Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP1/443-740/13/BM
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-11-14
Teza: w zakresie opodatkowania zamiany prawa użytkowania wieczystego działki gruntu nr 1633/2
Słowa kluczowe: dostawa; nieruchomości-nieruchomość niezabudowana; stawka-stawki podatku; zamiana; zwolnienie-zwolnienie podatkowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 12 sierpnia 2013 r. (data wpływu 16 sierpnia 2013 r.) o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania zamiany prawa użytkowania wieczystego działki gruntu nr 1633/2 - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16 sierpnia 2013 r. wpłynął do tut. organu ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania zamiany prawa użytkowania wieczystego działki gruntu nr 1633/2.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca zamierza dokonać zamiany nieruchomości bez dopłaty z Gminą.

Czynność zamiany nieruchomości będzie polegała na przeniesieniu przez Wnioskodawcę na rzecz Gminy prawa użytkowania wieczystego działki gruntu nr 1633/2, na której posadowiony jest budynek przedszkola stanowiący nakłady Gminy - (Gmina jest w posiadaniu tego budynku, ponosi koszty jego utrzymania, remontów i modernizacji), w zamian za oddanie przez Gminę na rzecz Wnioskodawcy w użytkowanie wieczyste działek gruntu, na których posadowione są budynki mieszkalne stanowiące nakłady Wnioskodawcy. Wnioskodawca jest w posiadaniu budynków mieszkalnych, o których mowa wyżej, uzyskuje z tych budynków przychody w postaci czynszów mieszkalnych od najemców lokali mieszkalnych, a także ponosi koszty ich utrzymania.

Zarówno budynek przedszkola jak i budynki mieszkalne są wybudowane ze środków właścicieli ekonomicznych, bez udziału właścicieli gruntu.

Dodatkowo Wnioskodawca wyjaśnia, że z uwagi na fakt, iż budynek przedszkola stanowiący nakłady Gminy nie jest składnikiem majątku Wnioskodawcy, tym samym Wnioskodawca nie posiada informacji szczegółowych dotyczących tego budynku.

Transakcja zamiany nieruchomości będzie udokumentowana aktami notarialnymi oraz fakturą VAT.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy opisana transakcja zamiany prawa użytkowania wieczystego działki gruntu nr 1633/2 na prawo użytkowania wieczystego innych działek gruntu, na których posadowione są budynki mieszkalne stanowiące nakłady Wnioskodawcy, stanowi odpłatną dostawę towarów?
2.  Jeżeli tak, to czy dostawa (zbycie) prawa użytkowania wieczystego działki gruntu nr 1633/2, na której posadowiony jest budynek stanowiący nakłady Gminy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, ponieważ w umowie zamiany każda ze stron zobowiązuje się do przeniesienia prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, transakcja zamiany będzie stanowić odpłatną dostawę towarów.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku od towarów i usług, przez dostawę towarów rozumie się również zbycie prawa użytkowania wieczystego gruntów.

Zatem transakcja zamiany - (zbycie prawa użytkowania wieczystego gruntu) - działki gruntu nr 1633/2, dla której użytkownikiem wieczystym jest Wnioskodawca, na której posadowiony jest budynek Gminy - na rzecz Gminy będzie obejmowała tylko dostawę gruntu, w wyniku której na Gminę przejdzie prawo własności budynku, jednakże nie wystąpi jednoczesna dostawa towaru w postaci budynku.

Dodatkowo Wnioskodawca wyjaśnia, mając na względzie fakt władania przez Gminę przedmiotowym budynkiem, Spółka nie posiada dokumentów, z których wynikałyby informacje stwierdzające spełnienie warunków zwolnienia od podatku VAT ewentualnej dostawy tego budynku – art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o podatku od towarów i usług.

Tak więc, zdaniem Wnioskodawcy wyżej wymieniona dostawa gruntu będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii (art. 2 pkt 6 ustawy o VAT).

Pojęcie dostawy towarów ustawodawca zdefiniował w art. 7 ust. 1 tej ustawy.

Zgodnie z tym przepisem pod pojęciem tym należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1.  przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;
2.  wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
3.  wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
4.  wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
5.  ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
6.  oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
7.  zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

Zauważyć należy, że z przywołanej w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT regulacji nie wynika, iż odpłatność za czynność dostawy towarów lub świadczenia usług winna mieć postać pieniężną.

Odpłatność jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (towar lub usługa otrzymana jako zapłata), albo mieszaną – zapłata w części pieniężna a w części rzeczowa. Zatem dla uznania czynności za odpłatną, musi zaistnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego, stanowiącego wynagrodzenie za tę czynność.

W myśl powyższych regulacji prawnych należy uznać, że zamiana towarów, co do zasady jest czynnością objętą zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług ponieważ w jej wyniku dochodzi do przeniesienia prawa do rozporządzenia towarami jak właściciel.

Zgodnie z treścią art. 603 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), zamiana jest umową cywilnoprawną, na podstawie której każda ze stron zobowiązuje się przenieść na drugą stronę własność rzeczy w zamian za zobowiązanie się do przeniesienia własności innej rzeczy. Natomiast zapis art. 604 Kc daje dyspozycję odpowiedniego stosowania do zamiany przepisów o sprzedaży. Różnica w stosunku do umowy sprzedaży polega na tym, że w miejsce świadczenia ceny pojawia się obowiązek drugiej strony przeniesienia własności rzeczy.

Tym samym umowa zamiany skutkuje wzajemnym przeniesieniem prawa do rozporządzania zamienianymi towarami (w tym przypadku nieruchomościami) jak właściciel.

Biorąc pod uwagę powyższe należy stwierdzić, że umowa zamiany towarów na gruncie podatku od towarów i usług jest niczym innym jak dwiema odpłatnymi dostawami towarów.

Podkreślić jednak należy, iż aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Jak stanowi art. 15 ust. 2 ustawy o VAT działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zatem zamiana wymienionej we wniosku nieruchomości, dokonana przez Wnioskodawcę jako podatnika VAT, spełnia definicję dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ww. ustawy o VAT podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wysokość opodatkowania regulują przepisy Działu VIII ww. ustawy (art. 41-85).

Na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o VAT, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Na mocy art. 146a pkt 1 ww. ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone między innymi w art. 43 ustawy o podatku od towarów i usług.

Stosownie do przepisu art. 43 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 10 powołanej ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

1.  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
2.  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:

1.  w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
2.  dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Jak wynika z powyższego, ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług może korzystać dostawa terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane oraz dostawa budynków i budowli realizowana pod określonymi warunkami.

Natomiast dostawa terenów niezabudowanych lecz budowlanych – nie korzysta ze zwolnienia od podatku i podlega opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Należy zaznaczyć, iż zgodnie z Polską Klasyfikacją Obiektów Budowlanych (PKOB) wprowadzoną rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r. (Dz.U. Nr 112, poz. 1316 ze zm.) przez obiekt budowlany rozumie się konstrukcję połączoną z gruntem w sposób trwały, wykonaną z materiałów budowlanych i elementów składowych będącą wynikiem prac budowlanych. Budynki natomiast to zadaszone obiekty budowlane wraz z wbudowanymi instalacjami i urządzeniami technicznymi, wykorzystywane dla potrzeb stałych, przystosowane do przebywania ludzi, zwierząt lub ochrony przedmiotów.

W myśl art. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) ilekroć w ustawie jest mowa o:

1.obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć:

1.  budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi,
2.  budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami,
3.  obiekt małej architektury;

2.budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca zamierza dokonać zamiany nieruchomości gruntowych bez dopłaty z Gminą.

Czynność zamiany nieruchomości będzie polegała na przeniesieniu przez Wnioskodawcę na rzecz Gminy prawa użytkowania wieczystego działki gruntu nr 1633/2, na której posadowiony jest budynek przedszkola stanowiący nakłady Gminy - (Gmina jest w posiadaniu tego budynku, ponosi koszty jego utrzymania, remontów i modernizacji), w zamian za oddanie przez Gminę na rzecz Wnioskodawcy w użytkowanie wieczyste działek gruntu, na których posadowione są budynki mieszkalne stanowiące nakłady Wnioskodawcy. Wnioskodawca jest w posiadaniu budynków mieszkalnych, o których mowa wyżej, uzyskuje z tych budynków przychody w postaci czynszów mieszkalnych od najemców lokali mieszkalnych, a także ponosi koszty ich utrzymania.

Zarówno budynek przedszkola jak i budynki mieszkalne są wybudowane ze środków właścicieli ekonomicznych, bez udziału właścicieli gruntu.

Dodatkowo Wnioskodawca wyjaśnia, że z uwagi na fakt, iż budynek przedszkola stanowiący nakłady Gminy nie jest składnikiem majątku Wnioskodawcy, tym samym Wnioskodawca nie posiada informacji szczegółowych dotyczących tego budynku.

Transakcja zamiany nieruchomości będzie udokumentowana aktami notarialnymi oraz fakturą VAT.

Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, wraz z posadowionymi na nim budynkami, budowlami lub ich częściami rozstrzyga przepis art. 29 ust. 5 ustawy o VAT, zgodnie z którym w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

Powyższego przepisu nie stosuje się do czynności oddania w użytkowanie wieczyste gruntu, dokonywanego z równoczesną dostawą budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli (art. 29 ust. 5a ustawy ).

Natomiast na mocy § 13 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 247, ze zm.), zwalnia się od podatku zbycie prawa wieczystego użytkowania gruntu, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, jeżeli budynki te lub budowle albo ich części są zwolnione od podatku.

Z powyższego jednoznacznie wynika, że co do zasady grunt będący przedmiotem dostawy/zamiany (w tym zbycie użytkowania wieczystego) podlega opodatkowaniu według takiej stawki podatku od towarów i usług, jaką opodatkowane są budynki lub budowle na nim posadowione. Oznacza to, że w sytuacji, gdy budynki, budowle lub ich części korzystają ze zwolnienia od podatku VAT, również dostawa/zamiana gruntu lub prawa użytkowania wieczystego gruntu będą korzystały ze zwolnienia od podatku.

Powyższy przepis § 13 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, nie będzie miał jednak zastosowania w przedmiotowej sprawie, ponieważ przedmiotem planowanej przez Wnioskodawcę zamiany nie będą budynki, budowle lub ich części wraz z prawem użytkowania wieczystego gruntu.

Jak bowiem wynika ze złożonego wniosku, właścicielem budynku przedszkola posadowionego na działce 1632/2 będącej w użytkowaniu wieczystym Wnioskodawcy jest Gmina, zatem Wnioskodawca nie może dokonać zbycia na rzecz Gminy budynku przedszkola, który już do niej należy. Oznacza to, że przedmiotem zbycia ze strony Wnioskodawcy będzie wyłącznie prawo użytkowania wieczystego działki 1632/2, a nie budynek przedszkola na niej posadowiony. Wnioskodawca wskazał bowiem we wniosku, że Gmina jest w posiadaniu tego budynku, ponosi koszty jego utrzymania, remontów i modernizacji, budynek przedszkola jest wybudowany ze środków właściciela ekonomicznego, bez udziału właściciela gruntu oraz że budynek przedszkola stanowi nakłady Gminy i nie jest składnikiem majątku Wnioskodawcy.

Podobnie zastosowania nie znajdą cytowane wyżej przepisy art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy o VAT, które również odnoszą się do zbycia budynku, budowli lub ich części, a nie do zbycia gruntu.

W rozpatrywanej sprawie nie jest także możliwe zastosowanie zwolnienia od podatku planowanej dostawy na podstawie powołanego wcześniej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT, gdyż dostawa ta nie dotyczy terenów niezabudowanych.

Jak bowiem wynika ze złożonego wniosku, działka nr 1632/2 jest zabudowana budynkiem przedszkola (stanowi budynek w rozumieniu przepisów z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999 r.)

Mając na uwadze przedstawione zdarzenie przyszłe oraz obowiązujący w tym zakresie stan prawny stwierdzić należy, iż zamiana przez Wnioskodawcę prawa użytkowania wieczystego działki nr 1632/2 zabudowanej budynkiem przedszkola – zgodnie z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 146a pkt 1 ustawy o VAT – będzie podlegała opodatkowaniu według stawki 23%.

Tym samym stanowisko Wnioskodawcy, że transakcja zamiany będzie stanowić odpłatną dostawę towarów, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Nadmienia się, że niniejsza interpretacja indywidualna traci swoją ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego zdarzenia przyszłego lub zmiany stanu prawnego.

Niniejsza interpretacja nie wywołuje skutków prawnopodatkowych, o których mowa w art. 14k – 14n ustawy Ordynacja podatkowa dla drugiej strony planowanej transakcji tj. Gminy.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-101 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.