Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP4/443-1080/11/MN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-10-14
Teza: świadczona przez Wnioskodawcę usługa nieodpłatnego użyczenia autobusu szynowego nie jest odpłatnym świadczeniem usług w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, nie podlega więc opodatkowaniu podatkiem VAT. Zatem nieodpłatne użyczenie przez Wnioskodawcę autobusu szynowego nie podlega również udokumentowaniu fakturą VAT
Słowa kluczowe: odliczenia; odliczenia-prawo do odliczenia; podmiot-podmiot niezarejestrowany; projekt
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku, który wpłynął do tut. Biura dnia 5 lipca 2011r. uzupełnionym pismem z dnia 15 września 2011r. (data wpływu 20 września 2011r.) oraz pismem z dnia 4 października 2011r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT usługi użyczenia autobusu szynowego oraz obowiązku potwierdzenia fakturą VAT tej usługi – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 5 lipca 2011r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie, dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania podatkiem VAT usługi użyczenia autobusu szynowego oraz obowiązku potwierdzenia fakturą VAT tej usługi. Wniosek został uzupełniony pismem z dnia 16 września 2011r. (data wpływu 20 września 2011r.), będącym odpowiedzią na wezwanie nr: IBPP4/443-1080/11/MN z dnia 8 września 2011r. oraz pismem z dnia 4 października 2011r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Do zadań samorządu województwa zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 10 ustawy o samorządzie województwa z dnia 5 czerwca 1998r. (Dz. U. z 1998r. Nr 91, poz. 576, tekst jednolity Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.) należy m.in. organizowanie transportu zbiorowego i dróg publicznych określonych innymi ustawami.

Zgodnie z art. 7 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. Nr 5, poz. 13) od dnia 1 marca 2011r. Marszałek Województwa wykonuje ustawowe zadania w zakresie organizowania, zarządzania i finansowania publicznego transportu zbiorowego na terenie województwa. W dniu 10 czerwca 2010r. pomiędzy Województwem, a spółką P. zawarta została umowa ramowa o świadczenie usług publicznych na okres od 1 lipca 2010r. do 31 grudnia 2012r. Zawarcie umowy nastąpiło zgodnie z art. 99-101 ustawy z dnia 29 stycznia 2004r. prawo zamówień publicznych, art. 40 ust. 4 ustawy z dnia 28 marca 2003 roku o transporcie kolejowym w brzmieniu obowiązującym na 2010r. i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2004r. w sprawie organizowania regionalnych kolejowych przewozów pasażerskich (Dz. U. Nr 95, poz. 953 - utrata mocy obowiązującej 1 marca 2011r.). Na podstawie umowy ramowej zawierane są umowy roczne o świadczenie usług publicznych.

P.to podmiot, w którym udziały posiadają samorządy województw. Biorąc pod uwagę liczbę udziałów, którą normuje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 listopada 2008r. w sprawie określenia liczby udziałów samorządów województw w kapitale zakładowym P. (Dz. U. Nr 218, poz. 1393). P. nie są więc podmiotem wewnętrznym w rozumieniu rozporządzenia 1370/2007 oraz ustawy o publicznym transporcie zbiorowym.

W celu realizacji zadań ustawowych zakupiony został przez Wnioskodawcę autobus szynowy, który ma zostać przekazany spółce P. wykonującej regionalne przewozy osób na obszarze województwa na podstawie podpisanej z nią umowy o świadczenie usług publicznym w tym zakresie. Zaznaczyć należy, że zgodnie z postanowieniem Zarządu Województwa zakupiony autobus szynowy zostanie udostępniony spółce P. w formie nieodpłatnego użyczenia, a zatem prawo do odliczenia podatku od towarów i usług nie będzie przysługiwało.

W myśl postanowień umowy użyczenia zakupiony szynobus zostanie przekazany spółce P., która będzie ponosiła koszty eksploatacji i bieżącego utrzymania. Natomiast Województwo dokonywać będzie umorzenia przedmiotu i ponosić koszty napraw głównych i rewizyjnych.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy usługę użyczenia zakupionego przez Województwo autobusu szynowego spółce P. wykonującej regionalne przewozy osób na obszarze województwa w świetle przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004r., Nr 54, poz. 535 ze zm.) po nowelizacji z 1 kwietnia 2011r. należy traktować jak odpłatne świadczenie usług i czy podlega ona opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?
2.  Jeżeli odpowiedź na pytanie pierwsze będzie twierdząca, to co stanowi podstawę opodatkowania.
3.  Czy użyczenie autobusu powinno być potwierdzone fakturą VAT?

Stanowisko Wnioskodawcy (ostatecznie doprecyzowane w piśmie z dnia 4 października 2011r.):

Zdaniem Wnioskodawcy, oddanie zakupionego przez województwo autobusu szynowego w nieodpłatne użyczenie w celu świadczenia usług publicznych w zakresie wykonywania regionalnych kolejowych przewozów osób na terenie Województwa nie można traktować jak odpłatne świadczenie usług, a więc nie podlega ono opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2004r., Nr 54, poz. 535 ze zm.).

Zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług po nowelizacji: za odpłatne świadczenie usług uznaje się również (…) nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika. Województwo w ramach zadania własnego wykonuje ustawowe zadania w zakresie organizowania, zarządzania i finansowania publicznego transportu zbiorowego na terenie województwa. Zadanie to realizuje na podstawie ustawy o transporcie kolejowym oraz od 1 marca 2011r. ustawy o publicznym transporcie zbiorowym, zawierając z przewoźnikiem kolejowym stosowne umowy. Przedmiotowa umowa użyczenia autobusu szynowego zostanie zawarta przez Województwo w celu wykonywania regionalnych przewozów osób, które stanowi zadanie własne województwa.

W ocenie Wnioskodawcy nie zachodzą przesłanki podmiotowe do przyjęcia, że nieodpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Podatnikiem VAT mogą być osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o podatku od towarów i usług z grona podatników tego podatku zostały wyłączone organy władzy publicznej oraz urzędy obsługujące z tytułu wykonywania zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane. Organy władzy publicznej są podatnikami podatku od towarów i usług tylko z tytułu czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Istotną kwestią jest również to, że przy nabyciu autobusu szynowego Województwu nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku z tytułu jego zakupu, gdyż Zarząd Województwa postanowił o oddaniu go spółce P. w nieodpłatne użyczenie.

W uzupełnieniu do wniosku wskazano, iż zdaniem Wnioskodawcy użyczenie autobusu nie powinno być potwierdzone fakturą VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Powołane wyżej unormowania wskazują, iż przedmiotem opodatkowania podatkiem VAT są czynności odpłatne, natomiast nieodpłatna dostawa towarów oraz nieodpłatne świadczenie usług, co do zasady nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, za wyjątkiem ściśle określonych sytuacji, wskazanych w art. 7 ust. 2 oraz art. 8 ust. 2 ustawy o VAT.

Stosownie do art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1.  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów
2.  nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Z treści wniosku wynika, iż w dniu 10 czerwca 2010r. pomiędzy Województwem, a spółką P. zawarta została umowa ramowa o świadczenie usług publicznych na okres od 1 lipca 2010r. do 31 grudnia 2012r.

W celu realizacji zadań ustawowych zakupiony został przez Wnioskodawcę autobus szynowy, który ma zostać przekazany spółce P. wykonującej regionalne przewozy osób na obszarze województwa na podstawie podpisanej z nią umowy o świadczenie usług publicznym w tym zakresie. Zgodnie z postanowieniem Zarządu Województwa zakupiony autobus szynowy zostanie udostępniony spółce P. w formie nieodpłatnego użyczenia, a zatem prawo do odliczenia podatku od towarów i usług nie będzie przysługiwało.

W myśl postanowień umowy użyczenia zakupiony szynobus zostanie przekazany spółce P., która będzie ponosiła koszty eksploatacji i bieżącego utrzymania.

Wypada w tym miejscu zauważyć, że zgodnie z art. 14 ust. 1 pkt 10 ustawy o samorządzie województwa z dnia 5 czerwca 1998r. (t. j. Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.) samorząd województwa wykonuje zadania o charakterze wojewódzkim określone ustawami, w szczególności w zakresie: organizowania transportu zbiorowego i dróg publicznych.

Zgodnie z art. 7 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 roku o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. 2011r. Nr 5, poz. 13) określone w ustawie zadania organizatora publicznego transportu zbiorowego w przypadku województwa wykonuje marszałek województwa. Do zadań organizatora należy planowanie rozwoju transportu, organizowanie publicznego transportu zbiorowego oraz zarządzanie publicznym transportem zbiorowym (art. 8 ww. ustawy).

W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, iż jednostki samorządu terytorialnego takie jak gminy, powiaty czy województwa, są innymi niż organy władzy publicznej, uczestnikami sektora finansów publicznych, zatem nie korzystają z wyłączenia z opodatkowania na podstawie w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, zgodnie z którym nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Podmioty te są objęte zwolnieniem o którym mowa w § 13 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011r. Nr 73, poz. 392), w myśl którego zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

W świetle powyższego, niewątpliwie Województwo jako osoba prawna w zakresie, w jakim realizuje czynności określone w art. 5 ustawy o VAT, spełnia przesłanki do uznania go za podatnika podatku od towarów i usług.

Jak wynika z powołanych powyżej unormowań zawartych w art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, w pewnych, ściśle określonych przypadkach, również nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnego świadczenia usług, które na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.

W rozpatrywanej sprawie zakupiony przez Wnioskodawcę autobus szynowy, zostanie udostępniony spółce P. w formie nieodpłatnego użyczenia. Zatem mamy do czynienia z użyciem towarów stanowiących część przedsiębiorstwa Wnioskodawcy, o którym mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT.

Formuła legislacyjna zawarta w tym przepisie nie ma jednak charakteru nieograniczonego. Jest zawężona wyłącznie do tych spośród usług nieodpłatnych, które spełniają dwa warunki wymienione w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT. Po pierwsze dotyczy tylko tych usług nieodpłatnych, które służą celom innym niż działalność gospodarcza podatnika, a po drugie tylko tych sytuacji, w których podatnikowi przysługiwało prawo obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego zapłaconego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami. Innymi słowy fikcję odpłatności można przyjąć jedynie do tych usług nieodpłatnych, które służą celom innym niż działalność gospodarcza podatnika, a podatnikowi przysługuje w związku z nimi prawo do odliczenia podatku naliczonego. Jeśli któryś z wymienionych warunków nie jest spełniony, nie może być mowy o potraktowaniu usługi świadczonej nieodpłatnie z usługą odpłatną.

Przedstawiona w opisie zdarzenia przyszłego sytuacja mieści się wprawdzie w założeniach przepisu art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, lecz nie są spełnione warunki w nim określone dla jego zastosowania. Podatnikowi nie przysługiwało bowiem prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy zakupie autobusu, a przedmiotowa umowa użyczenia autobusu szynowego zostanie zawarta przez Województwo w celu wykonywania regionalnych przewozów osób, które stanowi zadanie własne województwa.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie przekazanie w nieodpłatne użytkowanie pojazdu szynowego przez Wnioskodawcę na rzecz wskazanego we wniosku podmiotu stanowi czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT.

Odnośnie zaś dokumentowania ww. czynności fakturą VAT, zauważa się, że zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT, podatnicy są zobowiązani do wystawiania faktur stwierdzających w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 2, 4 i 5 oraz art. 119 ust. 10 i art. 120 ust. 16.

Jednym z rodzajów faktur wystawianych przez podatników VAT są również faktury wewnętrzne. Wystawiane są one w przypadkach, gdy szczególny charakter czynności wykonywanych przez podatników nie pozwala na wystawienie „zwykłej” faktury VAT. Dotyczy to m.in. czynności wymienionych w art. 8 ust. 2, a więc w przypadku traktowania nieodpłatnej usługi jako podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (…).

Stosownie do art. 106 ust. 7 ustawy, w przypadku czynności wymienionych w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, (…), są wystawiane faktury wewnętrzne; za dany okres rozliczeniowy podatnik może wystawić jedną fakturę dokumentującą te czynności dokonane w tym okresie.

W rozpatrywanej sytuacji nie dochodzi do dostawy towarów lub świadczenia usług, które podlegają podatkowi od towarów i usług, i które jako czynności opodatkowane podatkiem VAT muszą zostać udokumentowane fakturami VAT. W związku z tym, że użyczenie autobusu szynowego nie stanowi czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT, brak jest w tym przypadku obowiązku wystawienia faktury VAT.

Reasumując, świadczona przez Wnioskodawcę usługa nieodpłatnego użyczenia autobusu szynowego nie jest odpłatnym świadczeniem usług w rozumieniu art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT, nie podlega więc opodatkowaniu podatkiem VAT. Zatem nieodpłatne użyczenie przez Wnioskodawcę autobusu szynowego nie podlega również udokumentowaniu fakturą VAT.

Mając na uwadze powyższe, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Jednakże należy zauważyć, że Wnioskodawca wywodzi prawidłowy skutek prawny, jednak z innej podstawy prawnej. Nieodpłatne przekazane autobusu szynowego nie podległa opodatkowaniu podatkiem VAT, z racji niewypełnienia przesłanek o których mowa w art. 8 ust. 2 pkt 1, a nie jak wskazano we wniosku na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.