Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB4/4511-458/16-4/IM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-07-18
Teza: 1) Czy otrzymane przez Wnioskodawczynię odszkodowania oraz odprawa (z Ponad zakładowego Układu Zbiorowego dla pracowników X. S.A.), które są rekompensatą za brak możliwości osiągnięcia wynagrodzenia u dotychczasowego pracodawcy, które stanowią zadośćuczynienie, są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 3 o podatku dochodowym? 2) Czy Wnioskodawczyni może złożyć korektę zaznania PIT za 2013 r.?
Słowa kluczowe: odprawy; odszkodowania; pracownik; umowa-rozwiązanie umowy; umowa-umowa o pracę; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 5 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r. poz. 643), Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 11 kwietnia 2016 r. (data wpływu 13 kwietnia 2016 r.) uzupełniony pismem z dnia 3 lipca 2016 r. (data nadania 4 lipca 2016 r., data wpływu 6 lipca 2016 r.) na wezwanie z dnia 27 czerwca 2016 r. Nr IPPB4/4511-458/16-2/IM (data nadania 27 czerwca 2016 r., data doręczenia 30 czerwca 2016 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zastosowania zwolnienia przedmiotowego – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 13 kwietnia 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zastosowania zwolnienia przedmiotowego.

Z uwagi na braki formalne, tut. organ pismem z dnia 27 czerwca 2016 r. Nr IPPB4/4511-458/16-2/IM (data nadania 27 czerwca 2016 r., data doręczenia 30 czerwca 2016 r.) wezwał Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku. Pismem z dnia 3 lipca 2016 r. (data nadania 4 lipca 2016 r., data wpływu 6 lipca 2016 r.) Wnioskodawczyni uzupełniła wniosek w terminie.

We wniosku i uzupełnieniu przedstawiono następujący stan faktyczny.

W związku z art. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników (Dz. U. z 2003 r., Nr 90, poz. 844 z późn. zm.) w dniu 29 czerwca 213 r. została rozwiązana z Wnioskodawczynią umowę o pracę zawarta na czas nieokreślony, na mocy porozumienia stron.

Z tytułu rozwiązania umowy o pracę zostały Wnioskodawczyni wypłacone:

1.  odszkodowania:
    *   odszkodowanie za rozwiązanie umowy o pracę w trybie porozumienia stron w ramach odejść dobrowolnych z dniem 29 czerwca 2013 r. - 6.000,00 zł;
    *   odszkodowanie za 1 rok brakujący do osiągnięcia wieku emerytalnego uprawniającego do nabycia prawa do emerytury – 7.000,00 zł;
    *   odszkodowanie w związku z osiągnięciem z 2013 r. zakładowego stażu pracy powyżej 25 lat – 20.000,00 zł;
2.  odprawa, o której mowa w § 55 Ponad zakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników X. S. A. na zasadach określonych w ZUZP – 84.855,00 zł;
3.  ekwiwalent pieniężny za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy; ( § 2, załącznik Nr 1 – Porozumienie w sprawie rozwiązania umowy o pracę w ramach odejść dobrowolnych).

Jako, że Wnioskodawczyni rozlicza się z podatków razem z mężem, od całej sumy (kwoty) została pobrana przez pracodawcę zaliczka na poczet podatku dochodowego w wysokości 18%.

W dniu 10 lipca 2013 r. została Wnioskodawczyni przelana na konto kwota 95.627,77 zł, po pobraniu przez pracodawcę zaliczki na poczet podatku dochodowego w wysokości 18%.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania:

1.  Czy otrzymane przez Wnioskodawczynię odszkodowania oraz odprawa (z Ponad zakładowego Układu Zbiorowego dla pracowników X. S.A.), które są rekompensatą za brak możliwości osiągnięcia wynagrodzenia u dotychczasowego pracodawcy, które stanowią zadośćuczynienie, są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych zawartego w art. 21 ust. 1 pkt 3 o podatku dochodowym?
2.  Czy Wnioskodawczyni może złożyć korektę zaznania PIT za 2013 r.?

Zdaniem Wnioskodawczyni, zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 3 wypłacone Wnioskodawczyni odszkodowania oraz odprawa z Ponad zakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników X. S. A. są zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych i pracodawca nie powinien potrącać 18% zaliczki na poczet podatku dochodowego.

Wnioskodawczyni uważa, że przysługuje Jej prawo do złożenia korekty zaznania PIT za 2013 r.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r., poz. 361, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Natomiast w myśl z art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, źródłami przychodów są: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Za przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, uważa się, w myśl art. 12 ust. 1 ww. ustawy, wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Użyty powyżej zwrot „w szczególności” oznacza, że wymienione kategorie przychodów zostały wskazane jedynie przykładowo. Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika powstaniem przysporzenia majątkowego, mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym. Takim przychodem jest również przedmiotowa kwota pieniężna wynikająca z ugody sądowej.

Stosownie do art. 31 ww. ustawy osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, zwane dalej „zakładami pracy”, są obowiązane jako płatnicy obliczać i pobierać w ciągu roku zaliczki na podatek dochodowy od osób, które uzyskują od tych zakładów przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego wypłacane przez zakłady pracy, a w spółdzielniach pracy - wypłaty z tytułu udziału w nadwyżce bilansowej.

Stosownie do art. 38 ust. 1 ww. ustawy, płatnicy, o których mowa w art. 31 i art. 33–35, przekazują, z zastrzeżeniem ust. 2 i 2a, kwoty pobranych zaliczek na podatek w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki, na rachunek urzędu skarbowego, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika wykonuje swoje zadania, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby. Jeżeli między kwotą potrąconego podatku a kwotą wpłaconego podatku występuje różnica, należy ją wyjaśnić w deklaracji, o której mowa w ust. 1a.

W myśl art. 38 ust. 1a ww. ustawy, w terminie do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym płatnicy, o których mowa w art. 31 i art. 33–35, są obowiązani przesłać do urzędu skarbowego, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika wykonuje swoje zadania, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby, roczną deklarację, według ustalonego wzoru.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że w związku z art. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników w dniu 29 czerwca 213 r. została rozwiązana z Wnioskodawczynią umowę o pracę zawarta na czas nieokreślony, na mocy porozumienia stron. Z tytułu rozwiązania umowy o pracę zostały Wnioskodawczyni wypłacone:

1.  odszkodowania:
    *   odszkodowanie za rozwiązanie umowy o pracę w trybie porozumienia stron w ramach odejść dobrowolnych z dniem 29 czerwca 2013 r. - 6.000,00 zł;
    *   odszkodowanie za 1 rok brakujący do osiągnięcia wieku emerytalnego uprawniającego do nabycia prawa do emerytury – 7.000,00 zł;
    *   odszkodowanie w związku z osiągnięciem z 2013 r. zakładowego stażu pracy powyżej 25 lat – 20.000,00 zł;
2.  odprawa, o której mowa w § 55 Ponad zakładowego Układu Zbiorowego Pracy dla pracowników X. S. A. na zasadach określonych w ZUZP – 84.855,00 zł;
3.  ekwiwalent pieniężny za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy; (§ 2, załącznik Nr 1 – Porozumienie w sprawie rozwiązania umowy o pracę w ramach odejść dobrowolnych). W dniu 10 lipca 2013 r. została Wnioskodawczyni przelana na konto kwota 95.627,77 zł, po pobraniu przez pracodawcę zaliczki na poczet podatku dochodowego w wysokości 18%.

Mając na uwadze fakt, że otrzymane przez Wnioskodawczynię odszkodowania i odprawa były wypłacone do końca 2013 r. do sprawy przedstawionej we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej zastosowanie znajdą przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym do końca 2013 r.

Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym w 2013 r. wolne od podatku dochodowego są otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, z wyjątkiem:

1.  określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
2.  odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
3.  odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
4.  odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
5.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
6.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
7.  odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Należy zaznaczyć, że zwolnieniem określonym w art. 21 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy, objęte są tylko odszkodowania (zadośćuczynienia), których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw.

Reasumując, zastosowanie zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymaga łącznego spełnienia czterech warunków:

1.  otrzymane świadczenie musi być odszkodowaniem lub zadośćuczynieniem;
2.  odszkodowanie lub zadośćuczynienie musi być przyznane na podstawie:
    1.  ustawy,
    2.  przepisów wykonawczych do ustawy;
3.  wysokość bądź zasady ustalania odszkodowania lub zadośćuczynienia muszą wprost wynikać z aktów wymienionych w punkcie drugim;
4.  nie mogą zachodzić wyłączenia, o jakich mowa w lit. a-g w art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy.

To oznacza, że zwolnieniem nie są objęte wszystkie świadczenia, a wyłącznie odszkodowania (lub zadośćuczynienia) i to tylko takie, których wysokość lub zasady ustalania zostały określone wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw.

Zgodnie z konstrukcją i systematyką ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz utrwalonym orzecznictwem sądowym, wszelkie ulgi i zwolnienia podatkowe stanowią wyjątek od generalnej zasady powszechności opodatkowania wyrażonej w art. 9 ust. 1 tej ustawy.

W konsekwencji przy stosowaniu ulg i zwolnień podatkowych nie jest dopuszczalne posługiwanie się wykładnią rozszerzającą. Zastosowanie może mieć jedynie wykładnia językowa (literalna).

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że otrzymane przez Wnioskodawczynię świadczenia pieniężne (odszkodowania i odprawa) nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowego od osób fizycznych.

Zauważyć należy, że norma art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku – w brzmieniu obowiązującym do końca 2013 r. – dopuszcza zastosowanie zwolnienia wyłącznie w odniesieniu do otrzymanego odszkodowania lub zadośćuczynienia, których wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Zatem skoro Wnioskodawczyni otrzymała świadczenie w oparciu o zawarte porozumienie – a nie przepisy odrębnych ustaw lub przepisy wykonawcze wydane na podstawie tych ustaw – to tym samym brak jest podstaw do zastosowania wnioskowanego zwolnienia od podatku. Ponadto art. 21 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy nie przewiduje zwolnienia do wypłaconej odprawy. W konsekwencji kwota pobranego podatku od wypłaconych odszkodowań i odprawy nie podlega zwrotowi, tym samym Wnioskodawczyni nie przysługuje prawo do złożenia korekty zeznania PIT za 2013 r. v

Końcowo należy dodać, że dokumenty (załączniki) dołączone do wniosku nie podlegały analizie i weryfikacji w ramach wydanej interpretacji.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Warszawie, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.