Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT1-1.4012.393.2023.2.MG
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2023-08-23
Teza: Prawo do rejestracji jako podatnik VAT czynny z datą faktycznego rozpoczęcia działalności oraz prawo do odliczenia podatku VAT od zakupów związanych z działalnością opodatkowaną za okres od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej do dnia 31 maja 2023 r.
Słowa kluczowe: odliczenia-prawo do odliczenia; rejestracja-rejestracja dla potrzeb podatku od towarów i usług; usługi-usługi prawnicze
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX. Odliczenie i zwrot podatku. Odliczenie częściowe-Rozdział 1. Odliczenie i zwrot podatku-Odliczenie podatku naliczonego-Odliczenie podatku naliczonego z tytułu nabycia towarów i usług  ; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział X. Rejestracja. Deklaracje i informacje podsumowujące. Zapłata podatku -Rozdział 1. Rejestracja -Zgłoszenie rejestracyjne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział X-Rozdział 1-art. 96-ust. 1

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
==================================================

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

31 maja 2023 r. wpłynął Pani wniosek z 31 maja 2023 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy prawa do rejestracji jako podatnik VAT czynny z datą faktycznego rozpoczęcia działalności oraz prawa do odliczenia podatku VAT od zakupów związanych z działalnością opodatkowaną za okres od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej do dnia 31 maja 2023 r. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – 4 sierpnia 2023 r.

Treść wniosku jest następująca:

### Opis stanu faktycznego

Prowadzi Pani jednoosobową działalność gospodarczą. Wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o działalności gospodarczej złożyła Pani poprzez portal \`(...)\` w dniu 30 sierpnia 2021 r., został on rozpatrzony pomyślnie. Wobec tego, że złożenie wniosku było proste i bezproblemowe, postanowiła Pani, że będzie z owego portalu korzystać. W dniu 11 września 2021 r. zalogowała się Pani na profil przedsiębiorcy, aby przez portal \`(...)\`złożyć deklarację VAT-R, gdyż działalność, jaką miała Pani prowadzić była działalność prawnicza, a więc wymaganym było zarejestrowanie się jako czynny podatnik VAT. Taki wniosek Pani wypełniła. Pani księgowość obsługuje … Sp. z o.o., a z ramienia Spółki księgowy \`(...)\`.

Jako podatnik VAT:

1\. dokumentuje Pani skrupulatnie sprzedaż usług fakturami VAT,

2\. prowadzi Pani rejestry sprzedaży i zakupów,

3\. księgowy prowadzący Pani księgowość składał i wciąż składa comiesięcznie od września 2021 r. deklaracje VAT-7, a następnie pliki JPK-V7M właściwemu dla siedziby Pani działalności (jednocześnie również miejsca zamieszkania) organowi podatkowemu,

4\. comiesięcznie, bez jakiegokolwiek opóźnienia czy zwłoki wpłaca Pani właściwemu organowi podatkowemu kwotę podatku VAT wynikającą z deklaracji złożonej wcześniej przez księgowego.

Wypełnia więc Pani wszystkie obowiązki podatnika VAT wynikające z Ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

W dniu 29 maja 2023 r. po wpisaniu Pani danych do wyszukiwarki podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT, niezarejestrowanych oraz wykreślonych i przywróconych do rejestru VAT - https://www.podatki.gov.pl/wykaz-podatnikow-vat-wyszukiwarka, otrzymała Pani informację zwrotną, iż nie figuruje Pani jako podatnik VAT. Okazało się, iż Pani deklaracja VAT-R, którą składała Pani przez portal biznes.gov.pl nie została przesłana najprawdopodobniej przez błąd systemowy. Historia logowania w portalu wskazuje, iż faktycznie w dniu 11 września 2021 r. zalogowała się Pani. Niestety, sporządzona przez Panią deklaracja VAT-R najprawdopodobniej nie wysłała się, a Pani nie otrzymała w związku z tym żadnego powiadomienia czy informacji zwrotnej. Skrzynka na biznes.gov.pl nie posiada również podfolderu wersje robocze (w przeciwieństwie do skrzynki na portalu epuap.gov.pl), więc nie była Pani w stanie zorientować się, że deklaracja nie została doręczona organowi. Z tego względu też postępowała Pani przez cały ten czas jak czynny podatnik VAT.

Jak wynika z utrwalonej linii orzeczniczej Sądów Administracyjnych oraz wydanych w innych sprawach indywidualnych interpretacji podatkowych – wpis do rejestru na podstawie deklaracji VAT-R jest czynnością techniczną i nie konstytuuje podmiotu jako podatnika, gdyż podatnikiem – również w rozumieniu Ustawy o podatku od towarów i usług, zwaną dalej „ustawą o VAT” podmiot staje się de facto z mocy samego prawa.

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Na gruncie dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U.UE. L. z 2006 r. Nr 347, str. 1 z późn. zm.); dalej: „Dyrektywa 112”, przyjęte zostało rozumienie podatnika VAT w ujęciu obiektywnym (materialnym). Stosownie do art. 9 ust. 1 Dyrektywy 112, którego odpowiednikiem jest art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, „podatnik” oznacza każdą osobę prowadzącą samodzielnie, w dowolnym miejscu, jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultat działalności, rozumianej jako wszelka działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.

Przepisy Dyrektywy 112 nie stanowią o rejestracji podatników w transakcjach krajowych. Ani z art. 9-13, ani z innych przepisów Dyrektywy 112 nie wynika, że nabycie statusu podatnika jest uzależnione od dokonania jakiejkolwiek formalności natury administracyjnej, np. rejestracji do celów podatku VAT. Status podatnika jest więc kategorią czysto obiektywną. Podstawowe uprawnienie podatnika dotyczące obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarte zostało w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie, z którym w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a) nabycia towarów i usług,

b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Z powyższego wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje, gdy zostaną spełnione określone warunki, tj. odliczenia dokonuje podatnik podatku od towarów i usług a towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego). Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi. Zatem prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących zakupy związane z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, wynika z samej konstrukcji podatku od towarów i usług i zapewnia neutralność tego podatku dla czynnych podatników VAT. Przepisy ustawy o VAT przewidują określone sytuacje, w których podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, pomimo tego, że spełnione są generalne przesłanki upoważniające go do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony.

Ograniczenia te zawarte są w art. 88 tej ustawy. Stosownie do treści art. 88 ust. 4 ustawy o VAT, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się jednak do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni. Wskazany powyżej przepis ustawy o VAT przewiduje sankcję w postaci pozbawienia podatnika prawa do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego w razie niezarejestrowania się, ale nie wskazuje wprost, z jakim momentem - z punktu widzenia niemożności odliczenia podatku naliczonego - należy wiązać status podatnika (a więc, czy jest on zarejestrowany czy nie). Z art. 88 ust. 4 ustawy o VAT nie wynika, aby do nabycia uprawnienia do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego koniecznym było posiadanie statusu podatnika VAT czynnego w momencie otrzymania faktury. Podatnik nabywa więc prawo do odliczenia podatku naliczonego w momencie otrzymania faktury, lecz aby uprawnienie to zrealizować musi posiadać status podatnika VAT czynnego. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą w tym między innymi Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 1999 r., sygn. akt III SA 5628/98: „Status podmiotu jako podatnika podatku VAT ma charakter w pełni obiektywny, tj. niezależny od dokonania rejestracji”. Z orzecznictwa wynika, iż akt dokonania rejestracji miał służyć przede wszystkim organom podatkowym do założenia rejestru podatników, natomiast nie wywołuje skutków w zakresie obowiązków podatkowych, gdyż obowiązek taki wynika z mocy samego prawa. Rejestracja podatnika dla celów VAT stanowi czynność techniczną - ma więc charakter wyłącznie deklaratoryjny, a nie konstytutywny (nie tworzy nowego stanu prawnego), czynność ta jest więc jakoby wtórną wobec nabycia statusu podatnika - jej brak nie może wpływać na rzeczywisty status danego podmiotu jako podatnika VAT. Dopuszczalność zarejestrowania podmiotu jako czynnego podatnika VAT z datą wsteczną znajduje odzwierciedlenie w utrwalonej linii interpretacyjnej organów podatkowych, czego przykładem są m.in. niżej wskazane interpretacje indywidualne:

‒ interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 10 maja 2022 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.120.2022.2.PRM: „Dokonanie wstecznej rejestracji jako czynny podatnik VAT spowoduje możliwość realizacji przez Pana prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od zakupów związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT oraz rozliczenia podatku VAT należnego udokumentowanych wystawionymi przez Pana fakturami od dnia rozpoczęcia przez Pana działalności gospodarczej.”,

‒ interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 21 września 2021 r. nr 0112-KDIL3.4012.216.2021.2.MBN: „Zatem, jeśli Wnioskodawczyni rozpoczęła inwestycję mającą służyć od początku wyłącznie sprzedaży opodatkowanej, powinna złożyć zgłoszenie rejestracyjne (VAT-R) i dokonać rejestracji jako podatnik VAT czynny od momentu rozpoczęcia prowadzenia tej działalności, tj. od momentu poniesienia pierwszych wydatków inwestycyjnych w celu i z zamiarem rozpoczęcia przyszłej działalności gospodarczej.”,

‒ interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 25 kwietnia 2017 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.31.2017.1.MT: „Wnioskodawczyni powinna dokonać najpierw aktualizacji zgłoszenia VAT-R, ze wskazaniem okresu rozliczeniowego od którego działa jako czynny podatnik podatku VAT, oraz okresu rozliczeniowego, za który złoży pierwszą deklarację podatkową, ale w oparciu o datę faktycznego rozpoczęcia działalności gospodarczej”,

(podobnie: interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 23 marca 2022 r. nr 0111-KDIB3-1.4012.112.2022.1.ABU, interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 6 października 2020 r. nr 0113-KDIPT1-3.4012.587.2020.1.KS, interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 28 maja 2020 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.201.2020.1.k.p.).

Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że w okresie od daty rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej tj. od dnia 6 września 2021 r. do 31 maja 2023 r., pomimo faktycznego braku formalnej rejestracji dla celów podatku od towarów i usług (co, jak się okazuje wynika prawdopodobnie z błędu systemu komputerowego, być może problemów z łączem internetowym, a nie z zaniedbania Podatnika), spełniała Pani od początku definicję podatnika określoną w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.

W konsekwencji powyższego wystawiała Pani faktury sprzedażowe, ewidencjonowała Pani faktury zakupowe, składała Pani stosowne deklaracje podatkowe Organowi podatkowemu oraz płaciła Pani zawsze terminowo w wysokości wynikającej z deklaracji podatek VAT. W myśl art. 2 pkt 31 ustawy o VAT, przez fakturę rozumie się dokument w formie papierowej lub w formie elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie. Zaś przez fakturę elektroniczną, o której mowa w art. 2 pkt 32 ustawy o VAT, rozumie się fakturę w formie elektronicznej wystawioną i otrzymaną w dowolnym formacie elektronicznym.

Zasady wystawiania faktur regulują przepisy art. 106a - 106q ustawy o VAT. Na podstawie art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem. Stosownie do treści art. 106e ust. 1 ustawy o VAT, faktura powinna zawierać m.in.: datę wystawienia, kolejny numer nadany w ramach jednej lub więcej serii, który w sposób jednoznaczny identyfikuje fakturę, imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy, numer, za pomocą którego podatnik jest zidentyfikowany na potrzeby podatku, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. a, numer, za pomocą którego nabywca towarów lub usług jest zidentyfikowany na potrzeby podatku lub podatku od wartości dodanej, pod którym otrzymał on towary lub usługi, z zastrzeżeniem pkt 24 lit. b, datę dokonania lub zakończenia dostawy towarów lub wykonania usługi lub datę otrzymania zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, o ile taka data jest określona i różni się od daty wystawienia faktury, nazwę (rodzaj) towaru lub usługi, miarę i ilość (liczbę) dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług, cenę jednostkową towaru lub usługi bez kwoty podatku (cenę jednostkową netto), kwoty wszelkich opustów lub obniżek cen, w tym w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty, o ile nie zostały one uwzględnione w cenie jednostkowej netto, wartość dostarczonych towarów lub wykonanych usług, objętych transakcją, bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto), stawkę podatku albo stawkę podatku od wartości dodanej w przypadku korzystania z procedur szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 6a, 7 i 9, sumę wartości sprzedaży netto, z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku;, kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku, kwotę należności ogółem.

Z powołanych przepisów wynika, że faktura powinna zawierać dane nabywcy towaru lub usługi i tym samym dokumentować rzeczywiste zdarzenia gospodarcze, a jako wystawca i nabywca powinni widnieć faktyczni uczestnicy transakcji. Wystawiane przez Panią Faktury VAT były prawidłowe.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2022 r. poz. 166 z późn. zm.), osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu. Również dyspozycja tego przepisu została przez Panią spełniona.

Dodatkowo, pragnie Pani zauważyć, iż posiada Pani tzw. „konto firmowe”, został Pani nadany mikrorachunek podatkowy, stosowała Pani tzw. „split payment” wykorzystując środki pieniężne zgromadzone na rachunku VAT. Przez cały okres prowadzenia przez Panią działalności gospodarczej prowadzona jest ona tak, jakby w rejestrze podatników faktycznie Pani widniała, nic nie wskazywało na to, że tak nie było.

Jednocześnie z całą mocą należy podkreślić, iż spełnione zostały wszelkie warunki ustawowe do stwierdzenia, iż faktycznie czynnym podatnikiem jest Pani przez cały okres prowadzenia działalności gospodarczej. W momencie dostrzeżenia problemu, bezzwłocznie, Księgowy skontaktował się z Urzędem Skarbowym w …, który poinformował o niemożności złożenia Deklaracji VAT-R z datą wsteczną. Złożyła więc Pani bezzwłocznie, zgodnie z uzyskaną informacją w Urzędzie Skarbowym, Deklarację VAT-R w dniu 31 maja 2023 r. i jednocześnie sporządziła Pani przedmiotowy wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej w Pani sprawie.

W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani:

Data rozpoczęcia działalności gospodarczej to 06.09.2021 r., data wykonania pierwszej czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług to 30.09.2021 r. – Faktura 1/09/2021 – Klient: … Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, …, NIP: ….

Pierwsza deklaracja VAT-7 została zarejestrowana w Ministerstwie Finansów 25 października 2021 roku za okres wrzesień 2021 i pierwsza próba złożenia deklaracji VAT-R podjęta 11 września 2021 roku obejmowała tenże okres. Złożenie tej deklaracji nie powiodło się, zatem ponowiła Pani próbę w chwili powzięcia informacji o braku złożenia deklaracji VAT-R, składając ją z mocą od dnia 1 czerwca 2023 i wskazując czerwiec jako pierwszy okres rozliczeniowy.

Gdyby możliwe było wskazanie daty wstecznej, złożyłaby Pani wówczas VAT-R wskazując wrzesień 2021 jako pierwszy okres rozliczeniowy. Możliwość dokonania takiej korekty (i w efekcie ujednolicenia stanu faktycznego z deklaracją) jest przedmiotem pytania nr 1.

Wystawiała Pani faktury przez cały okres prowadzenia działalności gospodarczej (gdyż była Pani przekonana, iż wszystkie formalności dot. rejestracji jako czynny podatnik VAT zostały dokonane).

Na wszystkich Fakturach wystawionych w okresie od rozpoczęcia działalności gospodarczej do dnia 31 maja 2023 r. wykazywała Pani podatek należny i go uiszczała bez jakichkolwiek opóźnień na wskazane indywidualne konto oraz terminowo przesyłając deklaracje VAT-7.

Podatek VAT za okres od rozpoczęcia działalności został opłacony i rozliczony przez Panią, każdorazowo w terminie i ze złożeniem deklaracji VAT-7. Faktury VAT załączyła Pani do wniosku. Wykaz faktur:

‒ … (FV nr …),

‒ … (FV nr …),

‒ … (FV nr …),

‒ … (FV nr …),

‒ … (FV nr …),

‒ … (FV nr …),

‒ … (FV nr …),

‒ … (FV nr …),

‒ … (FV nr …),

‒ … (FV nr …),

‒ … (FV nr …),

‒ … (FV nr …),

‒ … (FV nr …),

‒ … (FV nr …),

‒ … (FV nr …),

‒ … (FV nr …),

‒ … (FV nr …),

‒ … (FV nr …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …),

‒ … (FV nr …).

Nabycia towarów i usług dokonywała Pani z zamiarem wykorzystania ich do czynności opodatkowanych (gdyż była Pani przekonana, iż wszystkie formalności dot. rejestracji jako czynny podatnik VAT zostały dokonane).

Na pytanie Organu „Do jakich czynności wykorzystywała/wykorzystuje Pani towary i usługi nabyte od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności do dnia 31 maja 2023 r., tj. do czynności:

‒ opodatkowanych podatkiem od towarów i usług;

‒ zwolnionych z opodatkowania podatkiem VAT, czy też

‒ niepodlegających temu podatkowi?”

wskazała Pani: „Do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług”.

Towary i usługi wskazane w pytaniu 2 we wniosku nie są wykorzystywane do czynności zwolnionych z podatku VAT.

### Pytania

1\. Czy jest możliwość skorygowania złożonej Deklaracji VAT-R poprzez wskazanie daty rejestracji jako czynny podatnik VAT z datą wsteczną?

2\. Czy wobec powyższego, w przypadku skorygowania deklaracji VAT-R poprzez wskazanie daty wstecznej rejestracji jako czynny podatnik VAT, przysługiwało Pani, jako podatnikowi podatku VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od dnia rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej do dnia 31 maja 2023 r.?

### Pani stanowisko w sprawie

Ad. 1.

Według podatnika jest taka możliwość.

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Na gruncie dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U.UE. L. z 2006 r. Nr 347, str. 1 z późn. zm.); dalej: „Dyrektywa 112”, przyjęte zostało rozumienie podatnika VAT w ujęciu obiektywnym (materialnym). Stosownie do art. 9 ust. 1 Dyrektywy 112, którego odpowiednikiem jest art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, „podatnik” oznacza każdą osobę prowadzącą samodzielnie, w dowolnym miejscu, jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultat działalności, rozumianej jako wszelka działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Przepisy Dyrektywy 112 nie stanowią o rejestracji podatników w transakcjach krajowych. Ani z art. 9-13, ani z innych przepisów Dyrektywy 112 nie wynika, że nabycie statusu podatnika jest uzależnione od dokonania jakiejkolwiek formalności natury administracyjnej, np. rejestracji do celów podatku VAT. Status podatnika jest więc kategorią czysto obiektywną.

Podstawowe uprawnienie podatnika dotyczące obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarte zostało w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie, z którym w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a) nabycia towarów i usług,

b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Z powyższego wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje, gdy zostaną spełnione określone warunki, tj. odliczenia dokonuje podatnik podatku od towarów i usług a towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi. Zatem prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących zakupy związane z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą, wynika z samej konstrukcji podatku od towarów i usług i zapewnia neutralność tego podatku dla czynnych podatników VAT.

Przepisy ustawy o VAT przewidują określone sytuacje, w których podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, pomimo tego, że spełnione są generalne przesłanki upoważniające go do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Ograniczenia te zawarte są w art. 88 tej ustawy.

Stosownie do treści art. 88 ust. 4 ustawy o VAT, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się jednak do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni. Wskazany powyżej przepis ustawy o VAT przewiduje sankcję w postaci pozbawienia podatnika prawa do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego w razie niezarejestrowania się, ale nie wskazuje wprost, z jakim momentem - z punktu widzenia niemożności odliczenia podatku naliczonego - należy wiązać status podatnika (a więc, czy jest on zarejestrowany czy nie).

Z art. 88 ust. 4 ustawy o VAT nie wynika, aby do nabycia uprawnienia do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego koniecznym było posiadanie statusu podatnika VAT czynnego w momencie otrzymania faktury. Podatnik nabywa więc prawo do odliczenia podatku naliczonego w momencie otrzymania faktury, lecz aby uprawnienie to zrealizować musi posiadać status podatnika VAT czynnego.

Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą w tym między innymi Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 września 1999 r., sygn. akt III SA 5628/98: „Status podmiotu jako podatnika podatku VAT ma charakter w pełni obiektywny, tj. niezależny od dokonania rejestracji.” Z orzecznictwa wynika, iż akt dokonania rejestracji miał służyć przede wszystkim organom podatkowym do założenia rejestru podatników, natomiast nie wywołuje skutków w zakresie obowiązków podatkowych, gdyż obowiązek taki wynika z mocy samego prawa. Rejestracja podatnika dla celów VAT stanowi czynność techniczną – ma więc charakter wyłącznie deklaratoryjny, a nie konstytutywny (nie tworzy nowego stanu prawnego), czynność ta jest więc jakoby wtórną wobec nabycia statusu podatnika - jej brak nie może wpływać na rzeczywisty status danego podmiotu jako podatnika VAT.

Dopuszczalność zarejestrowania podmiotu jako czynnego podatnika VAT z datą wsteczną znajduje odzwierciedlenie w utrwalonej linii interpretacyjnej organów podatkowych, czego przykładem są m.in. niżej wskazane interpretacje indywidualne:

‒ interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 10 maja 2022 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.120.2022.2.PRM: „Dokonanie wstecznej rejestracji jako czynny podatnik VAT spowoduje możliwość realizacji przez Pana prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od zakupów związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT oraz rozliczenia podatku VAT należnego udokumentowanych wystawionymi przez Pana fakturami od dnia rozpoczęcia przez Pana działalności gospodarczej.” ,

‒ interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 21 września 2021 r. nr 0112-KDIL3.4012.216.2021.2.MBN: „Zatem, jeśli Wnioskodawczyni rozpoczęła inwestycję mającą służyć od początku wyłącznie sprzedaży opodatkowanej, powinna złożyć zgłoszenie rejestracyjne (VAT-R) i dokonać rejestracji jako podatnik VAT czynny od momentu rozpoczęcia prowadzenia tej działalności, tj. od momentu poniesienia pierwszych wydatków inwestycyjnych w celu i z zamiarem rozpoczęcia przyszłej działalności gospodarczej.”,

‒ interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 25 kwietnia 2017 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.31.2017.1.MT: „Wnioskodawczyni powinna dokonać najpierw aktualizacji zgłoszenia VAT-R, ze wskazaniem okresu rozliczeniowego od którego działa jako czynny podatnik podatku VAT, oraz okresu rozliczeniowego, za który złoży pierwszą deklarację podatkową, ale w oparciu o datę faktycznego rozpoczęcia działalności gospodarczej”

(podobnie: interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 23 marca 2022 r. nr 0111-KDIB3-1.4012.112.2022.1.ABU, interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 6 października 2020 r. nr 0113-KDIPT1-3.4012.587.2020.1.KS, interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 28 maja 2020 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.201.2020.1.k.p.).

Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że w okresie od daty rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej, tj. od dnia 6 września 2021 r. do 31 maja 2023 r., pomimo faktycznego braku formalnej rejestracji dla celów podatku od towarów i usług (co, jak się okazuje wynika prawdopodobnie z błędu systemu komputerowego, być może problemów z łączem internetowym, a nie z zaniedbania Podatnika), spełnia Pani od początku definicję podatnika określoną w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT. W konsekwencji powyższego wystawiała Pani faktury sprzedażowe, ewidencjonowała Pani faktury zakupowe, składała Pani stosowne deklaracje podatkowe Organowi podatkowemu oraz płaciła Pani zawsze terminowo w wysokości wynikającej z deklaracji podatek VAT.

Dodatkowo, pragnie Pani zauważyć, iż posiada Pani tzw. „konto firmowe”, został Pani nadany mikrorachunek podatkowy, stosowała Pani tzw. „split payment” wykorzystując środki pieniężne zgromadzone na rachunku VAT. Przez cały okres prowadzenia przez Panią działalności gospodarczej prowadzona jest ona tak, jakby rejestrze podatników faktycznie Pani widniała, nic nie wskazywało na to, że tak nie było. Jednocześnie z całą mocą należy podkreślić, iż spełnione zostały wszelkie warunki ustawowe do stwierdzenia, iż faktycznie czynnym podatnikiem jest Pani przez cały okres prowadzenia przez Panią działalności gospodarczej.

Ad. 2.

Według podatnika tak, gdyż zgodnie z przedstawioną powyżej argumentacją faktycznie była Pani czynnym podatnikiem VAT, przede wszystkim spełnia Pani ustawową definicję podatnika VAT oraz na bieżąco wypełniała i wypełnia Pani wszystkie ustawowo określone obowiązki Podatnika VAT (gdyż zdaje sobie Pani sprawę, że bycie Podatnikiem VAT rodzi i obowiązki i pewne uprawnienia). W sytuacji, gdy rygorystycznie wypełniała Pani obowiązki wynikające z faktycznego bycia podatnikiem VAT ma Pani możliwość skorzystania z uprawnień podatnika VAT.

Z przytoczonych powyżej interpretacji indywidualnych wydanych w podobnych sprawach wynika, iż Organ uznał to za dopuszczalne - m.in. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 10 maja 2022 r. nr 0114-KDIP1-3.4012.120.2022.2.PRM: „Dokonanie wstecznej rejestracji jako czynny podatnik VAT spowoduje możliwość realizacji przez Pana prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego od zakupów związanych z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT oraz rozliczenia podatku VAT należnego udokumentowanych wystawionymi przez Pana fakturami od dnia rozpoczęcia przez Pana działalności gospodarczej”.

Oczywiście, byłoby to formalnie możliwe w sytuacji, gdy Organ twierdząco odpowie na pytanie zawarte w pkt 1 i uzna za możliwe dokonanie korekty deklaracji VAT-R poprzez wskazanie, iż dopuszczalnym jest zarejestrowanie podmiotu jako czynnego podatnika VAT z datą wsteczną.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 685 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Według art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Podstawowe uprawnienie podatnika dotyczące obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zawarte zostało w art. 86 ust. 1 ustawy.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ustawy, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a) nabycia towarów i usług,

b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Zatem, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza tym samym możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.

Formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.

Zatem, w podatku od towarów i usług obowiązuje zasada tzw. „niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego”. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia, nie musi czekać, aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.

W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowo-prawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.

Zgodnie z art. 86 ust. 10 ustawy:

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.

W myśl art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy:

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a – powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.

Zgodnie z art. 86 ust. 11 ustawy:

Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.

Stosownie do art. 86 ust. 13 ustawy, w brzmieniu obowiązującym do 30 września 2021 r.:

Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 10d, 10e i 11, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 13a.

Zatem prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktur dokumentujących zakupy związane z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą wynika z samej konstrukcji podatku od towarów i usług i zapewnia neutralność tego podatku dla czynnych podatników VAT. W stosunku do faktur lub dokumentów celnych podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy po otrzymaniu faktury lub dokumentu celnego, będącego podstawą odliczenia lub za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług przewidują jednak określone sytuacje, w których podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, pomimo tego, że spełnione są generalne przesłanki upoważniające go do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Ograniczenia te zawarte są w art. 88 ustawy.

Na podstawie przepisu art. 88 ust. 4 ustawy:

Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Wskazany powyżej przepis ustawy o podatku od towarów i usług przewiduje sankcję w postaci pozbawienia podatnika prawa do obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego w razie niezarejestrowania się. Nie wskazuje natomiast wprost, z jakim momentem – z punktu widzenia niemożności odliczenia podatku naliczonego - należy wiązać status podatnika (zarejestrowany czy nie). Z przepisu art. 88 ust. 4 ww. ustawy nie wynika bowiem, aby do nabycia uprawnienia do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego koniecznym było posiadanie statusu podatnika VAT czynnego w momencie otrzymania faktury. Podatnik nabywa więc prawo do odliczenia podatku naliczonego w momencie otrzymania faktury, lecz aby uprawnienie to zrealizować musi posiadać status podatnika VAT czynnego.

Zatem prawo do obniżenia podatku należnego może być realizowane przez podatnika w ściśle określonym czasie, pod warunkiem spełnienia przez niego przesłanek pozytywnych, tj. istnienia związku między zakupami i prowadzoną działalnością opodatkowaną.

Wobec powyższego ustawa nie pozbawia podatnika prawa do dokonania odliczenia podatku od zakupów dokonanych przed rejestracją, o ile zakupione towary i usługi będą wykorzystywane do bieżącej lub przyszłej działalności opodatkowanej (oraz ewentualnie spełniać inne warunki określone w przepisach powołanej ustawy). Niemniej ustawodawca narzucił podatnikom, chcącym dokonać odliczenia podatku VAT od poczynionych nabyć, obowiązek rejestracji jako podatnik VAT czynny.

W myśl art. 96 ust. 1 ustawy:

Podmioty, o których mowa w art. 15, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3.

Stosownie do art. 96 ust. 4 ustawy:

Naczelnik urzędu skarbowego po weryfikacji danych podanych w zgłoszeniu rejestracyjnym rejestruje podatnika jako „podatnika VAT czynnego”, a w przypadku podatników, o których mowa w ust. 3 – jako „podatnika VAT zwolnionego”, i na wniosek podatnika potwierdza to zarejestrowanie.

Zgodnie z art. 96 ust. 5 ustawy:

Jeżeli podmioty, o których mowa w ust. 3, rozpoczną dokonywanie sprzedaży opodatkowanej, utracą zwolnienie od podatku lub zrezygnują z tego zwolnienia, obowiązane są do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w ust. 1, a w przypadku podatników zarejestrowanych jako podatnicy VAT zwolnieni - do aktualizacji tego zgłoszenia, w terminach:

1) przed dniem dokonania pierwszej sprzedaży towaru lub usługi, innych niż zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2, 2a i 4-41 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, w przypadku rozpoczęcia dokonywania tej sprzedaży;

2) przed dniem, w którym podatnik traci prawo do zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 i 9, w przypadku utraty tego prawa;

3) przed początkiem miesiąca, w którym podatnik rezygnuje ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 oraz art. 113 ust. 1 i 9, w przypadku rezygnacji z tego zwolnienia, z zastrzeżeniem pkt 4;

4) przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5, w przypadku rezygnacji ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 9, od pierwszej wykonanej czynności.

Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio.

Zatem, rejestracji należy dokonać przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 ustawy, przy czym przepis nie określa, jak wcześnie rejestracja powinna nastąpić. Natomiast powinna ona nastąpić najpóźniej w dniu poprzedzającym dokonanie pierwszej czynności opodatkowanej.

Należy zauważyć, że w momencie złożenia zgłoszenia rejestracyjnego podatnik spełni warunek formalny i od tego momentu może realizować uprawnienia do odliczenia podatku naliczonego.

W myśl art. 99 ust. 1 ustawy:

Podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu, z zastrzeżeniem ust. 2-10, art. 130c, art. 133 i art. 138g ust. 2.

Należy rozróżnić moment powstania prawa do odliczenia od momentu skorzystania z tego prawa. Jego realizacja następuje poprzez złożenie deklaracji podatkowej, wyrażającej wolę skorzystania przez podatnika z prawa do odliczenia i aby skutecznie zrealizować już powstałe uprawnienie, podatnik musi usunąć – najpóźniej przed skorzystaniem z tego prawa – wszelkie przesłanki negatywne, w tym brak rejestracji, który uniemożliwia identyfikowanie go jako podatnika.

Warto również zaznaczyć, że w wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE w sprawie C-400/98 Trybunał stwierdził, iż prawo do odliczenia podatku naliczonego związanego z dokonaniem inwestycji nie jest uzależnione od dokonania wcześniejszej rejestracji dla celów podatku VAT. Potwierdzeniem takiej tezy mogą być także wyroki TSUE w sprawach C-268/83 oraz C-110/94, gdzie TSUE wskazał, że powstanie prawa do odliczenia nie zależy od formalnego uznania statusu podatnika przez organy podatkowe. Nabywane jest ono automatycznie, z chwilą uzyskania statusu podatnika, którym się staje w momencie pierwszych inwestycji związanych z przyszłą działalnością gospodarczą.

Z orzeczenia TSUE w sprawie C-385/09 Nidera wynika, że prawo do odliczenia powstaje w momencie, w którym podatek ten stał się należny, a jego powstanie nie jest w żaden sposób uzależnione od formalnego uznania statusu podatnika przez organ skarbowy, ale od zaistnienia po stronie podatnika zamiaru, potwierdzonego obiektywnymi dowodami, prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów dotyczących VAT.

Zatem ustawa o podatku od towarów i usług nie pozbawia podatnika prawa do dokonania odliczenia podatku VAT od zakupów poczynionych przed rejestracją, o ile występują przesłanki, że zakupione towary i usługi będą wykorzystywane do bieżących (lub przyszłych) czynności opodatkowanych (oraz ewentualnie spełniać inne warunki określone w przepisach ustawy). Niemniej ustawodawca narzucił podatnikom obowiązek rejestracji jako podatnik VAT czynny. Tym samym podatnik nabywa prawo do odliczenia podatku naliczonego w momencie powstania obowiązku podatkowego i otrzymania faktury. Lecz aby uprawnienie to zrealizować musi posiadać status podatnika VAT czynnego w momencie realizacji uprawnienia.

Jak wynika z opisu sprawy wniosek o wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o działalności gospodarczej złożyła Pani w dniu 30 sierpnia 2021 r. W dniu 11 września 2021 r. zalogowała się Pani na profil przedsiębiorcy aby złożyć druk deklarację VAT-R, gdyż działalność jaką miała Pani prowadzić to działalność prawnicza. Prowadzenie działalności gospodarczej rozpoczęła Pani 06.09.2021 r. Pierwszą czynność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług wykonała Pani 30.09.2021 r. W dniu 29 maja 2023 r. po wpisaniu Pani danych do wyszukiwarki podmiotów zarejestrowanych jako podatnicy VAT, niezarejestrowanych oraz wykreślonych i przywróconych do rejestru VAT otrzymała Pani informację zwrotną, iż nie figuruje Pani jako podatnik VAT. Pani deklaracja VAT-R, którą składała Pani przez portal biznes.gov.pl nie została przesłana. Postępowała Pani przez cały ten czas jak czynny podatnik VAT. W okresie od daty rozpoczęcia wykonywania działalności gospodarczej, tj. od dnia 6 września 2021 r. do 31 maja 2023 r., pomimo faktycznego braku formalnej rejestracji dla celów podatku od towarów i usług wystawiała Pani faktury sprzedażowe, ewidencjonowała Pani faktury zakupowe, składała Pani stosowne deklaracje podatkowe Organowi podatkowemu oraz płaciła Pani podatek VAT. W momencie dostrzeżenia problemu, bezzwłocznie, złożyła więc Pani, zgodnie z uzyskaną informacją w Urzędzie Skarbowym, deklarację VAT-R w dniu 31 maja 2023 r. Nabycia towarów i usług dokonywała Pani z zamiarem wykorzystania ich do czynności opodatkowanych. Towary i usługi wskazane w pytaniu 2 we wniosku nie są wykorzystywane do czynności zwolnionych z podatku VAT.

Okoliczności przedstawione przez Panią wskazują, że pomimo formalnego braku rejestracji do podatku VAT zachowywała się Pani jak zarejestrowany czynny podatnik podatku VAT, tj. prowadziła Pani stosowne rejestry dla celów rozliczeń podatku, złożyła Pani pliki JPK i deklaracje VAT-7 oraz wystawiała Pani faktury i naliczała podatek od wykonywanych czynności. Takie zachowanie wskazuje, że od chwili rozpoczęcia działalności była Pani czynnym podatnikiem podatku VAT i postępowała Pani jak podatnik VAT czynny. Jednakże nie dopełniła Pani, wynikającego z art. 96 ust. 1 ustawy, formalnego obowiązku złożenia dokumentów rejestracyjnych. Ponadto wskazała Pani, że działalność, jaką miała Pani prowadzić była działalność prawnicza, a więc wymaganym było zarejestrowanie się jako czynny podatnik VAT.

W tej sytuacji, po złożeniu zgłoszenia rejestracyjnego, posiada Pani prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT otrzymanych przed złożeniem formularza VAT-R, z uwzględnieniem zapisów wynikających z art. 86 i art. 88 ustawy.

W celu realizacji przysługującego Pani prawa do odliczenia kwoty podatku naliczonego, była Pani zobowiązana do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R ze wskazaniem daty faktycznego rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej, tj. 6 września 2021 r. oraz okresu rozliczeniowego, za który złożyła Pani pierwszą deklarację VAT-7 – wrzesień 2021 r. Ma Pani prawo do złożenia druku VAT-R w trybie aktualizacji, wykazując jako datę rozpoczęcia działalności gospodarczej dzień 6 września 2021 r. i zgłoszenia jako pierwszego miesiąca do złożenia deklaracji VAT-7 – wrzesień 2021 r.

W konsekwencji, na podstawie art. 86 ustawy, ma Pani prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur VAT dokumentujących nabycie towarów i usług służących wykonywaniu czynności opodatkowanych podatkiem VAT, wystawionych na Pani rzecz od momentu rozpoczęcia działalności gospodarczej, w deklaracjach VAT-7 za właściwe okresy rozliczeniowe na zasadach określonych w ww. art. 86 ustawy.

Mając na uwadze powyższe ma Pani prawo do odliczenia podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych towarów i usług powstał obowiązek podatkowy i nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym otrzymała Pani fakturę. Prawo do odliczenia przysługuje o ile nie wystąpią przesłanki wyłączające z art. 88 ustawy.

Jeszcze raz należy podkreślić, że realizacja prawa do odliczenia podatku naliczonego następuje poprzez złożenie deklaracji podatkowej, wyrażającej wolę skorzystania przez podatnika z prawa do odliczenia podatku, jednakże aby skutecznie zrealizować powstałe uprawnienie, podatnik musi usunąć, najpóźniej przed skorzystaniem z tego prawa – wszelkie przesłanki negatywne, w tym brak rejestracji, który uniemożliwia identyfikowanie go jako czynnego podatnika.

Dopiero fakt usunięcia negatywnej przesłanki, poprzez złożenie zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R (ze wskazaniem okresu rozliczeniowego, za który złożyła Pani pierwszą deklarację podatkową, tj. wrzesień 2021 r.) spowodował możliwość realizacji przysługującego Pani prawa do odliczenia kwoty podatku naliczonego.

A zatem, ma Pani prawo wykazania podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących poniesione zakupy w deklaracjach VAT-7, w terminach przewidzianych prawem. Przy czym należy podkreślić, że terminem odliczenia podatku naliczonego jest okres powstania obowiązku podatkowego w odniesieniu do nabytych towarów i usług.

W świetle przedstawionego stanu faktycznego i powołanych przepisów należy uznać, że przysługuje Pani prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakupy dokonane przed rejestracją dla potrzeb podatku od towarów i usług (złożeniem aktualizacji VAT-R) skoro zakupione towary i usługi są związane wyłącznie z wykonywanymi przez Panią czynnościami opodatkowanymi podatkiem od towarów i usług.

Dodatkowe informacje
--------------------

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
-------------------------------------

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Odnosząc się do powołanych przez Panią interpretacji wskazuję, że interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane są w indywidualnych sprawach podatników i niewątpliwie kształtują sytuację prawną tych podatników w sprawach będących przedmiotem rozstrzygnięcia, lecz dotyczą konkretnych stanów faktycznych co oznacza, że należy je traktować indywidualnie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
-------------------------------------------

‒ Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

‒ Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

‒ Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm. dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

‒ w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

‒ w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.).