Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB1-2.4010.261.2021.2.MZA
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-09-08
Teza: ustalenie, czy w związku z wydatkowaniem środków ze składek członkowskich na udzielenie spółce kapitałowej pożyczek, będzie/nie będzie skutkować utratą zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Słowa kluczowe: oprocentowanie; organizacje-organizacje pracodawców; pożyczka; pracodawca; składki-składki członkowskie; wydatek; związki-związek zawodowy; zwolnienie
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a i art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 1 czerwca 2021 r. (data wpływu 2 czerwca 2021 r.), uzupełnionym 2 i 3 września 2021 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy w związku z wydatkowaniem środków ze składek członkowskich na udzielenie spółce kapitałowej pożyczek, będzie/nie będzie skutkować utratą zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 2 czerwca 2021 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy w związku z wydatkowaniem środków ze składek członkowskich na udzielenie spółce kapitałowej pożyczek, będzie/nie będzie skutkować utratą zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Wniosek powyższy nie spełniał wymogów formalnych, dlatego też pismem z 27 sierpnia 2021 r. Znak: 0111-KDIB1-2.4010.261.2021.1.MZA, wezwano do jego uzupełnienia, co też nastąpiło 2 i 3 września 2021 r.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca – Związek – kontynuuje tradycję założonego w 2015 r. Związku X. Członkami Organizacji są polscy i europejscy liderzy rynku konsumenckich mikropożyczek elektronicznych i zarazem przedstawiciele sektora FinTech, których działalność gospodarczą reguluje ustawa o kredycie konsumenckim. W skład Organizacji wchodzą pracodawcy o wysokiej reputacji, którzy stosują zasady odpowiedzialnego pożyczania w praktyce. Członkowie zobowiązani są prowadzić działalność w sposób etyczny, z poszanowaniem interesu swoich klientów i zasad uczciwej konkurencji. Misją Związku jest dążenie, aby te wartości stały się standardem na całym rynku. Organizacja działa na podstawie przepisów Dz.U. 1991 r. Nr 55 poz. 235 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców oraz Statutu i została wpisana do Krajowego Rejestru Sądowego przez Sąd Rejonowy. Związek zarejestrowany jest w the Transparency Register Parlamentu Europejskiego, Rady Unii Europejskiej i Komisji Europejskiej. Związek jest stałym członkiem Rady Przedsiębiorców przy Rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców. Cele Związku to:

1.  Ochrona praw i reprezentowanie wspólnych interesów, w tym gospodarczych, zrzeszonych pracodawców, z uwzględnieniem interesu konsumentów na rynku usług finansowych, wobec związków zawodowych, organów władzy i administracji rządowej oraz organów samorządu terytorialnego, osób prawnych i fizycznych, przedsiębiorców i innych podmiotów,
2.  Kształtowanie i upowszechnianie zasad etyki w działalności gospodarczej, w szczególności norm rzetelnego postępowania w obrocie gospodarczym oraz społecznej odpowiedzialności biznesu,
3.  Przyczynianie się do rozwoju rynku elektronicznych usług finansowych, w tym w szczególności poprzez działania wspierające rozwój branży fintech,
4.  Ustanawianie i promowanie wysokich standardów świadczenia elektronicznych usług finansowych,
5.  Promowanie zasad ochrony konsumenta elektronicznych usług finansowych, w tym w szczególności:
    1.  Odpowiedzialnego i świadomego zaciągania pożyczek,
    2.  Ochrony danych osobowych i tożsamości konsumenta przed wyłudzeniami,
    3.  Przejrzystości w informowaniu o prawach i obowiązkach konsumenta,
    4.  Przejrzystości i przystępności komunikacji reklamowej,
6.  Wpływanie na kształt regulacji prawnych dotyczących bezpośrednio lub pośrednio działalności związku lub zrzeszonych w nim pracodawców oraz oferowanych przez nich usług finansowych,
7.  Podejmowanie i wspieranie działań, mających na celu polubowne rozwiązywanie sporów pomiędzy instytucjami finansowymi i konsumentami,
8.  Wspieranie konsumentów usług finansowych poprzez działania informacyjne i poradnictwo konsumenckie,
9.  Organizacja i udział w konferencjach, sympozjach, debatach oraz aktywność medialna w obszarze rynku usług finansowych,
10.  Prowadzenie działań na rzecz kształcenia kadr, rozwoju rynku pracy oraz przeciwdziałania bezrobociu.

Wnioskodawca zrzesza większość branży internetowych pożyczek poza bankowych w Polsce oraz liczną reprezentację przedsiębiorców budujących infrastrukturę rynku pożyczkowego. Zgodnie z par. 10 Statutu Związek tworzą Członkowie podzieleni na kategorie: a. Zwyczajni, b. Kandydujący, (\`(...)\`). Zgodnie z par. 13 Statutu Związku Członkowie Zwyczajni są zobowiązani do (\`(...)\`) terminowego opłacania składek członkowskich. Zgodnie z par. 17 Statutu Związku Członkowie Kandydujący są zobowiązani do (\`(...)\`) terminowego opłacania składek członkowskich. Zgodnie z par. 33 Statutu Związku Do kompetencji Zarządu należy (\`(...)\`) ustalanie wysokości składek członkowskich. Zgodnie z par. 41 Statutu Źródłami powstania majątku Związku są m.in.: składki członkowskie i darowizny celowe. Zgodnie z par. 42 Statutu Majątkiem Związku dysponuje Zarząd. Zgodnie z par. 43 Statutu 1. Nowo przyjęci członkowie wpłacają składki członkowskie w ciągu 14 dni od daty otrzymania zawiadomienia o przyjęciu w poczet członków Związku. 2. Wysokość składek na dany rok kalendarzowy w stosunku do poszczególnych kategorii członków określa uchwała Zarządu. 3. Wysokość składek dla Członków Zwyczajnych i Członków Kandydujących jest równa. Jak wskazano powyżej – zgodnie ze Statutem Związku składka członkowska jest obowiązkowa; Członek Związku jest zobowiązany do jej terminowego opłacania; o wysokości składki decyduje Zarząd związku; Członkowie nie otrzymują żadnego świadczenia zwrotnego w zamian za wpłacaną składkę, co oznacza iż jest ona całkowicie nieekwiwalentna, a o sposobie jej wydatkowania decyduje Zarząd (par. 42 Statutu).

Związek w 2015 r. podjął decyzję o zagospodarowaniu nadwyżek środków finansowych pochodzących ze składek członkowskich w formie udzielenia pożyczek do spółki, której był i jest do dziś wyłącznym właścicielem (X Sp. z o.o., forma prawna Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością,, KRS (…), data rejestracji 2 lipca 2014 r. adres siedziby (…), Polska (dawniej pod nazwą Y Sp. z o.o. i adresem: (…), pozostałe dane rejestrowe bez zmian). Pierwsza pożyczka została udzielona 30 czerwca 2015 r. (numer umowy 00); umowa została zawarta w ten sposób, iż oprocentowanie pożyczki wynosi 3%, a odsetki płatne są jednorazowo, w terminie 30 dni od dnia zapłaty całej kwoty pożyczki. Umowa została zawarta na 10 lat. Następnie zawarto kolejne umowy na tych samych warunkach:

Umowa nr 01 – 13 września 2015 r.,

Umowa nr 02 – 2 listopada 2015 r.,

Umowa nr 03 – 15 grudnia 2015 r.,

Umowa nr 04 – 18 marca 2016 r.,

Umowa nr 05 – 4 maja 2016 r.,

Umowa nr 06 – 15 czerwca 2016 r.,

Umowa nr 07 – 27 lipca 2016 r.,

Umowa nr 08 – 15 września 2016 r.,

Umowa nr 09 – 10 października 2016 r.,

Umowa nr 10 – 19 grudnia 2016 r.,

Umowa nr 11 – 30 stycznia 2017 r.,

Umowa nr 12 – 31 stycznia 2017 r.,

Umowa nr 13 – 23 lutego 2017 r.,

Umowa nr 14 – 20 maja 2017 r.,

Umowa nr 15 – 30 maja 2017 r.,

Umowa nr 16 – 12 lipca 2017 r.,

Umowa nr 17 – 22 sierpnia 2017r.,

Umowa nr 18 – 7 września 2017 r.,

Umowa nr 19 – 17 października 2017 r.

Związek wydatkował/ulokował składki członkowskie na udzielenie zwrotnych, oprocentowanych pożyczek w celu pomnożenia posiadanego majątku i z zamiarem wykorzystania osiągniętych dochodów na realizację celów statutowych. Pożyczki są regularnie spłacane przez spółkę.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, że środki przeznaczone na pożyczki zwrotne korzystały ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 17 ust 1 pkt 40 ustawy CIT. Ponadto Wnioskodawca dodał, że nie prowadzi działalności gospodarczej (paragraf nr 7 Statutu Wnioskodawcy).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku):

Czy w związku z wydatkowaniem środków ze składek członkowskich na udzielenie spółce kapitałowej pożyczek, będzie/nie będzie to skutkować utratą zwolnienia z art. 17 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy (zwanym dalej Związkiem), wydatkowanie, a właściwie ulokowanie środków ze składek członkowskich w formie udzielenia oprocentowanych, zwrotnych pożyczek w żaden sposób nie pozbawia prawa do zwolnienia od podatku dochodowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (zwanej dalej CIT). Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 40 CIT, wolne od podatku dochodowego są składki członkowskie członków organizacji politycznych, społecznych i zawodowych – w części nieprzeznaczonej na działalność gospodarczą. Dochód osiągnięty przez Związek w związku z udzieleniem oprocentowanej, zwrotnej pożyczki jest przeznaczony na działalność inną niż działalność gospodarcza gdyż zgodnie z par. 7 Statutu Związek nie prowadzi działalności gospodarczej. Zdaniem Związku, w zaistniałej sytuacji zostały zachowane warunki zwolnienia z opodatkowania dochodu pochodzącego ze składek członkowskich na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 40 CIT. W opinii Związku, warunkiem zwolnienia na podstawie przywołanego przepisu jest przeznaczenie przez organizację składek członkowskich na dowolny cel, z wyłączeniem działalności gospodarczej. Przepis ten nie przewiduje innych ograniczeń, zarówno odnośnie przeznaczenia uzyskanych w ten sposób środków, jak i co do terminu ich wydatkowania. Związek posiada osobowość prawną i działa na podstawie przepisów Dz.U. 1991 r. Nr 55 poz. 235 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców oraz Statutu i został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego pod numerem (…) przez Sąd Rejonowy. Zatem, bezspornie Związek jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 865 ze zm., dalej: CIT). Jednocześnie, nie został on wymieniony przez ustawodawcę w treści art. 6 ust. 1 CIT jako podmiot, zwolniony od podatku. W konsekwencji podlega on ogólnym regułom podatkowym przewidzianym w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z art. 7 ust. 1 CIT, przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów; w przypadkach, o których mowa w art. 21, art. 22 i art. 24b przedmiotem opodatkowania jest przychód. Dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b, art. 24d i art. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. W sytuacji, gdy koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów (art. 7 ust. 2 CIT). Ustalony w powyższy sposób dochód może być przedmiotem zwolnienia z opodatkowania, o którym mowa w art. 17 ust. 1 CIT. Przepis ten zawiera bowiem katalog dochodów wolnych od podatku. Innymi słowy, wyłącza z podstawy opodatkowania dochody uzyskane z tytułów w nim wymienionych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 40 CIT wolne od podatku są składki członkowskie członków organizacji politycznych, społecznych i zawodowych – w części nieprzeznaczonej na działalność gospodarczą. Z treści wskazanego przepisu wynika, że dla oceny czy przychody danej organizacji pochodzące z wpłat jej członków tytułem składek podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym ma znaczenie: 1. charakter organizacji (zwolnienie obejmuje wymienione w przepisie organizacje polityczne, społeczne i zawodowe), 2. charakter wpłat (zwolnienie dotyczy wpłat z tytułu składek członkowskich). Odnosząc się do charakteru organizacji , Związek bezspornie należy do organizacji o charakterze zawodowym, z uwagi na formę prawną (działa na podstawie przepisów Dz.U. 1991 r. Nr 55 poz. 235 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców), czyli jest związkiem pracodawców, co potwierdza zarówno orzecznictwo jak i doktryna. Jak poniżej: Wyrok NSA z 3 marca 2015 r., II FSK 1933/13, LEX nr 1666132 „Odnosząc się do drugiej ze spornych kwestii Sąd pierwszej instancji wskazał, że przepisy u.p.d.o.p. wśród zwolnień przedmiotowych przewidzianych w art. 17 ust. 1 wymieniały w pkt 40 zwolnienie od podatku składek członkowskich członków organizacji politycznych, społecznych i zawodowych - w części nie przeznaczonej na działalność gospodarczą. Z treści tego przepisu wynika, że był on adresowany do ściśle określonej kategorii podmiotów (organizacji politycznych, społecznych i zawodowych). Zdaniem Sądu, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy prawidłowo odwołał się do piśmiennictwa, w którym wskazuje się, że wymienionymi w powołanym przepisie organizacjami są m.in. partie polityczne; stowarzyszenia; inne organizacje społeczne, do których posiłkowo mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo o stowarzyszeniach, lub działające na podstawie odrębnych ustaw albo umów międzynarodowych; związki zawodowe pracowników oraz pracodawców; organizacje społeczno-zawodowe rolników indywidualnych; samorządy zawodowe (por.: M.Niezgódka-Medek (w:) Podatek dochodowy od osób prawnych, Komentarz 2003, UNIMEX, str.613-614, podobnie A.Mariański (w:) Komentarz do ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych 2007, ODDK, str.749). Rozważenia wymagało zatem, czy skarżącą można zaliczyć do kręgu podmiotów, mogących być beneficjentami omawianego zwolnienia”. Odnosząc się do charakteru wpłat z kolei, pojęcie „składka członkowska” zgodnie z definicją słownikową to kwota pieniężna wpłacana, zwykle regularnie i obowiązkowo przez jedną osobę do wspólnej kasy, na jakiś wspólny cel, wkład jednej osoby we wspólny fundusz (Uniwersalny słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003). Pismo z 19 czerwca 2018 r., wydane przez: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, Znak: 0111-KDIB2-3.4010.93.2018.1.HK „W odniesieniu do kwestii możliwości zastosowania zwolnienia przedmiotowego z art. 17 ust. 1 pkt 40 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych podkreślić należy, że jednym ze źródeł finansowania organizacji politycznych, społecznych i zawodowych, do których należą m.in. stowarzyszenia, są składki członkowskie płacone przez członków tych organizacji. Składka członkowska wynika z faktu przystąpienia do niej i jest związana z pozostawaniem członkiem takiej organizacji. Warunkiem zwolnienia jest przeznaczenie przez organizację otrzymanych składek na dowolny cel, z wyłączeniem działalności gospodarczej. Przepis ten nie przewiduje innych ograniczeń, zarówno odnośnie przeznaczenia uzyskanych w ten sposób środków, jak i co do terminu ich wydatkowania.” Pismo z 17 lipca 2020 r., wydane przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, Znak: 0111-KDIB1-3.4010.182.2020.2.JKU „W odniesieniu do kwestii możliwości zastosowania zwolnienia przedmiotowego z art. 17 ust. 1 pkt 40 u.p.d.o.p. podkreślić należy, że jednym ze źródeł finansowania organizacji politycznych, społecznych i zawodowych, do których należą m.in. związki zawodowe, są składki członkowskie płacone przez członków tych organizacji. Składka członkowska wynika z faktu przystąpienia do niej i jest związana z pozostawaniem członkiem takiej organizacji. Warunkiem zwolnienia z opodatkowania dochodu pochodzącego ze składek członkowskich na podstawie przywołanego przepisu jest przeznaczenie ich przez organizację na dowolny cel, z wyłączeniem działalności gospodarczej. Przepis ten nie przewiduje innych ograniczeń, zarówno odnośnie przeznaczenia uzyskanych w ten sposób środków, jak i co do terminu ich wydatkowania. Z wniosku wynika, że Wnioskodawca uzyskuje przychody w postaci składek członkowskich, które zamierza przeznaczyć i wydatkować na zakup papierów wartościowych w ramach umowy o świadczenie usług maklerskich zawartej z Domem Maklerskim, który przyjmuje i realizuje dyspozycje Związku. Natomiast dochód osiągnięty przez Związek w związku z nabyciem papierów wartościowych jest przeznaczony na działalność inną niż działalność gospodarcza. Związek wydatkował składki członkowskie na nabycie papierów wartościowych w celu pomnożenia posiadanego majątku i z zamiarem wykorzystania osiągniętych dochodów na realizację celów statutowych. Mając na uwadze przywołane przepisy prawa oraz stan faktyczny sprawy należy uznać stanowisko Wnioskodawcy w zakresie ustalenia, czy przeznaczenie składek członkowskich na zakup papierów wartościowych nie spowodowało utraty zwolnienia od podatku dochodowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych za prawidłowe.”

Reasumując, w opinii Wnioskodawcy wydatkowanie, a właściwie ulokowanie środków ze składek członkowskich w formie udzielenia oprocentowanych, zwrotnych pożyczek w żaden sposób nie pozbawia prawa do zwolnienia od podatku dochodowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych gdyż składki nie zostały wydatkowane na inny cel niż działalność gospodarcza.

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca wyjaśnił, że w sprawie przedstawienia dwóch stanowisk, oświadcza, że chciał przekazać, iż dochód osiągnięty przez Związek w związku z udzieleniem oprocentowanej, zwrotnej pożyczki nie jest przeznaczony na działalność gospodarczą oraz że składki nie zostały wydatkowane na działalność gospodarczą (co jest związane z faktem, iż Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej, zgodnie z paragrafem nr 7 Statutu Wnioskodawcy). Reasumując, stanowisko Wnioskodawcy jest takie, iż wydatkowanie, a właściwie ulokowanie środków ze składek członkowskich w formie udzielenia oprocentowanych, zwrotnych pożyczek w żaden sposób nie pozbawia prawa do zwolnienia od podatku dochodowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych gdyż składki nie zostały wydatkowane na działalność gospodarczą.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Z przedstawionych we wniosku okoliczności wynika, że Wnioskodawca jest Związkiem Pracodawców. Wnioskodawca posiada osobowość prawną i działa na podstawie przepisów ustawy o organizacjach pracodawców oraz Statutu i został wpisany do Krajowego Rejestru Sądowego.

Związek pracodawców działa na podstawie ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców (Dz.U. z 2019 r. poz. 1809), zgodnie z którą związek pracodawców nabywa osobowość prawną z dniem zarejestrowania (art. 10 ww. ustawy).

Zatem związek pracodawców jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2020 r., poz. 1406 ze zm., dalej: „updop”). Jednocześnie, nie został on wymieniony przez ustawodawcę w treści art. 6 ust. 1 updop, jako podmiot, który zwolniony jest od podatku. W konsekwencji podlega on ogólnym regułom podatkowym przewidzianym w ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 updop, przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym jest dochód stanowiący sumę dochodu osiągniętego z zysków kapitałowych oraz dochodu osiągniętego z innych źródeł przychodów. W przypadkach, o których mowa w art. 21, art. 22 i art. 24b, przedmiotem opodatkowania jest przychód.

W myśl art. 7 ust. 2 updop, dochodem ze źródła przychodów, z zastrzeżeniem art. 11c, art. 11i, art. 24a, art. 24b, art. 24d i art. 24f, jest nadwyżka sumy przychodów uzyskanych z tego źródła przychodów nad kosztami ich uzyskania, osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przychodów przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Ustalony w powyższy sposób dochód może być przedmiotem zwolnienia z opodatkowania, o którym mowa w art. 17 ust. 1 updop. Przepis ten zawiera bowiem katalog dochodów wolnych od podatku. Innymi słowy, wyłącza z podstawy opodatkowania dochody uzyskane z tytułów w nim wymienionych.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 40 updop, wolne od podatku są składki członkowskie członków organizacji politycznych, społecznych i zawodowych – w części nieprzeznaczonej na działalność gospodarczą.

Zatem, składki członkowskie będą podlegały zwolnieniu pod warunkiem przeznaczenia ich na cele inne, niż działalność gospodarcza.

Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 17 ust. 1a pkt 2 updop, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, nie dotyczy dochodów, bez względu na czas ich osiągnięcia, wydatkowanych na inne cele niż wymienione w tych przepisach.

Z kolei na podstawie art. 17 ust. 1b updop, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie, ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony i - bez względu na termin - wydatkowany na cele określone w tym przepisie, w tym także na nabycie środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych służących bezpośrednio realizacji tych celów oraz na opłacenie podatków niestanowiących kosztu uzyskania przychodów, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 5a.

Ze zwolnień, o których mowa powyżej, nie mogą jednak korzystać, bez względu na cele ich działalności, podatnicy wymienieni w art. 17 ust. 1c updop:

1.  przedsiębiorstwach państwowych, spółdzielniach i spółkach;
2.  przedsiębiorstwach komunalnych mających osobowość prawną, dla których funkcję organu założycielskiego pełnią jednostki samorządu terytorialnego lub ich jednostki pomocnicze utworzone na podstawie odrębnych przepisów;
3.  samorządowych zakładach budżetowych oraz jednostkach organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, będących podatnikami podatku dochodowego od osób prawnych - jeżeli przedmiotem ich działalności jest zaspokajanie potrzeb publicznych pośrednio związanych z ochroną środowiska w zakresie: wodociągów i kanalizacji, ścieków komunalnych, wysypisk i utylizacji odpadów komunalnych oraz transportu zbiorowego.

Zgodnie z art. 17 ust. 1e updop, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, dotyczące podatników przeznaczających dochody na cele statutowe lub inne cele określone w tym przepisie stosuje się również w przypadku lokowania dochodów poprzez nabycie:

1.  wyemitowanych po dniu 1 stycznia 1989 r. obligacji Skarbu Państwa lub bonów skarbowych oraz obligacji wyemitowanych przez jednostki samorządu terytorialnego po dniu 1 stycznia 1997 r.;
2.  papierów wartościowych lub niebędących papierami wartościowymi instrumentów finansowych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, o ile nabycie takie nastąpiło w ramach zarządzania portfelem, o którym mowa w art. 75 tej ustawy, również w przypadku gdy zarządzanie portfelem odbywa się na podstawie umowy z towarzystwem funduszy inwestycyjnych, które wykonuje tę działalność na podstawie art. 45 ust. 2 ustawy o funduszach inwestycyjnych, pod warunkiem zdeponowania tych papierów wartościowych lub instrumentów finansowych na odrębnym rachunku prowadzonym przez uprawniony podmiot w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
3.  jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych działających na podstawie ustawy o funduszach inwestycyjnych.

Jak wykazano wyżej, ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawiera definicji „działalności gospodarczej”. Zgodnie z zasadami wykładni systemowej należy posiłkować się w tym zakresie definicjami przyjętymi na potrzeby innych ustaw. I tak, zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r., poz. 162) działalnością gospodarczą jest zorganizowana działalność zarobkowa, wykonywana we własnym imieniu i w sposób ciągły.

Natomiast, Ordynacja podatkowa – w art. 3 ust. 9 – przyjęła, że ilekroć w ustawie jest mowa o działalności gospodarczej, rozumie się przez to każdą działalność zarobkową w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162), w tym wykonywanie wolnego zawodu, a także każdą inną działalność zarobkową wykonywaną we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, nawet gdy inne ustawy nie zaliczają tej działalności do działalności gospodarczej lub osoby wykonującej taką działalność – do przedsiębiorców.

Z kolei, pojęcie „składka członkowska” zgodnie z definicją słownikową to kwota pieniężna wpłacana, zwykle regularnie i obowiązkowo przez jedną osobę do wspólnej kasy, na jakiś wspólny cel, wkład jednej osoby we wspólny fundusz (Uniwersalny słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2003).

W odniesieniu do kwestii możliwości zastosowania zwolnienia przedmiotowego z art. 17 ust. 1 pkt 40 updop podkreślić należy, że jednym ze źródeł finansowania organizacji politycznych, społecznych i zawodowych, do których należą m.in. organizacje pracodawców, są składki członkowskie płacone przez członków tych organizacji. Składka członkowska wynika z faktu przystąpienia do niej i jest związana z pozostawaniem członkiem takiej organizacji.

Warunkiem zwolnienia z opodatkowania dochodu pochodzącego ze składek członkowskich na podstawie przywołanego przepisu jest przeznaczenie ich przez organizację na dowolny cel, z wyłączeniem działalności gospodarczej. Przepis ten nie przewiduje innych ograniczeń, zarówno odnośnie przeznaczenia uzyskanych w ten sposób środków, jak i co do terminu ich wydatkowania.

Z wniosku i jego uzupełnienia wynika, że Wnioskodawca uzyskuje przychody w postaci składek członkowskich, które wydatkował/ulokował na udzielenie oprocentowanych pożyczek w celu pomnożenia posiadanego majątku i z zamiarem wykorzystania osiągniętych dochodów na realizację celów statutowych. Wnioskodawca wskazał, że środki przeznaczone na pożyczki korzystały ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 17 ust 1 pkt 40 ustawy CIT. Ponadto Wnioskodawca dodał, że nie prowadzi działalności gospodarczej (paragraf nr 7 Statutu Wnioskodawcy).

Z wniosku wynika również, że dochód osiągnięty przez Związek w związku z udzieleniem oprocentowanej, zwrotnej pożyczki nie jest przeznaczony na działalność gospodarczą oraz że składki nie zostały wydatkowane na działalność gospodarczą (co jest związane z faktem, iż Wnioskodawca nie prowadzi działalności gospodarczej, zgodnie z paragrafem nr 7 Statutu Wnioskodawcy).

W tym miejscu wyjaśnić należy, że w przypadku zwolnienia na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 40 updop nie ma wymogu przeznaczenia składek na cele statutowe, co oznacza, że dla skorzystania z tego zwolnienia wystarczające jest wypełnienie przesłanek zawartych w tym przepisie, tj. składki członkowskie muszą dotyczyć członków organizacji politycznej, społecznej lub zawodowej oraz nie mogą być przeznaczone na działalność gospodarczą.

Mając na uwadze przywołane przepisy prawa oraz stan faktyczny sprawy należy uznać stanowisko Wnioskodawcy, że wydatkowanie, a właściwie ulokowanie środków ze składek członkowskich w formie udzielenia oprocentowanych, zwrotnych pożyczek w żaden sposób nie pozbawia prawa do zwolnienia od podatku dochodowego, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 40 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych gdyż składki nie zostały wydatkowane na działalność gospodarczą za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywać się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej, przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).

Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy).

W przypadku wnoszenia skargi w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii jako najwłaściwszy proponuje się kontakt z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego ePUAP.

Zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.