Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-3.4012.757.2020.5.EK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-04-09
Teza: Prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących Usługi powstrzymywania się świadczone przez poszczególnych Wspólników na rzecz.
Słowa kluczowe: odliczenia-prawo do odliczenia; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 30 grudnia 2020 r. (data wpływu 30 grudnia 2020 r.) uzupełnionym pismem z 23 marca 2021 r. (data wpływu 23 marca 2021 r.) na wezwanie Organu z dnia 11 marca 2021 r. (skutecznie doręczone 18 marca 2021 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących Usługi powstrzymywania się świadczone przez poszczególnych Wspólników na rzecz Spółki – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 31 grudnia 2020 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących Usługi powstrzymywania się świadczone przez poszczególnych Wspólników na rzecz Spółki. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 23 marca 2021 r. (data wpływu 23 marca 2021 r.) na wezwanie Organu z dnia 11 marca 2021 r. (skutecznie doręczone 18 marca 2021 r.).

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Spółka) prowadzi działalność gospodarczą w zakresie marketingu bezpośredniego, opartego o pozyskiwanie danych osobowych na potrzeby reklamy usług lub towarów oferowanych przez kontrahentów Spółki (dalej: Kontrahenci) oraz wykorzystywania danych osobowych znajdujących się w bazach danych Spółki na potrzeby kierowania do tych osób reklam dotyczących usług lub towarów oferowanych przez Kontrahentów.

Spółka prowadzi działalność w zakresie marketingu bezpośredniego polegające na:

1.  pozyskiwaniu w sieci internet zgód na przetwarzanie danych osobowych w celach marketingowych, przy wykorzystaniu wewnętrznie wytworzonego i unikalnego know-how obejmującego metody pozyskiwania danych osobowych, wiedzę i doświadczenie w zakresie reklamy i marketingu oraz potrzeb Kontrahentów, pozwalające na optymalizację tych metod, rozwiązania informatycznych, rozwiązania prawne;
2.  wykorzystywaniu danych osobowych znajdujących się w bazach danych Spółki na potrzeby marketingu i reklamy Kontrahentów, przy wykorzystaniu wewnętrznie wytworzonego i unikalnego know-how obejmującego koncepcje reklamowe i marketingowe pozwalających na optymalizację działań reklamowych i marketingowych Klientów, rozwiązania informatyczne, rozwiązania prawne.

Z tytułu wykonania usług opisanych powyżej (dalej: Usługi marketingu bezpośredniego) Spółka wystawia na rzecz kontrahentów będących czynnymi podatnikami VAT faktury VAT ze stawką 23%.

Trzech wspólników Spółki (dalej: Wspólnicy) ma status komandytariuszy Spółki i jest jednocześnie udziałowcami spółki z o.o. będącej komplementariuszem Spółki (dalej: Spółka-komplementariusz). Wspólnicy prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą i mają status czynnego podatnika podatku od towarów i usług. Wspólnicy i jednocześnie założyciele, posiadają wieloletnie doświadczenie w zakresie prowadzenia Spółki działającej na rynku Usług marketingu bezpośredniego. W trakcie swojego uczestnictwa w Spółce Wspólnicy współtworzyli unikalny know-how, rozwiązania biznesowo-prawne oraz informatyczne, stanowiące podstawę prowadzonej przez Spółkę działalności polegającej pozyskiwaniu danych osobowych na potrzeby reklamy i marketingu Kontrahentów oraz wykorzystywania danych osobowych znajdujących się w bazach danych Spółki na potrzeby marketingu i reklamy Kontrahentów. Niezwykle ważny jest fakt, iż wspólnicy byli zaangażowani w bieżącą działalność Spółki, wobec czego posiadają także pełną wiedzę na temat Kontrahentów o kluczowym znaczeniu dla Spółki. Posiadanie stałych, wieloletnich Kontrahentów stanowi jeden z kluczowych czynników sukcesu Spółki.

Wspólnicy zamierzają w 2021 roku wystąpić ze Spółki oraz odsprzedać swoje udziały w Spółce-komplementariuszu. Bezpośrednio po wystąpieniu Wspólników ze Spółki, Spółka zamierza podpisać z nimi osobne umowy odpłatnego terminowego powstrzymania się od dokonywania czynności konkurencyjnych wobec działalności Spółki - tak by poszczególni Wspólnicy powstrzymywali się w przyszłości od podejmowania jakichkolwiek czynności, które mogłyby zaszkodzić podstawowej działalności Spółki dotyczącej świadczenia Usług marketingu bezpośredniego (dalej: Usługa powstrzymywania się). Usługa powstrzymywania się ma obejmować nakazem powstrzymywania się wszelkie czynności dotyczące świadczenia Usług marketingu bezpośredniego na terytorium Polski, które mogłyby być realizowane w przyszłości przez poszczególnych Wspólników bądź podmioty z nimi powiązane.

Usługa powstrzymywania się ma dotyczyć w szczególności powstrzymywania się przez poszczególnych Wspólników bądź przez podmioty z nimi powiązane (zdefiniowane powyżej) od podejmowania jakichkolwiek działań związanych ze świadczeniem Usług marketingu bezpośredniego, takich jak:

1.  świadczenia Usług marketingu bezpośredniego,
2.  wszelkie formy przekazywania know-how oraz kontaktów biznesowych dotyczących podmiotów uczestniczących w procesie świadczenia Usług marketingu bezpośredniego, w szczególności Kontrahentów,
3.  usługi doradcze dotyczące Usług marketingu bezpośredniego,
4.  usługi pośrednictwa dotyczące świadczenia Usług marketingu bezpośredniego,
5.  usługi polegające na budowaniu baz danych osobowych,
6.  usługi szkoleniowe dotyczące świadczenia Usług marketingu bezpośredniego,
7.  usługi informatyczne dotyczące budowania narzędzi informatycznych niezbędnych do świadczenia Usług marketingu bezpośredniego.

Konieczność podpisania umów wynika z ochrony interesu i źródła przychodów Spółki - Wspólnicy posiadają wiedzę na temat każdego aspektu jej działalności i w związku z tym mogliby z łatwością rozpocząć działalność konkurencyjną bądź też podjąć współpracę z bezpośrednimi konkurentami Spółki na rynku polskim. Osobiste doświadczenie, wiedza jak i kontakty biznesowe Wspólników (nabyte zarówno przed utworzeniem Spółki jak i w ramach funkcjonowania w Spółce) mają unikatową wartość dla podmiotów działających na tym rynku. Nawiązanie przez nich współpracy z konkurencją Spółki lub prowadzenie działalności konkurencyjnej wobec Spółki zagroziłoby przychodom Spółki, mogłoby bowiem prowadzić do konieczności obniżenia marży rynkowej po stronie Spółki, i niosłoby za sobą realne ryzyko utraty kluczowych Kontrahentów lub dostawców.

Podpisanie umów dotyczących powstrzymywania się jest szczególnie istotne, gdyż od momentu utraty statusu wspólnika przez poszczególnych Wspólników, Spółka przestanie być chroniona przez ustawowy zakaz prowadzenia działalności konkurencyjnej przez wspólnika wynikający z art. 57 w związku z art. 103 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1526, dalej: KSH). Natomiast ograniczenia wywodzone z ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1913) nie zapewnią Spółce pełnej ochrony.

Umowy dotyczące powstrzymywania się będą miały charakter odpłatny. Z tytułu świadczenia usługi powstrzymania się Wspólnicy w ramach prowadzonych działalności gospodarczej będą wystawiać w trakcie obowiązywania umowy faktury za każdy miesięczny okres i świadczenia usługi. Wynagrodzenie Wspólników będzie określone na zasadzie ryczałtowej. Umowy dotyczące powstrzymywania się zostaną zawarte na okres 24 miesięczny - Spółka ocenia, że taki okres będzie wystarczający dla ochrony swojej pozycji gospodarczej. Spółka nie wyklucza jednocześnie, że umowy mogą być w przyszłości zmieniane, np. poprzez skrócenie lub przedłużenie okresu ich obowiązywania, jak również obniżenie lub podwyższenie wynagrodzenia za świadczone na ich podstawie usługi, o ile w świetle przyszłej sytuacji na rynku Usług marketingu bezpośredniego będzie to uzasadnione biznesowo.

Zgodnie z Ustawą z dnia 28 listopada 2020 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2123; dalej: Nowelizacja) Spółka ex lege stanie się podatnikiem CIT w 2021 r. Moment, w którym Spółka uzyska status podatnika CIT wystąpi:

1.  1 stycznia 2021 r. (zgodnie z art. 12 ust. 1 Nowelizacji), bądź
2.  1 maja 2021 r. (o ile Spółka skorzysta z możliwości, o której mowa w art. 12 ust. 2 Nowelizacji).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy Spółka będzie uprawniona zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących Usługi powstrzymywania się świadczone przez poszczególnych Wspólników na rzecz Spółki?

Zdaniem Wnioskodawcy, Spółka będzie uprawniona zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących Usługi powstrzymywania się świadczone przez poszczególnych Wspólników na rzecz Spółki.

Uzasadnienie \[Ogólne uwagi\]

W pierwszej kolejności Spółka przedstawia ogólne uwagi o celu gospodarczym umowy powstrzymania się od dokonywania czynności konkurencyjnych wobec działalności Spółki, które mają zastosowanie zarówno do uzasadnienia odpowiedzi na pytanie.

Umowy ustanawiające odpłatny nakaz powstrzymania się od dokonywania czynności konkurencyjnych są powszechnie spotykane w obrocie gospodarczym. Możliwość ich zawarcia wynika z zasady swobody umów, a celem jest ochrona interesów przedsiębiorcy (tutaj: Spółki) w zakresie dopuszczalnym przez uregulowania dotyczące ochrony konkurencji.

Umowy te stanowią kompromis pomiędzy:

1.  interesem spółki prowadzącej działalność gospodarczą (tutaj: Spółki) ukierunkowanym na zniwelowanie zagrożenia działalności konkurencyjnej względem jej działalności, a
2.  interesem byłego wspólnika (tutaj: poszczególnych Wspólników) ukierunkowanym na uzyskiwanie wynagrodzenia za powstrzymywanie się od działalności konkurencyjnej względem spółki.

Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w doktrynie prawa handlowego: „Wspólnicy mogą bowiem - stosownie do zasady swobody umów - ustanowić zakaz lub ograniczenie konkurencji na rozsądnie długi okres po likwidacji spółki lub wystąpieniu wspólnika ze spółki. Ograniczenia konkurencji są dopuszczalne wówczas, jeżeli jest to niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej i nie powoduje istotnego ograniczenia konkurencji na danym rynku. Zakaz ten może przybrać także formę klauzuli poufności, która co prawda nie uniemożliwia prowadzenia działalności konkurencyjnej, ale zakazuje wykorzystywania i ujawniania określonych informacji przez byłego wspólnika.” (M. Koralewski, Zakaz konkurencji byłych wspólników spółek handlowych, LEX/el. 2015).

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124 ustawy o VAT.

Powyższa norma jest skonstruowana w ten sposób, że zawiera treść uprawnienia (odliczenie podatku naliczonego od towaru/usług), przesłankę podmiotową (status podatnika), przesłankę przedmiotową (wykorzystanie do wykonywania czynności podatkowanych) oraz wyłączenia. W przedmiotowej sprawie nie mają zastosowania szczególne wyłączenia bądź ograniczenia prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego wskazane w ustawie o VAT.

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że Spółka nabywa usługę - zobowiązanie do „powstrzymywania się” stanowi świadczenie usług wynikające wprost z brzmienia art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.

Uznanie powstrzymywania się za usługę stanowi transpozycję do systemu VAT zasady: et non facere facere est (niedziałanie jest działaniem). Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, aby usługa polegająca na powstrzymywaniu się od działania podlegała opodatkowaniu VAT, musi spełnić trzy przesłanki:

1.  posiadać odpłatny charakter,
2.  mieć swe źródło w stosunku zobowiązaniowym,
3.  być świadczona przez podatnika VAT.

Wskazuje na to prawomocny wyrok WSA w Gliwicach z 4 października 2017 r. sygn. III SA/Gl 706/17: „nie każde powstrzymanie się od działania czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę w rozumieniu ustawy. Aby tak się stało, muszą być łącznie spełnione następujące warunki: tzn.: zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji musi być odpłatne, zobowiązanie to wynikać musi z wyraźnego stosunku zobowiązaniowego, a także musi istnieć konkretny podmiot/strona będący bezpośrednim beneficjentem (konsumentem) tego zobowiązania”.

Nabyta usługa będzie wykorzystana do wykonywania czynności opodatkowanych - niepodejmowanie działań konkurencyjnych ze strony Wspólników umożliwi Spółce niezakłócone wykonywanie bieżących kontraktów, które polegają na świadczeniu usług podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Dopuszczalność odliczenia podatku naliczonego od wynagrodzenia z tytułu umowy o zakazie konkurencji została już potwierdzona również przez organy podatkowe, przykładowo w interpretacji z 22 września 2017 r. 0114-KDIP1-1.4012.380.2017.1.IZ. Interpretacja ta co prawda nie odnosi się wprost do sytuacji wypłaty na rzecz byłego wspólnika (dotyczyła zakazu konkurencji dla menadżera), to jednak argumentacja w niej zawarta ma charakter uniwersalny i powinna zostać uwzględniona również w niniejszym przypadku.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2020 r., poz. 106 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do treści art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

1.  nabycia towarów i usług,
2.  dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Jak wynika z powołanych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Dodatkowo zaznaczyć należy, że ustawodawca nie precyzuje w jakim zakresie i w jaki sposób towary i usługi muszą być wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, aby pozwoliło to podatnikowi na odliczenie podatku naliczonego. Związek ten może być bezpośredni lub pośredni.

O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą, np. dalszej odsprzedaży (towary handlowe) lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy. Bezpośrednio wiążą się więc z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.

Natomiast o pośrednim związku nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa – mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym z osiąganym przez podatnika obrotem opodatkowanym. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług, a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania obrotu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotu.

Ponadto podkreślić należy, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Jedno z takich ograniczeń zostało wskazane w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, zgodnie z którym nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Z okoliczności sprawy wynika, że Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie marketingu bezpośredniego, opartego o pozyskiwanie danych osobowych na potrzeby reklamy usług lub towarów oferowanych przez kontrahentów Spółki oraz wykorzystywania danych osobowych znajdujących się w bazach danych Spółki na potrzeby kierowania do tych osób reklam dotyczących usług lub towarów oferowanych przez Kontrahentów. Z tytułu wykonania usług Spółka wystawia na rzecz kontrahentów będących czynnymi podatnikami VAT faktury VAT ze stawką 23%.

Trzech wspólników Spółki ma status komandytariuszy Spółki i jest jednocześnie udziałowcami spółki z o.o. będącej komplementariuszem Spółki (Spółka-komplementariusz). Wspólnicy prowadzą jednoosobową działalność gospodarczą i mają status czynnego podatnika podatku od towarów i usług. Wspólnicy i jednocześnie założyciele, posiadają wieloletnie doświadczenie w zakresie prowadzenia Spółki działającej na rynku Usług marketingu bezpośredniego. W trakcie swojego uczestnictwa w Spółce Wspólnicy współtworzyli unikalny know-how, rozwiązania biznesowo-prawne oraz informatyczne, stanowiące podstawę prowadzonej przez Spółkę działalności polegającej pozyskiwaniu danych osobowych na potrzeby reklamy i marketingu Kontrahentów oraz wykorzystywania danych osobowych znajdujących się w bazach danych Spółki na potrzeby marketingu i reklamy Kontrahentów. Niezwykle ważny jest fakt, iż wspólnicy byli zaangażowani w bieżącą działalność Spółki, wobec czego posiadają także pełną wiedzę na temat Kontrahentów o kluczowym znaczeniu dla Spółki. Posiadanie stałych, wieloletnich Kontrahentów stanowi jeden z kluczowych czynników sukcesu Spółki.

Wspólnicy zamierzają w 2021 roku wystąpić ze Spółki oraz odsprzedać swoje udziały w Spółce-komplementariuszu. Bezpośrednio po wystąpieniu Wspólników ze Spółki, Spółka zamierza podpisać z nimi osobne umowy odpłatnego terminowego powstrzymania się od dokonywania czynności konkurencyjnych wobec działalności Spółki - tak by poszczególni Wspólnicy powstrzymywali się w przyszłości od podejmowania jakichkolwiek czynności, które mogłyby zaszkodzić podstawowej działalności Spółki dotyczącej świadczenia Usług marketingu bezpośredniego (Usługa powstrzymywania się). Usługa powstrzymywania się ma obejmować nakazem powstrzymywania się wszelkie czynności dotyczące świadczenia Usług marketingu bezpośredniego na terytorium Polski, które mogłyby być realizowane w przyszłości przez poszczególnych Wspólników bądź podmioty z nimi powiązane. Usługa powstrzymywania się ma dotyczyć w szczególności powstrzymywania się przez poszczególnych Wspólników bądź przez podmioty z nimi powiązane (zdefiniowane powyżej) od podejmowania jakichkolwiek działań związanych ze świadczeniem Usług marketingu bezpośredniego, takich jak: świadczenia Usług marketingu bezpośredniego, wszelkie formy przekazywania know-how oraz kontaktów biznesowych dotyczących podmiotów uczestniczących w procesie świadczenia Usług marketingu bezpośredniego, w szczególności Kontrahentów, usługi doradcze dotyczące Usług marketingu bezpośredniego, usługi pośrednictwa dotyczące świadczenia Usług marketingu bezpośredniego, usługi polegające na budowaniu baz danych osobowych, usługi szkoleniowe dotyczące świadczenia Usług marketingu bezpośredniego, usługi informatyczne dotyczące budowania narzędzi informatycznych niezbędnych do świadczenia Usług marketingu bezpośredniego.

Wnioskodawca wskazał, że konieczność podpisania umów wynika z ochrony interesu i źródła przychodów Spółki - Wspólnicy posiadają wiedzę na temat każdego aspektu jej działalności i w związku z tym mogliby z łatwością rozpocząć działalność konkurencyjną bądź też podjąć współpracę z bezpośrednimi konkurentami Spółki na rynku polskim. Osobiste doświadczenie, wiedza jak i kontakty biznesowe Wspólników (nabyte zarówno przed utworzeniem Spółki jak i w ramach funkcjonowania w Spółce) mają unikatową wartość dla podmiotów działających na tym rynku. Nawiązanie przez nich współpracy z konkurencją Spółki lub prowadzenie działalności konkurencyjnej wobec Spółki zagroziłoby przychodom Spółki, mogłoby bowiem prowadzić do konieczności obniżenia marży rynkowej po stronie Spółki, i niosłoby za sobą realne ryzyko utraty kluczowych Kontrahentów lub dostawców.

Podpisanie umów dotyczących powstrzymywania się jest szczególnie istotne, gdyż od momentu utraty statusu wspólnika przez poszczególnych Wspólników, Spółka przestanie być chroniona przez ustawowy zakaz prowadzenia działalności konkurencyjnej przez wspólnika wynikający z art. 57 w związku z art. 103 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych. Natomiast ograniczenia wywodzone z ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji nie zapewnią Spółce pełnej ochrony.

Umowy dotyczące powstrzymywania się będą miały charakter odpłatny. Z tytułu świadczenia usługi powstrzymania się Wspólnicy w ramach prowadzonych działalności gospodarczej będą wystawiać w trakcie obowiązywania umowy faktury za każdy miesięczny okres i świadczenia usługi. Wynagrodzenie Wspólników będzie określone na zasadzie ryczałtowej. Umowy dotyczące powstrzymywania się zostaną zawarte na okres 24 miesięczny - Spółka ocenia, że taki okres będzie wystarczający dla ochrony swojej pozycji gospodarczej. Spółka nie wyklucza jednocześnie, że umowy mogą być w przyszłości zmieniane, np. poprzez skrócenie lub przedłużenie okresu ich obowiązywania, jak również obniżenie lub podwyższenie wynagrodzenia za świadczone na ich podstawie usługi, o ile w świetle przyszłej sytuacji na rynku Usług marketingu bezpośredniego będzie to uzasadnione biznesowo.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą prawa do odliczenia podatku VAT wynikającego z faktur dokumentujących Usługi powstrzymywania się świadczone przez poszczególnych Wspólników na rzecz Spółki.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Z art. 7 ust. 1 ustawy wynika, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast, na podstawie z art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z przywołanych regulacji wynika, że usługą jest każde świadczenie wykonane przez podatnika w ramach działalności, które nie jest dostawą towarów, w tym m.in. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Zatem na zachowanie to składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie, znoszenie określonych stanów rzeczy). Należy jednak zaznaczyć, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. Czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

W związku z powyższym, jeżeli za zaniechanie pewnych czynności otrzymuje się rekompensatę, która przynosi wymierną korzyść konkretnemu podmiotowi - co do której istnieje zgoda stron - takie działanie na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług powinno być uznane za usługę. A zatem, aby powstrzymanie się od działania, czy tolerowanie czynności lub sytuacji mogło zostać uznane za usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, zobowiązanie to winno być odpłatne, wynikać ze stosunku zobowiązaniowego, jak również musi istnieć konkretny podmiot będący bezpośrednim beneficjentem (konsumentem) tego zobowiązania.

W niniejszej sprawie czynność polegająca na powstrzymaniu się od działalności konkurencyjnej w zamian za wynagrodzenie, ma charakter odpłatny. Strony łączy stosunek prawny w postaci umowy o terminowym powstrzymywaniu się od dokonywania czynności konkurencyjnych, natomiast otrzymane wynagrodzenie za powstrzymanie się od dokonywania określonych czynności stanowi odszkodowanie za konkretną usługę, którą w niniejszej sprawie jest powstrzymanie się od działalności konkurencyjnej wobec Spółki. Z kolei beneficjentem usługi, z uwagi na uzyskane w ten sposób zobowiązanie (gwarancje) nieprowadzenia przez Wspólników działalności konkurencyjnej, jest Spółka. W konsekwencji należy uznać, że otrzymywane przez Wspólników wynagrodzenie, w zamian za powstrzymywanie się od dokonywania czynności konkurencyjnych, na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy, stanowi wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Nadmienić również należy, że odpłatne świadczenie usług polegające na powstrzymaniu się od dokonywania czynności konkurencyjnych nie zostało przez ustawodawcę wymienione wśród usług zwolnionych od podatku.

Przechodząc zatem do prawa do odliczenia podatku VAT wynikającego z faktur dokumentujących usługi powstrzymywania się świadczone przez poszczególnych Wspólników na rzecz Spółki, należy jeszcze raz podkreślić, że rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT, w ramach działalności gospodarczej, do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Warunki te w niniejszej sprawie będą spełnione. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku VAT (Spółka wystawia na rzecz kontrahentów faktury VAT ze stawką 23%), ponadto, nabywana od Wspólników usługa, jest związana z działalnością opodatkowaną prowadzoną przez Spółkę, tj. ma bezpośredni wpływ na przychody Spółki. Nawiązanie przez byłych Wspólników współpracy z konkurencją Spółki lub prowadzenie działalności konkurencyjnej wobec Spółki mogłoby bowiem prowadzić do konieczności obniżenia marży rynkowej po stronie Spółki, i niosłoby za sobą realne ryzyko utraty kluczowych Kontrahentów lub dostawców. Zatem w opisanej sytuacji istnieje związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy nabywaną usługą od Wspólników, a powstaniem obrotu Spółki.

W konsekwencji powyższych rozważań Wnioskodawcy będzie przysługiwało, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, prawo do odliczenia podatku VAT z faktur wystawionych przez Wspólników dokumentujących Usługi powstrzymywania się od dokonywania czynności konkurencyjnych.

Jednocześnie wskazać należy, że w niniejszej sprawie nie wystąpi także jedna z negatywnych przesłanek wyłączająca prawo do odliczenia wymieniona w art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, a mianowicie, usługa polegająca na powstrzymywaniu się od dokonywania czynności konkurencyjnych będzie podlegała opodatkowaniu podatku VAT i nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku VAT.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Niniejsza interpretacja rozstrzyga w zakresie podatku od towarów i usług, w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193 z późn. zm.), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP. W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy). W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP.

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.