Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/4512-630/16-1/PC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-11-04
Teza: w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem usług polegających na organizacji konferencji szkoleń, spotkań
Słowa kluczowe: odliczenia-prawo do odliczenia; podatek-podatek należny; podatek-podatek naliczony; szkolenie; usługi-usługi kompleksowe; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm) oraz § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 23 sierpnia 2016 r. (data wpływu 29 sierpnia 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem usług polegających na organizacji konferencji szkoleń, spotkań jest – **prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 29 sierpnia 2016 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem usług polegających na organizacji konferencji szkoleń, spotkań.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe:

S.A. (zwana dalej „Spółką” lub Wnioskodawcą) prowadzi działalność gospodarczą, której podstawowym przedmiotem jest świadczenie usług budowlanych. W ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności niejednokrotnie zachodzi potrzeba zorganizowania konferencji, szkoleń lub spotkań dla członków organów zarządczych Spółki, jej pracowników bądź kontrahentów. Przedmiotowe konferencje (szkolenia, spotkania) służą w szczególności integracji lub omówieniu działalność Spółki, zdobywaniu i uzupełnianiu wiedzy przez pracowników Spółki, czy też przedstawianiu aktualnym lub potencjalnym kontrahentom informacji o realizowanych projektach i możliwościach współpracy.

Organizacja konferencji (szkoleń, spotkań) powierzana jest przez Spółkę podmiotom profesjonalnie zajmującym się świadczeniem usług w tym zakresie, w szczególności podmiotom będącym właścicielami hoteli, pensjonatów, sal konferencyjnych itp. W tym celu Spółka nabywa od danego podmiotu usługę organizacji określonej konferencji, szkolenia, spotkania (także w formie pakietów konferencyjnych, szkoleniowych). W zakres tego typu usługi mogą wchodzić m.in.:

*   udostępnienie sali konferencyjnej wraz z niezbędnym wyposażeniem i sprzętem technicznym (w tym m.in. rzutnik, projektor, flipcharty),

*   zapewnienie wyżywienia (w tym m.in. lunch, obiad, kolacja, kawa, ciastka, owoce, napoje),

*   zapewnienie noclegów oraz miejsc parkingowych dla uczestników,

*   zapewnienie obsługi organizacyjnej (w tym m.in. rezerwacja i obsługa techniczna).

Niekiedy w ramach nabywanej usługi organizator przygotowuje również zajęcia o charakterze integracyjnym takie jak impreza taneczna, ognisko lub inne zajęcia rekreacyjne. Możliwe są również sytuacje, gdy w ramach usługi nabywanej przez Spółkę uczestnicy konferencji (szkolenia, spotkania) mają możliwość skorzystania z dostępnej w danym obiekcie infrastruktury rekreacyjno-sportowej. Na potrzeby konferencji (szkoleń, spotkań) Spółka opracowuje zwykle program merytoryczny, zapewnia trenerów (prelegentów) oraz materiały szkoleniowe.

Po wykonaniu usługi podmiot organizujący konferencję (szkolenie, spotkanie) wystawia na rzecz Spółki fakturę wykazując na niej usługę opisaną przykładowo jako organizacja konferencji (szkolenia, spotkania), pakiet konferencyjny (szkoleniowy). Usługi tego typu są opodatkowywane według 23% stawki VAT. Do wystawionej faktury może zostać dołączony załącznik, który wskazuje zakres świadczeń jakie obejmuje przedmiotowa usługa. Podkreślenia wymaga jednak, iż z tytułu zakupionej usługi organizacji konferencji (szkolenia, spotkania) Wnioskodawca otrzymuje od organizatora jedną fakturę dokumentującą realizację kompleksowej usługi, a nie jej poszczególnych elementów składowych.

Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT. Nabywane przez Wnioskodawcę usługi organizacji konferencji (szkoleń, spotkań) służą do wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy Spółce przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego, wykazanego w fakturach dokumentujących zakup usług polegających na organizacji konferencji (szkoleń, spotkań), o których mowa w stanie faktycznym i zdarzeniu przyszłym będących przedmiotem niniejszego wniosku?

Stanowisko Wnioskodawcy:

Zgodnie z generalną zasadą dotyczącą możliwości odliczenia podatku naliczonego sformułowaną w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikom przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Kwotę podatku naliczonego stanowi w myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT, suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Podatnik ma prawo do odliczenia podatku z tytułu nabycia towarów i usług pod warunkiem, że w stosunku do tych zakupów nie zajdzie żadna z okoliczności wskazanych w art. 88 ustawy o VAT. Przy czym zgodnie z ust. 1 pkt 4 lit. b art. 88 ustawy o VAT, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika usług noclegowych i gastronomicznych.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy odliczenia dokonuje podatnik VAT, a towary i usługi, z których nabyciem wiąże się podatek naliczony są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest również brak okoliczności wyłączających to prawo, jakie zostały wymienione w art. 88 ustawy o VAT.

Jak wskazano w opisie stanu faktycznego, Spółka nabywa od podmiotów będących właścicielami hoteli, pensjonatów, sal konferencyjnych itp. usługi polegające na organizacji konferencji, szkoleń, spotkań (w tym w formie pakietów konferencyjnych, szkoleniowych). W zakres tego typu usług mogą wchodzić m.in.:

*   udostępnienie sali konferencyjnej wraz z niezbędnym wyposażeniem i sprzętem technicznym (w tym m.in. rzutnik, projektor, flipcharty),

*   zapewnienie wyżywienia (w tym m.in. lunch, obiad, kolacja, kawa, ciastka, owoce, napoje),

*   zapewnienie noclegów oraz miejsc parkingowych dla uczestników,

*   zapewnienie obsługi organizacyjnej (w tym m.in. rezerwacja i obsługa techniczna).

Niekiedy w ramach nabywanej usługi organizator przygotowuje również zajęcia o charakterze integracyjnym takie jak impreza taneczna, ognisko lub inne zajęcia rekreacyjne. Możliwe są również sytuacje, gdy w ramach usługi nabywanej przez Spółkę uczestnicy konferencji (szkolenia, spotkania) mają możliwość skorzystania z dostępnej w danym obiekcie infrastruktury rekreacyjno-sportowej. Na potrzeby konferencji (szkoleń, spotkań) Spółka opracowuje zwykle program merytoryczny, zapewnia trenerów (prelegentów) oraz materiały szkoleniowe. Z tytułu zakupionej usługi organizacji konferencji (szkolenia, spotkania) Wnioskodawca otrzymuje od organizatora jedną fakturę dokumentującą realizację kompleksowej usługi, a nie jej poszczególnych elementów składowych.

W tym miejscu zaznaczenia wymaga, że zasadniczo każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem VAT powinno być uznawane za odrębne i niezależne, jednak w sytuacji gdy kilka świadczeń obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia jedną usługę, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych. Jeżeli zatem dwa lub więcej niż dwa świadczenia (lub czynności) dokonane przez podatnika są tak ściśle związane, że obiektywnie tworzą one w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te świadczenia lub czynności stanowią jednolite świadczenie do celów stosowania przepisów ustawy o VAT (por. wyroki TSUE: z 2005.10.27 w sprawie C-41/04; z 2013.01.17 w sprawie C-224/11). Ponadto może być tak, że jedno lub kilka świadczeń należy uznać za świadczenie główne, natomiast pozostałe świadczenie (świadczenia) dodatkowe powinny być z punktu widzenia podatkowego traktowane tak jak świadczenie główne. W szczególności świadczenie należy uznać za dodatkowe w stosunku do świadczenia głównego, jeżeli nie stanowi dla klienta celu samo w sobie, lecz służy skorzystaniu w jak najlepszy sposób ze świadczenia głównego (por. wyroki TSUE: z 1999.02.25 w sprawie C-349/96; z 2011.03.10 w sprawach połączonych, C-497/09, C-499/09, C-501/09 i C-502/09).

Z powyższego wynika, że w przypadku gdy transakcja składa się z zespołu świadczeń i czynności, należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności, w jakich jest ona dokonywana, w celu określenia czy chodzi o dwa lub więcej świadczenia odrębne, czy też o świadczenie jednolite. Należy stwierdzić istnienie jednego głównego świadczenia, jeżeli czynności wykonane przez podatnika na rzecz klienta są ze sobą tak ściśle związane, że obiektywnie tworzą jedno niepodzielne świadczenie gospodarcze, którego podział miałby charakter sztuczny (por. wyrok NSA z Wyrok NSA z 2016.02.11, sygn. akt I FSK 1668/14).

Biorąc pod uwagę przedstawiony stan faktyczny, powołane przepisy prawa oraz wspomniane wyżej wyroki należy zdaniem Wnioskodawcy uznać, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z jednym świadczeniem kompleksowym polegającym na organizacji konferencji, szkoleń, spotkań (w tym w formie pakietów konferencyjnych, szkoleniowych), na które składa się szereg świadczeń pomocniczych w szczególności: udostępnienie sali konferencyjnej wraz z niezbędnym wyposażeniem i sprzętem technicznym, zapewnienie obsługi organizacyjnej, wyżywienia oraz miejsc parkingowych dla uczestników, a w przypadku wydarzeń kilkudniowych zapewnienie noclegów, jak również zajęć o charakterze integracyjnym. W opinii Spółki nie można w przedstawionych okolicznościach uznać, iż wymienione usługi mają charakter samoistny. Każda z tych czynności stanowi natomiast element usługi polegającej na organizacji konferencji, szkoleń, spotkań. Wszystkie te czynności są niezbędne do świadczenia usługi organizacji konferencji, szkoleń, spotkań oraz są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą obiektywnie jedno świadczenie i nie powinny być sztucznie dzielone dla celów podatkowych.

Mając na względzie, że Spółka jest czynnym podatnikiem VAT, a nabywane usługi organizacji konferencji (szkoleń, spotkań) służą wykonywanym przez nią czynnościom podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, zdaniem Wnioskodawcy na podstawie przepisów art. 86 ust. 1 i ust. 2 ustawy o VAT, powinno przysługiwać mu prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w fakturze dokumentującej zakup tego typu usługi.

Końcowo zauważyć należy, że w świetle powołanego wyżej art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, podatek naliczony z tytułu nabycia usług noclegowych i gastronomicznych - co do zasady - nie podlega odliczeniu. Powyższe ograniczenie nie ma jednak zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem zakupu jest kompleksowa usługa organizacji konferencji (szkoleń, spotkań), czyli co do istoty jedna usługa, na którą składają się poszczególne elementy, w tym zapewnienie noclegu i wyżywienia.

Reasumując, w ocenie Wnioskodawcy będzie on miał prawo do odliczenia podatku naliczonego zawartego w fakturze dokumentującej nabycie usługi organizacji konferencji, szkoleń, spotkań (w tym w formie pakietów konferencyjnych, szkoleniowych), wykorzystywanych do wykonywania czynności opodatkowanych w sytuacji, gdy w fakturze nie są wyodrębnione poszczególne elementy składające się na tę usługę (w szczególności nie są wyodrębnione usługi noclegowe i gastronomiczne), ale wykazana została jedna kompleksowa usługa.

Przedstawione wyżej stanowisko Wnioskodawcy potwierdzają liczne interpretacje indywidualne organów podatkowych, w szczególności:

*   nr ILPP5/4512-1-94/15-4/PG z 2015.07.30 wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu,

*   nr IPPP2/4512-492/15-3/AO z 2015.07.30 wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie,

*   nr IPPP2/4512-250/15-2/AO z 2015.05.15 wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie,

*   nr IPPP1/443-1398/14-2/AP z 2015.02.20 wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie,

*   nr IPPP2/443-1136/14-3/KOM z 2015.02.09 wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie,

*   nr IPTPP1/443-541/14-4/MH z 2014.10.24 wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi,

*   nr ILPP5/443-81/14-5/PG z 2014.05.13 wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu,

*   nr IPPP3/443-954/12-2/JK z 2012.10.24 wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie,

*   nr IPTPP1 /443-224/12-3/MS z 2012.06.05 wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r. poz. 710 z późn. zm.) podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych – ust. 2 ww. artykułu.

W myśl art. 86 ust. 1 ww. ustawy w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług – art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ww. ustawy.

Z powołanych wyżej regulacji wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług, a towary i usługi, przy nabyciu których podatek został naliczony są lub będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Zatem warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Jednocześnie przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Przy czym, związek dokonywanych zakupów z działalnością podatnika może mieć charakter bezpośredni lub pośredni. O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży – towary handlowe lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług będących przedmiotem dostawy. Bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika. Natomiast o pośrednim związku nabywanych towarów i usług z działalnością przedsiębiorcy można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa, mają pośredni związek z działalnością gospodarczą, a tym samym osiąganymi przez podatnika przychodami. Aby jednak można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z działalnością podmiotu, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych zakupów z działalnością podatnika można mówić, gdy zakup towarów i usług nie przyczynia się bezpośrednio do uzyskania przychodu przez podatnika, np. poprzez ich odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości, przyczynia się do generowania przez podmiot obrotów.

Należy podkreślić, że ustawodawca stworzył podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 tej ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Na podstawie art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy o VAT nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Przepis ten oznacza, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze, jednak transakcja nie podlega opodatkowaniu.

Jak stanowi art. 88 ust. 4 cyt. ustawy obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Zgodnie z tą regulacją, z prawa do odliczenia podatku mogą skorzystać wyłącznie podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Ponadto stosownie do art. 88 ust. 1 pkt 4 lit. b ww. ustawy obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika usług noclegowych i gastronomicznych, z wyjątkiem nabycia gotowych posiłków przeznaczonych dla pasażerów przez podatników świadczących usługi przewozu osób.

Reguła ta wyłącza możliwość odliczenia podatku naliczonego w odniesieniu do wszystkich wydatków ponoszonych w związku z nabyciem usług noclegowych oraz gastronomicznych, za wyjątkiem nabycia gotowych posiłków przeznaczonych dla pasażerów przez podatników świadczących usługi przewozu osób. Oznacza to, że ograniczenie możliwości pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony ma zastosowanie wyłącznie w przypadku usług noclegowych i gastronomicznych, poza ww. wyjątkiem.

Z przedstawionej treści wniosku wynika, że Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, której podstawowym przedmiotem jest świadczenie usług budowlanych. W ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności niejednokrotnie zachodzi potrzeba zorganizowania konferencji, szkoleń lub spotkań dla członków organów zarządczych Spółki, jej pracowników bądź kontrahentów. Przedmiotowe konferencje (szkolenia, spotkania) służą w szczególności integracji lub omówieniu działalność Spółki, zdobywaniu i uzupełnianiu wiedzy przez pracowników Spółki, czy też przedstawianiu aktualnym lub potencjalnym kontrahentom informacji o realizowanych projektach i możliwościach współpracy. Organizacja konferencji (szkoleń, spotkań) powierzana jest przez Spółkę podmiotom profesjonalnie zajmującym się świadczeniem usług w tym zakresie, w szczególności podmiotom będącym właścicielami hoteli, pensjonatów, sal konferencyjnych itp. W tym celu Spółka nabywa od danego podmiotu usługę organizacji określonej konferencji, szkolenia, spotkania (także w formie pakietów konferencyjnych, szkoleniowych). W zakres tego typu usługi mogą wchodzić m.in.: udostępnienie sali konferencyjnej wraz z niezbędnym wyposażeniem i sprzętem technicznym (w tym m.in. rzutnik, projektor, flipcharty), zapewnienie wyżywienia (w tym m.in. lunch, obiad, kolacja, kawa, ciastka, owoce, napoje), zapewnienie noclegów oraz miejsc parkingowych dla uczestników, zapewnienie obsługi organizacyjnej (w tym m.in. rezerwacja i obsługa techniczna).

Niekiedy w ramach nabywanej usługi organizator przygotowuje również zajęcia o charakterze integracyjnym takie jak impreza taneczna, ognisko lub inne zajęcia rekreacyjne. Możliwe są również sytuacje, gdy w ramach usługi nabywanej przez Spółkę uczestnicy konferencji (szkolenia, spotkania) mają możliwość skorzystania z dostępnej w danym obiekcie infrastruktury rekreacyjno-sportowej. Na potrzeby konferencji (szkoleń, spotkań) Spółka opracowuje zwykle program merytoryczny, zapewnia trenerów (prelegentów) oraz materiały szkoleniowe. Po wykonaniu usługi podmiot organizujący konferencję (szkolenie, spotkanie) wystawia na rzecz Spółki fakturę wykazując na niej usługę opisaną przykładowo jako organizacja konferencji (szkolenia, spotkania), pakiet konferencyjny (szkoleniowy). Usługi tego typu są opodatkowywane według 23% stawki VAT. Do wystawionej faktury może zostać dołączony załącznik, który wskazuje zakres świadczeń jakie obejmuje przedmiotowa usługa. Podkreślenia wymaga jednak, iż z tytułu zakupionej usługi organizacji konferencji (szkolenia, spotkania) Wnioskodawca otrzymuje od organizatora jedną fakturę dokumentującą realizację kompleksowej usługi, a nie jej poszczególnych elementów składowych. Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT. Nabywane przez Wnioskodawcę usługi organizacji konferencji (szkoleń, spotkań) służą do wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą prawa do odliczenia kwoty podatku VAT naliczonego, wskazanego w fakturach dokumentujących zakup usług polegających na organizacji konferencji, szkoleń, spotkań.

Należy zauważyć, że co do zasady każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne, jednak w sytuacji gdy jedna usługa obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia kilka świadczeń nie powinna być ona sztucznie dzielona dla celów podatkowych. Zatem, z ekonomicznego punktu widzenia, usługi nie powinny być dzielone dla celów podatkowych wówczas, gdy tworzyć będą jedną usługę złożoną, obejmującą kilka świadczeń pomocniczych. Jeżeli jednak w skład świadczonej usługi wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu usługi złożonej.

Pojęcie „usługa kompleksowa” rozumiana jako wykonanie funkcjonalnie powiązanych świadczeń przez jednego usługodawcę nie powinno być jednak mylone z rozgraniczeniem na usługi zasadnicze i pomocnicze. Wykonanie usługi kompleksowej absolutnie nie jest identyfikowane z zastosowaniem jednej stawki podatku od towarów i usług. Każda z kategorii usług może mieć charakter kompleksowy i być świadczona przez jednego wykonawcę. Z punktu widzenia zastosowania właściwej stawki VAT może mieć jedynie znaczenie podział na usługi zasadnicze i pomocnicze, a nie charakter kompleksowej usługi. Usługa zasadnicza i pomocnicza opodatkowane są tą samą stawką. Usługę należy uznać za usługę pomocniczą w stosunku do zasadniczej, jeśli nie stanowi ona dla klienta celu samego w sobie.

Należy podkreślić, że strony w umowach cywilnoprawnych określają co jest przedmiotem sprzedaży. Jeżeli przedmiotem sprzedaży jest usługa kompleksowej organizacji konferencji czy szkoleń wówczas nie można z niej wyłączyć poszczególnych elementów kosztów do odrębnej sprzedaży, ponieważ obrotem podatnika jest uzgodniona kwota za wykonanie określonej usługi, bez względu na jej poszczególne elementy. Wyliczenie, co się składa na wykonaną usługę ma istotne znaczenie informacyjne przy ustalaniu ceny, jednak nie może uzasadniać odrębnego kwalifikowania poszczególnych elementów zawartych w tym wyliczeniu (dla celów podatkowych).

Kwestia kompleksowości usług była wielokrotnie rozstrzygana przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przywołać można chociażby wyrok z dnia 11 czerwca 2009 r. w sprawie C‑572/07 RLRE Tellmer Property sro v Finanční ředitelství v Ústí nad Labem, w którym TSUE stwierdził, że „(…) z art. 2 szóstej dyrektywy wynika, że każde świadczenie powinno być zwykle uznawane za odrębne i niezależne (…). Co więcej, w pewnych okolicznościach formalnie odrębne świadczenia, które mogą być wykonywane oddzielnie, a zatem które mogą oddzielnie prowadzić do opodatkowania lub zwolnienia, należy uważać za jednolitą czynność, jeżeli nie są od siebie niezależne. Jest tak na przykład w sytuacji, gdy można stwierdzić, że jedno lub więcej świadczeń stanowi świadczenie główne, a inne świadczenie lub świadczenia stanowią jedno lub więcej świadczeń pomocniczych dzielących los podatkowy świadczenia głównego. W szczególności dane świadczenie należy uważać za świadczenie pomocnicze w stosunku do świadczenia głównego, gdy dla klientów nie stanowi ono celu samego w sobie, lecz środek do korzystania na jak najlepszych warunkach z głównej usługi usługodawcy (…). Ponadto można również uznać, że jednolite świadczenie występuje w przypadku, gdy dwa lub więcej elementy albo dwie lub więcej czynności dokonane przez podatnika są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą obiektywnie jedno niepodzielne świadczenie gospodarcze, którego rozdzielenie miałoby charakter sztuczny (…)”. Tak również w wyroku z dnia 21 lutego 2008 r. w sprawie C‑425/06 Ministero dell’Economia e delle Finanze przeciwko Part Service Srl. Wyrok ten sformułował kryteria przesądzające o tym, kiedy występuje świadczenie złożone.

Świadczenie kompleksowe ma miejsce w sytuacji kiedy:

*   świadczenie pomocnicze nie stanowi celu samego w sobie, lecz stanowi środek do korzystania na jak najlepszych warunkach z usługi podstawowej,

*   poszczególne czynności są ze sobą tak ściśle związane, że ich rozdzielenie miałoby charakter sztuczny,

*   nie istnieje możliwość nabywania danego świadczenia od podmiotów zewnętrznych,

*   nie istnieje możliwość odrębnego fakturowania za daną czynność.

W konsekwencji, w świetle powołanych wyroków TSUE należy przyjąć, że nie ma charakteru kompleksowego taki zestaw świadczeń, których połączenie miałoby charakter działania sztucznego. W tym kontekście, za świadczenia odrębne należy więc uznać świadczenia wykonywane przez jednego świadczącego na rzecz jednego nabywcy, które nawet jeżeli są w pewien sposób powiązane, mogą być traktowane rozłącznie, a traktowanie to nie wpłynie na charakter żadnego z nich ani też nie sprawi, że wartość świadczeń z punktu widzenia nabywcy będzie inna, niż gdyby świadczenia te były uznane za świadczenie złożone.

Jak już wskazano, zasadniczo każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem od towarów i usług powinno być uznawane za odrębne i niezależne, jednak w sytuacji gdy kilka świadczeń obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia jedną usługę, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych. Jeżeli zatem dwa lub więcej świadczeń (czynności) dokonane przez podatnika na rzecz konsumenta są tak ściśle związane, że obiektywnie tworzą one w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te świadczenia lub czynności stanowią jednolite świadczenie do celów stosowania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

Usługę należy uznać za usługę pomocniczą w stosunku do świadczenia zasadniczego, jeśli nie stanowi ona dla klienta celu samego w sobie, lecz jest środkiem w skutecznym wykorzystaniu świadczenia zasadniczego. Ważne jest, czy świadczenia są ze sobą ściśle powiązane w taki sposób, że samodzielnie nie przynoszą wymaganej praktycznej korzyści z punktu widzenia przeciętnego konsumenta. Kluczowego znaczenia nie ma jednak subiektywny punkt widzenia dostawcy lub odbiorcy świadczenia. Istnienie jednego świadczenia złożonego nie jest wykluczone z tego powodu, że do poszczególnych elementów wykazane są odrębnie ceny. Jeżeli jednak, co już zaznaczono, w skład świadczonej usługi wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu usługi kompleksowej.

Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT, a nabywane usługi służą do wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Spółka organizując konferencje dla członków organów zarządczych Spółki, jej pracowników bądź kontrahentów z punktu widzenia świadczonych przez nią usług nabędzie świadczenie kompleksowe, w skład którego wejdzie szereg elementów składowych takich jak m.in.:

*   udostępnienie sali konferencyjnej wraz z niezbędnym wyposażeniem i sprzętem technicznym (w tym m.in. rzutnik, projektor, flipcharty),

*   zapewnienie wyżywienia (w tym m.in. lunch, obiad, kolacja, kawa, ciastka, owoce, napoje),

*   zapewnienie noclegów oraz miejsc parkingowych dla uczestników,

*   zapewnienie obsługi organizacyjnej (w tym m.in. rezerwacja i obsługa techniczna).

Niekiedy w ramach nabywanej usługi organizator przygotowuje również zajęcia o charakterze integracyjnym takie jak impreza taneczna, ognisko. Możliwe są również sytuacje, gdy w ramach usługi nabywanej przez Spółkę uczestnicy konferencji (szkolenia, spotkania) mają możliwość skorzystania z dostępnej w danym obiekcie infrastruktury rekreacyjno-sportowej. Przy czym Wnioskodawca podkreślił, że otrzymuje od organizatora jedną fakturę dokumentującą realizację kompleksowej usługi, a nie jej poszczególnych elementów składowych.

Dokonana analiza świadczeń złożonych w okolicznościach przedstawionych we wniosku, pozwala uznać, że skoro nabyta usługa organizacji konferencji, szkoleń lub spotkań obiektywnie tworzy – w aspekcie gospodarczym – jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter to należy ją uznać za usługę kompleksową. Nabycie przez Wnioskodawcę opisanych usług można zatem zaliczyć do usług złożonych, składających się z kombinacji różnych czynności.

Jak wynika z opisu sprawy Wnioskodawca zleca czynności związane z organizacją konferencji, szkoleń, spotkań podmiotowi zewnętrznemu, to podmiot zewnętrzny przygotowuje spotkanie w sposób kompleksowy, tj. jest on odpowiedzialny za niemalże każdy jego element składowy, tak aby wspólnie tworzyły one całe przedsięwzięcie. Zatem w tym przypadku celem nabycia tej usługi jest zorganizowanie całego spotkania (konferencji, szkolenia) przez podmiot zewnętrzny, i to on zapewnia wszystkie elementy niezbędne do wykonania tej usługi. Poszczególne usługi, chociaż są niezbędne do organizacji konferencji, szkolenia, spotkania, nie stanowią dla Wnioskodawcy celu samego w sobie lecz są jedynie środkiem do lepszego wykorzystania usługi głównej. Usługi te (w tym usługi noclegowe, gastronomiczne, zajęcia o charakterze integracyjnym tj. impreza taneczna, ognisko) nie mają charakteru samoistnego lecz tworzą w aspekcie ekonomicznym jedną całość – usługę polegającą na organizacji spotkania.

Zatem, zdaniem tut. Organu Wnioskodawca zlecając podmiotowi zewnętrznemu przygotowanie konferencji, szkolenia, spotkania nabywa kompleksową usługę organizacji konferencji, szkolenia, spotkania.

Ponadto jak wskazał Wnioskodawca nabywane usługi organizacji konferencji (szkoleń, spotkań) służą do wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT.

Skoro zatem, nabywane świadczenia kompleksowe służą do wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT, to na podstawie przepisów art. 86 ust. 1 i ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług Wnioskodawcy będzie przysługiwało prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wykazany w fakturze dokumentującej ich wykonanie, o ile nie zachodzą przesłanki wykluczające to prawo określone w art. 88 tej ustawy.

Podkreślenia wymaga, że w świetle powołanego art. 88 ust. 1 pkt 4 lit. b ustawy o podatku od towarów i usług podatek naliczony z tytułu nabycia usług noclegowych i gastronomicznych – co do zasady – nie podlega odliczeniu. Ograniczenie to nie ma jednak zastosowania w sytuacji, gdy przedmiotem zakupu jest kompleksowa usługa organizacji konferencji czy szkolenia, czyli co do istoty jedna usługa, na którą składają się poszczególne elementy, w tym usługi gastronomiczne i noclegowe.

W konsekwencji, analiza przedstawionych okoliczności w kontekście powołanych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, że Wnioskodawcy będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturze VAT dokumentującej nabycie kompleksowej usługi dotyczącej organizacji konferencji, szkoleń lub spotkań dla członków organów zarządczych Spółki, jej pracowników bądź kontrahentów. Wnioskodawca jest zarejestrowany jako czynny podatnik VAT, a nabywane świadczenia kompleksowe służą do wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Ponadto Wnioskodawca nabywa kompleksową usługę organizacji konferencji (szkoleń, spotkań) jako całość, w ramach której nabywane są usługi gastronomiczne oraz hotelowe jako elementy składowe świadczenia złożonego.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego w związku z nabyciem usług polegających na organizacji konferencji, szkoleń, spotkań należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia przedstawionego w stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Podkreślenia wymaga, iż niniejsza interpretacja nie rozstrzyga w zakresie innych zajęć rekreacyjnych wskazanych przez Wnioskodawcę w opisie sprawy. Należy zauważyć, że stosownie do treści przepisu art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Organ jest ścisłe związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym / opisem zdarzenia przyszłego. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawce w złożonym wniosku.

Należy zatem zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację tut. Organ oparł się na wynikającym z treści wniosku stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, w tym przede wszystkim na informacji, że w ramach opisanych we wniosku usług organizacji konferencji, szkoleń, spotkań organizator przygotowuje również zajęcia o charakterze integracyjnym takie jak impreza taneczna, ognisko. Informację tę przyjęto jako elementy opisu sprawy. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, udzielona interpretacja traci swą aktualność.

Ponadto tut. Organ informuje, że zgodnie z art. 14na pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, przepisów art. 14k-14n dotyczących ochrony prawnej wynikającej z zastosowania się Wnioskodawcy do otrzymanej interpretacji nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe przedstawione we wniosku stanowią element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług, tj. czynności dokonanych w ramach transakcji, które pomimo spełnienia warunków formalnych ustanowionych w przepisach ustawy, miały zasadniczo na celu osiągnięcie korzyści podatkowych, których przyznanie byłoby sprzeczne z celem, któremu służą te przepisy.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. 2016, poz. 718, z późn. zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności, oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy, określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego, w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, dowód, że skarżący wezwał właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (art. 57 § 1 pkt 1 - 4 ww. ustawy).

Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydana w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.