Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP3/4512-645/15/KS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-12-03
Teza: wyłączenie z opodatkowania transakcji zbycia Wydziału Elektroenergetycznego oraz Oddziału Transportowego jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa
Słowa kluczowe: czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; przedsiębiorstwa; przedsiębiorstwa-zorganizowana część przedsiębiorstwa; zbycie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 6

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613) oraz § 2 i § 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia 22 kwietnia 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z 27 sierpnia 2015 r. (data wpływu 28 sierpnia 2015 r.), uzupełnionym pismem z 9 listopada 2015 r. (data wpływu 16 listopada 2015 r.) oraz pismem z 25 listopada 2015 r. (data wpływu 30 listopada 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wyłączenia z opodatkowania transakcji zbycia Wydziału Elektroenergetycznego oraz Oddziału Transportowego jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 sierpnia 2015 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wyłączenia z opodatkowania transakcji zbycia Wydziału Elektroenergetycznego oraz Oddziału Transportowego jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Wniosek został uzupełniony pismem z 9 listopada 2015 r. (data wpływu 16 listopada 2015 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie organu z 3 listopada 2015 r. znak: IBPP3/4512-645/15/KS oraz pismem z 25 listopada 2015 r. (data wpływu 30 listopada 2015 r.)

W przedmiotowym wniosku, uzupełnionym pismem z 9 listopada 2015 r. oraz z 25 listopada 2015 r. przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

W dniu 9 lipca 2012 r. Sąd Rejonowy … wydał postanowienie o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku spółki pod firmą X z siedzibą w C. (sygn. akt …). W skład masy upadłości wchodzi przedsiębiorstwo upadłego, na które składają się m.in.: nieruchomości w postaci gruntów i budynków, ruchomości w postaci maszyn, urządzeń, narzędzi, zapasów magazynowych sypkich i materiałów do produkcji, wyposażenia biur i warsztatów, firma i inne oznaczenia indywidualizujące przedsiębiorstwo, należności, uprawnienia wynikające z zawartych umowy dzierżawy oraz najmu. Syndyk prowadzi obecnie przedsiębiorstwo upadłego na podstawie zgody Rady Wierzycieli.

W celu pokrycia kosztów postępowania upadłościowego syndyk dokonał dotychczas zbycia nielicznych składników majątku upadłego, zarówno ruchomości jak i nieruchomości niemających znaczenia dla funkcjonalnej całości przedsiębiorstwa, w tym jego zdolności produkcyjnych.

Obecnie przygotowywany jest kolejny przetarg, którego przedmiotem będzie zorganizowana część przedsiębiorstwa upadłego, która będzie obejmowała dwa wydziały: Elektroenergetyczny oraz Transportu.

W skład obu wydziałów wchodzą nieruchomości (do których upadłemu przysługuje prawo użytkowania wieczystego) zabudowanych budynkami i budowlami, na których ulokowano instalacje, urządzenia, maszyny oraz inne ruchomości związane z prowadzoną działalnością gospodarczą z zakresu obrotu i dystrybucji energią elektryczną, a także dostawy innych mediów energetycznych oraz usług transportu kolejowego.

W skład zorganizowanej części będą ponadto wchodziły wszelkie składniki niematerialne i materialne przedsiębiorstwa upadłego w myśl przepisu art. 551 kodeksu cywilnego, przeznaczone do prowadzenia działalności gospodarczej, w tym dokumentację techniczną, wszelkie koncesje, zezwolenia, zgody środowiskowe, w tym;

1.1 decyzja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 30 marca 2009 r. o udzieleniu koncesji na obrót energią elektryczną na okres od 1 kwietnia 2009 r. do 1 kwietnia 2019 r. (nr …),

1.2 decyzja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 30 marca 2009 r. o udzieleniu koncesji na dystrybucję energii elektrycznej na okres od 1 kwietnia 2009 r. do 1 kwietnia 2019 r. (nr …),

1.3 świadectwo bezpieczeństwa nr … wydane dnia 31 grudnia 2012 r. przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego,

1.4 umowy, których stroną jest upadły.

Z przetargu zostaną wyłączone:

1.  wartości pieniężne w kasie i na rachunkach bankowych wchodzących w skład masy upadłości,
2.  wierzytelności wchodzące w skład masy upadłości,
3.  mienie przeznaczone na pomoc dla pracowników upadłego i ich rodzin, stanowiące zgromadzone na odrębnym rachunku bankowym środki pieniężne zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, tworzonego na podstawie przepisów o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, wraz z przypadającymi po ogłoszeniu upadłości kwotami pochodzącymi ze zwrotu udzielonych pożyczek na cele mieszkaniowe, wpłatami odsetek bankowych od środków tego funduszu oraz opłatami pobieranymi od korzystających z usług i świadczeń socjalnych finansowanych z tego funduszu organizowanych przez upadłego,
4.  dokumentacja podlegająca archiwizacji.

Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 313 § 1 ustawy z 28 lutego 2003 roku nabywca w postępowaniu upadłościowym opisanej wyżej zorganizowanej części przedsiębiorstwa nabywa majątek w stanie wolnym od obciążeń - tak obciążeń natury prywatnoprawnej, jak i publicznoprawnej (sprzedaż ma skutki sprzedaży egzekucyjnej). Nie jest więc skutkiem sprzedaży w postępowaniu upadłościowym przeniesienie zobowiązań.

W ramach wewnętrznej organizacji przedsiębiorstwa upadłego wyodrębniono Oddział Transportu oraz Wydział Elektroenergetyczny. Te dwie jednostki organizacyjne przedsiębiorstwa upadłego, ze względu na funkcjonalne, ekonomiczne, techniczne i organizacyjne relacje, stanowią zorganizowaną część przedsiębiorstwa upadłego. W ramach obu jednostek organizacyjnych prowadzona jest aktualnie działalność gospodarcza, generuje znaczące przychody dla masy upadłości. Wyżej opisane jednostki przedsiębiorstwa upadłego utrzymane są w ruchu, mając na uwadze dwa aspekty: zorganizowana cześć przedsiębiorstwa posiada stałe umowy świadczenia usług będące źródłem przychodu; park maszynowy jest utrzymywany w ciągłej gotowości w zakresie remontów i konserwacji.

W zakresie Wydziału Elektroenergetycznego wskazać należy na następujące składniki majątkowe:

1.  prawo użytkowania wieczystego gruntu wraz z prawem własności budynków i budowli, nieruchomości położonej w C., dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze … o łącznej powierzchni 37.282 m2;
2.  prawo użytkowania wieczystego gruntu wraz z prawem własności budynków i budowli, nieruchomości położonej w C., dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze … o łącznej powierzchni 453 m2;
3.  prawo użytkowania wieczystego gruntu wraz z prawem własności budynków i budowli, nieruchomości położonej w C., dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze … o łącznej powierzchni 377 m2;
4.  maszyny, urządzenia i wyposażenie (środki trwałe grup III do VIII).

Nieruchomość ad. 1, w zakresie Wydziału Elektroenergetycznego obejmuje:

*   (część nieruchomości) działki ewidencyjne nr …, …, …, …, … położone w C. przy ulicy,
*   zabudowane budynkami magazynowymi, administracyjno - socjalnymi oraz pozostałymi budynkami i budowlami,
*   (część nieruchomości) działkę ewidencyjną nr … położona w C. przy ulicy …, zabudowaną budynkiem wieży wodnej,
*   (część nieruchomości) działkę ewidencyjną nr … położoną w C., stanowiącą fragment ulicy …,
*   (część nieruchomości) działki ewidencyjne nr …, … (droga wewnętrzna), położone w C. przy ulicy …,
*   działkę ewidencyjną nr … zabudowaną budynkiem rozdzielni energetycznej (część nieruchomości).

Nieruchomość ad. 2 i ad. 1 obejmują (kolejno: nieruchomość oraz część nieruchomości) działki ewidencyjne nr … i … zabudowane budynkami i budowlami wchodzącymi w skład zakładowej oczyszczalni ścieków (budynek pompowni wody przemysłowej), położone w C. przy ulicy \`(...)\`

Nieruchomość ad. 3 i ad. 1 (część nieruchomości) obejmuje działki ewidencyjne nr …, …, … zabudowane budynkiem stacji redukcji gazu położone w C. w rejonie ulicy … i \`(...)\`

Z Wydziałem Elektroenergetycznym łączyć należy również koncesje: na obrót i dystrybucję energii elektrycznej (decyzja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 30 marca 2009 r. o udzieleniu koncesji na obrót energią elektryczną na okres od 1 kwietnia 2009 r. do 1 kwietnia 2019 r. nr … oraz decyzja Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki z dnia 30 marca 2009 r. o udzieleniu koncesji na dystrybucję energii elektrycznej na okres od 1 kwietnia 2009 r. do 1 kwietnia 2019 r. nr …). Mając na uwadze, iż obrót i dystrybucja energii elektrycznej jest działalnością koncesjonowaną, a więc niemożliwą do prowadzenia bez uzyskania odpowiedniego aktu administracyjnego, przedstawiony zbiór składników materialnych nie stanowiłby zorganizowanej części przedsiębiorstwa bez koncesji. Wobec powyższego, w ramach nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa przeniesione zostaną również powyższe koncesje, na co wyraźnie zezwala ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze.

W zakresie Oddziału Transportowego wskazać należy na następujące składniki majątkowe:

5\. prawo użytkowania wieczystego gruntu wraz z prawem własności budynków i budowli, nieruchomości położonej w C., dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze … o łącznej powierzchni 16 m2;

6\. prawo użytkowania wieczystego gruntu wraz z prawem własności budynków i budowli, nieruchomości położonej w C., dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze … o łącznej powierzchni 2 m2;

7\. prawo użytkowania wieczystego gruntu wraz z prawem własności budynków i budowli, nieruchomości położonej w C., dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze … o łącznej powierzchni 17.142 m2;

8\. prawo użytkowania wieczystego gruntu wraz z prawem własności budynków i budowli, nieruchomości położonej w C., dla której prowadzona jest księga wieczysta o numerze … o łącznej powierzchni 1.139 m2;

9\. maszyny, urządzenia i wyposażenie. W zakresie Oddziału Transportowego wskazać należy na następujące składniki majątkowe

Nieruchomość ad. 5 obejmuje działkę ewidencyjną nr … zabudowaną częścią budynku warsztatowego.

Nieruchomość ad. 6 obejmuje działkę ewidencyjną nr … zabudowaną częścią bocznicy kolejowej.

Dla nieruchomości ad. 7 wskazać należy część nieruchomości składającą się z działek ewidencyjnych nr …, …, … zabudowanych budynkiem lokomotyw, budynkiem warsztatowym i budynkiem piaskowni oraz działek gruntu …, …, …, …, …, …, …, …, … stanowiących cześć bocznicy kolejowej.

Dla nieruchomości ad. 8 wskazać należy na część nieruchomości zabudowaną budynkiem portierni i częścią bocznicy kolejowej – działki ewidencyjne nr …, …, …

Z Oddziałem Transportowym łączyć należy świadectwo bezpieczeństwa nr … wydane dnia 31 grudnia 2012 r. przez Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego – niezbędne dla korzystania ze składników mienia dla działalności transportowej w zakresie kolei. Wobec powyższego, w ramach nabycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa przeniesione zostanie również powyższe świadectwo, na co wyraźnie zezwala ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze.

Wskazać należy, iż głównym odbiorcą usług generowanych w ramach Wydziału Elektroenergetycznego i Oddziału Transportu jest X. Świadczy to o odrębności organizacyjnej, technicznej i gospodarczej tej części przedsiębiorstwa upadłego. Bardzo istotnym zagadnieniem związanym ze sprzedażą jest okoliczność, że wraz z zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa nabywca przejmie na zasadzie art. 231 kodeksu pracy obowiązki pracodawcy wobec zatrudnionych w dniu sprzedaży pracowników w ramach tzw. przejścia zakładu pracy. Wyżej wymienione jednostki organizacyjne przedsiębiorstwa upadłego, świadcząc usługi w pełnym zakresie możliwości przedsiębiorstwa upadłego, wymagały zatrudnienia odpowiedniej ilości pracowników. W chwili obecnej na potrzeby wyżej wymienionych jednostek organizacyjnych przedsiębiorstwa upadłego zatrudnione są 74 osoby.

Wyłączenie ze sprzedaży poszczególnych składników wymienionych we wniosku nie ma wpływu na możliwość prowadzenia dotychczasowej działalności gospodarczej przez nabywcę Wydziału Elektroenergetycznego i Oddziału Transportowego. Wyłączane są jedynie te składniki, które będą niezbędne dla dalszego prowadzenia postępowania upadłościowego (np. wartości pieniężne, które są przeznaczane do podziału pomiędzy wierzycieli) lub też związane są z obowiązkami nałożonymi na syndyka przez obowiązujące przepisy (np. obowiązek archiwizacji dokumentów). Nie są natomiast wyłączane żadne składniki związane z prowadzoną działalnością produkcyjną np. maszyny czy urządzenia, co powoduje, że przedmiotem sprzedaży jest zorganizowana część przedsiębiorstwa, której składniki umożliwiają prowadzenie samodzielnej działalności przez nabywcę. Mienie przeznaczone do zbycia cechuje funkcjonalne i organizacyjne powiązanie umożliwiające kontynuowanie przez nabywcę dotychczasowej działalności gospodarczej realizowanej przez Wydział Elektroenergetyczny oraz Oddział Transportowy.

Nabywca zorganizowanej części przedsiębiorstwa będzie kontynuował dotychczasową działalność gospodarczą Wydziału Elektroenergetycznego i Oddziału Transportowego. Nabywca wstąpi bowiem w prawa i obowiązki wynikające z umów związanych z tymi składnikami majątku. Obowiązujące obecnie umowy przewidują 12 - miesięczne okresy wypowiedzenia, co powoduje, że nabywca co najmniej przez rok będzie zmuszony prowadzić dotychczasową działalność. W tym miejscu Wnioskodawca podkreślił, że żaden z dotychczasowych potencjalnych nabywców nie wyrażał zamiaru wypowiadania tychże umów. Ponadto stwierdził, że nie można oczywiście wykluczyć, że nabywca będzie zainteresowany rozszerzeniem dotychczasowej działalności.

Zorganizowana część przedsiębiorstwa (Wydział Elektroenergetyczny oraz Oddział Transportu), która przeznaczona jest do sprzedaży w ramach likwidacji majątku upadłego, może stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania w obrocie gospodarczym. Oba wydziały obejmują pełną infrastrukturę w tym kolejową niezbędną dla świadczenia usług.

Przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do mającej być przedmiotem zbycia części przedsiębiorstwa.

Opisane we wniosku Wydziały wyodrębnione są w strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa (zgodnie z obowiązującym Schematem Organizacyjnym X w upadłości likwidacyjnej) i przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych w zakresie usług energetycznych oraz transportowych.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy sprzedaż przez syndyka zorganizowanej części przedsiębiorstwa upadłego opisanego powyżej, z wyłączeniem wartości pieniężnych w kasie i na rachunkach bankowych wchodzących w skład masy upadłości, mienia przeznaczone na pomoc dla pracowników upadłego i ich rodzin, stanowiącego zgromadzone na odrębnym rachunku bankowym środki pieniężne zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, tworzonego na podstawie przepisów o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, wraz z przypadającymi po ogłoszeniu upadłości kwotami pochodzącymi ze zwrotu udzielonych pożyczek na cele mieszkaniowe, wpłatami odsetek bankowych od środków tego funduszu oraz opłatami pobieranymi od korzystających z usług i świadczeń socjalnych finansowanych z tego funduszu organizowanych przez upadłego, wierzytelności wchodzących w skład masy upadłości oraz dokumentacji podlegającej archiwizacji, a także wolnego od zobowiązań i obciążeń stosownie do art. 317 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego, będzie rodzić obowiązek podatkowy w zakresie podatku od towarów i usług?

Stanowisko Wnioskodawcy:

Zdaniem Wnioskodawcy, sprzedaż przez syndyka zorganizowanej części przedsiębiorstwa upadłego opisanego powyżej, z wyłączeniem wartości pieniężnych w kasie i na rachunkach bankowych wchodzących w skład masy upadłości, mienia przeznaczone na pomoc dla pracowników upadłego i ich rodzin, stanowiącego zgromadzone na odrębnym rachunku bankowym środki pieniężne zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, tworzonego na podstawie przepisów o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, wraz z przypadającymi po ogłoszeniu upadłości kwotami pochodzącymi ze zwrotu udzielonych pożyczek na cele mieszkaniowe, wpłatami odsetek bankowych od środków tego funduszu oraz opłatami pobieranymi od korzystających z usług i świadczeń socjalnych finansowanych z tego funduszu organizowanych przez upadłego, wierzytelności wchodzących w skład masy upadłości oraz dokumentacji podlegającej archiwizacji, a także wolnego od zobowiązań i obciążeń, stosownie do art. 317 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego, nie będzie rodzić obowiązku podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług. Stosownie bowiem do treści art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, przepisów tej ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

W uznaniu Wnioskodawcy, sprzedaż opisanych wyżej jednostek przedsiębiorstwa upadłego stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, cechując się organizacyjną, techniczną i finansową odrębnością. Jednostki te realizują samodzielnie zadania gospodarcze, posiadając stały portfel klientów (vide: X sp. z o.o.). Składniki majątku wyłączone ze sprzedaży nie są niezbędnymi elementami funkcjonowania opisanych wyżej jednostek przedsiębiorstwa upadłego, nie wpływając na możliwość prowadzenia dotychczasowej działalności gospodarczej z użyciem składników mienia, które objąć ma sprzedaż.

W interpretacji wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy (ITPP2/443-22/14/EK z dnia 3 marca 2014 r.) organ podatkowy uznał za prawidłowe stanowisko podatnika (wobec którego ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego), w uznaniu którego sprzedaż przedsiębiorstwa upadłego przez syndyka, w rozumieniu art. 551 kodeksu cywilnego, jako całości, wyłączając:

1.  środki pieniężne znajdujące się na rachunkach bankowych oraz w kasie przedsiębiorstwa upadłego na dzień zawarcia umowy kupna-sprzedaży;
2.  wierzytelności nie wymienione w opinii biegłego rewidenta, zawierającej opis i oszacowanie przedsiębiorstwa, w tym niewymagalne, jakie przysługują upadłemu na dzień zawarcia umowy kupna-sprzedaży,
3.  księgi rachunkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą upadłego i syndyka oraz pozostałe dokumenty dotyczące spółki upadłego,
4.  zobowiązania upadłego powstałe przed dniem zawarcia umowy kupna-sprzedaży przedsiębiorstwa,

nie będzie podlegać przepisom o podatku od towarów i usług. Jednocześnie wskazano, iż syndyk zbył uprzednio niektóre rzeczy wchodzące w skład masy upadłości, które nie miały znaczenia dla funkcjonalnej całości przedsiębiorstwa.

W zakresie wyłączonych ze sprzedaży składników majątkowych organ podatkowy wskazał: „Zgodnie z całokształtem regulacji prawa upadłościowego i naprawczego, środki pieniężne stanowią fundusze masy upadłości, a celem upadłości likwidacyjnej jest spieniężenie majątku. Natomiast wierzytelności mają charakter dynamiczny i ich stan jest zmienny, a z chwilą wpłaty przez dłużników wierzytelności zostają zamienione na gotówkę i wchodzą w skład funduszów masy upadłości. (\`(...)\`) Analiza przedstawionego zdarzenia przyszłego oraz treści przywołanych przepisów prawa prowadzi do wniosku, że sprzedaż przedsiębiorstwa upadłego, mimo że – z uwagi na specyfikę postępowania upadłościowego – zostaną z niej wyłączone środki pieniężne znajdujące się na rachunkach bankowych oraz w kasie, wierzytelności nie wymienione w opinii biegłego, w tym niewymagalne, jakie przysługują upadłemu na dzień zawarcia umowy sprzedaży, księgi rachunkowe związane z prowadzoną działalnością gospodarczą upadłego i syndyka, pozostałe dokumenty dotyczące spółki upadłego oraz zobowiązania upadłego powstałe przed dniem zawarcia umowy sprzedaży, będzie nosiła znamiona czynności, do której zastosowanie będzie miał art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie z którym, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa.” Organ podatkowy uznał, iż zbiór składników majątkowych mimo wyżej opisanych włączeń, może stanowić przedsiębiorstwo, wobec czego sprzedaż ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.”

Organ podatkowy odniósł się również do zagadnienia zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w świetle przepisów ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze: „Jak stanowi art. 316 ust. 1 ustawy, przedsiębiorstwo upadłego powinno być sprzedane jako całość, chyba że nie jest to możliwe. Według regulacji art. 318 ust. 1 tej ustawy, jeżeli sprzedaż przedsiębiorstwa upadłego jako całości nie jest możliwa ze względów ekonomicznych lub innych przyczyn, można sprzedać zorganizowaną część przedsiębiorstwa.”

Podobnie rozstrzygnął Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie (IPPP2/443-734/12-4/DG, interpretacja z dnia 3 października 2012 r.) o możliwości wyłączenia pewnych składników majątkowych ze sprzedaży, uznając iż wyłączenie środków pieniężnych zgromadzonych w kasie i na rachunkach bankowych a także nieruchomości niezwiązanej z procesem produkcji i w żaden sposób nie wpływającej na możliwości funkcjonowania przedsiębiorstwa jako wyodrębnionej części - nie powoduje objęcia sprzedaży podatkiem od towarów i usług: „Przy sprzedaży przedsiębiorstwa w postępowaniu upadłościowym nie są wyceniane i nie są objęte sprzedażą ani nie mogą być wydane nabywcy środki pieniężne przedsiębiorstwa i w niniejszym przypadku wierzytelności z wyłączeniem bieżących zobowiązań przedsiębiorstwa upadłego wobec kontrahentów ujętych w księgach rachunkowych. Zgodnie bowiem z całokształtem regulacji prawa upadłościowego i naprawczego środki pieniężne stanowią fundusze masy upadłości, a celem upadłości likwidacyjnej jest właśnie spieniężenie majątku.” Analogicznie zdaniem organu podatkowego należy traktować wierzytelności w sytuacji prowadzonej działalności gospodarczej przez syndyka. Zgromadzone środki pieniężne pochodzące z likwidacji majątku upadłego stanowią fundusze masy, które mogą być wydatkowane wyłącznie na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego lub realizację planu podziału.

Jak wskazał organ podatkowy, opierając się na przepisach kodeksu cywilnego, „strony (poza wyłączeniami wynikającymi z przepisów szczególnych) mają pozostawioną swobodę co do tego, jakie elementy tworzące pojęcie przedsiębiorstwa objąć przedmiotem czynności prawnej, z tym że swoboda w wyłączeniu poszczególnych składników nie może iść tak daleko, aby zakres wyłączeń przekreślił istotę przedsiębiorstwa (art. 551 kc). Dlatego też zbycie przedsiębiorstwa powinno obejmować co najmniej te składniki, które determinują funkcje spełniane przez przedsiębiorstwa.” Organ wskazał za kluczowe możliwość prowadzenia przez nabywcę zorganizowanej części przedsiębiorstwa prowadzoną dotychczas przez zbywcę działalność w oparciu o przejęte składniki majątku.

Jednocześnie należy wskazać, iż interpretacja ta dotyczyła zbycia przez syndyka zorganizowanej części przedsiębiorstwa, w związku z czym organ podatkowy wskazał: „Zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa jest natomiast w myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 27e ww. ustawy o VAT, organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.” W tym kontekście organ podatkowy wskazał na podstawowy wymagany związek pomiędzy składnikami majątkowymi: „Przedsiębiorstwo jako przedmiot zbycia, musi stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla przedmiotowego zagadnienia jest ustalenie, czy zbywany majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. Istotne jest, aby w zbywanym przedsiębiorstwie zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami, tak żeby przekazana masa mogła posłużyć kontynuowaniu określonej działalności gospodarczej.”

Również Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie (IPPP1/443-1284/13-4/MP, interpretacja z dnia 30 stycznia 2014 r.) uznał, iż w przypadku sprzedaży przedsiębiorstwa prawidłowe jest wyłączenie należności upadłego i syndyka, środków pieniężnych znajdujących się w kasie i na rachunkach bankowych, części dokumentacji księgowej, pracowniczej i handlowej niezbędnej do prowadzenia postępowania upadłościowego, nie powodując objęcia sprzedaży ustawą o podatku od towarów i usług – „Wyłączenie ze sprzedaży wierzytelności, należności, środków pieniężnych i części ksiąg handlowych nie ma żadnego negatywnego wpływu na potencjalną zdolność do prowadzenia działalności gospodarczej przez nabywcę w zakresie, w jakim prowadził ją upadły. Nabywca przy wykorzystaniu nabytych składników może prowadzić taką samą działalność i w takim samym zakresie jak upadły. Wyłączenie ww. elementów spośród zespołu składników przedsiębiorstwa mających być przedmiotem zbycia spowodowane jest specyfiką sytuacji, w jakiej znajduje się przedsiębiorstwo Wnioskodawcy po ogłoszeniu upadłości. (\`(...)\`) Jak wynika z powołanego wyżej art. 552 kc, strony (poza wyłączeniami wynikającymi z przepisów szczególnych) mają pozostawioną swobodę co do tego, jakie elementy tworzące pojęcie przedsiębiorstwa objąć przedmiotem czynności prawnej, z tym że swoboda w wyłączeniu poszczególnych składników nie może iść tak daleko, aby zakres wyłączeń przekreślił istotę przedsiębiorstwa (art. 551 kc). Dlatego też zbycie przedsiębiorstwa powinno obejmować co najmniej te składniki, które determinują funkcje spełniane przez przedsiębiorstwa. Wnioskodawca w treści wniosku wskazał, że mienie, które będzie przedmiotem sprzedaży przez syndyka stanowić będzie całość przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 551 i 552 Kodeksu cywilnego. Jednocześnie Wnioskodawca wskazał, że wyłączenie ze sprzedaży należności, środków pieniężnych, części ksiąg handlowych oraz zobowiązań i obciążeń, nie ma żadnego negatywnego wpływu na potencjalną zdolność do prowadzenia działalności gospodarczej przez nabywcę w zakresie, w jakim prowadził ją upadły.” Jak wskazał organ podatkowy, w praktyce obrotu gospodarczego zdarzają się sytuacje, w których niektóre elementy przedsiębiorstwa podlegają wyłączeniu z transakcji sprzedaży. Jednak nawet w takim przypadku, składniki materialne i niematerialne wchodzące w skład przedsiębiorstwa powinny pozostawać ze sobą we wzajemnych relacjach w taki sposób, by można było o nich mówić jako o zespole, a nie tylko zbiorze pewnych elementów. Decydujące zatem jest to, aby w zbywanym majątku zachowane zostały funkcjonalne związki pomiędzy poszczególnymi składnikami w sposób umożliwiający kontynuowanie określonej działalności.

Organ podatkowy wskazał także na konieczność uwzględnienia przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze, ponieważ w przedstawionych okolicznościach sprawy mamy do czynienia z przedsiębiorstwem będącym w upadłości.

W interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu (ILPP2/443-505/10-2/AD) z dnia 25 czerwca 2010 r. za poprawne uznano stanowisko wnioskodawcy, iż sprzedaż majątku upadłego jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa, z wyłączeniem niektórych nieruchomości nie wykorzystywanych w działalności prowadzonej z wykorzystaniem tejże zorganizowanej części przedsiębiorstwa, wierzytelności oraz praw majątkowych w spółkach kapitałowych – nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Stanowisko tożsame z wyżej wymienionymi interpretacjami indywidualnymi prezentuje Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach (interpretacja indywidualna z dnia 15 marca 2010 r., IBPP1/443-235/10/AZb). Organ podatkowy wskazał tam, iż w celu stwierdzenia, czy zespół składników majątkowych będących przedmiotem obu transakcji zbycia na rzecz różnych podmiotów czy też zorganizowaną jego część stanowi przedsiębiorstwo należy dokonać analizy, czy zespół tych składników posiada potencjalną zdolność do niezależnego działania gospodarczego jako samodzielny podmiot. Zorganizowana część przedsiębiorstwa jako przedmiot zbycia, musi zatem stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, iż najistotniejsze dla przedmiotowego zagadnienia jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, iż zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu. Jak wskazał organ podatkowy: „Warunkiem niezbędnym jest także wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie, które to wydzielenie ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych). Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział itp. Wyodrębnienie finansowe najpełniej realizowane jest w przypadku zakładu lub oddziału osoby prawnej. Wyodrębnienie finansowe nie musi oznaczać samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalnie niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Powyższe oznacza, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest nie tylko wyodrębniona organizacyjnie, ale również posiada wewnętrzną samodzielność finansową.”

Organ podatkowy wskazał ponadto na istotny aspekt związany z oceną majątku jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa w przypadku sprzedającego wobec którego ogłoszono upadłość: „istotne jest jednakże dokonanie spostrzeżenia, iż w specyficznej sytuacji, w jakiej znajduje się przedsiębiorstwo po ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku, jedynie w uzasadnionych ekonomicznie sytuacjach dochodzi do dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, co oznacza, iż definicja przedsiębiorstwa w rozumieniu przywołanego art. 551 ustawy Kodeks cywilny może zostać okrojona o wymóg przeznaczenia opisanego w nim zespołu składników do prowadzenia działalności gospodarczej.”

W uznaniu Wnioskodawcy mienie, które ma zostać sprzedane spełnia warunki uznania za zorganizowaną część przedsiębiorstwa. Należy mieć na uwadze, iż pomimo ogłoszenia upadłości, te jednostki przedsiębiorstwa upadłego utrzymane były w ruchu, prowadząc rentowną działalność. Mienie podlegające wyłączenie ze sprzedaży nie wpływa na możliwość realizacji zadań gospodarczych przez mienie zbywane oraz samodzielność tych jednostek przedsiębiorstwa upadłego. Wobec powyższego sprzedaż opisanego wyżej mienia, zgodnie z art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, nie spowoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust.1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii, o czym stanowi art. 2 pkt 6 ww. ustawy.

Natomiast przez świadczenie usług – w świetle art. 8 ust. 1 ustawy – rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej (…).

Stosownie do postanowień art. 6 pkt 1 ustawy, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Pojęcie „transakcja zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawa towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.

Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.

Przepis art. 2 pkt 27e ustawy o podatku od towarów i usług stanowi, że pod pojęciem zorganizowanej części przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Podstawowym wymogiem dla uznania, że transakcja dotyczy zorganizowanej części przedsiębiorstwa jest to, aby stanowiła ona zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie, które winno zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych).

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika jako dział, wydział, oddział, itp. Przy czym w doktrynie zwraca się uwagę, że organizacyjne wyodrębnienie powinno być dokonane na bazie statutu, regulaminu lub innego aktu o podobnym charakterze. Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa.

Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której przez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Ponadto wymagane jest, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa mogła stanowić potencjalne, niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, których realizacji służy w istniejącym przedsiębiorstwie. Oznacza to, że przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa można rozumieć wyłącznie tę część przedsiębiorstwa, która jest przede wszystkim wyodrębniona organizacyjnie, ale także posiada wewnętrzną samodzielność finansową.

Zatem, aby w rozumieniu przepisów podatkowych, określony zespół składników majątkowych mógł zostać uznany za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym.

Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące w takich wzajemnych relacjach, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).

Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

1.  istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania,
2.  zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
3.  składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
4.  zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy o podatku od towarów i usług, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy zaś zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.

O tym, czy nastąpiło zbycie przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z dnia 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sarl stwierdził, że celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie – nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu – do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów.

Mając na uwadze powyższe orzeczenie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości należy stwierdzić, że zawarta w art. 2 pkt 27e ustawy definicja legalna zorganizowanej części przedsiębiorstwa musi być interpretowana przez pryzmat treści art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE i w powiązaniu z rozumieniem pojęcia „przekazania całości lub części majątku”, wyłożonym przez Trybunał w ww. orzeczeniu. Trybunał Sprawiedliwości główny nacisk kładzie na badanie konkretnego przypadku, dopuszczając w pewnych przypadkach zbycie samych składników rzeczowych. Tym samym, w myśl orzecznictwa Trybunału, składniki niematerialne nie stanowią konstytutywnego elementu uznania części majątku za zorganizowaną część przedsiębiorstwa w każdym przypadku. Trybunał uznał, że pojęcie zbycia całości lub części majątku należy interpretować tak, że obejmuje ono zbycie przedsiębiorstwa lub niezależnej części przedsiębiorstwa, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub jego część zdolną do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej.

W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z przedsiębiorstwem będącym w upadłości, zatem zasadnym jest odwołanie do przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 233).

W myśl art. 306 tej ustawy, po ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego, syndyk niezwłocznie przystępuje do spisu inwentarza i oszacowania masy upadłości oraz sporządzenia planu likwidacyjnego. Syndyk składa sędziemu-komisarzowi spis inwentarza wraz z planem likwidacyjnym w terminie jednego miesiąca od dnia ogłoszenia upadłości. Plan likwidacyjny powinien określać proponowane sposoby sprzedaży składników majątku upadłego, w szczególności sprzedaży przedsiębiorstwa, termin sprzedaży, preliminarz wydatków oraz ekonomiczne uzasadnienie dalszego prowadzenia działalności gospodarczej.

Zgodnie z art. 307 ust. 1 cyt. ustawy, na podstawie spisu inwentarza i innych dokumentów upadłego oraz oszacowania syndyk sporządza sprawozdanie finansowe na dzień poprzedzający ogłoszenie upadłości i niezwłocznie przedkłada je sędziemu-komisarzowi.

Stosownie do art. 308 ustawy, po sporządzeniu spisu inwentarza i sprawozdania finansowego albo po złożeniu pisemnego sprawozdania ogólnego syndyk przeprowadza likwidację masy upadłości.

Na podstawie art. 311 ust. 1 ww. ustawy, likwidacji masy upadłości dokonuje się przez sprzedaż przedsiębiorstwa upadłego w całości lub jego zorganizowanych części, sprzedaż nieruchomości i ruchomości, przez ściągnięcie wierzytelności od dłużników upadłego i wykonanie innych jego praw majątkowych wchodzących w skład masy upadłości albo ich zbycie.

Stosownie do brzmienia art. 313 ust. 1 ustawy, sprzedaż dokonana w postępowaniu upadłościowym ma skutki sprzedaży egzekucyjnej. Nabywca składników masy upadłości nie odpowiada za zobowiązania podatkowe upadłego, także powstałe po ogłoszeniu upadłości.

Jak stanowi art. 316 ust. 1 ustawy, przedsiębiorstwo upadłego powinno być sprzedane jako całość, chyba że nie jest to możliwe.

Według regulacji art. 318 ust. 1 tej ustawy, jeżeli sprzedaż przedsiębiorstwa upadłego jako całości nie jest możliwa ze względów ekonomicznych lub innych przyczyn, można sprzedać zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

Zgodnie z art. 319 ust. 1 ustawy, sędzia-komisarz, na wniosek syndyka, przed sprzedażą przedsiębiorstwa wyznacza biegłego do sporządzenia opisu i oszacowania przedsiębiorstwa oraz jego zorganizowanych części. Może jednak tego zaniechać, jeżeli opisu i oszacowania przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanych części dokonano przy sporządzeniu spisu inwentarza i oszacowaniu masy upadłości.

W myśl art. 331 ust. 1 ww. ustawy, likwidacja wierzytelności upadłego następuje przez ich ściągnięcie.

Jeżeli ściągnięcie wierzytelności napotyka przeszkody albo roszczenie nie jest jeszcze wymagalne, likwidacja wierzytelności nastąpi przez ich zbycie (ust. 2 powyższego artykułu).

Z treści art. 335 ustawy wynika, że fundusze masy upadłości obejmują sumy uzyskane z likwidacji masy upadłości oraz dochód uzyskany z prowadzenia lub wydzierżawienia przedsiębiorstwa upadłego, a także odsetki od tych sum zdeponowanych w banku, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Na podstawie art. 337 ust. 1 tej ustawy, podziału funduszów dokonuje się jednorazowo albo kilkakrotnie w miarę likwidacji masy upadłości po zatwierdzeniu przez sędziego-komisarza listy wierzytelności.

Stosownie do brzmienia art. 231 ust. 1 ustawy, koszty postępowania upadłościowego pokrywane są z masy upadłości.

Należy wskazać, że w przypadku sprzedaży przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części transakcją tą nie są objęte środki pieniężne przedsiębiorstwa, ani wierzytelności, których likwidacja – co do zasady – następuje przez ich ściągnięcie. Zgodnie z całokształtem regulacji prawa upadłościowego i naprawczego, środki pieniężne stanowią fundusze masy upadłości, a celem upadłości likwidacyjnej jest spieniężenie majątku. Natomiast wierzytelności mają charakter dynamiczny i ich stan jest zmienny, a z chwilą wpłaty przez dłużników wierzytelności zostają zamienione na gotówkę i wchodzą w skład funduszów masy upadłości.

Wnioskodawca w opisie zdarzenia przyszłego wskazał, że Wydział Elektroenergetyczny oraz Oddział Transportu mogą stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania w obrocie gospodarczym. Zgodnie z obowiązującym Schematem Organizacyjnym X S.A. w upadłości likwidacyjnej Wydziały są wyodrębnione w strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa i przeznaczone do realizacji określonych zadań gospodarczych w zakresie usług energetycznych oraz transportowych. Ponadto Wnioskodawca wskazał, że mienie przeznaczone do zbycia cechuje funkcjonalne i organizacyjne powiązanie umożliwiające kontynuowanie przez nabywcę dotychczasowej działalności gospodarczej realizowanej przez Wydział Elektroenergetyczny oraz Oddział Transportowy. Z treści wniosku wynika również, że nabywca zorganizowanej części przedsiębiorstwa będzie kontynuował dotychczasową działalność gospodarczą ww. jednostek organizacyjnych przedsiębiorstwa upadłego. Wyłączenie ze sprzedaży poszczególnych składników wymienionych we wniosku nie ma wpływu na możliwość prowadzenia dotychczasowej działalności gospodarczej przez nabywcę Wydziału Elektroenergetycznego i Oddziału Transportowego. Wyłączane są jedynie te składniki, które będą niezbędne dla dalszego prowadzenia postępowania upadłościowego (np. wartości pieniężne, które są przeznaczane do podziału pomiędzy wierzycieli) lub też związane są z obowiązkami nałożonymi na syndyka przez obowiązujące przepisy (np. obowiązek archiwizacji dokumentów). Nie są natomiast wyłączane żadne składniki związane z prowadzoną działalnością produkcyjną np. maszyny czy urządzenia, co powoduje, że przedmiotem sprzedaży jest zorganizowana część przedsiębiorstwa, której składniki umożliwiają prowadzenie samodzielnej działalności przez nabywcę.

Konfrontując zaprezentowany opis sprawy z powołanymi przepisami prawa należy stwierdzić, że mający być przedmiotem sprzedaży zespół składników majątkowych i niemajątkowych (Wydział Elektroenergetyczny oraz Oddział Transportowy), mimo ww. wyłączeń, stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, wobec czego sprzedaż ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Do sprzedaży tej będzie miało zastosowanie uregulowanie zawarte w art. 6 pkt 1 ustawy, które stanowi, że przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Wobec powyższego należy zgodzić się z Wnioskodawcą, że sprzedaż przez syndyka zorganizowanej części przedsiębiorstwa upadłego opisanego powyżej, z wyłączeniem wartości pieniężnych w kasie i na rachunkach bankowych wchodzących w skład masy upadłości, mienia przeznaczone na pomoc dla pracowników upadłego i ich rodzin, stanowiącego zgromadzone na odrębnym rachunku bankowym środki pieniężne zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, tworzonego na podstawie przepisów o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych, wraz z przypadającymi po ogłoszeniu upadłości kwotami pochodzącymi ze zwrotu udzielonych pożyczek na cele mieszkaniowe, wpłatami odsetek bankowych od środków tego funduszu oraz opłatami pobieranymi od korzystających z usług i świadczeń socjalnych finansowanych z tego funduszu organizowanych przez upadłego, wierzytelności wchodzących w skład masy upadłości oraz dokumentacji podlegającej archiwizacji, a także wolnego od zobowiązań i obciążeń stosownie do art. 317 ust. 2 Prawa upadłościowego i naprawczego, nie będzie rodzić obowiązku podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług.

Zatem stanowisko Wnioskodawcy jest prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Ponadto należy zaznaczyć, że w przypadku zmiany stanu prawnego lub zmiany któregokolwiek elementu zdarzenia przyszłego udzielona interpretacja traci ważność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego … po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.