Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-592/12/ENB
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2012-09-13
Teza: Czy Wnioskodawca jest zobowiązany do zapłacenia podatku od spłaty otrzymanej w wyniku działu spadku?
Słowa kluczowe: nieruchomości; opodatkowanie; spłata; udział
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 749) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 25 maja 2012 r. (data wpływu 15 czerwca 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowaniu spłaty związanej z działem spadku – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 czerwca 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowaniu spłaty związanej z działem spadku.

We wniosku tym przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu 11 czerwca 2002 r. zmarł ojciec Wnioskodawcy, a spadek po nim na podstawie ustawy nabyli wprost: Wnioskodawca, matka Wnioskodawcy i siostra Wnioskodawcy w udziale po 1/3 części każdy, co zostało potwierdzone prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego. W skład spadku wchodził udział 1/2 lokalu mieszkalnego położonego w S.

W dniu 5 lipca 2009 r. zmarła matka Wnioskodawcy, a spadek po niej nabyli Wnioskodawca oraz siostra Wnioskodawcy w udziale po 1/2 części każdy. W skład spadku wchodził udział 2/3 lokalu mieszkalnego położonego w S. Na skutek powyższego Wnioskodawca i siostra Wnioskodawcy posiadali udział 1/2 przedmiotowego lokalu każdy.

W dniu 14 marca 2011 r. Wnioskodawca wraz z siostrą, na podstawie aktu notarialnego, dokonali działu spadku i zniesienia współwłasności przedmiotowego lokalu w taki sposób, że Wnioskodawca przeniósł na siostrę przysługujący mu udział 1/2 lokalu mieszkalnego, w zamian za co siostra Wnioskodawcy dokonała spłaty na rzecz Wnioskodawcy kwoty 100.000 zł stanowiącej 1/2 wartości przedmiotowego lokalu.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy spłata uzyskana w związku z działem spadku i zniesieniem współwłasności podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w sytuacji gdy spłata ta była ekwiwalentna do udziału posiadanego w spadku?

Zdaniem Wnioskodawcy, przychód wynikający ze spłaty dokonanej w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności, nie podlega przepisom ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co wynika z art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy.

Powołany przepis stanowi, że przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn. Natomiast stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, podatkowi temu podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego.

Kwestie dziedziczenia zostały uregulowane w Kodeksie cywilnym oraz Kodeksie postępowania cywilnego. W szczególności, tytuł VI Kodeksu cywilnego reguluje kwestie stwierdzenia nabycia spadku, natomiast tytuł VIII dotyczy kwestii wspólności majątku spadkowego i działu spadku. Z treści przepisów zawartych w Kodeksie cywilnym wynika, że w postępowaniu spadkowym mogą wystąpić dwa powiązane ze sobą etapy. Pierwszy etap związany jest ze stwierdzeniem nabycia spadku, drugi natomiast – z działem spadku, który jest konsekwencją postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. Zatem dziedziczenie należy rozumieć zarówno jako nabycie na podstawie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, jak i nabycie w drodze działu spadku. Powyższe stanowisko zostało zaprezentowane w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 5 maja 2011 r..

Ponadto WSA w Szczecinie wskazał, że objęcie opodatkowaniem na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodów otrzymanych w dziale spadku jako spłaty lub dopłaty, spowodowałoby kolejne opodatkowanie tego samego przychodu, a tym samym naruszenie przepisu art. 84 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy jest obowiązany do ponoszenia świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie, ale tylko wówczas, gdy ustawa taki podatek od określonego przychodu (dochodu) przewiduje. Sąd wskazał również, że objęcie opodatkowaniem spłat lub dopłat pieniężnych otrzymanych w wyniku działu spadku, z jednoczesnym pominięciem objęcia takim opodatkowaniem udziału niepodlegającego spłacie innego spadkobiercy, prowadzi do oczywistej nierówności w traktowaniu podatników, co narusza przepis art. 32 ust. 1 Konstytucji, zgodnie z którym wszyscy są wobec prawa równi oraz wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, że w wyniku zniesienia współwłasności Wnioskodawca otrzymał spłatę w wysokości odpowiadającej posiadanemu udziałowi w spadku, uważa, że uzyskany przychód nie podlega przepisom ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów zwolnionych na podstawie art. 21, 52, 52a i 52c wymienionej ustawy oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do treści art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów

*   jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Zgodnie z art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) spadek stanowią prawa i obowiązki majątkowe zmarłego, które z chwilą jego śmierci przechodzą na jedną lub kilka osób, stosownie do przepisów niniejszej ustawy. W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, iż dniem nabycia spadku jest data śmierci spadkodawcy.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

Zgodnie z art. 1035 ustawy Kodeks cywilny, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. W myśl art. 210 tej ustawy, każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

W myśl art. 211 i 212 Kodeksu cywilnego, zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić, przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, bądź przez podział cywilny, polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej i podziale uzyskanej ceny stosownie do wielkości udziałów współwłaścicieli. W rezultacie w wyniku zniesienia współwłasności dochodzi więc jedynie do nowego ukształtowania prawa własności poprzez odebranie temu prawu cechy wspólności.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, iż w dniu 11 czerwca 2002 r. zmarł ojciec Wnioskodawcy, a spadek po nim na podstawie ustawy nabyli wprost: Wnioskodawca, matka Wnioskodawcy i siostra Wnioskodawcy w udziale po 1/3 części każdy, co zostało potwierdzone prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego. W skład spadku wchodził udział 1/2 lokalu mieszkalnego położonego w S.

W dniu 5 lipca 2009 r. zmarła matka Wnioskodawcy, a spadek po niej nabyli Wnioskodawca oraz siostra Wnioskodawcy w udziale po 1/2 części każdy. W skład spadku wchodził udział 2/3 lokalu mieszkalnego położonego w S. Na skutek powyższego Wnioskodawca i siostra Wnioskodawcy posiadali udział 1/2 przedmiotowego lokalu każdy.

W dniu 14 marca 2011 r. Wnioskodawca wraz z siostrą, na podstawie aktu notarialnego, dokonali działu spadku i zniesienia współwłasności przedmiotowego lokalu w taki sposób, że Wnioskodawca przeniósł na siostrę przysługujący mu udział 1/2 lokalu mieszkalnego, w zamian za co siostra Wnioskodawcy dokonała spłaty na rzecz Wnioskodawcy kwoty 100.000 zł stanowiącej 1/2 wartości przedmiotowego lokalu.

Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, iż otrzymanie przez Wnioskodawcę w wyniku działu spadku kwoty ekwiwalentnej do posiadanego udziału w spadku nie spowoduje powstania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Istotne znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że spłata nie przekroczyła wartości przysługującego Wnioskodawcy udziału spadkowego. W konsekwencji, na Wnioskodawcy nie ciąży obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Biorąc pod uwagę powyższe, za prawidłowe należy uznać stanowisko Wnioskodawcy, że przychód związany z działem spadku nie podlega opodatkowaniu.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ul. Staromłyńska 10, 70-561 Szczecin po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr z 2012 r. poz. 270).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.