Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1/443-877/12-4/IGo
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2012-12-13
Teza: Podstawę prawną zwolnienia od opodatkowania podatkiem VAT wynagrodzenia za usługi zarządzania Funduszami świadczonych przez Wnioskodawcę na podstawie Umowy, stanowi art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a w związku z art. 43 ust. 8 ustawy.
Słowa kluczowe: fundusz-fundusz inwestycyjny; zarządzanie; zwolnienie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 14.09.2012r. (data wpływu 17.09.2012r.), uzupełnionym pismem z dnia 09.11.2012r. (data wpływu 13.11.2012r.) na wezwanie tut. Organu z dnia 26.10.2012r. (skutecznie doręczone w dniu 02.11.2012r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia z podatku VAT działalności związanej z zarządzaniem funduszami inwestycyjnymi - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17.09.2012r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia z podatku VAT działalności związanej z zarządzaniem funduszami inwestycyjnymi. Wniosek uzupełniony został pismem z dnia 09.11.2012r., złożonym w dniu 09.11.2012r. (data wpływu 13.11.2012r.), będącym odpowiedzią na wezwanie Organu z dnia 26.10.2012r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Sp. z o.o. („Podatnik”) została założona w celu prowadzenia usługowej działalności finansowej. Obecnie Podatnik planuje rozpocząć prowadzenie działalności związanej z zarządzaniem funduszami inwestycyjnymi (w granicach określonych w przepisie art. 46 ust. 3 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych Dz. U. 2004, Nr 146, Poz. 1546, zwanej dalej „Ustawą o funduszach”).

W ramach poszerzania zakresu prowadzonej działalności Podatnik planuje zawrzeć z jednym z istniejących towarzystw funduszy inwestycyjnych (dalej „TFI”) umowę, na podstawie której zostanie jej zlecone przez to TFI na podstawie art. 46 ust. 3 Ustawy o funduszach zarządzanie częścią portfela aktywów, tj. aktywów niepłynnych funduszu aktywów niepublicznych zarządzanego przez to TFI (dalej „Fundusz”). Fundusz będzie posiadał dwa rodzaje aktywów płynne i niepłynne. Aktywami niepłynnymi będą pozycje wierzycielskie wynikające z objętych obligacji lub udzielonych pożyczek w stosunku do różnych podmiotów gospodarczych, na zasadach tzw. mezzanine finance. Mezzanine finance to rodzaj finansowania udzielanego małym i średnim przedsiębiorstwom, który łączy w sobie cechy finansowania długiem i finansowania kapitałem, służy zwłaszcza do finansowania działalności rozwijających się przedsiębiorstw.

W pierwszej kolejności wskazać należy na szczególną relację łączącą TFI z Funduszem a także z podmiotem, któremu ewentualnie zostaje zlecone zarządzanie. Po pierwsze zaznaczyć należy, że co do zasady TFI będąc osobą prawną działa jednocześnie jako organ Funduszu i jako zarządzający aktywami Funduszu. Przedmiotem działalności TFI jest zatem zakładanie funduszy, reprezentowanie funduszy, a także zarządzanie portfelami aktywów funduszy. Działalność ta jest licencjonowana. W wybranym zakresie wskazanym w art. 46 Ustawy o funduszach, TFI ma prawo zlecenia czynności zarządzania częścią lub całością portfela aktywów wskazanym w tej ustawie podmiotom. Art. 46 ust. 3 Ustawy o funduszach stanowiący podstawę dla przyszłych działań Podatnika wskazuje, że „TFI zarządzające funduszem aktywów niepublicznych, może również, na podstawie umowy, zlecić zarządzanie portfelem inwestycyjnym funduszu lub jego częścią wyspecjalizowanym podmiotom innym niż podmioty, o których mowa w ust. 1 (domy maklerskie itp.), o ile podmioty te lub osoby kierujące ich działalnością posiadają doświadczenie w tym zakresie”. Podatnik stosowne doświadczenie posiada.

Zawierając umowę TFI działa nie jako organ Funduszu lecz w imieniu własnym, ale na rzecz Funduszu, bowiem usługi zarządzania, do których jest zobowiązany podzlecać będzie Podatnikowi. Co prawda stosunek wynikający z umowy zlecenia jest stosunkiem łączącym TFI z Podatnikiem, Podatnik wystawia faktury na rzecz TFI, to jednak wyłącznym beneficjentem świadczonych usług jest de facto Fundusz. Podatnik zarządza bowiem aktywami Funduszu. Fundusz nie może bezpośrednio zlecać tych usług Podatnikowi, ani być odbiorcą tych usług, co wynika z przyjętej w Ustawie o funduszach konstrukcji prawnej Funduszu. Co więcej Podatnik będzie działał jako pełnomocnik Funduszu, na podstawie pełnomocnictwa udzielonego przez TFI jako organ Funduszu. Na podstawie wskazanej umowy wykonywane przez Spółkę usługi będą tożsame z przedmiotem działalności i rodzajem wykonywanych usług przez TFI, będą one bowiem polegały na podejmowaniu decyzji inwestycyjnych dotyczących aktywów niepłynnych Funduszu oraz zarządzaniu portfelem aktywów niepłynnych.

W ramach wspomnianych czynności Spółka będzie rozpoznawała podmioty zainteresowane potencjalną inwestycją w Fundusz w postaci finansowania typu mezzanine, dokonywała analizy zidentyfikowanych możliwości inwestycyjnych pod kątem opłacalności inwestycji z punktu widzenia interesu Funduszu, prowadziła negocjacje w imieniu i na rzecz Funduszu, przygotowywała niezbędną dokumentację inwestycyjną (również przy współpracy z zewnętrznymi doradcami), na bieżąco analizowała wyniki inwestycji w trakcie jej trwania oraz opracowywała sposoby wyjścia z inwestycji w sposób najbardziej korzystny (zyskowny) dla Funduszu. W szczególności podejmować będzie decyzje inwestycyjne i w ich wykonaniu zawierać będzie umowy pożyczek, zarządzać umowami pożyczek oraz ustanawiać zabezpieczenia i wykonywać inne czynności prawne związane z podmiotem finansowanym przez Fundusz.

Wszystkie te czynności będą przez Podatnika wykonywane w imieniu i na rzecz Funduszu, a zatem tak jak by to wykonywało samo TFI. Strona zwraca także uwagę, na fakt, że zlecenie zarządzania częścią portfela aktywów niepublicznych przez TFI nie zwalnia towarzystwa z odpowiedzialności wobec uczestników Funduszu, określonej w art. 64 ust. 1 Ustawy o funduszach inwestycyjnych. Natomiast za szkody spowodowane niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem w/w umowy TFI odpowiada wobec uczestników Funduszu solidarnie ze Spółką, chyba że szkoda jest wynikiem okoliczności, za które Spółka nie ponosi odpowiedzialności. Powyższe również potwierdza, że beneficjentem wskazanych usług jest Fundusz.

Powyższe usługi, na wniosek Podatnika zostały sklasyfikowane przez Urząd Statystyczny w Łodzi w grupowaniu PKWiU 66.30.11.0 - usługi związane z zarządzaniem portfelem papierów wartościowych, z wyłączeniem funduszów emerytalnych.

W piśmie uzupełniającym z dnia 09.11.2012r. Wnioskodawca informuje, że będzie wykonywał czynności zarządzania na podstawie umowy zawartej z TFI. Ze względu na to, że wykonywanie umowy może się wiązać z dokonywaniem określonych czynności prawnych, w wykonaniu postanowień umowy zarządzającemu zostanie również udzielone pełnomocnictwo.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy usługi świadczone przez podatnika korzystają ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług?

Zdaniem wnioskodawcy, zgodnie z przepisem art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, zwalnia się od podatku usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych - w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych. Skoro zatem Podatnik uzyskał taką klasyfikację statystyczną świadczonych usług, to może w tym zakresie skorzystać z powyższego zwolnienia, stosując przy świadczeniu tego rodzaju usług stawkę podatku „zw.”.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przepis art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, iż przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl postanowień art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z cytowanych wyżej przepisów jednoznacznie wynika, że każde odpłatne świadczenie polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czy określonym zachowaniu mieści się w tak sformułowanej definicji usługi. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Ponadto, zgodnie z art. 5a ustawy, towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

Na mocy art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1. Jednocześnie zaznacza się, że w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%, z zastrzeżeniem art. 146f.

Zarówno w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług, jak i w rozporządzeniach wykonawczych do niej przewidziano możliwość zastosowania obniżonych stawek podatku, a nawet zwolnień od podatku.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy – zwalnia się od podatku usługi zarządzania:

1.  funduszami inwestycyjnymi i zbiorczymi portfelami papierów wartościowych – w rozumieniu przepisów o funduszach inwestycyjnych,
2.  portfelami inwestycyjnymi funduszy inwestycyjnych, o których mowa w lit. a, lub ich częścią (…).

Stosownie do art. 43 ust. 8 ustawy, przez zarządzanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 12, rozumie się:

1.  zarządzanie aktywami;
2.  dystrybucję tytułów uczestnictwa;
3.  tworzenie rejestrów uczestników i administrowanie nimi;
4.  prowadzenie rachunków i rejestrów aktywów;
5.  przechowywanie aktywów.

Ze względu na charakter powyższych czynności i ustawowy obowiązek rozdzielności w ich wykonywaniu, nie ulega wątpliwości, że definicję zarządzania funduszami inwestycyjnymi spełnia samodzielnie każda z wymienionych w ust. 8 usług.

Z opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca prowadzi usługową działalność finansową. W ramach poszerzania zakresu prowadzonej działalności Podatnik planuje zawrzeć z jednym z istniejących towarzystw funduszy inwestycyjnych umowę, na podstawie której zostanie jej zlecone zarządzanie częścią portfela aktywów, tj. aktywów niepłynnych funduszu aktywów niepublicznych zarządzanego przez Fundusz. Aktywami niepłynnymi będą pozycje wierzycielskie wynikające z objętych obligacji lub udzielonych pożyczek w stosunku do różnych podmiotów gospodarczych, na zasadach tzw. mezzanine finance.

W ramach wspomnianych czynności Spółka Wnioskodawcy będzie rozpoznawała podmioty zainteresowane potencjalną inwestycją w Fundusz w postaci finansowania typu mezzanine, dokonywała analizy zidentyfikowanych możliwości inwestycyjnych pod kątem opłacalności inwestycji z punktu widzenia interesu Funduszu, prowadziła negocjacje w imieniu i na rzecz Funduszu, przygotowywała niezbędną dokumentację inwestycyjną (również przy współpracy z zewnętrznymi doradcami), na bieżąco analizowała wyniki inwestycji w trakcie jej trwania oraz opracowywała sposoby wyjścia z inwestycji w sposób najbardziej korzystny (zyskowny) dla Funduszu. W szczególności podejmować będzie decyzje inwestycyjne i w ich wykonaniu zawierać będzie umowy pożyczek, zarządzać umowami pożyczek oraz ustanawiać zabezpieczenia i wykonywać inne czynności prawne związane z podmiotem finansowanym przez Fundusz. Wnioskodawca wystawia faktury na rzecz TFI.

Powyższe usługi, na wniosek Podatnika zostały sklasyfikowane przez Urząd Statystyczny w Łodzi w grupowaniu PKWiU 66.30.11.0 - usługi związane z zarządzaniem portfelem papierów wartościowych, z wyłączeniem funduszów emerytalnych.

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w opinii do sprawy C-8/03 BBL (dotyczącej określenia miejsca świadczenia oraz zwolnienia dla usług zarządzania funduszami powierniczymi), stwierdził, iż „Transakcje, które obejmuje zwolnienie winny ograniczać się do tych, które są ściśle związane z prowadzeniem funduszu, to znaczy do określenia polityki inwestycyjnej, kupna i sprzedaży aktywów. O ile czynności zwolnione nie ograniczają się do podejmowania decyzji, o tyle jednak muszą one bezpośrednio dotyczyć czynności obrotu papierami wartościowymi.(…) Z kolei świadczenia, które można łatwo oddzielić od zarządzania funduszem w ścisłym tego słowa znaczeniu, należy uznać za podlegające podatkowi VAT” – pkt 33 opinii.

Jak wynika z opisu przedstawionego we wniosku, Wnioskodawca na mocy umowy zawartej z Funduszem świadczy za wynagrodzeniem usługi zarządzania częścią portfela aktywów, tj. aktywów niepłynnych funduszu aktywów niepublicznych zarządzanego przez Fundusz, polegające w szczególności na podejmowaniu decyzji inwestycyjnych i w ich wykonaniu zawieraniu umów pożyczek, zarządzaniu umowami pożyczek oraz ustanawianiu zabezpieczenia i wykonywaniu innych czynności prawnych związanych z podmiotem finansowanym przez Fundusz.

Czynności polegające na zarządzaniu aktywami, zgodnie z cyt. wyżej art. 43 ust. 8 pkt 1 ustawy, stanowią usługi zarządzania, które wykonywane w sytuacjach określonych w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy determinują zwolnienie od podatku od towarów i usług. Skoro zatem Wnioskodawca świadczy usługi polegające na zarządzaniu funduszami inwestycyjnymi, które to usługi sprowadzają się zarządzania częścią portfela aktywów, należy stwierdzić, że wykonywanie tych usług korzysta ze zwolnienia od podatku VAT.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że podstawę prawną zwolnienia od opodatkowania podatkiem VAT wynagrodzenia za usługi zarządzania Funduszami świadczonych przez Wnioskodawcę na podstawie Umowy, stanowi art. 43 ust. 1 pkt 12 lit. a w związku z art. 43 ust. 8 ustawy.

Zatem, stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku należy uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.