Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT1-1.4012.834.2018.2.EA
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2019-01-08
Teza: W zakresie terminu, od którego przysługuje zwolnienie od podatku usług pomocy społecznej.
Słowa kluczowe: podatek-podatek od towarów i usług-zwolnienia z podatku od towarów i usług
; pomoc-pomoc społeczna; usługi-usługi edukacyjne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy – przedstawione we wniosku z dnia 15 listopada 2018 r. (data wpływu 19 listopada 2018 r.), uzupełnionym w dniu 12 grudnia 2018 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie terminu, od którego przysługuje zwolnienie od podatku usług pomocy społecznej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 19 listopada 2018 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie terminu, od którego przysługuje zwolnienie od podatku usług pomocy społecznej.

We wniosku oraz jego uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny.

Spółka jest wpisana do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Prezydenta Miasta \`(...)\` oraz do Rejestru Jednostek Specjalistycznego Poradnictwa Województwa … od dnia 25 maja 2018 r. W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą Spółka w ramach Osi Priorytetowej 9. Solidarne społeczeństwo, Działania 9.3 Rozwój usług zdrowotnych i społecznych, Poddziałanie 9.3.2 Rozwój usług społecznych w ramach części RPO 2014-2020 współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Społecznego, na podstawie zawartych umów m.in. z Regionalnym Ośrodkiem Polityki Społecznej i Powiatowymi Centrami Pomocy Rodzinie, świadczy i świadczyła usługi wsparcia rodziny i pieczy zastępczej, w ramach szeroko rozumianej pomocy społecznej.

Usługi skierowane były do:

1.  osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczonych społecznie, w tym: osób przebywających w pieczy zastępczej, osób opuszczających pieczę zastępczą, osób w rodzinach przeżywających trudności w pełnieniu funkcji opiekuńczo-wychowawczych, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 575);
2.  otoczenia osób zagrożonych ubóstwem lub wykluczeniem społecznym, w tym osób sprawujących rodzinną pieczę zastępczą. W praktyce czynności wykonywane przez Spółkę były kierowane do wszystkich członków rodzin naturalnych i zastępczych (rodzice i dzieci), bo one wszystkie mają związek z wykluczeniem konkretnych osób. W ramach realizacji przedmiotu umowy Spółka była zobowiązana, w szczególności do zrealizowania następujących usług wsparcia rodziny i pieczy zastępczej: specjalistycznego poradnictwa rodzinnego-pedagogicznego, specjalistycznego poradnictwa rodzinnego-prawnego, specjalistycznego poradnictwa rodzinnego- psychologicznego, specjalistycznego poradnictwa rodzinno-psychiatrycznego, mediacji rodzinnych, warsztatów wzmacniających kompetencje rodzicielskie dla rodziców naturalnych i zastępczych, zajęć animacyjnych dla dzieci rodziców korzystających z warsztatów wzmacniających kompetencje, warsztatów socjoterapeutycznych, grup wsparcia/samopomocowych dla rodzin naturalnych i zastępczych, warsztatów dla osób przebywających i opuszczających pieczę zastępczą, warsztatów dla dzieci przebywających w rodzinach zastępczych i naturalnych, szkoleń dla wolontariuszy, superwizji rodzin zastępczych, terapii rodzinnej grupowej i indywidualnej. Udział w szkoleniu potwierdza zaświadczenie o jego ukończeniu, zaś udział w poradnictwie karty udzielonego poradnictwa, mediacji, sprawozdań, ankiet, wywiadów. Spółka zapewniała również usługi gastronomiczne dla uczestników grup wsparcia, warsztatów, szkoleń dla wolontariuszy.

Jak wskazano wyżej, Spółka zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej jest wpisana do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa od 25 maja 2018 r. prowadzonego przez Wojewodę … (art. 46a ust. 1). Data wpisu Spółki do rejestru jest późniejsza w stosunku do dat podpisania ww. umów i realizacji projektu (daty podpisania tych umów to grudzień 2016 r. i kwiecień 2017 r.). Zatem Spółka faktycznie wykonywała czynności związane z poradnictwem specjalistycznym jeszcze przed uzyskaniem wpisu do ww. rejestru. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2015 r. (sygn. akt OSK 185/14): „W świetle tych uwarunkowań trafne było wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego, który przyjął, że wpisanie danego podmiotu do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa jest czynnością wtórną w stosunku do nabycia uprawnień w zakresie realizacji zleconego zadania. Innymi słowy wpis do rejestru prowadzonego na podstawie art. 46a ustawy jest możliwy po uprzednim zawarciu umowy w przedmiocie zlecenia realizacji zadania w zakresie specjalistycznego poradnictwa świadczonego w ramach pomocy społecznej. Uzupełniająco wskazać trzeba, że przewidziany w art. 46a ustawy obowiązek rejestracji jednostek specjalistycznego poradnictwa dotyczy takich podmiotów, które usługi poradnictwa realizują w ramach instytucjonalnej struktury pomocy społecznej.” Tak więc, zacytowany wyrok NSA dowodzi, że wpis do rejestru ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny i Spółka na podstawie zawartych umów, miała prawo wykonywać usługi wsparcia rodziny i pieczy zastępczej, w ramach szeroko rozumianej pomocy społecznej, zanim uzyskała wpis w rejestrze.

W uzupełnieniu wniosku wskazano, że Spółka jest wpisana do ewidencji szkół i placówek niepublicznych prowadzonej przez Prezydenta Miasta … oraz do Rejestru Jednostek Specjalistycznego Poradnictwa Województwa ….. prowadzonego przez Wojewodę ….. zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (art. 46a ust. 1) od dnia 25 maja 2018 r. Spółka uzyskała interpretację indywidulaną … z dnia 13 sierpnia 2018 r. potwierdzającą, że usługi pomocy społecznej, w tym usługi specjalistycznego poradnictwa rodzinnego-pedagogicznego, specjalistycznego poradnictwa rodzinnego-prawnego, specjalistycznego poradnictwa rodzinnego-psychologicznego, mediacji rodzinnych, warsztatów wzmacniających kompetencje rodzicielskie dla rodziców naturalnych i zastępczych, zajęć animacyjnych dla dzieci rodziców korzystających z warsztatów wzmacniających kompetencje, warsztatów socjoterapeutycznych, grup wsparcia/samopomocowych dla rodzin naturalnych i zastępczych, warsztatów dla osób przebywających i opuszczających pieczę zastępczą, warsztatów dla dzieci przebywających w rodzinach zastępczych i naturalnych, szkoleń dla wolontariuszy, superwizji rodzin zastępczych, terapii rodzinnej grupowej i indywidualnej, wykonywane przez Spółkę w ramach zawartych umów, korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. c ustawy o VAT.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy usługi pomocy społecznej, w tym usługi specjalistycznego poradnictwa rodzinnego- pedagogicznego, specjalistycznego poradnictwa rodzinnego-prawnego, specjalistycznego poradnictwa rodzinnego-psychologicznego, mediacji rodzinnych, warsztatów wzmacniających kompetencje rodzicielskie dla rodziców naturalnych i zastępczych, zajęć animacyjnych dla dzieci rodziców korzystających z warsztatów wzmacniających kompetencje, warsztatów socjoterapeutycznych, grup wsparcia/samopomocowych dla rodzin naturalnych i zastępczych, warsztatów dla osób przebywających i opuszczających pieczę zastępczą, warsztatów dla dzieci przebywających w rodzinach zastępczych i naturalnych, szkoleń dla wolontariuszy, superwizji rodzin zastępczych, terapii rodzinnej grupowej i indywidualnej, wykonywane przez Spółkę w ramach zawartych umów z Regionalnym Ośrodkiem Polityki Społecznej i Powiatowymi Centrami Pomocy Rodzinie, korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. c ustawy o VAT, od dnia wpisu do rejestru, czy od dnia rozpoczęcia faktycznego ich świadczenia, czyli także przed wpisem do rejestru?

W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawca doprecyzował swoje żądanie i wskazał, że niniejszy wniosek dotyczy wydania interpretacji jedynie w zakresie terminu obowiązywania ww. zwolnienia, tzn.: czy zwolnienie obowiązuje od dnia wpisu do rejestru, czy też już od dnia rozpoczęcia świadczenia usług, czyli także przed wpisem do rejestru?

Zdaniem Wnioskodawcy, zwolnienie to będzie przysługiwać od początku wykonywania usług, a nie dopiero od daty wpisania Spółki do rejestru, ponieważ taki wniosek wynika z okoliczności, że wpis do rejestru na podstawie art. 46a ustawy o pomocy społecznej ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, co potwierdził NSA w przywołanym wyroku z dnia 10 lipca 2015 r. (sygn. akt: OSK 185/14). Istotnym jest, że Spółka faktycznie pełniła funkcję placówki specjalistycznego poradnictwa już od rozpoczęcia realizacji umów – czyli przed wpisem do rejestru – bo taką działalność faktycznie już wykonywała. Potwierdzenie deklaratoryjnej roli wpisu do rejestru można znaleźć także na gruncie ustawy o VAT, a konkretnie w analizowanym art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. c tej ustawy, którym jako warunku zwolnienia nie przewiduje uprzedniego wpisu do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa. Odmiennie niż w przypadku art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. b, który określa zwolnienie z podatku VAT dla domów pomocy społecznej prowadzonych przez podmioty posiadające zezwolenie wojewody – placówki opiekuńczo-wychowawcze i ośrodki adopcyjno-opiekuńcze, a więc wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę. Ustawodawca, jako racjonalny, zauważył odmienność między placówkami specjalistycznego poradnictwa, gdzie wpis ma charakter deklaratoryjny, a domami pomocy społecznej prowadzonymi przez podmioty posiadające zezwolenie wojewody i placówkami opiekuńczo-wychowawczymi i ośrodkami adopcyjno-opiekuńczymi, gdzie wpis do rejestru powadzonego przez wojewodę ma charakter kreujący (konstytutywny) i bez takiego wpisu zwolnienie z podatku VAT nie byłoby możliwe (podobnie zresztą jak niemożliwe byłoby w ogóle prowadzenie działalności o wskazanym tutaj profilu). To celowe zróżnicowanie istnienia zwolnienia od podatku VAT, raz od wpisu w rejestrze mającego charakter konstytutywny (dla domów pomocy społecznej prowadzonych przez podmioty posiadające zezwolenie wojewody i placówek opiekuńczo-wychowawczych i ośrodków adopcyjno-opiekuńczych), a drugi raz, gdzie wpis ma charakter tylko deklaratoryjny (dla placówek specjalistycznego poradnictwa) jest dokładnie przeniesieniem na grunt ustawy o VAT regulacji z ustawy o pomocy społecznej i nie jest to zabieg przypadkowy. To wszystko potwierdza, że Spółka jest zwolniona przedmiotowo z podatku VAT od tych usług od początku ich realizacji, a nie dopiero od daty wpisu do rejestru.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r., poz. 2174), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Według art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Z przywołanych przepisów jednoznacznie wynika, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są realizowane odpłatnie przez podatnika i wykonywane w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług.

Stawka podatku – na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy – wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

W myśl art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2018 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednakże zarówno w treści ustawy o podatku od towarów i usług, jak i przepisów wykonawczych wydanych na jej podstawie, przewidziano stawki obniżone lub zwolnienie od podatku.

I tak, jak stanowi art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy, zwalnia się od podatku usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej oraz usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, a także dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, na rzecz beneficjenta tej pomocy, wykonywane przez:

1.  regionalne ośrodki polityki społecznej, powiatowe centra pomocy rodzinie, ośrodki pomocy społecznej, rodzinne domy pomocy, ośrodki wsparcia i ośrodki interwencji kryzysowej,
2.  wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę: - domy pomocy społecznej prowadzone przez podmioty posiadające zezwolenie wojewody, - placówki opiekuńczo-wychowawcze i ośrodki adopcyjno-opiekuńcze,
3.  placówki specjalistycznego poradnictwa,
4.  inne niż wymienione w lit. a-c placówki zapewniające całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku na podstawie zezwolenia wojewody, wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę,
5.  specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie.

W świetle art. 46a ust. 1-3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r., poz. 996, z późn. zm.), o pomocy społecznej:

1.  Wojewoda prowadzi rejestr jednostek specjalistycznego poradnictwa.
2.  Rejestr jest jawny.
3.  Wojewoda corocznie, do dnia 30 czerwca, ogłasza rejestr w wojewódzkim dzienniku urzędowym oraz publikuje na przedmiotowej stronie internetowej.

Z treści złożonego wniosku wynika, że A. …. jest wpisana do Rejestru (rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa) od 25 maja 2018 r. Wymóg wpisu w takim Rejestrze wynika z art. 46a ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, gdzie zapisano, że Wojewoda prowadzi rejestr jednostek specjalistycznego poradnictwa. Rejestr jest jawny (ust. 2 art. 46a). Natomiast z wniosku wynika, że data wpisu A. … do Rejestru jest późniejsza w stosunku do dat podpisania przez A. umów na realizację projektu (daty podpisania tych umów to grudzień 2016 r. i kwiecień 2017 r.). Zatem Akademia zaczęła wykonywać usługi wsparcia rodziny i pieczy zastępczej – w zakresie projektu – jeszcze przed uzyskaniem wpisu do Rejestru takich placówek.

W zakresie świadczenia usług pomocy społecznej A. … otrzymała interpretację indywidualną z dnia 13 sierpnia 2018 r. …, w której stwierdzono, że usługi wsparcia rodziny i pieczy zastępczej, wykonywane przez Spółkę w ramach przedmiotowego projektu, będą zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. c ustawy o podatku od towarów i usług, gdyż okoliczności sprawy wskazują, że usługi te będą stanowić usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej, a Spółka będzie je wykonywać jako placówka specjalistycznego poradnictwa.

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą jedynie terminu, od którego przysługuje zwolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. c ustawy o VAT usług pomocy społecznej, tj. czy zwolnienie obowiązuje od dnia wpisu do rejestru, czy też już od dnia rozpoczęcia świadczenia usług, czyli także przed wpisem do rejestru.

W tym miejscu wskazać należy, że jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 lipca 2015 r., o sygnaturze OSK 185/14 „W świetle tych uwarunkowań trafne było wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego, który przyjął, że wpisanie danego podmiotu do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa jest czynnością wtórną w stosunku do nabycia uprawnień w zakresie realizacji zleconego zadania. Innymi słowy wpis do rejestru prowadzonego na podstawie art. 46a ustawy jest możliwy po uprzednim zawarciu umowy w przedmiocie zlecenia realizacji zadania w zakresie specjalistycznego poradnictwa świadczonego w ramach pomocy społecznej. Uzupełniająco wskazać trzeba, że przewidziany w art. 46a ustawy obowiązek rejestracji jednostek specjalistycznego poradnictwa dotyczy takich podmiotów, które usługi poradnictwa realizują w ramach instytucjonalnej struktury pomocy społecznej.”

Analiza przedstawionych okoliczności sprawy w konfrontacji z powołanym art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. c ustawy o VAT oraz wnioskami płynącymi z powołanego orzeczenia prowadzi do wniosku, że treść powołanego wyżej artykułu art. 43 ust. 1 pkt 22 lit. c nie uzależnia zastosowania przedmiotowego zwolnienia od posiadania wpisu do rejestru jednostek specjalistycznego poradnictwa prowadzonego przez wojewodę, zatem zwolnienie to – w ocenie tut. organu – przysługuje od chwili rozpoczęcia świadczenia tych usług, skoro w tym momencie – jak wynika z treści wniosku – Wnioskodawca był placówką specjalistycznego poradnictwa.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy w powyższym zakresie należało uznać za prawidłowe.

Jednocześnie zaznaczyć należy, że niniejsza interpretacja nie rozstrzyga zagadnienia dotyczącego zwolnienia od podatku usług pomocy społecznej, gdyż jak wskazano wyżej, w powyższym zakresie wydano interpretację indywidualną z dnia 13 sierpnia 2018 r. … .

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w ….., w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.