Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDSL1-1.4011.496.2025.1.MK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-09-26
Teza: Preferencyjne rozliczenie osoby samotnie wychowującej
dziecko.
Słowa kluczowe: osoba-osoby samotnie wychowujące dzieci
rozwód
separacja
ulga-ulga dla osób samotnie wychowujących dzieci
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 1-Podmiot i przedmiot opodatkowania-
Opodatkowanie małżonków i osób samotnie
wychowujących dzieci.-Opodatkowanie rodziców
samotnie wychowujących dzieci.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 1-art. 6-ust. 4c

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

11 sierpnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 11 sierpnia 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Treść wniosku
    jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Uprzejmie Pani informuje, iż składała już wniosek o poniższej treści:
    „Pozostaje Pani w separacji faktycznej z Pani mężem (...) od (...) 2023 r. Od tej daty
    samodzielnie wychowuje Pani dziecko, które pozostaje na Pani wyłącznym utrzymaniu.
    Pomiędzy Panią a mężem (...) toczyło się postępowanie przed Sądem Rejonowym (...),
    dotyczące uznania (...). Postanowieniem z (...) 2023 r. Sąd Rejonowy wydał zabezpieczenie
    o następującej treści: Zobowiązanie uczestnika (...) do opuszczenia lokalu przy ul. (...) oraz
    jego bezpośredniego otoczenia (100 m). Zakaz zbliżania się do tego lokalu i jego otoczenia.
    Zakaz wstępu do Niepublicznego Żłobka (...) oraz zbliżania się do jego otoczenia (100 m).
    W dniu (...) 2024 r. Sąd wydał kończące postanowienie o tej samej treści. W wyniku apelacji
    (...) Sąd Okręgowy w (...) utrzymał postanowienie w mocy.
    Od (...) 2023 r. toczy się postępowanie rozwodowe przed Sądem Okręgowym (...). W jego
    toku, w dniu (...) 2024 r., zapadło postanowienie zabezpieczające, w którym Sąd powierzył
    Pani pieczę nad małoletnią córką (...) oraz zabezpieczył alimenty. Postępowanie
    rozwodowe jest nadal w toku.
    Pani mąż nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego – prowadzone jest postępowanie
    komornicze. Przez cały rok 2024 nie miał kontaktu z dzieckiem ani nie pełnił żadnych
    obowiązków rodzicielskich.”
    Wnioskowi nadano numer UNP: (...), znak pisma (...). Z uwagi na (...), nie była Pani w stanie
    odpowiedzieć w terminie, stąd składa Pani ponownie wniosek, uzupełniając go o poniższe
    odpowiedzi:
    Czy w 2024 r. podlegała Pani na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu
    obowiązkowi podatkowemu? – Tak, podlegała Pani nieograniczonemu obowiązkowi
    podatkowemu na terytorium RP.
    Czy w 2024 r. uzyskiwała Pani dochody opodatkowane według skali podatkowej (np. z
    umowy zlecenia, z działalności gospodarczej, z tytułu umowy o pracę)? – Tak, uzyskiwała
    Pani dochód z tytułu umowy o pracę.
    Czy trwające postępowanie o rozwiązanie Pani małżeństwa poprzedzone było orzeczoną
    przez sąd separacją formalną? – Nie, postępowanie rozwodowe nie było poprzedzone
    formalną separacją. Od (...) 2023 obowiązuje sądowy zakaz zbliżania się, a mąż nie miał
    żadnego kontaktu z dzieckiem przez cały rok 2024.
    Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, ojciec dziecka został pozbawiony praw
    rodzicielskich lub odbywał/odbywa karę pozbawienia wolności? – Ojciec dziecka posiada
    obecnie pełnię praw rodzicielskich. Sprawa rozwodowa jest w toku od (...) 2023 r., jednak
    przez cały rok 2024 nie doszło do żadnego kontaktu z dzieckiem. Sprawa karna (...).
    Czy w 2024 r. oprócz dziecka, o którym mowa we wniosku, była Pani matką dla innego
    dziecka, które wychowywała Pani wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym?
    – Nie, córka (...) jest Pani jedynym dzieckiem.
    Czy w okresie, którego dotyczy wniosek, w stosunku do Pani bądź do Pani dziecka miały
    zastosowanie przepisy: art. 30c, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, ustawy
    o podatku tonażowym lub ustawy o aktywizacji przemysłu okrętowego? – Nie, żaden z
    wymienionych przepisów nie miał zastosowania.

## Pytanie

Czy w związku z zaistniałym stanem faktycznym, za rok 2024 powinna Pani rozliczyć
    podatek dochodowy od osób fizycznych jako osoba samodzielnie wychowująca dziecko?
    Pani stanowisko w sprawie
    W związku ze stanem faktycznym uważa Pani, że powinna rozliczać się jako osoba
    samotnie wychowująca dziecko.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku
    dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada
    powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie
    z jego treścią:
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Stosownie do art. 6 ust. 4c ww. ustawy:
      Od dochodów jednego rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi
      podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową,
      wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, osobą, w stosunku do której orzeczono
      separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą, której małżonek został
      pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten
      rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:
      1) małoletnie,
      2) pełnoletnie, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek)
        pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
      3) pełnoletnie do ukończenia 25. roku życia, uczące się w szkołach, o których mowa w
        przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe,
        obowiązujących w Rzeczypospolitej Polskiej oraz w innym państwie
      - podatek może być określony zgodnie z ust. 4d na wniosek wyrażony w rocznym
        zeznaniu podatkowym.
    Zgodnie z art. 6 ust. 4d ww. ustawy:
      W przypadku, o którym mowa w ust. 4c, podatek jest określany w podwójnej
      wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej
      dzieci, z uwzględnieniem art. 7, przy czym do sumy tych dochodów nie wlicza się
      dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach
      określonych w niniejszej ustawie.
    Na podstawie art. 6 ust. 4e ww. ustawy:
      Przepisu ust. 4c pkt 3 nie stosuje się, jeżeli dziecko, o którym mowa w tym przepisie,
      uzyskało w roku podatkowym:
      1) dochody, z wyjątkiem renty rodzinnej, podlegające opodatkowaniu na zasadach
        określonych w art. 27 lub art. 30b lub
      2) przychody, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 148 i 152

      - w łącznej wysokości przekraczającej dwunastokrotność kwoty renty socjalnej
        określonej w ustawie z dnia 27 czerwca 2003 r. o rencie socjalnej (Dz.U. z 2023 r.
        poz. 2194 oraz z 2024 r. poz. 1615), w wysokości obowiązującej w grudniu roku
        podatkowego.
    Art. 6 ust. 4f ww. ustawy stanowi:
      Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 4d, nie ma zastosowania do osoby,
      która wychowuje wspólnie z drugim rodzicem albo opiekunem prawnym co najmniej
      jedno dziecko, w tym również gdy dziecko jest pod opieką naprzemienną, w związku
      z którą obydwojgu rodzicom zostało ustalone świadczenie wychowawcze zgodnie z
      art. 5 ust. 2a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu
      dzieci (Dz. U. z 2024 r. poz. 1576).
    W myśl art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
      Sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4d, nie ma zastosowania, w
      przypadku gdy chociażby jeden z małżonków, osoba samotnie wychowująca dziecko
      lub jej dziecko:
      1) stosuje przepisy:
      a) art. 30c lub
      b) ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, z wyjątkiem art. 6 ust. 1a tej
      ustawy
      – w zakresie osiągniętych w roku podatkowym przychodów, poniesionych kosztów
      uzyskania przychodów, zobowiązania lub uprawnienia do zwiększania lub
      pomniejszenia podstawy opodatkowania albo przychodów, zobowiązania lub
      uprawnienia do dokonywania innych doliczeń lub odliczeń;
      2) podlega opodatkowaniu na zasadach wynikających z ustawy z dnia 24 sierpnia
      2006 r. o podatku tonażowym lub ustawy z dnia 6 lipca 2016 r. o aktywizacji
      przemysłu okrętowego i przemysłów komplementarnych.
    Z zacytowanych przepisów wynika zatem, że aby korzystać z preferencyjnego
    opodatkowania dochodów na zasadach w nich przewidzianych należy posiadać ściśle
    określony stan cywilny oraz wychowywać samotnie dziecko/dzieci.
    Osobami samotnie wychowującymi dziecko są przede wszystkim ci rodzice
    (przysposabiający) lub opiekunowie, którzy pozostają w stanie wolnym. Dotyczy to
    zarówno osób, które nigdy nie zawierały związku małżeńskiego (panna, kawaler), osób,
    których związek małżeński ustał wskutek śmierci współmałżonka (wdowa, wdowiec) – z
    wyjątkiem roku podatkowego, w którym zdarzenie to nastąpiło – jak i osób, których
    związek małżeński został rozwiązany poprzez prawomocne orzeczenie rozwodu
    (rozwódka, rozwodnik). Osobami samotnie wychowującymi dzieci mogą być również,
    wyjątkowo, niektóre osoby pozostające w związku małżeńskim. Dotyczy to osób, wobec
    których orzeczono separację. Nabycie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko
    wymaga jednak prawomocnego orzeczenia o separacji małżonków. Dotyczy to również
    osób, których małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich. Skutek taki następuje na
    mocy orzeczenia sądowego. Podobnie jak w przypadku orzeczeń rozwodowych, także i w
    tym przypadku nabycie statusu osoby samotnie wychowującej dziecko następuje dopiero
    z chwilą uprawomocnienia się wyroku sądowego w tej kwestii. Osobami samotnie
    wychowującymi dziecko mogą być również te osoby, których małżonek odbywa karę
    pozbawienia wolności. Dotyczy to przypadków faktycznego wykonywana tej kary, tzn.
    sytuacji, w której małżonek tej osoby nie przebywa na wolności.

    Jednocześnie przepisy powyższej ustawy nie uzależniają prawa podatnika do
    preferencyjnego opodatkowania jego dochodów od tego, czy przez cały rok był osobą
    samotnie wychowującą dzieci. Wystarczające jest zatem, aby taki stan zaistniał w ciągu
    roku, a nie trwał przez cały rok.
    Z opisu sprawy wynika, że w 2024 r. podlegała Pani na terytorium Rzeczypospolitej
    Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu i uzyskiwała dochód z tytułu
    umowy o pracę. W okresie, którego dotyczy wniosek, w stosunku do Pani oraz Pani
    dziecka nie miały zastosowanie przepisy: art. 30c, ustawy o zryczałtowanym podatku
    dochodowym, ustawy o podatku tonażowym oraz ustawy o aktywizacji przemysłu
    okrętowego.
    Od (...) 2023 r. pozostaje Pani w separacji faktycznej z Pani mężem (...). Od tej daty
    samodzielnie wychowuje Pani dziecko, które pozostaje na Pani wyłącznym utrzymaniu.
    Córka – (...) – jest Pani jedynym dzieckiem. Pomiędzy Panią a mężem (...) toczyło się
    postępowanie przed Sądem Rejonowym (...), dotyczące uznania (...). Postanowieniem z (...)
    2023 r. Sąd Rejonowy wydał zabezpieczenie o następującej treści: Zobowiązanie
    uczestnika (...) do opuszczenia lokalu przy ul. (...) oraz jego bezpośredniego otoczenia (100
    m). Zakaz zbliżania się do tego lokalu i jego otoczenia. Zakaz wstępu do Niepublicznego
    Żłobka (...) oraz zbliżania się do jego otoczenia (100 m). W dniu (...) 2024 r. Sąd wydał
    kończące postanowienie o tej samej treści. W wyniku apelacji (...) Sąd Okręgowy w (...)
    utrzymał postanowienie w mocy.
    Od (...) 2023 r. toczy się postępowanie rozwodowe przed Sądem Okręgowym w (...). W jego
    toku, w dniu (...)2024 r., zapadło postanowienie zabezpieczające, w którym Sąd powierzył
    Pani pieczę nad małoletnią córką (...) oraz zabezpieczył alimenty. Postępowanie
    rozwodowe jest nadal w toku. Pani mąż nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego –
    prowadzone jest postępowanie komornicze. Przez cały rok 2024 mąż nie miał kontaktu z
    dzieckiem ani nie pełnił żadnych obowiązków rodzicielskich.
    Ponadto wskazała Pani, że postępowanie rozwodowe nie było poprzedzone formalną
    separacją. Od sierpnia 2023 obowiązuje sądowy zakaz zbliżania się, a Pani mąż nie miał
    żadnego kontaktu z dzieckiem przez cały rok 2024. Ojciec dziecka posiada obecnie pełnię
    praw rodzicielskich.
    W zaistniałej sytuacji powzięła Pani wątpliwość, czy przysługuje Pani prawo rozliczenia
    podatku dochodowego za 2024 r. jako matka samotnie wychowująca dziecko.
    Wśród podatników uprawnionych do preferencyjnego rozliczenia w sposób powyżej
    wskazany, w art. 6 ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
    ustawodawca wymienia osobę, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu
    odrębnych przepisów. Stosowne uregulowania w tym zakresie, zawarte zostały w ustawie
    z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze
    zm.).
              1Stosownie do art. 61 § 1 tego Kodeksu:
      Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny rozkład pożycia, każdy z małżonków
      może żądać, ażeby sąd orzekł separację.
            3W świetle art. 61 § 1 cytowanego Kodeksu:
      Przy orzekaniu separacji stosuje się przepisy art. 57 i art. 58.
        4Art. 61 § 1 omawianego Kodeksu stanowi, że:
      Orzeczenie separacji ma skutki takie jak rozwiązanie małżeństwa przez rozwód,
      chyba że ustawa stanowi inaczej.
    Na bazie art. 57 § 1 przywołanego Kodeksu:

      Orzekając rozwód sąd orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę rozkładu
      pożycia.
    Według art. 58 § 1 ww. Kodeksu:
      W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym
      małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz
      orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia
      kosztów utrzymania i wychowania dziecka. Sąd uwzględnia pisemne porozumienie
      małżonków o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów
      z dzieckiem po rozwodzie, jeżeli jest ono zgodne z dobrem dziecka. Rodzeństwo
      powinno wychowywać się wspólnie, chyba że dobro dziecka wymaga innego
      rozstrzygnięcia.
    Z powyższego wynika więc, że dla spełnienia przesłanki, zawartej w art. 6 ust. 4c ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych, warunkującej możliwość preferencyjnego
    rozliczenia dochodów nie jest wystarczające postanowienie o zakazie zbliżania i
    kontaktowania, konieczne jest wydanie przez sąd orzeczenia o separacji. Sąd orzeka
    separację między małżonkami, na żądanie jednego z nich, po nastąpieniu zupełnego
    rozkładu ich pożycia.
    W tym miejscu należy jednoznacznie podkreślić, że wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe
    są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, wynikającej z art. 84
    Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78 poz. 483 ze
    zm.), stanowiącego, że:
      Każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym
      podatków, określonych w ustawie.
    Oznacza to, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z
    przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą. Co więcej, zgodnie z konstrukcją
    i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wszelkie ulgi i
    zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności
    opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych.
    Stąd też, korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym ulgi przewidzianej w art. 6
    ust. 4c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzależnione jest od spełnienia
    wszystkich przesłanek wymaganych do jej zastosowania.
    Mając na uwadze powyższe przepisy prawa i przedstawiony opis stanu faktycznego
    stwierdzić należy, że mimo samotnego wychowywania dziecka nie posiada Pani statusu
    „osoby samotnie wychowującej dziecko”, bowiem przez cały 2024 r. pozostawała Pani w
    związku małżeńskim, była Pani w trakcie postępowania o rozwiązanie małżeństwa i nie
    orzeczono wobec Pani separacji w rozumieniu Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, a tym
    samym nie spełnia Pani warunku posiadania określonego stanu cywilnego.
    W związku z powyższym, nie przysługuje Pani prawo do preferencyjnego rozliczenia jako
    osoba samotnie wychowująca dziecko na zasadach określonych w art. 6 ust. 4c ustawy o
    podatku dochodowym od osób fizycznych.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile
    rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się
    będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Panią w złożonym wniosku. W

    związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu opisu sprawy
    przedstawionego we wniosku, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA),
      albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
      adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
      /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.