Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/4511-1-149/15-4/WS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2015-05-22
Teza: Zwrot wkładu mieszkaniowego przez spółdzielnię.
Słowa kluczowe: mieszkanie; wkład; zwrot
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 9 lutego 2015 r. (data wpływu 11 lutego 2015 r.), uzupełnionym pismem z dnia 14 maja 2015 r. (data wpływu 18 maja 2015 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych związanych z wypłaceniem przez spółdzielnię wkładu budowlanego – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 11 lutego 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych związanych z wypłaceniem przez spółdzielnię wkładu budowlanego.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych określonych w art. 14b § 3 i § 4 Ordynacji podatkowej, w związku z powyższym pismem z dnia 5 maja 2015 r. nr ILPB2/4511-1-149/15 -2/WS, wezwano Wnioskodawczynię do jego uzupełnienia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia.

Jednocześnie poinformowano Wnioskodawczynię, że stosownie do postanowień art. 139 § 4 w zw. z art. 14d Ordynacji podatkowej, okresu oczekiwania między wezwaniem przez organ, a uzupełnieniem wniosku nie wlicza się do trzymiesięcznego terminu przewidzianego na wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

Wezwanie wysłano w dniu 5 maja 2015 r., skutecznie doręczono dnia 8 maja 2015 r., zaś w dniu 18 maja 2015 r. (data nadania 14 maja 2015 r.), do tut. organu wpłynęła odpowiedź, w której Wnioskodawczyni uzupełniła ww. wniosek.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W 2012 r. Wnioskodawczyni została wraz z rodziną wyeksmitowana z mieszkania własnościowo-lokatorskiego. Powodem był dług w opłatach czynszowych i kredytowych (kredyt brany przez spółdzielnię) i wcześniejszy wyrok z roku 2002 r, a także i przede wszystkim to, że pozbawiono Zainteresowaną praw członkowskich, co uniemożliwiło jej wszelkie ruchy zamiany, czy sprzedaży (spółdzielnia na nic się nie zgadzała). Wnioskodawczyni i jej rodzina została praktycznie wyrzucona na bruk – spółdzielnia dała im lokal zastępczy „komórkę na podwórku”. Wnioskodawczyni wyprowadziła się z rodziną do wynajętego mieszkania i zostawili mieszkanie spółdzielni. Jego wartość rynkowa wynosiła około 360 000 zł (ocenił ją rzecznik spółdzielni), mieszkanie było w bardzo dobrym stanie, położone w centrum miasta, jego powierzchnia wynosiła 62 m2. Po pół roku spółdzielnia sprzedała je za około 240 000 zł na licytacji, z czego rodzinie wypłaciła 42 910 zł, odliczając dług czynszowy, powiększony o kwotę doliczoną na skutek podniesienia czynszu do stawek wolnorynkowych przez kilka miesięcy, kiedy Wnioskodawczyni próbowała w sądzie zmienić postanowienie, kredyt, który spółdzielnia zaciągnęła (można go było spłacić do końca roku 2012 w 30%, ale rodzinie Wnioskodawczyni policzono 100%) oraz kwoty oddane na zapłacenie podatku męża z tytułu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej, inne zobowiązania i różne inne opłaty. Spółdzielnia wypłaciła pieniądze, dając równocześnie PIT-8C. Wnioskodawczyni wskazała, że poniosła stratę. Została z mężem w wieku 50 lat bez dachu nad głową, bez adresu, pozbawiona majątku. Wnioskodawczyni jest jedynym żywicielem rodziny, mąż jest bezrobotny bez prawa do zasiłku (gdyż wcześniej prowadził działalność gospodarczą), jest schorowany, po dwóch zawałach. Jeden syn, mieszkający z nimi zaczął w październiku dzienne studia na politechnice i też jest na utrzymaniu Wnioskodawczyni. Zainteresowana nie ma już tych pieniędzy, gdyż miała dodatkowe zobowiązania.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy Wnioskodawczyni powinna zapłacić podatek dochodowy od pieniędzy, które spółdzielnia wypłaciła jej jako rozliczenie wkładu budowlanego po uprzedniej eksmisji jej rodziny z mieszkania własnościowo-lokatorskiego, dając jej przy wypłacie PIT-8C?

Zdaniem Wnioskodawczyni, spółdzielnia mieszkaniowa nieprawnie wydała PIT-8C, a wypłacony wkład budowlany nie był dochodem Wnioskodawczyni (tylko jej stratą) i jako taki nie podlega podatkowi od dochodów. Pieniądze te były wcześniej opodatkowane, bo pochodziły z poborów za pracę i Wnioskodawczyni nie powinna od nich płacić podatku.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Przepis art. 10 ust. 1 tej ustawy zawiera katalog przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 cyt. ustawy, źródłem przychodów są „inne źródła”.

W myśl art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Jak dowodzi użycie sformułowania „w szczególności”, definicja przychodów z innych źródeł ma charakter przykładowy i otwarty, zatem do tej kategorii należy zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Na podstawie powołanych wyżej przepisów, opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega uzyskany w roku podatkowym dochód stanowiący dla osób fizycznych (podatników) przysporzenie majątkowe.

Jednakże, w myśl art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni.

Z treści wniosku wynika, że w 2012 r. Wnioskodawczyni została wraz z rodziną wyeksmitowana z mieszkania własnościowo-lokatorskiego. Spółdzielnia wypłaciła Zainteresowanej pieniądze, stanowiące rozliczenie wkładu budowlanego, dając równocześnie PIT-8C.

Zasady rozliczenia wkładu budowlanego reguluje ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1222 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ww. ustawy, członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu.

Stosownie do art. 4 ust. 3 ww. ustawy, członkowie spółdzielni, którzy oczekują na ustanowienie na ich rzecz spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego albo prawa odrębnej własności lokalu, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów budowy lokali przez wnoszenie wkładów mieszkaniowych lub budowlanych (…).

W sprawach nieuregulowanych w ustawie prawa i obowiązki członków spółdzielni dotyczące w szczególności wnoszenia, ustalania i waloryzacji wkładu mieszkaniowego i budowlanego określają postanowienia statutu (art. 8 pkt 3 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych).

Mając na względzie powyższe, wkład mieszkaniowy (budowlany) stanowi formę, w jakiej członek spółdzielni uczestniczy w pokrywaniu kosztów budowy budynku (lokalu). Wydatki na wkłady mieszkaniowe do spółdzielni wpłacane są natomiast w celu uzyskania spółdzielczego prawa do lokalu lub odrębnej własności lokalu.

Zgodnie z art. 1711 ust. 1 ww. ustawy, w wypadku wygaśnięcia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu spółdzielnia wypłaca osobie uprawnionej wartość rynkową lokalu. Przysługująca osobie uprawnionej wartość rynkowa, ustalona w sposób przewidziany w ust. 2, nie może być wyższa od kwoty, jaką spółdzielnia uzyska od osoby obejmującej lokal w wyniku przetargu przeprowadzonego przez spółdzielnię, zgodnie z postanowieniami statutu.

Z wartości rynkowej lokalu potrąca się niewniesioną przez osobę, której przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, część wkładu budowlanego, a w wypadku gdy nie został spłacony kredyt zaciągnięty przez spółdzielnię na sfinansowanie kosztów budowy danego lokalu - potrąca się kwotę niespłaconego kredytu wraz z odsetkami (art. 1711ust. 2 ww. ustawy).

W tym miejscu należy jeszcze raz powołać treść art. 21 ust. 1 pkt 50 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym wolne od podatku dochodowego są przychody otrzymane w związku ze zwrotem udziałów lub wkładów w spółdzielni, do wysokości wniesionych udziałów lub wkładów do spółdzielni.

Powołany wyżej przepis wskazuje przedmiotowe zwolnienie jako ograniczające się tylko i wyłącznie do wniesionych do spółdzielni wkładów. Należy zauważyć, że jeżeli wartość ich ulega zwiększeniu na skutek waloryzacji wówczas zwolnienie obejmuje wyłącznie tę część wypłaconej kwoty, która odpowiada kwocie wniesionego wkładu (tj. bez uwzględnienia waloryzacji). Z tego też względu, nadwyżka pomiędzy uzyskanym przychodem (tj. wypłaconą przez spółdzielnię kwotą) a nominalną wartością wniesionego (uiszczonego) wkładu stanowi przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Tak ustalony przychód powinien zostać wykazany przez Spółdzielnię w informacji PIT-8C. Bez znaczenia przy tym pozostaje fakt, że tak naprawdę Wnioskodawczyni nie dysponuje już tymi pieniędzmi , ponieważ musiała pokryć nimi swoje zobowiązania.

W związku z powyższym, należy wskazać, że uzyskany przez Wnioskodawczynię przychód z tytułu zwrotu wkładu mieszkaniowego, pomniejszony o wartość wniesionego wkładu, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.