Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP2/443-938/13-4/MR
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-01-02
Teza: Czy partycypowanie w kosztach funkcjonowania związku zawodowego stanowić podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług?
Słowa kluczowe: podatek-podatek od towarów i usług; usługi-usługi kompleksowe; utrzymanie; związki-związek zawodowy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Szkoły Podstawowej, przedstawione we wniosku z z 25 września 2013 r. (data wpływu 30 września 2013 r.) uzupełnionym pismem z 16 grudnia 2013 r. (data wpływu 23 grudnia 2013 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT obsługi związku zawodowego – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 30 września 2013 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT obsługi związku zawodowego. Wniosek uzupełniono 23 grudnia 2013 r. o doprecyzowanie opisu sprawy, sformułowanie pytania oraz przedstawienie własnego stanowiska w sprawie.

We wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca (dalej Szkoła) jest jednostką budżetową będącą podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu prowadzenia działalności usługowej (kryta pływalnia). Na podstawie art. 341 pkt 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych, Wnioskodawca będzie obciążać kosztami wynagrodzenia zwolnionego z obowiązków świadczenia pracy na okres kadencji związkowej pracownika oraz opłatami eksploatacyjnymi pomieszczenia inne jednostki, które posiadają członków w obsługiwanym związku zawodowym. Wnioskodawca występuje o interpretację podatkowa ww. problemu, czy obsługa związku zawodowego podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

W uzupełnieniu do wniosku Szkoła wskazała, że w chwili składania wniosku nie do końca była znana nazwa „usługi”, która będzie ujmowana na fakturach VAT wystawianych dla pracodawców objętych działaniem międzyzakładowej organizacji związkowej. Od miesiąca września Wnioskodawca bezpłatnie udostępnia pomieszczenia przeznaczone na siedzibę związku. Od października br. Szkoła wystawia faktury VAT dla pracodawców zatrudniających pracowników będących członkami związku proporcjonalnie do posiadanej liczby członków. Na fakturach Szkoła umieszcza następującą nazwę usługi „Partycypowanie w kosztach funkcjonowania X Pracowników Oświaty i Wychowania w ….”. Na podstawie płatności tychże faktur Szkoła jako jednostka zatrudniająca prezesa związku i udostępniająca pomieszczenia na siedzibę związku, zmniejsza koszty i wydatki z tym związane.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy partycypowanie w kosztach funkcjonowania (…)” Pracowników Oświaty i Wychowania powinno stanowić podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, partycypowanie w kosztach funkcjonowania X Pracowników Oświaty i Wychowania przez pracodawców zatrudniających członków związku powinno być zwolnione od podatku od towarów i usług, gdyż nie można przyporządkować tego do sprzedaży usługi czy towaru.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 2 pkt 22 ustawy – przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy – przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Z ekonomicznego aspektu transakcji ważne jest zatem, czy w wyniku danego zdarzenia gospodarczego (dostawy towarów) dochodzi do przeniesienia na rzecz kontrahenta możliwości (prawa) dysponowania rzeczą w zakresie, jaki charakterystyczny jest dla właściciela. Jeśli możliwość korzystania z przedmiotu transakcji ma charakter trwały w momencie jej zawarcia, to uznać należy, że nastąpiła dostawa towaru. Warunek ten ujęto w sformułowaniu „przeniesienie”, które rozumieć należy jako przekazanie uprawnień właścicielskich między dotychczasowym posiadaczem towaru a jego kontrahentem.

Z przekazaniem praw do dysponowania towarem jak właściciel musi wiązać się odpłatność w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów, a otrzymanym wynagrodzeniem będącym świadczeniem wzajemnym. Dostawcę towarów musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego) za dokonanie tych czynności. Bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów, a otrzymanym wynagrodzeniem istnieje wówczas, gdy jest możliwe określenie bezpośredniej i jasno zidentyfikowanej korzyści na rzecz dostawcy towaru oraz świadczenie wzajemne pozostaje w bezpośrednim związku ze świadczeniem dokonanej czynności.

Z kolei, w myśl postanowień art. 8 ust. 1 ustawy – przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że każde świadczenie niebędące dostawą towarów, polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania, stanowi co do zasady usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

1.  w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
2.  świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby określona czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jako odpłatne świadczenie usług.

Jak już wcześniej wskazano, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, za usługę może być uznane każde niebędące dostawą towarów świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej. Jednak z cywilistycznej istoty pojęcia „świadczenia” wynika, że musi ono polegać na działaniu albo na zaniechaniu podmiotu zobowiązanego do spełnienia świadczenia. Dodatkowo, aby możliwe było uznanie jakiegoś zdarzenia za odpłatne świadczenie usług w rozumieniu ww. przepisu, musi występować stosunek zobowiązaniowy pomiędzy podmiotami biorącymi udział w tym zdarzeniu, czyli obie strony muszą się zobowiązać do określonego działania bądź powstrzymania się od dokonania określonej czynności.

Zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy obowiązującym od 1 stycznia 2014 r. – podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Zatem zgodnie z generalną zasadą fakturami VAT dokumentuje się czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jest jednostką budżetową będącą podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu prowadzenia działalności usługowej (kryta pływalnia). Na podstawie art. 341 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych, Wnioskodawca będzie obciążać kosztami wynagrodzenia zwolnionego z obowiązków świadczenia pracy na okres kadencji związkowej pracownika oraz opłatami eksploatacyjnymi pomieszczenia inne jednostki, które posiadają członków w obsługiwanym związku zawodowym. Od miesiąca września Wnioskodawca bezpłatnie udostępnia pomieszczenia przeznaczone na siedzibę związku. Od października Szkoła wystawia faktury VAT dla pracodawców zatrudniających pracowników będących członkami związku proporcjonalnie do posiadanej liczby członków. Na fakturach Szkoła umieszcza następującą nazwę usługi „Partycypowanie w kosztach funkcjonowania X Pracowników Oświaty i Wychowania w ….”. Na podstawie płatności tychże faktur Szkoła jako jednostka zatrudniająca prezesa związku i udostępniająca pomieszczenia na siedzibę związku, zmniejsza koszty i wydatki z tym związane.

W myśl art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, poz. 854 ze zm.) pracodawca, na warunkach określonych w umowie, jest obowiązany udostępnić zakładowej organizacji związkowej pomieszczenia i urządzenia techniczne niezbędne do wykonywania działalności związkowej w zakładzie pracy.

Natomiast stosownie do postanowień art. 34 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych – przepisy art. 251 -331 stosuje się do międzyzakładowej organizacji związkowej obejmującej swoim działaniem pracodawcę, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 341 i 342.

Zgodnie z art. 341 ust. 1 ww. ustawy o związkach zawodowych, pracodawcy objęci działaniem międzyzakładowej organizacji związkowej ponoszą koszty, w tym koszty wynagrodzeń i składek na ubezpieczenia społeczne, związane z zatrudnianiem pracownika zwolnionego:

1.  z obowiązku świadczenia pracy na okres kadencji w zarządzie międzyzakładowej organizacji związkowej – na podstawie art. 31 ust. 1 w związku z art. 34 ust. 2,
2.  od pracy zawodowej z zachowaniem prawa do wynagrodzenia – na podstawie art. 31 ust. 3,

odpowiednio do udziału liczby członków tej organizacji zatrudnionych u danego pracodawcy w łącznej liczbie członków tej organizacji zatrudnionych u wszystkich pracodawców objętych działaniem tej organizacji - w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.

Odnosząc opis sprawy wynikający z treści wniosku do powołanych w sprawie przepisów prawa stwierdzić należy, że w przedstawionej sprawie Wnioskodawca ponosi koszty związane z funkcjonowaniem międzyzakładowej organizacji związkowej i świadczy na rzecz pracodawców zatrudniających pracowników będących członkami związku usługę utrzymania związku zawodowego, za którą otrzymuje wynagrodzenie od tych pracodawców.

W związku z powyższym, wynagrodzenie otrzymane przez Wnioskodawcę za usługę utrzymania przez niego związku zawodowego, niezależnie od tego w jakiej wysokości ustalone zostało dla pracodawców zatrudniających pracowników będących członkami związku partycypujących w kosztach funkcjonowania międzyzakładowej organizacji związkowej, stanowi dla Szkoły odpłatność za świadczoną przez nią na rzecz tych pracodawców usługę utrzymania związku zawodowego.

Jak wynika bowiem z wniosku, Wnioskodawca otrzymuje od pracodawców zatrudniających pracowników będących członkami związku wynagrodzenie w określonej wysokości, co czyni świadczoną usługę odpłatną, przy czym na gruncie ustawy o VAT bez znaczenia jest, czy zapłata za usługę pokrywa koszty jej wyświadczenia, czy też nie pokrywa tych kosztów.

Biorąc powyższe pod uwagę, usługę utrzymania międzyzakładowej organizacji związkowej (partycypowania w kosztach jej funkcjonowania) uznać należy za usługę w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o podatku VAT, opodatkowaną podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.