Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPP1/443-663/14-5/MW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2014-12-10
Teza: uznanie pobieranych przez Gminę odsetek od pożyczek udzielanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych za czynności niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT.
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; odsetki; podatnik
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 15 września 2014 r. (data wpływu 17 września 2014 r.), uzupełnionym pismem z dnia 27 listopada 2014r. (data wpływu 1 grudnia 2014r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania pobieranych przez Gminę odsetek od pożyczek udzielanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych za czynności niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 września 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

*   uznania pobieranych przez Gminę opłat za udzielanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych za czynności niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT

*   uznania pobieranych przez Gminę odsetek od pożyczek udzielanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych za czynności niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT

*   sposobu korekty deklaracji VAT-7.

Wniosek został uzupełniony w dniu 1 grudnia 2014r. w zakresie doprecyzowania opisu sprawy oraz uiszczenia brakującej opłaty.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny i zdarzenie przyszłe (doprecyzowane w uzupełnieniu wniosku) .

Gmina ……. (dalej: Gmina) jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. Gmina w deklaracjach VAT-7 składanych miesięcznie do właściwego naczelnika urzędu skarbowego wykazuje wartości dotyczące czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych, zarówno korzystających ze zwolnienia z opodatkowania VAT jak i niekorzystających ze zwolnienia z opodatkowania VAT.

Gmina, jako jednostka samorządu terytorialnego, wykonuje również czynności, które nie mają charakteru cywilnoprawnego, lecz posiadają charakter publicznoprawny. Powyższe czynności należą do kategorii spraw z zakresu administracji publicznej, których sposób, wysokość i termin regulowany jest na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa tj. ustaw i rozporządzeń. Opłaty pobierane przez Gminę z tytułu opisywanych czynności, nie są jej wynagrodzeniem wynikającym z zawartych umów cywilnoprawnych za świadczenie wzajemne, lecz stanowią opłaty mające charakter daniny publicznej będącej dochodem własnym Gminy.

Powyższe czynności polegające na pobieraniu opłat dotyczą m.in. wydawania zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Decyzje administracyjne i pobierane opłaty w powyższym zakresie są ustalone na podstawie art. 1 ust. 1, art. 41 ust. 1 , art. 111 ust. 1 oraz art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 1982 nr 35 poz. 230).

Wydawanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych oraz pobierane opłaty zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 5 i 14 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1990, nr 16 poz. 95) są zadaniem własnym gminy z zakresu administracji samorządowej, w zakresie ochrony zdrowia oraz porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli.

Wymienione powyżej należności mają charakter publicznoprawny, są one bezzwrotne i przymusowe. Uzyskiwane wpływy z tytułu opłat za udzielanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych Gmina dokumentowała wystawianymi fakturami VAT wewnętrznymi.

Gmina wykazywała uzyskiwane opłaty jako zwolnione z opodatkowania VAT w deklaracjach VAT-7 składanych za okresy do 30 kwietnia 2014 r. (tj. ostatnia deklaracja, w której wykazano ww. opłaty jako zwolnione z VAT to deklaracja VAT-7 złożona za okres rozliczeniowy dotyczący kwietnia 2014 r.), po czym Gmina powzięła wątpliwość czy zaliczanie powyższych opłat jako zwolnionych z VAT jest słuszne. Od 1 maja 2014 r. Gmina nie wykazuje powyższych opłat jako zwolnionych z VAT, lecz traktuje je jako niepodlegające regulacjom ustawy o VAT.

Ponadto, zgodnie z ustawą z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (Dz. U. 1994 nr 43 poz. 163) ze względu na liczbę zatrudnionych osób Gmina zobowiązana jest do posiadania Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych (dalej: ZFŚS).

Na podstawie regulaminu ZFŚS prowadzona jest działalność socjalna w zakresie określonym ustawą, w tym polegająca m.in. na udzielaniu zwrotnych oprocentowanych pożyczek dla pracowników. Regulamin ZFŚS określa na jakie cele mogą być udzielane pożyczki, a ponadto wskazuje wysokość rocznego oprocentowania, uzależnionego od kwoty pożyczki. Zawarcie umowy pożyczki jest potwierdzone umową na piśmie, która określa m.in. wysokość pożyczki, terminy spłaty i wysokość oprocentowania. Odsetki uzyskiwane z tytułu udzielenia przedmiotowych pożyczek wpływają na konto ZFŚS i stanowią przychód tego funduszu.

Uzyskiwane wpływy z tytułu odsetek od udzielanych pożyczek ze środków ZFŚS Gmina dokumentowała wystawianymi fakturami VAT wewnętrznymi, traktując je jako wynagrodzenie z tytułu czynności objętych zwolnieniem z opodatkowania (tzn. udzielanie pożyczek). Kwoty tych odsetek, podobnie jak w przypadku opłat za udzielanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, Gmina ujmowała w ewidencji sprzedaży zwolnionej z opodatkowania VAT i wykazywała ww. odsetki jako zwolnione z opodatkowania VAT w deklaracjach VAT-7 składanych za okresy do 30 kwietnia 2014 r. (tj. ostatnia deklaracja, w której wykazano ww. odsetki jako zwolnione z VAT to deklaracja VAT-7 złożona za okres rozliczeniowy dotyczący kwietnia 2014 r.). Od 1 maja 2014 r., Gmina nie wykazuje powyższych opłat jako zwolnionych z VAT, lecz traktuje je jako niepodlegające regulacjom ustawy o VAT.

Gmina wykazywała opłaty za udzielanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych oraz odsetki od pożyczek udzielanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych jako zwolnione od podatku od towarów i usług. Tym samym Gmina nie naliczała i nie deklarowała podatku należnego w związku z pobieranymi ww. opłatami oraz odsetkami.

Zarówno w pytaniu 3., jak i w stanowisku do pytania 3. oraz uzasadnieniu do stanowiska do pytania nr 3 punkty, które Gmina opisywała jako dotyczące podatku należnego dotyczą/należy traktować odpowiednio do kwestii obrotu zwolnionego z VAT, gdyż jak zostało wskazane powyżej, Gmina nie naliczała i nie deklarowała podatku należnego w związku z pobieranymi ww. opłatami oraz odsetkami, a wykazywała je w swoich deklaracjach jako obrót zwolniony z opodatkowania (tzn. w pozycji nr 20 deklaracji – dostawa towarów oraz świadczenie usług, na terytorium kraju, zwolnione od podatku).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

(we wniosku pytanie nr 2) Czy pobierane przez Gminę odsetki od pożyczek z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych swojemu pracownikowi, uprawnionemu do korzystania z tego funduszu powinny być traktowane, zarówno w przeszłości, jak i obecnie oraz w przyszłości, jako zwolnione z VAT czy też niepodlegające VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy, pobierane przez Gminę odsetki od pożyczek z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych udzielonych swojemu pracownikowi, uprawnionemu do korzystania z tego funduszu, powinny być traktowane jako niepodlegające VAT zarówno w przeszłości jak i obecnie oraz w przyszłości.

Art. 1 ust. 1 ustawy o ZFŚS określa zasady tworzenia przez pracodawców zakładowego funduszu świadczeń socjalnych i zasady gospodarowania środkami ZFŚS, przeznaczonego na finansowanie działalności socjalnej organizowanej na rzecz osób uprawnionych do korzystania z ZFŚS oraz na dofinansowanie zakładowych obiektów socjalnych oraz na tworzenie zakładowych żłobków, klubów dziecięcych, przedszkoli oraz innych form wychowania przedszkolnego.

Zgodnie z art. 2 pkt 1 ustawy o ZFSS, działalność socjalna oznacza usługi świadczone przez pracodawców na rzecz różnych form wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej, opieki nad dziećmi w żłobkach, przedszkolach oraz innych formach wychowania przedszkolnego, udzielanie pomocy materialnej - rzeczowej lub finansowej, a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określonych umową.

Jak stanowi pkt 5 powołanego przepisu, osobami uprawnionymi do korzystania z ZFŚS są pracownicy i ich rodziny, emeryci i renciści - byli pracownicy i ich rodziny oraz inne osoby, którym pracodawca przyznał, w regulaminie, o którym mowa w art. 8 ust 2, prawo do korzystania ze świadczeń socjalnych finansowanych z ZFŚS.

ZFŚS, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ZFŚS, tworzy sie z corocznego odpisu podstawowego, naliczanego w stosunku do przeciętnej liczby zatrudnionych. Ponadto, zasoby ZFŚS zwiększa się o wymienione w art. 7 ust. 1 pkt 1 do 9 tej ustawy, dochody. Wśród nich wymienione zostały m.in. wpływy z oprocentowania pożyczek.

Stosownie do art. 10 oraz art. 12 ust. 1 powołanej ustawy, środki ZFŚS są gromadzone na odrębnym rachunku bankowym, a pracodawca jedynie administruje tymi środkami.

Przenosząc powyższe, na grunt ustawy o VAT, Gmina pragnie zaznaczyć, że definicja podatnika została przytoczona już przez Gminę w uzasadnieniu do pytania nr l wniosku.

Biorąc pod uwagę powyższe, Gmina uważa że udzielanie pracownikom pożyczek z ZFŚS, jako działalność socjalna, nie może być uznana za przejaw działalności gospodarczej Gminy. Nie jest to w szczególności czynność wykonywana przez Gminę na podstawie zawartej umowy cywilnoprawnej, a tym samym zgodnie z art. 15 ust. 6 Gmina nie działa tu w charakterze podatnika. Co więcej, sama natura tego typu czynności wyraźnie potwierdza, iż nie mieszczą się one w definicji działalności gospodarczej dla celów VAT. Tym samym czynność ta nie podlega ustawie o VAT, podobnie jak uzyskiwane z tego tytułu odsetki. Gmina pragnie zaznaczyć, iż jest jedynie administratorem ZFŚS i nie może dowolnie dysponować środkami socjalnymi, które są prawnie i rachunkowo wyodrębnione z innych środków finansowych Gminy (właścicielem środków zgromadzonych na rachunku bankowym ZFŚS jest ZFŚS, a nie Gmina).

Ponadto, w przypadku pożyczek udzielanych z ZFŚS trudno uznać, że odpłatność czyniona przez pracownika ma charakter wynagrodzenia za usługę, gdyż czynność Gminy w tym zakresie - jako administratora ZFŚS - ma charakter jedynie pośrednictwa w udostępnianiu pracownikowi środków ZFŚS. Z tytułu powyższego działania Gmina nie uzyskuje żadnego wynagrodzenia, gdyż odpłatność pracownika (odsetki od pożyczki) przekazywana jest na rachunek ZFŚS.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Gminy, uzyskiwanie odsetek od udzielanych oprocentowanych pożyczek ze środków ZFŚS nie stanowi po stronie Gminy czynności objętych opodatkowaniem VAT. Powyższe stanowisko potwierdzone zostało w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. w:

*   wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2012 r., o sygn. III SA/Wa 2637/11, w którym stwierdzone zostało, iż: „(\`(...)\`) w konsekwencji podmiot wykonując czynności związane z udzielaniem swoim pracownikom zwrotnych pożyczek na cele mieszkaniowe z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych nie działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.(\`(...)\`) Mając na uwadze te okoliczności Sąd uznał, że udzielanie pożyczek z ZFŚS nie jest czynnością opodatkowaną podatkiem od towarów i usług.";

*   wyroku NSA z dnia 22 października 2010 r., o sygn. I FSK 1727/09, w którym NSA stwierdził, że: „(\`(...)\`) W tym stanie rzeczy nie można uznać, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 ustawy VAT, jak również przepisów ustawy o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, gdyż oceniając pozycję prawnopodatkową podmiotu administrującego tym funduszem doszedł do podobnych wniosków do tych wyrażonych w wyroku I FSK 1076/07, tj., że podmiot administrujący funduszem nie działa jako podatnik podatku od towarów i usług, w związku z czym czynności opisane we wniosku o udzielenie interpretacji nie mogą podlegać opodatkowaniu tym podatkiem.";

*   wyroku NSA z 22 października 2010 r., I FSK 1783/09, w którym stwierdzone zostało, że: „Biorąc zatem pod uwagę zakres przedmiotowy i podmiotowy opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz charakter ZFŚS uprawnioną jest teza, że podmiot zobowiązany do utworzenia i administrowania zakładowym funduszem socjalnym podejmuje jedynie działania techniczne o charakterze nieodpłatnym, które pozostają całkowicie poza prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Podmiot nie rozpoczyna i nie prowadzi działalności gospodarczej w celu dysponowania funduszem socjalnym i aby w jego ramach udzielać pracownikom pożyczek mieszkaniowych. Wykonuje te czynności tylko dlatego, że taki obowiązek nakłada na niego ustawa o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych.";

*   wyroku NSA z dnia 17 września 2010 r., o sygn. I FSK 1491/09, w którym NSA stwierdził: „Rozstrzygając ten spór w kontekście podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa materialnego w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że sporna w sprawie materia stanowiła już przedmiot analizy tut. Sądu. W efekcie tego Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku, z dnia 02.09.2008 r., sygn. I FSK 1076/07 wyjaśnił, że "podmiot wykonujący czynności związane z udzielaniem swoim pracownikom zwrotnych pożyczek na cele mieszkaniowe z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych nie działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy z. dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.)". Zaprezentowane stanowisko zostało zaakceptowane w doktrynie (por. J. Zubrzycki w Leksykon VAT 2010 r., t. I, s. 145-147). Skład rozpoznający niniejszą sprawę również w pełni podziela przedstawiony pogląd.";

*   wyroku NSA z dnia 2 września 2008 r., o sygn. I FSK 1076/07, w którym zostało stwierdzone, iż „Biorąc zatem pod uwagę zakres przedmiotowy i podmiotowy opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz charakter ZFŚS uprawnioną jest teza, że podmiot zobowiązany do utworzenia i administrowania zakładowym funduszem socjalnym podejmuje działania techniczne o charakterze nieodpłatnym, które pozostają całkowicie poza prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Podmiot nie rozpoczyna i nie prowadzi działalności gospodarczej w celu dysponowania funduszem socjalnym i aby w jego ramach udzielać pracownikom pożyczek mieszkaniowych. Wykonuje te czynności tylko dlatego, że taki obowiązek nakłada na niego ustawa o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych. (\`(...)\`) W konsekwencji podmiot wykonując czynności związane z udzielaniem swoim pracownikom zwrotnych pożyczek na cele mieszkaniowe z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych nie działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.".

Ponadto, powyższe stanowisko zostało zawarte również w interpretacji ogólnej Ministra Finansów z dnia 27 maja 2013 r., o sygn. PT1/033/20/831/KSB/12/RD50859, w której stwierdził, że świadczenia z ZFŚS nie powinny podlegać opodatkowaniu VAT. Minister Finansów stwierdził, iż: „(\`(...)\`) należy zauważyć, że działania pracodawcy polegające wyłącznie na dokonaniu zakupów od osób trzecich, których nabycie w całości następuje ze środków Funduszu (takich jak np. wczasów dla pracowników i emerytów, kolonii i obozów dla dzieci pracowników, karnetów uprawniających do korzystania z basenów, siłowni i innych obiektów sportowych, biletów do kina, kompleksowych usług polegających na organizowaniu określonej imprezy kulturalnej) w celu udostępnienia ich osobom uprawnionym na zasadach wymienionych w ww. ustawie o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych podejmowane są poza sferą prowadzonej przez pracodawcę działalności gospodarczej (poza sferą jego aktywności jako przedsiębiorcy). Tym samym czynności te nie są podejmowane przez pracodawcę w charakterze podatnika podatku od towarów i usług. W konsekwencji należy stwierdzić, że w tym zakresie pracodawca nie jest podatnikiem tego podatku."

Gmina pragnie zaznaczyć, że powyższe stanowisko, zostało zaaprobowane również przez Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, działającego z upoważnienia Ministra Finansów w interpretacjach indywidualnych dotyczących innych Gmin w analogicznych do przedstawionego stanu faktycznego sytuacjach, m.in. w:

*   interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Lodzi z dnia 5 maja 2014 r., o sygn. IPTPP2/443-138/14-3/KW, w której Dyrektor stwierdził, iż: „(\`(...)\`) Wnioskodawca, udzielając swoim pracownikom oprocentowanych pożyczek ze środków Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych, nie występuje/nie będzie występował jako podatnik podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy. Działalność socjalna wykonywana przez Gminę jako administratora Funduszu (tj. udzielanie oprocentowanych pożyczek z ZFŚS) nie stanowi działalności gospodarczej rozumianej zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy i nie podlega regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług. Zatem odsetki od udzielanych pracownikom oprocentowanych pożyczek ze środków ZFŚS nie stanowią obrotu i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT. W konsekwencji Wnioskodawca nie ma/nie będzie miał obowiązku ewidencjonowania jako swojej sprzedaży zwolnionej wpływów z odsetek od udzielanych oprocentowanych pożyczek ze środków ZFŚS i wykazywania z tego tytułu obrotu w składanych deklaracjach VAT."

*   interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi z dnia 20 września 2012 r., o sygn. IPTPPI/443-527/12-7/MW, w której Dyrektor stwierdził, że: „Reasumując, Gmina udzielając pożyczki z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych swojemu pracownikowi, uprawnionemu do korzystania z tego funduszu, nie będzie występowała jako podatnik VAT i nie będzie miała obowiązku ewidencjonować odsetek od udzielonych pożyczek jako swoją sprzedaż zwolnioną."

Reasumując, pobierane przez Gminę odsetki od pożyczek z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych udzielanych swojemu pracownikowi, uprawnionemu do korzystania z tego funduszu powinny być traktowane zarówno w przeszłości jak i obecnie oraz w przyszłości, jako niepodlegające VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Natomiast przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 – na mocy art. 8 ust. 1 ustawy – rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej,
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji,
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Brzmienie powołanego wyżej przepisu art. 8 ust. 1 ustawy wskazuje, że zawarta w nim definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów” i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Stosownie do ust. 2 powyższego artykułu, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, iż do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, by czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.

Stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2013r., podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy lub osoby trzeciej. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Na mocy art. 29a ust. 1 ustawy, obowiązującego od 1 stycznia 2014 r., podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

W myśl art. 99 ust. 1 ustawy podatnicy, o których mowa w art. 15, są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu, z zastrzeżeniem ust. 2-10 i art. 133.

Zgodnie z art. 109 ust. 3 ustawy w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2013r.,podatnicy, z wyjątkiem podatników wykonujących wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 i 82 ust. 3 oraz zwolnionych od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9, są obowiązani prowadzić ewidencję zawierającą: kwoty określone w art. 90, dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżające kwotę podatku należnego oraz kwotę podatku podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej, a w przypadkach określonych w art. 120 ust. 15, art. 125, 134, 138 - dane określone tymi przepisami niezbędne do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej.

Stosownie do art. 109 ust. 3 ustawy – w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r. – podatnicy, z wyjątkiem podatników wykonujących wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 oraz podatników, u których sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9, są obowiązani prowadzić ewidencję zawierającą: kwoty określone w art. 90, dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego, kwoty podatku naliczonego obniżające kwotę podatku należnego oraz kwotę podatku podlegającą wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej, a w przypadkach określonych w art. 120 ust. 15, art. 125, art. 134 oraz art. 138 – dane określone tymi przepisami niezbędne do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem VAT. Gmina, zgodnie z ustawą o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych ze względu na liczbę zatrudnionych osób zobowiązana jest do posiadania Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. Na podstawie regulaminu ZFŚS prowadzona jest działalność socjalna w zakresie określonym ustawą, w tym polegająca m.in. na udzielaniu zwrotnych oprocentowanych pożyczek dla pracowników. Regulamin ZFŚS określa na jakie cele mogą być udzielane pożyczki, a ponadto wskazuje wysokość rocznego oprocentowania, uzależnionego od kwoty pożyczki. Zawarcie umowy pożyczki jest potwierdzone umową na piśmie, która określa m.in. wysokość pożyczki, terminy spłaty i wysokość oprocentowania. Odsetki uzyskiwane z tytułu udzielenia przedmiotowych pożyczek wpływają na konto ZFŚS i stanowią przychód tego funduszu. Uzyskiwane wpływy z tytułu odsetek od udzielanych pożyczek ze środków ZFŚS Gmina dokumentowała wystawianymi fakturami VAT wewnętrznymi, traktując je jako wynagrodzenie z tytułu czynności objętych zwolnieniem z opodatkowania (tzn. udzielanie pożyczek). Kwoty tych odsetek, podobnie jak w przypadku opłat za udzielanie zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych, Gmina ujmowała w ewidencji sprzedaży zwolnionej z opodatkowania VAT i wykazywała ww. odsetki jako zwolnione z opodatkowania VAT w deklaracjach VAT-7 składanych za okresy do 30 kwietnia 2014 r. (tj. ostatnia deklaracja, w której wykazano ww. odsetki jako zwolnione z VAT to deklaracja VAT-7 złożona za okres rozliczeniowy dotyczący kwietnia 2014 r.). Od 1 maja 2014 r., Gmina nie wykazuje powyższych opłat jako zwolnionych z VAT, lecz traktuje je jako niepodlegające regulacjom ustawy o VAT.

Wobec powyższego, w przedmiotowej sprawie należy przeanalizować czy Wnioskodawca udzielając pracownikom pożyczek ze środków Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych występuje w roli podatnika i czy czynnościom tym można przypisać cechy działalności gospodarczej.

Obowiązek tworzenia Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych nakładają przepisy ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, zwanej dalej ustawą o ZFŚS (Dz. U. z 2012 r., poz. 592 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o ZFŚS, ustawa określa zasady tworzenia przez pracodawców zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, zwanego dalej „Funduszem” i zasady gospodarowania środkami tego Funduszu, przeznaczonego na finansowanie działalności socjalnej organizowanej na rzecz osób uprawnionych do korzystania z Funduszu oraz na dofinansowanie zakładowych obiektów socjalnych oraz na tworzenie zakładowych żłobków, klubów dziecięcych, przedszkoli oraz innych form wychowania przedszkolnego.

W myśl art. 2 pkt 1 ustawy o ZFŚS, działalność socjalna oznacza usługi świadczone przez pracodawców na rzecz różnych form wypoczynku, działalności kulturalno-oświatowej, sportowo-rekreacyjnej, opieki nad dziećmi w żłobkach, klubach dziecięcych, sprawowanej przez dziennego opiekuna lub nianię, przedszkolach oraz innych formach wychowania przedszkolnego, udzielanie pomocy materialnej – rzeczowej lub finansowej, a także zwrotnej lub bezzwrotnej pomocy na cele mieszkaniowe na warunkach określonych umową.

Jak stanowi pkt 5 powołanego przepisu, osobami uprawnionymi do korzystania z Funduszu są pracownicy i ich rodziny, emeryci i renciści – byli pracownicy i ich rodziny oraz inne osoby, którym pracodawca przyznał, w regulaminie, o którym mowa w art. 8 ust. 2, prawo do korzystania ze świadczeń socjalnych finansowanych z Funduszu.

Fundusz ten, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o ZFŚS, tworzy się z corocznego odpisu podstawowego, naliczanego w stosunku do przeciętnej liczby zatrudnionych. Ponadto, zasoby Funduszu zwiększa się o wymienione w art. 7 ust. 1 pkt 1 do 9 tej ustawy, dochody. Wśród nich wymienione zostały m.in. wpływy z oprocentowania pożyczek udzielonych na cele mieszkaniowe.

Stosownie do art. 10 tej ustawy, środkami Funduszu administruje pracodawca. W myśl art. 12 ust. 1 powołanej ustawy, środki Funduszu są gromadzone na odrębnym rachunku bankowym.

Według definicji przedstawionej w Słowniku języka polskiego PWN, administrować oznacza zarządzać, zawiadywać czymś (Słownik języka polskiego PWN, Warszawa 2005, pod red. Elżbiety Sobol, str. 3). Natomiast zgodnie z definicją zawartą w Słowniku współczesnego języka polskiego administrować oznacza zarządzać, kierować czymś; administrować czyimiś dobrami, majątkiem (Słownik współczesnego języka polskiego, Wydawnictwo Wilga, Warszawa 1996, pod red. prof. dr hab. Bogusława Dunaja, str. 3).

W związku z powyższym, Wnioskodawca był/jest/będzie jedynie administratorem funduszu i nie może dowolnie dysponować środkami socjalnymi, które są prawnie i rachunkowo wyodrębnione z innych jego środków finansowych. Zatem, właścicielem środków zgromadzonych na rachunku bankowym Funduszu jest Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych, a nie Wnioskodawca.

Ponadto, w przypadku pożyczek udzielanych z ZFŚS trudno uznać, że odpłatność czyniona przez pracownika ma charakter wynagrodzenia za usługę pracodawcy, gdyż jego usługa w tym zakresie – jako administratora Funduszu – ma charakter jedynie pośredniczenia w udostępnianiu pracownikowi środków Funduszu, z tytułu którego to działania pracodawca nie uzyskuje żadnego wynagrodzenia, gdyż odpłatność pracownika (odsetki od pożyczki) przekazywana jest na rachunek ZFŚS.

Biorąc zatem pod uwagę zakres przedmiotowy i podmiotowy opodatkowania podatkiem od towarów i usług oraz charakter ZFŚS wskazać należy, iż podmiot zobowiązany do utworzenia i administrowania zakładowym funduszem socjalnym, w zakresie środków zgromadzonych na rachunku ZFŚS podejmuje jedynie działania techniczne o charakterze nieodpłatnym, które pozostają całkowicie poza prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą. Podmiot nie rozpoczyna i nie prowadzi działalności gospodarczej w celu dysponowania funduszem socjalnym i aby w jego ramach udzielać pracownikom pożyczek. Wykonuje te czynności tylko dlatego, że taki obowiązek nakłada na niego ustawa o Zakładowym Funduszu Świadczeń Socjalnych.

W konsekwencji podmiot wykonujący czynności związane z udzielaniem swoim pracownikom pożyczek z Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych nie działa w charakterze podatnika podatku od towarów i usług w rozumieniu art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.

W przedmiotowej sprawie Wnioskodawca nie występował/ nie występuje/ nie będzie występował więc jako podatnik podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy, w związku z tym działalność socjalna wykonywana przez niego jako administratora ZFŚS (tj. udzielanie oprocentowanych pożyczek z ZFŚS) nie będzie podlegała regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług. W konsekwencji odsetki od udzielonych pożyczek nie będą stanowiły obrotu i nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tak więc po stronie Wnioskodawcy brak będzie obowiązku ewidencjonowania i deklarowania z tego tytułu obrotu dla celów podatku VAT.

Mając na uwadze okoliczności sprawy oraz obowiązujące przepisy należy stwierdzić, że pobierane przez Gminę odsetki od pożyczek z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych udzielonych swojemu pracownikowi, uprawnionemu do korzystania z tego funduszu, powinny być traktowane jako niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT zarówno w przeszłości, jak i obecnie oraz w przyszłości.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, a w przypadku interpretacji dotyczącej zdarzenia przyszłego – stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Tut. Organ informuje, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanego. Inne kwestie przedstawione w opisie sprawy, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Niniejszą interpretacją załatwiono wniosek w części dotyczącej uznania pobieranych przez Gminę odsetek od pożyczek udzielanych z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych za czynności niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT. Natomiast wniosek w pozostałej części został załatwiony odrębnymi rozstrzygnięciami.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, , po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.