Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/4511-466/15-3/JK2
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-07-02
Teza: PIT - w zakresie opodatkowania odpraw, odszkodowań i dodatkowych odszkodowań wypłacanych na podstawie porozumienia zbiorowego.
Słowa kluczowe: odprawy; odszkodowania; praca-zbiorowy układ pracy; związki-związek zawodowy; zwolnienie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 14 kwietnia 2015 r. (data wpływu 16 kwietnia 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odpraw, odszkodowań i dodatkowych odszkodowań wypłacanych na podstawie porozumienia zbiorowego – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16 kwietnia 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania odpraw, odszkodowań i dodatkowych odszkodowań wypłacanych na podstawie porozumienia zbiorowego.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenia przyszłe.

Wnioskodawca (dalej: „Bank") jest bankiem mającym siedzibę na terytorium Polski wykonującym czynności bankowe w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665, z późn. zm.). W najbliższej przyszłości nastąpi przejęcie przez Wnioskodawcę innego podmiotu. Przejęcie odbędzie się w trybie art. 492 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2013 r. poz. 1030, ze zm., dalej: „KSH").

W związku z połączeniem Wnioskodawca oraz podmiot przejmowany podpisały ze związkami zawodowymi funkcjonującymi w obu spółkach porozumienie w sprawie określenia zasad postępowania w sprawach dotyczących pracowników w związku z procesem zwolnień grupowych. Planowana restrukturyzacja w zakresie zatrudnienia będzie miała miejsce przez okres dwuletni począwszy od dnia połączenia prawnego. Oprócz porozumienia przygotowano także regulaminy określające procedurę rozwiązywania stosunku pracy w ramach restrukturyzacji.

Porozumienie przewiduje różnego rodzaju świadczenia pieniężne jakie mają zostać wypłacone pracownikom, z którymi w różnych okolicznościach rozwiązywane będą stosunki pracy. Przewidziano dwa programy odejść dobrowolnych (różnice między tymi dwoma programami sprowadzają się do ilości lat jaka danemu pracownikowi pozostaje do uzyskania wieku emerytalnego) oraz zwolnienia grupowe. Porozumienie określa następujące rodzaje świadczeń w zależności od grupy, w jakiej znajduje się dany pracownik:

Pierwszą grupą są pracownicy, którzy zostaną zwolnieni przez pracodawcę w ramach zwolnień grupowych. Zwalnianemu pracownikowi przysługiwać będą:

1.  „odprawy” określone w przepisach ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. Nr 90, poz. 844) do limitu określonego w art. 8 ust. 4 tej ustawy,
2.  „dodatkowe odszkodowanie” w wysokości przekraczającej limit określony w art. 8 ust. 4 powyższej ustawy (Wnioskodawca zdecydował się na taki krok w celu złagodzenia skutków zwolnień grupowych),
3.  „dodatkowe odszkodowanie” naliczane jako krotność kwoty bazowej uzależnionej od stażu pracy.

Drugą grupą są pracownicy, którzy dobrowolnie odejdą z pracy w ramach Programu Dobrowolnych Odejść Nr 1. Z tytułu rozwiązania umowy o pracę w ramach takiego programu pracownik otrzyma:

1.  „odprawy” i „dodatkowe odszkodowania” przysługujące pracownikom zwalnianym w ramach zwolnień grupowych,
2.  „odszkodowanie” w wysokości krotności miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego uzależnionej od stażu pracy (jest to świadczenie inne niż „dodatkowe odszkodowanie” naliczane jako krotność kwoty bazowej, o którym mowa w pkt 3 pierwszej grupy).

Trzecią grupą są pracownicy, którzy dobrowolnie odejdą z pracy w ramach Programu Dobrowolnych Odejść Nr 2. Z tytułu rozwiązania umowy o pracę w ramach tego programu pracownik otrzyma „odszkodowanie” w wysokości określonego procenta wynagrodzenia zasadniczego należnego za okres od daty rozwiązania umowy o pracę do daty uzyskania wieku emerytalnego. W kwocie tego odszkodowania zawarte będą „odprawy" i „dodatkowe odszkodowania” przysługujące pracownikom zwalnianym w ramach zwolnień grupowych. Wysokość tego „odszkodowania" nie może być niższa od sumy „odpraw” i „dodatkowych odszkodowań” przysługujących pracownikom zwalnianym w ramach zwolnień grupowych.

W celu wyjaśnienia sposobu kalkulacji wysokości świadczenia należnego pracownikom z trzeciej grupy Wnioskodawca przedstawia przykłady wyliczeń, przy następujących hipotetycznych założeniach:

*   procent wynagrodzenia zasadniczego należnego za okres od daty rozwiązania umowy o pracę do daty uzyskania wieku emerytalnego wynosi np. 75%,

*   wysokość kwoty bazowej wynosi np. 6.100 zł brutto,

*   krotność kwoty bazowej przy stażu pracy 11 lat wynosi np. 5, a przy stażu pracy 25 lat wynosi np. 10.

Przykładowe wyliczenie Nr 1:

*   wynagrodzenie miesięczne: 3.000 PLN brutto
*   staż: 11 lat
*   okres do osiągnięcia wieku emerytalnego: 24 miesiące.
*   „odprawa” ustawowa : 3 x 3.000 PLN brutto = 9.000 PLN brutto
*   stawka bazowa: 6.100 zł brutto
*   „dodatkowe odszkodowanie" naliczane jako krotność kwoty bazowej: 5 x 6.100 zł brutto = 30.500 PLN brutto

Odszkodowanie z Programu Dobrowolnych Odejść Nr 2 = (3.000 x 24 x 75%) - (9.000 + 30.500) = 54.000 - 39.500 = 14.500 zł brutto

Odszkodowanie łącznie = 14.500 + 9.000 + 30.500 = 54.000 zł brutto Przykładowe wyliczenie Nr 2:

*   wynagrodzenie miesięczne: 3.000 zł brutto
*   staż: powyżej 25 lat
*   okres do osiągnięcia wieku emerytalnego: 12 miesięcy
*   „odprawa” ustawowa: 3 x 3.000 zł brutto = 9.000 PLN brutto
*   stawka bazowa: 6.100 zł brutto
*   „dodatkowe odszkodowanie" naliczane jako krotność kwoty bazowej: 10 x 6.100 zł brutto = 61.000 zł brutto

Odszkodowanie z Programu Dobrowolnych Odejść Nr 2 = (3.000 x 12 x 75%) - (9.000 + 61.000) = wartość ujemna

Z uwagi jednak na fakt, że "odszkodowanie" w ramach tego programu nie może być niższe od sumy „odprawy" i „dodatkowych odszkodowań’’ to kwota jaką otrzyma pracownik wyniesie 70.000 zł brutto (9.000 tytułem "odprawy" ustawowej oraz 61.000 tytułem „dodatkowego odszkodowania’’ naliczanego jako krotność kwoty bazowej).

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy „odprawy" jakie Wnioskodawca na podstawie porozumienia zawartego ze związkami zawodowymi wypłaci pracownikom ustalone na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników będą zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych?
2.  Czy „dodatkowe odszkodowania" jakie Wnioskodawca na podstawie porozumienia zawartego ze związkami zawodowymi wypłaci pracownikom w wysokości przekraczającej limit określony w art. 8 ust. 4 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników będą zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych?
3.  Czy „dodatkowe odszkodowania” jakie Wnioskodawca na podstawie porozumienia zawartego ze związkami zawodowymi wypłaci pracownikom w wysokości krotności kwoty bazowej uzależnionej od stażu pracy będą zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych?
4.  Czy „odszkodowania” jakie Wnioskodawca na podstawie porozumienia zawartego ze związkami zawodowymi wypłaci pracownikom w wysokości krotności miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego uzależnionej od stażu pracy będą zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych?
5.  Czy „odszkodowania” jakie Wnioskodawca na podstawie porozumienia zawartego ze związkami zawodowymi wypłaci pracownikom w wysokości określonego procenta wynagrodzenia zasadniczego należnego za okres od daty rozwiązania umowy o pracę do daty uzyskania wieku emerytalnego będą zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. 1)

W ocenie Wnioskodawcy odprawy wypłacone pracownikom na podstawie ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników nie będą korzystały ze zwolnienia podatkowego. Wynika to wprost z treści art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z treścią którego zwolnień określonych w tym przepisie nie stosuje się do odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

Ad. 2)-5)

W ocenie Wnioskodawcy odszkodowania oraz dodatkowe odszkodowania wypłacone pracownikom na podstawie porozumienia zawartego ze związkami zawodowymi będą zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych. Wynika to z art. 21 ust. 1 pkt 3 updof.

Z przepisu powyższego wynika, źe zwolnione z podatku są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.).

Przepis powyższy został znowelizowany ustawą z dnia 29 sierpnia 2014 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014 r., poz. 1328), która weszła w życie w dniu 4 października 2014 r. Jak wynika z uzasadnienia do projektu nowelizacji tego przepisu konieczność jego modyfikacji podyktowana została postanowieniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 marca 2013 r. sygn. akt S 2/13. W orzeczeniu tym Trybunał Konstytucyjny zasygnalizował Sejmowi potrzebę uzupełnienia art. 21 ust. 1 pkt 3 updof o inne, obok wymienionych w tym przepisie ustawy, oraz przepisy wykonawcze wydane na podstawie tych ustaw - normatywne źródła prawa pracy, na podstawie których możliwe jest zasądzenie odszkodowania.

Istotą nowelizacji było więc rozszerzenie podstaw na jakich - w porównaniu do poprzednio obowiązującego stanu prawnego - wypłacane mogą być odszkodowania zwolnione z podatku. W wyniku nowelizacji uzupełniono bowiem dotychczasową treść tego przepisu o inne normatywne źródła prawa pracy, o których mowa w art. 9 § 1 Kodeksu pracy. Przepis ten wskazuje natomiast, że ilekroć w Kodeksie pracy jest mowa o prawie pracy, rozumie się przez to przepisy Kodeksu pracy oraz przepisy innych ustaw i aktów wykonawczych, określające prawa i obowiązki pracowników i pracodawców, a także postanowienia układów zbiorowych pracy i innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów i statutów określających prawa i obowiązki stron stosunku pracy.

W przedstawionym opisie stanu przyszłego wskazane zostało, że odszkodowania oraz dodatkowe odszkodowania zostaną wypłacone na podstawie porozumienia ze związkami zawodowymi, a więc na podstawie jednej z podstaw prawnych, o której mowa w znowelizowanym przepisie.

Na fakt zwolnienia odszkodowań wskazują także wydane do tej pory interpretacje indywidualne. Przykładowo Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji z dnia 30 grudnia 2014 r. (IBPB11/1/415-881/14/BD) przyznał rację płatnikowi podatku o prawie do zastosowania zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 updof, w okolicznościach, w których pracownikom zostaną wypłacone dodatkowe odszkodowania i rekompensaty.

Podobnie stwierdził ten sam organ interpretacyjny w interpretacji wydanej w dniu 18 grudnia 2014 r. (1BPBII/1/415-876/14/AŻ) w odpowiedzi na pytanie podatniczki osoby fizycznej, która otrzymała odszkodowanie do swego pracodawcy:

„Otrzymane przez Wnioskodawczynię 10 sierpnia 2014 r. odszkodowanie nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż korzysta ze zwolnienia z opodatkowania na mocy znowelizowanego przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który to przepis ma zastosowanie do dochodów uzyskanych od 01 stycznia 2014 r. a zatem również do dochodu uzyskanego przez Wnioskodawczynię, oczywiście pod warunkiem, iż z treści powołanego Porozumienia wprost wynikają zasady ustalania tego rodzaju odszkodowania lub jego wysokość.”

Analogicznie ten sam organ w interpretacji z dnia 23 stycznia 2015 r. (IBPBII/1/415-882/14/ASz):

„Wypłacane przez Wnioskodawcę w 2014 r. odszkodowania korzystają ze zwolnienia z opodatkowania na mocy znowelizowanego przepisu art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż jak wynika z opisanego we wniosku stanu faktycznego wysokość i zasady wypłaty przedmiotowych odszkodowań zostały określone w porozumieniu zbiorowym (dotyczącym rozwiązywania umów z pracownikami z przyczyn niedotyczących pracowników) zawartym między pracodawcą a międzyzakładową komisją związkową.”

Również Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji z dnia 20 stycznia 2015 r. (IPPB4/415-839/14-3/JK2) zajął stanowisko potwierdzające, że odszkodowanie wypłacone przez pracodawcę swoim pracownikom korzysta ze zwolnienia podatkowego określonego w art. 21 ust. 1 pkt 3 updof.

W świetle powyższego w ocenie Wnioskodawcy odszkodowania oraz dodatkowe odszkodowania jakie zostaną wypłacone pracownikom w związku z podpisanym porozumieniem ze związkami zawodowymi korzystać będą ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 updof. Z powyższego zwolnienia nie będą korzystały jedynie odprawy jakie zostaną wypłacone na mocy ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionych zdarzeń przyszłych jest prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Jednocześnie tutejszy organ informuje, że przywołane przez Wnioskodawcę rozstrzygnięcia organów podatkowych dotyczą konkretnej spraw podatników osądzonych w określonym stanie faktycznym i w tych sprawach rozstrzygnięcie w nich zawarte jest wiążące.

Jeżeli przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe będzie różniło się od stanu faktycznego występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawcy w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., Nr 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.