Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/415-76/11/BD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-04-29
Teza: Czy od zawartej umowy z GDDKiA na wypłatę odszkodowania (wg wyceny rzeczoznawcy majątkowego) za składniki budowlane znajdujące się na działce 634/2 znajdującej się poza liniami rozgraniczającymi pas drogowy autostrady wnioskodawczyni zobowiązana będzie uiścić podatek dochodowy od osób fizycznych w rozliczeniu rocznym za 2010r.?
Słowa kluczowe: nieruchomości; odszkodowania; umowa
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 25 stycznia 2011r. (data wpływu do tut. Biura – 31 stycznia 2011r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania wypłaconego odszkodowania na podstawie zawartej umowy za składniki budowlane znajdujące się na działce - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 31 stycznia 2011r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia z opodatkowania wypłaconego odszkodowania na podstawie zawartej umowy za składniki budowlane znajdujące się na działce.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W 2003r. doszło do umowy sprzedaży nieruchomości pod budowę autostrady pomiędzy matką wnioskodawczyni a Generalną Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. Przed sprzedażą doszło do podziału działki nr 634 na dwie działki o nr 634/1 i 634/2. Do działki 634/1 sporządzono operat szacunkowy przez rzeczoznawcę majątkowego i na jego podstawie ustalono cenę nabycia działki. Działka nr 634/1 decyzją Wojewody została przeznaczona pod budowę autostrady , dlatego doszło do wywłaszczenia. W 2007r. wnioskodawczyni otrzymała na podstawie umowy darowizny od matki pozostałą po podziale działkę nr 634/2 wraz z zabudowaniami. W marcu 2009r. GDDKiA ze względu na przejęcie na rzecz Skarbu Państwa działki 634/1 z przeznaczeniem pod budowę autostrady oraz bliskie usytuowanie budynków wyraziła zgodę na wypłatę odszkodowania za składniki budowlane znajdujące się na działce nr 634/2. Na tej podstawie w dniu 20 grudnia 2010r. wnioskodawczyni zawarła umowę z GDDKiA na wypłatę odszkodowania (wg wyceny rzeczoznawcy majątkowego) za składniki budowlane znajdujące się na działce 634/2, która znajduje się poza liniami rozgraniczającymi pas drogowy autostrady.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy od zawartej umowy z dnia 20 grudnia 2010r. z GDDKiA na wypłatę odszkodowania (wg wyceny rzeczoznawcy majątkowego) za składniki budowlane znajdujące się na działce 634/2 znajdującej się poza liniami rozgraniczającymi pas drogowy autostrady wnioskodawczyni zobowiązana będzie uiścić podatek dochodowy od osób fizycznych w rozliczeniu rocznym za 2010r.?

Zdaniem wnioskodawczyni, wypłata odszkodowania za składniki budowlane znajdujące się na działce 634/2 znajdującej się poza liniami rozgraniczającymi pas drogowy autostrady wypłaconego zgodnie z umową z GDDKiA z dnia 20 grudnia 2010r. oraz będąca kontynuacją wywłaszczenia nieruchomości z 2003r. nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tj. Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania. W myśl tej zasady, wyrażonej w art. 9 ust. 1 ww. ustawy, opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Wyrazem jej praktycznej realizacji jest art. 11 ust. 1 ww. ustawy, z którego treści wynika, że przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Na mocy art. 10 ust. 1 pkt 9 tej ustawy źródłami przychodów są inne źródła. W myśl art. 20 ust. 1 wyżej powołanej ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Sformułowanie „w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają zatem wszelkie dochody osiągane przez podatnika, z wyjątkiem tych dochodów, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę jako zwolnione od podatku, bądź od których zaniechano poboru podatku.

Stosownie do regulacji zawartej w art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem:

1.  określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
2.  odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
3.  odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
4.  odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
5.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
6.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
7.  odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Z literalnego brzmienia powyższego przepisu jednoznacznie wynika, że nie wszystkie odszkodowania otrzymane przez osoby fizyczne wolne są od podatku dochodowego. Ze zwolnienia przedmiotowego korzystają bowiem jedynie te odszkodowania i zadośćuczynienia, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów rangi ustawy lub aktów wykonawczych wydanych na ich podstawie, z wyjątkiem wyłączonych ze zwolnienia wolą ustawodawcy. Wyłączone ze zwolnienia są m.in. odszkodowania wypłacane według ww. uregulowań, ale wynikające z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Przy interpretacji przepisów dotyczących zwolnień podatkowych stosuje się wykładnię literalną, która ma pierwszeństwo przed wykładnią celowościową, co oznacza, że katalog zwolnień przedmiotowych zawarty w art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest katalogiem zamkniętym i nie można interpretować go rozszerzająco.

Z przedstawionego przez wnioskodawczynię stanu faktycznego wynika, iż w 2007r. wnioskodawczyni otrzymała na podstawie umowy darowizny od matki pozostałą po podziale działkę nr 634/2 wraz z zabudowaniami. W marcu 2009r. GDDKiA ze względu na przejęcie na rzecz Skarbu Państwa działki 634/1 z przeznaczeniem pod budowę autostrady . oraz bliskie usytuowanie budynków wyraziła zgodę na wypłatę odszkodowania za składniki budowlane znajdujące się na działce nr 634/2. Na tej podstawie w dniu 20 grudnia 2010r. wnioskodawczyni zawarła umowę z GDDKiA na wypłatę odszkodowania (wg wyceny rzeczoznawcy majątkowego) za składniki budowlane znajdujące się na działce 634/2, która znajduje się poza liniami rozgraniczającymi pas drogowy autostrady .

Istotne dla rozpatrywanej sprawy jest zatem ustalenie czy do kategorii odszkodowań, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw można zaliczyć odszkodowanie przyznane dla wnioskodawczyni za składniki budowlane znajdujące się na działce nr 634/2.

Analiza wniosku wskazuje, iż przyznane odszkodowanie dla wnioskodawczyni za składniki budowlane znajdujące się na działce nr 634/2 wynika jedynie z ustaleń zawartych pomiędzy stronami i ma charakter czysto umowny. Wysokość odszkodowania podobnie jak zasady ustalenia wysokości odszkodowania nie wynikają z żadnej ustawy ani aktu wykonawczego do ustawy. W związku z tym należy uznać, iż przedmiotowa wpłata nie będzie odszkodowaniem, którego wysokość lub zasady ustalania wynikają z przepisów odrębnych ustaw, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Niezależnie od powyższego z wniosku wynika, że odszkodowanie zostało przyznane na podstawie umowy w formie odszkodowania za składniki budowlane znajdujące się na działce nr 634/2. Cytowany art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jednoznacznie wskazuje, iż ze zwolnienia nie korzystają te odszkodowania, które wynikają z zawartych umów lub ugód innych niż sądowe, nawet jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw.

Zatem ze względu na brak możliwości zakwalifikowania odszkodowania za składniki budowlane znajdujące się na działce nr 634/2, przyznanego dla wnioskodawczyni od Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, do któregokolwiek ze zwolnień przewidzianych w art. 21 ust. 1, art. 52, art. 52a i art. 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy stwierdzić, że kwota tego odszkodowania stanowić będzie przychód w rozumieniu ww. art. 11 ust. 1 - jako otrzymane pieniądze.

Przychód ten należy potraktować jako przychód z tzw. „innych źródeł”, o którym mowa w powołanym powyżej art. 20 ust. 1 w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Mając na uwadze okoliczności opisane we wniosku oraz powołane wyżej przepisy prawa należy stwierdzić, iż podmiot, który wypłacił wnioskodawczyni umowne odszkodowanie powinien wystawić dla wnioskodawczyni informację PIT-8C na podstawie art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w którym wykazana będzie kwota wypłaconego odszkodowania za składniki budowlane znajdujące się na działce nr 634/2, a wnioskodawczyni zaś winna tę kwotę wykazać w zeznaniu rocznym na druku PIT-36 za dany rok jako przychód z innych źródeł.

Nadmienić należy, że obowiązek wykazania przychodu w zeznaniu rocznym istnieje bez względu na to czy podmiot, który wypłacił odszkodowanie wystawi wnioskodawczyni odpowiednią informację – PIT czy też nie. Jeżeli podmiot wypłacający odszkodowanie tego nie zrobi, to na wnioskodawczyni i tak spoczywał będzie obowiązek złożenia zeznania rocznego w odpowiednim urzędzie skarbowym, w którym wykazane winny być przychody zawarte w informacji PIT-8C, w wierszu przychody z „innych źródeł” wraz z innymi przychodami i dochodami uzyskanymi w roku podatkowym, podlegającymi opodatkowaniu według progresywnej skali podatkowej.

Ponadto, w oparciu o powyższe przepisy prawa należy stwierdzić, iż środki pieniężne stanowiące odszkodowanie za składniki budowlane znajdujące się na działce nr 634/2, jakie wnioskodawczyni otrzymała w związku z zawartą z GDDKiA umową nie mają żadnego związku z wywłaszczoną a zarazem sprzedaną w 2003r. działką nr 634/1 w związku z czym stanowić one będą przychód z innych źródeł.

Powyższe oznacza, iż w przedmiotowej sprawie stanowisko wnioskodawczyni należało uznać za nieprawidłowe.

Do wniosku wnioskodawczyni dołączyła plik dokumentów. Należy jednak zauważyć, że wydając interpretacje w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów nie przeprowadza postępowania dowodowego w związku z czym nie jest obowiązany, ani uprawniony do ich oceny; jest związany wyłącznie opisanym we wniosku stanem faktycznym przedstawionego przez wnioskodawczynię oraz jej stanowiskiem.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.