Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-1.4011.987.2024.1.AK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-02-14
Teza: Skutki podatkowe zawarcia ugody z bankiem.
Słowa kluczowe: kredyt-kredyt hipoteczny; kwota-kwota dodatkowa; opodatkowanie; spłata; ugody
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Źródła przychodów.-Przychody z innych źródeł.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9-ust. 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9-ust. 1a; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9-ust. 2; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11-ust. 1; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

dłowe

    Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

19 grudnia 2024 r. wpłynął Pana wniosek z 10 grudnia 2024 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    W dniu 23 czerwca 2006 r. Wnioskodawca wspólnie z rodzicami zawarł z (...) umowę
    kredytu mieszkaniowego(...), waloryzowanego kursem CHF na kwotę ... CHF. Umowa
    przewidywała zarówno wypłatę środków jak i spłatę kredytu po przeliczeniu ww. kwoty na
    walutę złoty polski. Bank uruchamiając kredyt wypłacił Wnioskodawcy faktycznie kwotę ...
    zł. Kredyt został zaciągnięty na zakup pierwszego mieszkania dla Wnioskodawcy i na ten
    cel została wykorzystana cała kwota kredytu. W dniu 5 października 2015 r. Wnioskodawca
    wraz z rodzicami (zwani dalej łącznie „Współkredytobiorcami”) dokonali przedterminowej,
    całkowitej spłaty kredytu w łącznej kwocie ... zł. Z uwagi na fakt, że umowa kredytu
    zawierała klauzule abuzywne umożliwiające Bankowi swobodne wyrażenie w CHF kwoty
    kredytu oddanej do dyspozycji Wnioskodawcy, a w konsekwencji wysokość rat spłaty
    kredytu, Wnioskodawca wspólnie z rodzicami skierował pozew do sądu o zapłatę kwoty
    jaką uiścili tytułem ww. umowy kredytu. Dochodzona kwota stanowiła sumę rat kredytu
    spłaconych przez Wnioskodawcę, których równowartość powinna być zwrócona z uwagi
    na fakt nieważności umowy, jako świadczenie nienależne. Bank przedstawił zestawienie
    stanowiące podstawę wyliczenia nadpłaty kwoty kredytu w PLN na dzień 5 października
    2015 r.
    Według ww. zestawienia kwota udzielonego kredytu hipotecznego wyniosła ... zł, a
    całkowita spłata kredytu na rzecz Banku wyniosła ... zł.
    W toku postępowania sądowego Bank zaproponował ugodę sądową, która ostatecznie
    została zawarta pomiędzy stronami Umowy kredytowej tj. Współkredytobiorcami i
    Bankiem w dniu 13 września 2024 r. Na podstawie ww. ugody Bank zobowiązał się do
    zwrotu na rzecz Współkredytobiorców kwoty ... zł przy czym kwota ta została podzielona
    na części równe pomiędzy trzech Współkredytobiorców, z czego Wnioskodawca otrzymał
    kwotę ... zł. Na mocy ww. ugody sądowej Bank zobowiązał się również do wypłaty
    dodatkowej kwoty ... zł, (którą Bank uznał za przychód i wystawi PIT-11), przy czym kwota
    ta została również podzielona na części równe pomiędzy Współkredytobiorców, z czego
    Wnioskodawca otrzymał kwotę ... zł.

## Pytanie

Czy w świetle powyższego stanu faktycznego Wnioskodawca jest zobowiązany zapłacić
    podatek dochodowy od osób fizycznych od kwoty ... zł, którą otrzymał od Banku w wyniku
    zawarcia ugody sądowej?
    Pana stanowisko w sprawie
    W Pana ocenie, kwota jaką uzyskał Pana od Banku w wyniku zawarcia ugody nie stanowi
    przychodu do opodatkowania. Wskazać należy, że wartość spłaconych rat kredytu
    znacznie przewyższyła wysokość kredytu udzielonego przez bank. Wnioskodawca na mocy
    ugody sądowej otrzymał zwrot kwoty, którą spłacił wcześniej do Banku z jego środków
    własnych. Zatem zwrócona przez Bank kwota nie stanowi przysporzenia majątkowego,
    które w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
    stanowi przychód do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W tej
    sytuacji zwrot nienależnie pobranego świadczenia nie stanowi przychodu. Wnioskodawca
    otrzymał bowiem zwrot nienależnie zapłaconych bankowi kwot.
    Mając na uwadze art. 11 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt. 9 oraz w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy
    z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. 2024 r., poz.226),

    przychód został zdefiniowany jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w
    roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń
    w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy
    o podatku dochodowym od osób fizycznych można mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik,
    czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych,
    świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek
    określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych
    podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe. Tymczasem kwota zwrócona
    przez bank nie spowodowała przyrostu majątku Wnioskodawcy. Otrzymany zwrot
    środków pieniężnych na mocy ugody sądowej stanowi bowiem jedynie kwotę wcześniej
    przekazaną do banku w ramach spłaty kredytu hipotecznego.
    Ponadto zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie
    zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów związanych z
    kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 102),
    zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych dotyczy kwot:
      1) umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w
        przypadku, gdy:
        a) kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji
          mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego -
          gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej
          inwestycji mieszkaniowej,
        b) osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z
          zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu
          kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a
          inwestycji mieszkaniowej;
      2) otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego
        udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego
        do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania
        ujemnego oprocentowania.
    Zaniechanie poboru podatku dotyczy kredytów, spełniających łącznie trzy warunki:
      1) zostały udzielone przed 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność
        podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym,
        uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących
        zasady funkcjonowania takich podmiotów,
      2) zostały zabezpieczone w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale
        w nieruchomości bądź prawie wieczystego użytkowania gruntu czy udziale w takim
        prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego bądź
        udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni
        mieszkaniowej bądź udziale w takim prawie,
      3) zostały zaciągnięte na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT
        (m.in. nabycie budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego, działki budowlanej, a
        także na budowę czy remont).
    Ponadto zaniechanie poboru podatku ma zastosowanie do dochodów uzyskanych w
    okresie od 1 stycznia 2022 r. do 31 grudnia 2024 r. Z tych względów zdaniem
    Wnioskodawcy kwota jaką otrzymał od Banku w ramach zawartej ugody sądowej nie
    podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od
    osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163, ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    W myśl art. 9 ust. 1a ww. ustawy:
      Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem
      opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-
      30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma
      dochodów ze wszystkich źródeł przychodów.
    Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art.
      24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka
      sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku
      podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest
      stratą ze źródła przychodów.
    Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
      Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie
      realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art.
      19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji
      podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość
      otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
    Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od
    osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
    Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad
    kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu.
    Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww.
    ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym
    pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych
    nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za
    przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym
    przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o
    charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.
    O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych
    można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania
    określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też
    innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia
    powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje
    określone przysporzenie majątkowe.
    Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła
    przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
    Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10
    ust. 1 pkt 9 – inne źródła.
    W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
      Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w
      szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu
      emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w
      rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty
      uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz

      wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także
      dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki
      pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane
      z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w
      art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów
      określonych w art. 12-14 i art. 17.
    Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja
    przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii
    zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.
    O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy
    u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
    Przystępując do oceny skutków podatkowych wypłaty przez bank kwoty przysługującego
    Panu roszczenia, na podstawie zawartej ugody dotyczącej kredytu hipotecznego
    zaciągniętego przez Pana, wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami
    ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
    Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
      Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na
      czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na
      ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach
      określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w
      oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
    Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są
    obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy
    dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca
    osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych).
    Stosownie natomiast do treści art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.
    j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1061):
      Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między
      nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń
      wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór
      istniejący lub mogący powstać.
    Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po
    pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego
    istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie,
    celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie,
    strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym
    elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w
    orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie
    tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku
    prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
    Odnosząc się do skutków podatkowych wypłaty ustalonej w ugodzie kwoty wyjaśniam,
    że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami
    jego uzyskania. Jednakże jak wyżej wyjaśniłem definicja przychodu podatkowego
    zawarta w art. 11 ust. 1 wskazuje, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko
    takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze
    definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
    Z opisu sprawy wynika, że skierował Pan sprawę do sądu w związku ze stwierdzeniem
    klauzul abuzywnych w umowie kredytowej, którą zawarł Pan z Bankiem w 2006 r.
    Wnioskował Pan o zapłatę kwoty którą uiścił Pan tytułem ww. umowy kredytowej. Kwota,

    której Pan dochodził stanowiła sumę rat kredytu spłaconego przez Pana. W toku
    postępowania sądowego Bank zaproponował ugodę, na podstawie której Bank
    zobowiązał się m.in. do wypłaty na Pana rzecz dodatkowej kwoty w wysokości ... zł.
    Wypłaconą Panu kwotą ... zł objęte zostały środki pieniężne wpłacone wcześniej przez
    Pana do Banku w celu wypełnienia wiążącej Pana z Bankiem umowy kredytowej. Wypłata
    ww. kwoty stanowiącej element rozliczeń pomiędzy Panem a Bankiem, mający na celu
    zwrot na Pana rzecz uprzednio wpłaconych przez Pana do Banku kwot, stanowi pozostałe
    przysługujące Panu od Banku roszczenie powstałe w wyniku dokonanych przez Pana na
    rzecz Banku wpłat.
    Zatem, otrzymanie ww. kwoty w ramach przysługującego Panu od Banku roszczenia w
    związku z zawarciem przez Pana Ugody z Bankiem, nie spowoduje po Pana stronie
    dodatkowego przysporzenia majątkowego. Wypłata ta będzie dla Pana neutralna
    podatkowo.
    Podsumowując, w analizowanej sprawie wypłata przez Bank ww. kwoty nie spowoduje
    u Pana powstania przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku
    dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10
    ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem
    dochodowym od osób fizycznych. Nie będzie więc miał Pan obowiązku zapłaty podatku
    od wypłaconej przez Bank ww. kwoty.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do
    interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.