Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT1-1.4012.779.2021.2.ŻR
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2021-12-23
Teza: podleganie opodatkowaniu podatkiem VAT sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości składającej się z działek nr 1 i 2, uznanie, iż przedmiotem planowanej dostawy będzie prawo użytkowania wieczystego niezabudowanych działek nr 1 i 2, możliwość skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy dla sprzedaży prawa użytkowania wieczystego zabudowanych działek nr 1 i 2.
Słowa kluczowe: komornik; komornik-komornik sądowy; nieruchomości; nieruchomości-nieruchomość zabudowana
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII. Wysokość opodatkowania ; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII. Wysokość opodatkowania -Rozdział 2. Zwolnienia 
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe w części nieprawidłowe
==================================================================================

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest:

\- prawidłowe - w zakresie podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości składającej się z działek nr 1 i 2,

\- nieprawidłowe – w zakresie uznania, iż przedmiotem planowanej dostawy będzie prawo użytkowania wieczystego niezabudowanych działek nr 1 i 2,

\- prawidłowe – w zakresie możliwości skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy dla sprzedaży prawa użytkowania wieczystego zabudowanych działek nr 1 i 2.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

20 października 2021 r. wpłynął Pana wniosek z 20 października 2021 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy :

\- podlegania opodatkowaniu podatkiem VAT sprzedaży prawa użytkowania wieczystego nieruchomości składającej się działek nr 1 i 2,

\- uznania, iż przedmiotem planowanej dostawy będzie prawo użytkowania wieczystego niezabudowanych działek nr 1 i 2,

\- możliwości skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy dla dostawy prawa użytkowania wieczystego niezabudowanych działek nr 1 i 2,

\- możliwości skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy sprzedaży prawa użytkowania wieczystego zabudowanych działek nr 1 i 2.

Uzupełnił go Pan – w odpowiedzi na wezwanie pismem z 8 grudnia 2021 r. (data wpływu 9 grudnia 2021 r.).

Treść wniosku jest następująca:

### Opis zdarzenia przyszłego.

Wnioskodawcą jest Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym dla … w … . Przed Komornikiem toczy się postępowanie egzekucyjne z nieruchomości (prawa wieczystego użytkowania gruntu), położonych w … z wniosku wierzyciela przeciwko dłużnikowi spółce … spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: Nieruchomości). Dla Nieruchomości prowadzone są księgi wieczyste o nr … (obejmuje wyodrębnioną geodezyjnie działkę ewidencyjną o nr 1) oraz … (obejmuje wyodrębnioną geodezyjnie działkę ewidencyjną o nr 2). W toku postępowania Nieruchomości zostaną sprzedane, w związku z czym na wniosek wierzyciela sporządzono operat szacunkowy Nieruchomości, w celu określenia ich wartości rynkowej.

Dłużnik nabył Nieruchomości na podstawie umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie z dnia 23 marca 2012 r. Spółka … spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dłużnik) została zarejestrowana w Rejestrze Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego w dniu 28 listopada 2011 r. Siedzibą spółki jest …. Wśród ujawnionych w KRS przedmiotów działalności spółki znajdują się również takie przedmioty działalności gospodarczej, które wskazywałyby na prowadzenie tej działalności w zakresie związanym z nieruchomościami, tj. działalność związana z obsługą rynku nieruchomości, wynajem i dzierżawa. Ujawnionym w KRS przedmiotem działalności spółki nie jest działalność w zakresie obrotu nieruchomościami. Nadto w rejestrze REGON, spółka dłużnik, jako główny przedmiot działalności gospodarczej (działalność przeważająca) wskazała: wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi i dzierżawionymi. Inne wymienione w rejestrze REGON przedmioty działalności dłużnika to: pozostała działalność pocztowa i kurierska, pozostała finansowa działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana, z wyłączeniem funduszy i ubezpieczeń, pozostała działalność wspomagająca usługi finansowe z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszy emerytalnych, działalność związana z oceną ryzyka i szacowaniem poniesionych strat, działalność agentów i brokerów ubezpieczeniowych oraz pozostała działalność wspomagająca ubezpieczenia i fundusze emerytalne. Dłużnik nie jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT.

Przed dłużnikiem, użytkownikiem wieczystym Nieruchomości była spółka X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która pozostawała użytkownikiem wieczystym do marca 2011 r. W dniu 23 marca 2011 r. spółka X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zawarła ze spółką Y, której przedmiotem działalności było świadczenie usług finansowych, umowę pożyczki. Na zabezpieczenie spłaty kwoty pożyczki wraz z odsetkami strony uzgodniły, że pożyczkobiorca przewłaszczy na zabezpieczenie Nieruchomości, pozostając jednak w ich faktycznym władaniu. W umowie tej strony określiły termin spłaty pożyczki, zastrzegając, że jeżeli w terminie tym pożyczka nie zostanie spłacona, prawo do zwrotnego przeniesienia własności na przewłaszczającego nie powstanie. Co do obowiązku wydania Nieruchomości w przypadku niespłacenia przez spółkę X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością kwoty pożyczki wraz z odsetkami, spółka ta poddała się egzekucji z aktu notarialnego obejmującego umowę pożyczki wraz z umową przewłaszczenia na zabezpieczenie. W dniu 3 sierpnia 2011 r. w związku z umową cesji praw z umowy pożyczki z dnia 23 marca 2011 r. spółka Y przeniosła Nieruchomości na spółkę Z spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo - akcyjna. W dniu 23 marca 2012 r. w związku z cesją praw i przejęciem długu z umowy pożyczki z dnia 23 marca 2011 r., spółka Z spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo - akcyjna przewłaszczyła na zabezpieczenie Nieruchomości na dłużnika. Zobowiązanie z umowy pożyczki z dnia 23 marca 2011 r. na rzecz finalnego pożyczkodawcy - dłużnika w prowadzonym przez Pana postępowaniu egzekucyjnym - nie zostało spłacone, spółka X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zaprzestała spłaty rat z umowy pożyczki. W konsekwencji powyższego, zgodnie z umową pożyczki z dnia 23 marca 2011 r. (umowa w tym zakresie zgodnie z informacjami posiadanymi przez Komornika nie została zmieniona) roszczenie o zwrotne przeniesienie na tą spółkę Nieruchomości nie powstało. Spółka X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością przestała użytkować Nieruchomości, które w sposób ostateczny stały się "własnością" dłużnika. Wówczas, tj. nie później jak w marcu 2013 r. (dokładna data nie jest Komornikowi znana), dłużnik nabył prawo do rozporządzania Nieruchomościami jak właściciel w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy VAT. W toku postępowania egzekucyjnego Nieruchomość znajduje się w dozorze dłużnika.

W momencie nabycia przez dłużnika Nieruchomości były zabudowane, tworzyły one zwarty kompleks. Na Nieruchomościach tych znajdowały się naniesienia w postaci budynków niemieszkalnych: hotelu, myjni samochodowej oraz stacji paliw, przy czym działka ewidencyjna o nr 1 w 1% zabudowana była budynkiem hotelu, z kolei na działce ewidencyjnej o nr 2 znajdowały się większa część budynku hotelowego, stacja paliw oraz myjnia samochodowa. Naniesienia na Nieruchomościach w postaci opisanych powyżej obiektów zostały wybudowane przez spółkę X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością ok. 2002 r. w związku z prowadzoną przez tą spółkę działalnością opodatkowaną, co wskazuje, że spółce tej w związku z ich wytworzeniem przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w rozumieniu art. 86 ust. 1 ustawy VAT.

Spółka X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością pozostawała użytkownikiem wieczystym oraz właścicielem budynków znajdujących się na ww. Nieruchomościach do marca 2011 r. Zgodnie z informacjami posiadanymi przez Komornika, Nieruchomości były użytkowane i wykorzystywane w działalności gospodarczej przez spółkę X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością od 2002/2003 do przełomu 2012/2013. Od tego momentu Nieruchomości nie są użytkowane. Od roku 2011 r. budynki znajdujące się na Nieruchomościach nie były ulepszane w rozumieniu przepisów o podatkach dochodowych. Nie były także wynajmowane ani dzierżawione podmiotom trzecim. Jak wskazano powyżej, dłużnik na początku 2013 r., nie później niż w marcu 2013 r. definitywnie przejął we władanie Nieruchomości. Zgodnie z wiedzą Komornika dłużnik faktycznie nie użytkował Nieruchomości, po opuszczeniu Nieruchomości przez spółkę X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością żaden podmiot nie prowadził działalności gospodarczej na tych Nieruchomościach (ani dłużnik ani podmiot trzeci, któremu Nieruchomości przez dłużnika zostałyby oddane do odpłatnego korzystania).

Przedstawiony wyżej stan faktyczny był przedmiotem Pana wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. Interpretacja indywidualna została wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach w dniu 20 września 2016 r. znak: IBPP1/4512-420/16-2/AR (dalej: Interpretacja). We wniosku o interpretację zadano następujące pytania:

1) Czy w opisanym stanie faktycznym planowana sprzedaż Nieruchomości podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

2) W sytuacji uznania Pana stanowiska na zadane w punkcie 1 pytanie za prawidłowe, to czy opisana we wniosku planowana sprzedaż Nieruchomości będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 10 w zw. z art. 2 pkt 14 ustawy VAT, a tym samym Komornik dokonujący sprzedaży Nieruchomości jako komornik sądowy wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego będzie wolny od obowiązku doliczenia do wartości Nieruchomości określonych w operacie szacunkowym podatku VAT, jego pobrania i odprowadzenia na rachunek właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego (Komornik w imieniu dłużnika wystawi fakturę ze stawką ZW)?

Przedstawiając stanowisko własne, wskazał Pan, że sprzedaż Nieruchomości stanowić będzie czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT oraz że możliwe będzie zastosowanie do tej czynności zwolnienia z opodatkowania VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT. W interpretacji, Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach uznał Pana stanowisko za prawidłowe, a to potwierdził, że planowana sprzedaż Nieruchomości będzie stanowiła czynność podlegającą opodatkowaniu VAT (spełnienie przesłanki podmiotowej z art. 15 ust. 1 oraz przedmiotowej z art. 7 ust. 1 ustawy VAT), która to czynność będzie podlegała zwolnieniu z opodatkowania (przedmiotem dostawy będą bowiem budynki, co do których pierwsze zasiedlenie w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy VAT nastąpiło oraz od tego momentu - do czasu sprzedaży przez Wnioskodawcę - upłynie okres dłuższy niż 2 lata).

Do dnia złożenia niniejszego wniosku Nieruchomości nie zostały przez Pana sprzedane. Jednocześnie, od momentu wydania interpretacji, istotnym zmianom uległ stan faktyczny Nieruchomości, co znajduje swoje odzwierciedlenie w sporządzonym przez Pana w dniu 17 grudnia 2020 r. protokole z opisu i oszacowania Nieruchomości (dalej: Protokół). Zgodnie z Protokołem, powyższe (zmiana stanu faktycznego Nieruchomości) w szczególności dotyczy stanu technicznego naniesień w postaci budynku hotelowego, myjni samochodowej oraz stacji paliw, który uległ znacznemu pogorszeniu (stan ten: „ulega postępującej dewastacji i degradacji”). Jak wynika z Protokołu: znajdujące się na Nieruchomości zabudowania na skutek licznych kradzieży i włamań zostały całkowicie zniszczone. Ponadto, w 2017 r. w budynku hotelu wybuchł pożar. Na terenie Nieruchomości dokonane zostały czynności kontrolne przez Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w …, w efekcie których stwierdzono „ że nieużytkowany budynek hotelu, wskazuje znaczne zużycie, jest zdewastowany, elementy konstrukcyjne obiektu posiadają znaczne ubytki w substancji budynku oraz odkształcenia, uszkodzone elementy elewacji stwarzają zagrożenie, niezabezpieczone otwory okienne oraz drzwiowe stwarzając możliwość upadku z wysokości, deformacji uległa większość elementów metalowych.” W konsekwencji, organ nadzoru uznał, że aktualny stan Nieruchomości zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, a budynek hotelu nie nadaje się do użytkowania. Powyższe skutkowało wydaniem przez organ nadzoru budowlanego decyzji nr … z dnia 10 lipca 2017r., znak: …, nakazującej dłużnikowi dokonanie rozbiórki nieużytkowanego budynku hotelu oraz uporządkowanie terenu po dokonanej rozbiórce (decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności). Zgodnie z Protokołem, w dniu wizji lokalnej stwierdzono tylko częściową rozbiórkę ww. obiektów budowlanych w postaci usunięcia drzwi, okien, elementów elewacji zewnętrznej. Przy czym wskazuje Pan, że rozbiórka, o której mowa powyżej, jest efektem działań osób trzecich na Nieruchomości (liczne kradzieże i dewastacje), a nie działań podjętych przez dłużnika.

W równie złym stanie technicznym znajdują się pozostałe naniesienia w postaci stacji paliw oraz myjni samochodowej. Aktualnie na Nieruchomościach znajdują się jedynie pozostałości po tych zabudowaniach. Jak wynika z Protokołu - w odniesieniu do stacji paliw - dystrybutory oraz wszelkie elementy naziemne zostały rozkradzione, jedyną pozostałość po stacji paliw stanowi zadaszenie (dach wspierany przez stalowe słupy) oraz instalacje. W Protokole wskazano także, że doprowadzenie obiektu stacji paliw do stanu używalności „wymagałoby wysokich nakładów - łącznie z dostosowaniem instalacji do obecnych norm oraz zdobyciem wszystkich potrzebnych pozwoleń i koncesji.” Z kolei w odniesieniu do budynku myjni automatycznej w Protokole wskazano, że budynek znajduje się w bardzo złym stanie technicznym (brakuje m.in. ścian), od wielu lat jest on nieużytkowany, wszelkie elementy przedstawiające jakąkolwiek wartość użytkową zostały rozkradzione. Komornik nie jest w posiadaniu informacji, że decyzje o nakazie rozbiórki zostały również wydane w stosunku do pozostałości po budynku myjni samochodowej oraz stacji paliw.

Ponadto jak wynika z Protokołu dla terenu, na którym znajduje się nieruchomość, brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W powyższym zakresie w Protokole zamieszono następujące informacje: „Dla terenu, na którym znajduje się nieruchomość brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z ogłoszeniem Prezydenta Miasta …. z dnia 26 kwietnia 2019 r. o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru „…” Rada Miasta … podjęła Uchwałę Nr …. z dnia 10 kwietnia 2019 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru „ …. ”. Wg Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta … uchwalonego Uchwałą Nr … z dnia 9 lipca 2014 r. w sprawie uchwalenia zmiany „Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta …", działki nr 1 i 2 położone są na terenie oznaczonym symbolem U - tereny usług”. Zgodnie z informacjami opublikowanymi na stronie Urzędu Miasta …. (zakładka: Plany archiwalne, nieobowiązujące, unieważnione, odstąpione), po wejściu w życie w 2003 r. aktualnie obowiązującej ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, dla terenu, na którym leżą Nieruchomości, brak było obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Z kolei przed 1 stycznia 1995 r., na terenie Miasta … obowiązywał Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego Miasta …. z 1988 r., zmieniony następnie Uchwałą Rady Miasta … z dnia 16 listopada 1994 r. (Nr ….). Plan ten jednak najpóźniej utracił moc obowiązującą z dniem 31 grudnia 2003 r., gdyż w myśl art. 87 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, obowiązujące w dniu wejścia w życie ustawy miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego uchwalone przed dniem 1 stycznia 1995 r. zachowywały moc do czasu uchwalenia nowych planów, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2003 r.

Zgodnie z informacjami zawartymi w operacie szacunkowym sporządzonym dla Nieruchomości, dla Nieruchomości zostały wydane:

a) Decyzja Nr …. wydana przez Urząd Miasta …, Wydział Architektury i Urbanistyki w dniu 23.05.2007 r. ustalająca warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: „…”;

b) Załącznik Nr 1 do Decyzji Nr … wydanej przez Urząd Miasta …, Wydział Architektury i Urbanistyki w dniu 23.05.2007 r. ustalający warunki zabudowy oraz wyniki analizy urbanistyczno - architektonicznej;

c) Decyzja Nr … wydana przez Urząd Miasta …, Wydział Architektury i Urbanistyki w dniu 08.07.2008 r., ustalająca warunki zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: „…”.

Żadne prace budowlane w oparciu o ww. decyzje nie zostały wykonane. Ponadto, należy przyjąć, że skoro zabudowania na Nieruchomościach zostały wybudowane ok. 2002 r., a po 2011 roku nie były ulepszane, to po tej dacie (po 2011 r., kiedy dla terenu nie było już obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) dla Nieruchomości nie była wydana żadna inna decyzja o warunkach zabudowy. W związku z zaistniałymi zmianami w stanie faktycznym i technicznym Nieruchomości, powziął Pan wątpliwość, czy stanowisko przedstawione i potwierdzone w interpretacji jest dalej aktualne, a to w szczególności, czy Nieruchomości dalej powinny być traktowane jako zabudowane, a tym samym do ich dostawy (dostawy budynków znajdujących się na Nieruchomościach) możliwe byłoby zastosowanie zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT. Wskazuje Pan, że przedstawione powyżej okoliczności są wspólne dla obu wyodrębnionych działek ewidencyjnych o nr 1 i 2, z których składają się Nieruchomości.

Na pytania Organu:

1\. Czy nabycie przez Dłużnika nieruchomości objętej zakresem wniosku, tj. prawa użytkowania wieczystego działek nr 1 i 2 i obiektów na nich posadowionych, nastąpiło w ramach czynności opodatkowanej, zwolnionej lub niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług

2\. Czy ww. czynność była udokumentowana fakturą VAT z wykazaną kwotą podatku VAT?

3\. Czy z tytułu nabycia ww. działek - prawa użytkowania wieczystego działek nr 1 i 2 i obiektów na nich posadowionych, Dłużnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego? Jeśli nie, to należy wskazać przyczyny.

4\. Czy przed planowaną sprzedażą zostanie dokonana (bądź rozpocznie się) rozbiórka znajdujących się na działce nr 1 i 2 obiektów/naniesień budowlanych?

5\. Jakie obiekty/naniesienia budowlane będą posadowione na działce nr 1 i 2 na dzień sprzedaży?

6\. Czy na dzień sprzedaży na działce nr 1 i 2 będą znajdowały się obiekty/naniesienia budowlane będące budynkami w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020., poz. 1333 z późn. zm.)?

7\. Czy na dzień sprzedaży na działce nr 1 i 2 będą znajdowały się obiekty/naniesienia budowlane stanowiące budowle w rozumieniu przepisów art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane?

8\. Czy na działce nr 1 i 2, na dzień sprzedaży, będą znajdowały się urządzenia budowalne, o których mowa w art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane? Jeśli tak, to należy wskazać, jakie oraz z którym budynkiem/budowlą są one powiązane?

9\. Jaki jest symbol PKOB, nazwa grupowania oraz wyszczególnienie budynków/budowli, położonych na działce nr 1 i 2, wg Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych wprowadzonej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 1999r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB) (Dz. U. Nr 112, poz. 1316, z późn. zm.)?

10\. Czy poszczególne budynki/budowle są trwale związane z gruntem?

Odpowiedzi na pytania 4-10 należy udzielić odrębnie dla każdego obiektu/naniesienia budowlanego.

11\. Jeżeli nie posiada Pani informacji, o których mowa w ww. pytaniach, które są niezbędne do oceny, czy w przedmiotowej sprawie będzie miało zastosowanie zwolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2, 9, 10, 10a ustawy o podatku od towarów i usług, to należy wskazać:

\- czy ten brak informacji jest wynikiem podjętych przez Panią działań?

\- czy działania te zostały udokumentowane?

\- czy podjęte działania potwierdzają brak możliwości uzyskania tych niezbędnych informacji od Dłużnika?

udzielił Pan następujących odpowiedzi:

Dłużnik nabył prawo użytkowania wieczystego Nieruchomości na podstawie umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie z dnia 23 marca 2012 r. W tym momencie, Dłużnik nie nabył jednak prawa do rozporządzania Nieruchomościami jak właściciel, co nastąpiło w marcu roku 2013 r. - wówczas wystąpiła dostawa towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT. W tym momencie dotychczasowy ich posiadacz (spółka X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością) utracił prawo do korzystania z nich, zgodnie z umową przewłaszczenia na zabezpieczenie, a Nieruchomości przeszły we władanie Dłużnika. Jak wyjaśniono we wniosku, przed Dłużnikiem, użytkownikiem wieczystym Nieruchomości była spółka X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, która, w sensie prawnym, pozostawała użytkownikiem wieczystym Nieruchomości do marca 2011 r. W dniu 23 marca 2011 r. spółka X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zawarła ze spółką Y, której przedmiotem działalności było świadczenie usług finansowych, umowę pożyczki. Na zabezpieczenie spłaty kwoty pożyczki wraz z odsetkami strony uzgodniły, że pożyczkobiorca przewłaszczy na zabezpieczenie Nieruchomości, pozostając jednak w ich faktycznym władaniu. W umowie tej strony określiły termin spłaty pożyczki, zastrzegając, że jeżeli w terminie tym pożyczka nie zostanie spłacona, prawo do zwrotnego przeniesienia własności na przewłaszczającego nie powstanie. Co do obowiązku wydania Nieruchomości w przypadku niespłacenia przez spółkę X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością kwoty pożyczki wraz z odsetkami, spółka ta poddała się egzekucji z aktu notarialnego obejmującego umowę pożyczki wraz z umową przewłaszczenia na zabezpieczenie.

W dniu 3 sierpnia 2011 r. w związku z umową cesji praw z umowy pożyczki z dnia 23 marca 2011 r. spółka Y przeniosła Nieruchomości na spółkę Z spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo - akcyjna. W dniu 23 marca 2012 r. w związku z cesją praw i przejęciem długu z umowy pożyczki z dnia 23 marca 2011 r., spółka Z spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo-akcyjna przewłaszczyła na zabezpieczenie Nieruchomości Dłużnika.

Jak wyjaśniono dalej, zobowiązanie z umowy pożyczki z dnia 23 marca 2011 r. na rzecz finalnego pożyczkodawcy - Dłużnika w prowadzonym przez Komornika postępowaniu egzekucyjnym - nie zostało spłacone, spółka X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zaprzestała spłaty rat z umowy pożyczki. W konsekwencji powyższego, zgodnie z umową pożyczki z dnia 23 marca 2011 r. (umowa w tym zakresie zgodnie z informacjami posiadanymi przez Komornika nie została zmieniona) roszczenie o zwrotne przeniesienie na tą spółkę Nieruchomości nie powstało. Spółka X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością przestała użytkować Nieruchomości, które również w sposób faktyczny stały się „własnością” Dłużnika - Dłużnik objął je we władanie.

Z uwagi na powyższe okoliczności, jak również okoliczność, że Nieruchomości zostały zabudowane (budynkiem hotelu, myjni samochodowej i stacją paliw) i były użytkowane w prowadzonej działalności gospodarczej opodatkowanej VAT przez spółkę X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (posiadającą status podatnika VAT), w Pana ocenie, przejęcie Nieruchomości we władanie przez dłużnika w marcu 2013 r., które stanowiło dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, powinno stanowić czynność podlegającą opodatkowaniu VAT. Komornik nie dysponuje jednak pewną wiedzą w tym zakresie, pomimo że zwracał się do dłużnika o udzielenie informacji w przedmiocie przysługiwania mu prawa do odliczenia podatku VAT w związku z dostawą na jego rzecz Nieruchomości.

Zgodnie natomiast z treścią umowy z dnia 23 marca 2012 roku, na podstawie której dłużnik w sensie prawnym nabył prawo użytkowania wieczystego Nieruchomości, czynność ta nie była czynnością opodatkowaną podatkiem VAT - z treści aktu notarialnego nie wynika, aby podatek ten przy tej czynności wystąpił. Powyższe wynikało z faktu, że umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie, do momentu definitywnego nabycia władztwa nad rzeczą przez nabywcę, nie stanowi odpłatnej dostawy towarów w rozumieniu ustawy VAT (nie jest zatem czynnością opodatkowaną VAT).

Ad. 2

Komornik nie posiada wiedzy, czy przejęcie przez Dłużnika władztwa nad Nieruchomościami w marcu 2013 r. zostało udokumentowane fakturą VAT, pomimo że zwrócił się do dłużnika o udzielenie informacji w tym zakresie.

Ad. 3

Komornik nie posiada wiedzy, czy Dłużnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT w związku z definitywnym przejęciem władztwa nad Nieruchomościami w marcu 2013 r.

Ad. 4

Zgodnie z informacjami przedstawionymi we wniosku, wobec budynku hotelu wydany został nakaz rozbiórki. Do momentu złożenia wniosku, prace rozbiórkowe, na zlecenie Dłużnika, nie zostały rozpoczęte. Komornik nie posiada wiedzy, czy zostaną one rozpoczęte do dnia sprzedaży, gdyż termin licytacji Nieruchomości, a tym samym termin ich sprzedaży, nie został jeszcze ustalony.

Ad. 5

Komornik nie posiada wiedzy czy aktualny stan faktyczny Nieruchomości nie ulegnie zmianom do dnia sprzedaży Nieruchomości, który zgodnie z odp. na pytanie nr 4 nie jest Komornikowi znany. Zgodnie z aktualnym stanem technicznym Nieruchomości, na Nieruchomościach znajdują się: budynek hotelu, pozostałości stacji paliw, w postaci zadaszonej wiaty związanej trwale z gruntem za pomocą stalowych słupów (brak dystrybutorów i innych części naziemnych), pozostałości budynku myjni samochodowej. Teren jest nieogrodzony, częściowo utwardzony kostką brukową wraz z krawężnikami drogowymi oraz pasem wjazdowym i wyjazdowym.

Ad. 6, 7, 8, 9

Komornik nie posiada wiedzy, czy aktualny stan faktyczny Nieruchomości nie ulegnie zmianom do dnia sprzedaży Nieruchomości, który zgodnie z odp. na pytanie nr 4 nie jest Wnioskodawcy znany. Zgodnie z aktualnym stanem technicznym Nieruchomości, na Nieruchomościach znajdują się:

1) budynek hotelu, będący budynkiem w rozumieniu przepisów ustawy prawo budowlane (art. 3 pkt 2), budynek hotelu posiada symbol PKOB: 1211 (budynki niemieszkalne, hotele i budynki zakwaterowania turystycznego, budynki hoteli),

2) budynek myjni samochodowej, będący budynkiem w rozumieniu przepisów ustawy prawo budowlane (art. 3 pkt 2), posiadający symbol PKOB: 1230 (budynki niemieszkalne, budynki handlowo - usługowe),

3) pozostałości stacji paliw w postaci zadaszonej wiaty związanej trwale z gruntem za pomocą stalowych słupów, w Pana ocenie nie spełniają definicji budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy prawo budowlane (brak m.in. przegród budowlanych), a tym samym powinny być kwalifikowane jako budowle (zgodnie z definicją ustawową, budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury). Jednocześnie zgodnie z objaśnieniami do rozporządzenia wprowadzającego Polską Klasyfikację Obiektów Budowlanych, za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nieobudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. Tym samym zgodnie z PKOB wiata posiadałaby symbol PKOB 1274 (budynki niemieszkalne, pozostałe budynki niemieszkalne, gdzie indziej niewymienione),

4) częściowe utwardzenie terenu z kostki brukowej wraz z krawężnikami drogowymi i pasami wjazdowymi i wyjazdowymi, w Pana ocenie, stanowią urządzenia budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy prawo budowlane, związane z budynkiem hotelu oraz pozostałymi obiektami na Nieruchomościach.

Ad. 10

Budynki i budowle znajdujące się na Nieruchomościach są trwale z gruntem związane.

Ad. 11

Brak wiedzy Komornika co do okoliczności, o które tut. Organ pyta w pytaniach o nr 1-3 wynika z braku współdziałania dłużnika z Komornikiem. Dłużna spółka od początku postępowania egzekucyjnego nie odbiera żadnej korespondencji, nie działa przez pełnomocnika.

### Pytania

1\. Czy w opisanym stanie faktycznym planowana dostawa Nieruchomości podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?

2\. Czy przedmiotem dostawy przez Komornika, w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, będą Nieruchomości zabudowane, czy też przedmiotem dostawy będzie dostawa prawa użytkowania wieczystego Nieruchomości, które dla celów opodatkowania podatkiem VAT powinny być traktowanej jako niezabudowane?

3\. W sytuacji uznania stanowiska Komornika na zadane w punkcie 2 pytanie za prawidłowe, czy planowana dostawa Nieruchomości niezabudowanych będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy VAT?

4\. W sytuacji uznania stanowiska Komornika na zadane w punkcie 2 pytanie za nieprawidłowe, tj. uznania przez tut. Organ, że przedmiotem dostawy są Nieruchomości zabudowane, czy planowana dostawa tych Nieruchomości będzie korzystać ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, w oparciu o art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT?

### Pana stanowisko w sprawie

Ad. 1

Zgodnie z art. 18 ustawy VAT, organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów. Przywołany powyżej przepis wprowadza zasadę, zgodnie z którą płatnikami podatku od towarów i usług są komornicy sądowi, wykonujący czynności egzekucyjne na podstawie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego, w odniesieniu do dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika. Konsekwencją opisanego stanu rzeczy jest m.in. to, że dostawa realizowana przez komornika sądowego w ramach wykonywanych czynności egzekucyjnych jest oceniana całościowo w kontekście obowiązujących przepisów ustawy VAT, w tym, w zakresie konieczności potraktowania jej jako opodatkowanej lub możliwości objęcia jej zwolnieniem od opodatkowania oraz stosowania właściwych stawek tego podatku.

Zgodnie z ustawą VAT, opodatkowaniu tym podatkiem podlega, co do zasady, dostawa towarów oraz świadczenie usług, na terytorium kraju, za wynagrodzeniem (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT). Dostawą towaru, stosowanie do art. 7 ust. 1 ustawy VAT, jest przeniesienia prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.

Z kolei, w myśl art. 2 pkt 6 ustawy VAT, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postaci energii. Towarem w rozumieniu wyżej cytowanej definicji jest m.in. budynek, a także niezabudowany grunt (w tym grunt oddany w użytkowanie wieczyste).

Oznacza to, że planowana sprzedaż Nieruchomości w toku postępowania egzekucyjnego przez Wnioskodawcę (będącego komornikiem sądowym), działającego w imieniu dłużnika, na rzecz nabywcy Nieruchomości będzie spełniała definicję dostawy towarów na terytorium kraju, za wynagrodzeniem. Dalej, należy wskazać, że czynnościami opodatkowanymi są określone w ustawie VAT czynności realizowane przez podatników VAT, działających w tym charakterze.

Podatnikami, według art. 15 ust 1 ustawy VAT, są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza, zgodnie z ust. 2 tego przepisu, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Wnioskodawca podkreśla, że definicję działalności gospodarczej, zawartą w ustawie VAT, cechuje uniwersalny charakter, co oznacza, że pozwala ona na objęcie pojęciem „podatnika" tych wszystkich podmiotów, które prowadząc określoną działalność, występują w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ze wskazanych powyżej regulacji wynika, że z perspektywy definicji działalności gospodarczej, dla uznania określonych zachowań danego podmiotu za działalność gospodarczą, istotne znaczenie ma ich zorganizowany charakter. Przy czym, taka działalność wystąpi również w przypadku wykorzystywania towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. W konsekwencji dostawa towarów będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy, będzie można przypisać znamiona prowadzenia działalności gospodarczej (okoliczność ta w efekcie przesądza o uzyskaniu przez niego statusu podatnika tego podatku).

W odniesieniu do dłużnika należy wskazać, że w toku prowadzonej działalności nabył on prawa do Nieruchomości. Nieruchomości te przedstawiają wartość ekonomiczną w postaci możliwości ich sprzedaży, wynajęcia lub wydzierżawienia na rzecz podmiotów trzecich (co pozostaje także w zgodzie z przedmiotem działalności dłużnika, ujawnionym w KRS). Tym samym w wyniku zorganizowanego procesu dłużnik zgromadził majątek, który potencjalnie może zostać wykorzystany w celu generowania przychodów, a więc w celach zarobkowych. W tym świetle dłużnika należy kwalifikować jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą, co przesądza o jego statusie jako podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy VAT.

W Pana ocenie, dla kwalifikacji danego podmiotu jako podatnika VAT nie jest istotne natomiast to, czy w danym momencie podmiot ten jest zarejestrowany jako czynny podatnik VAT. Wynika to z faktu, że o statusie podatnika przesądzają faktyczne aspekty działalności, jej zorganizowany charakter i zarobkowy cel, nie zaś dopełnienie wymogów formalnych, o których mowa w art. 96 ust. 1 ustawy VAT. Przesądził o tym Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE), który wskazał w wyroku z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt C-324/11: Oczywiście art. 213 ust. 1 akapit pierwszy dyrektywy 2006/112 stanowi, że każdy podatnik zgłasza rozpoczęcie, zmianę i zaprzestanie działalności w charakterze podatnika. Niemniej jednak niezależnie od znaczenia tego zgłoszenia dla systemu podatku VAT, nie powinno stanowić ono dodatkowego warunku wymaganego dla przyznania statusu podatnika w rozumieniu art. 9 ust. 1 tej dyrektywy, ponieważ ów art. 213 znajduje się w jej tytule XI, rozdziale 2 zatytułowanym „Identyfikacja”. (tak też interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z dnia 29 listopada 2019 r., znak: 0113-KDIPT1-1.4012.585.2019.2.AKA.) Tym samym, fakt, iż Dłużnik nie figuruje w rejestrze jako czynny zarejestrowany podatnik VAT pozostaje bez wpływu na jego status jako podatnika w rozumieniu art. 15 ustawy VAT.

Podsumowując powyższe należy przyjąć, że zarówno przedmiotowa, jak i podmiotowa przesłanka opodatkowania VAT dostawy Nieruchomości będzie spełniona, a tym samym ich dostawa przez Wnioskodawcę w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT, a tym samym po stronie Wnioskodawcy jako komornika sądowego powstanie obowiązek naliczenia, pobrania i uiszczenia podatku VAT wg właściwej stawki lub zastosowania właściwego zwolnienia z opodatkowania VAT. W powyższym zakresie stanowisko Wnioskodawcy zostało również uznane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach za prawidłowe w Interpretacji (w tym zakresie Interpretacja zachowuje swoją aktualność).

Ad. 2

Dalej podkreśla Pan, że skutki podatkowe w VAT, dostawy nieruchomości są uzależnione od okoliczności stanu faktycznego danej transakcji. W szczególności zasadnicze znaczenie ma ustalenie istnienia na nieruchomości obiektów budowlanych w postaci budynków lub budowli (lub ich części). Ustawa VAT przewiduje bowiem odrębny schemat identyfikacji skutków podatkowych dla dostaw nieruchomości (terenów) niezabudowanych, odrębny zaś dla dostawy wskazanych obiektów budowlanych. Ponadto należy zaznaczyć, że kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle reguluje także art. 29a ust. 8 ustawy VAT. W myśl tego przepisu w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu. Co do zasady zatem, grunt będący przedmiotem dostawy podlega opodatkowaniu według takiej stawki podatku od towarów i usług, jaką opodatkowane są budynki/budowle na nim posadowione. Oznacza to, że grunt dzieli dla celów VAT los podatkowy obiektów, które się na nim znajdują. Zatem w sytuacji, kiedy budynki, budowle lub ich części korzystają ze zwolnienia od podatku VAT, również sprzedaż gruntu korzysta ze zwolnienia od podatku VAT. Wskazany przepis obejmuje swoim zakresem także grunty będące w użytkowaniu wieczystym. Uwzględniając powyższe, w ocenie Wnioskodawcy, w pierwszej kolejności należy rozstrzygnąć, czy w momencie planowanej dostawy Nieruchomości, Nieruchomości te będą dla celów VAT stanowić Nieruchomości zabudowane.

W tym kontekście należy wskazać, że zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym:

1) obiekty znajdujące się na Nieruchomościach są nieużytkowane od ponad 10 lat,

2) obiekty te znajdują się w bardzo złym stanie technicznym,

3) obiekty te utraciły swoją wartość użytkową - po ich nabyciu obiektywnie nie możliwe jest ich gospodarcze wykorzystywanie, zgodnie z ich przeznaczeniem, przez nabywcę, a także nie jest możliwa ich odbudowa/modernizacja, tak aby koszty takiej ewentualnej odbudowy/ modernizacji nie były wyższe niż koszty wybudowanie tych obiektów na nowo;

4) w operacie szacunkowym wartość tych obiektów nie została określona, biegły wycenił natomiast koszt rozbiórki tych obiektów,

5) budynek myjni jest zniszczony i rozkradziony, pozbawiony jest wszelkich ścian, okien i drzwi, znajduje się w stanie ruiny,

6) po stacji paliw pozostało jedynie zadaszenie,

7) budynek hotelowy jest zniszczony i rozkradziony, jego aktualny stan grozi zawaleniem,

8) w stosunku do budynku hotelu została wydana decyzja nakazująca jego rozbiórkę.

Pana zdaniem, powyższe prowadzi do wniosku, że Nieruchomości dla celów opodatkowania podatkiem VAT powinny zostać uznane za niezabudowane, a tym samym przedmiotem dostawy w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy VAT, będzie niezbudowany grunt (dwie wyodrębnione geodezyjnie działki w użytkowaniu wieczystym). Co istotne, wyżej opisane okoliczności maja charakter obiektywny - fakt nieposiadania przez opisane wyżej obiekty wartości użytkowej wynika z ich złego stanu technicznego, co zostało potwierdzone w decyzji organu nadzoru budowlanego nakazującej rozbiórkę budynku hotelu oraz sporządzonego przez Pana Protokołu. W opisanych okolicznościach nie sposób również uznać, że ekonomiczna treść planowanej sprzedaży Nieruchomości będzie polegać na sprzedaży gruntów zabudowanych. Skoro z perspektywy przyszłego nabywcy, niemożliwe będzie gospodarcze wykorzystywanie obiektów znajdujących się na Nieruchomościach, istotę i wartość ekonomiczną transakcji będzie uosabiać dostawa samego gruntu.

Zwraca Pan uwagę, że znane jest mu orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym, sam fakt, że w chwili sprzedaży nieruchomości w stosunku do znajdującego się na niej budynku zostało wydane pozwolenie na jego rozbiórkę, nie daje podstaw do uznania transakcji za dostawę niezabudowanego gruntu (tak m.in. orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z 7 listopada 2013 r. sygn. akt I FSK 1436/13 i sygn. akt I FSK 1582/13 oraz w wyroku z 19 czerwca 2015 r. sygn. akt 1 FSK 818/14). Zaprezentowany w tych wyrok stan faktyczny jest jednak odmienny od stanu faktycznego będącego przedmiotem niniejszego wniosku. Istotą pozwolenia na rozbiórkę budynku/budowli jest to, że taki obiekt może zostać legalnie rozebrany. Nie jest to jednak tożsame z nakazem rozbiórki. Przy nabyciu gruntu, w przypadku którego wydano pozwolenie na rozbiórkę posadowionego na nim obiektu, możliwe jest bowiem odstąpienie przez nabywcę takiego gruntu od rozbiórki - mimo pozwolenia - i dalsze jego użytkowanie, zgodnie z dotychczasowym lub nowym przeznaczeniem. Z tego też względu grunt zabudowany obiektem, który może, lecz nie musi być rozebrany, nie jest uznawany za grunt niezabudowany. Odmienne wnioski powinny zostać sformułowane względem gruntu zabudowanego obiektem, w stosunku do którego wydany został nakaz rozbiórki - taki obiekt musi bowiem zostać rozebrany, niezależnie od woli podmiotów zaangażowanych przy jego dostawie. Ponadto, przy ocenie charakteru gruntu będącego przedmiotem dostawy (zabudowany/niezabudowany) w orzecznictwie akcentuje się wagę stanu fizycznego zabudowań na dzień nabycia. W szczególności zaś akcentowana tu jest okoliczność rozpoczęcia rozbiórki w dacie dokonywania transakcji (przed wydaniem gruntu), jako pewnego stanu nieodwracalnego. W tych okolicznościach uznawano, że grunt, na którym stoją ruiny rozbieranej już budowli/budynku, przestaje być gruntem zabudowanym. W Pana ocenie , analogicznie jak przypadki rozpoczętej rozbiórki, powinny być traktowane przypadki, gdy doprowadzenie do stanu ruiny danego obiektu jest wynikiem niepożądanych działań podmiotów trzecich (innych jak właściciel gruntu).

Zwraca Pan też uwagę na pogląd wyrażony w wyroku NSA z 31 maja 2012 r. (sygn. akt I FSK 1375/11). W wyroku tym NSA, orzekając w stanie faktycznym gdzie: „1) dla stron umowy budynki nie przedstawiały żadnej wartości, wartość tych budynków strony w umowie przedwstępnej określiły bowiem na 0 zł, 2) strony umowy miały świadomość tego, że istnieje decyzja wprawdzie nieostateczna, ale natychmiast wykonalna nakazująca rozbiórkę tych budynków, 3) rozebranie tych budynków przed zawarciem umowy ostatecznej dla stron nie miało wpływu na obowiązek zawarcia umowy przyrzeczonej, ani też nie powodowało zmiany cen (\`(...)\`)” rozstrzygnął, że celem umowy była w istocie dostawa gruntu niezabudowanego, mimo znajdujących się na tym gruncie budynków, podlegających rozbiórce na mocy decyzji administracyjnej, bez względu na okoliczność, czy prace rozbiórkowe zostały już rozpoczęte czy też nie. NSA podkreślił także, że "Ekonomiczny aspekt transakcji, jak to już wyżej wskazano ma bowiem decydujący wpływ na ocenę danej transakcji pod względem skutków podatkowych w podatku VAT”.

Pana zdaniem, przedstawiona powyżej interpretacja znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie TSUE, w którym podkreśla się, że skutki podatkowe danej transakcji powinny być ustalane z uwzględnieniem sensu ekonomicznego tej transakcji. Przykładowo w sprawie o sygn. akt C-461/08 Don Bosco Onroerend Goed BV, TSUE uznał, że jeżeli przedmiotem dostawy jest grunt, na którym znajduje się budynek lub część budynku przeznaczonego do rozbiórki, a dostawa działki następuje z przeznaczeniem na budowę w miejscu starego budynku nowego obiektu, de facto mamy do czynienia z dostawą gruntu niezabudowanego. Istotą tego typu transakcji jest bowiem nie tyle dostawa istniejącego budynku, co samej działki/gruntu, na którym jest on posadowiony.

Podsumowując, w świetle powyższych uwag, w stanie faktycznym przedstawionym we wniosku, nie sposób uznać, że ekonomicznym (gospodarczym) celem planowanej dostawy będzie dostawa gruntów zabudowanych. Zabudowania znajdujące się na Nieruchomościach aktualnie nie przedstawiają żadnej wartości użytkowej ani ekonomicznej, utraciły cechy wynikające z ich pierwotnego przeznaczenia, a ich obecny stan techniczny jest bardzo zły/grozi niebezpieczeństwem. Obiekty te znajdują się w stanie ruiny, co jest efektem działań podmiotów trzecich (liczne kradzieże i zniszczenia). W konsekwencji, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że dostawa Nieruchomości, stanowiącej dwie wyodrębnione geodezyjnie działki ewidencyjnej o nr 1 (na której w 1% posadowiony był budynek hotelu) oraz działki o nr 2 (na której posadowione są pozostałości budynku hotelu oraz pozostałych obiektów) będzie stanowić dostawę gruntu niezabudowanego.

Ad. 3

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy VAT, zwalnia się z podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. W myśl z kolei art. 2 pkt 33 ustawy VAT, terenem budowlanym jest teren, który jest przeznaczony pod zabudowę na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w sytuacji, w której dany teren nie jest objęty planem miejscowym (bądź nigdy dla danego terenu planu nie było, bądź też stary plan wygasł), gdy dla danego terenu została wydana decyzja o warunkach zabudowy.

Jak wynika z przedstawionego stanu faktycznego, dla obszaru, na którym zlokalizowane są Nieruchomości brak jest obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.

W myśl art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: u.p.z.p.), zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego, polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z zastrzeżeniem art. 50 ust. 1 i art. 86 u.p.z.p., wymaga ustalenia w drodze decyzji warunków zabudowy.

Jak wynika zatem z powyższego przepisu, w stosunku do terenu, dla którego brak jest obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, aby możliwa była jego zabudowa, co do zasady, musi zostać wydana decyzja o warunkach zabudowy. Z kolei, jeśli na podstawie decyzji WZ została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę, w oparciu o którą wybudowano opisane w niej obiekty, to w sytuacji budowy nowego obiektu budowlanego lub wykonania na nieruchomości innych robót budowlanych wymagane jest wydanie (nowej) decyzji o warunkach zabudowy. Jak wskazuje się w tym zakresie w orzecznictwie sądów administracyjnych: „Można zatem twierdzić, że wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę konsumuje decyzję o warunkach zabudowy w tym znaczeniu, że chęć wybudowania nowego lub innego obiektu budowlanego na terenie inwestycji wymaga ponownej oceny wpływu takiego zamierzenia budowlanego na ład przestrzennym.” (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 września 2015 r., sygn. akt II SA/Po 516/15, orzeczenie prawomocne), „Wobec powyższego ma rację organ w zaskarżonej decyzji wywodząc, że decyzja o warunkach zabudowy zachowuje moc, ale jedynie w ścisłym i nierozerwalnym związku z pozwoleniem na budowę. Pozwolenie na budowę konsumuje decyzję o warunkach zabudowy (por. wyroki WSA we Wrocławiu z dnia 2 lipca 2011 r. II SA/Wr 259/11, WSA w Poznaniu z 23 września 2015 r. II SA/Po 516/15 - pub. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Skład Sądu podziela stanowisko organu poparte orzecznictwem sądów administracyjnych, że nie chodzi przy tym o skonsumowanie przeznaczenia terenu, gdyż decyzja o warunkach zabudowy, jako decyzja deklaratoryjna, sama w sobie nie powoduje skutku zmiany przeznaczenia terenu. Decyzje o warunkach zabudowy mają charakter deklaratoryjny, gdyż nie konstytuują żadnych praw czy obowiązków nieprzewidzianych w ustawie lub akcie wykonawczym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2013 r., II OSK 1302/12, CBOSA). Stanowi ona szczegółową urzędową informację o tym, jaki obiekt i pod jakimi warunkami inwestor może na danym terenie wybudować bez obrazy przepisów prawa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2012 r. II OSK 2078/10, CBOSA). Decyzja o warunkach zabudowy nie przyznaje więc żadnych praw do gruntu, nie przesądza o jego ostatecznym ani bieżącym przeznaczeniu. Z tego powodu skutek określony w art. 65 ust. 2 ustawy wiąże ustawodawca z bytem prawnym konkretnego pozwolenia na budowę wydanego w oparciu o konkretną decyzję o warunkach zabudów.” (wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Bd 329/17, utrzymany w mocy wyrokiem NSA z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3151/17 ).

Zgodnie z wiedzą posiadaną przez Wnioskodawcę (na podstawie sporządzonego operatu szacunkowego) w stosunku do Nieruchomości zostały wydane dwie decyzje WZ, tj. w 2007 i następnie w 2008 r. Obie z tych decyzji dotyczyły rozbudowy istniejącego na moment ich wydania budynku hotelowego. Z kolei po 2011 r., nie były już wydawane inne decyzje o warunkach zabudowy. Dalej, jak wynika ze stanu faktycznego sprawy, na podstawie wydanych w 2007 i następnie w 2008 decyzji WZ żadne prace budowalne nie zostały przeprowadzone. W kontekście powyższego należy jednak wskazać, że aktualny stan techniczny Nieruchomości, w tym budynku hotelowego, którego rozbudowy dotyczyły wydane decyzje WZ, obiektywnie nie pozwala na przeprowadzenie w nim jakichkolwiek prac budowalnych polegających na jego rozbudowie. Powyższe stwierdzenie jest tym bardziej prawdziwe, że aktualnie decyzje te nie są wykonalne, gdyż w stosunku do budynku hotelu został orzeczony nakaz rozbiórki, a tym samym budynek ten musi zostać rozebrany. W konsekwencji nie sposób uznać, że wydanie dla Nieruchomości decyzji WZ powoduje, że Nieruchomości te mogłyby stanowić teren budowlany w rozumieniu ustawy VAT, na którym możliwe byłoby aktualnie prowadzenie prac budowlanych, innych niż rozbiórkowe (por. wyrok NSA z dnia 6 lipca 2018 r., sygn. akt I FSK 1904/16, w którym Sąd uznał, że podział działki, dla której wydano decyzję WZ, skutkuje tym, że decyzja ta nie może być postrzegana jako wykonalna dla działek powstałych w wyniku podziału, a tym samym w celu ich zabudowy konieczne byłoby wydanie nowej decyzji WZ). Ponadto, w orzecznictwie zwraca się także uwagę, że niemożliwe jest wydanie decyzji o warunkach zabudowy w przypadku, gdy w stosunku do obiektu znajdującego się na gruncie wydana została decyzja organu nadzoru budowalnego nakazująca jego rozbiórkę. W wyroku z dnia 22 czerwca 2017 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 143/17, orzeczenie prawomocne) WSA w Warszawie pokreślił:. „Przy uwzględnieniu całokształtu unormowań szeroko rozumianego prawa inwestycyjnego, na które w szczególności składają się przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy - Prawo budowlane, wydanie decyzji pozytywnej o warunkach zabudowy w przypadku orzeczonego i niewykonanego nakazu rozbiórki nie jest dopuszczalne. Proces inwestycyjny składa się bowiem z wielu następujących po sobie czynności stron oraz aktów administracyjnych wzajemnie ze sobą powiązanych. Proces ten rozpoczyna postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy i podjęta w jego wyniku decyzja jest pierwszym rozstrzygnięciem administracji w tym procesie. W konsekwencji, w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, tylko decyzja o warunkach zabudowy umożliwia inwestorowi ubieganie się wydanie pozytywnej decyzji o pozwoleniu na budowę.”

Podsumowując powyższe, Nieruchomości, z uwagi na okoliczność, że nie są objęte obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego oraz aktualnie nie jest możliwe ich zagospodarowanie zgodnie z wydanymi decyzjami WZ (ergo decyzje te są niewykonalne, gdyż niemożliwa jest rozbudowa budynku hotelowego, wobec którego orzeczono nakaz rozbiórki) nie spełniają definicji terenu budowlanego w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy VAT.

Tym samym, w Pana ocenie, do dostawy Nieruchomości możliwe jest zastosowanie zwolnienia z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy VAT. Dodatkowo, należy podkreślić, że dla wyżej sformułowanego wniosku bez znaczenia pozostaje okoliczność, że dla terenu, na którym znajdują się Nieruchomości uchwalone zostało studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego, gdyż przyjęcie tego aktu samo w sobie w świetle jasnego brzmienia definicji terenu budowlanego z ustawy VAT, nie pozwala na kwalifikację Nieruchomości jako terenów budowlanych.

Ad. 4

Pana zdaniem, w przypadku uznania przez tut. Organ stanowiska Wnioskodawcy na zadane w punkcie 2 pytanie za nieprawidłowe, a to uznania, że Nieruchomości dla celów ustawy VAT należy uznać za zabudowane, to dostawa Nieruchomości będzie korzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT.

W myśl tego przepisu zwolnieniu z podatku VAT podlega dostawa budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy: dostawa ta jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 14 ustawy VAT, pierwsze zasiedlenie oznacza oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynku/budowli (lub ich części) po jego wybudowaniu lub ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatkach dochodowych, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej. Z brzmienia ww. definicji wynika zatem, że za zasiedlony powinien zostać uznany każdy budynek / budowla (lub ich części) w przypadku, gdy został on oddany do używania pierwszemu nabywcy (przykładowo na skutek transakcji sprzedaży, aportu lub innej opodatkowanej transakcji przenoszącej prawo do rozporządzania nieruchomościom jak właściciel) lub użytkownikowi (na podstawie przykładowo umowy najmu), jak również budynek, z którego podatnik zaczął korzystać na potrzeby własne. Jednocześnie definicja pierwszego zasiedlenia określa moment początkowy/zdarzenie, po zaistnieniu którego możliwe jest uznanie, że budynek / budowla (lub ich części) został zasiedlony - do jego zasiedlenia może dojść bowiem po jego wybudowaniu lub ulepszeniu, jeżeli wydatki na ulepszenie stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej budynku/budowli. Powyższe zatem oznacza, że definicja pierwszego zasiedlenia w jej aktualnym, obowiązującym od 2019 r. brzmieniu, nakazuje pierwsze zasiedlenie rozumieć szeroko jako „pierwsze zajęcie budynku, używanie”, natomiast używanie to może również nastąpić na potrzeby własnej działalności gospodarczej (tak np. interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z dnia 13 sierpnia 2019 r., znak: 0111-KDIB3-2.4012.459.2019.3.MD). W kontekście powyższego należy zatem wskazać, że skoro obiekty znajdujące się na Nieruchomościach w postaci budynku hotelu, myjni samochodowej oraz stacji paliw zostały wytworzone ok. 2002 r. przez spółkę X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością i były przez nią wykorzystywane w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej to obiekty te zostały zasiedlone już w tym momencie, tj. w 2002 r. Jednocześnie, skoro obiekty te nie były na pewno ulepszane od 2011 r., to nawet przyjmując, że wartość ulepszeń dokonanych do tego momentu przekroczyła 30% ich wartości początkowej, to do ponownego pierwszego zasiedlenia doszło po rozpoczęciu przez spółkę X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością użytkowania tych obiektów po ich ulepszeniu najpóźniej w 2011 r. Od tego momentu upłynęły już 2 lata, a tym samym warunki zwolnienia z opodatkowania ich dostawy z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt. 10 ustawy VAT będą spełnione.

W związku z opisanym zdarzeniem przyszłym oraz powyższym uzasadnieniem, zwraca się Pan o potwierdzenie, że zaprezentowane stanowisko jest prawidłowe.

W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan:

Ad. 1

Pana zdaniem, planowana dostawa Nieruchomości będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.

Ad. 2

Przedmiotem planowanej dostawy w ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego będą Nieruchomości niezabudowane - niezabudowane grunty (prawo użytkowania wieczystego tych gruntów).

Ad. 3

Do planowanej dostawy Nieruchomości niezabudowanych zastosowanie znajdzie zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy VAT.

Ad. 4

W przypadku uznania stanowiska Komornika na zadane w punkcie 1 i 2 pytania za nieprawidłowe, do planowanej dostawy Nieruchomości, znajdzie zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy VAT.

Wskazał Pan, że w związku z udzielonymi w części I odpowiedziami na zadane pytania Pana stanowisko własne w zakresie pytań 1, 2, 3 pozostaje niezmienne.

Pana zdaniem, dłużnikowi w odniesieniu do czynności sprzedaży Nieruchomości będzie przysługiwać status podatnika VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy VAT, a sprzedaż przez Komornika Nieruchomości w imieniu dłużnika będzie stanowiła odpłatną dostawę towarów, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy VAT. Tym samym czynność ta będzie podlegała opodatkowaniu VAT.

Dalej, mimo aktualnego stanu Nieruchomości (opisany we wniosku oraz w odpowiedzi na pytania tut. Organu), na których znajdują się naniesienia budowlane w postaci budynku hotelu, pozostałości stacji paliw w postaci wiaty oraz pozostałości w postaci budynku myjni samochodowej, ich stan techniczny wskazuje, że naniesienia te nie posiadają żadnej wartości ekonomicznej ani użytkowej, utraciły cechy wynikające z ich pierwotnego przeznaczenia, a ich obecny stan techniczny jest bardzo zły/grozi niebezpieczeństwem (znajdują się w stanie ruiny, wobec budynku hotelu wydano nakaz rozbiórki). W tych okolicznościach nie sposób uznać, że ekonomiczny cel sprzedaży Nieruchomości realizowałby się w dostawie gruntów zabudowanych i z tego też powodu, we własnym stanowisku w odpowiedzi na pytanie 2 wskazał Pan, że przedmiotem dostawy będą Nieruchomości (dwie działki ewidencyjne gruntu w użytkowaniu wieczystym) niezabudowane. Jednocześnie, z uwagi na okoliczność, że Nieruchomości nie są objęte obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego oraz aktualnie nie jest możliwe ich zagospodarowanie zgodnie z wydanymi decyzjami WZ (ergo decyzje te są niewykonalne, gdyż niemożliwa jest rozbudowa budynku hotelowego, wobec którego orzeczono nakaz rozbiórki) nie spełniają one definicji terenu budowalnego w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy VAT. Tym samym, w ocenie Wnioskodawcy, do dostawy Nieruchomości możliwe jest zastosowanie zwolnienia z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 Ustawy VAT.

W ramach stanowiska własnego sformułowanego przez Pana w odpowiedzi na pytanie 4, z kolei wskazał Pan, że w sytuacji uznania przez tut. Organ, że Nieruchomości stanowią Nieruchomości zabudowane, to do dostawy Nieruchomości możliwe jest zastosowanie zwolnienia z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt. 10 ustawy VAT.

Udzielone na pytania tut. Organu odpowiedzi wskazują, że w sytuacji uznania Nieruchomości za zabudowane, obiekty na nich się znajdujące powinny być klasyfikowane jako budynki i budowle, a do dostawy takich obiektów znajdować może zastosowanie zwolnienie z art. 43 ust. 1 pkt. 10 ustawy VAT.

Równocześnie, zgodnie z aktualnym brzmieniem definicji pierwszego zasiedlenia, obiekty te zostały zasiedlone, w momencie rozpoczęcia ich użytkowania przez spółkę X spółka ograniczoną odpowiedzialnością w 2002 r., która te obiekty wybudowała i korzystała z nich w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Dalej, zgodnie z informacjami przedstawionymi we wniosku, skoro obiekty te nie były na pewno ulepszane od 2011 r., to nawet przyjmując, że wartość ulepszeń dokonanych do tego momentu przekroczyła 30% ich wartości początkowej, to do ponownego pierwszego zasiedlenia doszło po rozpoczęciu przez spółkę X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością użytkowania tych obiektów po ich ulepszeniu najpóźniej w 2011 r. Od tego momentu upłynęły już 2 lata, a tym samym warunki zwolnienia z opodatkowania ich dostawy z opodatkowania na podstawie art. 43 ust. 1 pkt. 10 ustawy VAT będą spełnione.

**Ocena stanowiska**

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r., poz. 685, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”:

Organy egzekucyjne określone w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, 1492 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 11 i 41) oraz komornicy sądowi wykonujący czynności egzekucyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania cywilnego są płatnikami podatku od dostawy, dokonywanej w trybie egzekucji, towarów będących własnością dłużnika lub posiadanych przez niego z naruszeniem obowiązujących przepisów.

Definicja płatnika została zawarta w art. 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r., poz. 1540, z późn. zm.):

Płatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, obowiązana na podstawie przepisów prawa podatkowego do obliczenia i pobrania od podatnika podatku i wpłacenia go we właściwym terminie organowi podatkowemu.

Przepis art. 18 ustawy wprowadza szczególną na gruncie przepisów ustawy regulację, kiedy to należny podatek pobierany jest i odprowadzany do urzędu skarbowego przez płatnika, a nie przez podatnika. Płatnik pełni w tym przypadku rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym, przekazując organowi środki pieniężne podatnika.

W świetle cyt. wyżej przepisów, płatnikami podatku od towarów i usług (czyli podmiotami zobowiązanymi do obliczania, poboru podatku od podatnika i wpłaty podatku na konto organu podatkowego) mogą być organy egzekucyjne oraz komornicy sądowi. Sytuacja taka ma miejsce, gdy w wykonaniu czynności egzekucyjnych organy te dokonują dostawy towarów należących do podatnika lub przez niego posiadanych z naruszeniem przepisów. Sformułowanie „płatnikami” oznacza, że organy te nie stają się z tytułu wykonania powyższych czynności podatnikami podatku od towarów i usług, lecz pełnią jedynie rolę płatnika w odniesieniu do podatku należnego z tytułu sprzedanych (zlicytowanych) towarów należących do podatnika, w stosunku do którego toczy się postępowanie egzekucyjne.

Zaznaczenia wymaga, że komornik sądowy dokonuje transakcji w imieniu podatnika – dłużnika. Prowadzona przez niego sprzedaż towarów będących własnością dłużnika, będzie opodatkowana podatkiem od towarów i usług, gdy do rozliczenia tego podatku byłby zobowiązany dłużnik. Natomiast w przypadku, gdy powyższa czynność nie podlegałaby opodatkowaniu tym podatkiem lub byłaby od niego zwolniona, komornik sądowy nie będzie obowiązany do odprowadzenia podatku.

Komornik sądowy pełni w tym przypadku rolę pośrednika pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym, przekazując organowi środki pieniężne podatnika. Uzasadnione jest to charakterem odpłatnej dostawy następującej w ramach wykonywania czynności egzekucyjnych. Jeżeli bowiem dłużnik niesolidnie spłaca swoje zobowiązania i w celu wyegzekwowania należności wszczęto przeciwko niemu postępowanie egzekucyjne, to istnieją podstawy do uznania, że nie uiści również podatku należnego w związku z dostawą dokonaną w ramach egzekucji. Nie bez znaczenia jest także fakt, że podatnik, będący dłużnikiem, zazwyczaj nie otrzymuje kwot uzyskanych przez organ egzekucyjny ze sprzedaży towarów w wykonaniu czynności egzekucyjnych. Prawdopodobne jest zatem, że podatnik nie posiada innych środków finansowych umożliwiających uiszczenie należnego podatku. Ustanowienie organu egzekucyjnego płatnikiem zapewnia odprowadzenie należnego podatku przez organ przeprowadzający dostawę w ramach czynności egzekucyjnych.

Zatem komornik sądowy zobowiązany jest do przestrzegania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług i do uwzględnienia w trakcie sprzedaży licytacyjnej towarów okoliczności decydujących o jej opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

Opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy:

Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1) przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;

2) wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;

3) wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;

4) wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;

5) ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;

6) oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;

7) zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

Należy zauważyć, że użytkowanie wieczyste stanowi wprawdzie prawo do rzeczy cudzej, ale daje użytkownikowi wieczystemu uprawnienia do dysponowania rzeczą w sposób zbliżony do właściciela.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem był podatnikiem podatku od towarów i usług.

Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Według art. 15 ust. 2 ustawy:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej, zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem "podatnik" tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Odnosząc regulacje zawarte w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy do art. 18 ustawy, wskazać należy, że w przypadku, gdy dłużnik – właściciel danej nieruchomości – jest podatnikiem podatku od towarów i usług, wówczas komornik jest płatnikiem podatku VAT z tytułu dostawy nieruchomości.

W przedmiotowej sprawie należy wskazać, iż umowa przewłaszczenia na zabezpieczenie należy do umów nienazwanych i jest zawierana na podstawie przepisów art. 155, art. 156 oraz art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego:

Umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

W myśl z art. 156 Kodeksu cywilnego:

Jeżeli zawarcie umowy przenoszącej własność następuje w wykonaniu zobowiązania wynikającego z uprzednio zawartej umowy zobowiązującej do przeniesienia własności, z zapisu zwykłego, z bezpodstawnego wzbogacenia lub z innego zdarzenia, ważność umowy przenoszącej własność zależy od istnienia tego zobowiązania.

Stosownie do art. 353 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić. Świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu.

Zgodnie z art. 3531 Kodeksu cywilnego:

Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.

Natomiast zgodnie z art. 453 ustawy Kodeks cywilny:

Jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa. (…).

A zatem dłużnik za zgodą wierzyciela może dla zwolnienia się z zobowiązania spełnić inne świadczenia. Świadczenie w miejsce wykonania może być dokonywane w ramach wszelkiego typu zobowiązań o charakterze cywilnoprawnym (tj. wynikających z czynności prawnych). Zakres modyfikacji dotychczasowego zobowiązania uzależniony jest jedynie od ogólnie obowiązujących przepisów, ale to od uznania stron zależy, jakie świadczenie zgodzi się przyjąć wierzyciel w miejsce dotychczasowego i jakie dłużnik będzie mógł wykonać.

W związku z powyższym uznać należy, iż samo zawarcie umowy przewłaszczenia na zabezpieczenie wierzytelności nie jest czynnością skutkującą powstaniem obowiązku podatkowego w podatku VAT i obowiązku wystawienia faktury.

Jednakże w przypadku niewywiązania się z zawartej umowy np. umowy kredytowej (braku spłaty kredytu) kredytodawca może zadecydować o skorzystaniu z zapisów umowy i przejęciu przedmiotów zastawu oraz swobodnie dysponować przewłaszczoną rzeczą, a dokonana dostawa nabiera odpłatnego charakteru.

Tym samym wydanie towarów będących przedmiotem przewłaszczenia, w związku z zawartą umową kredytową, przesądza o uznaniu tej czynności za odpłatną dostawę towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT. Wierzyciel staje się pełnoprawnym właścicielem towarów (nieruchomości), co skutkuje koniecznością wystawienia faktury VAT przez dokonującego dostawy i odprowadzeniem podatku od towarów i usług, o ile ten towar nie jest zwolniony od podatku.

Z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że w dniu 23 marca 2012 r. w związku z cesją praw i przejęciem długu z umowy pożyczki z dnia 23 marca 2011 r., spółka Z spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo - akcyjna przewłaszczyła na zabezpieczenie Nieruchomości na dłużnika. Zobowiązanie z umowy pożyczki z dnia 23 marca 2011 r. na rzecz finalnego pożyczkodawcy nie zostało spłacone, spółka X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zaprzestała spłaty rat z umowy pożyczki. W konsekwencji powyższego, zgodnie z umową pożyczki z dnia 23 marca 2011 r. roszczenie o zwrotne przeniesienie na tą spółkę Nieruchomości nie powstało. Spółka X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością przestała użytkować Nieruchomości, które w sposób ostateczny stały się "własnością" dłużnika. W marcu 2013 r., dłużnik nabył prawo do rozporządzania Nieruchomościami jak właściciel w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy VAT.

Zgodnie z aktualnym stanem technicznym Nieruchomości, na Nieruchomościach znajdują się:

1) budynek hotelu, będący budynkiem w rozumieniu przepisów ustawy prawo budowlane (art. 3 pkt 2), budynek hotelu posiada symbol PKOB: 1211 (budynki niemieszkalne, hotele i budynki zakwaterowania turystycznego, budynki hoteli),

2) budynek myjni samochodowej, będący budynkiem w rozumieniu przepisów ustawy prawo budowlane (art. 3 pkt 2), posiadający symbol PKOB: 1230 (budynki niemieszkalne, budynki handlowo - usługowe),

3) pozostałości stacji paliw w postaci zadaszonej wiaty związanej trwale z gruntem za pomocą stalowych słupów, nie spełniają definicji budynku w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy prawo budowlane (brak m.in. przegród budowlanych), a tym samym powinny być kwalifikowane jako budowle (zgodnie z definicją ustawową, budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury). Jednocześnie zgodnie z objaśnieniami do rozporządzenia wprowadzającego Polską Klasyfikację Obiektów Budowlanych, za szczególny rodzaj budynku uważa się wiatę, która stanowi pomieszczenie naziemne, nieobudowane ścianami ze wszystkich stron lub nawet w ogóle ścian pozbawione. Tym samym zgodnie z PKOB wiata posiadałaby symbol PKOB 1274 (budynki niemieszkalne, pozostałe budynki niemieszkalne, gdzie indziej niewymienione),

4) częściowe utwardzenie terenu z kostki brukowej wraz z krawężnikami drogowymi i pasami wjazdowymi i wyjazdowymi, stanowią urządzenia budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 ustawy prawo budowlane, związane z budynkiem hotelu oraz pozostałymi obiektami na Nieruchomościach.

Znajdujące się na Nieruchomości zabudowania na skutek licznych kradzieży i włamań zostały całkowicie zniszczone. Wobec budynku hotelu wydany został nakaz rozbiórki. Do momentu złożenia wniosku, prace rozbiórkowe, na zlecenie Dłużnika, nie zostały rozpoczęte. Komornik nie jest w posiadaniu informacji, że decyzje o nakazie rozbiórki zostały również wydane w stosunku do pozostałości po budynku myjni samochodowej oraz stacji paliw.

Mając na uwadze powyższe oraz fakt, iż dłużnikiem jest Spółka, stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie dojdzie do sprzedaży majątku przedsiębiorstwa Dłużnika. Zatem dla dostawy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości składającej się z działek nr 1 i 2 spełnione będą przesłanki do uznania Dłużnika za podatnika podatku, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, bowiem sprzedaż będzie dotyczyła składników majątku przedsiębiorstwa Dłużnika.

W konsekwencji, dostawa przez Komornika prawa użytkowania wieczystego nieruchomości składającej się z działek nr 1 i 1 będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jako odpłatna dostawa towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Zatem Pana stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.

Podkreślić jednak należy, że dokonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług może albo być opodatkowana właściwą stawką podatku, albo może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.

Na mocy art. 41 ust. 1 ustawy:

Stawka podatku od towarów i usług wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Zgodnie z art. 146aa ust. 1 pkt 1 tej ustawy:

W okresie od dnia 1 stycznia 2019 r. do końca roku następującego po roku, dla którego wartość relacji, o której mowa w art. 38a pkt 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, jest nie większa niż 43% oraz wartość, o której mowa w art. 112aa ust. 5 tej ustawy, jest nie mniejsza niż -6%, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2, art. 110 i art. 138i ust. 4, wynosi 23%.

Jednakże, zarówno w treści ustawy o VAT, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.

W świetle art. 2 pkt 33 ustawy:

Przez tereny budowlane rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Opodatkowane są zatem dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe niezabudowane, będące terenami budowlanymi w rozumieniu ww. art. 2 pkt 33 ustawy, pozostałe natomiast dostawy gruntów niezabudowanych, innych niż tereny budowlane – są zwolnione od podatku.

Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

a) dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim;

b) pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest – co do zasady - zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części, kluczowym jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.

Zgodnie z treścią art. 2 pkt 14 ustawy:

Przez pierwsze zasiedlenie rozumie się oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:

a) wybudowaniu lub

b) ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie nieruchomości do używania. Pierwsze zasiedlenie budynku/budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynku/budowli lub ich części oddano je w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku/budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika – bowiem w obydwu przypadkach doszło do korzystania z budynku.

W tym miejscu należy nadmienić, że w przypadku nieruchomości zabudowanych niespełniających przesłanek do zwolnienia od podatku na podstawie powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, ustawodawca umożliwia podatnikom - po spełnieniu określonych warunków – skorzystanie ze zwolnienia wskazanego w pkt 10a tego przepisu.

Według art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:

a) w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,

b) dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Powyższy przepis wskazuje, jakie muszą zostać spełnione warunki aby sprzedaż budynków, budowli lub ich części mogła korzystać ze zwolnienia od podatku VAT. Z przepisu tego wynika, że prawo do zwolnienia przysługuje wówczas, gdy w stosunku do budynków, budowli lub ich części będących przedmiotem sprzedaży nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, oraz dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ulepszenie tych obiektów, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Z analizy powołanych wyżej przepisów wynika, że jeżeli dostawa budynków, budowli lub ich części będzie mogła korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, wówczas badanie przesłanek wynikających z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10a stanie się bezzasadne.

Jeżeli nie zostaną spełnione przesłanki zastosowania zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 i pkt 10a ustawy, należy przeanalizować możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:

Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.

Jak wskazano wyżej, aby zastosować zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:

\- towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,

\- przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostawy budynków, budowli lub ich części, prowadzi do wniosku, że w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z ww. podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących dostawie danego obiektu. Zauważyć bowiem należy, że stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie, podatnik uprawniony jest do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter dokonywanych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym posadowione zostały budynki lub budowle rozstrzyga art. 29a ust. 8 ustawy, w myśl którego:

W przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

W świetle tego przepisu, przy sprzedaży budynków lub budowli, dokonywanej wraz z dostawą gruntu, na którym są one posadowione, grunt dzieli byt prawny budynków w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Oznacza to, że do dostawy gruntu stosuje się analogiczną stawkę podatku, jak przy dostawie budynków, budowli lub ich części trwale z gruntem związanych. Jeżeli dostawa budynków albo budowli lub ich części korzysta ze zwolnienia od podatku, ze zwolnienia takiego korzysta również dostawa gruntu, na którym obiekt jest posadowiony.

Jednocześnie należy wskazać, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie definiują pojęcia „budynku”, „budowli” i „urządzenia budowlanego”. W tym zakresie należy odnieść się do przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351).

W myśl art. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane:

Ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.

Zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane:

Pod pojęciem budowli należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Z kolei w myśl art. 3 pkt 9 ustawy Prawo budowlane:

Przez urządzenia budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki.

Odnosząc się do Pana wątpliwości objętych zakresem pytania nr 2, wskazać należy, że w kwestii opodatkowania dostawy gruntów zabudowanych budynkami/budowlami przeznaczonymi do rozbiórki wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z dnia 19 listopada 2009 r. w sprawie C-461/08 Don Bosco Onroerend Goed BV przeciwko Staatssecretaris van Financiën. W wyroku tym TSUE orzekł, że: „Artykuł 13 część B lit. g) szóstej dyrektywy Rady 77/388/EWG z dnia 17 maja 1977 r. w sprawie harmonizacji ustawodawstw państw członkowskich w odniesieniu do podatków obrotowych – wspólny system podatku od wartości dodanej: ujednolicona podstawa wymiaru podatku w związku z art. 4 ust. 3 lit. a) tej dyrektywy powinien być interpretowany w ten sposób, że przewidzianym w pierwszym z tych przepisów zwolnieniem z podatku VAT nie jest objęta dostawa działki, na której wciąż stoi stary budynek, który ma zostać rozebrany w celu wzniesienia na jego miejscu nowej konstrukcji i którego rozbiórka, do jakiej zobowiązał się sprzedający, rozpoczęła się przed tą dostawą. Takie transakcje dostawy i rozbiórki stanowią w świetle podatku VAT transakcję jednolitą mającą na celu jako całość dostawę nie tyle istniejącego budynku i gruntu, na którym stoi, co niezabudowanej działki, niezależnie od stanu zaawansowania robót rozbiórkowych starego budynku w momencie rzeczywistej dostawy działki”.

Ponadto, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, sam fakt, iż w chwili sprzedaży nieruchomości w stosunku do znajdującego się na niej budynku zostało wydane pozwolenie na jego rozbiórkę, nie daje podstaw do uznania transakcji za dostawę niezabudowanego gruntu – tak m.in. orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 7 listopada 2013 r. sygn. akt I FSK 1436/13 i sygn. akt I FSK 1582/13 oraz w wyroku z dnia 19 czerwca 2015 r. sygn. akt I FSK 818/14. W wyroku z dnia 19 czerwca 2015 r. sygn. akt I FSK 818/14, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że „(\`(...)\`) skoro rozbiórka budynków nawet nie rozpoczęła się przed dokonaniem dostawy, to wnioskodawca nabył nieruchomość zabudowaną, a nie sam grunt. Zgodzić się należy z konkluzją, że dla oceny charakteru takiej transakcji nie ma znaczenia fakt, że została wydana decyzja udzielająca pozwolenia na budowę, dla realizacji którego konieczna była rozbiórka istniejących na działkach obiektów. Słusznie sąd I instancji podkreślił, że bez znaczenia dla kwalifikacji tej czynności na gruncie podatku VAT jest okoliczność, że nabywca w przyszłości, po dokonaniu dostawy zamierza zburzyć budynki i wznieść nowe (\`(...)\`)”.

W konsekwencji, w sprawie opodatkowania dostawy gruntów zabudowanych budynkami/budowlani przeznaczonymi do rozbiórki istotny jest fakt, czy rozbiórka budynków/budowli zostanie dokonana (bądź rozpocznie się) przed planowaną dostawą.

Skoro w rozpatrywanej sprawie nie podjęto żadnych czynności związanych z rozbiórką ww. budynków/budowli i wskazał Pan, że obiekty budowlane znajdujące się na ww. działkach są budynkami/budowlami w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, to uznać należy, że przedmiotem sprzedaży będzie sprzedaż gruntu zabudowanego. O statusie sprzedawanej nieruchomości decydują bowiem okoliczności faktyczne, w szczególności nierozpoczęty fizycznie na moment transakcji proces rozbiórki usytuowanych na działkach budynków/budowli. Należy podkreślić, że dopóki dany obiekt budowlany spełnia przesłanki do uznania go za budynek czy budowlę, teren na którym jest on/są one usytuowany/usytuowane, jest terenem zabudowanym. Dopiero jeśli na skutek podjętych prac rozbiórkowych przestanie/przestaną on/one spełniać kryteria przewidziane dla budynku/budowli, teren na którym taki obiekt się uprzednio znajdował, staje się gruntem niezabudowanym.

W konsekwencji powyższego, należy stwierdzić, że przedmiotem dostawy w analizowanym przypadku będzie nieruchomość (prawo użytkowania wieczystego) składająca się z działek nr 1 i 2 zabudowanych budynkiem hotelu oraz myjni samochodowej, budowlą będącą pozostałościami stacji paliw w postaci zadaszonej wiaty związanej trwale z gruntem za pomocą stalowych słupów oraz urządzeniami budowlanymi w postaci częściowego utwardzenia terenu z kostki brukowej wraz z krawężnikami drogowymi i pasami wjazdowymi i wyjazdowymi.

Zatem Pana stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest nieprawidłowe.

W związku z uznaniem Pana stanowiska w zakresie pytania nr 2 za nieprawidłowe, nie udziela się odpowiedzi na pytanie nr 3, zadane pod warunkiem uznania stanowiska w zakresie pytania nr 2 za prawidłowe.

Jak wyżej wskazano przedmiotem dostawy w analizowanym przypadku będzie nieruchomość składająca się z działek nr 1 i 2 zabudowanych budynkiem hotelu oraz myjni samochodowej, budowlą będącą pozostałościami stacji paliw w postaci zadaszonej wiaty związanej trwale z gruntem za pomocą stalowych słupów oraz urządzeniami budowlanymi w postaci częściowego utwardzenia terenu z kostki brukowej wraz z krawężnikami drogowymi i pasami wjazdowymi i wyjazdowymi. Budynki i budowle znajdujące się na nieruchomościach są trwale z gruntem związane. Nieruchomości były użytkowane i wykorzystywane w działalności gospodarczej przez Spółkę X spółka z ograniczoną odpowiedzialnością od 2002/2003 do przełomu 2012/2013. Od tego momentu nieruchomości nie są użytkowane. Od roku 2011 r. budynki znajdujące się na nieruchomościach nie były ulepszane w rozumieniu przepisów o podatkach dochodowych. Nie były także wynajmowane ani dzierżawione podmiotom trzecim. Dłużnik faktycznie nie użytkował nieruchomości, po opuszczeniu nieruchomości przez spółkę X żaden podmiot nie prowadził działalności gospodarczej na tych nieruchomościach (ani dłużnik ani podmiot trzeci, któremu nieruchomości przez dłużnika zostałyby oddane do odpłatnego korzystania).

Analizując informacje zawarte w opisie sprawy w kontekście definicji pierwszego zasiedlenia należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie dostawa budynku hotelu oraz budynku myjni samochodowej, jak również budowli będącej pozostałościami stacji paliw w postaci zadaszonej wiaty związanej trwale z gruntem za pomocą stalowych słupów, nie będzie dokonana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz pomiędzy pierwszym zasiedleniem, a dostawą ww. budynków i budowli upłynie okres dłuższy niż 2 lata. Ponadto z wniosku wynika, że nie ponoszono nakładów na ulepszenie tych budynków i budowli przekraczających 30% ich wartości początkowej.

Mając zatem na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w odniesieniu do planowanej dostawy budynku hotelu oraz budynku myjni samochodowej, jak również budowli będącej pozostałościami stacji paliw w postaci zadaszonej wiaty związanej trwale z gruntem za pomocą stalowych słupów posadowionych na działkach nr 1 i 2, zostaną spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

Jednocześnie wskazać należy, że urządzenia budowlane znajdujące się na działkach nr 1i 2 powinny być traktowane jako element przynależny do budynku i opodatkowane według tych samych zasad, co budynek/budowla. Z uwagi na to, że dostawa budynków i budowli posadowionych na ww. działkach będzie korzystała ze zwolnienia od podatku, to również urządzenia budowalne, jako element przynależny do ww. budynków i budowli będą korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Jak wskazano powyżej, grunt będący przedmiotem sprzedaży będzie podlegał opodatkowaniu według tych samych regulacji jak budynki i budowle na nim posadowione.

Tym samym dostawa prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego działki nr 1 i 2, na których znajdują się ww. budynki i budowla, na podstawie art. 29a ust. 8 ustawy, również będzie korzystała ze zwolnienia od podatku.

Reasumując, należy stwierdzić, iż dostawa w trybie egzekucji prawa użytkowania wieczystego nieruchomości składającej się z działek nr 1 i 2 oraz prawa własności budynków i budowli posadowionych na ww. działkach będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy w zw. z art. 29a ust. 8 ustawy. Skoro dostawa budynków będzie korzystała ze zwolnienia, to również dostawa związanych z tymi budynkami/budowlą urządzeń budowlanych również będzie korzystała ze zwolnienia.

Zatem Pana stanowisko w zakresie pytania nr 4 jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Pan przedstawił i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

· Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.). Aby interpretacja mogła pełnić funkcję ochronną: Pana sytuacja musi być zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i musi się Pan zastosować do interpretacji.

· Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w \`(...)\` . Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

· w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

· w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.).