Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL2-1.4011.891.2024.1.AK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-01-16
Teza: Skutki podatkowe odpłatnego zbycia lokalu mieszkalnego w
ramach umowy dożywocia.
Słowa kluczowe: dożywocie
lokal-lokal mieszkalny
opodatkowanie
umowa-umowa dożywocia
wartość
zbycie
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.
1

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Źródła przychodów.-Przychody.
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 1-art. 9-ust. 1
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 10-ust. 1-pkt 8
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 19-ust. 1
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 19-ust. 3
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 2-art. 19-ust. 4
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 6-art. 30e-ust. 1
[PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-
Rozdział 6-art. 30e-ust. 2

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

20 listopada 2024 r. wpłynął Pani wniosek z 19 listopada 2024 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Jest Pani właścicielką nieruchomości zapisanej w Księdze Wieczystej (...) Wydział Ksiąg
    Wieczystych Sądu Rejonowego (...).
    Mieszkanie to otrzymała Pani w formie „umowy dożywocia” w dniu 20 kwietnia 2021 r. (...).
    Pani partner K.M. – przed śmiercią (...) – podjął taką decyzję.
    Jest Pani osobą niepracującą, ze względu na stan zdrowia (...). Jest Pani pod stałą kontrolą
    neurologa. Lekarz ortopeda stwierdził u Pani konflikt (...). Komisja lekarska przyznała Pani
    stopień niepełnosprawności, ale nie przyznała Pani renty.
    W związku z tym chciałaby Pani spisać u notariusza „umowę dożywocia” z osobą, która
    Pani pomaga (wozi do lekarza, na badania, robi zakupy). Jeśli jest to potrzebne, to jeździ z
    Panią na badania do O.).
    Jest Pani świadoma, że od śmierci partnera nie minęło 5 lat, ma Pani jednak wątpliwość,
    czy spisując taką umowę przed upływem 5-ciu lat, nie wystąpi obowiązek zapłaty przez
    Panią podatku.

## Pytanie

Ponieważ byłaby to umowa dożywocia zawarta przed upływem 5-ciu lat od śmierci Pani
    partnera (...), to czy będzie Pani obciążona podatkiem w wysokości 19%?
    Pani stanowisko w sprawie
    W Pani ocenie, nie powinna być Pani obciążona takim podatkiem, gdyż nie ma możliwości
    ustalenia dochodu. Umowa dożywocia nie stanowi źródła dochodu.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób
    fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226, ze zm.):
      Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z
      wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od
      których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
    Na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 powołanej ustawy jednym ze źródeł przychodów jest
    odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:
      a. nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
      b. spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego
        oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
      c. prawa wieczystego użytkowania gruntów,
      d. innych rzeczy,
      - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i
      zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw
      majątkowych określonych w lit. a)-c) – przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku
      kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy –
      przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w
      przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.
    Natomiast zgodnie z treścią art. 30e ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób
    fizycznych:
      Od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1
      pkt 8 lit. a-c podatek dochodowy wynosi 19% podstawy obliczenia podatku.
    Stosownie do treści art. 30e ust. 2 ww. ustawy:
      Podstawą obliczenia podatku, o której mowa w ust. 1, jest dochód stanowiący
      różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw
      określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d,
      powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1
      pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw.
    Zgodnie z art. 19 ust. 1 ww. ustawy:
      Przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych
      rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie
      określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena,
      bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub
      praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej.
      Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.
    Art. 19 ust. 3 ustawy brzmi:
      Wartość rynkową, o której mowa w ust. 1, rzeczy lub praw majątkowych określa się
      na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego
      samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia
      zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia.
    W myśl art. 19 ust. 4 ww. ustawy:

      Jeżeli wartość wyrażona w cenie określonej w umowie odpłatnego zbycia znacznie
      odbiega od wartości rynkowej nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych
      rzeczy, organ podatkowy wezwie strony umowy do zmiany tej wartości lub
      wskazania przyczyn uzasadniających podanie ceny znacznie odbiegającej od
      wartości rynkowej. W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wartości
      lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie ceny znacznie odbiegającej od
      wartości rynkowej, organ podatkowy określi wartość z uwzględnieniem opinii
      biegłego lub biegłych. Jeżeli wartość ustalona w ten sposób odbiega co najmniej o
      33% od wartości wyrażonej w cenie, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi
      zbywający.
    Okolicznością, którą należy rozważyć jest ustalenie, czy przy zbyciu lokalu mieszkalnego
    stanowiącego odrębną własność na podstawie umowy o dożywocie zawartej przed
    upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie,
    możliwe jest określenie przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy
    o podatku dochodowym od osób fizycznych na zasadach wynikających z art. 19 ust. 1 i 3
    ww. ustawy.
    Z opisu zdarzenia przyszłego, wynika że chce Pani przenieść własność lokalu
    mieszkalnego, na rzecz osoby, która się Panią opiekuje na podstawie umowy dożywocia.
    Dożywocie jest instytucją prawną uregulowaną przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964
    r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.).
    Zgodnie z art. 908 § 1 ustawy Kodeks cywilny:
      Jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się
      zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w
      braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu
      wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i
      pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb
      odpowiadający zwyczajom miejscowym.
    Cechą charakterystyczną umowy o dożywocie jest ekwiwalentność świadczeń stron tej
    umowy. W doktrynie uznaje się, iż jest to ekwiwalentność rozumiana w sensie
    subiektywnym, a nie obiektywnym, co oznacza, że świadczenia stron względem siebie nie
    muszą mieć tego samego wymiaru ekonomicznego, ustalanego według kryteriów
    obiektywnych. Podkreślenia wymaga, iż tego rodzaju umowy zaliczane są do odpłatnych
    czynności prawnych, które charakteryzują się tym, iż każda ze stron uzyskuje jakąś korzyść
    majątkową (niekoniecznie w postaci pieniężnej).
    Uwzględniając powyższe, umowa o dożywocie, polegająca na tym, że w zamian za
    przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał (zobowiąże) się zapewnić
    zbywcy dożywotnie utrzymanie – ma charakter umowy wzajemnej, a w konsekwencji - jest
    czynnością prawną o charakterze odpłatnym, tj. w jej wyniku dochodzi do odpłatnego
    zbycia nieruchomości.
    Na gruncie przepisów podatkowych, mając na uwadze uchwałę Naczelnego Sądu
    Administracyjnego z 17 listopada 2014 r. sygn. akt II FPS 4/14, stwierdzić należy, że
    pomimo, iż przeniesienie własności nieruchomości na podstawie umowy dożywocia
    stanowi jej odpłatne zbycie, to nie jest możliwe określenie przychodu ze źródła, o którym
    mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
    Przy tego rodzaju umowie nie można bowiem zastosować zasad określonych w przepisach

    art. 19 ust. 1 i 3 ustawy, według których przy ustalaniu przychodu bierze się wartość
    nieruchomości wyrażoną w cenie określonej w umowie (lub wartość rynkową), gdyż ta w
    przypadku dożywocia nie występuje.
    Mając na uwadze przedstawione zdarzenie przyszłe oraz obowiązujące uregulowania
    prawne, jak również ww. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzić należy,
    że planowane przez Panią zbycie lokalu mieszkalnego na podstawie umowy o dożywocie
    nie będzie skutkować obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego nawet w sytuacji, gdy
    nastąpi przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym
    nastąpiło jego nabycie (w analizowanej sprawie w 2021 r.).
    Nie będzie bowiem możliwe określenie przychodu ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust.
    1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, na zasadach
    wynikających z art. 19 ust. 1 i 3 tej ustawy.
    Z uwagi na powyższe Pani stanowisko, że nie powinna być Pani obciążona takim
    podatkiem, gdyż nie ma możliwości ustalenia dochodu uznałem za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do
    interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.