Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/443-504/14-2/SM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-08-20
Teza: brak opodatkowania usług zarządzania aktywami funduszy inwestycyjnych (świadczenie w ramach jednego podmiotu)
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; działalność-działalność gospodarcza; fundusz-fundusz inwestycyjny; podatnik-podatnik podatku od towarów i usług; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U.z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego(Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 26 maja 2014 r. (data wpływu 29 maja 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania usług zarządzania aktywami funduszy inwestycyjnych - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 29 maja 2014 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania usług zarządzania aktywami funduszy inwestycyjnych.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe:

Spółka z siedzibą w Austrii, jest spółką utworzoną w oparciu o przepisy austriackie, która odpowiada polskiej spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie zarządzania aktywami funduszy inwestycyjnych.

Działalność funduszy inwestycyjnych i spółek zarządzających aktywami takich funduszy regulowana jest przez austriackie przepisy dotyczące funduszy nieruchomościowych (Immobilien-Investmentfondsgesetz, dalej: IIG). Na gruncie prawa austriackiego fundusze jako wyodrębnione masy majątkowe nie mają osobowości prawnej, nie występują one w związku z tym jako podatnik podatku od wartości dodanej. Do zarządzania funduszami powoływane są wyspecjalizowane spółki zarządzające aktywami takich funduszy. Wnioskodawca reprezentuje zatem fundusze i prowadzi ich sprawy, w szczególności nabywa, we własnym imieniu, ale na rzecz funduszy, aktywa (m.in. nieruchomości). Ponadto, z formalnego punktu widzenia, to Wnioskodawca jest cywilnoprawnym właścicielem nabywanych nieruchomości i działa jako podatnik podatku od wartości dodanej.

Spółka nabywa w Polsce nieruchomości biurowe i biurowo-magazynowe, na rzecz funduszy, które wykorzystuje do prowadzenia działalności opodatkowanej w Polsce, tj. do wynajmu powierzchni w posiadanych nieruchomościach za wynagrodzeniem. Z tego względu, Spółka zarejestrowała się w Polsce jako podatnik VAT czynny. Obecnie Spółka posiada w Polsce nieruchomości na rzecz funduszu RI oraz funduszu R . Możliwe jest, że Spółka nabędzie w Polsce również nieruchomości na rzecz innych funduszy.

Zgodnie z § 34 IIG zarząd spółki zarządzającej funduszem zobowiązany jest do określenia regulaminu funduszu, określającego stosunki prawne pomiędzy taką spółką, a uczestnikami funduszu i bankiem depozytariuszem a także wszelkie inne zasady dotyczące funkcjonowania funduszu. Regulamin ten powinien obejmować kwestie narzucone przez IIG, w tym w szczególności, zgodnie z § 34 ust. 2 pkt 6 IIG, określać wynagrodzenie dla spółki zarządzającej funduszami za zarządzanie aktywami tych funduszy oraz wydatki, których zwrot przysługuje spółce zarządzającej. Zgodnie z § 26 regulaminu działania funduszy, obecnie wysokość opłaty za zarządzanie stanowi rocznie 1,15% wartości netto majątku funduszu na koniec danego miesiąca, za który jest pobierana (dalej: „Opłata za zarządzanie” lub „Opłaty za zarządzanie”). Opłata za zarządzanie pobierana jest w cyklach miesięcznych w ostatnim dniu roboczym miesiąca za dany miesiąc, oddzielnie dla każdej nieruchomości posiadanej przez Spółkę na rzecz funduszu. Fundusze obciążane są Opłatą za zarządzanie w ten sposób, że środki z kont bankowych ustanowionych na rzecz poszczególnych funduszy przelewane są na własne konto bankowe Spółki.

Ponadto, za inne świadczone przez Wnioskodawcę usługi związane z majątkiem funduszy,w szczególności z ich nabywaniem i sprzedażą, Spółka jest uprawniona do jednorazowego wynagrodzenia w wysokości nieprzekraczającej 1% odpowiednio od ceny nabycia lub sprzedaży. Ponadto, w przypadku innych projektów realizowanych przez Spółkę, np. budowy lub przebudowy nieruchomości posiadanych na rzecz funduszy, Spółka może pobierać opłatę w wysokości nieprzekraczającej 2% kosztów związanych z budową.

Za zarządzanie przez Spółkę nieruchomościami posiadanymi w Polsce przez Spółkę na rzecz funduszu RI oraz funduszu R , fundusze te obciążane są Opłatami za zarządzanie zgodnie z ww. zasadami począwszy od momentu nabycia tych nieruchomości przez Spółkę (tj. Opłata pobierana jest miesięcznie jako określony procent wartości netto danej nieruchomości na koniec danego miesiąca).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy usługi zarządzania aktywami funduszy inwestycyjnych świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz funduszy nie mieszczą się w pojęciu świadczenia usług na gruncie art. 8 ust. 1 ustawy o VAT i tym samym nie podlegają opodatkowaniu VAT w Polsce?
2.  Czy usługi zarządzania aktywami funduszy inwestycyjnych, które będą świadczone przez Wnioskodawcę na rzecz funduszy nie mieszczą się w pojęciu świadczenia usług na gruncie art. 8 ust. 1 ustawy o VAT i tym samym nie będą podlegać opodatkowaniu VAT w Polsce?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Stanowisko Wnioskodawcy do pytania 1 i 2

1.  Spółka stoi na stanowisku, że świadczone przez Spółkę usługi zarządzania aktywami funduszy inwestycyjnych, nie mieszczą się w pojęciu świadczenia usług w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT i tym samym nie podlegają opodatkowaniu VAT w Polsce.
2.  Mając na uwadze stanowisko Spółki przedstawione w odpowiedzi na pytanie 1, Spółka jest zdania, że Opłaty za zarządzanie, które będą pobierane przez Spółkę w przyszłości jako niemieszczące się w pojęciu świadczenia usług nie będą podlegać opodatkowaniu VAT w Polsce.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy Ad. 1 i 2)

W pierwszej kolejności ustalenia wymaga, czy usługi zarządzania aktywami funduszy inwestycyjnych świadczone przez Spółkę mieszczą się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu VAT. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega m.in. odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towaróww rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.

Z powyższego wynika, iż aby doszło do świadczenia usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług w Polsce muszą być spełnione łącznie następujące przesłanki:

1.  świadczenie musi mieć charakter odpłatny,
2.  świadczenie musi być uznane za wykonane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (miejsce świadczenia zgodnie z ustawą o VAT przyporządkowane jest do Polski),
3.  świadczenie musi być wykonane na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej,
4.  świadczenie nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu ustawy o VAT.

W przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym nie będzie spełniony warunek wskazany w punkcie 3. Usługa polegająca na zarządzaniu aktywami nie zostanie bowiem wykonana na rzecz innej osoby prawnej, osoby fizycznej czy jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej. Usługa ta będzie w istocie świadczona wewnątrz jednego podmiotu, tj. jednego podatnika w rozumieniu ustawy o VAT.

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na fakt, że mimo iż na gruncie prawa austriackiego zaobserwować można pewną odrębność spółki zarządzającej od zarządzanych przez nią funduszy, to jednak na gruncie polskich przepisów ustawy o VAT fundusze nie są widziane jako odrębny od spółki zarządzającej podmiot. To Spółka jest bowiem cywilnoprawnym właścicielem majątku funduszy. Z tego też względu to Spółka a nie fundusze, dokonała w Polsce rejestracji jako podatnik VAT w związku z prowadzoną na terytorium Polski działalnością gospodarczą.

W przypadku Wnioskodawcy i zarządzanych przez niego funduszy inwestycyjnych należy zwrócić uwagę na to, który podmiot posiada status podatnika w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej polegającej na wynajmie nieruchomości w Polsce. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą,o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. W myśl art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z przytoczoną powyżej regulacją, jedną z przesłanek uznania danego podmiotu za podatnika na gruncie polskiej ustawy VAT jest wykonywanie samodzielnie działalności gospodarczej. Ustawa o VAT nie definiuje co należy rozumieć przez działalność gospodarczą wykonywaną samodzielnie. Zawiera ona jedynie katalog czynności, które nie są uznawane za samodzielnie wykonywaną działalność gospodarczą. Wśród czynności tych wymienia się m.in. czynności, z tytułu których przychody zostały wymienione w art. 12 pkt 1-6 i art, 13 pkt 2-9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z internetowym Słownikiem Języka Polskiego Wydawnictwa PWN (http://sjp.pwn.pl/szukaj/samodzielny) samodzielny oznacza „dający sobie radę, niepotrzebujący pomocy; powstały bez czyjejś pomocy, czyjegoś wpływu, wykonany niezależnie przez kogoś;o państwie, instytucji itp.: niezależny, mogący decydować o sobie; tworzący odrębną całość”. Natomiast zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, za działalność wykonywaną samodzielnie należy uznać działalność wykonywaną na własne ryzyko gospodarcze (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 20 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Łd 494/10), we własnym imieniu i na własną rzecz (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 9 lipca 2008 r., sygn. akt I SA/Lu 168/08).

Na gruncie powyższych rozważań wskazania wymaga, że z uwagi na brak osobowości prawnej funduszy, to Spółka reprezentuje fundusze i dokonuje wszelkich czynności cywilnoprawnych na ich rzecz, do których to jest prawnie umocowana. Fundusze nie posiadają własnych organów zarządczych, a funkcje zarządcze wobec nich pełni Spółka. Spółka jest także cywilnoprawnym właścicielem nieruchomości i zawiera umowy we własnym imieniu, na rzecz danego funduszu.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że działalność funduszy nie może zostać uznana za prowadzoną samodzielnie. To bowiem Spółka zarządza funduszami i je reprezentuje, w związku z czym na gruncie ustawy o VAT to Spółka prowadzi samodzielnie działalność gospodarczą we własnym imieniu, ale na rzecz funduszy. W konsekwencji, w przypadku wystąpienia czynności opodatkowanych VAT, to Wnioskodawcę należy uznać za podatnika podatku VAT z tytułu działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium Polski i stąd też Spółka jest zarejestrowana jako podatnik VAT czynny w Polsce.

Powyższe stanowisko potwierdzają organy podatkowe w wydawanych interpretacjach indywidualnych. Przykładowo, w interpretacji indywidualnej z 30 listopada 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie (sygn. IPPP3/443-1198/11-4/MK) potwierdził, że: „(\`(...)\`) w świetle powyższych wyjaśnień, działalność Funduszu nie może zostać uznana za działalność prowadzoną w sposób samodzielny i nie może on zostać uznany za podatnika VAT w rozumieniu ustawy o VAT. W związku z powyższym Spółka jest podatnikiem VAT z tego tytułu, a nie sam Fundusz i w konsekwencji Spółka powinna być zarejestrowana dla celów VAT w Polsce a nie Fundusz”. Analogiczne stanowisko wyraził Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 30 listopada 2011 r. (sygn. Nr IPPP3/443-1199/11 -5/MPe).

Konsekwentnie, mając na uwadze powyższe należy uznać, że na gruncie polskich przepisów ustawy o VAT Spółka i fundusze, które są przez nią zarządzane nie posiadają odrębnej podmiotowości jako podatnicy VAT. Jak wskazano, funduszu nie można uznać za podatnika w rozumieniu art. 15 ustawy o VAT, a podatnikiem VAT z tytułu prowadzonej w Polsce działalności gospodarczej jest Wnioskodawca, W związku z tym, w świetle przepisów ustawy o VAT Spółka i fundusze nie powinny być traktowane jako odrębne podmioty, ale jako w istocie jeden podatnik prowadzący działalność przy wykorzystaniu funduszy. Z tego względu usługi zarządzania aktywami poszczególnych funduszy przez Spółkę nie powinny być widziane jako świadczenie usług w rozumieniu ustawy o VAT, ale jako czynności wykonywane w obrębie jednego podatnika VAT.

Wnioskodawca pragnie jednocześnie wskazać, że przedstawione przez Spółkę stanowisko znajduje potwierdzenie w wydanych przez organy podatkowe interpretacjach indywidualnych. W podobnym tonie wypowiedział się m.in. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 25 listopada 2010 r. (sygn. IPPP3/443-831/10-2/KB).W zdarzeniu przyszłym opisanym przez wnioskodawcę będącego spółką zarządzającą aktywami funduszy inwestycyjnych, miało dojść do utworzenia nowego funduszu, na który dotychczas istniejący fundusz miał przenieść ekonomiczną własność nieruchomości. Organ podatkowy w wydanej interpretacji uznał, że: „(\`(...)\`) ww. transfer ekonomicznej własności nieruchomości polegający na przeniesieniu praw do czerpania ekonomicznych korzyści z nieruchomości położonej w Polsce z Funduszu na Nowy Fundusz, nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ jest jedynie czynnością wykonywaną przez Spółkę w ramach usługi zarządzania funduszami, działającymi w oparciu o przepisy prawa niemieckiego i czynności tej nie należy traktować jako świadczenia usługi podlegającej opodatkowaniu na terytorium kraju”.

Przyjęcie przeciwnego stanowiska oznaczałoby, że opodatkowaniu VAT mogłyby podlegać usługi lub przesunięcia majątku dokonane w ramach struktury jednego podatnika (np. przeniesienie sprzętu z jednego biura podatnika do innego, w obrębie kraju), co byłoby w sposób oczywisty sprzeczne z zasadami VAT. W ocenie Wnioskodawcy opisana usługa zarządzania aktywami świadczona na rzecz funduszy będzie miała w istocie charakter podobny do świadczenia usług przez centralę na rzecz zakładu (oddziału). Na gruncie ustawy VAT oba przypadki należy bowiem uznać za świadczenie usług w obrębie tego samego podatnika, które - jako że nie są czynnościami wykonywanymi na rzecz innej osoby prawnej czy innego podmiotu - nie podlegają opodatkowaniu VAT.

Podsumowując, świadczenie przez Wnioskodawcę usług w postaci zarządzania aktywami funduszy inwestycyjnych, za które pobierana jest i będzie Opłata za zarządzanie, nie mieści się w pojęciu świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ustawy o VAT i tym samym nie podlega i nie będzie podlegać opodatkowaniu VAT na terytorium Polski. Nie jest i nie będzie to bowiem usługa wykonywana na rzecz innego podmiotu, ale w istocie - ze względu na specyfikę podmiotów - ma i będzie ona miała charakter czynności wykonanej w obrębie jednego podatnika.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, a w przypadku interpretacji dotyczącej zdarzenia przyszłego – stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się(w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania(art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.