Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/4514-64/16-8/JG1
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2016-04-27
Teza: Zawarta między stronami umowa datio in solutum, a także przeniesienie na jej podstawie przez podmiot obejmujący obligacje na rzecz Spółki własności przedsiębiorstwa w celu zwolnienia się z ciążącego na podmiocie obejmującym obligacje zobowiązania do zapłaty ceny emisyjnej za obejmowane obligacje nie mieści się w katalogu czynności wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i tym samym czynność ta nie będzie podlegała opodatkowaniu tym podatkiem.
Słowa kluczowe: obligacje; obowiązek-obowiązek podatkowy; opodatkowanie-przedmiot opodatkowania; przedsiębiorstwa; przeniesienie; świadczenie-świadczenie w miejsce wypełnienia (Datio in solutum)
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) oraz § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 3 lutego 2016 r. (data wpływu 11.02.2016 r.) uzupełnionym pismem z dnia 11 kwietnia 2016 r. (data wpływu 14 kwietnia 2016 r.) na wezwanie IPPB2/ 4514-64/16-2/JG1 z dnia 7 kwietnia 2016 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych przeniesienia przedsiębiorstwa w celu zwolnienia ze zobowiązania do zapłaty kwoty pieniężnej za objęte obligacje w ramach umowy datio in solutum - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 11 lutego 2016 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej skutków podatkowych przeniesienia przedsiębiorstwa w celu zwolnienia ze zobowiązania do zapłaty kwoty pieniężnej za objęte obligacje w ramach umowy datio in solutum.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca (dalej również „Spółka”) jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością posiadającą siedzibę oraz prowadzącą działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Spółka planuje dokonanie transakcji z innym podmiotem, w ramach której nabędzie przedsiębiorstwo tego podmiotu. Na moment dokonania transakcji, Spółka nie będzie dysponować takimi środkami finansowymi, które pozwolą na sfinansowanie nabycia przedsiębiorstwa, Spółka bowiem dopiero rozpocznie działalność w związku z czym występują ograniczenia biznesowe związane z pozyskaniem zewnętrznego źródła finansowania, takiego jak kredyt bankowy. Wobec tego rozważane jest wyemitowanie przez nowo zawiązaną Spółkę obligacji, które zostaną objęte przez zbywcę przedsiębiorstwa. Tym samym zbywca przedsiębiorstwa zobowiązany będzie do zapłaty na rzecz Spółki kwoty odpowiadającej cenie emisyjnej obligacji (w ramach tego stosunku zobowiązaniowego podmiot obejmujący obligacje będzie dłużnikiem zobowiązanym do zapłaty ceny emisyjnej obligacji na rzecz Spółki, a Spółka będzie wierzycielem). Nabycie obligacji rozliczone zostanie w formie bezgotówkowej, tj. w ramach umowy datio in solutum uregulowanej w art. 453 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zmianami). W celu wykonania zobowiązania z tytułu zapłaty ceny emisyjnej obligacji, Spółce wydane zostanie przedsiębiorstwo. A zatem w miejsce pierwotnego świadczenia pieniężnego do zapłaty kwoty pieniężnej z tytułu objęcia obligacji, w celu zwolnienia ze zobowiązania, wykonane zostanie świadczenie zastępcze za zgodą wierzyciela i na rzecz Spółki wydane zostanie przedsiębiorstwo.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, o których mowa w przepisach Ordynacji podatkowej, w związku z czym pismem z dnia 7 kwietnia 2016 r. Nr IPPB2/4514-64/16-2/JG1 (data doręczenia 8 kwietnia 2016 r.) na podstawie art. 169 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia poprzez:

*   przedłożenie oryginału pełnomocnictwa lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa szczególnego udzielonego przez A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Pani Natalii K.

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie, dołączając oryginał pełnomocnictwa szczególnego udzielonego przez A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Pani Natalii K..

Jednocześnie Wnioskodawca, pismem z dnia 15 kwietnia 2016 roku zwrócił się z prośbą o połączenie wniosków oznaczonych sygnaturą IPPB2/4514-64/16-2/JG1 i IPPB2/4514-65/ 16-2/JG1 w jedną sprawę, z uwagi na fakt, iż dotyczą one jednego wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego. Zgodnie z powyższym pismem omawiana sprawa została zaklasyfikowana pod jedną sygnaturą, tj. IPPB2/4514-64/16-8/JG1.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, zgodnie z którym, zawarta pomiędzy stronami umowa datio in solutum, w ramach której dojdzie do przeniesienia przedsiębiorstwa w celu zwolnienia ze zobowiązania do zapłaty kwoty pieniężnej za objęte obligacje, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, zawarta pomiędzy stronami umowa datio in solutum, w ramach której dojdzie do przeniesienia przedsiębiorstwa w celu zwolnienia ze zobowiązania do zapłaty kwoty pieniężnej za objęte obligacje, nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

UZASADNIENIE

Przepis art. 1 ust. 1 Ustawy PCC zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Stosownie do tego przepisu podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

*   umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,

*   umowa pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,

*   umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,

*   umowy dożywocia,

*   umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat i dopłat,

*   ustanowienie hipoteki,

*   ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,

*   umowy depozytu nieprawidłowego,

*   umowy spółki.

Stosownie do art. 354 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks Cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zmianami), dłużnik powinien spełnić świadczenie zgodnie z treścią zobowiązania, a wierzyciel nie może być zmuszony do przyjęcia innego świadczenia niż to, które wynika z zobowiązania, nawet jeśli miałoby być tylko w niewielkim stopniu zmienione. Jednakże w art. 453 Kodeksu Cywilnego ustawodawca przewidział wyjątek od tej zasady, którym jest instytucja datio in solutum (świadczenie w miejsce wypełnienia). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa. Istota instytucji datio in solutum polega na tym, iż dłużnik zamiast świadczenia pierwotnego, które powinien spełnić zgodnie z treścią zobowiązania, dokonuje innego świadczenia zastępczego, a wierzyciel je przyjmuje. Zobowiązanie dłużnika wygasa tak, jakby wykonał on pierwotne świadczenie.

Instytucja datio in solutum stanowi odrębną instytucję prawa cywilnego, której zastosowanie nie może być utożsamiane z żadną z czynności wprost wymienionych przez ustawodawcę w art. 1 Ustawy PCC. Ustawodawca zdecydował się na zasadę enumeratywnego określenia czynności cywilnoprawnych podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Skoro wprost nie objął zakresem art. 1 Ustawy PCC umów datio in solutum, to czynność dokonana w ramach takiej umowy nie będzie podlegała opodatkowaniu tym podatkiem.

Zawarta między stronami umowa datio in solutum, a także przeniesienie na jej podstawie przez podmiot obejmujący obligacje na rzecz Spółki własności przedsiębiorstwa w celu zwolnienia się z ciążącego na podmiocie obejmującym obligacje zobowiązania do zapłaty ceny emisyjnej za obejmowane obligacje nie będzie podlegała opodatkowaniu PCC, a tym samym na Spółce nie będzie ciążył obowiązek podatkowy w podatku PCC.

Stanowisko Wnioskodawcy zostało potwierdzone w licznych interpretacjach podatkowych, w tym np. ostatnio wydanych:

*   interpretacji indywidualnej wydanej w dniu 25 sierpnia 2015 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach, nr IBPB-2-1/4514-75/15-PM,

*   interpretacji indywidualnej wydanej w dniu 27 stycznia 2015 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, nr IPPB2/436-791/14-3/AF,

*   interpretacji indywidualnej wydanej w dniu 4 lutego 2015 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, nr ILPB2/436-313/14-4/MK.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 223) podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona)
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona)
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają również zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Umowa oparta na cywilnoprawnej konstrukcji świadczenia w miejsce wypełnienia (datio in solutum) jest formą umowy regulowanej w art. 453 Kodeksu cywilnego. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się ze zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa.

Celem datio in solutum jest zatem wygaśnięcie istniejących pomiędzy stronami zobowiązań poprzez spełnienie przez dłużnika świadczenia innego niż określone w treści pierwotnej umowy. Zobowiązanie wówczas wygasa tak, jakby wygasło przez zwykłe wykonanie, przy czym konieczną przesłanką wygaśnięcia zobowiązania – poza umową stron – jest rzeczywiste dokonanie świadczenia przez dłużnika.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca jest spółką z ograniczoną odpowiedzialnością posiadającą siedzibę oraz prowadzącą działalność na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Spółka planuje dokonanie transakcji z innym podmiotem, w ramach której nabędzie przedsiębiorstwo tego podmiotu. Na moment dokonania transakcji, Spółka nie będzie dysponować takimi środkami finansowymi, które pozwolą na sfinansowanie nabycia przedsiębiorstwa, Spółka bowiem dopiero rozpocznie działalność w związku z czym występują ograniczenia biznesowe związane z pozyskaniem zewnętrznego źródła finansowania, takiego jak kredyt bankowy. Wobec tego rozważane jest wyemitowanie przez nowo zawiązaną Spółkę obligacji, które zostaną objęte przez zbywcę przedsiębiorstwa. Tym samym zbywca przedsiębiorstwa zobowiązany będzie do zapłaty na rzecz Spółki kwoty odpowiadającej cenie emisyjnej obligacji (w ramach tego stosunku zobowiązaniowego podmiot obejmujący obligacje będzie dłużnikiem zobowiązanym do zapłaty ceny emisyjnej obligacji na rzecz Spółki, a Spółka będzie wierzycielem). Nabycie obligacji rozliczone zostanie w formie bezgotówkowej, tj. w ramach umowy datio in solutum uregulowanej w art. 453 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (tekst jednolity: Dz. U. z 2014 r., poz. 121 ze zmianami).

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zawarta między stronami umowa datio in solutum, a także przeniesienie na jej podstawie przez podmiot obejmujący obligacje na rzecz Spółki własności przedsiębiorstwa w celu zwolnienia się z ciążącego na podmiocie obejmującym obligacje zobowiązania do zapłaty ceny emisyjnej za obejmowane obligacje nie mieści się w katalogu czynności wymienionych w art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i tym samym czynność ta nie będzie podlegała opodatkowaniu tym podatkiem.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych, wskazać należy, iż rozstrzygnięcia te zapadły w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego interpretację.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia przedstawionego w stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.