Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/4512-299/15-2/JŻ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-05-27
Teza: Opodatkowanie usług świadczonych w ramach uczestnictwa w mechanizmie cash poolingu, rozpoznanie importu usług cash poolingu oraz obowiązek wykazywania obrotu związanego z usługami cash poolingu przy ustalaniu proporcji sprzedaży
Słowa kluczowe: cash pooling; import-import usług; podatek-podatek od towarów i usług; podatnik; proporcja; sprzedaż; zwolnienie-zwolnienie podatkowe; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 17; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 17a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 2 -art. 90c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Strony, przedstawione we wniosku z dnia 13 kwietnia 2015 r. (data wpływu 15 kwietnia 2015 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania usług świadczonych w ramach uczestnictwa w mechanizmie cash poolingu, rozpoznania importu usług cash poolingu oraz obowiązku wykazywania obrotu związanego z usługami cash poolingu przy ustalaniu proporcji sprzedaży – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 kwietnia 2015 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania usług świadczonych w ramach uczestnictwa w mechanizmie cash poolingu, rozpoznania importu usług cash poolingu oraz obowiązku wykazywania obrotu związanego z usługami cash poolingu przy ustalaniu proporcji sprzedaży.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawcą jest spółka A. Poland Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością , zarejestrowana w rejestrze przedsiębiorców w Sądzie Rejonowym XII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego (dalej: Wnioskodawca).

Wnioskodawca jest polskim rezydentem podatkowym. Wnioskodawca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT w Polsce. Głównym przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest produkcja i sprzedaż leków i suplementów diety. Wnioskodawca dokonuje opodatkowanej VAT sprzedaży towarów na terytorium kraju oraz świadczy usługi opodatkowane VAT.

Wnioskodawca zamierza zawrzeć z bankiem mającym siedzibę w Wielkiej Brytanii (dalej: Bank) wielostronne umowy lub przystąpić do umów już zawartych przez inne spółki z Grupy A., przewidujące stworzenie systemu wspólnego zarządzania płynnością finansową w ramach grupy kapitałowej przy użyciu środków pieniężnych znajdujących się na wielu rachunkach (dalej: System Zarządzania). Poza Bankiem i Wnioskodawcą, stronami umów tworzących System Zarządzania będą inne spółki należące do grupy kapitałowej, do której należy Wnioskodawca (dalej: Uczestnicy Systemu). Innymi Uczestnikami Systemu są A. B. Polska sp. z o.o. a także niebędące polskimi rezydentami podatkowymi spółki z państw członkowskich Unii Europejskiej oraz spoza państw Unii Europejskiej.

System Zarządzania środkami pieniężnymi w grupie jest usługą cash poolingu należącą do zakresu usług bankowych świadczonych przez Bank. System Zarządzania, którego dotyczy niniejszy wniosek będzie polegał na wzajemnej kompensacji sald, w której nie dochodzi do faktycznego łączenia sald na rachunkach bankowych Uczestników Systemu, nie wystąpi fizyczny transfer środków pieniężnych pomiędzy Uczestnikami Systemu, natomiast wartość odsetek naliczana jest od kwoty netto zagregowanych sald (sumy ujemnych i dodatnich sald rachunków poszczególnych uczestników), tzw. notional cash pooling lub wirtualny cash pooling.

Celem stworzenia Systemu Zarządzania jest zapewnienie efektywnej płynności finansowej oraz ułatwienie codziennego zarządzania środkami pieniężnymi i zadłużeniem. Bank wykonywać będzie na rzecz Uczestników Systemu i Wnioskodawcy różne usługi związane z zarządzaniem zasobami oraz środkami finansowymi. System Zarządzania umożliwi zmniejszenie kosztów finansowania zewnętrznego poprzez uzyskanie niższego oprocentowania zadłużenia.

W związku z utworzeniem Systemu Zarządzania, Wnioskodawca planuje, by jeden z Uczestników Systemu będący rezydentem podatkowym w Szwajcarii zawarł z Wnioskodawcą umowę zlecenia na mocy której będzie zajmował się koordynowaniem realizacji Systemu Zarządzania na zasadzie pośredniczenia pomiędzy Bankiem a Uczestnikami Systemu i Wnioskodawcą (dalej: Agent). Agent jest spółką - osobą prawną - posiadającą rezydencję podatkową w Szwajcarii. Agent jest podmiotem powiązanym z Wnioskodawcą w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Agent nie posiada w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, w szczególności nie prowadzi takiej działalności poprzez położony w Polsce zakład.

Bank nie jest podmiotem powiązanym ze Spółką w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W ramach umowy zlecenia, którą planują zawrzeć Agent i Wnioskodawca, Agent będzie m.in. raportował Wnioskodawcy aktualne saldo jego rachunków bieżących otwartych w Banku (dalej: Rachunek Bieżący) w walucie nominalnej oraz Euro, poszukiwał źródeł finansowania w przypadku przekroczenia salda przez Uczestnika Systemu, informował Wnioskodawcę na temat aktualnej oceny kredytowej niektórych Uczestników Systemu, starał się zapewnić najkorzystniejsze oprocentowanie finansowania ze strony Banku, a także dystrybuował naliczone przez Bank odsetki. Za świadczone usługi Agent pobierać będzie od Wnioskodawcy i innych uczestników Systemu Zarządzania wynagrodzenie, w które uwzględniać będzie wynagrodzenie Banku (prowizja) i inne koszty ponoszone przez Agenta związane z usługami Banku. Bank będzie świadczył w ramach Systemu Zarządzania usługi bezpośrednio na rzecz Agenta. Wnioskodawca nie będzie bezpośrednio usługobiorcą usług świadczonych przez Bank.

System Zarządzania przewiduje, że Wnioskodawca będzie posiadał krajowe rachunki bieżące w różnych walutach (dalej: Rachunki Źródłowe), prowadzone przez polski bank należący do grupy kapitałowej Banku, a także Rachunki Bieżące w różnych walutach, prowadzone przez Bank. Analogiczne rachunki będą posiadali Uczestnicy Systemu. W ramach Rachunków Bieżących, Wnioskodawcy przysługiwać będzie możliwość zaciągania oprocentowanego debetu.

Codziennie, na koniec dnia, Wnioskodawca będzie dokonywał przelewu środków ze swoich Rachunków Źródłowych na swoje Rachunki Bieżące. Analogiczne czynności będą wykonywali inni Uczestnicy Systemu. Każdy Rachunek Bieżący prowadzony będzie dla określonej waluty. Wszystkie Rachunki Bieżące oraz analogiczne rachunki innych Uczestników Systemu prowadzone dla tej samej waluty stanowić będą grupę walutową (dalej: Grupa Walutowa). Dla każdej Grupy Walutowej utworzony zostanie w Banku rachunek główny (dalej: Rachunek Główny), którego właścicielem będzie Agent. Salda na wszystkich rachunkach należących do danej Grupy Walutowej będą wirtualnie sumowane (dalej: Skonsolidowane Saldo).

Ponadto Bank będzie prowadził nadrzędny rachunek dla wszystkich Rachunków Źródłowych i Głównych (dalej: Nadrzędny Rachunek Główny), który służyć będzie przede wszystkim rozliczeniom pomiędzy Agentem a Bankiem.

Dla Wnioskodawcy w ramach Systemu Zarządzania będą prowadzone Rachunki Główne w walutach: PLN, EUR, USD, choć nie jest wykluczone, że zostaną otwarte Rachunki Główne dla innych walut.

Może się zdarzyć, że w sytuacji, gdy na Rachunku Bieżącym Wnioskodawcy saldo będzie ujemne, Agent będzie zobowiązany do zorganizowania dla Uczestnika Systemu środków pieniężnych na pokrycie całości jego zadłużenia w ciągu 48 godzin. Środki pieniężne pochodzić będą od Banku i stanowić będą finansowanie udzielone Uczestnikowi Systemu przez Bank na warunkach wynegocjowanych z Bankiem przez Agenta w ramach Systemu Zarządzania.

Od Skonsolidowanego Salda, Bank będzie codziennie obliczał odsetki, które raz w miesiącu będą dodawane lub odejmowane do/z Rachunku Głównego. Odsetki będą obliczane wg stopy procentowej wynegocjowanej z Bankiem przez Agenta. Następnie, odsetki, w razie salda ujemnego, będą płacone przez Agenta Bankowi, lub w razie salda dodatniego, będą płacone przez Bank Agentowi. Agent podzieli odpowiednio stratę lub zysk pomiędzy Uczestników Systemu na zasadach rynkowych - proporcjonalnie do przychodów albo kosztów, które byłyby przez niego osiągnięte lub poniesione odpowiednio, gdyby składał depozyt, lub zaciągał kredyt u podmiotów niepowiązanych.

Przykładowo, jeśli uczestnikami Systemu Zarządzania obok Agenta oraz Banku byliby tylko np. dwaj Uczestnicy, tj. Wnioskodawca i inna spółka z grupy A., to:

Wariant A: jeśli Wnioskodawca miałby na koniec okresu rozliczeniowego saldo dodatnie 50, a drugi Uczestnik saldo ujemne 100, Bank naliczy należne na rzecz Banku odsetki debetowe od ujemnego skonsolidowanego salda 50; kosztem odsetek debetowych zostanie obciążony wyłącznie drugi Uczestnik.

Wariant B: jeśli Wnioskodawca miałby na koniec okresu rozliczeniowego saldo ujemne 50, a drugi Uczestnik saldo dodatnie 100, wówczas Bank naliczy należne od Banku odsetki kredytowe od dodatniego skonsolidowanego salda 50; odsetki kredytowe będą należne wyłącznie drugiemu Uczestnikowi.

Wariant C: jeśli Wnioskodawca miałby na koniec okresu rozliczeniowego saldo dodatnie 100, a drugi Uczestnik saldo ujemne 50, wówczas Bank naliczy należne od Banku odsetki kredytowe od dodatniego skonsolidowanego salda 50; odsetki kredytowe będą przysługiwały wyłącznie Wnioskodawcy.

W sytuacji, w której stronami Systemu Zarządzania będzie więcej niż dwóch Uczestników, odsetki debetowe i kredytowe będą przyporządkowywane przez Agenta poszczególnym Uczestnikom (staną się należne od albo dla Uczestnika) proporcjonalnie do wysokości dodatniego lub ujemnego salda w okresie rozliczeniowym.

Możliwa jest sytuacja, że Wnioskodawca nie będzie otrzymywał od Banku na Rachunki Źródłowe lub Rachunki Bieżące, należnych odsetek od dodatniego salda ani nie będzie dokonywał rzeczywistych płatności odsetek należnych Bankowi w przypadku ujemnego salda z Rachunków Źródłowych lub Rachunków Bieżących. Rzeczywiste rozliczenia odsetek należnych Wnioskodawcy od Banku lub od Wnioskodawcy na rzecz Banku będą dokonywane na Rachunek Główny.

Innymi słowy, odsetki kredytowe (przychód należny Wnioskodawcy) będą transferowane przez Bank na Rachunek Główny Agenta, natomiast odsetki debetowe od ujemnych sald (koszt dla Wnioskodawcy) będą transferowane przez Agenta z Rachunku Głównego na rachunek Banku. Jeśli na Rachunku Głównym Agenta na koniec danego okresu rozliczeniowego powstanie dodatnie saldo z tytułu odsetek kredytowych, Agent zatrzyma środki na poczet rozliczenia wynagrodzenia należnego od Wnioskodawcy z tytułu świadczenia usług zarządzania Systemem w poszczególnych okresach rozliczeniowych względnie na pokrycie odsetek debetowych w kolejnym okresie rozliczeniowym lub pokrycie kosztów prowizji należnej Bankowi od Agenta.

Ponadto, także dla celów rozliczeń pomiędzy Bankiem a Agentem - obliczania opłat i prowizji - Bank będzie codziennie, wirtualnie przeliczał Skonsolidowane Salda dla każdej z Grup Walutowych na wskazaną przez Agenta walutę bazową i tak obliczone saldo wirtualnie sumował, wyliczając saldo grupy netto. Bank w porozumieniu z Agentem będzie ustalał prowizję, którą będzie księgował na Nadrzędnym Rachunku Głównym. Agent zobowiązany będzie do zapłaty prowizji Bankowi.

Wszyscy Uczestnicy Systemu będą solidarnie odpowiedzialni przed Bankiem za zobowiązania każdego z Uczestników Systemu wynikające z uzyskania finansowania w ramach Systemu Zarządzania. Jednocześnie, na podstawie gwarancji udzielonej przez spółkę matkę Uczestników Systemu i Wnioskodawcy, Wnioskodawca będzie dysponował roszczeniem zwrotnym do spółki matki z tytułu solidarnej odpowiedzialności względem Banku.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

1.  Czy z tytułu uczestnictwa w opisanym mechanizmie cash poolingu, Wnioskodawca świadczy usługi, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (dalej „VAT”) na gruncie ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, ze zm.;, dalej: „ustawa o VAT”?
2.  Czy czynności składające się na opisany mechanizm cash poolingu, świadczone przez Agenta na rzecz Wnioskodawcy, stanowią usługi wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 38 i 40 ustawy o VAT opodatkowane po stronie Wnioskodawcy jako import usług?
3.  Czy dokonując importu usług zwolnionych z opodatkowania podatkiem VAT, Wnioskodawca nie jest zobowiązany do wykazywania obrotu związanego z tymi usługami przy ustalaniu proporcji sprzedaży, o której mowa w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy o VAT?

Stanowisko Wnioskodawcy:

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że nie świadczy na rzecz pozostałych Uczestników Systemu usług, które należałoby rozliczyć na gruncie VAT. Zdaniem Wnioskodawcy, czynności wykonywane w ramach Systemu Zarządzania składają się na kompleksowe usługi, które świadczą Bank na rzecz Agenta oraz Agent na rzecz Wnioskodawcy i pozostałych Uczestników Systemu Zarządzania.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że czynności wykonywane przez Agenta w ramach Systemu Zarządzania stanowią usługi wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 38 i 40 ustawy o VAT opodatkowane w miejscu siedziby ich odbiorcy, więc będą dla Wnioskodawcy stanowić import usług w rozumieniu ustawy o VAT.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że nie jest zobowiązany do wykazywania obrotu związanego z analizowanymi usługami przy ustalaniu proporcji sprzedaży, o której mowa w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy o VAT.

Ad. 1

Opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT). Dostawa towarów to przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (art. 7 ust. 1 ustawy o VAT). Natomiast, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów (art. 8 ust. 1 ustawy o VAT). Świadczenie usług obejmuje wszystkie sytuacje, w których pomiędzy stronami występuje wzajemne świadczenie, które nie może zostać uznane za dostawę towarów. Pojęcie „świadczenia” nie zostało zdefiniowane na gruncie ustawy o VAT. Wnioskodawca stoi na stanowisku, że zasadne jest posłużenie się wykładnią systemową poprzez odwołanie się do art. 353 § 1 ustawy z 17 grudnia 2013 kodeks cywilny (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 121), zgodnie z którym zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Aby zatem można było mówić o świadczeniu (a w konsekwencji usłudze) musi istnieć stosunek prawny, w związku z którym jedna strona jest zobowiązana do świadczenia na rzecz drugiej strony. Co więcej, za przedmiotowe świadczenie stronie świadczącej musi należeć się wynagrodzenie.

Zdaniem Spółki, w stanie faktycznym opisanym we wniosku nie występuje stosunek obligacyjny pozwalający na konstatację, że Spółka świadczy na rzecz pozostałych Uczestników Systemu, lub na rzecz Banku usługi w rozumieniu ustawy o VAT. Wirtualne udostępnianie własnych środków pieniężnych, polegające na umożliwieniu uwzględnienia salda Wnioskodawcy przy wyliczaniu Skonsolidowanego Salda dla Grupy Walutowej, bez dokonywania fizycznego przelewu środków pieniężnych, nie wynika z żadnej relacji zobowiązaniowej istniejącej pomiędzy Wnioskodawcą a pozostałymi Uczestnikami Systemu. Czynność ta stanowi jedynie elementy pomocnicze, konieczne dla efektywnego wyświadczenia przez Bank na rzecz Agenta oraz przez Agenta na rzecz pozostałych Uczestników Systemu Zarządzania kompleksowych usługi cash poolingu. Również raportowanie Agentowi przez Wnioskodawcę o zapotrzebowaniu na środki pieniężne ma jedynie charakter pomocniczy.

Analogiczne stanowisko znajduje potwierdzenie m.in. w interpretacji indywidualnej z dnia 7 września 2009 r. (sygn. IPPP1/443-676/09-2/AW) wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie i innych interpretacjach wydawanych przez Dyrektorów Izb Skarbowych, działających z upoważnienia Ministra Finansów. Przykładowo wskazać tu można na interpretacje indywidualne wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 9 czerwca 2014 r. (sygn. IPPP3/443-274/14-4/IG), z dnia 26 października 2011 r. (sygn. IPPP3/443-1046/11-7/JF), z dnia 28 czerwca 2011 r. (sygn. IPPP1/443-603/11-4/EK) oraz z dnia 6 kwietnia 2011 r. (sygn. IPPP1/443-33/11-2/BS), przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 23 lipca 2014 r. (sygn. ILPP4/443-217/14-4/BA), z dnia 4 października 2013 r. (sygn. ILPP4/443-352/13-2/ISN) oraz z dnia 5 lipca 2013 r. (sygn. ILPP1/443-305/13- 2/AWa), przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 7 lipca 2011 r. (sygn. ITPP2/443-604a/11/RS) oraz przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z dnia 27 czerwca 2014 r. (sygn. IBPP2/443-327/14/Icz).

Biorąc powyższe pod uwagę, Spółka stoi na stanowisku, że z tytułu czynności jakie są wykonywane w ramach Systemu Zarządzania, Spółka nie dokonuje świadczenia żadnej usługi, którą należy rozliczyć na gruncie ustawy o VAT.

Ad. 2

Zdaniem Wnioskodawcy usługi świadczone przez Agenta na rzecz Wnioskodawcy, opisane w stanie faktycznym, polegające w szczególności na rozdzielaniu odsetek pomiędzy uczestników Systemu Zarządzania, dokonywaniu rozliczeń z Bankiem związanych z utrzymaniem Systemu Zarządzania, administrowaniu całym Systemem Zarządzania, zapewnianiu finansowania dla Uczestników Systemu, których rachunki bieżące wykazują salda debetowe, negocjowaniuz Bankiem oprocentowania oraz inne czynności wykonywane przez Agenta w związku z działaniem Systemu Zarządzania stanowią usługi wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 38 i 40 ustawy o VAT (t.j. usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę; usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług).

Zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej. W związku z powyższym, zdaniem Wnioskodawcy, świadczenie usług przez Agenta, stosownie do art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT będzie opodatkowane VAT na terytorium Polski.

Biorąc pod uwagę powyższe, w opinii Wnioskodawcy, usługi świadczone przez Agenta będą podlegały opodatkowaniu VAT na terytorium Polski, a kategorie czynności wykonywanych w ramach Systemu Zarządzania przez Agenta stanowią usługi wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 38 i 40 ustawy o VAT i w związku z powyższym są zwolnione od podatku VAT stosownie do treści wskazanego przepisu.

Ad. 3

Biorąc pod uwagę wskazany powyżej charakter usług świadczonych przez Agenta w ramach Systemu Zarządzania, Wnioskodawca dokonuje importu usług finansowych zwolnionych od opodatkowania VAT w Polsce.

Zgodnie z art. 90 ust. 2 ustawy o VAT, jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, przypadających na towary lub usługi, w stosunku do których przysługuje podatnikowi prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10. Art. 90 ust. 3 ustawy o VAT stanowi, iż proporcję taką, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.

Zgodnie z nieobowiązującym do 1 stycznia 2014 r. art. 29 ustawy o VAT, obrotem była kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku, podczas gdy pod pojęciem sprzedaży rozumie się odpłatne świadczenie towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów (art. 2 pkt 22 ustawy o VAT). Ustawodawca, uchylając art. 29 ustawy o VAT, nie wprowadził do ustawy o VAT nowej definicji legalnej obrotu. W związku z powyższym, należy przyjąć, że skoro ustawodawca nie wprowadził nowej definicji legalnej obrotu, a jednocześnie poprzednia definicja legalna pokrywała się z powszechnie przyjętym znaczeniem tego słowa w języku polskim, to jest ona aktualna również na gruncie ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r. Biorąc pod uwagę, iż nie jest możliwe zaklasyfikowanie importu usług jako sprzedaży w rozumieniu nadanym temu pojęciu przez ustawę o VAT, tym samym wartość importu usług nie wchodzi w zakres pojęcia obrotu, o którym mowa w art. 90. Innymi słowy, ustalając zgodnie z art. 90 ustawy o VAT proporcję, o którą możliwe jest pomniejszenie podatku należnego o podatek naliczony, wartość importu usług nie zwiększa wartości całkowitego obrotu w danym roku.

Do takiego samego wniosku prowadzi również przyjęcie, że przez obrót należy rozumieć to, co ustawodawca zdefiniował jako podstawę opodatkowania. Skoro, zgodnie z nowym art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, a definicja sprzedaży jest taka jak przytoczono wyżej, to import usług i powstałe w związku z nim zobowiązanie nie zwiększa podstawy opodatkowania. Co za tym idzie, nie powinno się także zaliczać go do obrotu na gruncie art. 90 ust. 3 ustawy o VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów na terytorium kraju;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, (…).

Z okoliczności sprawy wynika, że Wnioskodawca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT w Polsce, który dokonuje opodatkowanej VAT sprzedaży towarów na terytorium kraju oraz świadczy usługi opodatkowane VAT. Wnioskodawca zamierza zawrzeć z bankiem mającym siedzibę w Wielkiej Brytanii wielostronne umowy lub przystąpić do umów już zawartych przez inne spółki z Grupy A., przewidujące stworzenie systemu wspólnego zarządzania płynnością finansową w ramach grupy kapitałowej przy użyciu środków pieniężnych znajdujących się na wielu rachunkach. Poza Bankiem i Wnioskodawcą, stronami umów tworzących System Zarządzania będą inne spółki należące do grupy kapitałowej, do której należy Wnioskodawca. System Zarządzania środkami pieniężnymi w grupie jest usługą cash poolingu należącą do zakresu usług bankowych świadczonych przez Bank. System Zarządzania, którego dotyczy niniejszy wniosek będzie polegał na wzajemnej kompensacji sald, w której nie dochodzi do faktycznego łączenia sald na rachunkach bankowych Uczestników Systemu, nie wystąpi fizyczny transfer środków pieniężnych pomiędzy Uczestnikami Systemu, natomiast wartość odsetek naliczana jest od kwoty netto zagregowanych sald (sumy ujemnych i dodatnich sald rachunków poszczególnych uczestników), tzw. notional cash pooling lub wirtualny cash pooling. Celem stworzenia Systemu Zarządzania jest zapewnienie efektywnej płynności finansowej oraz ułatwienie codziennego zarządzania środkami pieniężnymi i zadłużeniem. Bank wykonywać będzie na rzecz Uczestników Systemu i Wnioskodawcy różne usługi związane z zarządzaniem zasobami oraz środkami finansowymi. System Zarządzania umożliwi zmniejszenie kosztów finansowania zewnętrznego poprzez uzyskanie niższego oprocentowania zadłużenia.

W związku z utworzeniem Systemu Zarządzania, Wnioskodawca planuje, by jeden z Uczestników Systemu będący rezydentem podatkowym w Szwajcarii zawarł z Wnioskodawcą umowę zlecenia na mocy której będzie zajmował się koordynowaniem realizacji Systemu Zarządzania na zasadzie pośredniczenia pomiędzy Bankiem a Uczestnikami Systemu i Wnioskodawcą. Agent jest spółką - osobą prawną - posiadającą rezydencję podatkową w Szwajcarii. Agent jest podmiotem powiązanym z Wnioskodawcą w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Agent nie posiada w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, w szczególności nie prowadzi takiej działalności poprzez położony w Polsce zakład. W ramach umowy zlecenia, którą planują zawrzeć Agent i Wnioskodawca, Agent będzie m.in. raportował Wnioskodawcy aktualne saldo jego rachunków bieżących otwartych w Banku w walucie nominalnej oraz Euro, poszukiwał źródeł finansowania w przypadku przekroczenia salda przez Uczestnika Systemu, informował Wnioskodawcę na temat aktualnej oceny kredytowej niektórych Uczestników Systemu, starał się zapewnić najkorzystniejsze oprocentowanie finansowania ze strony Banku, a także dystrybuował naliczone przez Bank odsetki. Za świadczone usługi Agent pobierać będzie od Wnioskodawcy i innych uczestników Systemu Zarządzania wynagrodzenie, które uwzględniać będzie wynagrodzenie Banku (prowizja) i inne koszty ponoszone przez Agenta związane z usługami Banku. Bank będzie świadczył w ramach Systemu Zarządzania usługi bezpośrednio na rzecz Agenta. Wnioskodawca nie będzie bezpośrednio usługobiorcą usług świadczonych przez Bank.

System Zarządzania przewiduje, że Wnioskodawca będzie posiadał krajowe rachunki bieżące w różnych walutach, prowadzone przez polski bank należący do grupy kapitałowej Banku, a także Rachunki Bieżące w różnych walutach, prowadzone przez Bank. Analogiczne rachunki będą posiadali Uczestnicy Systemu. W ramach Rachunków Bieżących, Wnioskodawcy przysługiwać będzie możliwość zaciągania oprocentowanego debetu. Codziennie, na koniec dnia, Wnioskodawca będzie dokonywał przelewu środków ze swoich Rachunków Źródłowych na swoje Rachunki Bieżące. Analogiczne czynności będą wykonywali inni Uczestnicy Systemu. Każdy Rachunek Bieżący prowadzony będzie dla określonej waluty. Wszystkie Rachunki Bieżące oraz analogiczne rachunki innych Uczestników Systemu prowadzone dla tej samej waluty stanowić będą grupę walutową. Dla każdej Grupy Walutowej utworzony zostanie w Banku rachunek główny, którego właścicielem będzie Agent. Salda na wszystkich rachunkach należących do danej Grupy Walutowej będą wirtualnie sumowane.

Ponadto Bank będzie prowadził nadrzędny rachunek dla wszystkich Rachunków Źródłowych i Głównych, który służyć będzie przede wszystkim rozliczeniom pomiędzy Agentem a Bankiem. Dla Wnioskodawcy w ramach Systemu Zarządzania będą prowadzone Rachunki Główne w walutach: PLN, EUR, USD, choć nie jest wykluczone, że zostaną otwarte Rachunki Główne dla innych walut. Może się zdarzyć, że w sytuacji, gdy na Rachunku Bieżącym Wnioskodawcy saldo będzie ujemne, Agent będzie zobowiązany do zorganizowania dla Uczestnika Systemu środków pieniężnych na pokrycie całości jego zadłużenia w ciągu 48 godzin. Środki pieniężne pochodzić będą od Banku i stanowić będą finansowanie udzielone Uczestnikowi Systemu przez Bank na warunkach wynegocjowanych z Bankiem przez Agenta w ramach Systemu Zarządzania. Od Skonsolidowanego Salda, Bank będzie codziennie obliczał odsetki, które raz w miesiącu będą dodawane lub odejmowane do/z Rachunku Głównego. Odsetki będą obliczane wg stopy procentowej wynegocjowanej z Bankiem przez Agenta. Następnie, odsetki, w razie salda ujemnego, będą płacone przez Agenta Bankowi, lub w razie salda dodatniego, będą płacone przez Bank Agentowi. Agent podzieli odpowiednio stratę lub zysk pomiędzy Uczestników Systemu na zasadach rynkowych - proporcjonalnie, do przychodów albo kosztów, które byłyby przez niego osiągnięte lub poniesione odpowiednio, gdyby składał depozyt, lub zaciągał kredyt u podmiotów niepowiązanych.

W sytuacji, w której stronami Systemu Zarządzania będzie więcej niż dwóch Uczestników, odsetki debetowe i kredytowe będą przyporządkowywane przez Agenta poszczególnym Uczestnikom (staną się należne od albo dla Uczestnika) proporcjonalnie do wysokości dodatniego lub ujemnego salda w okresie rozliczeniowym. Możliwa jest sytuacja, że Wnioskodawca nie będzie otrzymywał od Banku na Rachunki Źródłowe lub Rachunki Bieżące, należnych odsetek od dodatniego salda ani nie będzie dokonywał rzeczywistych płatności odsetek należnych Bankowi w przypadku ujemnego salda z Rachunków Źródłowych lub Rachunków Bieżących. Rzeczywiste rozliczenia odsetek należnych Wnioskodawcy od Banku lub od Wnioskodawcy na rzecz Banku będą dokonywane na Rachunek Główny. Innymi słowy, odsetki kredytowe (przychód należny Wnioskodawcy) będą transferowane przez Bank na Rachunek Główny Agenta, natomiast odsetki debetowe od ujemnych sald (koszt dla Wnioskodawcy) będą transferowane przez Agenta z Rachunku Głównego na rachunek Banku. Jeśli na Rachunku Głównym Agenta na koniec danego okresu rozliczeniowego powstanie dodatnie saldo z tytułu odsetek kredytowych, Agent zatrzyma środki na poczet rozliczenia wynagrodzenia należnego od Wnioskodawcy z tytułu świadczenia usług zarządzania Systemem w poszczególnych okresach rozliczeniowych względnie na pokrycie odsetek debetowych w kolejnym okresie rozliczeniowym lub pokrycie kosztów prowizji należnej Bankowi od Agenta. Ponadto, także dla celów rozliczeń pomiędzy Bankiem a Agentem - obliczania opłat i prowizji - Bank będzie codziennie, wirtualnie przeliczał Skonsolidowane Salda dla każdej z Grup Walutowych na wskazaną przez Agenta walutę bazową i tak obliczone saldo wirtualnie sumował, wyliczając saldo grupy netto. Bank w porozumieniu z Agentem będzie ustalał prowizję, którą będzie księgował na Nadrzędnym Rachunku Głównym. Agent zobowiązany będzie do zapłaty prowizji Bankowi. Wszyscy Uczestnicy Systemu będą solidarnie odpowiedzialni przed Bankiem za zobowiązania każdego z Uczestników Systemu wynikające z uzyskania finansowania w ramach Systemu Zarządzania. Jednocześnie, na podstawie gwarancji udzielonej przez spółkę matkę Uczestników Systemu i Wnioskodawcy, Wnioskodawca będzie dysponował roszczeniem zwrotnym do spółki matki z tytułu solidarnej odpowiedzialności względem Banku.

Wątpliwości Wnioskodawcy sformułowane w pytaniu nr 1 dotyczą ustalenia, czy z tytułu uczestnictwa w opisanym mechanizmie cash poolingu, Wnioskodawca świadczy usługi, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Z opisu sytuacji wynika, że System Zarządzania środkami pieniężnymi w Grupie jest usługą cash poolingu należącą do zakresu usług bankowych świadczonych przez Bank. Koordynowaniem realizacji Systemu Zarządzania na zasadzie pośredniczenia pomiędzy Bankiem a Uczestnikami Systemu i Wnioskodawcą będzie zajmował się Agent. Zatem, w ramach usługi zarządzania płynnością finansową Grupy wszystkie czynności wykonywane będą przez Bank przy udziale Agenta w zamian za wynagrodzenie, które uwzględniać będzie wynagrodzenie Banku (prowizja) i inne koszty ponoszone przez Agenta związane z usługami Banku. Bank będzie świadczył w ramach Systemu Zarządzania usługi bezpośrednio na rzecz Agenta. Wnioskodawca nie będzie bezpośrednio usługobiorcą usług świadczonych przez Bank. Natomiast, pomiędzy Spółką a pozostałymi podmiotami będącymi Uczestnikami Systemu nie istnieje żaden jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełniane byłyby świadczenia wzajemne. Wnioskodawca zamierza zawrzeć z Bankiem wielostronne umowy lub przystąpić do umów już zawartych przez inne spółki z Grupy, przewidujące stworzenie systemu wspólnego zarządzania płynnością finansową w ramach grupy kapitałowej przy użyciu środków pieniężnych znajdujących się na wielu rachunkach. Obciążenie rachunków następuje automatycznie, bez konieczności zawierania odrębnych umów między podmiotami, które przystąpiły do Systemu Zarządania środkami pienieżnymi w Grupie.

Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, że wirtualne udostępnianie własnych środków pieniężnych, polegające na umożliwieniu uwzględnienia salda Wnioskodawcy przy wyliczaniu Skonsolidowanego Salda dla Grupy Walutowej, bez dokonywania fizycznego przelewu środków pieniężnych, nie stanowi usługi. Czynność ta stanowi elementy pomocnicze, konieczne dla efektywnego wyświadczenia przez Bank na rzecz Agenta oraz przez Agenta na rzecz pozostałych Uczestników Systemu Zarządzania kompleksowych usług cash poolingu. Zatem, czynności wykonywane przez Uczestników Systemu wykonywane będą w celu wypełniania warunków Umowy, która przewiduje zapewnienie efektywnej płynności finansowej oraz ułatwienie codziennego zarządzania środkami pieniężnymi i zadłużeniem. Uczestnicy Systemu nie świadczą bowiem żadnych usług zgodnie z umową i nie przejawiają żadnej aktywności w związku z uczestnictwem w strukturze, a jedynie są odbiorcami tych usług. Wszelkie czynności faktyczne i prawne, tj. operacje wskazane w opisie zdarzenia przyszłego będą wykonywane przez Bank przy udziale Agenta. W konsekwencji, System Zarządzania, polegający na wzajemnej kompensacji sald, w której nie dochodzi do faktycznego łączenia sald na rachunkach bankowych Uczestników Systemu, w którym nie wystąpi fizyczny transfer środków pieniężnych pomiędzy Uczestnikami Systemu, nie stanowi odrębnego (odpłatnego) świadczenia przez Spółkę usług w rozumieniu art. 8 ustawy, lecz jedynie elementy pomocnicze, konieczne dla efektywnego wyświadczenia usługi zarządzania płynnością finansową Grupy.

Wątpliwości Wnioskodawcy sformułowane w pytaniu nr 2 dotyczą ustalenia, czy czynności składające się na opisany mechanizm cash poolingu, świadczone przez Agenta na rzecz Wnioskodawcy, stanowią usługi wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 38 i 40 ustawy opodatkowane po stronie Wnioskodawcy jako import usług.

W przypadku świadczenia usług, bardzo istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dana usługa podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.

Stosownie do art. 28a ustawy, na potrzeby stosowania Rozdziału 3 „Miejsce świadczenia przy świadczeniu usług”:

1.  ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
    *   podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
    *   osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2.  podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

Działalność gospodarcza zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Art. 28a ustawy wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy o podatku od towarów i usług. Definicja ta ma zastosowanie tylko w przypadku ustalania miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według tej regulacji, jest podmiot wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w art. 15 ust. 2 ustawy.

Zgodnie z zasadą ogólną zawartą w art. 28b ust. 1 ustawy, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.

W przypadku gdy usługi są świadczone dla stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej miejscem świadczenia tych usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej (art. 28b ust. 2 ustawy).

Stosownie do art. 2 pkt 9 ustawy, przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4.

Na mocy art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

1.  usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,
2.  usługobiorcą jest:
    *   w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b - podatnik, o którym mowa w art. 15, lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4,
    *   w pozostałych przypadkach - podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, posiadająca siedzibę na terytorium kraju i zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.

Z okoliczności sprawy wynika, że w przedmiotowym przypadku, Wnioskodawca jest podatnikiem podatku od towarów i usług, natomiast usługodawcą – Agentem – będzie podmiot ze Szwajcarii powiązany z Wnioskodawcą, który jak wskazał Wnioskodawca nie posiada stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, w szczególności nie prowadzi takiej działalności poprzez położony w Polsce zakład.

Stosownie do wyżej cytowanych przepisów - w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b - gdy usługobiorcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy, natomiast usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju takie usługi opodatkowuje się rozpoznając import usług.

Zatem, należy stwierdzić, że Wnioskodawca, będzie podatnikiem określonym w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy zobowiązanym do rozliczenia i opodatkowania usług cash poolingu jako importu usług, o którym mowa w art. 2 pkt 9 ustawy zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego na terytorium Polski.

Na mocy art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Przy tym w oparciu o art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i ust. 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednakże zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

I tak, stosownie do art. 43 ust. 1 ustawy, zwalnia się od podatku:

*   usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę – pkt 38;

*   usługi w zakresie udzielania poręczeń, gwarancji i wszelkich innych zabezpieczeń transakcji finansowych i ubezpieczeniowych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług, a także zarządzanie gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę – pkt 39;

*   usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług – pkt 40.

Zgodnie z art. 43 ust. 13 ustawy – zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41.

Przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41 (art. 43 ust. 14 ustawy).

W myśl przepisu art. 43 ust. 15 ustawy – zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13, nie mają zastosowania do:

1.  czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2.  usług doradztwa;
3.  usług w zakresie leasingu.

Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.

Sprecyzowanie przepisów regulujących zwolnienie od podatku od towarów i usług dla usług finansowych ma na celu zapewnienie jednolitego stosowania tego zwolnienia w odniesieniu do rynku wspólnotowego, jak również zapewnienie spójności przepisów dotyczących podatku od towarów i usług z przepisami krajowymi regulującymi funkcjonowanie rynku finansowego.

Umowa „cash-poolingu” jest formą efektywnego zarządzania środkami finansowymi, stosowaną przez podmioty należące do jednej grupy kapitałowej, lub podmioty powiązane ekonomicznie w jakikolwiek inny sposób. Sprowadza się ona do koncentrowania środków pieniężnych z jednostkowych rachunków poszczególnych podmiotów na wspólnym rachunku grupy i zarządzaniu zgromadzoną w ten sposób kwotą, przy wykorzystaniu korzyści skali. Pozwala to na kompensowanie przejściowych nadwyżek, wykazywanych przez jedne z podmiotów, z przejściowymi niedoborami zaistniałymi u innych podmiotów. Dzięki temu dochodzi do minimalizowania kosztów kredytowania działalności podmiotów z grupy poprzez kredytowanie się przy wykorzystaniu środków własnych grupy. W ramach porozumienia cash-poolingu uczestnicy wskazują podmiot organizujący cash-pooling i zarządzający systemem. Zarządzający systemem w ramach umowy zapewnia dla wszystkich uczestników systemu środki finansowe na pokrycie sald ujemnych, a w przypadku wystąpienia sald dodatnich na rachunkach uczestników to na jego rachunek trafiają środki finansowe.

Biorąc pod uwagę cechy charakterystyczne zaprezentowanej umowy cash poolingu a także to, że wśród wymienionych w art. 43 ust. 15 ustawy czynności wyłączonych ze zwolnienia nie ma usług cash-poolingu (zarządzania płynnością finansową), mając na uwadze przedstawione zdarzenie przyszłe oraz powołane wyżej przepisy prawa należy stwierdzić, że usługi zarządzania płynnością finansową świadczone przez Agenta na rzecz Spółki (usługobiorcy), w ramach opisanego systemu cash-poolingu, podlegać będą zwolnieniu od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy.

Wątpliwości Wnioskodawcy zawarte w pytaniu nr 3 sprowadzają się do ustalenia czy dokonując importu usług zwolnionych z opodatkowania podatkiem VAT, Wnioskodawca nie jest zobowiązany do wykazywania obrotu związanego z tymi usługami przy ustalaniu proporcji sprzedaży, o której mowa w art. 90 ust. 2 i 3 ustawy.

Zgodnie z treścią art. 86 ust. 1 ustawy − w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Z treści cytowanego wyżej przepisu wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.

Rozważając kwestię wpływu importu usług na określenie proporcji, o której mowa w art. 90 ustawy, należy wskazać na regulacje zawarte w przepisach art. 90 oraz art. 29a ustawy.

W myśl art. 90 ust. 1 ustawy − w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, to − w myśl art. 90 ust. 2 ustawy − podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10.

Stosownie do art. 90 ust. 3 ustawy − proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.

Dokonując analizy cytowanych wyżej przepisów stwierdzić należy, że na podstawie art. 90 ust. 1 ustawy, występuje obowiązek wyodrębnienia podatku naliczonego związanego z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego oraz kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje.

W sytuacji, gdy nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot podatku związanego z czynnościami, w stosunku do których przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego oraz kwot podatku naliczonego związanego z czynnościami w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do proporcjonalnego rozliczenia podatku naliczonego, zgodnie z art. 90 ust. 2 ustawy.

Zgodnie z art. 90 ust. 6 ustawy, do obrotu, o którym mowa w ust. 3, nie wlicza się obrotu z tytułu transakcji dotyczących:

1.  pomocniczych transakcji w zakresie nieruchomości i pomocniczych transakcji finansowych;
2.  usług wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7, 12 i 38-41, w zakresie, w jakim transakcje te mają charakter pomocniczy.

Stosownie do art. 90 ust. 9a ustawy, przy ustaleniu proporcji zgodnie z ust. 2-6 do obrotu nie wlicza się kwoty podatku.

Ponadto należy podkreślić, że przepisy dotyczące zasad odliczania częściowego, zawarte w art. 90 ustawy, znajdują zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do czynności wykonywanych w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy. A zatem dotyczą czynności podlegających opodatkowaniu. Natomiast nie dotyczą czynności, których wykonanie nie powoduje konsekwencji podatkowych, gdyż nie podlegają one przepisom ustawy.

Zatem, podatnik w momencie nabycia towarów lub usług powinien dokonać ich przyporządkowania do określonych rodzajów czynności. Najistotniejszym bowiem warunkiem umożliwiającym skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Jedynie w przypadku, gdy nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot związanych z czynnościami opodatkowanymi, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Przez sprzedaż – w myśl art. 2 pkt 22 ustawy – rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

Kwestię podstawy opodatkowania reguluje art. 29a ustawy, zgodnie z którym podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2-5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Analiza przywołanych regulacji wskazuje, że przepisy art. 90 ustawy nie odnoszą się do będących przedmiotem sprawy transakcji nabycia usług, dla których podatnikiem jest ich nabywca, lecz do dokonywanej przez Spółkę sprzedaży. Jak wynika z cytowanego art. 86 ust. 1 ustawy, warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, a zatem czynnościami wykonywanymi przez niego jako podatnika VAT. Powyższe czynności odnieść można natomiast jedynie do sprzedaży wykonywanej w ramach prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej. Zaznaczyć należy także, że import usług nie został objęty definicją sprzedaży, o której mowa w art. 2 pkt 22 ustawy, co również wskazuje, że nie powinien zostać uwzględniony przez Zainteresowanego w proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy.

Zatem, transakcje importu usług nie powinny być uwzględniane przez Spółkę przy kalkulacji proporcji, o której mowa w art. 90 ust. 3 ustawy. Transakcje te pozostaną bez wpływu na kalkulację współczynnika VAT dokonywanej przez Spółkę.

Zatem, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania niniejszej interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z poźn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.