Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT2-3.4011.45.2019.2.MJ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2019-04-01
Teza: Skutki podatkowe odpłatnego zbycia mieszkania.
Słowa kluczowe: mieszkanie-sprzedaż mieszkania; przychód; zwolnienie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800, z późn. zm.), Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 29 stycznia 2019 r. (data wpływu 4 lutego 2019 r.), uzupełnionym pismem z dnia 27 lutego 2019 r. (data wpływu 1 marca 2019 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 4 lutego 2019 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek, uzupełniony pismem z dnia 27 lutego 2019 r., o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego.

We wniosku oraz jego uzupełnieniu przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

W dniu 11 maja 2017 r. Wnioskodawczyni dokonała sprzedaży mieszkania, mieszczącego się w (…). Przedmiotową nieruchomość Wnioskodawczyni nabyła w dniu 9 kwietnia 2013 r. w drodze darowizny. Z uwagi na fakt, iż zbycie nastąpiło po 4 latach od nabycia, Wnioskodawczyni zobowiązana jest do zapłacenia podatku dochodowego od osób fizycznych. Jednakże z uwagi na przepisy o zwolnieniu z podatku dochodowego od sprzedaży nieruchomości, jeśli środki uzyskane ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości Wnioskodawczyni przeznaczy na realizację własnych celów mieszkaniowych (co zostało przez Wnioskodawczynię zadeklarowane w rozliczeniu podatku dochodowego za rok 2017 (PIT 39), to może ona skorzystać z ulgi podatkowej. Obecnie Wnioskodawczyni mieszka w mieszkaniu stanowiącym jej własność w (…). Wnioskodawczyni jest emerytką, obecny stan zdrowia nie pozwala jej na samodzielne życie. Wnioskodawczyni choruje na POChP (Przewlekłą Obturacyjną Chorobę Płuc, dawniej zwaną astmą oskrzelową) w najwyższym, IV stopniu zaawansowania. Na tym poziomie choroby, Wnioskodawczyni samodzielnie wykonuje tylko podstawowe czynności życiowe, tj. porusza się w ograniczonym stopniu w obrębie mieszkania, nie wychodzi na zewnątrz. Czynności wysiłkowe, takie jak pranie, sprzątanie, zakupy wymagają pomocy osób trzecich.

Stan zdrowia Wnioskodawczyni, ze względu na charakter choroby, ulega pogorszeniu, wkrótce będzie wymagał również terapii tlenowej, tj. podawania tlenu przez ok. 14 godz. na dobę. Obecna kondycja Wnioskodawczyni sprawia, że wymaga ona stałej pomocy i opieki. Z tego względu Wnioskodawczyni zdecydowała się na zakup 1/2 udziału w mieszkaniu córki, by z nią zamieszkać, a która może jej udzielić opieki na co dzień, bez konieczności dojazdów z dzielnicy odległej o 17 km (…).

Córka Wnioskodawczyni posiada samodzielny lokal mieszkalny, położony przy (…), w nowej, rozwijającej się dzielnicy miasta (…). Lekarz pulmonolog, pod którego stałą opieką jest Wnioskodawczyni, obecnie jest zatrudniony w NZOZ również w tej dzielnicy. Dojazd do niego jest więc znacznie szybszy i łatwiejszy - ok. 4 km, co jest nie bez znaczenia, gdy Wnioskodawczyni jest zmuszona korzystać z pomocy osoby pracującej. Przychodnia lekarska oferuje znacznie szerszy dostęp do lekarzy specjalistów oraz badań, niż obecna przychodnia, z której korzysta Wnioskodawczyni.

Po zakupie 1/2 udziału w mieszkaniu córki centrum życiowe Wnioskodawczyni znajdzie się więc w mieszkaniu w (…). Córka Wnioskodawczyni, która obecnie sprawuje nad nią opiekę, dojeżdżając do obecnego mieszkania Wnioskodawczyni pokonuje trasę 34 km dziennie (17 km w jedną stronę), co stanowi również dodatkowe obciążenie finansowe.

Zakup udziału w mieszkaniu córki Wnioskodawczyni i faktyczne zamieszkanie w (…) zaspokoi życiowe potrzeby mieszkaniowe Wnioskodawczyni.

Wnioskodawczyni ponadto wskazała, że:

1.  jest osobą fizyczną nieprowadzącą działalności gospodarczej.
2.  w dniu 11 maja 2017r. dokonała sprzedaży nieruchomości - lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Zbycie nieruchomości nie nastąpiło w wykonaniu działalności gospodarczej.
3.  pieniądze uzyskane z tytułu przedmiotowej sprzedaży Wnioskodawczyni zamierza przeznaczyć w okresie od 1 kwietnia 2019r. do 31 grudnia 2019r. na zakup nieruchomości od córki - 1/2 udziału w lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość. Wnioskodawczyni zamierza zakupić przedmiotową nieruchomość na własne cele z zamiarem zamieszkania. Nabycie nieruchomości nie nastąpi w wykonaniu działalności gospodarczej.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy zakup na własne cele mieszkaniowe 1/2 udziału w mieszkaniu córki Wnioskodawczyni, przy jednoczesnym posiadaniu mieszkania dotychczasowego, uprawnia Wnioskodawczynię do skorzystania z ulgi, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Wnioskodawczyni przedstawiła następujące stanowisko:

W ocenie Wnioskodawczyni, dochód ze zbycia nieruchomości, który przeznaczy na zakup od córki 1/2 udziału w lokalu mieszkalnym powinien podlegać zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ww. ustawy, ponieważ zostanie przeznaczony na własne cele mieszkaniowe.

Zdaniem Wnioskodawczyni, podstawę prawną przedmiotowego zagadnienia stanowi przepis art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z jego treścią wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.

Wnioskodawczyni zwróciła uwagę, iż dokonując wykładni art. 21 ust. 1 pkt 131 analizowanej ustawy, nie można poprzestać wyłącznie na wykładni językowej tego przepisu, tracąc tym samym z pola widzenia cel, jaki ustawodawca zamierzał osiągnąć regulując tę materię. Zatem odczytanie wyłącznie verba legis art. 21 ust. 1 pkt 131 w związku z art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powodowałoby zdaniem Wnioskodawczyni niedopuszczalne zawężenie omawianego zwolnienia. Należy również zaakcentować, że będące przedmiotem rozpatrywanej sprawy zwolnienie zastąpiło ulgę meldunkową. Zdaniem Wnioskodawczyni celem przedmiotowego zwolnienia było wspieranie różnych form budownictwa mieszkaniowego poprzez zwolnienie od opodatkowania dochodu uzyskanego z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, wydatkowanego na własne cele mieszkaniowe, wymienione w art. 21 ust. 25 pkt 1-3 ww. ustawy. Jak podkreślono w trakcie prac legislacyjnych, dodawane zwolnienie mieszkaniowe może pozytywnie wpłynąć na rynek mieszkaniowy oraz zachęcić do lokowania dochodu uzyskanego z omawianego tytułu w nowe inwestycje mieszkaniowe (zob. uzasadnienie projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw Sejm RP VI Kadencji, druk sejmowy nr 1075). Ustawodawca w odniesieniu do omawianego zwolnienia posługuje się zwrotem niedookreślonym „własnych celów mieszkaniowych".

W ocenie Wnioskodawczyni zwrotu tego nie można jednak zawężać. Ustawodawca w żaden sposób nie limituje bowiem lokali, które podatnik może nabyć. To zaś, czy podatnik w drodze nabytych lokali realizuje własne cele mieszkaniowe, bądź jego działania wypełniają znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, wymaga indywidualnej oceny w konkretnym stanie faktycznym.

W aktualnych tezach zawartych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2016 r. sygn. akt II FSK 3126/14, czytamy, że: „Nie stoi na przeszkodzie skorzystania z analizowanej ulgi okoliczność, że podatnik nabywa kilka lokali mieszkalnych, jak i to, że aktualnie posiada inny lokal mieszkalny, w którym zamieszkuje. Niemniej jednak od okoliczności faktycznych konkretnej sprawy będzie zależało, czy rzeczywiście takie zakupy realizują ustawowy warunek uznania własnych celów mieszkaniowych (\`(...)\`)."

Z przytoczonych przepisów wynika, że podatnik może skorzystać z omawianego zwolnienia podatkowego, jeżeli wydatkuje przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości na własne cele mieszkaniowe, a wydatkowania tego przychodu dokona w okresie dwóch lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie. Wnioskodawczyni informuje, że dochód uzyskany ze zbycia nieruchomości przeznaczy na własne cele mieszkaniowe, tj. zakup w okresie od 1 kwietnia 2019 r. do 31 grudnia 2019 r. nieruchomości – 1/2 udziału w lokalu mieszkalnym. Kupno i sprzedaż nie nastąpią w ramach działalności gospodarczej.

Ustawodawca w poddanej ocenie normie prawnej nie ogranicza osób fizycznych w dysponowaniu określoną co do ilości liczbą mieszkań, jednakowoż wyraźnie wskazuje, że skorzystanie ze zwolnienia odnosi się tylko i wyłącznie do tych nabyć, które służą określonym celom, zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych

Z uwagi na powyższe, w ocenie Wnioskodawczyni, nie stoi na przeszkodzie skorzystania z ulgi posiadanie dotychczasowego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.

Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, że przyszły zakup od córki 1/2 udziału w lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość, w którym Wnioskodawczyni ma zamiar mieszkać uprawnia ją do skorzystania z ulgi.

Ponadto Wnioskodawczyni zauważa, że ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 wypływa daleko idąca konsekwencja zawarta w stwierdzeniu „własne cele mieszkaniowe”. Poprzedzenie wyrażenia „cele mieszkaniowe” przymiotnikiem „własne” świadczy o tym, że ustawodawca przewidując podstawę do zastosowania ww. zwolnienia i dopisując ten przymiotnik podkreślił, że celem nadrzędnym jest zwolnienie tylko takiego przychodu, który wydatkowany zostanie na zaspokojenie „własnych celów mieszkaniowych” rozumianych jako potrzeba zapewnienia sobie dachu nad głową. Ustawa nie ogranicza prawa do zwolnienia co do liczby posiadanych nieruchomości jednakże wyraźnie wskazuje - co podkreśla Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z 20 października 2014 r. sygn. akt I SA/Łd 908/14 - że skorzystanie ze zwolnienia odnosi się tylko i wyłącznie do tych nieruchomości, które faktycznie służą zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych. Z punktu widzenia ustawodawcy istotne jest więc, aby wydatkowanie przychodu było ukierunkowane na zrealizowanie własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika. Tak więc uregulowane w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy zwolnienie od podatku dochodowego w zamierzeniach ustawodawcy realizować ma cel, jakim jest zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych podatnika, a nie lokata kapitału lub zdobywanie źródła zarobkowania bądź zapewnienie dachu nad głową innym osobom niż podatnik.

Wyraz „mieszkaniowe” w wyrażeniu „własne cele mieszkaniowe" należy odnosić podmiotowo do zamiaru zamieszkiwania związanego z różnymi sposobami wydatkowania przychodu, a nie do wydatkowania przychodu w znaczeniu jedynie przedmiotowym.

W związku z powyższym w ocenie Wnioskodawczyni zakup od córki 1/2 udziału w lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość na własne cele mieszkaniowe, przy jednoczesnym posiadaniu mieszkania dotychczasowego, uprawnia Wnioskodawczynię do skorzystania z ulgi, o której mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 z późn. zm.), odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawczyni.

Zastrzeżenia wymaga, że od 1 stycznia 2019 r. zmianie uległa treść powołanego wyżej przepisu art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Stosownie do art. 1 pkt 5 lit. a) tiret drugie ustawy z dnia z dnia 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 2159), w powołanym przepisie wyrazy „dwóch lat” zastępuje się wyrazami „trzech lat”. Dodatkowo zgodnie z art. 1 pkt 5 lit. c) ww. ustawy zmieniającej w ust. 26 dodaje się zdanie drugie w brzmieniu: Przez własne budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d) i e), rozumie się również niestanowiące własności lub współwłasności podatnika budynek, lokal lub pomieszczenie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, podatnik nabędzie ich własność lub współwłasność albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach, jeżeli uprzednio prawo takie mu nie przysługiwało. Ponadto wprowadzono art. 10 ust. 5, zgodnie z którym w przypadku odpłatnego zbycia, nabytych w drodze spadku, nieruchomości lub praw majątkowych, określonych w ust. 1 pkt 8 lit. a)-c), okres, o którym mowa w tym przepisie, liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości lub nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.

Jednakże w myśl art. 16 wskazanej ustawy zmieniającej przepisy ustaw zmienianych w art. 1-3, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2019 r. (…).

W związku z tym, że sprzedaż mieszkania nastąpiła w 2017 r., to zastosowanie znajdą przepisy powołane w interpretacji, a więc w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2018 r.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym podanym przez Wnioskodawczynię w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.