Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT1.4011.871.2020.2.JG
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-03-09
Teza: Dobrowolne umorzenie udziałów bez wynagrodzenia.
Słowa kluczowe: kapitał-kapitał zakładowy; przychód; udział-umorzenie udziałów; wspólnik
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 17

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 18 listopada 2020 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych dobrowolnego umorzenia udziałów bez wynagrodzenia – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 listopada 2020 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych dobrowolnego umorzenia udziałów bez wynagrodzenia.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca posiada miejsce zamieszkania w Polsce i podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Wnioskodawca jest wspólnikiem w spółce (…) Sp. z o.o. (dalej określanej jako Spółka). Spółka posiada siedzibę działalności gospodarczej w Polsce i podlega w Polsce obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów. W ubiegłych latach Spółka odnotowała straty w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości. Tym samym konieczne stało się podjęcie działań związanych z określeniem sposobu pokrycia strat w Spółce. W celu pokrycia strat planowane jest dokonanie obniżenia kapitału zakładowego Spółki. Obniżenie kapitału zakładowego będzie miało miejsce poprzez umorzenie udziałów w Spółce. Umorzenie udziałów zostanie dokonane w trybie dobrowolnego umorzenia udziałów bez wynagrodzenia na podstawie art. 199 § 1 i 3 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych. W wyniku umorzenia udziałów dojdzie do obniżenia kapitału zakładowego Spółki. W konsekwencji straty w Spółce zostaną pokryte środkami uzyskanymi z obniżenia kapitału zakładowego. Dobrowolne umorzenie udziałów będzie polegało na zbyciu określonej ilości udziałów przez Wnioskodawcę i nabyciu ich przez Spółkę. Dobrowolne umorzenie udziałów będzie miało miejsce bez wynagrodzenia, co oznacza że Wnioskodawca nie otrzyma od Spółki żadnego wynagrodzenia za zbywane udziały.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy w związku ze zbyciem udziałów przez Wnioskodawcę na rzecz Spółki w celu ich dobrowolnego umorzenia bez wynagrodzenia, obniżeniem przez to kapitału zakładowego Spółki oraz pokryciem strat środkami uzyskanymi z tego obniżenia kapitału zakładowego po stronie Wnioskodawcy powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy, kwestie związane z umarzaniem udziałów określa ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (dalej w skrócie k.s.h.). Zgodnie z art. 199 § 1 k.s.h. „Udział może być umorzony jedynie po wpisie spółki do rejestru i tylko w przypadku, gdy umowa spółki tak stanowi. Udział może być umorzony za zgodą wspólnika w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) albo bez zgody wspólnika (umorzenie przymusowe). Przesłanki i tryb przymusowego umorzenia określa umowa spółki”. Natomiast zgodnie z art. 199 § 3 k.s.h. „Za zgodą wspólnika umorzenie udziału może nastąpić bez wynagrodzenia”. Z prawnego punktu widzenia umorzenie udziałów wiąże się z unicestwieniem udziałów. Umorzenie dobrowolne oznacza zatem nabycie udziałów przez sp. z o.o. w celu ich unicestwienia. Konsekwencją umorzenia udziałów może być obniżenie kapitału zakładowego sp. z o.o.

Zasady opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych określa ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej w skrócie u.p.d.o.f.). Zgodnie z art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. „Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń”. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f. „Za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z odpłatnego zbycia udziałów (akcji), udziałów w spółdzielni oraz papierów wartościowych”. Zgodnie z art. 17 ust. 2 u.p.d.o.f. „Przy ustalaniu wartości przychodów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 lit. c, pkt 6, 7 i 10, stosuje się odpowiednio przepisy art. 19”. Natomiast zgodnie z art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f. „Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio”.

Zdaniem Wnioskodawcy, w związku ze zbyciem udziałów przez niego na rzecz Spółki w celu ich dobrowolnego umorzenia bez wynagrodzenia, obniżeniem przez to kapitału zakładowego Spółki oraz pokryciem strat środkami uzyskanymi z tego obniżenia kapitału zakładowego po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów u.p.d.o.f.

Art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f. zawiera ogólną definicję przychodu podatkowego. Przychodem tym są otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, świadczenia w naturze lub inne nieodpłatne świadczenia. O przychodzie można zatem mówić, jeśli podatnik uzyskuje przysporzenie majątkowe, które powiększa jego majątek. W omawianej sytuacji takie przysporzenie nie występuje. W związku z dobrowolnym umorzeniem udziałów Wnioskodawca dokona zbycia określonej ilości udziałów na rzecz Spółki. Dobrowolne umorzenie udziałów będzie miało miejsce bez wynagrodzenia. Tym samym w związku z dobrowolnym umorzeniem udziałów Wnioskodawca nie otrzyma od Spółki żadnego przysporzenia majątkowego, które mogłoby stanowić jego przychód.

Potwierdza to również art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a u.p.d.o.f., który przewiduje, że przychodem z kapitałów pieniężnych jest przychód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów (w tym również w celu ich dobrowolnego umorzenia). Skoro przychodem jest przychód uzyskany z odpłatnego zbycia udziałów, to a contrario nieodpłatne zbycie udziałów nie powoduje powstania przychodu. Przepisy u.p.d.o.f. nie przewidują również powstania przychodu po stronie wspólników w związku z obniżeniem kapitału zakładowego sp. z o.o. oraz pokryciem straty w sp. z o.o. ze środków uzyskanych z tego obniżenia kapitału zakładowego.

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku dobrowolnego umorzenia udziałów bez wynagrodzenia nie będzie miał zastosowania art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f. Należy zauważyć, że zbycie udziałów przez Wnioskodawcę na rzecz Spółki będzie stanowiło element procedury dobrowolnego umorzenia udziałów uregulowanej w art. 199 § 1 k.s.h. Nie będzie to zatem typowa transakcja zbycia udziałów (jak np. sprzedaż, zamiana), ale przeniesienie udziałów na Spółkę w celu ich unicestwienia. W związku z tym przeniesieniem nie wystąpi „cena określona w umowie”, a jedynie może wystąpić wynagrodzenie wynikające z uchwały. Ponadto art. 199 § 3 k.s.h. wprost przewiduje możliwość dokonania dobrowolnego umorzenia udziałów bez wynagrodzenia. Tym samym określanie przychodu po stronie Wnioskodawcy byłoby działaniem sztucznym i niezgodnym z konstrukcją prawną dobrowolnego umorzenia udziałów. Ponadto brak wynagrodzenia wynika z celu dobrowolnego umorzenia udziałów, którym jest obniżenie kapitału zakładowego Spółki oraz pokrycie strat środkami uzyskanymi z tego obniżenia kapitału zakładowego. Cel ten należy uznać za okoliczność uzasadniającą brak wynagrodzenia dla Wnioskodawcy.

Stanowisko Wnioskodawcy potwierdza interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 5 stycznia 2018 r. (sygn. 0113-KDIPT2-1.4011.452.2017.1 .MGR), w której stwierdzono: „Jak wyjaśniono powyżej, w przypadku umorzenia dobrowolnego osiągnięty przychód ze zbycia udziałów w celu umorzenia należy zakwalifikować do kapitałów pieniężnych, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednakże należy podkreślić, że dyspozycją tego przepisu objęte jest wyłącznie zbycie o charakterze odpłatnym. W sytuacji kiedy umorzenie udziałów przeprowadzane jest bez wynagrodzenia, nie powstaje przychód należny. Innymi słowy udziałowcowi, którego udziały umarzane są bez wynagrodzenia, nie przysługuje tytuł prawny do żądania wypłaty wynagrodzenia. Stwierdzić należy, że nie dochodzi wówczas do powstania przychodu, który można byłoby określić jako przychód należny. To oznacza, że umorzenie dobrowolne bez wynagrodzenia nie będzie objęte dyspozycją ww. przepisu”. Stanowisko Wnioskodawcy potwierdzają również m.in.: interpretacja Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 28 listopada 2017 r. (sygn. 0113-KDIPT2-1.4011.434.2017.1.MGR), interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 23 stycznia 2017 r. (sygn. 1462-IPPB3.4510.1084.2016.1.MC), interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 18 lipca 2016 r. (sygn. ILPB1/4511-1-628/16-2/KF), interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z 29 stycznia 2016 r. (sygn. IPTPB3/4511-233/15-6/MS).

Reasumując, w związku ze zbyciem udziałów przez Wnioskodawcę na rzecz Spółki w celu ich dobrowolnego umorzenia bez wynagrodzenia, obniżeniem przez to kapitału zakładowego Spółki oraz pokryciem strat środkami uzyskanymi z tego obniżenia kapitału zakładowego po stronie Wnioskodawcy nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów u.p.d.o.f.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej w tym zakresie oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej, przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…), za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r., poz. 2325). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.