Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/415-874/12/AA
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-01-16
Teza: Możliwości zwolnienia z opodatkowania przychodu uzyskanego z tytułu odszkodowań od Gminy za przejęcie nieruchomości pod inwestycję publiczną
Słowa kluczowe: cel-cel publiczny; grunty; nieruchomości-zbycie nieruchomości; spadek; udział; wywłaszczenie; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z dnia 08 października 2012 r. (data wpływu do Organu – 09 października 2012 r.), uzupełnionym w dniu 21 grudnia 2012 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania przychodu uzyskanego z tytułu odszkodowań od Gminy za przejęcie nieruchomości pod inwestycję publiczną – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 09 października 2012 r. do tut. Biura wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych m.in. w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania przychodu uzyskanego z tytułu odszkodowań od Gminy za przejęcie nieruchomości pod inwestycję publiczną.

Z uwagi na braki formalne wniosku, pismem z dnia 14 grudnia 2012 r. znak: IBPB II/1/415-874/12/AA, IBPP II/1/415-875/12/AA wezwano Wnioskodawczynię do jego uzupełnienia. Wniosek uzupełniono w dniu 21 grudnia 2012 r.

W przedmiotowym wniosku, po jego uzupełnieniu, został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Decyzją Sądu Rejonowego z dnia 22 września 2006 r. Wnioskodawczyni otrzymała wraz z ojcem, w drodze spadku po zmarłej matce, udział w wysokości ½ części każdy, w działce oznaczonej nr 684/7.

Po śmierci ojca, w dniu 20 czerwca 2012 r. został przeprowadzony spadek – na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia – w wyniku czego Wnioskodawczyni stała się właścicielką pozostałej części działki oznaczonej nr 684/7.

Decyzją Starosty dokonano podziału działki 684/7 na działki o numerach: 684/8, 684/9, 684/10.

1.  Działka o numerze 684/8 została przejęta dnia 24 lutego 2012 r. (protokołem przejęcia nieruchomości) dla potrzeb realizacji inwestycji „\`(...)\`” zgodnie z art. 11f ust. 3-5 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (decyzja Wojewody o zezwoleniu na realizację inwestycji z dnia 15 lutego 2012 r.). Kwota odszkodowania została ustalona i wypłacona).
2.  Działka o numerze 684/9 została przejęta dnia 16 czerwca 2011 r. (protokołem przejęcia nieruchomości) dla potrzeb realizacji inwestycji „\`(...)\`” zgodnie z art. 11 f ust. 3-5 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (decyzja Starosty z dnia 23 maja 2011 r.). Kwota odszkodowania została ustalona i wypłacona.
3.  Działka o numerze 684/10 została nabyta przez Gminę na wniosek właścicieli w oparciu o ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 13 ust. 3 ustawę z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Nabycie nastąpiło w dniu 02 października 2012 r. i zostało potwierdzone aktem notarialnym.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy od otrzymanych odszkodowań za działki z pkt a) i b) Wnioskodawczyni powinna zapłacić podatek – a jeśli tak, to jakiego rodzaju?
2.  Czy od kwoty otrzymanej za działkę z pkt c) Wnioskodawczyni powinna zapłacić podatek – a jeśli tak, to jakiego rodzaju?

Wnioskodawczyni uważa, że powinna zapłacić podatek tylko od części działki odziedziczonej po ojcu, gdyż nie minęły 2 lata od przejęcia spadku, a od części odziedziczonej po mamie nie powinna zapłacić podatku dochodowego od osób fizycznych, gdyż tą część działki Wnioskodawczyni odziedziczyła 6 lat temu i nie zbyła jej dobrowolnie.

Wnioskodawczyni powołując się na ustną interpretację w organie podatkowym wskazała, iż od części należącej do niej, tj. nabytej w spadku po mamie, przysługuje jej zwolnienie od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam co następuje:

Na wstępie zaznacza się, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska Wnioskodawczyni w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania przychodu uzyskanego z tytułu odszkodowań od Gminy za przejęcie nieruchomości pod inwestycję publiczną. W pozostałym zakresie wniosku, tj. w zakresie możliwości zwolnienia z opodatkowania przychodu uzyskanego z tytułu zbycia – na wniosek właścicieli – na rzecz Gminy części nieruchomości zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Stosownie do art. 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Z treści tego przepisu wynika zatem, iż opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione przez ustawodawcę w katalogu zwolnień przedmiotowych ustawy bądź, od których Minister Finansów zaniechał poboru podatku, w drodze rozporządzenia.

W myśl art. 11 ww. ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Odszkodowanie stanowi co do zasady przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie oznacza to jednak, że wszystkie odszkodowania podlegają opodatkowaniu. Niektóre z nich, wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych określonym w art. 21 ust. 1 ustawy, korzystają ze zwolnienia od podatku. Jednakże należy podkreślić, iż korzystanie z każdej preferencji podatkowej, w tym zwolnienia od podatku, jest możliwe wyłącznie w sytuacji, gdy spełnione są wszelkie przesłanki określone w przepisie stanowiącym podstawę prawną danej preferencji.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 29 ww. ustawy wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami lub z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie oraz z tytułu sprzedaży nieruchomości w związku z realizacją przez nabywcę prawa pierwokupu, stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami; nie dotyczy to przypadków, gdy właściciel nieruchomości, o której mowa w zdaniu pierwszym, nabył jej własność w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego bądź odpłatnym zbyciem nieruchomości za cenę niższą o co najmniej 50% od wysokości uzyskanego odszkodowania lub ceny zbycia nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie lub w związku z realizacją prawa pierwokupu.

Treść zacytowanego przepisu wskazuje, że podstawowym warunkiem uprawniającym do skorzystania z przedmiotowego zwolnienia jest uzyskanie przychodu między innymi z tytułu odszkodowania wypłacanego stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, iż Wnioskodawczyni decyzją Sądu Rejonowego z dnia 22 września 2006 r. otrzymała wraz z ojcem, w drodze spadku po zmarłej matce, udział w wysokości ½ części każdy, w działce oznaczonej nr 684/7.

Po śmierci ojca, w dniu 20 czerwca 2012 r. został wydany aktu poświadczenia dziedziczenia, w wyniku czego Wnioskodawczyni stała się właścicielką pozostałej części działki oznaczonej nr 684/7.

Decyzją Starosty dokonano podziału działki 684/7 na działki o numerach: 684/8, 684/9, 684/10.

Działka nr 684/8 została przejęta dnia 24 lutego 2012 r. dla potrzeb realizacji inwestycji drogowej, na podstawie decyzji Wojewody z dnia 15 lutego 2012 r. Kwota odszkodowania została ustalona i wypłacona. Natomiast działka nr 684/9 została przejęta dnia 16 czerwca 2011 r. również dla potrzeb realizacji inwestycji drogowej, na podstawie decyzji Starosty z dnia 23 maja 2011 r. Kwota odszkodowania została ustalona i wypłacona.

Obydwie działki zostały przejęte w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych.

Stosownie do treści art. 11a ust. 1 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi.

Zgodnie z treścią art. 11f ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.

W myśl natomiast art. 12 ust. 4 wskazanej ustawy, nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa:

1.  własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,
2.  własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych

\-z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Natomiast decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej - art. 12 ust. 4a powyższej ustawy.

Zgodnie z art. 12 ust. 5 ww. ustawy do ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania, o którym mowa w ust. 4a, stosuje się odpowiednio przepisy o gospodarce nieruchomościami, z zastrzeżeniem art. 18.

Zgodnie z art. 112 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do nieruchomości położonych, z zastrzeżeniem art. 122a, art. 124 ust. 1b, art. 124b, art. 125 i art. 126, na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne albo do nieruchomości, dla których wydana została decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Według wcześniejszego brzmienia art. 112 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami (obowiązującego do dnia 15 grudnia 2012 r.) przepisy niniejszego rozdziału stosuje się do nieruchomości położonych, z zastrzeżeniem art. 122a, art. 124b, art. 125 i art. 126, na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne albo do nieruchomości, dla których wydana została decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

W myśl art. 6 pkt 1 ww. ustawy, celami publicznymi w rozumieniu ustawy jest m.in. wydzielanie gruntów pod drogi publiczne i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji.

Na podstawie art. 128 ust. 1 powołanej ustawy wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej odpowiadającym wartości tych praw.

Stosownie do art. 130 ust 1 ww. ustawy wysokość odszkodowania ustala się według stanu, przeznaczenia i wartości wywłaszczonej nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. (…)

Ustalenie wysokości odszkodowania następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego, określającej wartość nieruchomości (art. 130 ust. 2 ww. ustawy).

Z powołanych przepisów wynika, iż wywłaszczenie z nieruchomości przeznaczonej pod budowę dróg publicznych stanowi wywłaszczenie na cele publiczne. Wywłaszczanemu właścicielowi przysługuje odszkodowanie, którego zasady ustalania i wypłacenia określa ustawa o gospodarce nieruchomościami.

W świetle zacytowanych wyżej przepisów należy uznać, iż opisane we wniosku odszkodowania zostały przyznane (wypłacone) stosownie do przepisów o gospodarce nieruchomościami, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Należy mieć jednak na względzie, że zwolnienie przewidziane w przepisie art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przysługuje, jeżeli łącznie spełnione zostają następujące warunki:

*   nabycie nieruchomości nastąpiło w okresie 2 lat przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego lub odpłatnym zbyciem,
*   cena jej nabycia była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny zbycia.

Zatem w przypadku, gdy spełniony zostanie tylko jeden z warunków albo żaden z nich, wówczas uzyskany przychód będzie korzystał ze zwolnienia.

Z uwagi na fakt, iż w przedmiotowej sprawie nabycie udziałów w nieruchomości przez Wnioskodawczynię w drodze spadku miało charakter nieodpłatny, stwierdzić należy, że cena nie stanowiła elementu nabycia a zatem nie został spełniony jeden z warunków wyłączających przedmiotowe zwolnienie, tj. cena jej nabycia nie była o co najmniej 50% niższa od wysokości odszkodowania lub ceny zbycia.

W związku z powyższym należy stwierdzić, iż przychód uzyskany przez Wnioskodawczynię z tytułu odszkodowań wypłaconych w związku z przejęciem nieruchomości oznaczonych nr 684/8 i nr 684/9, na cele realizacji inwestycji drogowej, korzysta ze zwolnienia przedmiotowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co oznacza, że na Wnioskodawczyni nie ciąży obowiązek uiszczenia z tego tytułu podatku. Tym samym – wbrew twierdzeniu Wnioskodawczyni – nie jest ona zobowiązana do zapłaty podatku od tej części odszkodowania, która przypada na udział w działce nabytej w drodze dziedziczenia po ojcu.

Również obowiązek zapłaty nie dotyczy przychodu uzyskanego tytułem tej części odszkodowania, która przypada na udział w działce nabytej w drodze dziedziczenia po matce, jednakże nie tylko z powodu upływu 6-letniego okresu od dnia dziedziczenia lecz z powodu spełnienia wszystkich przesłanek do zwolnienia określonych w treści cyt. art. 21 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Reasumując, Wnioskodawczyni nie jest zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych od całości (a nie tylko od części) uzyskanego odszkodowania, a tym samym jej stanowisko należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

W związku z dołączeniem do wniosku kserokopii dokumentów należy zauważyć, że wydając interpretacje w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów nie przeprowadza postępowania dowodowego w związku z czym nie jest obowiązany, ani uprawniony do ich oceny; jest związany wyłącznie opisem stanu faktycznego przedstawionym przez Wnioskodawczynię i jej stanowiskiem.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.