Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP4/443-184/13/BP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-04-24
Teza: Czy obciążenie najemców kosztami za media gdy najemca nie ma bezpośrednio zawartych umów z dostawcami mediów, jest elementem usługi złożonej, prowadzącej do realizacji określonego celu - najmu lokalu mieszkalnego, dla której przewidziano zwolnienie na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o podatku od towarów i usług?
Słowa kluczowe: czynsz; lokal-lokal mieszkalny; media; najem; obrót; refakturowanie; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 29a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VI-art. 30c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działając w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 7 lutego 2013r. (data wpływu 12 lutego 2013r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia od podatku VAT dostawy mediów na rzecz najemców lokali mieszkalnych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12 lutego 2013r. wpłynął do tut. organu ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i w zakresie zwolnienia od podatku VAT dostawy mediów na rzecz najemców lokali mieszkalnych.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

„X” SA jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Podstawowym rodzajem działalności jest wydobywanie węgla kamiennego. Spółka posiada nieruchomości będące środkami trwałymi (lokale mieszkalne), występując w roli wynajmującego obciąża najemców kosztami za media ponieważ najemcy nie mają bezpośrednio zawartych umów z dostawcami mediów. W umowach najmu uregulowana jest kwestia płatności

czynszu oraz opłat za media, do których zalicza się: dostawę energii cieplnej, wody, wywóz śmieci, odprowadzenie i oczyszczanie ścieków oraz dostawę gazu. Stroną umów na dostawę mediów jest „X” SA. Lokale mieszkalne są wynajmowane na cele mieszkaniowe, opłaty związane z usługą najmu „X” SA uznaje za element kalkulacyjny świadczenia zasadniczego, tj. usługi najmu lokali mieszkalnych. Spółka stoi na stanowisku, że usługi te opodatkowane będą według zasad właściwych dla świadczenia usług najmu i korzystają ze zwolnienia z podatku od towarów i usług. W umowie najmu zawartej pomiędzy „X” SA a najemcą w części dotyczącej wymiaru czynszu i pozostałych opłat zawarto następujące uregulowania:

„… § 7.1. ustala się następujący miesięczny wymiar czynszu (wolnego) i pozostałych opłat (brutto):

*   Czynsz (jednostka, ilość, wartość jednostkowa, wartość składnika),
*   opłata za dostawę wody i odprowadzenia ścieków wg ustalonych zaliczek (jednostka, ilość, wartość jednostkowa, wartość składnika),
*   opłata za wywóz nieczystości (jednostka, ilość, wartość jednostkowa, wartość składnika),
*   opłata za dostawę c. o.(jednostka, ilość, wartość jednostkowa, wartość składnika),
*   opłata za gaz (jednostka, ilość, wartość jednostkowa, wartość składnika).

2.Wartość należnego czynszu i opłat (brutto) w dniu zawarcia niniejszej umowy określa się w wysokości określonej w kalkulacji zawartej w § ust. l ………..zł.

3.W przypadku wnoszenia przez Najemcę opłat za ciepłą lub zimną wodę w formie ryczałtu ustalonego i rozliczanego w oparciu o wskazania wodomierza zabudowanego dla lokalu mieszkalnego, Wynajmujący zobowiązany jest do przedłożenia Najemcy rozliczenia za okres półroczny, w terminie jednego miesiąca od daty zakończenia półrocza.

W przypadku wystąpienia niedopłaty Najemca zobowiązany jest do zapłacenia powstałej różnicy w terminie wskazanym przez Wynajmującego. W razie wystąpienia nadpłaty. Wynajmujący zalicza nadpłaconą kwotę na poczet przyszłych należności z tytułu opłat, o których mowa w niniejszym ustępie. Wielkość ryczałtu ustalana jest na podstawie wielkości zużycia w poprzednich okresach rozliczeniowych lub na podstawie danych dostarczonych przez Najemcę.

4.W przypadku Najemcy, który nie zainstaluje w lokalu indywidualnego miernika zużycia wody opłata za ciepłą i zimną wodę będzie ustalana zaliczkowo, a rozliczana szczegółowo w oparciu o różnicę wskazania wodomierza głównego zabudowanego dla budynku mieszkalnego i sumy wskazań wodomierzy indywidualnych lokali posiadających takie mierniki. Różnica w zużyciu wody będzie rozliczana proporcjonalnie do ilości zamieszkałych osób w lokalach, których najemcy nie zainstalowali wodomierzy indywidualnych.

5.Opłaty za centralne ogrzewanie wnoszone są przez Najemcę w oparciu o stawki za m2 powierzchni lokalu określonego w § 7 ust. l, uaktualniane po rozliczeniu okresu grzewczego dla danego budynku mieszkalnego. W przypadku rozliczania przez Najemcę opłat za centralne ogrzewanie na podstawie wskazań indywidualnego licznika zużycia ciepła usytuowanego w układzie pomiarowo - rozliczeniowym w formie zaliczek (wysokość zaliczki ustalana jest na podstawie kosztów zużycia ciepła w poprzednich okresach rozliczeniowych w przeliczeniu na 1m2 powierzchni użytkowej budynku, w którym najmowany lokal się znajduje). Wynajmujący zobowiązany jest do przedłożenia Najemcy rozliczenia za okres roku kalendarzowego, w terminie trzech miesięcy od daty zakończenia roku. W przypadku wystąpienia niedopłaty Najemca zobowiązany jest do zapłacenia powstałej różnicy w terminie wskazanym przez Wynajmującego. W razie wystąpienia nadpłaty, Wynajmujący zalicza nadpłaconą kwotę na poczet przyszłych należności z tytułu opłat o których mowa w niniejszym ustępie…".

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy obciążenie najemców kosztami za media gdy najemca nie ma bezpośrednio zawartych umów z dostawcami mediów, jest elementem usługi złożonej, prowadzącej do realizacji określonego celu - najmu lokalu mieszkalnego, dla której przewidziano zwolnienie na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o podatku od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, w przypadku, gdy najemcy nie mają bezpośrednio zawartych umów z dostawcami mediów, a kosztami mediów obciążani są przez Wynajmującego, to należy uznać, że najem jest usługą złożoną z różnych świadczeń, prowadzących do realizacji określonego celu - najmu lokalu mieszkalnego. Przenoszone przez „X” S.A. wydatki na najemcę stanowią wraz z czynszem obrót w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, z tytułu świadczenia usług najmu na rzecz najemców. Tym samym w przypadku najmu lokali mieszkalnych (wynajmowanych na cele mieszkaniowe) dostawa mediów, jako element kalkulacyjny usługi zasadniczej, tj. usługi najmu, korzysta ze zwolnienia z podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy o podatku od towarów i usług.

Podobne stanowisko zawarł Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacjach z dnia 24.10.2012 r. sygnatura IBPP2/443-789/12/AM oraz z dnia 07.11.2012 r. sygnatura IBPP2/443-818/12/AM.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy, ilekroć w dalszych przepisach mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Jak stanowi art. 8 ust. 1 ww. ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Zgodnie z brzmieniem ust. 2a wyżej powołanego artykułu, w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.

Podstawą opodatkowania jak wynika z art. 29 ust. 1 ustawy, jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy lub osoby trzeciej. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, podstawowa stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Jednakże na mocy art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011r. do dnia 31 grudnia 2013r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy, zwalnia się od podatku usługi w zakresie wynajmowania lub wydzierżawiania nieruchomości o charakterze mieszkalnym lub części nieruchomości, na własny rachunek, wyłącznie na cele mieszkaniowe.

W myśl zaś art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W oparciu o art. 106 ust. 1 ustawy, podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 1a, 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

W tym miejscu należy wskazać, że regulacje w zakresie „refakturowania” zostały zawarte w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, poz. 1 ze zm.).

„Refakturowanie” usług przewiduje art. 28 Dyrektywy 2006/112/WE, zgodnie z którym w przypadku, kiedy podatnik działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że podatnik ten nabył i wyświadczył te usługi. Oznacza to, że podmiot „refakturujący” daną usługę nabytą we własnym imieniu, lecz na rzecz osoby trzeciej traktowany jest najpierw jako usługobiorca, a następnie jako usługodawca tej samej usługi. Przerzucenie kosztów na inną firmę, nie może być zatem w żaden inny sposób potraktowane niż jako świadczenie usługi w tym samym zakresie. Zatem, konsekwencją uznania podatnika biorącego udział w odsprzedaży usługi za świadczącego, jest wystawienie przez niego faktury dokumentującej wyświadczenie tej usługi.

Z powyższego wynika, iż celem refakturowania jest zatem przeniesienie poniesionych kosztów przez podmiot refakturujący na podmiot, który z danych usług faktycznie korzystał, pomimo że podmiot refakturujący danej usługi nie wykonał. „Refaktura” jest więc zwykłą fakturą VAT wystawioną przez podmiot pośredniczący pomiędzy właściwym usługodawcą, a rzeczywistym nabywcą tej usługi. Dotyczy to sytuacji, w której podatnik kupuje usługę, a następnie „w stanie nieprzetworzonym” odsprzedaje ją swojemu kontrahentowi.

Jak wynika z art. 659 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.

Należy zauważyć, że umowa najmu jest cywilnoprawną umową nakładającą na strony – zarówno wynajmującego, jak i najemcę – określone przepisami obowiązki. Tak więc oddanie rzeczy innej osobie do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony na podstawie umowy najmu związane jest z wzajemnym świadczeniem najemcy polegającym na zapłacie umówionego czynszu. Z powyższego wynika, że umówiony między stronami czynsz jest wynagrodzeniem za możliwość korzystania z cudzej rzeczy i stanowi świadczenie wzajemne należne za używanie lokalu mieszkalnego przez jego najemcę.

Zaznaczyć również należy, iż strony w umowach cywilnoprawnych określają co jest przedmiotem sprzedaży. Jeżeli przedmiotem sprzedaży jest usługa najmu nieruchomości, wówczas nie można z niej wyłączyć poszczególnych elementów kosztów do odrębnej sprzedaży w przypadku gdy wynajmujący wyposaża przedmiot najmu w dodatkowe elementy (np.: media, ubezpieczenie, ochronę itp.), ponieważ obrotem podatnika jest uzgodniona kwota za wykonanie określonej usługi, bez względu na jej poszczególne elementy (zużyta energia, woda, odprowadzenie ścieków itp.). Wyliczenie, co się składa na wykonaną usługę ma istotne znaczenie informacyjne przy ustalaniu ceny, jednak nie może uzasadniać odrębnego kwalifikowania poszczególnych elementów zawartych w tym wyliczeniu (dla celów podatkowych).

Najemca odrębnie i niezależnie od czynszu może ponosić koszty mediów, jeżeli zawrze umowę bezpośrednio z dostawcą ww. towarów bądź świadczącym usługi. W przypadku braku takich umów, najem pozostaje usługą złożoną z różnych świadczeń, prowadzących do realizacji określonego celu – najmu nieruchomości. Usługa pomocnicza taka jak zapewnienie dostępu do wody, energii, gazu nie stanowi celu samego w sobie, lecz jest środkiem do pełnego zrealizowania lub wykorzystania usługi zasadniczej. Pojedyncza usługa traktowana jest zatem jak element usługi zasadniczej wówczas, jeżeli cel świadczenia usługi pomocniczej jest zdeterminowany przez usługę główną oraz nie można wykonać lub wykorzystać usługi głównej bez usługi pomocniczej. Podział na usługi zasadnicze i pomocnicze ma znaczenie z punktu widzenia zastosowania właściwej stawki VAT. Usługa zasadnicza i pomocnicza opodatkowana jest taką samą stawką podatku.

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że w przypadku umowy najmu przedmiotem świadczenia na rzecz najemców jest usługa główna, tj. najem nieruchomości, a koszty dodatkowe - w tym opłaty z tytułu mediów czy energii elektrycznej (inne) – stanowią elementy rachunku kosztów zmierzające do ustalenia kwoty odpłatności za usługę najmu, bowiem z ekonomicznego punktu widzenia dopełniają świadczenie zasadnicze i nie należy ich sztucznie oddzielać od tego świadczenia.

Uregulowanie wynikające z art. 29 ust. 1 ustawy o VAT stanowi odpowiednik art. 73 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Stosownie do art. 73 powołanej Dyrektywy, podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi wynagrodzenie (zapłatę), które dostawca towarów lub świadczący usługi otrzymał lub ma otrzymać od nabywcy, klienta lub osoby trzeciej z tytułu wykonanych czynności, łącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takich dostaw.

Przepis art. 73 Dyrektywy posługuje się pojęciem zapłaty (wynagrodzenia), którą dostawca lub świadczący usługę otrzymał lub ma otrzymać, a ustawodawca polski stanowi o obrocie, którym jest kwota należna z tytułu sprzedaży. Mimo różnic w nazewnictwie należy uznać, że pojęcia te sobie odpowiadają.

Jak stanowi art. 78 Dyrektywy, podstawa opodatkowania obejmuje również podatki, opłaty i podobne należności z wyłączeniem podatku od wartości dodanej. Zgodnie z tym samym przepisem Dyrektywy, podstawa opodatkowania obejmuje dodatkowe koszty, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, którymi dostawca obciąża nabywcę lub klienta.

Państwa Członkowskie mogą uznać za dodatkowe koszty wydatki będące przedmiotem odrębnej umowy. Przepis ten wyjaśnia, jakie elementy uwzględnia się przy ustalaniu wynagrodzenia, stanowiącego podstawę opodatkowania i wymienia przykładowo kilka rodzajów kosztów mieszczących się w pojęciu podstawy opodatkowania.

Dotyczy on kosztów bezpośrednio związanych z zasadniczą dostawą towarów lub ze świadczeniem usług, które zwiększają łączną kwotę należną z tytułu transakcji. Zgodnie z tą regulacją każdy koszt bezpośrednio związany z dostawą towarów lub świadczeniem usług, którym dostawca obciążył nabywcę lub klienta, powinien być włączony do podstawy opodatkowania. Zasada włączenia tych świadczeń do podstawy opodatkowania oznacza, że wartości tego typu kosztów, których ciężar przerzucany jest na nabywcę, nie wykazuje się jako odrębnego świadczenia, lecz traktuje, jako element świadczenia zasadniczego, z zastosowaniem stawki podatku właściwej dla świadczenia zasadniczego.

Istotą opodatkowania podatkiem od towarów i usług jest opodatkowanie działalności gospodarczej. Z tego względu mając na uwadze autonomiczny charakter regulacji zawartej w ustawie o VAT związanej ściśle z prawem wspólnotowym, przy ustalaniu przedmiotu opodatkowania tą ustawą decydujące znaczenie powinny mieć aspekty ekonomiczne i cel danej czynności, a nie jej cywilnoprawna forma. Takie założenie pozwala na utrzymanie wspólnego systemu opodatkowania tym podatkiem w krajach Unii Europejskiej, w których obowiązują różne rozwiązania w zakresie prawa cywilnego. Dlatego przy interpretowaniu pojęcia „całość świadczenia”, w przypadku usług o kompleksowym charakterze takich jak usługa najmu czy dzierżawy, nie ma podstawy do dzielenia tej czynności z punktu widzenia obowiązku w podatku od towarów i usług na kilka czynności z tego powodu, że mogą być one przedmiotem odrębnych stosunków zobowiązaniowych na gruncie prawa prywatnego.

W świetle powyższego, uwzględniając treść wskazanej regulacji art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, stwierdzić należy, że w przypadku świadczonych usług za podstawę opodatkowania uznać należy kwotę obrotu wynikającą z całości świadczenia pieniężnego pobieranego przez wykonawcę od nabywcy, tj. łącznie z kosztami dodatkowymi. Oznacza to, że do podstawy opodatkowania w przypadku świadczenia usług należy zaliczyć pobierane przez wykonującego wynagrodzenie także w tym zakresie, w którym obejmuje ono zwrot kosztów dodatkowych.

Za ujęciem dodatkowych kosztów związanych z usługą najmu w pojęciu „kwoty należnej od całości świadczenia należnego od nabywcy” przemawia także stanowisko Trybunału Sprawiedliwości UE w kwestii opodatkowania świadczeń złożonych, w których obok usług głównych występują świadczenia pomocnicze (zob. M. Wojda w: Dyrektywa VAT 2006/112/WE pod red. J. Martini, Unimex 2009, s. 420-429), w szczególności zaprezentowane w sprawach: C–349/96 (Card Protection Plan Ltd), C-41/04 (Levob Verzekeringen BV and OV Bank), C-111/05 (Aktiebolaget NN and Akatteverket). Podstawowym kryterium uznania danego świadczenia za świadczenie pomocnicze, w świetle tych orzeczeń, jest jego funkcjonalny (ekonomiczny) związek ze świadczeniem głównym, a nie aspekty prawne.

W orzeczeniu z dnia 25 lutego 1999r. w sprawie Card Protection Plan Ltd v Commissioners of Customs and Excise (C-349/96), Trybunał stwierdził, że „W celu ustalenia dla celów VAT, czy świadczenie usług obejmujące kilka części składowych, które należy traktować jako jedno świadczenie, czy też jako dwa lub więcej świadczeń wycenianych odrębnie, należy przede wszystkim wziąć pod uwagę treść przepisu art. 2 (1) VI Dyrektywy, zgodnie z którym każde świadczenie usług powinno być traktowane jako odrębne i niezależne oraz fakt, iż świadczenie obejmujące z ekonomicznego punktu widzenia jedną usługę nie powinno być sztucznie dzielone, co mogłoby prowadzić do nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu podatku VAT”. Trybunał wskazał, że „pojedyncze świadczenie ma miejsce zwłaszcza wtedy, gdy jedną lub więcej części składowych uznaje się za usługę zasadniczą, podczas, gdy inny lub inne elementy traktuje się jako usługi pomocnicze, do których stosuje się te same zasady opodatkowania, co do usługi zasadniczej. Usługę należy uznać za usługę pomocniczą w stosunku do usługi zasadniczej, jeżeli nie stanowi ona dla klienta celu samego w sobie, lecz jest środkiem do lepszego wykorzystania usługi zasadniczej”.

Z powyższego wyroku nie płyną jednak wyraźne wskazówki, co do tego, od którego momentu podział danego świadczenia obejmującego z ekonomicznego punktu widzenia jedną usługę, byłby sztuczny.

Trybunał zaakcentował „ekonomiczny punkt widzenia” oraz ocenę z perspektywy nabywcy. Z treści powołanego wyroku wynika, że TS UE położył duży nacisk na subiektywne kryteria przy ocenie danego świadczenia jako złożonego, jednakże wnioski, co do kwalifikacji danego kompleksu zdarzeń gospodarczych jako świadczenia złożonego, nie mogą być pozbawione waloru obiektywnego albowiem zakres i sposób opodatkowania świadczenia nie może być zależny jedynie od woli stron transakcji. Stąd w pierwszym rzędzie Trybunał odwołał się do art. 2(1) VI Dyrektywy, wedle którego każde świadczenie usług powinno być zwykle uznawane za odrębne i niezależne a świadczenie złożone w aspekcie gospodarczym nie powinno być sztucznie rozdzielane, by nie pogarszać funkcjonalności systemu VAT. Sąd wskazał, że jeśli dana transakcja składa się z szeregu świadczeń i czynności należy uwzględnić wszystkie okoliczności, w jakich jest dokonywana rozpatrywana transakcja.

Z kolei w wyroku z dnia 27 października 2005r. w sprawie C-41/04 Levob Verzekeringen BV, OV Bank NV p-ko Staatssecretaris van Financiën, Trybunał wskazał, że art. 2 (1) VI Dyrektywy „należy interpretować w ten sposób, że jeżeli dwa lub więcej niż dwa świadczenia (lub czynności) dokonane przez podatnika na rzecz konsumenta, rozumianego jako konsumenta przeciętnego, są tak ściśle związane, że obiektywnie tworzą one w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te świadczenia lub czynności stanowią jednolite świadczenie do celów stosowania podatku od wartości dodanej”.

Także w wyroku z dnia 27 września 2012r. w sprawie C-392/11 TSUE wskazał, że najem nieruchomości i związane z tym najmem świadczenia usług mogą stanowić jedno świadczenie z punktu widzenia podatku VAT.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż „X” SA jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Podstawowym rodzajem działalności jest wydobywanie węgla kamiennego. Spółka posiada nieruchomości będące środkami trwałymi (lokale mieszkalne), występując w roli wynajmującego obciąża najemców kosztami za media ponieważ najemcy nie mają bezpośrednio zawartych umów z dostawcami mediów. W umowach najmu uregulowana jest kwestia płatności czynszu oraz opłat za media, do których zalicza się: dostawę energii cieplnej, wody, wywóz śmieci, odprowadzenie i oczyszczanie ścieków oraz dostawę gazu. Stroną umów na dostawę mediów jest „X” SA. Lokale mieszkalne są wynajmowane na cele mieszkaniowe, opłaty związane z usługą najmu „X” SA uznaje za element kalkulacyjny świadczenia zasadniczego, tj. usługi najmu lokali mieszkalnych.

W umowie najmu zawartej pomiędzy „X” SA a najemcą w części dotyczącej wymiaru czynszu i pozostałych opłat zawarto następujące uregulowania:

„… § 7.1. ustala się następujący miesięczny wymiar czynszu (wolnego) i pozostałych opłat (brutto):

*   Czynsz (jednostka, ilość, wartość jednostkowa, wartość składnika),
*   opłata za dostawę wody i odprowadzenia ścieków wg ustalonych zaliczek (jednostka, ilość, wartość jednostkowa, wartość składnika),
*   opłata za wywóz nieczystości (Jednostka, ilość, wartość jednostkowa, wartość składnika),
*   opłata za dostawę c. o.(jednostka, ilość, wartość jednostkowa, wartość składnika),
*   opłata za gaz (jednostka, ilość, wartość jednostkowa, wartość składnika).

2.Wartość należnego czynszu i opłat (brutto) w dniu zawarcia niniejszej umowy określa się w wysokości określonej w kalkulacji zawartej w § ust. l ………..zł.

3.W przypadku wnoszenia przez Najemcę opłat za ciepłą lub zimną wodę w formie ryczałtu ustalonego i rozliczanego w oparciu o wskazania wodomierza zabudowanego dla lokalu mieszkalnego, Wynajmujący zobowiązany jest do przedłożenia Najemcy rozliczenia za okres półroczny, w terminie jednego miesiąca od daty zakończenia półrocza.

W przypadku wystąpienia niedopłaty Najemca zobowiązany jest do zapłacenia powstałej różnicy w terminie wskazanym przez Wynajmującego. W razie wystąpienia nadpłaty. Wynajmujący zalicza nadpłaconą kwotę na poczet przyszłych należności z tytułu opłat, o których mowa w niniejszym ustępie. Wielkość ryczałtu ustalana jest na podstawie wielkości zużycia w poprzednich okresach rozliczeniowych lub na podstawie danych dostarczonych przez Najemcę.

4.W przypadku Najemcy, który nie zainstaluje w lokalu indywidualnego miernika zużycia wody opłata za ciepłą i zimną wodę będzie ustalana zaliczkowo, a rozliczana szczegółowo w oparciu o różnicę wskazania wodomierza głównego zabudowanego dla budynku mieszkalnego i sumy wskazań wodomierzy indywidualnych lokali posiadających takie mierniki. Różnica w zużyciu wody będzie rozliczana proporcjonalnie do ilości zamieszkałych osób w lokalach, których najemcy nie zainstalowali wodomierzy indywidualnych.

5.Opłaty za centralne ogrzewanie wnoszone są przez Najemcę w oparciu o stawki za m2 powierzchni lokalu określonego w § 7 ust. l, uaktualniane po rozliczeniu okresu grzewczego dla danego budynku mieszkalnego. W przypadku rozliczania przez Najemcę opłat za centralne ogrzewanie na podstawie wskazań indywidualnego licznika zużycia ciepła usytuowanego w układzie pomiarowo - rozliczeniowym w formie zaliczek (wysokość zaliczki ustalana jest na podstawie kosztów zużycia ciepła w poprzednich okresach rozliczeniowych w przeliczeniu na 1m2 powierzchni użytkowej budynku, w którym najmowany lokal się znajduje). Wynajmujący zobowiązany jest do przedłożenia Najemcy rozliczenia za okres roku kalendarzowego, w terminie trzech miesięcy od daty zakończenia roku. W przypadku wystąpienia niedopłaty Najemca zobowiązany jest do zapłacenia powstałej różnicy w terminie wskazanym przez Wynajmującego. W razie wystąpienia nadpłaty, Wynajmujący zalicza nadpłaconą kwotę na poczet przyszłych należności z tytułu opłat o których mowa w niniejszym ustępie…".

Zatem, jeżeli z zawartej umowy najmu, jak wskazał Wnioskodawca, wynika, że oprócz czynszu najmu najemca ponosi również wszelkie koszty i świadczenia związane z eksploatacją lokali, oznacza to, że do podstawy opodatkowania winny być wliczone także koszty dodatkowe bezpośrednio związane z zasadniczą usługą najmu, tj. koszty mediów.

Ponadto kwota odpłatności za media ponoszona przez najemcę jest należnością wynikającą z postanowień zawartej umowy najmu pomiędzy wynajmującym a najemcą, a więc jest należnością z tytułu odpłatnego świadczenia usług. Nie jest odrębnym elementem, ale tworzy pewną całość, stanowiącą z ekonomicznego punktu widzenia jedno świadczenie. Bez usługi podstawowej – usługi najmu, obciążanie najemcy należnościami za media utraciłoby swój sens. Opłaty z tytułu dostawy mediów służą tylko zapewnieniu prawidłowego wykonania i korzystania z usługi głównej.

W przypadku świadczenia usługi najmu wraz z odsprzedażą mediów na potrzeby użytkowników lokali mieszkalnych mamy do czynienia z jedną kompleksową usługą. Wobec powyższego przedmiotem opodatkowania jest skategoryzowana usługa, nie zaś zbiór wyodrębnionych w jej ramach towarów czy usług.

Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że przedmiotem świadczenia na rzecz najemcy jest usługa główna, tj. wynajem lokalu, a koszty tzw. mediów są elementem usług pomocniczych do tej usługi. W efekcie, na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, przedmiotowe wydatki są związane ze świadczeniem należnym z tytułu umowy najmu ww. lokali, a nie z tytułu odsprzedaży „mediów” (refakturowania). Tym samym w sytuacji, gdy świadcząc usługi najmu, wynajmujący zawiera umowę na dostawy mediów, nie może on kosztów dostawy tych mediów przenieść bezpośrednio na najemcę. Oznacza to zarazem, iż jeżeli z zawartej umowy najmu wynika, że oprócz czynszu najmu najemcy ponoszą również opłaty za media, to do podstawy opodatkowania usług najmu winny być wliczone koszty dodatkowe bezpośrednio związane z zasadniczą usługą najmu, takie jak koszty dostarczanych mediów.

Reasumując, opłaty za dostawę mediów oraz innych świadczeń, którymi Wnioskodawca obciąża najemców lokali mieszkalnych nie stanowią odrębnego od najmu świadczenia, zatem opodatkowane są tak jak usługa najmu. W przypadku najmu lokali mieszkalnych na cele mieszkaniowe zastosowanie znajdzie zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 36 ustawy.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Interpretacja traci ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego zdarzenia przyszłego lub zmiany stanu prawnego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.