Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB3/4510-1-484/15-4/JG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2016-01-13
Teza: Czy w związku z dobrowolnym umorzeniem bez wynagrodzenia Udziałów w Spółce, posiadanych przez Innego Udziałowca, po stronie Wnioskodawcy powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych?
Słowa kluczowe: przychód; udział; udział-umorzenie udziałów; udziałowiec; umorzenie; wspólnik
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przedstawione we wniosku z 14 października 2015 r. (data wpływu 16 października 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie rozpoznania przychodu podatkowego – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 16 października 2015 r. został złożony ww. wniosek – uzupełniony pismem z 5 stycznia 2016 r. (data wpływu 11 stycznia 2016 r.) – o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie rozpoznania przychodu podatkowego.

We wniosku przedstawiono następujący opis zdarzenia przyszłego.

Wnioskodawca z siedzibą na terytorium Polski (dalej: Wnioskodawca) jest spółką, która posiada oraz planuje nabyć (objąć) udziały (dalej: Udziały) w innych spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: Spółka lub Spółki).

Spółki mogą mieć poza Wnioskodawcą innych wspólników (udziałowców/akcjonariuszy; dalej: Inni Udziałowcy lub Inny Udziałowiec). Inni Udziałowcy mogą być podmiotami trzecimi lub podmiotami powiązanymi z Wnioskodawcą.

Zgodnie z art. 199 § 4 Kodeksu spółek handlowych „za zgodą wspólnika umorzenie udziału może nastąpić bez wynagrodzenia”. W konsekwencji, Wnioskodawca nie może wykluczyć, iż w przyszłości udziały posiadane przez Innych Udziałowców w Spółce zostaną nieodpłatnie dobrowolnie umorzone.

Wprawdzie umarzane w Spółce będą udziały posiadane przez Innych Udziałowców, a nie Wnioskodawcę, niemniej Wnioskodawca chce się upewnić co do skutków podatkowych dokonanego umorzenia po jego stronie.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy w związku z dobrowolnym umorzeniem bez wynagrodzenia Udziałów w Spółce, posiadanych przez Innego Udziałowca, po stronie Wnioskodawcy powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, w związku z dobrowolnym umorzeniem bez wynagrodzenia Udziałów w Spółce, posiadanych przez Innego Udziałowca, po stronie Wnioskodawcy nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Zasady umarzania udziałów zawarte są w art. 199 § 1−7 Kodeksu spółek handlowych. Umorzenie udziałów polega na ich prawnym unicestwieniu, tzn. wygaśnięciu wszelkich praw, zarówno o charakterze majątkowym, jak i korporacyjnym wynikających z udziałów. Umorzenie może być przeprowadzone za zgodą wspólnika, w drodze nabycia udziału przez spółkę (umorzenie dobrowolne) albo bez zgody wspólnika (umorzenie przymusowe). Zgodnie z przepisem art. 199 § 2 Kodeksu spółek handlowych, umorzenie udziału wymaga także uchwały zgromadzenia wspólników, która powinna określać w szczególności podstawę prawną umorzenia i wysokość wynagrodzenia przysługującego wspólnikowi za umorzony udział. Jednocześnie stosownie do art. 199 § 3 Kodeksu spółek handlowych, za zgodą wspólnika spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, umorzenie udziału może nastąpić bez wynagrodzenia.

W świetle powyższych regulacji, kwestia ustalenia wynagrodzenia dla wspólnika za udziały zbywane w celu umorzenia pozostawiona została swobodnemu uznaniu stron. Strony mogą. zatem w szczególności uzgodnić brak wynagrodzenia z tytułu zbycia udziałów w celu ich umorzenia.

W przedstawionym zdarzeniu przyszłym, Wnioskodawca będzie jednym ze wspólników Spółki. Inny Udziałowiec Spółki dokona dobrowolnego umorzenia bez wynagrodzenia Udziałów, na co zezwala przepis art. 199 § 3 Kodeksu spółek handlowych.

Analizę jakie skutki podatkowe w zakresie powstania przychodu może mieć umorzenie Udziałów dla Wnioskodawcy należy rozpocząć od pojęcia przychodu. Katalog przychodów zawarty jest w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, który to przepis nie zawiera jednak expressis verbis definicji przychodu. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą „w przepisach u.p.d.o.p. brak jest definicji przychodów podatkowych, jednakże w literaturze przedmiotu wskazuje się, że u podatników podatku dochodowego od osób prawnych przychodem będą wszelkie przysporzeniu majątkowe o charakterze trwałym, rzeczywiście otrzymane w roku podatkowym bądź też przychody należne, nawet jeśli nie są jeszcze otrzymane” (tak przykładowo NSA w wyroku z 3 lutego 2015 r. sygn. II FSK 1780/13).

Opisane powyżej zdarzenie, tzn. dobrowolne umorzenie bez wynagrodzenia Udziałów w Spółce posiadanych przez Innego Udziałowca nie prowadzi do otrzymania żadnego przysporzenia majątkowego przez Wnioskodawcę. Wnioskodawca w szczególności nic nie otrzymuje od Innego Udziałowca ani od Spółki. W rezultacie, Wnioskodawca nie otrzyma przychodu w wyniku nieodpłatnego umorzenia Udziałów.

W opinii Wnioskodawcy, również art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, zgodnie z którym przychodem jest m.in. wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także innych świadczeń w naturze również nie będzie mieć zastosowania w opisanym zdarzeniu przyszłym. Wnioskodawca nie otrzymuje bowiem żadnej rzeczy ani żadnego prawa – ani od Innego Udziałowca, ani od Spółki. Transakcja umorzenia dobrowolnego odbywa się w relacji pomiędzy Spółką a Udziałowcem, a nie z Wnioskodawcą. Transakcja taka nie może zatem stanowić świadczenia (w naturze) na rzecz Wnioskodawcy.

W związku z umorzeniem Udziałów sytuacja Wnioskodawcy zmienia się o tyle, że zmieni się wartość rynkowa posiadanych przez niego Udziałów w Spółce. Należy jednak podkreślić, że sama zmiana wartości rynkowej Udziałów nie podlega opodatkowaniu. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych wiąże powstanie przychodu podatkowego nie ze wzrostem wartości rynkowej posiadanych przez podatnika udziałów, lecz z realizacją tego wzrostu na moment sprzedaży udziałów. Zatem ewentualny przychód po stronie Wnioskodawcy wystąpi dopiero w przypadku zbycia Udziałów w Spółce.

Dodatkowo należy zauważyć, że postanowienia ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie zawierają żadnych szczególnych regulacji, które pozwalałyby na uznanie, że w związku ze zbyciem udziałów celem umorzenia przez jednego z udziałowców po stronie pozostałych udziałowców (których udziały nie są zbywane i umarzane) powstaje przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Wobec powyższego, stwierdzić należy, że w związku z mogącym wystąpić dobrowolnym nieodpłatnym umorzeniem Udziałów w Spółce przez Innego Udziałowca, po stronie Wnioskodawcy nie powstanie przychód.

Wnioskodawca pragnie podkreślić, że stanowisko analogiczne do zaprezentowanego powyżej zajął przykładowo Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z 30 marca 2015 r. sygn. IBPBI/2/423-l556/14/AK.

Końcowo Wnioskodawca pragnie zauważyć, iż ewentualny dochód z udziałów może on uzyskać dopiero w przypadku zbycia tych udziałów w Spółce na rzecz osób trzecich.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Ustosunkowując się do powołanego w treści wniosku orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego należy stwierdzić, że nie może ono wpłynąć na ocenę prawidłowości przedmiotowej kwestii. Nie negując tego orzeczenia, jako cennego źródła w zakresie wskazywania kierunków wykładni norm prawa podatkowego należy stwierdzić, że zdaniem organu podatkowego, teza badanego rozstrzygnięcia nie ma zastosowania w przedmiotowym postępowaniu.

Z kolei, w odniesieniu do powołanej przez Spółkę interpretacji indywidualnej, należy stwierdzić, że jest ona rozstrzygnięciem wydanym w konkretnej sprawie, osadzonej w określonym stanie faktycznym i tylko do niego się odnoszącym, w związku z tym nie ma mocy powszechnie obowiązującego prawa.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.