Informacja o wydaniu opinii zabezpieczającej
Sygnatura: DKP1.8011.33.2021
Organ: Szef Krajowej Administracji Skarbowej
Data wydania: 2022-05-02
Teza: Nabycie przez spółkę własnych akcji w celu ich nieodpłatnego umorzenia
Słowa kluczowe: akcja; akcja-umorzenie akcji; kapitał-kapitał zakładowy; kapitał-kapitał zakładowy-obniżenie kapitału zakładowego; opinia
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2. Przychody
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 2-art. 12

**INFORMACJA O WYDANIU OPINII ZABEZPIECZAJĄCEJ**

2 maja 2022 r. - na podstawie art. 119y § 1 w związku z art. 119a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, ze zm., dalej: Ordynacja podatkowa) - po rozpatrzeniu wniosku z dnia 7 lipca 2021 r. (data wpływu: 17 lipca 2021 r.) o wydanie opinii zabezpieczającej, Szef Krajowej Administracji Skarbowej wydał opinię zabezpieczającą.

**A. ZWIĘZŁY OPIS CZYNNOŚCI**

Przedstawiona we wniosku planowana czynność polega na:

1) Nabyciu przez Spółkę A akcji własnych (posiadanych przez Spółki B oraz C w kapitale zakładowym Spółki A) w celu ich nieodpłatnego umorzenia,

2) Umorzeniu akcji przeprowadzone w trybie art. 359 § 2 ustawy z dnia 15 września 2000r. kodeks spółek handlowych i zgodnie ze statutem Spółki A.

Umorzenie akcji nastąpi wraz z obligatoryjnym obniżeniem kapitału zakładowego Spółki A (zgodnie z art. 360 § 1 KSH).

W wyniku umorzenia akcji Spółki B i C utracą status akcjonariusza Spółki A.

Powyższe planowane czynności są wynikiem działań akcjonariuszy Spółki A mających na celu wycofanie z obrotu regulowanego akcji Spółki A. Wycofanie akcji Spółki A z Giełdy Papierów Wartościowych podyktowane było brakiem korzyści związanych z funkcjonowaniem Spółki A jako spółki publicznej, a przede wszystkim trudności w pozyskaniu kapitału z giełdy przy niewspółmiernie wysokich obowiązkach sprawozdawczych związanych z funkcjonowaniem na GPW. Natomiast dobrowolne nieodpłatne umorzenie akcji Spółki A doprowadzi do docelowej, przejrzystej struktury kapitałowej Spółki A, w której jej podmioty zależne nie będą 

właścicielami jej akcji. Wyeliminowanie z akcjonariatu Spółki jej podmiotów zależnych ma również istotne znaczenie w kontekście planowanego wejścia Spółki A na inny rynek regulowany zagraniczny i pozyskania nowych inwestorów dla dalszego rozwoju Spółki A.

**B. WYJAŚNIENIE POWODÓW PODJĘTEGO ROZSTRZYGNIĘCIA**

Szef KAS stwierdził, że planowane czynności wskazane we wniosku o wydanie Opinii Zabezpieczającej skutkują osiągnięciem korzyści podatkowej, w postaci niepowstania zobowiązania podatkowego w przypadku:

1) Spółki A - na gruncie ustawy o CIT i PCC

2) Spółek B i C - na gruncie ustawy o CIT

3) pozostałych akcjonariuszy, których akcje nie będą umarzane - na gruncie ustawy o CIT i PIT.

Pierwszą korzyścią podatkową wskazaną przez Wnioskodawcę (Spółka A) jest niepowstanie zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych dla Spółki A, której akcje będą umarzane. Dobrowolne umorzenie akcji bez wynagrodzenia nie spowoduje powstania przychodu podatkowego po stronie Spółki A z uwagi na brak jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego po jej stronie.

Jako drugą korzyść wskazano niepowstanie zobowiązania podatkowego w CIT po stronie Spółek B i C, będących właścicielami umarzanych akcji. Zdaniem Wnioskodawcy dobrowolne umorzenie akcji bez wynagrodzenia posiadanych przez Spółki Bi C w Spółce A nie spowoduje powstania przychodu podatkowego po stronie tych podmiotów z uwagi na brak jakiegokolwiek przysporzenia majątkowego.

Trzecia korzyść wskazana przez Wnioskodawcę to niepowstanie zobowiązania podatkowego na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku dochodowego od osób fizycznych po stronie pozostałych akcjonariuszy (w dacie złożenia wniosku podmioty te były pozostałymi akcjonariuszami Spółki), tych których akcje nie będą umarzane. Jak wyjaśnił Wnioskodawca rola tych podmiotów w planowanej czynności byłaby ograniczona do czynności korporacyjnych związanych z uczestnictwem i oddaniem głosu na walnych gromadzeniach w procesie umarzania akcji.

Ostatnią wskazaną korzyścią jest niepowstanie zobowiązania podatkowego na gruncie podatku od czynności od cywilnoprawnych po stronie Spółki A, albowiem nabycie akcji własnych celem ich umorzenia jest czynnością niewymienioną w zamkniętym katalogu czynności 

cywilnoprawnych wskazanych w ustawie o PCC. Tym samym czynność ta będzie skutkować neutralnością podatkową na gruncie ustawy o PCC, o czym przesądza brzmienie art. 1 ustawy o PCC, który zakresem opodatkowania nie obejmuje nabycia akcji własnych celem ich umorzenia.

Jednocześnie w ocenie Szefa KAS zidentyfikowanie korzyści podatkowych nie przesądza o zakwalifikowaniu opisanych czynno ści, jako spełniających przesłanki unikania opodatkowania. W celu jednoznacznego ustalenia, czy dana czynno ść spełnia przesłanki unikania opodatkowania, nie jest wystarczające samo wystąpienie korzyści podatkowych, lecz ich osiągnięcie w kwalifikowanym celu, określonym przez ustawę, jako dokonanie czynności, której głównym lub jednym z głównych celów dokonania było osiągnięcie korzyści podatkowych, oraz wykazanie, że owe korzyści są sprzeczne w danych okolicznościach z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu. Dla uznania danej czynno ści za unikanie opodatkowania w rozumieniu art. 119a § 1 Ordynacji podatkowej wymaga się również, aby sposób działania towarzyszący jej dokonaniu był sztuczny.

W związku z przeprowadzeniem procedury dobrowolnego nieodpłatnego umorzenia akcji Spółki A, w okolicznościach przedmiotowej sprawy, nie powstanie zobowiązanie podatkowe na gruncie podatku dochodowego od osób prawnych, podatku dochodowego od osób fizycznych, jak i podatku od czynności cywilnoprawnej dla podmiotów uczestniczących w transakcji.

Jednak opisana czynność będzie stanowiła element faktycznie uzasadnionej reorganizacji mającej na celu przearanżowanie struktury właścicielskiej akcjonariatu Spółki A. Zatem w ocenie Szefa KAS, przeprowadzenie reorganizacji, nie spowoduje w opisanych okolicznościach powstania korzyści podatkowej, sprzecznej z przedmiotem lub celem ustawy podatkowej lub jej przepisu.

We Wniosku wskazano, że celami planowanej czynności, rozumianej jako zbiór powiązanych czynności, jest:

1) likwidacja obecnie występujących krzyżowych powiązań kapitałowych między Spółką A a Spółkami B i C, będących ubocznym efektem skupu akcji Spółki A w celu wycofania jej akcji z obrotu regulowanego - w chwili obecnej występuje niepożądana sytuacja krzyżowego posiadania akcji Spółki A przez jej podmioty zależne (Spółki B i C) przy jednoczesnym pośrednim posiadaniu udziałów w kapitale zakładowym Spółek B i C przez Spółkę A;

2) doprowadzenie do przejrzystej struktury akcjonariatu Spółki A - z uwagi na chęć pozyskania nowych inwestorów (którzy chcieliby partycypować w działalności inwestycyjnej Spółki A lub sfinansować jej działalność) zasadnym jest umorzenie akcji własnych i ukształtowanie struktury własnościowej w taki sposób, aby była ona przejrzysta dla inwestorów;

3) ułatwienie przyszłego wejścia Spółki A na rynek regulowany (w tym zagraniczny) - w związku z tym istotne jest, aby w takim procesie nie istniały po stronie Spółki A bądź jej podmiotów zależnych (w rozumieniu art. 4 §1 pkt 4 lit. a) KSH) akcje własne.

Szef KAS podzielił zdanie Wnioskodawcy, że umorzenie akcji spowoduje osiągnięcie bardziej przejrzystej struktury kapitałowej Spółki A i przyczyni się do jej efektywniejszego funkcjonowania na rynku kapitałowym, w szczególności na rynku regulowanym.

Szef KAS wskazał również, że z perspektywy Spółki nieracjonalnym (nieekonomicznym) działaniem byłoby zastosowanie alternatywnego sposobu działania polegającego na odpłatnym umorzeniu akcji w sytuacji, gdy zakładane cele mogą zostać osiągnięte poprzez uregulowane w przepisach KSH dobrowolne umorzenie akcji Spółki A (znajdujących się w posiadaniu Spółek B i C). Gdyby umorzenie akcji zostało przeprowadzone odpłatnie to środki otrzymane przez Spółki B i C jako wynagrodzenia z tytułu umorzenia akcji i tak finalnie wróciłyby do Spółki A w formie zysków kapitałowych, albowiem posiada ona po średnio 100% udziałów w kapitale zakładowym Spółek B i C.

Zatem odpłatne umorzenie akcji prowadziłoby do sztucznego wydłużenia łańcucha transakcji (obiegu środków uzyskanych przez Spółki B i C z tytułu dobrowolnego umorzenia akcji).

Z ekonomicznego punktu widzenia Spółka A z jednej strony poniosłaby wydatki na zakup tych akcji, a z drugiej strony wydatki (te) powróciłyby ostatecznie w formie zysku do Spółki A jako pośredniego udziałowca Spółek B i C.

Z ekonomicznego punktu widzenia działanie Wnioskodawcy polegające na zmianach w strukturze własnościowej akcjonariatu Spółki z wykorzystaniem instytucji dobrowolnego nieodpłatnego umorzenia akcji, które umożliwi w dalszej perspektywie pozyskiwanie kapitału na rozwój grupy kapitałowej poprzez przejęcia podmiotów na rynku krajowym oraz zagranicznym należy uznać za zasadne. Dokonywanie nieodpłatnego nabycia akcji w celu ich umorzenia praktykowane jest przez spółki publiczne (giełdowe) i mieści się w ramach w jakich działają inni uczestnicy rynku kapitałowego.

W opinii Szefa KAS, zestawienie przedstawionych przez Wnioskodawcę celów planowanego działania pozwala na stwierdzenie, że osiągnięcie korzyści podatkowej nie będzie głównym lub jednym z głównych celów jej dokonania. Jak bowiem wynika z przedstawionej analizy Wnioskodawca zamierza dokonać opisywanych czynności z uwagi na inne cele niż podatkowe.

Szef KAS stwierdził, iż w oparciu o przedstawiony opis planowanych czynności restrukturyzacyjnych, a w szczególności uzasadnienie ekonomiczne dla przeprowadzenia procesu umorzeniowego akcji skutkującego ukształtowaniem struktury akcjonariatu w sposób przejrzysty dla przyszłych inwestorów, cele biznesowe tego przedsięwzięcia są celami nadrzędnymi i uzasadnionymi ekonomicznie, zaś ewentualne korzyści podatkowe, które mogą powstać w wyniku wdrożenia planowanej struktury z wykorzystaniem instytucji nieodpłatnego dobrowolnego umorzenia akcji nie będą głównym lub jednym z głównych celów realizacji tej czynności.

Biorąc powyższe pod uwagę Szef KAS wskazał, że w działaniach przedstawionych we Wniosku nie zidentyfikował przesłanki sztuczności, o której mowa w art. art. 119 c § 1 Ordynacji podatkowej.