Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP2/443-130/14-4/JK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-05-05
Teza: Czy faktury za ww. usługi mają być wystawione bez podatku VAT, czy ze stawką 23%?
Słowa kluczowe: opieka; stawka; usługi; zwolnienie; zwolnienie-zwolnienie podatkowe; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z 5 lutego 2014 r. (data wpływu 10 lutego 2014 r.) uzupełnionym pismem z 22 kwietnia 2014 r. (data wpływu 24 kwietnia 2014 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia od opodatkowania usług opieki nad osobami w podeszłym wieku oraz osobami niepełnosprawnymi – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 10 lutego 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia od opodatkowania usług opieki nad osobami w podeszłym wieku oraz osobami niepełnosprawnymi. Wniosek uzupełniono w dniu 24 kwietnia 2014 r. o doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca (firma) będzie zajmował się świadczeniem usług opieki osobom w podeszłym wieku i osobom niepełnosprawnym na terenie Polski i krajów niemieckojęzycznych.

Ze względu na powyższe, będą zatrudnione w firmie osoby na stanowisku opiekun osób starszych na umowę o pracę, bądź zlecenie.

Pracownicy będą opiekować się osobami starszymi lub niepełnosprawnymi (np. pomoc przy codziennych czynnościach życiowych, sprzątanie, gotowanie, pranie, robienie zakupów, pomoc przy codziennej higienie, itp.) w stosunku 25% czasu pracy w Polsce i 75% czasu pracy w krajach niemieckojęzycznych, w przypadku pracy za granicą zatrudnieni będą w podróży służbowej, gdyż głównym miejscem wykonywania pracy będzie Polska. Umowy zawierane z klientami będą zawierane na świadczenie opieki przez firmę, organem kontrolującym i kierowniczym będzie pracodawca, a nie podopieczny, któremu będzie świadczona usługa opieki. Pracodawca będzie bezpośrednio odpowiedzialny za efekt działań pracownika. Ciągłe kierownictwo i kontrola rezultatu czynności wykonywanych przez pracowników będzie odbywała się przez:

*   osobisty kontakt z pracodawcą i osobisty kontakt z osobami do tego wyznaczonymi przez pracodawcę, osoby te będą jeździły po domach podopiecznych, którym będzie świadczona usługa opieki;
*   firmy, które na zasadzie outsourcingu będą kontrolowały pracowników w imieniu pracodawcy;
*   drogą elektroniczną i telefoniczną.

Z uzupełnienia do wniosku wynika, że:

*   firma będzie świadczyła usługi opieki nad osobami w podeszłym wieku i osobami niepełnosprawnymi w Polsce, Niemczech, Belgii i Szwajcarii;
*   faktury za ww. usługi będą wystawiane na podopiecznych, czyli na osoby nad którymi będzie sprawowana opieka;
*   firma nie będzie mieściła się w katalogu podmiotów wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.);
*   ww. usługi będą wykonywane na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej w miejscu ich zamieszkania;
*   firma nie będzie świadczyła usług na rzecz podatników, o których mowa w art. 28a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
*   zleceniodawcami będą osoby na rzecz których będzie świadczona usługa opieki nad osobami w podeszłym wieku i osobami niepełnosprawnymi.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku z 22 kwietnia 2014 r.).

Czy faktury za ww. usługi mają być wystawione bez podatku VAT, czy ze stawką 23%?

Zdaniem Wnioskodawcy, na podstawie art. 43 ust. 23 ustawy o VAT podatnik w zakresie świadczenia usługi osobom w podeszłym wieku i osobom niepełnosprawnym jest zwolniony z obowiązku opodatkowania tychże usług podatkiem VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.) – zwanej dalej ustawą – opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów na terytorium kraju;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy – przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Według art. 8 ust. 1 ustawy – przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa

Z opisu sprawy wynika, że przedmiotem działalności firmy jest świadczenie usług opieki dla osób w podeszłym wieku i osób niepełnosprawnych. Usługi świadczone są na terenie Polski, Niemiec, Belgii i Szwajcarii, na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej w miejscu ich zamieszkania. Pracownicy będą opiekować się osobami starszymi lub niepełnosprawnymi (np. pomoc przy codziennych czynnościach życiowych, sprzątanie, gotowanie, pranie, robienie zakupów, pomoc przy codziennej higienie, itp.).

Umowy zawierane z klientami będą zawierane na świadczenie opieki przez firmę, organem kontrolującym i kierowniczym będzie pracodawca, a nie podopieczny, któremu będzie świadczona usługa opieki. Zleceniodawcami będą osoby na rzecz których będzie świadczona usługa opieki nad osobami w podeszłym wieku i osobami niepełnosprawnymi. Pracodawca będzie bezpośrednio odpowiedzialny za efekt działań pracownika. Faktury za ww. usługi będą wystawiane na podopiecznych, czyli na osoby nad którymi będzie sprawowana opieka. Wnioskodawca nie będzie się mieścił w katalogu podmiotów wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy. Zainteresowany nie będzie świadczył usług na rzecz podatników, o których mowa w art. 28a ustawy. Ciągłe kierownictwo i kontrola rezultatu czynności wykonywanych przez pracowników będzie odbywała się przez: osobisty kontakt z pracodawcą i osobisty kontakt z osobami do tego wyznaczonymi przez pracodawcę, osoby te będą jeździły po domach podopiecznych, którym będzie świadczona usługa opieki; firmy, które na zasadzie outsourcingu będą kontrolowały pracowników w imieniu pracodawcy; drogą elektroniczną i telefoniczną.

Odnosząc powyższe do stanu niniejszej sprawy należy stwierdzić, że Zainteresowany wykonywać będzie usługi opieki nad osobami starszymi na terenie Polski, Niemiec, Belgii i Szwajcarii.

W przypadku świadczenia usług, istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dana usługa podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.

Stosownie do art. 28a ustawy – na potrzeby stosowania niniejszego rozdziału:

1.  ilekroć jest mowa o podatniku – rozumie się przez to:
    1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
    2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2.  podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy – podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy – działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Art. 28a ustawy wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy o podatku od towarów i usług. Definicja ta ma zastosowanie tylko w przypadku ustalania miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według tej regulacji, jest podmiot wykonujący samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w art. 15 ust. 2 ustawy. Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące działalność gospodarczą zgodnie z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw trzecich.

Z opisu sprawy wynika, że firma nie będzie świadczyła usług na rzecz podatników w rozumieniu art. 28a ustawy.

Zgodnie z art. 28c ust. 1 ustawy – miejscem świadczenia usług na rzecz podmiotów niebędących podatnikami jest miejsce, w którym usługodawca posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3 oraz art. 28d, art. 28e, art. 28f ust. 1, 2 i 3, art. 28g ust. 2 i art. 28h-28n.

W przedmiotowej sprawie zastrzeżenia wskazane w art. 28c ust. 1 ustawy nie będą miały zastosowania, zatem miejsce świadczenia usług opieki nad osobami w podeszłym wieku i osobami niepełnosprawnymi wykonywanych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami z terytorium Polski, Niemiec, Belgii i Szwajcarii, ustalane będzie na podstawie zasady ogólnej wyrażonej w tym przepisie.

Stosownie do art. 28c ust. 1 ustawy – miejscem świadczenia tych usług będzie miejsce, gdzie usługodawca posiada siedzibę działalności gospodarczej. Usługi opieki nad osobami w podeszłym wieku i osobami niepełnosprawnymi wykonywane przez Zainteresowanego opodatkowane będą więc na terytorium Polski.

W myśl art. 41 ust. 1 ustawy – stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Na mocy art. 146a pkt 1 ustawy – w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednakże zarówno w treści ustawy jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienia od podatku.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy – zwalnia się od podatku usługi pomocy społecznej w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej oraz usługi określone w przepisach o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, a także dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, na rzecz beneficjenta tej pomocy, wykonywane przez:

1.  regionalne ośrodki polityki społecznej, powiatowe centra pomocy rodzinie, ośrodki pomocy społecznej, rodzinne domy pomocy, ośrodki wsparcia i ośrodki interwencji kryzysowej,
2.  wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę:
    *   domy pomocy społecznej prowadzone przez podmioty posiadające zezwolenie wojewody,
    *   placówki opiekuńczo-wychowawcze i ośrodki adopcyjno-opiekuńcze,
3.  placówki specjalistycznego poradnictwa,
4.  inne niż wymienione w lit. a-c placówki zapewniające całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku na podstawie zezwolenia wojewody, wpisane do rejestru prowadzonego przez wojewodę,
5.  specjalistyczne ośrodki wsparcia dla ofiar przemocy w rodzinie.

Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 23 ustawy – zwalnia się od podatku usługi opieki nad osobami niepełnosprawnymi, przewlekle chorymi lub osobami w podeszłym wieku, świadczone w miejscu ich zamieszkania przez podmioty inne niż wymienione w pkt 22, oraz dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną.

Wskazać należy, że analizując możliwość zastosowania zwolnienia z opodatkowania świadczonych przez dany podmiot usług w zakresie opieki nad osobami niepełnosprawnymi, przewlekle chorymi lub osobami w podeszłym wieku – świadczone w miejscu ich zamieszkania – należy w pierwszej kolejności zbadać czy w sprawie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy, ponieważ w przypadku zastosowania zwolnienia w oparciu o ww. przepis brak jest podstaw do dalszego badania spełnienia bądź nie warunków określonych w przepisie art. 43 ust. 1 pkt 23 ustawy (odnosi się on do usług świadczonych przez podmioty inne niż wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy).

Z opisu sprawy wynika, że usługi pomocy społecznej świadczone będą na terenie Polski, Niemiec, Belgii i Szwajcarii na rzecz osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Zakres świadczonych usług obejmie opiekę nad osobami w podeszłym wieku i osobami niepełnosprawnymi. Usługi te polegały będą na pomocy przy codziennych czynnościach życiowych, sprzątanie, gotowanie, pranie, robienie zakupów, pomoc przy codziennej higienie, itp. Zainteresowany nie mieści się w katalogu podmiotów wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy.

Zatem usługi świadczone przez Zainteresowanego będą korzystały ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 23 ustawy.

Mając na uwadze opis sprawy oraz powołane przepisy prawa stwierdzić należy, że Wnioskodawca wystawiając faktury VAT za usługi opieki nad osobami w podeszłym wieku i osobami niepełnosprawnymi – świadczonymi w miejscu ich zamieszkania – może skorzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 23 ustawy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.