Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP3/443-86/14/AZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2014-04-17
Teza: Czy transakcja sprzedaży sklepu „...” jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest transakcją w rozumieniu art. 6 ust. 1 przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług i tym samym nie podlega tej ustawie?
Słowa kluczowe: przedsiębiorstwa-zorganizowana część przedsiębiorstwa
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 6

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 24 stycznia 2014 r. (data wpływu 27 stycznia 2014 r.), uzupełnionym pismem z 31 marca 2014 r. (data wpływu 1 kwietnia 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie uznania sprzedaży sklepu jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa za niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT – **jest prawidłowe**

UZASADNIENIE

W dniu 24 stycznia 2014 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, dotyczącej podatku od towarów i usług, w zakresie uznania sprzedaży sklepu jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa za niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Wniosek został uzupełniony pismem z 31 marca 2014 r. (data wpływu 1 kwietnia 2014 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie organu z 26 marca 2014 r. nr IBPP3/443-86/14/AZ.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący opis stanu faktycznego:

Wnioskodawca (Sp. J.) jest właścicielem sklepu spożywczego wchodzącego w skład franczyzowej Sieci Handlowej „\`(...)\`” należącej do grupy … zamierza sprzedać ten sklep jako zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

W skład części przedsiębiorstwa będącego przedmiotem sprzedaży wchodzą: działka gruntowa wraz z posadowionym na niej obiektem sklepowym, wyposażenie sklepu, system informatyczny obsługi sklepu, towar w sklepie, zobowiązania za zakupione towary.

Cześć przedsiębiorstwa jest funkcjonalnie i organizacyjnie wyodrębniona, gdyż posiada własną strukturę organizacyjna, personel sklepowy, jako sklep działa w sieci franczyzowej „\`(...)\`”, może funkcjonować w każdej chwili poza przedsiębiorstwem Sp.J.

Część przedsiębiorstwa stanowiąca przedmiot sprzedaży funkcjonuje jako sklep spożywczy „\`(...)\`”. Stanowi ona zespól składników materialnych i niematerialnych zajmujących się sprzedażą artykułów spożywczych. Może ona stanowić niezależne samodzielne przedsiębiorstwo.

Przedmiot sprzedaży stanowi zespół składników wyodrębnionych finansowo. Ewidencja zdarzeń gospodarczych umożliwia przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do tegoż sklepu. Posiada on wewnętrzną samodzielność finansową. Sklep stanowiący przedmiot sprzedaży posiada zdolność do niezależnego działania gospodarczego w ramach istniejącego przedsiębiorstwa.

Nabywca na bazie zakupionego majątku nadal będzie kontynuował dotychczasową działalność gospodarczą tj. handel detaliczny. W ramach transakcji nabywca przejmuje dotychczasowych pracowników sklepu na podstawie art. 23¹ Kodeksu Pracy. W ramach transakcji przyszły nabywca przejmuje prawa i obowiązki wynikające z umowy franczyzowej sklepu, który nadal będzie działał w sieci „\`(...)\`” oraz prawa i obowiązki wynikające z umowy handlowej z SA. Nabywca przejmuje także zobowiązania handlowe (FUH wobec SA.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy transakcja sprzedaży sklepu „\`(...)\`” jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest transakcją w rozumieniu art. 6 ust. 1 przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług i tym samym nie podlega tej ustawie?

Stanowisko Wnioskodawcy:

Wnioskodawca zamierza sprzedać nieruchomości (działki wraz z posadowionym na nich sklepem spożywczym) oraz wyposażenie sklepu spożywczego. W ramach transakcji przyszły nabywca przejmuje tak że na podstawie § 23¹ Kodeksu pracy pracowników zatrudnionych w sklepie, prawa i obowiązki wynikające umowy franczyzowej sklepu funkcjonującego w sieci „..” oraz prawa i obowiązki wynikające z umowy na dostawy towarów z SA będącym operatorem tejże sieci franczyzowej. Nabywca przejmuje także zobowiązania FHU dotyczące zakupu towarów dokonywanych przez sklep SA. Transakcja sprzedaży dotyczy zatem organizacyjnie i finansowo wyodrębnionej części przedsiębiorstwa Spółki, która samodzielnie może wykonywać zadania gospodarcze tj. sprzedaż detaliczna towarów FMCQ w sieci handlowej „\`(...)\`”. Wobec powyższego zdaniem Wnioskodawcy ww. transakcja sprzedaży dotyczy zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa i nie podlega przepisom ustawy o podatku od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Na mocy art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy. Zgodnie z zapisem zawartym w tym przepisie, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Jednocześnie przepisy art. 6 ustawy wskazują na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Są tutaj wskazane te czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszcząc się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług. Z uwagi jednakże na stosowne wyłączenie, czynności te – chociaż można je zakwalifikować jako odpłatną dostawę towarów czy też odpłatne świadczenie usług – nie podlegają opodatkowaniu.

W świetle art. 6 pkt 1 ustawy, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy o podatku od towarów i usług.

Przepis art. 2 pkt 27e ustawy stanowi, że pod pojęciem zorganizowanej części przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Zorganizowana część przedsiębiorstwa, jako przedmiot zbycia, musi zatem stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla przedmiotowego zagadnienia jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu.

Podstawowym wymogiem jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych. Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych).

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Ocena ta musi być dokonana według podstawowego kryterium, tj. ustalenia jaką rolę składniki majątkowe i związane z nimi prawa materialne odgrywały w funkcjonowaniu dotychczasowego przedsiębiorstwa (na ile stanowiły wyodrębnioną organizacyjnie całość). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa obrotowe, ale także czynnik ludzki, a więc pracowniczy. Przy czym, w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze.

Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona – obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.

Podsumowując, zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą składniki, będące we wzajemnych relacjach, takich by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.

Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).

Przesłanki takiego wyodrębnienia są spełnione w sytuacji organizacyjnego wyodrębnienia w wewnętrznej strukturze przedsiębiorstwa oraz ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych w sposób pozwalający na przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań związanych z tą częścią przedsiębiorstwa.

Jednocześnie zorganizowana część przedsiębiorstwa powinna być gospodarczo samodzielna, zanim dojdzie do transakcji zbycia. Zatem wydzielona jednostka jeszcze przed jej zbyciem powinna uzyskać samodzielność gospodarczą i realizować ją w praktyce. Skutki prawne po stronie zbywcy nie powinny bowiem zależeć od zdarzeń przyszłych i niepewnych (samodzielne realizowanie zadań gospodarczych) powstałych już w innym podmiocie (u nabywcy).

Mając na uwadze powyższe ustalenia, wskazać należy, że nie wystarczy zatem zorganizowanie jakiejkolwiek masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością organizacyjną i finansową, z możliwością samodzielnego funkcjonowania w razie zaistnienia takiej potrzeby w obrocie gospodarczym. W przeciwnym razie nie można bowiem uznać, że dojdzie do powstania zespołu składników, które mogłyby stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, mamy więc do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie wszystkie następujące przesłanki:

1.  istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań,
2.  zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
3.  składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
4.  zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy zaś zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.

Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawca (Sp.J.) jest właścicielem sklepu spożywczego wchodzącego w skład franczyzowej Sieci Handlowej „\`(...)\`” należącej do grupy E. Wnioskodawca zamierza sprzedać ten sklep jako zorganizowaną część przedsiębiorstwa. W skład części przedsiębiorstwa będącego przedmiotem sprzedaży wchodzą: działka gruntowa wraz z posadowionym na niej obiektem sklepowym, wyposażenie sklepu, system informatyczny obsługi sklepu, towar w sklepie, zobowiązania za zakupione towary. Cześć przedsiębiorstwa jest funkcjonalnie i organizacyjnie wyodrębniona, gdyż posiada własną strukturę organizacyjna, personel sklepowy, jako sklep działa w sieci franczyzowej, może funkcjonować w każdej chwili poza przedsiębiorstwem Wnioskodawcy. Część przedsiębiorstwa będąca przedmiot sprzedaży stanowi zespól składników materialnych i niematerialnych zajmujących się sprzedażą artykułów spożywczych. Może ona stanowić niezależne samodzielne przedsiębiorstwo. Przedmiot sprzedaży stanowi zespół składników wyodrębnionych finansowo. Ewidencja zdarzeń gospodarczych umożliwia przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do tegoż sklepu. Posiada on wewnętrzną samodzielność finansową. Sklep stanowiący przedmiot sprzedaży posiada zdolność do niezależnego działania gospodarczego w ramach istniejącego przedsiębiorstwa. Nabywca na bazie zakupionego majątku nadal będzie kontynuował dotychczasową działalność gospodarczą tj. handel detaliczny. W ramach transakcji nabywca przejmuje dotychczasowych pracowników sklepu na podstawie art. 23¹ Kodeksu Pracy. W ramach transakcji przyszły nabywca przejmuje prawa i obowiązki wynikające z umowy franczyzowej sklepu, który nadal będzie działał w sieci „\`(...)\`” oraz prawa i obowiązki wynikające z umowy handlowej z SA. Nabywca przejmuje także zobowiązania handlowe Wnioskodawcy wobec SA.

Konfrontując zaprezentowany opis sprawy z treścią powołanych przepisów prawa stwierdzić należy, że zespół składników materialnych i niematerialnych będący przedmiotem sprzedaży stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, skutkiem czego transakcja jej sprzedaży nie będzie na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy, czynnością podlegającą opodatkowaniu. Wynika to z faktu, że opisana we wniosku działalność handlowa cechuje się wyodrębnieniem organizacyjnym, finansowym oraz funkcjonalnym. Wyodrębnienie organizacyjne uwidacznia się w sposób zdecydowany, bowiem – jak wskazał Wnioskodawca – sklep posiada własną strukturę organizacyjną, personel sklepowy, jako sklep działa w sieci franczyzowej, może funkcjonować w każdej chwili poza przedsiębiorstwem Wnioskodawcy. Z kolei wyodrębnienie finansowe wynika z faktu, że ewidencja zdarzeń gospodarczych umożliwia przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do tegoż sklepu. Sklep posiada wewnętrzną samodzielność finansową. O wyodrębnieniu funkcjonalnym świadczy fakt, że zespół składników majątkowych przypisanych do działalności sklepu stanowi w ramach działalności gospodarczej Wnioskodawcy odrębną, spójną funkcjonalnie całość.

W konsekwencji opisany zespół składników materialnych i niematerialnych spełnia przesłanki określone w art. 2 pkt 27e ustawy, na podstawie których można go uznać za zorganizowaną część przedsiębiorstwa. W skutek powyższego stwierdzenia, sprzedaż sklepu będzie czynnością niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.

Podsumowując, stanowisko Wnioskodawcy jest prawidłowe.

Należy zauważyć, że organ nie dokonuje oceny prawnej załączonych dokumentów, a niniejszej interpretacji udzielono wyłącznie na podstawie opisu stanu faktycznego przedstawionego we wniosku.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz.U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.