Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP2/443-147/09/BW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2009-04-22
Teza: Prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT wystawionych przez kontrahentów z tytułu premii pieniężnych oraz bonusów.
Słowa kluczowe: odliczenia-odliczenie podatku; odliczenia-prawo do odliczenia; podatek-podatek naliczony; premia-premia pieniężna; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z o.o., przedstawione we wniosku z dnia 11 lutego 2009r. (data wpływu 24 lutego 2009r.), uzupełnionym pismem z dnia 15 kwietnia 2009r. (data wpływu 20 kwietnia 2009r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT wystawionych przez kontrahentów z tytułu premii pieniężnych oraz bonusów - **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 24 lutego 2009r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur VAT wystawionych przez kontrahentów z tytułu premii pieniężnych oraz bonusów.

Ww. wniosek został uzupełniony pismem z dnia 15 kwietnia 2009r. (data wpływu 20 kwietnia 2009r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z dnia 7 kwietnia 2009r. znak: IBPP2/443-147/09/BW.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca prowadzi działalność w zakresie produkcji i sprzedaży lodów.

Odbiorcami produktów Wnioskodawcy są sieci handlowe i dystrybutorzy (hurtownie). Wnioskodawca, chcąc zintensyfikować sprzedaż towarów, wypłaca kontrahentom premie pieniężne.

Na podstawie umów o współpracy Wnioskodawca zobowiązuje się do wypłaty premii pieniężnej na rzecz kontrahentów pod warunkiem realizacji przez nich w określonym czasie (miesiąc, kwartał, rok) ustalonego uprzednio poziomu obrotu. W przypadku spełnienia powyższego warunku - poziom obrotu – Wnioskodawca otrzymuje od kontrahentów wystawione z tego tytułu faktury VAT o treści:

*   bonus bezwarunkowy,
*   bonus za wykonanie zakupów

oraz noty obciążeniowe o podobnej treści.

Wnioskodawca wskazał też, że obecnie nie odlicza podatku naliczonego z tytułu wyżej wymienionych faktur.

Wnioskodawca zwrócił się do swoich kontrahentów z prośbą o wystawienie faktur korygujących a następnie o wystawienie not obciążeniowych.

W odpowiedzi od niektórych kontrahentów otrzymał ich własne interpretacje mówiące o konieczności wystawiania przez nich faktur VAT a nie not obciążeniowych.

W piśmie z dnia 15 kwietnia 2009r. (stanowiącym uzupełnienie wniosku) Wnioskodawca oświadczył, że:

*   zasady udzielania premii pieniężnych (bonusów), o których mowa w złożonym uprzednio wniosku, z reguły ustala się procentowo od określonego progu obrotów w danym okresie czasu,
*   Wnioskodawca wyróżnia dwa rodzaje bonusów: a) bonus warunkowy lub inaczej od wykonania zakupów – wysokość wskaźnika procentowego jest ustalona w sposób progresywny, tzn. wraz ze wzrostem wartości zrealizowanego obrotu zwiększeniu ulega wysokość wskaźnika procentowego służącego wyliczeniu kwoty bonusu, b) bonus bezwarunkowy – jest ustalany według stałego wskaźnika procentowego, służącego wyliczeniu kwoty bonusu, wskaźnik ten nie zależy od wielkości obrotu, ponieważ jest on ściśle związany z określonymi zobowiązaniami kontrahenta wynikającymi już z samego podpisania umowy. W niektórych przypadkach jest to jego bezwzględne zobowiązanie do promowania marki produktów (bez uszczegółowienia sposobu promocji), w innych występuje wyraźne określenie co do rodzaju działań (np. wydanie określonej liczby gazetek),
*   wypłacane bonusy (premie pieniężne) nie są związane z konkretną dostawa towaru, ponieważ są uzależnione od wysokości obrotu towarem za dany okres (np. ilość dostaw składających się na dany obrót jest zróżnicowana w zależności od momentu w sezonie a także i kontrahenta),
*   treść faktur VAT zależna jest od zapisów w umowie z kontrahentem. Umowy zawierają równocześnie dwa rodzaje bonusów (warunkowy i bezwarunkowy) bądź też istnieją umowy odrębnie na każdy rodzaj bonusu.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy Spółka ma prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z wyżej wymienionych faktur VAT wystawionych przez kontrahentów z tytułu premii pieniężnych oraz bonusów?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust.1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Wnioskodawca stwierdził, iż jego zdaniem, osiągnięcie przez kontrahentów określonego poziomu obrotu jest świadczeniem na rzecz jego spółki, w rozumieniu zobowiązania się do dokonania nabyć w określonej wysokości, co jednocześnie wpływa na ograniczenie możliwości zakupów podobnych towarów u innych konkurencyjnych firm (powstrzymania się od dokonania czynności).

Bonusy nie mają charakteru dobrowolnego. Ponieważ jak było wspomniane wcześniej są one uzależnione od konkretnego zachowania kontrahentów.

Pomiędzy Wnioskodawcą a kontrahentami istnieje więź o charakterze zobowiązaniowym, która zgodnie z przepisami ustawy o VAT stanowi świadczenie usług za wynagrodzeniem, o którym mowa w art. 8 ust. 1 powyższej ustawy.

Wnioskodawca stwierdził, iż stanowisko to jest poparte między innymi stanowiskiem Ministra Finansów wyrażonym w piśmie z dnia 30 grudnia 2004r. sygn. PP3-812-1222/2004/AP/4026.

W związku z powyższym na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT przysługuje mu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony z tytułu wyżej wymienionych faktur VAT.

Jednocześnie, biorąc pod uwagę brzmienie art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT, który mówi, że nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona z podatku – Wnioskodawca stoi na stanowisku, że powołany w niniejszym zdaniu przepis nie znajduje zastosowania w opisanym powyżej stanie faktycznym.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Odpowiednio przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT).

Natomiast, zgodnie z art. 8 ust. 1 ww. ustawy o VAT, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, iż każde odpłatne świadczenie polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czy określonym zachowaniu mieści się w definicji usługi. Pojęcie usługi według ustawy o podatku od towarów i usług jest bowiem szersze od definicji usługi w rozumieniu klasyfikacji statystycznych. Oznacza to, że w definicji tej mieszczą się również określone zachowania, które nie zostały sklasyfikowane w PKWiU, o której mowa w art. 8 ust. 3 powoływanej ustawy.

W myśl art. 29 ust. 1 ww. ustawy o VAT podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-22, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 4 ww. ustawy, podstawę opodatkowania zmniejsza się o kwoty udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów (bonifikat, opustów, uznanych reklamacji i skont) i o wartość zwróconych towarów, zwróconych kwot nienależnych w rozumieniu przepisów o cenach oraz zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, a także kwot wynikających z dokonanych korekt faktur, z zastrzeżeniem ust. 4a i 4b.

Przedsiębiorcy podejmują różnorodne działania w zakresie intensyfikacji sprzedaży towarów, w efekcie których wypłacane są tzw. premie pieniężne nabywcom. Skutki podatkowe wypłaconych premii pieniężnych nabywcom uzależnione są od wielu czynników, tj. m.in. od ustalenia za co faktycznie premie pieniężne zostały wypłacone, tzn. czy dotyczą konkretnych dostaw, czy też odnoszą się do wszystkich dostaw w określonym czasie itp.

W przypadkach, gdy wypłacona premia pieniężna jest związana z konkretną dostawą, nawet jeżeli jest to premia wypłacona po dokonaniu zapłaty, powinna być traktowana jako rabat, o którym mowa w cyt. art. 29 ust. 4 ustawy o VAT, ponieważ ma bezpośredni wpływ na wartość tej dostawy i w efekcie prowadzi do obniżenia wartości (ceny) dostawy. W tym przypadku zastosowanie będzie miał przepis § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1337).

W praktyce występują również sytuacje, gdzie premia pieniężna jest wypłacana z tytułu dokonywania przez nabywcę nabyć określonej wartości czy ilości towarów w określonym czasie lub też dokonywania terminowych płatności za zrealizowane dostawy w pewnym okresie i w określony sposób i premia ta nie jest związana z żadną konkretną dostawą. W takiej sytuacji należy uznać, że wypłacona premia pieniężna związana jest z określonymi zachowaniami nabywcy, a zatem ze świadczeniem usług przez nabywcę otrzymującego taką premię, które to usługi podlegają opodatkowaniu na ogólnych zasadach. Świadczeniem usług jest bowiem każde zachowanie się podmiotu w wykonaniu stosunku zależności, które niekoniecznie polega na fizycznym wykonaniu jakiejkolwiek czynności lub podjęciu działania.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawca, chcąc zintensyfikować sprzedaż towarów, na podstawie zawartych umów, wypłaca kontrahentom premie pieniężne (bonusy).

Przedmiotowe premie pieniężne z reguły ustala się procentowo od określonego progu obrotów w danym okresie czasu.

Wnioskodawca wyróżnia dwa rodzaje bonusów:

*   bonus warunkowy lub inaczej od wykonania zakupów – wysokość wskaźnika procentowego jest ustalona w sposób progresywny, tzn. wraz ze wzrostem wartości zrealizowanego obrotu zwiększeniu ulega wysokość wskaźnika procentowego służącego wyliczeniu kwoty bonusu,
*   bonus bezwarunkowy – jest ustalany według stałego wskaźnika procentowego, służącego wyliczeniu kwoty bonusu, wskaźnik ten nie zależy od wielkości obrotu, ponieważ jest on ściśle związany z określonymi zobowiązaniami kontrahenta wynikającymi już z samego podpisania umowy. W niektórych przypadkach jest to jego bezwzględne zobowiązanie do promowania marki produktów (bez uszczegółowienia sposobu promocji) w innych występuje wyraźne określenie co do rodzaju działań (np. wydanie określonej liczby gazetek).

Wnioskodawca wskazał, że umowy zawarte z kontrahentami zawierają równocześnie dwa rodzaje bonusów (warunkowy i bezwarunkowy), bądź też istnieją umowy odrębne na każdy rodzaj bonusu.

Stwierdzić zatem należy, iż w przedmiotowej sprawie premie pieniężne (bonusy) są ściśle uzależnione od określonego zachowania kontrahentów. Otrzymanie przedmiotowej premii pieniężnej jest wynagrodzeniem za określone zachowanie się kontrahentów w stosunku do Wnioskodawcy (np. dokonywanie zakupów, promowanie towarów Wnioskodawcy m. in. poprzez wydanie określonej liczby gazetek). W szczególności wypłacając premię pieniężną (bonus warunkowy) Wnioskodawca nagradza kontrahentów za nabycie określonej ilości towarów, a w konsekwencji za lojalność względem Wnioskodawcy, tj. za to, że kupujący nabywają towary Wnioskodawcy, a nie jego konkurentów. Natomiast wypłacając bonus bezwarunkowy Wnioskodawca wynagradza kontrahentów za nabycie u niego towarów oraz za dodatkowe działania np. promowanie towarów Wnioskodawcy.

Zachowanie kontrahentów stanowi w tym przypadku świadczenie usługi za wynagrodzeniem na rzecz Wnioskodawcy. Jako zapłatę za wykonaną usługę kontrahenci Wnioskodawcy otrzymują premię pieniężną (bonus).

Zatem pomiędzy stronami zaistniała więź o charakterze zobowiązaniowym, która na gruncie ustawy o VAT stanowi świadczenie usługi za wynagrodzeniem.

W świetle powyższego zachowanie kontrahentów wobec Wnioskodawcy należy uznać za świadczenie usług zgodnie z cyt. art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 41 ust. 13 ustawy o VAT towary i usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, niewymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej podlegają opodatkowaniu stawką w wysokości 22%, z wyjątkiem tych, dla których w ustawie lub przepisach wykonawczych określono inną stawkę.

Ponadto, zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Zatem w przedmiotowej sytuacji otrzymanie przez kontrahentów premii pieniężnej (bonusu) jest wynagrodzeniem za świadczenie usługi, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według 22% stawki podatku VAT oraz winna być udokumentowana poprzez wystawienie przez świadczącego usługę (kontrahentów) faktury VAT na rzecz sprzedawcy towarów (tj. Wnioskodawcy).

Jeśli chodzi natomiast o kwestie związane z prawem do odliczenia przez Wnioskodawcę podatku naliczonego w otrzymanych od kontrahentów fakturach dokumentujących usługi za świadczenie których Wnioskodawca wypłaca wynagrodzenie nazwane premią pieniężną, to obowiązuje zasada, zgodnie z którą prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, w związku z nabyciem których podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Zgodnie bowiem z art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest zatem bezpośredni i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi. Jeżeli zatem w przedmiotowej sprawie premie pieniężne (bonusy) są wypłacane w związku z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem VAT, to Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących usługi za świadczenie których wypłacone zostało kontrahentom wynagrodzenie zwane premią pieniężną.

Ustawodawca stworzył podatnikom prawo do odliczenia podatku naliczonego w określonych terminach, pod warunkiem spełnienia przez nich zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, m.in. tego, że zakupy towarów i usług będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Zgodnie natomiast z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Jak wykazano wyżej premie pieniężne (bonusy), o których mowa we wniosku, są wynagrodzeniem za świadczenie usług, które powinny być udokumentowane przez świadczącego te usługi fakturą VAT i opodatkowane 22% stawką podatku od towarów usług. Tak więc cytowany wyżej przepis art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT nie ogranicza prawa Wnioskodawcy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego w związku z otrzymaniem od kontrahenta opisanych powyżej faktur.

Zatem Wnioskodawca będzie miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony w fakturze otrzymanej od kontrahenta z tytułu świadczenia usług, za które wypłacane jest wynagrodzenie w postaci premii pieniężnej (bonusu), pod warunkiem oczywiście spełnienia przesłanek pozytywnych określonych w art. 86 ust. 1 tej ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

Mając na względzie powyższe, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, ul. Kraszewskiego 4a, 35-016 Rzeszów, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku–Białej ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.