Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-361/13-2/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-08-21
Teza: należy stwierdzić, iż czynności dokonywane w ramach usługi zarządzania płynnością finansową nie zostały wymienione w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, czynności te nie będą podlegały opodatkowaniu ww. podatkiem zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: cash pooling; finanse; podmiot-podmioty powiązane; spółki
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 15.07.2013 r. (data wpływu 17.07.2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie systemu zarządzania płynnością finansową - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17.07.2013 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie systemu zarządzania płynnością finansową.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka zamierza przystąpić do zarządzania płynnością finansową powiązanych kapitałowo podmiotów, tzw. cash poolingu (dalej jako „usługa”), który będzie obowiązywał między Spółką a jej udziałowcem pośrednim ze Szwecji (tzw. spółką babką) przy udziale banku z siedzibą w Szwecji (dalej jako „Bank”), który działa w Polsce poprzez oddział. Bank nie jest podmiotem powiązanym ani ze Spółką ani z jej pośrednim udziałowcem. Usługa świadczona będzie przez Bank na rzecz tych dwóch podmiotów powiązanych (dalej jako „uczestnicy”). Celem nabywanej usługi ma być zwiększenie efektywności zarządzania środkami finansowymi podmiotów z grupy kapitałowej poprzez optymalne wykorzystanie nadwyżek środków pieniężnych oraz zminimalizowanie kosztów finansowania działalności gospodarczej uczestników.

Usługa, w której ma zamiar uczestniczyć Spółka, oparta jest na następujących założeniach:

1.  W strukturze będzie brała udział Spółka posiadająca rachunki bankowe założone w Oddziale Banku w Polsce tzw. Source Account (dalej: „rachunki SA”) oraz rachunek mirror (dalej: „rachunek MA”) prowadzony w Szwecji, oraz wspomniany udziałowiec pośredni będący podmiotem zagranicznym (dalej: „uczestnik zagraniczny”) posiadający rachunek bankowy w Banku w kraju UE tzw. Target Account (dalej: „rachunek TA”).
2.  Umowa zawarta zostanie pomiędzy bankiem oraz uczestnikiem zagranicznym; Spółka będzie uczestnikiem usługi i z oddziałem Banku w Polsce podpisze dokumenty na autentyczne przeksięgowania środków do poola oraz udzieli pełnomocnictwa dla Banku oraz uczestnika zagranicznego do wykonywania czynności objętych umową. Pełnomocnictwo dla uczestnika zagranicznego ogranicza się tylko do dysponowania rachunkiem MA należącym do Spółki dla celów usługi.
3.  Rola banku w zakresie obsługi cash poolingu będzie sprowadzała się do:
    *   udostępniania platformy i narzędzi do bankowości internetowej,
    *   naliczania odsetek na poziomie rachunku docelowego należącego do uczestnika zagranicznego,
    *   technicznego naliczenia a następnie rozliczenia odsetek na poziomie rachunków transakcyjnych poszczególnych uczestników na podstawie oprocentowania ustalonego przez uczestnika zagranicznego,
    *   automatycznych przeksięgowań w ramach usługi automatycznych sweepów.
4.  Na podstawie automatycznych przeksięgowań oraz udzielonych pełnomocnictw, Bank działając poprzez oddział w Polsce, będzie dokonywał w oznaczonym terminie (na koniec dnia, dwa razy na dzień, pod koniec tygodnia lub na koniec miesiąca) transferów środków pieniężnych pomiędzy poszczególnym rachunkiem SA a rachunkiem MA i TA prowadzonymi w Szwecji.
5.  Transfery te będą dokonywane w ten sposób, że po ich dokonaniu salda występujące na rachunkach SA będą równe zero lub będą utrzymane na poziomie określonym w umowie. A zatem, wszelkie nadwyżki środków pieniężnych występujące na poszczególnym rachunku SA byłyby automatycznie poprzez rachunek MA należący do Spółki na rachunek TA, natomiast niedobory występujące na poszczególnym rachunku SA byłyby automatycznie poprzez rachunek MA należący do Spółki zasilane z rachunku TA.
6.  Transfery pomiędzy rachunkiem TA i poszczególnym rachunkiem SA będą miały charakter zwrotny. Spółce będzie przysługiwać roszczenie o zwrot przelanych środków pieniężnych na rachunek TA względem uczestnika zagranicznego, a uczestnikowi zagranicznemu będzie przysługiwało roszczenie o zwrot środków pieniężnych przelanych na rachunek SA względem Spółki.
7.  W związku z powyższym, jeżeli na rachunku SA wystąpi saldo dodatnie, Spółce przysługiwać będą odsetki od uczestnika zagranicznego. W przeciwnym wypadku, tj. gdy na rachunku SA wystąpi saldo ujemne, Spółka jest zobowiązany zapłacić odsetki do uczestnika zagranicznego.
8.  Spółka zobowiązana jest do zapłaty wynagrodzenia Bankowi za świadczoną usługę automatycznych przeksięgowań środków pomiędzy spółkami oraz naliczania odsetek.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy w świetle ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych umowa zarządzania wspólną płynnością finansową powiązanych podmiotów będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?
2.  Czy Spółka jako uczestnik struktury Cash-pooling wykazując saldo dodatnie i otrzymując tym samym odsetki od uczestnika zagranicznego oraz płacąc na jego rzecz odsetki w przypadku salda ujemnego, będzie wykonywał na rzecz tego uczestnika, a także Banku, czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, w szczególności czy będzie dokonywał odpłatnego świadczenia usług i czy będzie podatnikiem z tytułu nabycia usługi świadczonej przez uczestnika zagranicznego, w szczególności czy Spółka powinna rozpoznać import usług zwolnionych?
3.  Czy w świetle ustawy o podatku od towarów i usług nabywane od Banku przez Spółkę usługi cash poolingu stanowią import usług i czy podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od towarów i usług jako usługi pośrednictwa finansowego?
4.  Czy przy zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów Spółki odsetek zapłaconych przez Spółkę w związku z przystąpieniem do systemu cash poolingu należy stosować ograniczenia w zaliczeniu odsetek do kosztów uzyskania przychodów wynikające z przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
5.  Czy w opisanym stanie faktycznym Spółka obowiązana będzie do sporządzenia dokumentacji podatkowej, o której mowa w art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych? Jeśli tak, to co jest podstawą przy określaniu wartości transakcji, wartość odsetek tylko czy wszystkie przepływy (środki przelewane w celu wyrównania ujemnego lub dodatniego salda na rachunku uczestników do zera plus odsetki)?
6.  Czy środki przelewane na koniec oznaczonego terminu dokonywane w celu wyrównania ujemnego lub dodatniego salda na rachunku uczestników do zera będą stanowiły przychody/koszty uzyskania przychodów dla Spółki?

Niniejsza interpretacja dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych. W pozostałym zakresie zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Zdaniem Wnioskodawcy, umowa cash poolingu ani żadna z czynności wykonywanych w ramach tej usługi nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, jako że cash pooling nie mieści się w zamkniętym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych zdefiniowanym w art. 1 ustawy o PCC. A skoro art. 1 ustawy o PCC zawiera zamknięty katalog czynności cywilnoprawnych podlegających opodatkowaniu podatkiem ode czynności cywilnoprawnych, to jakakolwiek inna czynność prawna niewymieniona w nim pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Umowa cash poolingu nie została wymieniona w katalogu czynności prawnych podlegających temu podatkowi. Tym samym, zdaniem Spółki, takie transakcje nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Podatnik opiera swoje stanowisko również na interpretacjach wydanych przez organy podatkowe w podobnych sprawach, np. interpretacje indywidualne: Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 7.08.2009 r. Nr IPPB2/436-180/09-5/AK (wydanej dla podobnego produktu oferowanego przez ten sam bank), z 4 marca 2009 r. Nr IPPB2/436-470/08-4/AF oraz z 11 lutego 2009 r. Nr IPPB2/436-439/08-2/AF, Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 3 czerwca 2008 r. Nr ILPB2/436-13/08-4/AJ oraz z 10 lutego 2009 r. Nr ILPB2/436-122/08 -3/MK.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 09 września 2000r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki;

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne ( art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób to dla oceny, czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. ustawy przedmiotem opodatkowania są umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

W myśl art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy lub tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Należy podkreślić, iż umowa cash pooling pozostaje na gruncie polskiego prawa umową nienazwaną. Ustawa Kodeks cywilny - w części zobowiązaniowej - nie zawiera przepisów odnoszących się do tego typu umowy. Przedstawiona we wniosku konstrukcja umowy cash pooling, jako sposobu gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestniczących podmiotów, pomimo zawierania w sobie pewnych elementów pożyczki, nie wyczerpuje istotnych jej znamion. „Cash pooling” polega na umożliwieniu lepszej gospodarki finansowej grupy kapitałowej. Dzięki tej usłudze można skompensować niedobory środków przedsiębiorstw należących do danej grupy nadwyżkami innych przedsiębiorstw należących do tej samej grupy oraz korzystnie zagospodarować nadwyżkę środków netto.

W przypadku „Cash poolingu” mamy do czynienia z trzema przynajmniej podmiotami, a mianowicie: podmiotem posiadającym wolne środki finansowe, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz bankiem występującym w roli pośrednika działającego we własnym imieniu. Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot.

Uczestnik „cash poolingu” posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników „cash poolingu”. Należy stwierdzić, iż zawarcie umowy dotyczącej kompleksowego zarządzania płynnością finansową „cash pooling” nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Czynności tego typu nie można również zakwalifikować jako umowy pożyczki. Tym samym wszelkie czynności dokonywane w ramach umowy nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Reasumując, należy stwierdzić, iż czynności dokonywane w ramach usługi zarządzania płynnością finansową nie zostały wymienione w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, czynności te nie będą podlegały opodatkowaniu ww. podatkiem zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Odnosząc się do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji w uzasadnieniu własnego stanowiska, należy stwierdzić, iż interpretacje te co do zasady wiążą w sprawach, w których zostały wydane i nie są źródłem prawa powszechnie obowiązującego. Tym samym nie stanowią podstawy prawnej przy wydawaniu interpretacji.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.