Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBI/1/415-292/09/KB
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2009-07-03
Teza: możliwość zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej odsetek od kredytu obrotowego zaciągniętego na finansowanie i refinansowanie rozliczenia z tytułu zamknięcia pozycji walutowych
Słowa kluczowe: działalność-działalność gospodarcza-pozarolnicza działalność gospodarcza; instrumenty-instrumenty finansowe; koszt-koszty uzyskania przychodów; odsetki-odsetki od kredytu; waluta-opcja walutowa
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 01 kwietnia 2009r. (data wpływu do tut. Biura – 02 kwietnia 2009r.), uzupełnionym w dniach 18 i 24 czerwca 2009r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych m. in. w zakresie możliwości zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej odsetek od kredytu obrotowego zaciągniętego na finansowanie i refinansowanie rozliczenia z tytułu zamknięcia pozycji walutowych**– jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 02 kwietnia 2009r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych m. in. w zakresie możliwości zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej odsetek od kredytu obrotowego zaciągniętego na finansowanie i refinansowanie rozliczenia z tytułu zamknięcia pozycji walutowych.

Wniosek powyższy nie spełniał wymogów formalnych. Dlatego też pismem z dnia 15 czerwca 2009r. wezwano do jego uzupełnienia, co też nastąpiło w dniach 18 i 24 czerwca 2009r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Od dnia 01 czerwca 1998r. wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą zgodnie z wpisem do ewidencji działalności gospodarczej. W ramach podstawowego zakresu działalności, którym jest obrót wyrobami hutniczymi, przedmiotem działalności od dnia 07 kwietnia 2006r. jest także pośrednictwo finansowe. Zgodnie z klasyfikacją statystyczną, zakres tych czynności został objęty grupowaniem PKD 2004 – 65.23.Z „Pośrednictwo finansowe pozostałe, gdzie indziej nie sklasyfikowane”. Zgodnie z kluczem powiązań PKD 2004 – PKD 2007, zakres ten objęty jest obecnie grupowaniem PKD 2007 64.99.Z. „Pozostała finansowa działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszy emerytalnych”. Podklasa ta obejmuje pozostałe pośrednictwo finansowe związane głównie z dystrybucją środków finansowych, w inny sposób niż udzielanie pożyczek m. in. factoring, wystawianie swapów, dokonywanie opcji oraz zawieranie transakcji zabezpieczających. Wymienione wyżej zakresy działalności są uwidocznione w ewidencji działalności gospodarczej. W ramach swojej działalności wnioskodawca prowadzi eksport i import towarów.

W dniu 17 października 2007r. wnioskodawca, w ramach prowadzonej działalności, zawarł z bankiem umowę ramową, dotyczącą zawierania i rozliczania transakcji, W ramach tej umowy, w dniu 05 czerwca 2008r. zostały zawarte transakcje opcji walutowych. Polegały one na połączeniu dwóch opcji: jednej typu „put” i drugiej typu „call”. Opcje te składały się z różnych nominałów. Przykładowo, do opcji „put” o nominale 100.000 euro, dołączona była „call” o nominale dwa razy większym tj. 200.000 euro. Opcje o niższych nominałach wystawiał bank a o wyższych nominałach wnioskodawca. Rozliczanie tych transakcji następowało okresowo, a wynik tych transakcji był ewidencjonowany w prowadzonych księgach rachunkowych.

Wskutek bardzo niekorzystnej sytuacji finansowej na rynkach finansowych, wnioskodawca zdecydował się w dniu 29 października 2008r. na częściowe zamknięcie transakcji opcji walutowych. W wyniku ich rozliczenia, zgodnie z umową, wnioskodawca z tytułu wcześniejszego zamknięcia części transakcji, zobowiązany był zapłacić bankowi kwotę 380.000 PLN. Z uwagi na brak stabilizacji i dalsze pogarszanie się sytuacji na rynkach finansowych, podjęte zostały kolejne działania polegające na całkowitym zamknięciu tych transakcji w dniu 13 stycznia 2009r. Ostateczne, całkowite zamknięcie transakcji opcji walutowych, zgodnie z umową skutkowało obowiązkiem zapłaty na rzecz banku kwoty w wysokości 1.000.000 PLN. Należy przy tym zaznaczyć, iż brak działania w zakresie zamknięcia transakcji opcji spowodowałby nieodwracalnie negatywne konsekwencje, prowadzące ostatecznie do niewypłacalności a co za tym idzie likwidacji działalności. Wobec braku wolnych środków finansowych na dokonanie płatności należnych bankowi, wnioskodawca zmuszony był w ramach działalności gospodarczej zaciągnąć kredyt obrotowy. Celem kredytu było finansowanie i refinansowanie rozliczenia z tytułu zamknięcia otwartych pozycji walutowych. Umowa kredytowa została zawarta w dniu 14 stycznia 2009r.

W uzupełnieniu wniosku wskazano m. in., iż wnioskodawca od 2005 roku do dnia dzisiejszego prowadzi księgi rachunkowe.

W związku z powyższym zadano m. in. następujące pytanie:

Czy odsetki od kredytu obrotowego udzielonego na finansowanie i refinansowanie rozliczenia z tytułu zamknięcia pozycji walutowych mogą stanowić koszt uzyskania przychodów?

(pytanie oznaczone we wniosku Nr 3)

Zdaniem wnioskodawcy kwoty należne bankowi z tytułu wcześniejszego rozwiązania transakcji opcji walutowych stanowią koszt uzyskania przychodów. Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych kosztami uzyskania przychodów są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23 ustawy. Wyrażenie „w celu osiągnięcia przychodu oznacza, że nie wszystkie wydatki podlegają odliczeniu od podstawy opodatkowania. Aby określony wydatek można było uznać za koszt uzyskania przychodu, między tym wydatkiem a osiągnięciem przychodu musi zachodzić związek przyczynowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na osiągnięcie, zachowanie lub zabezpieczenie źródła. Zauważyć należy, iż przez sformułowanie „w celu” należy rozumieć dążenie do „osiągnięcia jakiegoś stanu rzeczy, a dążenie podatnika ma przymiot „celowości”, jeżeli na postawie dostępnej wiedzy o związkach przyczynowo – skutkowych można zasadnie uznać, że poniesiony koszt może przynieść oczekiwane następstwo. Aby zatem dany wydatek mógł zostać zakwalifikowany do kosztów uzyskania przychodu musi spełniać łącznie następujące przesłanki: musi być ponoszony w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu; nie może być wymieniony w art. 23 ww. ustawy, wśród wydatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów; musi być należycie udokumentowany. W przedstawionym stanie faktycznym, kwoty wynikające z rozliczenia zamknięcia transakcji opcji walutowych były związane przede wszystkim z potrzebą zabezpieczenia, a w istocie zachowania źródła przychodów jakim jest prowadzona działalność gospodarcza. Brak decyzji o zamknięciu transakcji i poniesieniu straty spowodowałby, z dużym stopniem prawdopodobieństwa, konieczność likwidacji firmy, a zatem koszt poniesiony w celu zamknięcia transakcji był bez wątpienia wydatkiem poniesionym w celu zachowania i zabezpieczenia źródła przychodów. Dlatego też, w świetle przedstawionej argumentacji, zarówno uzyskane przychody jak i poniesione koszty z tytułu dokonywanych transakcji należy zaliczyć odpowiednio do przychodów i kosztów prowadzonej działalności gospodarczej. Jednocześnie kwoty należne bankowi z tytułu wcześniejszego rozwiązania transakcji opcji walutowych należy zarachować do kosztów uzyskania przychodów w dacie przepływu środków pieniężnych wynikających z rozliczenia, ponieważ na tą datę wygasają wszelkie prawa z realizacji opcji bądź rezygnacji z tego prawa (expiry date).

Odsetki od kredytu obrotowego udzielonego na finansowanie i refinansowanie rozliczenia z tytułu zamknięcia otwartych pozycji walutowych mogą stanowić koszt uzyskania przychodów. Przedmiotowy kredyt jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą i jest konsekwencją działań mających na celu zachowanie i zabezpieczenie źródła przychodów, co szczegółowo opisano powyżej. Tym samym zapłacone odsetki od kredytu spełniają dyspozycje kosztu uzyskania przychodu w rozumieniu art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Aby zatem dany wydatek mógł zostać zakwalifikowany do kosztów uzyskania przychodu musi spełniać łącznie następujące przesłanki:

*   musi być poniesiony w celu osiągnięcia przychodu lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodu;
*   nie może być wymieniony w art. 23 w/w ustawy, wśród wydatków nie stanowiących kosztów uzyskania przychodów;
*   musi być należycie udokumentowany.

Generalnie należy przyjąć, iż kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie przychodów bądź też zabezpieczenie lub zachowanie tego źródła przychodów, o ile w myśl przepisów ww. ustawy nie podlegają wyłączeniu z tychże kosztów. Przy czym związek przyczynowy pomiędzy poniesieniem wydatku a osiągnięciem przychodu bądź zachowaniem lub zabezpieczeniem jego źródła należy oceniać indywidualnie w stosunku do każdego wydatku. Z oceny tego związku powinno wynikać, że poniesiony wydatek obiektywnie może przyczynić się do osiągnięcia przychodu bądź służyć zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów.

W myśl art. 23 ust. 1 pkt 8 lit. a ww. ustawy, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na spłatę pożyczek (kredytów), z wyjątkiem skapitalizowanych odsetek od tych pożyczek (kredytów), z tym że kosztem uzyskania przychodów są wydatki na spłatę pożyczki (kredytu) w przypadku, gdy pożyczka (kredyt) była waloryzowana kursem waluty obcej, jeżeli:

*   pożyczkobiorca (kredytobiorca) w związku ze spłatą pożyczki (kredytu) zwraca kwotę kapitału większą niż kwota otrzymanej pożyczki (kredytu) - w wysokości różnicy pomiędzy kwotą zwrotu kapitału a kwotą otrzymanej pożyczki (kredytu),
*   pożyczkodawca (kredytodawca) otrzymuje środki pieniężne stanowiące spłatę kapitału w wysokości niższej od kwoty udzielonej pożyczki (kredytu) - w wysokości różnicy pomiędzy kwotą udzielonej pożyczki (kredytu) a kwotą zwróconego kapitału.

Nie stanowią kosztów uzyskania przychodów naliczone, lecz nie zapłacone albo umorzone odsetki od zobowiązań, w tym również od pożyczek (kredytów) – art. 23 ust. 1 pkt 32 ww. ustawy.

Z powyższego wynika, iż aby odsetki od kredytu mogły stanowić koszty uzyskania przychodu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej zaciągnięty kredyt musi pozostawać w związku ze źródłem przychodów jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza a odsetki od kredytu muszą zostać faktycznie zapłacone. Przy czym bez znaczenia pozostaje fakt, iż kredyt ten został udzielony na finansowanie czy też refinansowanie wydatków związanych z prowadzona pozarolniczą działalnością gospodarczą. Żaden bowiem przepis nie uzależnia możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów odsetek od pożyczek (kredytów) od klasyfikacji czy też nazewnictwa stosowanego przez instytucje finansowe, z tym zastrzeżeniem, że odsetki są zapłacone, a pożyczka (kredyt) została wykorzystana na potrzeby działalności gospodarczej.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż wnioskodawca w ramach prowadzonej m. in. w zakresie dokonywania opcji oraz zawierania transakcji zabezpieczających pozarolniczej działalności gospodarczej, zawarł z bankiem umowę ramową dotyczącą zawierania i rozliczania transakcji. W ramach tej umowy zawarł transakcje opcji walutowych. Na skutek złej sytuacji na rynkach finansowych, zdecydował się na wcześniejsze zamknięcie ww. transakcji. W wyniku ich rozliczenia poniósł straty i został obciążony kwotami w wysokości 380.000 PLN oraz 1.000.000 PLN. Na pokrycie powstałych ww. strat wnioskodawca zmuszony był zaciągnąć kredyt obrotowy. Biorąc pod uwagę cyt. wyżej przepisy stwierdzić należy, iż jeżeli w istocie wskazane we wniosku opcje walutowe zostały nabyte i zamknięte w ramach prowadzonej w zakresie obrotu pochodnymi instrumentami finansowymi pozarolniczej działalności gospodarczej, a więc jako jej przedmiot, to zapłacone odsetki od kredytu zaciągniętego w celu sfinansowania strat powstałych z tytułu ww. transakcji mogą stanowić koszty uzyskania przychodu prowadzonej przez wnioskodawcę pozarolniczej działalności gospodarczej.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Zauważyć jednocześnie należy, iż przedmiotowa interpretacja zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy tylko i wyłącznie w zakresie możliwości zaliczenia w ciężar kosztów uzyskania przychodów prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej odsetek od kredytu obrotowego zaciągniętego na finansowanie i refinansowanie rozliczenia z tytułu zamknięcia pozycji walutowych. Natomiast do kwestii możliwości uznania opcji walutowych za zawierane w wykonywaniu prowadzonej pozarolniczej działalności gospodarczej oraz zaliczenia wydatków związanych z zamknięciem ww. transakcji, do kosztów uzyskania przychodu tej działalności odniesiono się w odrębnej interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.