Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP2/443-752/11-4/EN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-08-03
Teza: 1. Czy w Powiatowym Domu Pomocy Społecznej należy prowadzić ewidencję za pomocą kasy rejestrującej w odniesieniu do a) wpływów uzyskanych z tytułu odpłatności za pobyt wnoszonych przez mieszkańców, ich rodziny, Zakłady Ubezpieczeń Społecznych oraz Ośrodki Pomocy Społecznej, b) wpływów uzyskanych z tytułu pozostałych przychodów? 2. Jeśli Powiatowy Dom Pomocy Społecznej zobowiązany będzie do prowadzenia ewidencji za pomocą kasy rejestrującej, to które wpływy podlegają ewidencji i na jakich zasadach?
Słowa kluczowe: ewidencjonowanie; kasa-kasa rejestrująca; obowiązek-obowiązek ewidencyjny; obrót; opieka-opieka społeczna; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 3-art. 111; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 3-art. 111a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 3-art. 111b

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 29 kwietnia 2011 r. (data wpływu 2 maja 2011 r.), uzupełnionym pismem z dnia 15 lipca 2011 r. (data wpływu 21 lipca 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży usług przy zastosowaniu kas rejestrujących jest:

*   **prawidłowe** – w przypadku wpływów z tytułu sprzedaży wody, usług związanych z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków, usług w zakresie przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej, pozostałych usług gdy odpłatność za usługi w zakresie pomocy społecznej uiszczana jest na rachunek bankowy Wnioskodawcy oraz w przypadku świadczenia usług najmu,
*   **nieprawidłowe** – w przypadku wpływów uzyskanych z tytułu: odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej oraz usług stołówkowych.

UZASADNIENIE

W dniu 2 maja 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży usług przy zastosowaniu kas rejestrujących. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 15 lipca 2011 r. (data wpływu 21 lipca 2011 r.) o doprecyzowanie opisu sprawy.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca – Powiatowy Dom Pomocy Społecznej – świadczy dla mieszkańców usługi pomocy społecznej rozumiane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

Liczba mieszkańców:

1.  w Powiatowym Domu Pomocy Społecznej – X osoby,
2.  w Powiatowym Domu Pomocy Społecznej filia – X osób.

Na podstawie decyzji Zakładów Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) oraz Ośrodków Pomocy Społecznej pobierana jest odpłatność za pobyt. Obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w PDPS są w kolejności:

1.  mieszkaniec domu,
2.  małżonek, zstępni przed wstępnymi,
3.  Gmina, z której osoba została skierowana do PDPS.

Świadczenia mieszkańców przekazywane są przez ZUS (m.in. renty, emerytury) lub Ośrodki Pomocy Społecznej (m.in. zasiłki stałe) w zdecydowanej większości na konta bankowe PDPS, za pośrednictwem poczty, rzadziej do kasy domu. Świadczenia otrzymane za pośrednictwem poczty podlegają ewidencji w obrocie gotówkowym PDPS.

Mieszkańcy, członkowie rodzin w niektórych przypadkach dokonują wpłat z tytułu odpłatności za pobyt za pośrednictwem kasy Domu.

Ośrodki Pomocy Społecznej przekazują odpłatność za pobyt w PDPS na rachunki bankowe, na podstawie wystawionego rachunku lub decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w PDPS. Przychody PDPS z tytułu odpłatności za pobyt w ciągu roku przewyższają kwotę 40 000,00 złotych.

Oprócz sprzedaży usług w zakresie opieki społecznej PDPS uzyskuje dochody z tytułu wynajmu pomieszczeń, opłaty za czynsz osoby korzystające z pomieszczeń wpłacają na rachunek bankowy PDPS lub w kasie domu na podstawie rachunku. Oprócz dochodu z tytułu wynajmu PDSP uzyskuje dochód za obiady, sprzedaż wody oraz za terapię zajęciową i tak jak za wynajem na podstawie wystawionego rachunku wpłaty PDPS otrzymuje na rachunek bankowy lub w kasie przychody te nie przewyższają kwoty 40 000,00 złotych.

W uzupełnieniu do wniosku Zainteresowany wskazał, iż:

1.  Dochody za ubiegły rok, tj. 2010 wynosiły:
    *   z tytułu świadczonych usług najmu 17 274 zł (w tym do kasy 1 osoba),
    *   z tytułu sprzedaży obiadów, wody oraz terapii zajęciowej 45 128 zł (w tym do kasy 2-3 osoby),
    *   Gminy nowe zasady 506 022 zł,
    *   ZUS nowe zasady 260 044 zł,
    *   ZUS stare zasady 1 829 022 zł w tym rodzina 5 587 zł (w tym do kasy 2-3 osoby).
2.  Z dowodów wpłat dokonanych przez ZUS, Ośrodki Pomocy Społecznej oraz przez mieszkańców PDPS i ich rodziny na rachunek bankowy PDPS jednoznacznie wynika jakiej transakcji (usługi) zapłata dotyczyła.
3.  Zgodnie z ustawą o Pomocy Społecznej podopieczni przyjęci po 1 stycznia 2004 r. ponoszą pełną odpłatność, tj. 70% ze swojego świadczenia, a pozostałą część do pełnej odpłatności płaci Gmina Właściwa, Ośrodki Pomocy Społecznej i rodzina na podstawie decyzji wydanych przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie z upoważnienia Starosty.
4.  Jeśli będzie zobowiązany ewidencjonować sprzedaż przy zastosowaniu kasy rejestrującej, to wówczas będą go obowiązywały następujące symbole PKWiU:
    *   87.30.13.0 „Usługi pomocy społecznej z zakwaterowaniem świadczone przez domy opieki osobom dorosłym niepełnosprawnym”,
    *   36.00.11.0 „Woda w postaci naturalnej zdatna do picia”,
    *   37.00.11 „Usługi związane z o odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków”,
    *   35.1 „Usługi w zakresie przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej”,
    *   56.29.20.0 „Usługi stołówkowe”,
    *   55.90.19 „Pozostałe usługi związane z zakwaterowaniem, gdzie indziej niesklasyfikowane”.

Ponadto wskazano, iż od 1 lipca 2011 r. wszystkie rozliczenia są prowadzone bezgotówkowo.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

1.  Czy w Powiatowym Domu Pomocy Społecznej należy prowadzić ewidencję za pomocą kasy rejestrującej w odniesieniu do:
    1.  wpływów uzyskanych z tytułu odpłatności za pobyt wnoszonych przez mieszkańców, ich rodziny, Zakłady Ubezpieczeń Społecznych oraz Ośrodki Pomocy Społecznej,
    2.  wpływów uzyskanych z tytułu pozostałych przychodów?
2.  Jeśli Powiatowy Dom Pomocy Społecznej zobowiązany będzie do prowadzenia ewidencji za pomocą kasy rejestrującej, to które wpływy podlegają ewidencji i na jakich zasadach?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 22 oraz art. 111 ust. 1 i ust. 8 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.) kasy fiskalne służą do rejestracji obrotu i związanych z nim kwot podatku VAT. Stąd też, skoro Powiatowy Dom Pomocy Społecznej będzie świadczył usługi zwolnione od VAT, to w takiej sytuacji z tytułu tychże usług nigdy nie wystąpi kwota podatku związanego z obrotem. W związku z czym nie ma potrzeby prowadzenia ewidencji z użyciem kasy.

Rozporządzenie ministra finansów z dnia 26 lipca 2010 r. W sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U. Nr 138, poz. 930) odnosi się jedynie do tych czynności, które co do zasady, podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT. W związku z powyższym Powiatowy Dom Pomocy Społecznej nie musi stosować kasy rejestrującej.

**W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe** – w zakresie zwolnienia z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży usług przy zastosowaniu kas rejestrujących w przypadku wpływów z tytułu: sprzedaży wody, usług związanych z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków, usług w zakresie przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej, pozostałych usług gdy odpłatność za usługi w zakresie pomocy społecznej uiszczana jest na rachunek bankowy Wnioskodawcy oraz w przypadku świadczenia usług najmu oraz **za nieprawidłowe** – w zakresie zwolnienia z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży usług przy zastosowaniu kas rejestrujących w przypadku wpływów uzyskanych z tytułu: odpłatności za pobyt w Domu Pomocy Społecznej oraz usług stołówkowych.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Obowiązek stosowania kasy rejestrującej w celu ewidencjonowania sprzedaży towarów lub usług wynika bezpośrednio z art. 111 ustawy. W ust. 1 powołanego artykułu postanowiono, iż podatnicy dokonujący sprzedaży na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych są obowiązani prowadzić ewidencję obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Powyższy przepis określa generalną zasadę, z której wynika, iż obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej dotyczy wszystkich podatników, którzy dokonują sprzedaży na rzecz określonych w nim odbiorców, tj. osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Zatem podstawowym kryterium decydującym o obowiązku stosowania ewidencji za pomocą kas rejestrujących jest status nabywcy wykonywanych przez podatnika świadczeń.

Oznacza to, że nie podlega obowiązkowi prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kasy rejestrującej świadczenie usług w części, w jakiej te czynności są opłacane przez inne podmioty niż osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej.

Z przepisu art. 111 ust. 1 wynika ponadto, iż podatnicy, wobec których powstał obowiązek w zakresie stosowania kas rejestrujących, są obowiązani za pośrednictwem tych urządzeń ewidencjonować obrót i kwoty podatku należnego. Należy jednak zauważyć, iż opodatkowanie transakcji podatkiem od towarów i usług nie jest kryterium determinującym powstanie obowiązku w zakresie prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących.

Przedmiotowy obowiązek dotyczy bowiem również sytuacji, gdy czynności sprzedaży są zwolnione od podatku lub wykonuje je podatnik zwolniony od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 lub 9 ustawy.

Powyższą tezę wspiera pośrednio art. 111 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym w przypadku, gdy podatnik rozpoczął ewidencjonowanie obrotu w obowiązujących terminach i wykonuje wyłącznie czynności zwolnione od podatku lub jest podatnikiem zwolnionym od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 lub 9, urząd skarbowy dokonuje zwrotu kwoty określonej w ust. 4 na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, w terminie do 25. dnia od daty złożenia wniosku przez podatnika.

Z powyższej normy prawnej wprost wynika, iż zamiarem ustawodawcy jest objęcie obowiązkiem prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej wszystkich podatników dokonujących sprzedaży na rzecz konkretnych nabywców, a mianowicie osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych bez względu na to czy dokonywane transakcje podlegają opodatkowaniu i czy są dokonywane przez podatników będących podatnikami podatku od towarów i usług.

Należy ponadto zauważyć, iż osoby, o których mowa w przepisie art. 111 ust. 1, są ostatecznymi konsumentami, u których nie występuje podatek należny i nie dokonują odliczeń. Wobec tego, że wymienieni nabywcy nie są zainteresowani w wykazywaniu podatku naliczonego, w praktyce mogłoby dojść do nieprawidłowości w ewidencjonowaniu kwot należnych z tytułu sprzedaży towarów i świadczenia usług na ich rzecz. Zatem celem wprowadzenia kas fiskalnych była przede wszystkim potrzeba zapewnienia kontroli nad rzetelnością deklarowanych przez pewne grupy podatników podstaw opodatkowania.

Obowiązek w zakresie prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej umożliwia również realizację prawa konsumenta w zakresie otrzymania dokumentu (paragonu) zawierającego podstawowe dane o zawartej transakcji, w tym strukturze ceny.

Przez sprzedaż rozumie się, zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy, odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Na mocy delegacji ustawowej zawartej w art. 111 ust. 8 ustawy stwierdzono, iż Minister właściwy do spraw finansów publicznych może zwolnić, w drodze rozporządzenia, na czas określony, niektóre grupy podatników oraz niektóre czynności z obowiązku, o którym mowa w ust. 1, oraz określić warunki korzystania ze zwolnienia, mając na uwadze interes publiczny, w szczególności sytuację budżetu państwa (…).

Kwestie dotyczące zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy użyciu kas rejestrujących niektórych czynności i niektórych grup podatników oraz terminów rozpoczęcia prowadzenia tej ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących w obecnym stanie prawnym, tj. od dnia 1 stycznia 2011 r. reguluje rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 26 lipca 2010 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U. Nr 138, poz. 930).

Regulacje zawarte w powołanym rozporządzeniu przewidują zwolnienie z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących ze względu na rodzaj prowadzonej działalności – zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia (zwolnienie przedmiotowe) oraz wysokość obrotu – do określonej tym przepisem wysokości obrotów (zwolnienie podmiotowe).

Stosownie do § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 lipca 2010 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących, do dnia 31 grudnia 2012 r., zwalnia się z obowiązku ewidencjonowania, podatników, u których kwota obrotu z działalności, o której mowa w art. 111 ust. 1 ustawy, nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym kwoty 40 000 zł i jeżeli wcześniej nie powstał wobec nich obowiązek ewidencjonowania, z zastrzeżeniem ust. 6.

Na podstawie § 3 ust. 6 ww. rozporządzenia, zwolnienie o którym mowa w ust. 1 pkt 2, traci moc po upływie dwóch miesięcy, licząc od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło w ciągu roku podatkowego przekroczenie kwoty obrotów w wysokości 40 000 zł, z działalności, o której mowa w art. 111 ust. 1 ustawy.

W myśl § 5 rozporządzenia, podatnicy, o których mowa w art. 111 ust. 5 ustawy, osiągnięty obrót ewidencjonują jako obrót zwolniony od podatku od towarów i usług.

Wskazać należy, iż każda sprzedaż na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych ma wpływ na wielkość obrotu wyznaczającego obowiązek ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących. Kwotę obrotu uprawniającą do zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania za pomocą kas rejestrujących określa się sumując całą sprzedaż (w danym roku) na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych. Obliczając powyższą kwotę obrotu nie wyłącza się zatem sprzedaży towarów i usług, które na mocy rozporządzenia w sprawie kas rejestrujących jako wymienione w załączniku do rozporządzenia zostały przedmiotowo zwolnione z obowiązku ewidencjonowania. Do obrotu wlicza się tym samym sprzedaż ze wszystkich czynności wykonywanych na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i rolników ryczałtowych (wszystkie rodzaje działalności).

Natomiast, stosownie do zapisu § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, zwalnia się z obowiązku ewidencjonowania, do dnia 31 grudnia 2012 r. – sprzedaż w zakresie czynności wymienionych w załączniku do rozporządzenia.

I tak w części I załącznika do rozporządzenia zawierającego wykaz czynności zwolnionych z obowiązku ewidencjonowania wymienione zostały:

*   w poz. 2 – PKWiU 35 Energia elektryczna, paliwa gazowe, para wodna, gorąca woda i powietrze do układów klimatycznych,
*   w poz. 3 – PKWiU 36 Woda w postaci naturalnej, usługi związane z uzdatnianiem i dostarczaniem wody,
*   w poz. 4 – PKWiU 37 Usługi związane z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków, osady ze ścieków kanalizacyjnych,
*   w poz. 21 – PKWiU ex 55.90.1 Pozostałe usługi związane z zakwaterowaniem z wyłączeniem PKWiU 55.90.13.0 dotyczy wyłącznie: usług krótkotrwałego zakwaterowania pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane (z wyłączeniem usług hotelarskich i turystycznych) – których świadczenie przez podatnika w całym zakresie dokumentowane jest fakturami.

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, iż sprzedaż ww. towarów i usług będzie korzystać do dnia 31 grudnia 2012 r. ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania – na mocy § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w związku z poz. 2, 3, 4 i 21 załącznika. Podkreślić jednak należy, iż ze zwolnienia wskazanego w poz. 21 załącznika do rozporządzenia, korzystają usługi krótkotrwałego zakwaterowania (z wyłączeniem usług hotelarskich i turystycznych) pod warunkiem, że ich sprzedaż przez podatnika w całym zakresie dokumentowana jest fakturami. Wskazać również należy, iż z powyższego zwolnienia ustawodawca wyłączył grupę PKWiU 55.90.13.0 „Usługi oferowania miejsc sypialnych w wagonach kolejowych i w pozostałych środkach transportu”.

Ponadto w części II w poz. 45 załącznika do ww. rozporządzenia zawierającego wykaz czynności zwolnionych z obowiązku ewidencjonowania wskazano usługi stołówek w placówkach wymienionych w art. 43 ust. 9 ustawy, prowadzonych przez te placówki udostępnianych wyłącznie dla uczniów, studentów i innych podopiecznych oraz nauczycieli i personelu.

Zaznaczyć w tym miejscu należy, iż w art. 43 ust. 9 ustawy wskazano, że przez placówki oświatowe, o których mowa w ust. 1 pkt 13 oraz w art. 83, rozumie się szkoły i przedszkola publiczne i niepubliczne, szkoły wyższe i placówki opiekuńczo-wychowawcze.

Z kolei w poz. 37 w części I ww. załącznika wymieniono świadczenie usług, za które zapłata w całości następuje za pośrednictwem poczty, banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo -kredytowej (odpowiednio na rachunek bankowy podatnika lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem), pod warunkiem że z ewidencji i dowodów dokumentujących transakcję jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie transakcji zapłata dotyczyła2).

Z objaśnień zawartych w punkcie 2) wynika, iż zwolnienie to nie dotyczy podatników, którzy rozpoczęli ewidencjonowanie tych czynności przed dniem 1 stycznia 2011 r.

Aby zatem Wnioskodawca miał prawo do skorzystania ze zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania obrotu przy zastosowaniu kasy rejestrującej na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 w powiązaniu z poz. 37 załącznika, muszą łącznie zostać spełnione następujące warunki:

*   zapłata za usługę w całości następuje za pośrednictwem poczty lub banku na rachunek bankowy podatnika,
*   z ewidencji i dowodów dokumentujących transakcje jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie transakcji zapłata dotyczyła,
*   Wnioskodawca nie rozpoczął ewidencjonowania tych usług przed dniem 1 stycznia 2011 r.

Niewystąpienie któregokolwiek z nich oznacza brak możliwości zastosowania zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania obrotu przy zastosowaniu kasy rejestrującej.

Należy wskazać, iż zgodnie z art. 139 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 153, poz. 1227 ze zm.) ze świadczeń pieniężnych określonych w ustawie – po odliczeniu składki na ubezpieczenie zdrowotne oraz zaliczki i innych należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych – podlegają potrąceniu, z uwzględnieniem art. 141, należności z tytułu odpłatności za pobyt osób uprawnionych do świadczeń w domach pomocy społecznej, zakładach opiekuńczo-leczniczych lub zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych – na wniosek dyrektorów tych placówek.

Natomiast art. 140 ust. 4 pkt 3 ww. ustawy, potrącenia, z zastrzeżeniem art. 141, nie mogą przekraczać 65% miesięcznego świadczenia – jeżeli potrąceniu podlegają należności, o których mowa w art. 139 ust. 1 pkt 10.

Art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2007 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.) stanowi, iż pobyt w domu pomocy społecznej jest odpłatny do wysokości średniego miesięcznego kosztu utrzymania.

Stosownie do art. 61 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy o pomocy społecznej, opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wnosi mieszkaniec domu, nie więcej jednak niż 70% swojego dochodu, a w przypadku osób małoletnich przedstawiciel ustawowy z dochodów dziecka, nie więcej niż 70% tego dochodu.

Zgodnie z art. 62 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, mieszkaniec domu wnosi opłatę do kasy domu lub na jego rachunek bankowy. Za jego zgodą opłata może być potrącana:

1.  z emerytury lub renty mieszkańca domu – przez właściwy organ emerytalno-rentowy, zgodnie z odrębnymi przepisami;
2.  z zasiłku stałego mieszkańca domu – przez ośrodek pomocy społecznej dokonujący wypłaty świadczenia; opłatę za pobyt ośrodek pomocy społecznej przekazuje na rachunek bankowy domu pomocy społecznej.

Z przedłożonego wniosku wynika, iż Wnioskodawca – Powiatowy Dom Pomocy Społecznej – świadczy dla mieszkańców usługi pomocy społecznej rozumiane zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.

Na podstawie decyzji Zakładów Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) oraz Ośrodków Pomocy Społecznej pobierana jest odpłatność za pobyt. Obowiązani do wnoszenia opłaty za pobyt w PDPS są w kolejności: mieszkaniec domu, małżonek, zstępni przed wstępnymi, Gmina, z której osoba została skierowana do PDPS.

Świadczenia mieszkańców przekazywane są przez ZUS (m.in. renty, emerytury) lub Ośrodki Pomocy Społecznej (m.in. zasiłki stałe) w zdecydowanej większości na konta bankowe PDPS, za pośrednictwem poczty, rzadziej do kasy domu. Świadczenia otrzymane za pośrednictwem poczty podlegają ewidencji w obrocie gotówkowym PDPS. Mieszkańcy, członkowie rodzin w niektórych przypadkach dokonują wpłat z tytułu odpłatności za pobyt za pośrednictwem kasy Domu. Ośrodki Pomocy Społecznej przekazują odpłatność za pobyt w PDPS na rachunki bankowe, na podstawie wystawionego rachunku lub decyzji ustalającej odpłatność za pobyt w PDPS.

Przychody PDPS z tytułu odpłatności za pobyt w ciągu roku przewyższają kwotę 40 000,00 złotych.

Oprócz sprzedaży usług w zakresie opieki społecznej PDPS uzyskuje dochody z tytułu wynajmu pomieszczeń, opłaty za czynsz osoby korzystające z pomieszczeń wpłacają na rachunek bankowy PDPS lub w kasie domu na podstawie rachunku oprócz dochodu z tytułu wynajmu PDSP uzyskuje dochód za obiady, sprzedaż wody oraz za terapię zajęciową i tak jak za wynajem na podstawie wystawionego rachunku wpłaty PDPS otrzymuje na rachunek bankowy lub w kasie.

W uzupełnieniu do wniosku Zainteresowany wskazał, iż dochody za ubiegły rok, tj. 2010 wynosiły:

*   z tytułu świadczonych usług najmu 17 274 zł (w tym wpłata do kasy 1 osoba),
*   z tytułu sprzedaży obiadów, wody oraz terapii zajęciowej 45 128 zł (w tym wpłata do kasy 2-3 osoby),
*   Gminy nowe zasady 506 022 zł,
*   ZUS nowe zasady 260 044 zł,
*   ZUS stare zasady 1 829 022 zł w tym rodzina 5 587 zł (w tym do kasy 2-3 osoby).

Z dowodów wpłat dokonanych przez ZUS, Ośrodki Pomocy Społecznej oraz przez mieszkańców PDPS i ich rodziny na rachunek bankowy PDPS jednoznacznie wynika jakiej transakcji (usługi) zapłata dotyczyła.

Zainteresowany wskazał, że jeśli będzie zobowiązany ewidencjonować sprzedaż przy zastosowaniu kasy rejestrującej, to wówczas będą go obowiązywały następujące symbole PKWiU:

*   87.30.13.0 „Usługi pomocy społecznej z zakwaterowaniem świadczone przez domy opieki osobom dorosłym niepełnosprawnym”,
*   36.00.11.0 „Woda w postaci naturalnej zdatna do picia”,
*   37.00.11 „Usługi związane z o odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków”,
*   35.1 „Usługi w zakresie przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej”,
*   56.29.20.0 „Usługi stołówkowe”,
*   55.90.19 Pozostałe usługi związane z zakwaterowaniem, gdzie indziej niesklasyfikowane.

Ponadto wskazano, iż od 1 lipca 2011 r. wszystkie rozliczenia są prowadzone bezgotówkowo.

Prawo do zwolnienia z obowiązku ewidencjonowania obrotu i kwot podatku należnego przy zastosowaniu kas rejestrujących na mocy § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w powiązaniu z poz. 37 ww. załącznika do rozporządzenia, przysługuje w sytuacji, gdy zapłata za świadczone usługi w całości następuje za pośrednictwem poczty lub banku na rachunek bankowy podatnika, bez względu na rodzaj wykonywanej usługi. Wyrażenie „w całości” odnosi się do poszczególnych usług świadczonych przez podatnika. Taka konstrukcja przepisu powoduje, że zwolnieniu nie podlega usługa, za którą zapłacono częściowo gotówką, a częściowo za pośrednictwem banku lub poczty. Warunkiem zwolnienia jest bowiem to, aby konkretna usługa została w całości zapłacona za pośrednictwem banku lub poczty oraz by było możliwe zidentyfikowanie transakcji, której zapłata dotyczy.

Odnosząc treść przytoczonych przepisów do opisu sprawy wskazać należy, że Wnioskodawca nie może skorzystać ze zwolnienia przedmiotowego z obowiązku ewidencjonowania na kasie rejestrującej sprzedaży usług pomocy społecznej do dnia 31 grudnia 2012 r. bowiem zapłata za świadczone usługi dokonywana jest częściowo w kasie a częściowo na rachunek bankowy PDPS. Zatem nie zostaną spełnione warunki wynikające z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w powiązaniu z poz. 37 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 lipca 2010 r. Bez znaczenia w tej sytuacji pozostaje fakt, iż z dowodów zapłaty jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie transakcji zapłata dotyczyła.

Jednakże w sytuacji, gdy wpłaty za usługi pomocy społecznej dokonane przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczych (mieszkańców, członków rodzin) nastąpią przelewem na rachunek bankowy, a z ewidencji i dowodów dokumentujących te transakcje jednoznacznie będzie wynikać, jakiej konkretnie transakcji zapłata dotyczyła, to na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 w powiązaniu z poz. 37 załącznika do ww. rozporządzenia Wnioskodawca może korzystać ze zwolnienia przedmiotowego z obowiązku ewidencjonowania na kasie rejestrującej sprzedaży usług pomocy społecznej do dnia 31 grudnia 2012 r.

Ponadto na mocy § 2 ust. 1 pkt 1 w powiązaniu z poz. 2, 3, 4 i 21 załącznika do ww. rozporządzenia Wnioskodawca będzie korzystał do dnia 31 grudnia 2012 r. ze zwolnienia przedmiotowego z obowiązku ewidencjonowania na kasie rejestrującej sprzedaży: wody w postaci naturalnej zdatnej do picia (PKWiU 36.00.11.0), usług związanych z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków (PKWiU 37.00.11), usług w zakresie przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej (PKWiU 35.1) oraz usług związanych z zakwaterowaniem, gdzie indziej niesklasyfikowane (PKWiU 55.90.19) – pod warunkiem, że sprzedaż tych usług w całym zakresie dokumentowana jest fakturami.

Natomiast, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w powiązaniu z poz. 45 załącznika do rozporządzenia, Wnioskodawca nie może skorzystać do dnia 31 grudnia 2012 r. ze zwolnienia przedmiotowego z obowiązku ewidencjonowania na kasie rejestrującej sprzedaży usług stołówkowych (PKWiU 56.29.20.0), z uwagi na fakt, iż nie jest podmiotem wskazanym w art. 43 ust. 9 ustawy.

Na mocy § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, zwalnia się z obowiązku ewidencjonowania do dnia 30 kwietnia 2011 r. czynności objęte do dnia 31 grudnia 2010 r. zwolnieniem od ewidencjonowania wymienione w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2009 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U. Nr 224, poz. 1797), niewymienione w załączniku do niniejszego rozporządzenia.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż na podstawie zapisów zawartych w § 2 obowiązującego do dnia 31 grudnia 2010 r. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 grudnia 2009 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących (Dz. U. z 2009 r. Nr 224, poz. 1797) zwolniono z obowiązku ewidencjonowania przy zastosowaniu kas rejestrujących sprzedaż w zakresie czynności wymienionych w załączniku do rozporządzenia. W poz. 26 tego załącznika wymieniono świadczenie usług w zakresie ochrony zdrowia i opieki społecznej (PKWiU 85).

W myśl § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. Nr 207, poz. 1293 ze zm.) dla celów podatku od towarów i usług do dnia 31 grudnia 2010 r. obowiązywała Polska Klasyfikacja Wyrobów i Usług (PKWiU) wprowadzona rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997 r. (Dz. U. Nr 42, poz. 264 ze zm.), według której usługi w zakresie ochrony zdrowia klasyfikowało się do grupowania 85.

Jak wskazuje analiza grupowania statystycznego oznaczonego symbolem PKWiU 85 (według Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług obowiązującej dla celów podatku od towarów i usług do dnia 31 grudnia 2010 r.), zakres przedmiotowy usług w zakresie ochrony zdrowia jest szeroki i obejmuje usługi świadczone przez szpitale, usługi medyczne świadczone przez przychodnie i praktyki lekarskie, usługi stomatologiczne oraz usługi w zakresie ochrony zdrowia ludzkiego, pozostałe (w tym usługi położnych, pielęgniarek, fizykoterapeutów i innych osób zajmujących się usługami paramedycznymi, usługi pogotowia ratunkowego, usługi świadczone przez laboratoria medyczne oraz usługi w zakresie ochrony zdrowia ludzkiego pozostałe, gdzie indziej nie sklasyfikowane).

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że – z uwagi na fakt niewymienienia w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 lipca 2010 r. w sprawie zwolnień z obowiązku prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących – od dnia 1 maja 2011 r. nie mogą już korzystać ze zwolnienia z obowiązku ewidencji za pomocą kasy rejestrującej między innymi usługi w zakresie opieki społecznej – sklasyfikowane pod symbolem PKWiU 85 według obowiązującej dla celów podatku od towarów i usług do dnia 31 grudnia 2010 r. Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997 r., natomiast według obowiązującej od dnia 1 stycznia 2011 r. PKWiU wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. Nr 207, poz. 1293 ze zm.) – sklasyfikowane pod symbolem PKWiU 87 „Usługi pomocy społecznej z zakwaterowaniem”.

Z powyższych uregulowań wynika zatem, iż do dnia 30 kwietnia 2011 r. zostało przedłużone zwolnienie z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej w przypadku świadczenia usług w zakresie opieki społecznej, jako niewymienionych w załączniku do rozporządzenia z dnia 26 lipca 2010 r. Tym samym, od dnia 1 maja 2011 r. wobec podatników świadczących usługi w ww. zakresie, powstanie obowiązek w zakresie prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej na zasadach ogólnych.

W opisie zdarzenia przyszłego wskazano, iż przychody z tytułu odpłatności za pobyt w PDPS w ciągu roku przewyższają kwotę 40 000,00 złotych.

Ponadto w uzupełnieniu do wniosku Zainteresowany wskazał, iż dochody za ubiegły rok, tj. 2010 wynosiły:

*   z tytułu świadczonych usług najmu 17 274 zł,
*   z tytułu sprzedaży obiadów, wody oraz terapii zajęciowej 45 128 zł,
*   Gminy nowe zasady 506 022 zł,
*   ZUS nowe zasady 260 044 zł,
*   ZUS stare zasady 1 829 022 zł w tym rodzina 5 587 zł.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż w sytuacji, gdy osiągnięty przez Wnioskodawcę obrót z tytułu świadczenia usług na rzecz osób, o których mowa w art. 111 ust. 1 ustawy, przekroczył w latach poprzednich kwotę 40.000 zł, to ze zwolnienia z obowiązku prowadzenia ewidencji sprzedaży przy zastosowaniu kasy rejestrującej Wnioskodawca mógł korzystać do dnia 30 kwietnia 2011 r., stosownie do zapisu § 2 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia. Natomiast od dnia 1 maja 2011 r. Zainteresowany będzie zobowiązany do zakupu kasy rejestrującej i rozpoczęcia ewidencjonowania obrotu i ewentualnie kwot podatku należnego z tytułu sprzedaży usług na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej oraz rolników ryczałtowych.

Wyjątek będzie stanowić – na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia:

*   w powiązaniu z poz. 37 załącznika do rozporządzenia – sprzedaż usług, za które zapłata w całości nastąpi przelewem na rachunek bankowy, a z ewidencji i dowodów dokumentujących te transakcje jednoznacznie wynika, jakiej konkretnie transakcji zapłata dotyczyła,
*   w powiązaniu z poz. 2, 3, 4 i 21 załącznika do rozporządzenia – sprzedaż: wody w postaci naturalnej zdatnej do picia (PKWiU 36.00.11.0), usług związanych z odprowadzaniem i oczyszczaniem ścieków (PKWiU 37.00.11), usług w zakresie przesyłania i dystrybucji energii elektrycznej (PKWiU 35.1) oraz usług związanych z zakwaterowaniem, gdzie indziej niesklasyfikowane (PKWiU 55.90.19) – pod warunkiem, że sprzedaż tych usług w całym zakresie dokumentowana jest fakturami.

Z opisu sprawy wynika, iż od dnia 1 lipca 2011 r. wszystkie rozliczenia są prowadzone przez Wnioskodawcę bezgotówkowo.

Podkreślić zatem należy, iż w sytuacji, gdy wpłaty z tytułu sprzedaży wszystkich ww. usług świadczonych przez Wnioskodawcę będą następować przelewem na rachunek bankowy, a z ewidencji i dowodów dokumentujących te transakcje jednoznacznie będzie wynikać, jakiej konkretnie transakcji zapłata dotyczyła, to na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 w powiązaniu z poz. 37 załącznika do ww. rozporządzenia Wnioskodawca może korzystać ze zwolnienia przedmiotowego z obowiązku ewidencjonowania obrotu przy zastosowaniu kasy rejestrującej do dnia 31 grudnia 2012 r., co oznacza, że Zainteresowany będzie mógł zrezygnować z ewidencji obrotu i ewentualnych kwot podatku za pomocą kasy rejestrującej.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.