Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB3/423-235a/12/DK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2012-07-31
Teza: 1) Czy prawidłowe jest stanowisko Spółki, zgodnie z którym, odsetki oraz inne wydatki związane z zawartą Umową o cash-pooling w celu finansowania bieżącej działalności Spółki są kosztem uzyskania przychodów Spółki zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych? 2) Czy prawidłowe jest stanowisko Spółki, zgodnie z którym, odsetki oraz inne wydatki związane z kredytem zaciągniętym przez Spółkę i przeznaczonym na wypłatę tylko i wyłącznie dywidendy, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych są kosztem uzyskania przychodów Spółki?
Słowa kluczowe: cash pooling; koszt-koszty uzyskania przychodów; odsetki
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 749) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 4 maja 2012 r. (data wpływu 4 maja 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego – uzupełnionym w dniu 10 lipca 2012 r. – dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy płacone przez Spółkę odsetki oraz inne wydatki ponoszone w związku z uczestnictwem w systemie cash-pooling, będą stanowić koszty uzyskania przychodu Spółki – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 4 maja 2012 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego – uzupełniony w dniu 10 lipca 2012 r. – w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy płacone przez Spółkę odsetki oraz inne wydatki ponoszone w związku z uczestnictwem w systemie cash-pooling, będą stanowić koszty uzyskania przychodu Spółki.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe.

W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: Spółka) posiada, m.in. odrębne rachunki bankowe:

*   rachunek bankowy bieżący główny,
*   subrachunki „podpięte” pod rachunek główny, na których aktywowana jest usługa bankowa Speed Collect, pozwalająca na automatyczne księgowanie należności,
*   rachunek bankowy, na który wpływają bieżące wpływy należności w EURO,
*   rachunek bankowy, na który wpływają bieżące wpływy należności w USD,
*   rachunek bankowy przeznaczony na finansowanie bieżącej działalności, na którym rozliczana jest zawarta z bankiem umowa dotycząca zarządzania gotówką (dalej jako: Umowa o cash-pooling).

Zgodnie z zawartą Umową o cash-pooling, środki uzyskane przez Spółkę od banku przeznaczone są na finansowanie bieżącej działalności Spółki. Część kapitałowa zobowiązania kredytowego wynikającego z Umowy o cash-pooling oraz jego część odsetkowa spłacane są środkami z rachunku bankowego bieżącego głównego, na które wpływają od kontrahentów Spółki jej należności denominowane w polskich złotych, bądź środkami z rachunków bankowych, na które wpływają bieżące należności denominowane w Euro i USD. Odsetki od cash-poolingu bank nalicza od kwoty pozostającej do spłaty w okresach odsetkowych wynoszących jeden dzień.

Obecnie Spółka zawarła nową umowę z bankiem o kredyt w rachunku bieżącym (dalej jako: „Nowa umowa”). Zgodnie z Nową umową, kredyt jest przeznaczony na finansowanie bieżącej działalności gospodarczej. Tym niemniej Spółka wykorzystała go na wypłatę tylko i wyłącznie dywidendy. Kredyt jest rozliczany na osobnym rachunku bankowym i będzie spłacany na bieżąco poprzez codzienny przelew z subrachunków, na które wpływają należności. Taką czynność Spółka będzie podejmować do całkowitej spłaty kredytu na wypłatę dywidendy.

Dodatkowo w uzupełnieniu wniosku z dnia 10 lipca 2012 r. Spółka wskazała, że zawarła wielostronną „Umowę o utworzeniu i funkcjonalnym powiązaniu subrachunków z udziałem agenta” (dalej: „Umowa”).

Stronami umowy są:

*   bank, nie jest powiązany kapitałowo zarówno z Agentem, jak i z żadnym z Uczestników (Spółką);
*   polskie spółki z Grupy, pośrednio powiązane ze Spółką (dalej: „Uczestnicy”);
*   Agent – „spółka siostra” Spółki.

Na podstawie odrębnych umów Bank udzielił Spółce oraz pozostałym Uczestnikom kredytów w rachunkach bieżących.

W ramach Umowy na koniec każdego dnia roboczego Bank ustala saldo na rachunku bieżącym każdego z Uczestników i Agenta. Po ustaleniu sald, Bank dokonuje wyliczenia wartości sumy wszystkich sald dodatnich i ujemnych na rachunkach Uczestników. Wyliczenie wspólnego salda Uczestników umowy jest wyłącznie czynnością techniczną i nie towarzyszy mu żaden przepływ środków pomiędzy Uczestnikami Umowy. W przypadku gdy suma sald dodatnich przewyższy sumę sald ujemnych, Bank obciąży rachunek bieżący Agenta kwotą tej różnicy i przekazuje tę kwotę na rachunek pomocniczy Agenta. W przypadku, gdy suma sald ujemnych przewyższy sumę sald dodatnich na rachunkach Uczestników, wówczas bank obciąża rachunek pomocniczy Agenta kwotą różnicy i kwotę tę przekazuje na rachunek główny Agenta (uznaje rachunek główny Agenta). Również w tym przypadku czynność ma charakter techniczny.

Celem operacji dokonywanej przez Bank jest uzyskanie salda na rachunku Agenta, które „wirtualnie” pozwoli zbilansować wartość sumy sald na rachunkach Uczestników (saldo na rachunku Agenta jest odwrotnością sumy sald na rachunkach Uczestników). W ramach przedmiotowej Umowy przepływy pieniężne ograniczają się wyłącznie do rachunku głównego i rachunku pomocniczego Agenta. Nie są dokonywane żadne przepływy środków pomiędzy rachunkami poszczególnych Uczestników oraz pomiędzy rachunkami któregokolwiek z Uczestników i Agenta.

Bank pobiera od każdego Uczestnika, na którego subrachunku w poprzednim miesiącu wystąpiło saldo ujemne, odsetki od kwoty takiego salda obliczone w stosunku rocznym i naliczone za każdy dzień poprzedniego miesiąca, w którym na subrachunku wystąpiło saldo ujemne. Jednocześnie, bank wypłaci odsetki każdemu z Uczestników, na rachunku którego w poprzednim miesiącu wystąpiło saldo dodatnie wg analogicznych zasad jak w przypadku odsetek pobieranych od uczestników ujemnych.

Spółka w związku zawartą umową cash-poolingu poniesie opłatę miesięczną za realizację Umowy i opłatę miesięczną za wysyłanie wyciągu „Swiftem” (oprócz odsetek). Opłaty ponoszone są na rzecz banku.

Umowę o cash-pooling Spółka zawarła w marcu 2005 r., umowa obowiązuje obecnie wraz z później zawartymi aneksami. Umowę o kredyt w rachunku bieżącym przeznaczony na wypłatę dywidendy Spółka zawarła w kwietniu 2012 r., umowa obowiązuje obecnie.

W kontekście przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego postawiono następujące pytania.

1.  Czy prawidłowe jest stanowisko Spółki, zgodnie z którym, odsetki oraz inne wydatki związane z zawartą Umową o cash-pooling w celu finansowania bieżącej działalności Spółki są kosztem uzyskania przychodów Spółki zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
2.  Czy prawidłowe jest stanowisko Spółki, zgodnie z którym, odsetki oraz inne wydatki związane z kredytem zaciągniętym przez Spółkę i przeznaczonym na wypłatę tylko i wyłącznie dywidendy, zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych są kosztem uzyskania przychodów Spółki?

Przedmiot niniejszej interpretacji indywidualnej stanowi odpowiedź w zakresie pytania pierwszego, w pozostałym zakresie wniosek Spółki zostanie rozpatrzony odrębnie.

W odniesieniu do pytania pierwszego Wnioskodawca wskazał, iż zgodnie z art. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ww. ustawy.

Warunkiem uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu jest więc spełnienie poniższych przesłanek:

*   poniesienia wydatku,
*   cel poniesienia wydatku stanowi osiągnięcie przychodu lub zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów,
*   brak jest wyłączenia wydatku z kosztów uzyskania przychodu na podstawie art. 16 ust. 1 omawianej ustawy.

Spełnienie pierwszego z wyżej wymienionych warunków jest oczywiste, ponieważ Spółka płacąc odsetki ponosi wydatek. Podobnie drugi warunek zostaje również spełniony, ponieważ realizacja Umowy o cash-pooling przez Spółkę i w konsekwencji uzyskanie środków na finansowanie bieżącej działalności Spółki należy bowiem traktować, jako wydatek związany z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 cytowanej ustawy. Zaciągnięcie zobowiązań kredytowych w ramach rozliczeń cash-poolingu pozwala na utrzymanie płynności finansowej i terminowe regulowanie zobowiązań Spółki. Koszty działań zmierzających do zachowania płynności finansowej firmy należy kwalifikować jako zmierzające do osiągnięcia przychodów lub zabezpieczenia albo zachowania źródła przychodów, o których mowa w art. 15 ust. 1 ww. ustawy, czyli kontynuowania działalności Spółki. Zatem odsetki oraz inne wydatki płatne przez Spółkę w związku z realizacją Umowy o cash-pooling są kosztami zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów.

Odwołując się do wykładni językowej wprowadzonych w przepisie art. 15 ust. 1 ww. ustawy, wyjaśniono, że „zachować” oznacza „dochować coś w stanie niezmienionym, nienaruszonym, niezniszczonym” (Słownik języka polskiego red. M. Szymczak, Warszawa 1981, t. III, s. 891), a „zabezpieczyć” to „uczynić bezpiecznym, nie zagrożonym; dać ochronę przed czymś, od czego, zabezpieczyć przed zniszczeniem, zepsuciem” (Słownik języka polskiego red. M. Szymczak, Warszawa 1981, s. 885).

Niewątpliwie więc odsetki płatne w związku z zaciągnięciem kredytu w ramach rozliczeń cash poolingowych są w tym rozumieniu wydatkiem ponoszonym na zachowanie i zabezpieczenie źródła przychodu jakim jest działalność gospodarcza, albowiem zaciągnięty kredyt umożliwia spółce bezpieczne zaspokojenie wszelkich zobowiązań Spółki (płatności za surowce, wykonane usługi, wynagrodzenia dla pracowników i ZUS itp.). Brak płynności finansowej, nieregulowanie bieżących zobowiązań Spółki mogłoby doprowadzić w konsekwencji do pogorszenia się źródła przychodów jakim jest działalność gospodarcza Spółki (spadek zamówień, kontraktów itp.).

Zdaniem Spółki, również trzeci z wymienionych powyżej warunków zostaje spełniony, ponieważ w art. 16 ust. 1 ww. ustawy, brak jest przepisu, który wyłączałby z kosztów podatkowych zapłacone odsetki od zobowiązań. Na marginesie, należy jedynie wskazać, iż przepis art. 16 ust. 1 pkt 11 tej ustawy, wyłącza z kosztów podatkowych odsetki naliczone, lecz niezapłacone albo umorzone, zatem nie ma on zastosowania w analizowanym zaistniałym stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, iż odsetki oraz inne wydatki płatne przez Spółkę w związku z realizacją umowy o cash-pooling stanowią koszt podatkowy w momencie ich zapłaty.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz. U. z 2011 r., Nr 74, poz. 397 ze zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy.

Zatem, aby uznać wydatek za koszt uzyskania przychodów, muszą być spełnione następujące warunki:

*   poniesiony wydatek musi mieć bezpośredni lub pośredni wpływ na powstanie przychodu lub
*   poniesiony wydatek musi mieć na celu zachowanie albo zabezpieczenie źródła przychodów,
*   wydatek nie może znajdować się w katalogu kosztów negatywnych określonych w art. 16 ust. 1 ustawy.

Biorąc pod uwagę zakres wniosku, który dotyczy również stanu faktycznego (Umowa o cash-poolingu zawarta została w 2005 r.) zauważyć należy, iż obowiązujące brzmienie przedmiotowego przepisu zostało nadane art. 1 pkt 9 lit. a) ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 217 poz. 1589) i obowiązuje od dnia 1 stycznia 2007 r. W konsekwencji do odsetek zapłaconych przed tym dniem zastosowanie ma art. 15 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym przed wskazaną datą, zgodnie z którym kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Tym niemniej należy wskazać, iż ustalona wykładnia art. 15 ust. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2007 r. dopuszczała możliwość zaliczania do kosztów uzyskania przychodów wszelkich wydatków, które były związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, o ile nie podlegały pod wyłączenia określone w art. 16 ust. 1 omawianej ustawy.

Stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 11 ww. ustawy, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów naliczonych, lecz niezapłaconych albo umorzonych odsetek od zobowiązań, w tym również od pożyczek (kredytów).

Z powyższego wynika, iż podstawową przesłanką zaliczania odsetek do kosztów podatkowych jest ich zapłacenie, tj. faktyczne poniesienie finansowego ciężaru ich zapłacenia.

W konsekwencji wszystkie zapłacone odsetki związane z zawartą umową cash-poolingu, oraz inne wydatki związane z realizacją tej umowy, jako wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, mogą stanowić koszt uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo – skutkowym z osiągniętymi przychodami, w tym służą zachowaniu albo zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodów.

Odnosząc powyższe do przedmiotowego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego, należy stwierdzić, że skoro zawarta przez Spółkę umowa cash-poolingu, ma na celu zwiększenie efektywności zarządzania środkami pieniężnymi, przez co Spółka będzie zobowiązana do ponoszenia kosztów z tytułu zapłaconych odsetek oraz opłat miesięcznych za realizację umowy, jak również opłat miesięcznych za przesyłanie wyciągu przy pomocy systemu SWIFT, to Spółka będzie miała prawo zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów. Ww. wydatki pozostają bowiem w ścisłym związku z prowadzoną działalnością gospodarczą mającą wpływ na uzyskiwane przychody.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z dnia 13 marca 2012 r. poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.