Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP2/443-709/13-2/IZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-10-14
Teza: dotyczy opodatkowania premii pieniężnej wypłacanej przez Agenta
Słowa kluczowe: bonus; czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; pośrednictwo; premia-premia pieniężna; ubezpieczenia
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112 poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 05.07.2013 r. (data wpływu 15.07.2013 r.), o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania premii pieniężnej wypłacanej przez Agenta - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15.07.2013 r. wpłynął ww. wniosek, o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania premii pieniężnej wypłacanej przez Agenta

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Bank \[dalej: Wnioskodawca lub X \] prowadzi działalność gospodarczą polegającą na świadczeniu usług bankowych, w tym w szczególności polegających na udzielaniu kredytów hipotecznych. Działalność X reguluje ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o listach zastawnych i bankach hipotecznych (Dz. U. 2003 Nr 99 poz. 919 j.t. ze zm.). X jest zarejestrowany dla celów podatku VAT jako podatnik VAT zwolniony.

W związku z prowadzoną działalnością X planuje zawierać z zakładem ubezpieczeń \[dalej: Ubezpieczyciel\] umowy ubezpieczenia grupowego. Zawierając umowy ubezpieczenia grupowego X będzie działać we własnym imieniu ale na cudzy rachunek (tj. na rachunek przyszłych kredytobiorców - klientów X - jako ubezpieczonych).

Umowy ubezpieczenia zawierane przez X będą obejmować w szczególności ubezpieczenia majątkowe nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytu oraz tzw. ubezpieczenia typu PPI, tj. ubezpieczenia płatności kredytów, oraz ubezpieczenie na życie. Jako opcje dodatkowe do ubezpieczenia nieruchomości kredytobiorcy będą mogli korzystać także z ubezpieczenia majątkowego ruchomości znajdujących się w nieruchomości, ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej związanej z nieruchomością oraz ubezpieczenia assistance. Dodatkowo umowy ubezpieczenia zawierane przez X mogą obejmować ubezpieczenia na życie. Dodatkowe opcje ubezpieczenia uzupełniać będą ochronę ubezpieczeniową kredytobiorców, której głównym elementem będzie ubezpieczenie nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytu. Jako ubezpieczający X będzie zobowiązany do uiszczenia składki ubezpieczeniowej na rzecz Ubezpieczyciela, której kosztem następnie obciąży kredytobiorcę objętego Umową ubezpieczenia.

Umowy ubezpieczenia zawierane będą we własnym imieniu przez X , ale na rachunek kredytobiorców. Niemniej jednak, w związku z udzieleniem kredytów na rzecz kredytobiorców, a więc i istnieniem faktycznej potrzeby zabezpieczenia spłaty tych kredytów, zasadniczo to X będzie posiadać interes prawny i faktyczny w zawarciu umów ubezpieczenia na rzecz swoich klientów (kredytobiorców). Interes ten materializuje się w postanowieniach umowy kredytu przewidujących cesję praw do odszkodowania majątkowego na rzecz X lub wskazanie X jako uposażonego z tytułu ubezpieczenia na życie. Z ekonomicznego punktu widzenia istotą objęcia kredytobiorców ubezpieczeniem będzie bowiem ochrona interesów X . Co do zasady to X będzie także uposażonym lub uprawnionym do otrzymania świadczeń wynikających z umów ubezpieczenia zawieranych na rachunek kredytobiorców.

Wszelkie czynności o charakterze agencyjnym dotyczące przystąpienia do umowy ubezpieczenia przez kredytobiorców wykonywane będą przez wyspecjalizowanego agenta ubezpieczeniowego \[dalej: Agent\] na podstawie umów agencyjnych zawartych przez Agenta z Ubezpieczycielem. Agent, w ramach swojej działalności, wykonywać będzie na rzecz Ubezpieczyciela usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego obejmujące szereg czynności faktycznych lub prawnych (w tym przygotowawczych), zmierzających do zawarcia umowy ubezpieczenia oraz obsługi przedmiotowych umów (uczestniczenie w administrowaniu i wykonywaniu umów). W tym składka ubezpieczeniowa należna Ubezpieczycielowi może być przekazywana przez X za pośrednictwem Agenta. Z tytułu wykonywania powyższych czynności Agentowi przysługiwać będzie od Ubezpieczyciela prowizja.

W związku z zawarciem z Ubezpieczycielem umowy ubezpieczenia grupowego, X wykonywać będzie z kolei wyłącznie wymagane i niezbędne czynności wynikające z jego roli jako ubezpieczającego (tj. jako podmiotu nabywającego usługę ubezpieczeniową na cudzy rachunek). W szczególności czynności te obejmować będą przyjmowanie deklaracji przystąpienia i rezygnacji z ubezpieczenia od kredytobiorców, odpowiadanie na pytania kredytobiorców co do zakresu ubezpieczenia, przekazywanie kredytobiorcom ogólnych warunków ubezpieczenia \[OWU\], prowadzenie rejestru ubezpieczonych, informowanie Ubezpieczyciela i/lub działającego na jego rzecz Agenta o kredytobiorcach, którzy wyrazili chęć przystąpienia do umowy ubezpieczenia oraz udostępnianie danych niezbędnych do przystąpienia przez kredytobiorcę do umów ubezpieczenia \[dalej: Czynności\].

W przyszłości, w związku z zawieraniem przez Wnioskodawcę umów ubezpieczenia na cudzy rachunek oraz w związku z faktem, iż Agentowi przysługiwać będzie od Ubezpieczyciela prowizja z tytułu wykonywania przez niego usług pośrednictwa na rzecz Ubezpieczyciela, Agent wypłacać będzie na rzecz X premię pieniężną \[Premia\]. Wysokość Premii należnej X od Agenta uzależniona będzie od wysokości składek ubezpieczeniowych przekazywanych przez X na rzecz Ubezpieczyciela w związku z zawarciem umowy ubezpieczenia.

X nie będzie świadczyć żadnych usług na rzecz Agenta, ani też Agent nie będzie świadczyć usług na rzecz X , a wypłata Premii nie będzie się wiązała z żadnym konkretnym świadczeniem ze strony X (innym niż nabycie usług ubezpieczeniowych od Ubezpieczyciela i opłacanie składek).

Na chwilę obecną X nie planuje wnioskować do Ubezpieczyciela o wypłatę jakichkolwiek kwot, które rekompensowałyby Wnioskodawcy koszty poniesione w związku z koniecznością wykonania Czynności niezbędnych dla zawarcia realizacji umów ubezpieczenia. Nie można jednak całkowicie wykluczyć, iż pomiędzy X a Ubezpieczycielem dojdzie do porozumienia w tym zakresie, w efekcie czego X otrzymywałaby od Ubezpieczyciela zwrot poniesionych przez siebie kosztów związanych z wykonaniem Czynności, do których X jest zobowiązany w przypadku zawarcia umowy ubezpieczenia grupowego \[Zwrot Kosztów\]. Niezależnie od tego czy Ubezpieczyciel będzie dokonywał na rzecz X Zwrotu Kosztów, czy też nie, Wnioskodawca będzie uprawniony do otrzymania Premii od Agenta.

W efekcie możliwe jest zaistnienie dwóch Wariantów:

1.  W związku z zawarciem i realizacją przez X umowy ubezpieczenia grupowego z Ubezpieczycielem, X otrzymywać będzie Premię od Agenta, uzależnioną od wysokości składek opłacanych przez X na rzecz Ubezpieczyciela \[Wariant 1\];
2.  W związku z zawarciem i realizacją przez X umowy ubezpieczenia grupowego z Ubezpieczycielem, X otrzymywać będzie Premię od Agenta, uzależnioną od wysokości składek opłacanych przez X na rzecz Ubezpieczyciela. Ponadto, w związku z szeregiem Czynności, które wykonywane są przez ubezpieczającego w związku z zawarciem i realizacją umowy ubezpieczenia grupowego, X będzie uprawniony do uzyskania Zwrotu Kosztów od Ubezpieczyciela \[Wariant 2\].

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy Premia, która będzie wypłacana przez Agenta na rzecz Wnioskodawcy w ramach Wariantu 1 z tytułu zawarcia przez X umowy ubezpieczenia grupowego z Ubezpieczycielem, i której wysokość uzależniona będzie od wysokości składek ubezpieczeniowych przekazywanych przez X na rzecz Ubezpieczyciela z tego tytułu, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT?
2.  Czy Premia, która będzie wypłacana przez Agenta na rzecz Wnioskodawcy w ramach Wariantu 2 z tytułu zawarcia przez X umowy ubezpieczenia grupowego z Ubezpieczycielem, i której wysokość uzależniona będzie od wysokości składek ubezpieczeniowych przekazywanych przez X na rzecz Ubezpieczyciela z tego tytułu, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT?

Stanowisko Wnioskodawcy:

1.  Wnioskodawca uważa, że premia, którą będzie otrzymywać od Agenta w ramach Wariantu 1 z tytułu zawarcia przez X umowy ubezpieczenia grupowego z Ubezpieczycielem, i której wysokość uzależniona będzie od wysokości składek ubezpieczeniowych przekazywanych przez X na rzecz Ubezpieczyciela w ramach tej umowy, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.
2.  Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż Premia, którą będzie otrzymywać od Agenta w ramach Wariantu 2 z tytułu zawarcia przez X umowy ubezpieczenia grupowego z Ubezpieczycielem, i której wysokość uzależniona będzie od wysokości składek ubezpieczeniowych przekazywanych przez X na rzecz Ubezpieczyciela w ramach tej umowy, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.

Uzasadnienie stanowiska Spółki

W zakresie pytania 1

Zakres czynności podlegających opodatkowaniu VAT został określony w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT. Na mocy wskazanego przepisu opodatkowaniu podlegają między innymi odpłatna dostawa towarów oraz odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Nie ulega wątpliwości, iż w przedstawionym przez Wnioskodawcę stanie faktycznym nie dochodzi do dostawy towarów pomiędzy X i Agentem.

Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT, w tym również:

*   przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

*   zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

*   świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Na mocy art. 8 ust. 2 ustawy o VAT za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

*   użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych; oraz

*   nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

W świetle wskazanych regulacji usługa oznacza świadczenie podatnika na rzecz kontrahenta (odbiorcy usługi), które jednocześnie nie stanowi dostawy towarów. W praktyce świadczenie może przyjąć dwie formy: aktywną bądź pasywną. Forma aktywna polega na wykonaniu przez świadczącego określonej usługi. Natomiast forma pasywna polega na zobowiązaniu się przez świadczącego do powstrzymania się od dokonania określonej czynności lub wywołania określonej sytuacji.

Pomimo, iż pojęcie „odpłatnej usługi” jako czynności podlegającej opodatkowaniu zostało na gruncie ustawy o VAT zdefiniowane w sposób bardzo szeroki nie każda czynność wykonywana w sferze stosunków cywilnych i gospodarczych może zostać uznana za opodatkowaną VAT. Dla wystąpienia czynności podlegającej opodatkowaniu niezbędne jest bowiem zaistnienie określonych przesłanek ściśle związanych z wykonywaniem danej czynności.

W kwestii uznania danej czynności za usługę opodatkowaną podatkiem VAT wypowiadał się wielokrotnie Trybunał Sprawiedliwości UE \[dalej: TSUE\]. Dla przykładu w orzeczeniu w sprawie C-16/93 R.J. Tolsma z 3 marca 1994 r. TSUE stwierdził, iż „świadczenie usługi jest odpłatne i podlega opodatkowaniu tyko wówczas, gdy istnieje związek prawny pomiędzy usługodawcą i usługobiorcą, w wykonaniu którego następuje świadczenie wzajemne, a wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktyczną za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”. Natomiast w orzeczeniu TSUE w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council z 8 marca 1988 r. stwierdzono, iż „koncepcja odpłatnego świadczenia usług zakłada istnienie bezpośredniego związku pomiędzy świadczoną usługą i uzyskanym wynagrodzeniem.” Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. W świetle tego orzeczenia świadczenie usług zakłada swoistą wymianę świadczeń obu stron i w konsekwencji ma miejsce jedynie wówczas, kiedy pomiędzy świadczeniem jednej a świadczeniem drugiej strony stosunku prawnego istnieje bezpośredni i ścisły związek. Z kolei w wyroku TSUE w sprawie C-154/80 Association „Cooperatieve Aardappelenbewaarplaats GA” wyrażony został pogląd Trybunału, zgodnie z którym „konieczne jest, aby wynagrodzenie za usługę dawało się wyrazić w pieniądzu”.

Podsumowując, zgodnie z orzecznictwem TSUE dane świadczenie może podlegać opodatkowaniu wyłącznie w sytuacji kiedy:

(i) świadczącego i otrzymującego świadczenie łączy stosunek prawny;

(ii) świadczenie jest wykonywane na podstawie istniejącego stosunku prawnego;

(iii) relacja jest wzajemna, tj. za świadczenie uzyskiwany jest ekwiwalent w postaci wynagrodzenia;

(iv) pomiędzy wynagrodzeniem a świadczeniem występuje bezpośredni związek;

(v) wynagrodzenie można wyrazić w wartościach pieniężnych.

Analiza stosownych przepisów ustawy o VAT oraz orzecznictwa TSUE prowadzi do wniosku, że opodatkowaniu VAT podlegać mogą jedynie takie czynności (usługi), które spełniają powyższe warunki, w szczególności gdy istnieje bezpośredni i trwały związek pomiędzy czynnościami jednej strony a wynagrodzeniem wypłacanym przez druga stronę. W ocenie Wnioskodawcy, warunek ten nie jest spełniony w przypadku Premii będącej przedmiotem pytania zawartego w niniejszym wniosku.

Wypłata premii pieniężnej stanowi rodzaj działania podejmowanego w zakresie intensyfikacji sprzedaży towarów lub usług przez danego przedsiębiorcę. Wypłacanie premii pieniężnych dotyczy zwłaszcza sytuacji, kiedy sprzedawca z różnych przyczyn (np. z powodu dokonania u niego zakupów w dużych ilościach w określonym czasie), po dokonaniu dostawy towarów lub po wyświadczeniu usług wypłaca nabywcy określone kwoty pieniężne (udziela premii pieniężnej).

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego do wypłaty Premii przez Agenta na rzecz X dochodzić będzie pod warunkiem zawarcia przez X (we własnym imieniu, ale na cudzy rachunek) z Ubezpieczycielem umów ubezpieczenia grupowego oraz wykonywania tej umowy. Wysokość wypłacanej Premii uzależniona będzie od wysokości składek ubezpieczeniowych przekazywanych przez X na rzecz Ubezpieczyciela (zakładu ubezpieczeń). Z wypłatą Premii nie będą się wiązać żadne inne warunki, w szczególności X nie będzie zobowiązany do spełnienia jakichkolwiek świadczeń czy usług na rzecz Agenta. Jedyną czynnością jaką wykonywać będzie Wnioskodawca będzie zakup usług ubezpieczenia od Ubezpieczyciela (zakładu ubezpieczeń) i opłacanie składek ubezpieczeniowych wynikających z przystąpienia do umów ubezpieczenia przez kredytobiorców. Transakcja, tj. świadczenie usług ubezpieczeniowych, zawierana będzie zatem bezpośrednio pomiędzy Spółką a Ubezpieczycielem.

Jednocześnie Agent nie będzie wykonywał jakichkolwiek usług na rzecz X — Agent działa bowiem na podstawie umowy o świadczenie usług agencyjnych na rzecz Ubezpieczyciela. X nie będzie również wykonywał żadnych czynności na rzecz Agenta — wszystkie czynności, do których zobowiązany będzie X będą wynikały wyłącznie z faktu zawarcia przez X umowy ubezpieczenia grupowego z Ubezpieczycielem i obowiązków stąd wynikających (np. opłaty składki, zgłoszenia chęci przystąpienia do umowy przez kredytobiorców, etc).

Mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa podatkowego w kontekście przedstawionych okoliczności sprawy należy stwierdzić, że wypłacana przez Agenta na rzecz Wnioskodawcy Premia nie będzie w żaden sposób związana ze spełnieniem przez X świadczenia wzajemnego, gdyż za takie świadczenie nie można uznać zakupu przez Wnioskodawcę usług ubezpieczeniowych i wpłacenia określonych kwot składek ubezpieczeniowych na rzecz Ubezpieczyciela. Wnioskodawca jako otrzymujący Premię nie świadczy na rzecz Agenta usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Tym samym, wypłata premii przez Agenta na rzecz X stanowić będzie świadczenie jednostronne, któremu nie będzie towarzyszyć żadnego rodzaju świadczenie wzajemne (ekwiwalentne) ze strony X . Wyłączną czynnością, w związku z którą następować będzie wypłata premii, będzie zawarcie przez X umowy ubezpieczenia grupowego z Ubezpieczycielem oraz jej wykonywanie, a więc nabywanie usług ubezpieczeniowych przez X od Ubezpieczyciela (nie zaś wykonanie jakichkolwiek usług przez X ). Transakcja zawierana jest zatem pomiędzy X a Ubezpieczycielem (zakładem ubezpieczeń) i stanowi obrót w rozumieniu ustawy o VAT po stronie Ubezpieczyciela, czyli podmiotu świadczącego usługi ubezpieczeniowe na rzecz X .

Brak jest zatem podstaw do uznania Premii za wynagrodzenie wypłacane przez Agenta za jakiekolwiek usługi świadczone na jego rzecz przez X . Jak wskazano powyżej, ze strony X brak jest jakiegokolwiek świadczenia na rzecz Agenta, nie występuje zatem usługa, z którą można by powiązać kwoty pieniężne, które będą wypłacane przez Agenta na rzecz X w postaci Premii.

W związku z powyższymi uwagami Premia, która będzie wypłacana przez Agenta na rzecz X , nie będzie związana z jakąkolwiek usługą, a tym bardziej nie będzie związana z dostawą towarów w rozumieniu przepisów o podatku VAT. Tym samym, nie będzie ona podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT. Premia taka stanowi bowiem swoistą nagrodę uzależnioną od wysokości składek ubezpieczeniowych przekazanych przez X na rzecz Ubezpieczyciela, a nie odpłatność za świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

W konsekwencji, wypłata Premii nie kreuje odrębnej czynności objętej podatkiem VAT i jest na gruncie tego podatku obojętna.

Powyższe stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych. Przykładowo w orzeczeniu z 5 sierpnia 2010 r. (sygn. I FSK 1318/09) NSA uznał, że „wypłacana nabywcy przez dostawcę premia pieniężna jedynie z tytułu osiągnięcia przez niego satysfakcjonującej dostawcę wielkości obrotów, nieodnosząca się do konkretnych transakcji, stanowi nagrodę za osiągnięcie tego rezultatu, a nie odpłatność (wynagrodzenie) za świadczenie usługi w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).” Natomiast, w orzeczeniu z 11 czerwca 2010 r. (sygn. I FSK 972/09) NSA uznał iż „z samego tylko określenia tytułu płatności wynagrodzenia (premii) oraz sposobu jego udokumentowania nie można wywodzić, że podmiot je otrzymujący świadczy usługę na rzecz płacącego. Opodatkowaniu jako usługa podlega bowiem określone w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT zachowanie niebędące jednocześnie dostawą, którym nie jest samo osiągnięcie przez nabywcę określonej wartości dostaw towarów od danego sprzedawcy. (\`(...)\`) Samo jedynie osiągnięcie przez nabywcę określonej wartości nabytych od dostawcy towarów nie stanowi przecież świadczenia przez niego usługi na rzecz podmiotu wytwarzającego ten towar.” Należy zaznaczyć, że powołane orzeczenia odnoszą się do nieco innego stanu faktycznego niż sytuacja opisana w niniejszym wniosku o wydanie interpretacji. Niemniej konsekwencje prawno-podatkowe na gruncie VAT mogą być odnoszone również do Premii wypłacanej przez Agenta na rzecz Wnioskodawcy. Orzeczenia te dotyczą bowiem premii pieniężnych wypłacanych przez dostawcę towarów na rzecz odbiorców tych towarów, podczas gdy w przypadku X Premia wypłacana byłaby przez Agenta, a zatem podmiot, od którego X nie nabywa ani usług, ani towarów. Nie zmienia to jednak faktu, że wypłata Premii nie stanowi wynagrodzenia za świadczenie jakichkolwiek usług, które byłyby realizowane przez X na rzecz Agenta, co potwierdzają wskazane orzeczenia sądów.

Ponadto, stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w interpretacjach prawa podatkowego wydawanych z upoważnienia Ministra Finansów w odniesieniu do analogicznych stanów faktycznych bądź zdarzeń przyszłych. Przykładowo w interpretacji indywidualnej z 30 czerwca 2011 r. (sygn. IPPP1-443-801/11-4/IGo) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie stwierdził że „wypłacane przez Brokera na rzecz Wnioskodawcy premie pieniężne nie są w żaden sposób związane ze spełnieniem przez Wnioskodawcę świadczenia wzajemnego, gdyż za takie świadczenie nie można uznać zrealizowanej przez Zainteresowanego określonej wartości kwot opłacanych składek w miesięcznym okresie rozliczeniowym. Zatem należy uznać, iż w tych sytuacjach Wnioskodawca jako otrzymujący premie nie świadczy na rzecz Brokera usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, a zatem czynność ta u Wnioskodawcy nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.”

Co więcej, stanowisko Wnioskodawcy znajduje swoje potwierdzenie również interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 6 grudnia 2011 r. (IPPP1/443-1395/11-2/MP), w której stwierdził on, że „Spółka, w związku z zawieraniem za pośrednictwem Agenta umów ubezpieczenia przedmiotów leasingu, otrzymywać będzie od Agenta premie pieniężne. Wysokość premii pieniężnej będzie bezpośrednio uzależniona od kwoty opłacanych przez Spółkę miesięcznych składek z tytułu zawartych we własnym imieniu i na własny rachunek umów ubezpieczenia, należnych zakładowi ubezpieczeń. W związku z wypłatą premii pieniężnej Spółka nie będzie zobowiązana do podejmowania żadnych innych czynności na rzecz Agenta. Jedyną czynnością jaką wykonuje Spółka jest zakup usług ubezpieczenia przedmiotów leasingu będących własnością Spółki od zakładu ubezpieczeń, w imieniu którego działa Agent. Transakcja zawierana jest zatem pomiędzy Spółką a zakładem ubezpieczeń i stanowi obrót w rozumieniu ustawy o VAT po stronie zakładu ubezpieczeń. Mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa podatkowego w kontekście przedstawionych okoliczności sprawy należy stwierdzić, że wypłacane przez Agenta na rzecz Wnioskodawcy premie pieniężne nie są w żaden sposób związane ze spełnieniem przez Wnioskodawcę świadczenia wzajemnego, gdyż za takie świadczenie nie można uznać zrealizowanej przez Zainteresowanego określonej wartości kwot opłacanych składek w miesięcznym okresie rozliczeniowym. Wnioskodawca jako otrzymujący premie nie świadczy na rzecz Agenta usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, a zatem, premie pieniężne wypłacane Wnioskodawcy przez Agenta z tytułu przystępowania przez Spółkę do indywidualnych umów ubezpieczenia zawartych z zakładem ubezpieczeń nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.”

Wnioskodawcy znane jest także stanowisko wyrażane w szczególności w uchwale NSA z 25 czerwca 2012 r. (sygn. I FPS 2/12) oraz w interpretacji ogólnej Ministra Finansów z 27 listopada 2012 r. (sygn. PT3/033/10/423/AEW/12/PT-618), zgodnie z którym premie pieniężne wypłacane kontrahentom stanowią rabaty zmniejszające pierwotną cenę dokonanego zakupu towarów. Wnioskodawca pragnie jednak podkreślić, że stanowiska te zostały zaprezentowane na tle odmiennego stanu faktycznego niż przedstawiony w niniejszym wniosku. Przede wszystkim, wspomniane stanowiska odnosiły się do sytuacji, w których pomiędzy stronami został zawarty szereg transakcji handlowych, których przedmiotem były dostawy towarów lub usług, a wypłata premii pieniężnych była uzależniona od wielkości obrotu realizowanego pomiędzy stronami. Zatem, co do zasady, było możliwe powiązanie wypłaconych premii pieniężnych z dostawami towarów zrealizowanymi pomiędzy stronami. Natomiast, w stanie faktycznym przedstawionym w niniejszym wniosku, wypłata Premii przez Agenta następuje w związku z nabyciem przez X usług od osoby trzeciej, tj. Ubezpieczyciela. Tym samym Premia wypłacana przez Agenta nie może być uznana za rabat udzielony przez Agenta na rzecz Wnioskodawcy, gdyż Agent nie dokonuje żadnych świadczeń na rzecz X , których wartość potencjalnie mogłaby być pomniejszona o kwotę rabatu odpowiadającego kwocie premii pieniężnej (taka kwalifikacja byłaby ewentualnie możliwa w przypadku, gdyby premię wypłacał na rzecz X sam Ubezpieczyciel, wtedy bowiem uprawnione byłoby stanowisko, iż premia pieniężna stanowi rabat udzielony przez zakład ubezpieczeń, co powinno skutkować pomniejszeniem kwoty składki ubezpieczeniowej). Umowa ubezpieczenia będzie zawierana pomiędzy X a Ubezpieczycielem, natomiast rolą Agenta jest jedynie powiązanie obu stron transakcji w celu zawarcia tej umowy oraz przyjmowanie zgłoszeń o chęci przystąpienia do umowy przez kolejnych kredytobiorców, przy czyni działania te Agent podejmuje w ramach usług pośrednictwa ubezpieczeniowego świadczonych na rzecz Ubezpieczyciela (nie zaś na rzecz X ). Nie jest zatem możliwe uznanie Premii wypłacanych przez Agenta na rzecz X za rabaty odnoszące się do jakiegokolwiek rodzaju usług wykonywanych przez Agenta na rzecz X .

Wnioskodawca zaznacza, że prawidłowość jego stanowiska została potwierdzona również w interpretacji indywidualnej Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie wydanej już po ww. uchwale NSA, tj. w interpretacji indywidualnej z 2 października 2012 r. (sygn. IPPP3/443-705/12-2/SM), zgodnie z którą „odnośnie powołanej uchwały składu siedmiu sędziów NSA z 25 czerwca 2012 r. sygn. I FPS 2/12, zgodnie z którą wypłata kontrahentowi bonusu warunkowego (premii pieniężnej) z tytułu osiągnięcia określonej wielkości sprzedaży lub terminowości regulowania należności stanowi rabat w rozumieniu art. 29 ust. 4 ustawy o VAT zmniejszający podstawę opodatkowania, zgodzić się trzeba ze Spółką, że dotyczy ona innej sytuacji, niż opisana w przedmiotowym wniosku. Należy bowiem zauważyć, że przedmiotowa uchwała odnosi się do sytuacji, gdy bezpośrednio pomiędzy stronami został zawarty szereg transakcji handlowych, których przedmiotem były dostawy towarów, a wypłata premii pieniężnych była uzależniona od wielkości obrotu realizowanego właśnie pomiędzy tymi stronami, a więc dokonywana była bezpośrednio przez dostawcę towarów na rzecz ich nabywcy. Natomiast z opisu przedstawionego w niniejszym wniosku wynika, że wypłata premii przez Brokera następuje w związku z nabyciem przez Spółkę usług od osoby trzeciej. tj. zakładu ubezpieczeń. Tym samym premie wypłacane przez Brokera nie mogą być uznane za rabaty udzielone przez Brokera na rzecz Spółki, gdyż brak jest jakichkolwiek transakcji handlowych zawartych pomiędzy Brokerem a Spółką, których wartość potencjalnie mogłaby być pomniejszona o kwotę rabatu odpowiadającego kwocie premii pieniężnej”.

W świetle powyższych uwag, Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż Premia, którą będzie otrzymywać od Agenta w ramach Wariantu 1, z tytułu zawarcia przez X z Ubezpieczycielem i wykonywania umowy ubezpieczenia grupowego, i której wysokość uzależniona będzie od wysokości składek ubezpieczeniowych przekazywanych przez X na rzecz Ubezpieczyciela, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.

W zakresie pytania 2

W zakresie pytania 2 argumentacja Wnioskodawcy jest analogiczna do tej przestawionej w uzasadnieniu w zakresie odpowiedzi na pytanie 1.

W związku z powyższym Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż Premia, którą będzie otrzymywać od Agenta w ramach Wariantu 2, z tytułu zawarcia przez X z Ubezpieczycielem i wykonywania umowy ubezpieczenia grupowego, i której wysokość uzależniona będzie od wysokości składek ubezpieczeniowych przekazywanych przez X na rzecz Ubezpieczyciela, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Zakres tych czynności został zdefiniowany w art. 7 i art. 8 cyt. ustawy. Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Za odpłatne świadczenie usług, w myśl art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy, należy również rozumieć nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Powołane regulacje wskazują, iż pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności bądź sytuacji. Pojęcie usługi według ustawy jest bowiem szersze od definicji usługi w rozumieniu klasyfikacji statystycznych. Przez świadczenie usług należy zatem rozumieć każde zachowanie się podatnika – nie będące dostawą towarów – na rzecz innego podmiotu.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie usług, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Wskazać należy, że skutki podatkowe dotyczące wypłacania premii pieniężnych nabywcom uzależnione są od wielu czynników, m.in. od ustalenia, za co faktycznie premie pieniężne zostały wypłacone, tzn. czy dotyczą konkretnych dostaw, czy też odnoszą się do wszystkich dostaw w określonym czasie, czy ich przyznanie uwarunkowane jest wykonywaniem dodatkowych czynności itp.

Ze złożonego wniosku wynika, że w związku z prowadzoną działalnością Bank planuje zawierać z zakładem ubezpieczeń umowy ubezpieczenia grupowego. Zawierając umowy ubezpieczenia grupowego Bank będzie działać we własnym imieniu ale na cudzy rachunek (tj. na rachunek przyszłych kredytobiorców - klientów banku - jako ubezpieczonych). Umowy ubezpieczenia zawierane przez Bank będą obejmować w szczególności ubezpieczenia majątkowe nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytu oraz tzw. ubezpieczenia typu PPI, tj. ubezpieczenia płatności kredytów, oraz ubezpieczenie na życie. Jako opcje dodatkowe do ubezpieczenia nieruchomości kredytobiorcy będą mogli korzystać także z ubezpieczenia majątkowego ruchomości znajdujących się w nieruchomości, ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej związanej z nieruchomością oraz ubezpieczenia assistance. Dodatkowo umowy ubezpieczenia zawierane przez bank mogą obejmować ubezpieczenia na życie. Dodatkowe opcje ubezpieczenia uzupełniać będą ochronę ubezpieczeniową kredytobiorców, której głównym elementem będzie ubezpieczenie nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie kredytu. Jako ubezpieczający bank będzie zobowiązany do uiszczenia składki ubezpieczeniowej na rzecz Ubezpieczyciela, której kosztem następnie obciąży kredytobiorcę objętego Umową ubezpieczenia. Wszelkie czynności o charakterze agencyjnym dotyczące przystąpienia do umowy ubezpieczenia przez kredytobiorców wykonywane będą przez wyspecjalizowanego agenta ubezpieczeniowego na podstawie umów agencyjnych zawartych przez Agenta z Ubezpieczycielem. Agent, w ramach swojej działalności, wykonywać będzie na rzecz Ubezpieczyciela usługi pośrednictwa ubezpieczeniowego obejmujące szereg czynności faktycznych lub prawnych (w tym przygotowawczych), zmierzających do zawarcia umowy ubezpieczenia oraz obsługi przedmiotowych umów (uczestniczenie w administrowaniu i wykonywaniu umów), w tym składka ubezpieczeniowa należna Ubezpieczycielowi może być przekazywana przez Bank za pośrednictwem Agenta. Z tytułu wykonywania powyższych czynności Agentowi przysługiwać będzie od Ubezpieczyciela prowizja.

W przyszłości, w związku z zawieraniem przez Wnioskodawcę umów ubezpieczenia na cudzy rachunek oraz w związku z faktem, iż Agentowi przysługiwać będzie od Ubezpieczyciela prowizja z tytułu wykonywania przez niego usług pośrednictwa na rzecz Ubezpieczyciela, Agent wypłacać będzie na rzecz Banku premię pieniężną \[Premia\]. Wysokość Premii należnej od Agenta uzależniona będzie od wysokości składek ubezpieczeniowych przekazywanych przez Bank na rzecz Ubezpieczyciela w związku z zawarciem umowy ubezpieczenia.

Bank nie będzie świadczyć żadnych usług na rzecz Agenta, ani też Agent nie będzie świadczyć usług na rzecz banku, a wypłata Premii nie będzie się wiązała z żadnym konkretnym świadczeniem ze strony banku (innym niż nabycie usług ubezpieczeniowych od Ubezpieczyciela i opłacanie składek).

Na chwilę obecną bank nie planuje wnioskować do Ubezpieczyciela o wypłatę jakichkolwiek kwot, które rekompensowałyby Wnioskodawcy koszty poniesione w związku z koniecznością wykonania Czynności niezbędnych dla zawarcia realizacji umów ubezpieczenia, Nie można jednak całkowicie wykluczyć, iż pomiędzy Bankiem a Ubezpieczycielem dojdzie do porozumienia w tym zakresie, w efekcie czego bank otrzymywałaby od Ubezpieczyciela zwrot poniesionych przez siebie kosztów związanych z wykonaniem Czynności, do których Bank jest zobowiązany W przypadku zawarcia umowy ubezpieczenia grupowego \[Zwrot Kosztów\]. Niezależnie od tego czy Ubezpieczyciel będzie dokonywał na rzecz Banku Zwrotu Kosztów, czy też nie, Wnioskodawca będzie uprawniony do otrzymania Premii od Agenta.

W efekcie możliwe jest zaistnienie dwóch Wariantów:

1.  W związku z zawarciem i realizacją przez Bank umowy ubezpieczenia grupowego z Ubezpieczycielem, Bank otrzymywać będzie Premię od Agenta, uzależnioną od wysokości składek opłacanych przez Bank na rzecz Ubezpieczyciela \[Wariant 1\];
2.  W związku z zawarciem i realizacją przez bank umowy ubezpieczenia grupowego z Ubezpieczycielem, bank otrzymywać będzie Premię od Agenta, uzależnioną od wysokości składek opłacanych przez Bank na rzecz Ubezpieczyciela. Ponadto, w związku z szeregiem Czynności, które wykonywane są przez ubezpieczającego w związku z zawarciem i realizacją umowy ubezpieczenia grupowego, Bank będzie uprawniony do uzyskania Zwrotu Kosztów od Ubezpieczyciela \[Wariant 2\].

Mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa podatkowego w kontekście przedstawionych okoliczności sprawy należy stwierdzić, że wypłacane przez Agenta na rzecz Wnioskodawcy premie pieniężne, o których mowa w Wariancie i jak i w Wariancie 2 nie są w żaden sposób związane ze spełnieniem przez Wnioskodawcę świadczenia wzajemnego, gdyż za takie świadczenie nie można uznać zrealizowanej przez Bank określonej wysokości składek należnych na rzecz Ubezpieczyciela.

Wnioskodawca jako otrzymujący premie nie świadczy na rzecz Agenta usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, a zatem premie pieniężne wypłacane Wnioskodawcy przez Agenta z tytułu zawarcia przez Spółkę we własnym imieniu i na własny rachunek umowy ubezpieczenia w zakładzie ubezpieczeń za pośrednictwem Agenta, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy w przedmiotowej sprawie uznać należy za prawidłowe.

W tym miejscu wskazać należy, że w zakresie opodatkowania czynności, do których zobowiązany jest Wnioskodawca w przypadku zawarcia umowy ubezpieczenia grupowego. zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydawania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.