Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB1/415-1109a/13/AD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2014-01-24
Teza: Czy gdy przekaże Pan całe przedsiębiorstwo swojej żonie, a następnie zakończy działalność gospodarczą, to spowoduje to konieczność uiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: działalność-likwidacja działalności; przedsiębiorstwa; przekazanie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 21 października 2013 r. (data wpływu 28 października 2013 r.), uzupełnionym pismem z dnia 20 grudnia 2013 r. (data wpływu 27 grudnia 2013 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych przekazania przedsiębiorstwa na rzecz żony - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 października 2013 r. został złożony ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych przekazania przedsiębiorstwa na rzecz żony.

Z uwagi na stwierdzone we wniosku braki formalne, pismem z dnia 12 grudnia 2013 r. Nr ITPP1/443-1113/13-2/MN; ITPB1/415-1109/13-2/AD wezwano Pana do ich usunięcia. Wniosek uzupełniony został pismem z dnia 20 grudnia 2013 r. (data wpływu 27 grudnia 2013 r.).

W ww. wniosku oraz jego uzupełnieniu przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Od 2010 r. prowadzi Pan działalność gospodarczą jako osoba fizyczna. Jest Pan czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, prowadzi podatkową księgę przychodów i rozchodów oraz płaci podatek liniowy w „systemie miesięcznym”. Firma zajmuje się wytwarzaniem energii elektrycznej. Posiada niezbędne do wytwarzania energii dwa zespoły wiatrowo-elektryczne posadowione na fundamentach, linię zasilającą niskiego napięcia, stację transformatorową oraz transformator. Ww. środki trwałe podlegają amortyzacji. Zamierza Pan przesunąć majątek służący prowadzeniu działalności na rzecz majątku służącego prowadzeniu działalności gospodarczej przez żonę. Nastąpiłoby to po złożeniu przez żonę w urzędzie skarbowym deklaracji VAT-R i sporządzeniu spisu z natury obejmującego majątek trwały i ewentualne wyposażenie. W momencie założenia ksiąg Pana żona przejmie do ewidencji środki trwałe i będzie je amortyzować na zasadzie kontynuacji (ta sama wartość początkowa i odpisy jak u Pana). Żona przejmie również prawa i obowiązki wobec odbiorcy energii i dostawców usług, wszelkie należności i zobowiązania. W małżeństwie obowiązuje ustrój majątkowej wspólności małżeńskiej. Wszelkie składniki objęte prowadzonym przez Pana przedsiębiorstwem zostały nabyte w trakcie trwania małżeństwa i stanowią one wspólną własność łączną. Nie ma więc możliwości przekazania ich w drodze darowizny czy sprzedaży, lecz dokonana zostanie czynność techniczno-organizacyjna przekazania żonie przedsiębiorstwa (zmieni się oznaczenie dotychczas prowadzącego działalność gospodarczą) na podstawie protokołu i spisu z natury. Nie będzie sporządzona żadna umowa cywilno-prawna, ponieważ żona nie nabędzie żadnego składnika majątku w tym momencie, gdyż jest ich właścicielem od momentu ich nabycia przez Pana. Ponadto w uzupełnieniu wniosku wskazał Pan, że „przesunięcie majątku” firmy nastąpi w trakcie prowadzonej przez Pana działalności. Przedmiotem przekazanego majątku będzie przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 55 ustawy Kodeks cywilny.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytania:

1.  Czy gdy przekaże Pan całe przedsiębiorstwo swojej żonie, a następnie zakończy działalność gospodarczą, to spowoduje to konieczność uiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych?
2.  Czy wskazane działania jakie będzie Pan wraz z żoną podejmował są poprawne w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie Nr 1. W pozostałym zakresie wniosek zostanie rozpatrzony odrębnym pismem.

Zdaniem Wnioskodawcy, z tytułu przekazania przedsiębiorstwa na rzecz żony nie powstanie przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, bowiem nie nastąpi zmiana właściciela składników majątku (wspólność majątkowa małżonków), a jedynie sposób ich faktycznego wykorzystywania. Przekazanie przedsiębiorstwa w ramach wspólności małżeńskiej ustawowej nie skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5a pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.), ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorstwie oznacza to przedsiębiorstwo w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego.

Definicja przedsiębiorstwa zawarta została w art. 55¹ ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U Nr 16, poz. 93 ze zm.). Stanowi on, że przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej.

Obejmuje ono w szczególności:

1.  oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa),
2.  własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości,
3.  prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych,
4.  wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne,
5.  koncesje, licencje i zezwolenia,
6.  patenty i inne prawa własności przemysłowej,
7.  majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne,
8.  tajemnice przedsiębiorstwa,
9.  księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Zauważyć przy tym należy, iż katalog składników (elementów) przedsiębiorstwa, o których mowa w ww. przepisie, nie ma charakteru zamkniętego, o czym świadczy użycie sformułowania „w szczególności”. W związku z powyższym, w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu Kodeksu cywilnego mogą wchodzić także inne składniki majątkowe, niewymienione w cytowanym wyżej przepisie, np. zobowiązania wynikające z prowadzonej w ramach tego przedsiębiorstwa pozarolniczej działalności gospodarczej.

W myśl natomiast art. 55² Kodeksu cywilnego, czynność prawna mająca za przedmiot przedsiębiorstwo obejmuje wszystko, co wchodzi w skład przedsiębiorstwa, chyba że co innego wynika z treści czynności prawnej albo z przepisów szczególnych.

Zbycie przedsiębiorstwa podlega zasadzie swobody umów. Może więc nastąpić na podstawie każdej czynności rozporządzającej, w tym na podstawie mowy sprzedaży, zamiany, czy darowizny.

Zauważyć jednak należy, że w przypadku gdy do przekazania przedsiębiorstwa dochodzi pomiędzy małżonkami, między którymi obowiązuje ustrój wspólności majątkowej, w ten sposób, iż jeden z małżonków zaprzestaje prowadzenia działalności gospodarczej a drugi małżonek przyjmuje do wykorzystywania we własnej działalności gospodarczej składniki przedsiębiorstwa małżonka objęte wspólnością majątkową, nie dochodzi do zmiany właściciela tych składników majątku. Zmienia się jedynie sposób ich wykorzystywania.

Zgodnie bowiem z treścią art. 31 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 roku Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r. poz. 788) z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Natomiast w myśl art. 33 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

1.  przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej,
2.  przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę, chyba że spadkodawca lub darczyńca inaczej postanowił,
3.  prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom,
4.  przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków,
5.  prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie,
6.  przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę; nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość,
7.  wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków,
8.  przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków,
9.  prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy,
10.  przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Ww. przepis określa co stanowi osobisty majątek każdego z małżonków, nie zalicza się zatem do majątku odrębnego przedmiotów służących do prowadzenia działalności gospodarczej.

W myśl natomiast art. 341 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy każdy z małżonków jest uprawniony do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego oraz do korzystania z nich w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez drugiego małżonka. Z kolei art. 35 Kodeksu stanowi, że w czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.

Zatem małżonkowie posiadający prawo do rzeczy na zasadzie współwłasności majątkowej mają równe prawo do korzystania z rzeczy wspólnej oraz obowiązek dbania o nią. Niezależnie od tego, który z małżonków wykorzystuje składniki majątku objęte majątkową wspólnością ustawową w swojej działalności gospodarczej, oboje małżonkowie pozostają ich właścicielami.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca zamierza nieodpłatnie przekazać żonie jednoosobową firmę (przedsiębiorstwo) celem dalszego samodzielnego jej prowadzenia przez żonę w ramach jej działalności gospodarczej. Wszystkie składniki tego przedsiębiorstwa wchodzą do majątku wspólnego małżonków, którzy pozostają w ustawowej, małżeńskiej wspólności majątkowej. Po przekazaniu przedsiębiorstwa Wnioskodawca zamierza zlikwidować prowadzoną działalność gospodarczą.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 10 ust. 1 ww. ustawy, źródłami przychodów są:

1.  stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta;
2.  działalność wykonywana osobiście;
3.  pozarolnicza działalność gospodarcza;
4.  działy specjalne produkcji rolnej;
5.  (uchylony);
6.  najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą;
7.  kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c;
8.  odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
    
    1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
    2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
    3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
    4.  innych rzeczy,
    
    1.  jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany;
9.  inne źródła.

Przepis art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy stanowi, iż przychodem z działalności gospodarczej są również przychody z odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej składników majątku będących:

1.  środkami trwałymi,
2.  składnikami majątku, o których mowa w art. 22d ust. 1, z wyłączeniem składników, których wartość początkowa, ustalona zgodnie z art. 22g, nie przekraczają 1.500,00 zł.
3.  wartościami niematerialnymi i prawnymi,

*   ujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, w tym także przychody z odpłatnego zbycia składników majątku wymienionych w lit. b), spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowego lub udziału w takim prawie nieujętych w ewidencji środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem ust. 2c, przy określeniu wysokości przychodów przepisy ust. 1 i art. 19 stosuje się odpowiednio.

Jednakże przekazanie prowadzonego przedsiębiorstwa na rzecz żony nie spowoduje powstania przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej, gdyż - jak wykazano - nie będzie wiązało się ono z odpłatnym zbyciem składników majątku.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zaliczają do żadnej z kategorii źródeł przychodów czynności nieodpłatnego przekazywania przedsiębiorstwa stanowiącego współwłasność łączną małżeńską - między przedsiębiorstwami prowadzonymi przez małżonków, zatem opisana powyżej czynność jest dla Wnioskodawcy obojętna podatkowo – nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Końcowo podkreślić należy, iż niniejsza interpretacja nie wywołuje skutków prawnych dla małżonki Wnioskodawcy. Małżonka może uzyskać interpretację dotyczącą ewentualnych obowiązków podatkowych, związanych z przejęciem – dla potrzeb prowadzonej przez niej działalności gospodarczej - przedsiębiorstwa stanowiącego współwłasność ustawową małżonków, po złożeniu odrębnego wniosku w tym zakresie.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, ul. Jana Kazimierza 5, 85-035 Bydgoszcz po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.