Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP3/443-478/13/AT
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2013-12-31
Teza: Zwolnienie od podatku czynności sprzedaży udziałów spółdzielni w nieruchomościach obciążonych spółdzielczymi prawami do własności domków jednorodzinnych, lokali mieszkalnych i użytkowych oraz miejsc postojowych w garażu wielostanowiskowym oraz sprzedaży lokalu wyodrębnionego na rzecz Spółdzielni obciążonego prawem własności spółdzielczej.
Słowa kluczowe: budynek; dostawa; nieruchomości; spółdzielnie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I-art. 2; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XIII-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 30 września 2013 r. (data wpływu), uzupełnionym w dniu 6 grudnia 2013 r. (data wpływu 9 grudnia 2013 r.), o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku czynności sprzedaży udziałów Spółdzielni w nieruchomościach obciążonych spółdzielczymi prawami do własności domków jednorodzinnych, lokali mieszkalnych i użytkowych oraz miejsc postojowych w garażu wielostanowiskowym oraz sprzedaży lokalu wyodrębnionego na rzecz Spółdzielni obciążonego prawem własności spółdzielczej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 30 września 2013 r. został złożony ww. wniosek, uzupełniony w dniu 9 grudnia 2013 r., o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku czynności sprzedaży udziałów Spółdzielni w nieruchomościach obciążonych spółdzielczymi prawami do własności domków jednorodzinnych, lokali mieszkalnych i użytkowych oraz miejsc postojowych w garażu wielostanowiskowym oraz sprzedaży lokalu wyodrębnionego na rzecz Spółdzielni obciążonego prawem własności spółdzielczej.

We wniosku oraz jego uzupełnieniu przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Spółdzielnia Mieszkaniowa budowała domy mieszkalne. W dniu 20 listopada 1996 r. oddała do użytku budynek wielorodzinny wolnostojący. W dniach:

*   24 września 1997 r. i 19 grudnia 1997 r. oddała do użytku bloki wielorodzinne połączone w jedną bryłę;
*   5 czerwca 1998 r. oddała do użytku budynki wielorodzinne;
*   27 stycznia 1999 r. oddała do użytku domki jednorodzinne w zabudowie szeregowej;
*   14 lipca 2003 r. oddała do użytku budynki wielorodzinne.

Spółdzielnia Mieszkaniowa za miesiąc listopad 1999 r. złożyła pierwszą deklarację VAT-7. Podatek od towarów i usług przy budowie tych domów nie został odliczony. W deklaracji za miesiąc lipiec 2003 r. wykazana została tylko sprzedaż w kwocie … zł.

Spółdzielnia Mieszkaniowa zawierała z jej członkami umowy o wybudowanie na ich rzecz domków jednorodzinnych, lokali mieszkalnych, użytkowych oraz miejsc postojowych w garażu wielostanowiskowym – na prawach do własności spółdzielczej, położonych w …. przy ulicach …. nr …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …, …. nr …, …, …, W. nr …, …, …. nr …, …, …. nr …, … …, …..

Na tej podstawie zostały uiszczone wkłady budowlane, a Spółdzielnia po wybudowaniu budynków i uzyskaniu pozwoleń na użytkowanie wystawiła, poczynając od dnia 2 stycznia 1997 r. do dnia 14 lipca 2003 r., przydziały potwierdzające spółdzielcze prawa do lokali mieszkalnych, użytkowych, garaży i miejsc postojowych w garażu wielostanowiskowym.

Następnie, poczynając od dnia 4 grudnia 2002 r. do dnia 18 listopada 2004 r., Spółdzielnia, na podstawie art. 39 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, a po zmianach ustawy na podstawie „ art. 17.14 i art. 17.15 ” cytowanej ustawy, wyodrębniła i przeniosła na rzecz członków prawa odrębnej własności części domków jednorodzinnych, lokali mieszkalnych, użytkowych oraz miejsc postojowych w garażu wielostanowiskowym.

Sąd Rejonowy w …. w dniu 23 sierpnia 2011 r. ogłosił upadłość likwidacyjną Spółdzielni Mieszkaniowej. Syndyk zamierza sprzedać udziały Spółdzielni w wyżej wymienionych nieruchomościach zabudowanych obciążonych prawami ustanowionymi na rzecz członków Spółdzielni do własności … domków jednorodzinnych, … lokali mieszkalnych, … lokali użytkowych i … miejsc postojowych w garażu wielostanowiskowym oraz odrębną własność jednego mieszkania ustanowioną w dniu 4 grudnia 2008 r. na rzecz upadłej Spółdzielni, obciążoną prawem do spółdzielczej własności na rzecz członka spółdzielni. Budynki objęte zamierzoną sprzedażą nie były przez Spółdzielnię ulepszane w rozumieniu ustawy przepisów ustawy o podatku dochodowym.

W momencie budowy budynków nie istniał zamiar ich sprzedaży z uwagi, że były one budowane na rzecz członków Spółdzielni, a wyodrębnienie w dniu 4 grudnia 2008 r. jednego lokalu na rzecz Spółdzielni nastąpiło w wyniku decyzji wewnętrznej organów Spółdzielni, w związku z wykluczeniem członka ze Spółdzielni, co następnie uchylił Sąd (w księdze wieczystej prowadzonej dla lokalu jako właściciel wpisana jest nadal upadła Spółdzielnia, przy czym jej członek posiada prawo do spółdzielczej własności lokalu nr … przy ul. …. z tytułu przydziału z dnia 6 grudnia 2003 r.).

W związku z powyższym opisem, w uzupełnieniu wniosku, zadano następujące pytanie.

Czy sprzedaż przez syndyka Spółdzielni Mieszkaniowej udziałów w nieruchomościach obciążonych spółdzielczymi prawami do własności domków jednorodzinnych, lokali mieszkalnych i użytkowych oraz miejsc postojowych w garażu wielostanowiskowym oraz sprzedaż lokalu wyodrębnionego na rzecz Spółdzielni obciążonego prawem własności spółdzielczej na rzecz członka Spółdzielni – będzie korzystała ze zwolnienia z opodatkowania VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, sprzedaż nieruchomości, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług korzysta ze zwolnienia przedmiotowego od VAT.

Wnioskodawca zaznacza, że przy budowie domów mieszkalnych nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku naliczonego, ponieważ Spółdzielnia wykonywała czynności budowy domów na rzecz członków Spółdzielni.

W uzupełnieniu wniosku wyjaśniono, że zgodnie z ustawą z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. z 1993r,. nr 11, poz. 50 ze zm), usługi w zakresie zarządzania nieruchomościami mieszkalnymi, świadczenie na zlecenie z wyłączeniem wyceny nieruchomości – na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 2 załącznik nr 2 – były zwolnione od VAT. Wkłady budowlane wnoszone do Spółdzielni przez jej członków do dnia 1 maja 2004 r., na podstawie art. 153 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm), nie są wliczane do podstawy opodatkowania. Stwierdzenie „Spółdzielni Mieszkaniowej przy budowie domów mieszkalnych nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku naliczonego” zostało oparte na podstawie art. 153 ustawy o VAT. W związku z powyższym Spółdzielnia Mieszkaniowa była zwolniona z opodatkowania VAT. Spółdzielnia Mieszkaniowa składała deklaracje VAT-7 w odniesieniu do wykonywania czynności opodatkowanych (np. umieszczanie reklam).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Stosownie do dyspozycji art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) – zwanej dalej ustawą – opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Przez towary, stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy, rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Stawka podatku, zgodnie z przepisem art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednakże w treści ustawy, jak i przepisów wykonawczych do niej przewidziano opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

I tak, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

1.  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
2.  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Ustawodawca, w art. 2 pkt 14 ustawy, definiuje pojęcie „pierwszego zasiedlenia”, przez które rozumieć należy oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich:

1.  wybudowaniu lub
2.  ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Aby można było mówić o pierwszym zasiedleniu, musi dojść do oddania budynków (budowli lub ich części) do użytkowania w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu. Pierwsze zasiedlenie będzie miało zatem miejsce wówczas, gdy wybudowany lub zmodernizowany obiekt będzie przedmiotem sprzedaży albo będzie oddany w najem, bądź dzierżawę. Zarówno bowiem dostawa, jak też najem, bądź dzierżawa, są czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem, że:

1.  w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
2.  dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10a lit. b), nie stosuje się, jeżeli budynki, budowle lub ich części w stanie ulepszonym były wykorzystywane przez podatnika do czynności opodatkowanych przez co najmniej 5 lat, o czym stanowi art. 43 ust. 7a ustawy.

W myśl art. 43 ust. 10 ustawy, podatnik może zrezygnować ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10, i wybrać opodatkowanie dostawy budynków, budowli lub ich części, pod warunkiem że dokonujący dostawy i nabywca budynku, budowli lub ich części:

1.  są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni;
2.  złożą, przed dniem dokonania dostawy tych obiektów właściwemu dla ich nabywcy naczelnikowi urzędu skarbowego, zgodne oświadczenie, że wybierają opodatkowanie dostawy budynku, budowli lub ich części.

Na podstawie art. 43 ust. 11 ustawy, oświadczenie, o którym mowa w ust. 10 pkt 2, musi również zawierać:

1.  imiona i nazwiska lub nazwę, adresy oraz numery identyfikacji podatkowej dokonującego dostawy oraz nabywcy;
2.  planowaną datę zawarcia umowy dostawy budynku, budowli lub ich części;
3.  adres budynku, budowli lub ich części.

W złożonym wniosku poinformowano, że Spółdzielnia Mieszkaniowa budowała domy mieszkalne. W dniu 20 listopada 1996 r. oddała do użytku budynek wielorodzinny wolnostojący. W dniach:

*   24 września 1997 r. i 19 grudnia 1997 r. oddała do użytku bloki wielorodzinne połączone w jedną bryłę;
*   5 czerwca 1998 r. oddała do użytku budynki wielorodzinne;
*   27 stycznia 1999 r. oddała do użytku domki jednorodzinne w zabudowie szeregowej;
*   14 lipca 2003 r. oddała do użytku budynki wielorodzinne.

Spółdzielnia Mieszkaniowa zawierała z jej członkami umowy o wybudowanie na ich rzecz domków jednorodzinnych, lokali mieszkalnych, użytkowych oraz miejsc postojowych w garażu wielostanowiskowym – na prawach do własności spółdzielczej. Na tej podstawie zostały uiszczone wkłady budowlane, a Spółdzielnia po wybudowaniu budynków i uzyskaniu pozwoleń na użytkowanie wystawiła, poczynając od dnia 2 stycznia 1997 r. do dnia 14 lipca 2003 r., przydziały potwierdzające spółdzielcze prawa do lokali mieszkalnych, użytkowych, garaży i miejsc postojowych w garażu wielostanowiskowym.

Następnie, poczynając od dnia 4 grudnia 2002 r. do dnia 18 listopada 2004 r., Spółdzielnia, na podstawie art. 39 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, a po zmianach ustawy na podstawie „ art. 17.14 i art. 17.15 ” cytowanej ustawy, wyodrębniła i przeniosła na rzecz członków prawa odrębnej własności części domków jednorodzinnych, lokali mieszkalnych, użytkowych oraz miejsc postojowych w garażu wielostanowiskowym.

Sąd Rejonowy ogłosił upadłość likwidacyjną Spółdzielni Mieszkaniowej. Syndyk zamierza sprzedać udziały Spółdzielni w wyżej wymienionych nieruchomościach zabudowanych obciążonych prawami ustanowionymi na rzecz członków Spółdzielni do własności … domków jednorodzinnych, … lokali mieszkalnych, … lokali użytkowych i … miejsc postojowych w garażu wielostanowiskowym oraz odrębną własność jednego mieszkania ustanowioną w dniu 4 grudnia 2008 r. na rzecz upadłej Spółdzielni, obciążoną prawem do spółdzielczej własności na rzecz członka spółdzielni. Budynki objęte zamierzoną sprzedażą nie były przez Spółdzielnię ulepszane w rozumieniu ustawy przepisów ustawy o podatku dochodowym.

W momencie budowy budynków nie istniał zamiar ich sprzedaży z uwagi, że były one budowane na rzecz członków Spółdzielni, a wyodrębnienie w dniu 4 grudnia 2008 r. jednego lokalu na rzecz Spółdzielni nastąpiło w wyniku decyzji wewnętrznej organów Spółdzielni, w związku z wykluczeniem członka ze Spółdzielni, co następnie uchylił Sąd (w księdze wieczystej prowadzonej dla lokalu jako właściciel wpisana jest nadal upadła Spółdzielnia, przy czym jej członek posiada prawo do spółdzielczej własności lokalu nr … przy ul. …. z tytułu przydziału z dnia 6 grudnia 2003 r.).

W kontekście powyższego zaznaczyć należy, że na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.), domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.

Domniemywa się, że prawo wykreślone nie istnieje (art. 3 ust. 2 tej ustawy).

Zgodnie z art. 4 ww. ustawy, przeciwko domniemaniu prawa wynikającemu z wpisu w księdze wieczystej nie można powoływać się na domniemanie prawa wynikające z posiadania.

Ponadto, zgodnie z art. 353¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Mając na uwadze treść powołanych przepisów prawa w powiązaniu z przedstawionym we wniosku zdarzeniem przyszłym należy stwierdzić, że opisana we wniosku czynność sprzedaży udziałów Spółdzielni w nieruchomościach zabudowanych, obciążonych prawami ustanowionymi na rzecz członków Spółdzielni do własności … domków jednorodzinnych, … lokali mieszkalnych, … lokali użytkowych i … miejsc postojowych w garażu wielostanowiskowym oraz odrębnej własności jednego mieszkania ustanowionej w dniu 4 grudnia 2008 r. na rzecz upadłej Spółdzielni, obciążonej prawem do spółdzielczej własności na rzecz członka Spółdzielni jako dokonana przez Spółdzielnię działającą jako podatnik podatku od towarów i usług, będzie korzystała ze zwolnienia od podatku. Zaznaczyć jednakże należy, że brak jest podstaw, aby ww. czynności sprzedaży korzystały ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy. Dostawa ta korzystać będzie ze zwolnienia od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a, skoro – jak wskazują okoliczności sprawy – dostawa dokonana zostanie przez Spółdzielnię w ramach pierwszego zasiedlenia, a Spółdzielni nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu i budynki nie były ulepszane.

Jednocześnie – w aspekcie przedstawionego statutu prawnego odrębnej własności jednego mieszkania ustanowionego w dniu 4 grudnia 2008 r. na rzecz upadłej Spółdzielni w kontekście opisanego rozstrzygnięcia sądu w powiązaniu z zapisami w księdze wieczystej – zastrzega się, że tut. organ nie posiada legitymacji prawnej do rozstrzygania o skuteczności i o ewentualnych skutkach prawnych na gruncie prawa cywilnego planowanej przez Spółdzielnię sprzedaży takiego lokalu. W konsekwencji ewentualne skutki podatkowoprawne w zakresie VAT takiej czynności mogą w ogóle nie zaistnieć, o ile czynność taka jest prawnie bezskuteczna, albowiem na podstawie art. 6 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług, przepisów ustawy nie stosuje się do czynnosci, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Przy czym tut. organ nie jest uprawniony do tego typu wniosków. Niemniej jednak rozstrzygając przedmiotową kwestię oparto się na przedstawionym przez Wnioskodawcę zdarzeniu przyszłym, zgodnie z którym planuje On wskazaną sprzedaż, nie oceniając jednak zgodności takiej czynności z przepisami prawa cywilnego, gdyż wykracza to poza dyspozycję art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.