Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 2461-IBPB-2-1.4515.487.2016.1.MCZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2017-02-09
Teza: nabycie środków pieniężnych w ratach tytułem darowizny
Słowa kluczowe: darowizna; podatek-podatek od spadków i darowizn; rata; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe; środek-środki pieniężne
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 1; [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201) oraz § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U., poz. 643) – Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Rozwoju i Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z 22 listopada 2016 r. (data wpływu do Biura – 24 listopada 2016 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia środków pieniężnych tytułem darowizny – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 24 listopada 2016 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia środków pieniężnych tytułem darowizny.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

W dniu 14 października 2016 r. mocą umowy darowizny dokonanej aktem notarialnym Wnioskodawczyni otrzymała darowiznę środków pieniężnych w kwocie 72.000 zł. Otrzymana kwota będzie realizowana (przekazywana) w ratach w ciągu 3 lat (36 comiesięcznych rat), na cele nieokreślone. Ratalne kwoty Wnioskodawczyni otrzyma w formie polecenia przelewu na osobiste konto (rachunek bankowy) w miesięcznych ratach w wysokości 2.000 zł każdorazowo do 15 dnia każdego miesiąca począwszy od października 2016 r.

W dniu 5 października 2016 r. Wnioskodawczyni otrzymała w drodze polecenia przelewu jednorazowo kwotę 2.000 zł. W dniu 10 października 2016 r. Wnioskodawczyni otrzymała w drodze polecenia przelewu jednorazowo kwotę 2.000 zł. Wnioskodawczyni posiada i posiadać będzie dowody przekazywanych kolejnych rat darowizny na własny rachunek bankowy (wydruki dowodu otrzymania przelewu). Darczyńcami są rodzice Wnioskodawczyni będący we wspólnocie majątkowej małżeńskiej i posiadający wspólny rachunek bankowy. Obdarowana jest córką darczyńców – wstępną.

Przedmiotowa darowizna jest szóstą darowizną pomiędzy Wnioskodawczynią i jej matką w ciągu ostatnich 5 lat. Pierwsza darowizna miała miejsce 5 października 2011 r. i została zgłoszona w urzędzie skarbowym.

Natomiast ojciec Wnioskodawczyni przekazał jej piątą darowiznę w ciągu ostatnich 5 lat. Pierwsza darowizna miała miejsce 5 października 2011 r. i została zgłoszona w urzędzie skarbowym.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w związku z okresem wykonywania umowy darowizny przez trzy lata Wnioskodawczyni spełnia warunki przewidziane w art. 4a ust. 4 pkt 2 oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn i nie ciąży na niej obowiązek składania zgłoszenia do urzędu skarbowego przy każdej następnej transzy wpłaty?

Ustawodawca w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn zwolnienie od podatku nabycie w drodze darowizny środków pieniężnych dla członka rodziny (wstępny) uzależnił tylko od udokumentowania otrzymanych środków pieniężnych dowodem przekazania na rachunek bankowy. Nabycie środków pieniężnych tytułem darowizny podlega zwolnieniu od podatku jeżeli zostało zgłoszone do urzędu skarbowego w ciągu 6 miesięcy.

Art. 4a ust. 4 pkt 2 tejże ustawy wyłączył z obowiązku zgłoszenia umowy darowizny zawarte w formie aktu notarialnego, w której zostało złożone oświadczenie woli.

Moment realizacji umowy darowizny (wpłata kolejnych rat) stosownie do zawartej umowy pozostaje bez wpływu na ustalenie, że jest podmiotowo zwolniona od podatku.

Na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia oświadczenia woli w formie aktu notarialnego w odniesieniu do całości darowanej kwoty (dowody kolejnych wpłat/transz w dokumentacji – do kontroli). Zasada dotycząca obowiązku składania zgłoszenia do urzędu skarbowego została dotrzymana, wskutek przekazania aktu notarialnego do urzędu skarbowego przez notariusza.

Wnioskodawczyni uważa, że jest zwolniona ze składania do urzędu skarbowego zgłoszeń o nabyciu tytułem darowizny pieniężnej kolejnych rat w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania środków pieniężnych na rachunek bankowy.

Stanowisko swoje Wnioskodawczyni opiera na wydanych interpretacjach indywidualnych dotyczących podobnych sytuacji.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2016 r., poz. 205, ze zm.), podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, m.in. tytułem darowizny.

Ze względu na to, że ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera pojęcia „darowizna”, w tym zakresie należy odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2016 r., poz. 380, ze zm.).

Stosownie do art. 888 § 1 Kodeksu, przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

Powyższe oznacza, że darowizna musi wzbogacić obdarowanego, a darczyńca nie może w zamian uzyskać jakiegokolwiek ekwiwalentu ani w chwili darowizny ani w przyszłości.

W myśl art. 890 § 1 Kodeksu cywilnego, oświadczenie darczyńcy powinno być złożone formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Przedmiotem darowizny mogą być rzeczy, prawa i inne świadczenia.

Stosownie do art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn, obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, obowiązek podatkowy powstaje – przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Jeżeli nabycie następuje w częściach, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą nabycia poszczególnych części (art. 6 ust. 1a cyt. ustawy).

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej kwotę wolną w wysokości 9.637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.

Stosownie do treści art. 9 ust. 2 cyt. ustawy, jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.

Zgodnie natomiast z art. 4a ust. 1 ww. ustawy, zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej (art. 4a ust. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn).

Wyżej wymienione zwolnienie stosuje się, jeżeli w chwili nabycia nabywca posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium takiego państwa (art. 4 ust. 4 cyt. ustawy).

Zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych dokonać należy na formularzu SD-Z2, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawach wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych (Dz.U. z 2015 r., poz. 2060).

Stosownie do art. 4a ust. 4 ww. ustawy, obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.

Jak wynika zatem z wyżej powołanych przepisów prawa, umowy darowizny środków pieniężnych powyżej kwoty 9.637 zł, dokonane przez osoby wymienione w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, są zwolnione z podatku od darowizny, jeżeli zostaną spełnione łącznie warunki wymienione w art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2, tj. fakt otrzymania darowizny zostanie w ustawowym terminie zgłoszony właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego oraz nastąpi udokumentowanie otrzymania środków pieniężnych dowodem przekazania środków na rachunek nabywcy (obdarowanego). Przy czym obowiązek zgłoszenia nie jest konieczny tylko wówczas, gdy nabycie następuje na podstawie dokumentu sporządzonego w formie aktu notarialnego.

Z treści wniosku wynika, że 14 października 2016 r. mocą umowy darowizny dokonanej aktem notarialnym Wnioskodawczyni nabyła środki pieniężne w kwocie 72.000 zł, które będą realizowane (przekazywane) w ratach w ciągu 3 lat (36 comiesięcznych rat). Ratalne kwoty darowizny Wnioskodawczyni otrzyma w formie polecenia przelewu na osobiste konto (rachunek bankowy) w miesięcznych ratach w wysokości 2.000 zł, każdorazowo do 15 dnia każdego miesiąca począwszy od października 2016 r.

W dniu 5 października 2016 r. Wnioskodawczyni otrzymała w drodze polecenia przelewu jednorazowo kwotę 2.000 zł. W dniu 10 października 2016 r. Wnioskodawczyni otrzymała w drodze polecenia przelewu jednorazowo kwotę 2.000 zł. Wnioskodawczyni posiada i posiadać będzie dowody przekazywanych kolejnych rat darowizny na własny rachunek bankowy. Darczyńcami są rodzice Wnioskodawczyni będący we wspólnocie majątkowej małżeńskiej i posiadający wspólny rachunek bankowy. Obdarowana jest córką darczyńców.

Zatem, w świetle przytoczonych przepisów prawa oraz przedstawionego stanu faktycznego, należy zgodzić się z Wnioskodawczynią, że otrzymana przez nią darowizna środków pieniężnych (uczyniona w formie aktu notarialnego) będzie podlegała zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn, bez obowiązku składania zgłoszenia do naczelnika urzędu skarbowego przy otrzymaniu każdej kolejnej raty. Spełnione są bowiem – jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego – warunki do zwolnienia. Wnioskodawczyni otrzymuje bowiem w ratach darowiznę od rodziców, czyli osób wymienionych w art. 4a ust. 1 ustawy podatku od spadków i darowizn, umowa darowizny została zawarta w formie aktu notarialnego, przekazanie środków zostanie udokumentowane w sposób określony w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Zatem – jak słusznie stwierdza Wnioskodawczyni – jest ona zwolniona ze składania w urzędzie skarbowym zgłoszeń o nabyciu rzeczy i praw majątkowych tytułem darowizny na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania środków pieniężnych (każdej kolejnej transzy) na swój rachunek bankowy.

Nadmienić jednak należy, iż z treści wniosku wynika, że Wnioskodawczyni otrzymała 5 i 10 października 2016 r. darowizny w kwotach po 2.000 zł. Akt notarialny został sporządzony 14 października 2016 r. Zatem skoro wskazane kwoty zostały otrzymane nie na podstawie aktu notarialnego (na co wskazuje treść wniosku), gdyż świadczenie zostało wypłacone przed sporządzeniem aktu, to w stosunku do tych kwot należy, dla skorzystania ze zwolnienia dokonać zgłoszenia na druku SD-Z2. Z uwagi na fakt, że przedmiotem zapytania oraz stanowiska jest skorzystanie ze zwolnienia z tytułu otrzymania każdej następnej transzy (kolejnych transz), powyższa uwaga pozostaje bez wpływu na ocenę stanowiska Wnioskodawczyni.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Jednocześnie wskazuje się, iż Organ interpretacyjny rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w granicach zdarzenia przedstawionego we wniosku przez Wnioskodawczynię. Organ podatkowy nie ocenia zgodności opisu zdarzenia sformułowanego we wniosku rzeczywistością. Jeżeli zdarzenie przedstawione we wniosku nie odpowiada rzeczywistości, interpretacja nie wywołuje skutków prawnych.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi

na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Administracji Skarbowej w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.