Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-9/08/PS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2008-04-03
Teza: Czy podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwota odszkodowania wypłacona z tytułu zawartej ugody?
Słowa kluczowe: gospodarstwa-gospodarstwa rolne; grunty-grunty rolne; linia-linia światłowodowa; nieruchomości-nieruchomość rolna; odszkodowania; przychód-źródła przychodu; szkody; służebność-służebność gruntowa; urządzenie-urządzenie telekomunikacyjne; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1-art. 9; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 20; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 24 grudnia 2007 r. (data wpływu 4 stycznia 2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odszkodowania wypłaconego na podstawie ugody z tytułu powstałych szkód - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 4 stycznia 2008 r. wpłynął ww. wniosek Pana o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w Jego indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odszkodowania wypłaconego na podstawie ugody z tytułu powstałych szkód. Pismem z dnia 1 lutego 2008 r. Nr ITPB2/415-9/08/PS wezwano Pana o uzupełnienie wniosku. Brak wykazany w wezwaniu uzupełniono w dniu 11 lutego 2008 r. (data wpływu pisma).

**W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.**

Jest Pan podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych z tytułu uzyskiwanych dochodów ze stosunku pracy oraz podatnikiem podatku rolnego z tytuł posiadanych gruntów rolnych. W czerwcu 2007 r. Wojewoda i Marszałek Województwa wydali postanowienia w sprawie uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego w zakresie zadań rządowych służących realizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu krajowym – ponadlokalnym polegającym na budowie kabla telekomunikacyjnego – podwieszenie przewodu światłowodowego na istniejącej linii napowietrznej relacji C.-S., w miejscowościach: M., W., U., K., S., P., realizującym cele publiczne uwzględnione w planie zagospodarowania przestrzennego województwa. Na podstawie ww. uzgodnień w dniu 27 czerwca 2007 r. decyzją Burmistrza Miasta dla inwestora, została ustalona lokalizacja ww. inwestycji celu publicznego o znaczeniu wojewódzkim. Z powodu stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących wydanych postanowień w sprawie uzgodnień lokalizacji inwestycji i decyzji w sprawie uzgodnień lokalizacji inwestycji oraz decyzji w sprawie ustalenia lokalizacji budowy światłowodów na gruntach rolnych stanowiących własność Pana i żony, a także braku zgody na wejście na teren i prawa do dysponowania Państwa nieruchomością, wydane przez Wojewodę i Marszałka Województwa postanowienia oraz decyzja Burmistrza Miasta zostały zaskarżone w związku z brakiem możliwości uzyskania dalszych pozwoleń na budowę światłowodów i realizacji ww. inwestycji. W lipcu 2007 r. wykonawca zwrócił się do Państwa o wydanie zgody i prawa do dysponowania Ich nieruchomością na cele budowlane związane z realizacją opisanej inwestycji. W wyniku prowadzonych z wykonawcą i Urzędem Miasta rozmów, zaproponowane zostało Państwu ugodowe załatwienie sprawy i porozumienie oraz wypłata odszkodowania w wysokości 150 000 zł. "Odszkodowanie dotyczy zwrotu (pokrycia) kosztów za wszelkie powstałe i mogące powstać w przyszłości szkody (straty) w związku z realizacją ww. inwestycji i wykonywanych prac". Wypłata odszkodowania następuje w ratach. Pierwszą ratę w kwocie 105 000 zł wypłacono Państwu w dniu podpisania porozumienia, tj. w dniu 25 września 2007 r. Wypłata pozostałej kwoty jeszcze nie nastąpiła. Przelew nastąpi po udostępnieniu nieruchomości i zakończeniu prac na Państwa działce.

**W związku z powyższym zadano następujące pytania.**

1.  Czy wyżej opisana inwestycja realizowana w ramach zadań rządowych służących celom publicznym o znaczeniu krajowym, ponadlokalnym, dotyczących budowy kabla telekomunikacyjnego i światłowodów jest urządzeniem infrastruktury technicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 21 sierpnia 1999 r. o gospodarce nieruchomościami?
2.  Czy kwota odszkodowania podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
3.  Czy dla kwoty wypłaconego odszkodowania ma zastosowanie zwolnienie z opodatkowania podatkiem dochodowym, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
4.  Czy w świetle opisanej sprawy oraz obowiązujących przepisów Wnioskodawca i Jego małżonka mają prawo do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania otrzymanego odszkodowania?

Zdaniem Wnioskodawcy analiza i ocena stanu faktycznego i prawnego nasuwa wiele kolejnych wątpliwości i pytań. Co jest ważniejsze dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy? Czy oceniać i analizować samo zwolnienie odszkodowania z podatku? Czy brać pod uwagę rodzaj inwestycji oraz czy światłowody to urządzenia infrastruktury technicznej? Który z podmiotów to podmiot uprawniony? Czy odszkodowanie za wszelkie powstałe i mogące powstać w przyszłości szkody to szkody w uprawach rolnych czy służebność? Czy inwestycje w zakresie zadań rządowych można realizować na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego? Sam wniosek jak i ww. pytania wypływają z faktu, że w dobie demokracji, rozwoju gospodarczego, przemysłowego i technicznego brak jest nadal wielu właściwych i czytelnych przepisów dotyczących, np. inwestycji, własności, ochrony środowiska, ochrony zdrowia i życia ludzi. Nowe przepisy, np. dotyczące prywatyzacji to przepisy "dla kogoś, pod kogoś". Inwestycje, które są pomnażaniem lub tworzeniem nowego majątku firm, odbywają się nadal wg zasad, jakie obowiązywały po wojnie - "my wam postawimy słup, a wy będziecie mieli widno". Przy zatwierdzaniu planów inwestycyjnych i wydawaniu pozwoleń pomija się właścicieli gruntów i nie szanuje się własności. Nalicza się opłaty przesyłowe dot. kosztów, których firmy nie ponoszą. Władze gminne, miejskie, samorządowe, wojewódzkie nasyłają różnych domokrążców mających za zadanie zdobycie podpisu na oświadczeniach i ugodach sporządzanych jednostronnie. Czy zatem w dobie bałaganu w przepisach i braku przepisów można jednoznacznie stwierdzić czy odszkodowanie jest wolne od podatku dochodowego? Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych z jednej strony nie ma zastosowania do przychodów z działalności rolniczej, z drugiej zaś zwalnia odszkodowania pod warunkiem, że albo będą to straty w uprawach albo sporządzony dokument będzie mówił o służebności. Dodatkowo ustawa ta nakłada na Wnioskodawcę obowiązek wylegitymowania tych, którzy nie chcą rozmawiać z kimś z niższej klasy społecznej (wójta, burmistrza, wojewodę, inwestora) oraz zdobycia potwierdzenia, że jest to uprawniony podmiot, który będzie wykonywał inwestycję określoną w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Potwierdzeniem jak łatwo jest zdobyć dane, bez poparcia ustawami, przepisami może być postępowanie zakończone porozumieniem, które korzeniami sięga 2004 r. Rozmowy w przedmiotowej sprawie trwały 6 miesięcy i ani Burmistrz, ani Wojewoda, ani Samorządowe Kolegium Odwoławcze, ani Minister Budownictwa nie byli zainteresowani podjęciem tematu dla tak ważnego zadania rządowego. Jak łatwo natomiast jest rządzić nawet bez ustaw, przepisów, można stwierdzić na podstawie decyzji, którą inwestor otrzymał w ciągu 2 miesięcy. Konstytucja mówi o równości wszystkich wobec prawa, jednak szereg obecnych przepisów, życie dowodzi, że są równiejsi. Czy zatem, nie mając danych na temat podmiotu oraz określenia inwestycji, otrzymane odszkodowanie można zwolnić z opodatkowania podatkiem dochodowym? W ocenie Wnioskodawcy tak, gdyż mimo braku przepisów, brak współpracy i dobrej woli powoduje wstrzymywanie inwestycji i rozwoju. Za błędy i brak odpowiedzialności należy karać wydających decyzje – pozwolenia.

**W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.**

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Na mocy art. 10 ust. 1 pkt 9 tej ustawy źródłami przychodów są inne źródła. W myśl art. 11 ust. 1 ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Natomiast stosownie do art. 20 ust. 1 wyżej powołanej ustawy, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Sformułowanie "w szczególności” dowodzi, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł należy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Zgodnie zaś z art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wolne od podatku dochodowego są odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu:

1.  ustanowienia służebności gruntowej,
2.  rekultywacji gruntów,
3.  szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie

*   w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji związanych z budową urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603).

Należy podkreślić, iż zwolnienia podatkowe są odstępstwem od zasady powszechności opodatkowania, a przepisy dotyczące zwolnień powinny być interpretowane ściśle, zgodnie przede wszystkim z ich wykładnią językową. Wykluczone jest w tym przypadku zastosowanie wykładni rozszerzającej jak i zawężającej.

Jak wynika z wyżej powołanego art. 143 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych. Linie światłowodowe, o których mowa we wniosku są urządzeniami telekomunikacyjnymi.

Jednakże w przedstawionym stanie faktycznym, brak jest podstaw do zastosowania zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odszkodowania, gdyż nie są spełnione warunki zawarte w tym przepisie, a mianowicie konieczność posiadania gospodarstwa rolnego oraz wymóg, iż wypłacone odszkodowanie ma dotyczyć szkód powstałych jedynie w uprawach rolnych i drzewostanie.

Definiując pojęcie "gospodarstwo rolne” należy, w myśl art. 2 ust. 4 ww. ustawy, odnieść się do przepisów ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym (j. t. Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969 ze zm.). Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy, za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym spółki, nieposiadającej osobowości prawnej. Pojęcie grunty rolne nie jest tożsame z pojęciem gospodarstwa rolnego. Stosownie do treści wyżej powołanego art. 1 ustawy o podatku rolnym, opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają więc również grunty rolne niespełniające normy obszarowej gospodarstwa rolnego. W konsekwencji wskazanie przez Wnioskodawcę, że jest podatnikiem podatku rolnego z tytułu posiadania gruntów rolnych nie dowodzi posiadania gospodarstwa rolnego. Ponadto w opisie stanu faktycznego Wnioskodawca podał, że odszkodowanie związane jest z "wszelkimi szkodami", a zatem nie ze szkodami powstałymi w uprawach rolnych i drzewostanie, co również stanowi warunek niezbędny do zastosowania zwolnienia zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. c).

Otrzymane przez Wnioskodawcę odszkodowanie nie stanowi też tytułu uprawniającego do zastosowania zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 120 lit. a) ustawy o podatku dochodowym, bowiem Wnioskodawca nie wykazał, że posiada gospodarstwa rolnego, a przedstawiony stan faktyczny nie pozwala uznać, że doszło do ustanowienia służebności gruntowej, tj. obciążenia Jego nieruchomości na rzecz właściciela innej nieruchomości.

Końcowo należy odnotować, że pozostałe argumenty, a także wątpliwości Wnioskodawcy zawarte w pytaniach zamieszczonych w części G. w poz. 52 wniosku, pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie.

Reasumując, z przedstawionego stanu faktycznego oraz podatkowych unormowań prawnych w tym zakresie wynika, że otrzymane przez Wnioskodawcę i Małżonkę odszkodowanie nie spełnia przesłanek zwolnienia, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Oznacza to, iż kwota odszkodowania, powinna być doliczona do pozostałych przychodów, podlegających opodatkowaniu wg skali podatkowej, uzyskanych w roku podatkowym i opodatkowana w zeznaniu rocznym.

Jednocześnie mając na uwadze, że ww. odszkodowanie wypłacone zostało Panu i Małżonce zaznacza się, że niniejsza interpretacja dotyczy również Małżonki, z tym że zgodnie z art. 14k § 1 ustawy Ordynacja podatkowa zastosowanie się do niej przed jej zmianą lub przed doręczeniem organowi podatkowemu odpisu prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego uchylającego tę interpretację nie może szkodzić - również w przypadku nieuwzględnienia jej w rozstrzygnięciu sprawy podatkowej - tylko Wnioskodawcy.

Pana Małżonka chcąc uzyskać interpretację indywidualną powinna wystąpić z odrębnym wnioskiem o jej udzielenie.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Złożenie przez Wnioskodawcę fałszywego oświadczenia, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej powoduje, że niniejsza interpretacja nie wywołuje skutków prawnych (art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej).

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, 87 – 100 Toruń, ul. Św. Jakuba 20.