności gospodarczej. Działalność gospodarcza prowadzona była na długo przed założeniem profilu na xx i byłaby prowadzona dalej, nawet bez wsparcia.

### Pytanie w zakresie podatku od towarów i usług (oznaczone we wniosku nr 2)

Czy od otrzymywanych wpłat od Wspierających jest Pan zobowiązany odprowadzać podatek od towarów i usług?

**Pana stanowisko w zakresie podatku towarów i usług**

Pana zdaniem, od wpłat otrzymywanych od Wspierających nie jest Pan zobowiązany odprowadzać podatku od towarów i usług, ponieważ nie stanowią zaliczki ani zapłaty za świadczone usługi czy dostawy towarów.

Pana stanowisko w sprawie - wpłaty nie powodujące skutków na gruncie podatku VAT potwierdzają organy:

\- Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 20 maja 2020 r., sygn. 0114-KDIP1-3.4012.168.2020.3.KP,

\- Dyrektor Krajowej, Informacji Skarbowej z dnia 29 czerwca 2021 r., 0114-KDIP1-1.4012.320.2021.1.AKA.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, w zakresie podatku od towarów i usług, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 931 ze zm.), zwanej dalej ustawą lub ustawa o VAT:

opodatkowaniem podatkiem od towarów i usług podlegają między innymi odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl przepisu art. 2 pkt 6 ustawy o VAT:

przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy o VAT:

przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy:

przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT

przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Dostawa towarów i świadczenie usług na terytorium kraju, co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Świadczenie usług na gruncie podatku od towarów i usług ma szersze znaczenie niż świadczenie usług w rozumieniu potocznym. Stosownie do treści powołanych przepisów, każde świadczenie na rzecz osób fizycznych, osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy, uznawane jest na gruncie ustawy za usługę.

Zatem pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie.

Także art. 24 ust. 1 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 s. 1 ze zm.) wskazuje, że:

„świadczenie usług” oznacza każdą transakcję, która nie stanowi dostawy towarów.

Pojęcie świadczenia – składającego się na istotę usługi – należy interpretować zgodnie z jego cywilistycznym rozumieniem.

Jak wskazuje art. 353 § 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.):

świadczenie może polegać na działaniu albo zaniechaniu.

Przez świadczenie należy zatem rozumieć każde zachowanie się na rzecz innego podmiotu. Na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innego podmiotu), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Na świadczenie mogą się też jednocześnie składać zachowania związane z działaniem, jak i zaniechaniem.

Zgodnie z artykułem 25 ww. Dyrektywy 2006/112/WE Rady:

świadczenie usług może obejmować między innymi jedną z następujących czynności:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych, bez względu na to, czy są one przedmiotem dokumentu ustanawiającego tytuł prawny, czy nie;

2) zobowiązanie do zaniechania działania lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług na podstawie nakazu wydanego przez organ władzy publicznej lub w jego imieniu lub z mocy prawa.

Należy podkreślić, że nie każde zaniechanie działania lub tolerowanie czynności uważane jest za świadczenie usług. Dla stwierdzenia, czy dana czynność albo brak podejmowania czynności stanowi świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od wartości dodanej, należy ocenić przedmiotową transakcję w kontekście całego systemu podatku VAT, a w szczególności jego głównych założeń i celów, które zostały wyrażone w artykule 1 Dyrektywy VAT.

W myśl tego artykułu, podatek od wartości dodanej jest z założenia podatkiem nałożonym na konsumpcję towarów i usług. Chociaż płatnikiem podatku są wszystkie osoby zaangażowane w kolejne stadia transakcji gospodarczych, faktyczny i ostateczny ciężar podatku spoczywa jedynie na ostatecznym konsumencie. W świetle powyższych założeń opodatkowaniu podlegają tylko takie transakcje, w ramach których występuje możliwy do zidentyfikowania konsument towarów lub usług.

W związku z powyższym zaniechanie działania lub tolerowanie czynności lub sytuacji podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywane jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta usługi.

Natomiast w odniesieniu do odpłatności za ww. świadczenie należy wskazać, że ustawa o VAT nie definiuje co należy rozumieć przez czynność odpłatną.

Jednak dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usługi podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika z ww. art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Odpłatność oznacza wykonanie czynności (dostawy towarów oraz świadczenia usług) za wynagrodzeniem. W znaczeniu potocznym wynagrodzenie to zapłata za pracę, należność, a także odszkodowanie. Natomiast odpłatny to taki, który wymaga zapłacenia, zwrotu kosztów, płatny.

Powyższa analiza prowadzi do wniosku, że istotną cechą wynagrodzenia jest istnienie bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług i otrzymaną zapłatą.

Kwestia odpłatności była wielokrotnie przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z 1 kwietnia 1982 r. w sprawie w sprawie C-89/81 Hong-Kong Trade Development Council, TSUE stwierdził, że wskazane w sprawie czynności podlegają opodatkowaniu jedynie wtedy, gdy zostały wykonane odpłatnie. Analizując głębiej ten problem TSUE w wyroku z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council wskazał, że czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem.

Pojęcie „odpłatności” pojawiło się również w orzeczeniu z 5 lutego 1981 r. C-154/80 Association coopérative „Coöperatieve Aardappelenbewaarplaats GA”, które zapadło na tle przepisów I Dyrektywy VAT z 11 kwietnia 1967 r. w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich w zakresie podatków obrotowych (67/227/EWEC). Trybunał wskazał, że termin „zapłata” stanowi integralną część przepisów prawa wspólnotowego, które nie odwołuje się do prawa państw członkowskich dla ustalenia jego znaczenia i zakresu. Stąd też wykładnia tego wyrażenia nie może być pozostawiona dyskrecjonalnemu władztwu każdego państwa członkowskiego. Ponadto Trybunał przypomniał, że świadczenie podlega opodatkowaniu jedynie w wypadku, gdy podstawę opodatkowania stanowi świadczenie wzajemne otrzymane przez świadczącego usługę. Musi również istnieć możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego. W końcu - jak wskazał Trybunał - świadczenie wzajemne musi stanowić pewną wartość subiektywną, gdyż podstawą opodatkowania jest świadczenie wzajemne rzeczywiście otrzymane, nie zaś wartość otrzymana według kryteriów obiektywnych.

Na uwagę zasługuje również orzeczenie ETS w sprawie R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden (wyrok z dnia 3 marca 1994 r., sprawa C-16/93). Tolmsa był ulicznym grajkiem, który prezentował swoją twórczość. Grajek ustawiał przed sobą puszkę, do której przechodnie mogli wrzucać datki. ETS, wskazując na brak bezpośredniego związku między graniem muzyki a zapłatą oraz na dobrowolność datków, uznał, iż datki nie podlegają opodatkowaniu VAT, bowiem w tym wyroku TSUE stwierdził, że „czynność podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.

W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności.

Bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług, a otrzymanym wynagrodzeniem istnieje wówczas, gdy jest możliwe zidentyfikowanie bezpośredniej i jasno zindywidualizowanej korzyści na rzecz dostawcy towaru lub świadczącego usługę oraz gdy świadczenie wzajemne pozostaje w bezpośrednim związku ze świadczeniem dokonanej czynności.

Zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy o VAT:

obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.

Stosowanie do art. 19a ust. 8 ustawy o VAT:

jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z wyjątkiem:

1) dostaw towarów, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 1b;

2) dostaw towarów i świadczenia usług, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 5 pkt 4.

Należy zauważyć, że ustawodawca nie zamieścił w treści ustawy o podatku od towarów i usług definicji zaliczki ani przedpłaty. Zgodnie więc z definicją słownikową (http://sjp.pwn.pl), zaliczka to część należności wpłacana lub wypłacana z góry na poczet tej należności. Natomiast przez przedpłatę należy rozumieć określoną sumę pieniędzy, stanowiącą część ceny towaru, wpłacaną z góry w celu uzyskania gwarancji jego zakupu w określonym terminie. Zatem, zaliczkę oraz przedpłatę wpłaca się na poczet przyszłej dostawy towarów lub przyszłego wykonania usługi przed faktyczną dostawą lub faktycznym wykonaniem usługi. Stosownie do powyższego, zaliczka, jak również przedpłata, jako zapłata na poczet przyszłej należności musi być powiązana z konkretną transakcją.

Z opisu sprawy wynika, że prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą sklasyfikowaną - jako pozostała działalność w zakresie opieki zdrowotnej.

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej prowadzi Pan i sprzedaje szkolenia on-line z zakresu (\`(...)\`) , a ponadto aktywnie prowadzi Pan swoje kanały w social media.

Dzięki regularnym tworzeniu treści na ww. platformach, dzieleniu się wiedzą oraz humorem, zyskał Pan sympatię i popularność wśród (\`(...)\`). Za namową moich widzów i czytelników, postanowił Pan otworzyć konto na portalu xxx.

Serwis ten pozwala twórcom umożliwienie dokonywania wsparcia finansowego przez osoby nazywane Patronami lub Wspierającymi. Osoby te, chętne dobrowolnie wspierają twórców, dokonują wpłat za pośrednictwem wyżej wymienionego serwisu i mogą zadeklarować wsparcie w postaci równych, miesięcznych wpłat. Autor ma możliwość ustawienia progów wpłat (np. 10 zł miesięcznie, 20 zł miesięcznie, itd.). Wspierający zachowują dowolność w wyborze progów wpłat oraz nie są zobowiązani do świadczenia pomocy finansowej stale. Po zebraniu danej kwoty i pobraniu prowizji przez Patronie i opłaty dla operatora finansowego, portal ten dokonuje przelewu zebranych środków na rachunek bankowy Twórcy (w tym przypadku – do Pana). W ramach dołączenia do grupy osób wspierających Pana działania, w ramach określonych progów miesięcznych wpłat, Wspierający - Patronami będą mieli prawo do otrzymania od Pan podziękowań oraz drobnych wyrazów wdzięczności. Aktualnie progi miesięczne wraz rodzajem podziękowań kształtują się jak poniżej (każdy kolejny próg zawiera w sobie także wszystkie poprzednie wyrazy wdzięczności):

\- 10 zł - podziękowanie wyrażone w opisie na xxx, nic ponadto.

\- 20 zł - dołączenie do grupy na platformie Facebook, na których Patroni mają szansę porozmawiać z Panem oraz innymi Patronami. Głównym celem tej grupy jest integracja, wymiana poglądów, rozmowa o blogu i poznanie siebie nawzajem.

\- 50 zł - podziękowanie w postaci umieszczenia imienia i nazwiska lub pseudonimu Patrona na stronie Pana blogu z listą Patronów.

\- 75 zł - podziękowanie w postaci przesłania imiennego, elektronicznego „certyfikatu Mocodawcy”, który Patron będzie mógł sobie wydrukować lub umieścić na profilu społecznościowym.

\- 100 zł - podziękowanie w postaci przesłania imiennego, papierowego „certyfikatu Mocodawcy”, który Patron będzie mógł sobie np. powiesić na ścianie.

\- 250 zł - podziękowanie w postaci przesłania imiennego, papierowego certyfikatu z tytułem „Potężny Mocodawca”

\- 500 zł - podziękowania w postaci przesłania zrobionej przez Pana (\`(...)\`). Zarówno certyfikat jak i (\`(...)\`) są co prawda fizycznymi przedmiotami, aczkolwiek o wartości równej maksymalnie kilku złotych. Będą one miały znaczenie jedynie symboliczne i humorystyczne. Będą stanowić dowód dla Patrona, że wspiera moją pracę. Nie będę dokonywać sprzedaży tych towarów, nie są także do tego przeznaczone. Będzie to jedynie forma wdzięczności za wsparcie Pana twórczości. Nie jest Pan w stanie przewidzieć, kto, przez jaki czas i jaką kwotą będzie Pana wspierał, ale jest Pan w stanie śledzić na bieżąco wysokości wpłat narastająco od każdego wspierającego.

Pana wątpliwości dotyczą opodatkowania podatkiem od towarów i usług otrzymanych wpłat od Wspierających.

Odnosząc się do powyższego należy wyjaśnić, że z przywołanych wyżej przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem VAT - co do zasady - podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonywanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Co istotne, ww. świadczenie musi zostać wykonane przez działającego w tym zakresie podatnika podatku VAT.

Wyjaśnił Pan, że w ramach dołączenia do grupy osób wspierających Pana działania, w ramach określonych progów miesięcznych wpłat, Wspierający będą mieli prawo do otrzymania od Pan podziękowań oraz drobnych wyrazów wdzięczności. Wpłata będzie stanowić dowód dla Patrona, że wspiera Pana pracę.

Dowodem Pana wdzięczności będzie np. certyfikat jak i czapka z folii, są one co prawda fizycznymi przedmiotami, aczkolwiek o wartości równej maksymalnie kilku złotych. Będą one miały znaczenie jedynie symboliczne i humorystyczne. Wyjaśnił Pan, że nie będzie Pan dokonywać sprzedaży tych towarów, nie są także do tego przeznaczone. Będzie to jedynie forma wdzięczności za wsparcie Pana twórczości. Nie jest Pan w stanie przewidzieć, kto, przez jaki czas i jaką kwotą będzie Pana wspierał, ale jest Pan w stanie śledzić na bieżąco wysokości wpłat narastająco od każdego wspierającego.

Zarówno blog, jak i kanały w social media prowadził Pan jeszcze przed założeniem konta na xxx i prowadziłby je dalej bez względu na to, czy będzie otrzymywać wpłaty od Patronów, czy nie.

Wyjaśnił Pan, że działalność gospodarcza opiera się przede wszystkim na sprzedaży dostępu do wideo-kursów (głównie o tematyce …..), udzielaniem konsultacji (…). Wyżej wymienionych usług/produktów nie da się zamówić za pośrednictwem xxx.

Wyjaśnił Pan, że aktualnie wpłaty otrzymywane przez portal xxx stanowią dla Pana niewielki wkład finansowy. Może się on oczywiście zwiększyć, ale nie są to jednak środki niezbędne do prowadzenia przez Pana działalności gospodarczej. Może Pan z otrzymywanych środków korzystać prywatnie - a nawet dzięki nim zmniejszać swoje zaangażowanie w prowadzenie działalności gospodarczej i skupiać się bardziej na tworzeniu wpisów i opinii na platformach w social media. Wyjaśnił Pan, że wpłaty z xxx oczywiście mogą podnosić poziom Pana bezpieczeństwa finansowego, ale nie warunkują wykonywania przez Pana działalności gospodarczej. Działalność gospodarcza prowadzona była na długo przed założeniem profilu na i byłaby prowadzona dalej, nawet bez wsparcia.

Biorąc pod uwagę przedstawione okoliczności sprawy oraz brzmienie cytowanych przepisów, należy stwierdzić, że nie istnieje stosunek prawny pomiędzy Panem a osobami wpłacającymi środki pieniężne za pośrednictwem portalu, w ramach którego następuje wymiana świadczeń wzajemnych, ani też bezpośredni związek pomiędzy prowadzonym przez Pana blogiem oraz kanałów w social mediach o tematyce związanej z (…) a opisanymi dobrowolnymi wpłatami. W ramach prowadzonego przez Pana bloga oraz kanałów w social mediach - osoby wpłacające środki pieniężne za pośrednictwem portalu nie są związane z żadnym stosunkiem umownym ani transakcją przewidującą zapłatę ceny, ani też zobowiązaniem prawnym przyjętym wobec siebie nawzajem. Wyjaśnił Pan, że ograniczenia techniczne i założenia portalu xxx narzucają obowiązek stosowania określonych progów przy tworzeniu profilu twórcy. Patroni nie mają możliwości wpisania dowolnej kwoty, a mogą jedynie korzystać z tych opcji, które zaproponuje twórca. Aby umożliwić jak największej liczbie Patronów udzielenie wsparcia adekwatnego do tego, jakiego mają ochoty udzielić, zostały stworzone różne progi kwotowe.

Ponadto wpłaty z xxx oczywiście podnoszą poziom Pana bezpieczeństwa finansowego, ale nie warunkują wykonywania przez Pana działalności gospodarczej. Zarówno blog, jak i kanały w social media prowadził Pan jeszcze przed założeniem konta na xxx i prowadziłby je Pan dalej bez względu na to, czy będzie otrzymywać wpłaty od Patronów, czy nie.

W opisanej sytuacji otrzymywane przez Pana od patronów kwoty pieniężne za pośrednictwem portalu xxxl nie będą stanowiły płatności z tytułu dostawy towarów czy świadczenia usług. W zamian za dokonane wpłaty, nie wykonuje Pan na rzecz Patronów żadnych czynności tj. dostawy towarów czy świadczenia usług.

Zatem otrzymane wpłaty, zgodnie z art. 19a ust. 8 ustawy o VAT, nie stanowią zaliczki, przedpłaty, ani zapłaty za świadczone usługi czy dostawy towarów.

W konsekwencji otrzymane kwoty pieniężne nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy.

Wobec powyższego Pana stanowisko w zakresie podatku od towarów i usług należało uznać za prawidłowe.

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Tut. Organ informuje, iż wydana interpretacja indywidualna dotyczy tylko sprawy z zakresu podatku od towarów i usług. Natomiast w zakresie podatku od spadków i darowizn wydano odrębne rozstrzygniecie.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.). Aby interpretacja mogła pełnić funkcję ochronną: Pana sytuacja musi być zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i musi się Pan zastosować do interpretacji.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

\- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

\- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.