Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-608/12-6/AF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-03-08
Teza: Należy stwierdzić, iż umowa cash poolingu nie została wymieniona w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, nie będzie podlegała opodatkowaniu ww. podatkiem zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: cash pooling; czynności-czynności niepodlegające opodatkowaniu; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 28.11.2012 r. (data wpływu 03.12.2012 r.) uzupełnionym pismem z dnia 26.02.2013 r. (data nadania 26.02.2013 r., data wpływu 01.03.2013 r.) na wezwanie z dnia 14.02.2013 r. Nr IPPB5/423-1194/12-2/JC oraz Nr IPPB2/436-608/12-2/AF (data doręczenia 19.02.2013 r.) oraz pismem z dnia 04.03.2013 r. (data wpływu 08.03.2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy cash poolingu - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 03.12.2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy cash polingu.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka - zwana dalej „Spółką”, planuje przystąpić do systemu wspólnego zarządzania płynnością finansową w ramach grupy kapitałowej. Spółka będzie stroną porozumienia (Umowy) w ramach grupy kapitałowej, którego celem jest zapewnienie optymalnej płynności finansowej wszystkich podmiotów uczestniczących (w tym Spółki), jak również zmniejszenie ich kosztów finansowania zewnętrznego. Spółka R., będąca właścicielem spółek w Grupie Kapitałowej, zapewni mechanizm prawny ww. systemu (tzw. cash-poolingu). Spółka R. otworzy Rachunek Rozliczeniowy w Banku H. z siedzibą w Wielkiej Brytanii. Zgodnie z planowaną Umową, to Bank. będzie stroną rozliczającą ten system.

W ramach opisywanej usługi, Bank. z siedzibą w Wielkiej Brytanii będzie dokonywał transferów kwot pomiędzy rachunkami należącymi do Spółki a Rachunkiem Rozliczeniowym w ten sposób, że każdego dnia roboczego zostanie przeprowadzona konsolidacja sald na rachunkach bieżących Spółki, tak, aby efektem dziennej konsolidacji był „zerowy” stan tych rachunków. Oznacza to, że środki wynikające z dodatniego salda na Rachunkach Bieżących będą przenoszone na Rachunek Rozliczeniowy, a salda ujemne będą pokrywane ze środków na Rachunku Rozliczeniowym.

Na koniec okresu rozliczeniowego Bank. będzie przelewał lub pobierał całkowitą kwotę odsetek kredytowych lub debetowych, które zostały naliczone podczas tego okresu w odniesieniu do kwot na Rachunku Bieżącym i Rachunku Rozliczeniowym, według oprocentowania przewidzianego w Umowie.

Zgodnie z planowaną Umową, Spółka oraz R. zapłaci na rzecz Banku. całkowitą kwotę obliczonych odsetek debetowych, ewentualnie Bank . wypłaci na Rachunek Bieżący i Rachunek Rozliczeniowy całkowitą kwotę obliczonych odsetek kredytowych.

W uzupełnieniu wniosku z dnia 26.02.2013 r. Wnioskodawca doprecyzował zdarzenie przyszłe wskazując:

Ad. I a)

1.  Podmiotem organizującym i oferującym system wspólnego zarządzania płynnością finansową w ramach grupy kapitałowej (tzw. cash poolingu) będzie Bank.
2.  Rolą Banku w systemie cash poolingu będzie organizacja, przetwarzanie danych, rozliczanie oprocentowania pomiędzy podmiotami uczestniczącymi w cash poolingu, udostępnianie limitu kredytowego (cash overdraft).
3.  W związku z uczestnictwem w systemie cash poolingu, Wnioskodawca posiada dwa rachunki PLN i EUR założone w Banku UK. Na te rachunki Wnioskodawca będzie manualnie przekazywał środki nadwyżkowe ze swoich bieżących rachunków (po pozostawieniu z góry ustalonego buforu). Z rachunku tego Wnioskodawca będzie mógł korzystać z udostępnionego przez Bank limitu kredytowego. Z tych rachunków będą pobierane przez Bank odsetki od niedoborów środków pieniężnych i na te rachunki będą wpływały odsetki od nadwyżek środków pieniężnych.
4.  W systemie cash poolingu nie będzie dochodziło do automatycznego zwrotnego transferu środków pieniężnych na początek następnego (kolejnego) dnia roboczego. Środki te będą transferowane manualnie w zależności od potrzeb Wnioskodawcy.
5.  Rachunek Rozliczeniowy zostanie otwarty wyłącznie na potrzeby cash poolingu. Na koniec dnia roboczego środki pieniężne z rachunków bieżących uczestników umowy będą przenoszone na ten rachunek, natomiast salda ujemne na rachunkach bieżących uczestników będą pokrywane z tego rachunku.
6.  Na podstawie punktu 3 dodatkowych warunków do Umowy Cash Poolingu, zwanych „Usługą Koncentracji Nadwyżek Pieniężnych” oraz punktu 3 dodatkowych warunków do Umowy Cash Poolingu, zwanych „Usługą Optymalizacji kosztów odsetkowych”, środki wynikające z dodatniego salda na Rachunkach Bieżących będą przenoszone na Rachunek Rozliczeniowy, a salda ujemne będą pokrywane ze środków na Rachunku Rozliczeniowym. Czynności te mają swoją podstawę w świetle przepisów ustawy z dnia 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zmianami), w tym art. 518 oraz art. 519 KC, z uwagi na fakt, że zgodnie z punktem 4 dodatkowych warunków do Umowy Cash Poolingu, zwanych „Usługą Optymalizacji kosztów odsetkowych”, każdy uczestnik umowy nieodwołalnie i bezwarunkowo gwarantuje bankowi solidarną płatność zobowiązania zaciągniętego w ramach tej umowy przez każdego z uczestników umowy po stronie Grupy R., w sytuacji gdy ten uczestnik nie spłacił tego zobowiązania.
7.  W ramach cash poolingu nie będzie dochodziło do zawierania umów pożyczek.

Ad. I b)

1.  Oprócz Wnioskodawcy, Banku oraz Rp., w systemie cash poolingu będą uczestniczyły spółki należące do Grupy R. z Wielkiej Brytanii, Niemiec i Turcji. Spółki te podlegają ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w myśl art. 3 ust. 2 updop. Podmioty te są podmiotami powiązanymi z Wnioskodawcą w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.
2.  Pomiędzy Bankiem a uczestnikami cash poolingu nie występują powiązania, o których mowa w art. 11 ust. l i 4 oraz art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 updop.
3.  Spółka Rp. jest organizatorem podpisania wspólnej umowy dotyczącej cash poolingu i współpracuje z Bankiem jako spółka reprezentująca Grupę. Za swoje usługi spółka Rp. będzie otrzymywała wynagrodzenie w ramach opłat za usługi zarządzania świadczone dla spółek w Grupie, tzw. M..
4.  Wnioskodawca i spółka Rp. są spółkami powiązanymi w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych.
5.  W związku z uczestnictwem w systemie cash poolingu, Wnioskodawca zobowiązany jest do ponoszenia kosztów prowizji.
6.  Wnioskodawcy, w związku z uczestnictwem w systemie cash poolingu, należne są odsetki i jest on zobowiązany do ich zapłaty, jeśli wystąpi na jego rachunkach saldo ujemne. Jeśli Wnioskodawca będzie posiadał nadwyżki finansowe na rachunkach bieżących utworzonych na potrzeby cash poolingu, to na koniec dnia środki te będą przez Bank przenoszone na Rachunek Rozliczeniowy i Bank będzie naliczał, ile w związku z tą operacją Wnioskodawcy będzie należało się odsetek a następnie będzie przelewał na jego rachunki bieżące należne mu odsetki. Jeśli natomiast Wnioskodawca będzie wykazywał na swoich rachunkach bieżących niedobory, to Bank będzie zasilał te rachunki i następnie będzie od tych niedoborów naliczał odsetki a Wnioskodawca będzie zobowiązany do zapłaty tych odsetek.
7.  Podstawą zadłużenia w ramach cash poolingu będzie kredyt w rachunku udzielony uczestnikom przez Bank.
8.  Odsetki debetowe za wykorzystanie środków pieniężnych ponad poziom środków będących w ramach Grupy, są odsetkami naliczonymi w związku z udzielonym przez Bank Kredytem.
9.  W systemie cash poolingu oprocentowanie odsetek ustala Bank.

Ponadto, w uzupełnieniu z dnia 26.02.2013 r. Wnioskodawca sprecyzował pytanie dotyczące obowiązku sporządzania dokumentacji podatkowej.

Z kolei w piśmie z dnia 04.03.2013 r. Wnioskodawca podnosi, iż na podstawie punktu 3 dodatkowych warunków do Umowy Cash Poolingu, zwanych „Usługą Koncentracji Nadwyżek Pieniężnych” oraz punktu 3 dodatkowych warunków do Umowy Cash Poolingu, zwanych „Usługą Optymalizacji kosztów odsetkowych”, środki wynikające z dodatniego salda na Rachunkach Bieżących będą przenoszone na Rachunek Rozliczeniowy, a salda ujemne będą pokrywanie ze środków na Rachunku Rozliczeniowym. Czynności te mają swoją podstawę w świetle przepisów ustawy z dnia 23.04.1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zmianami), w tym art. 518 oraz art. 519 KC jedynie w rozumieniu takim, że każdy uczestnik umowy nieodwołalnie i bezwarunkowo gwarantuje Bankowi solidarną płatność zobowiązania zaciągniętego w ramach tej umowy przez każdego innego uczestnika umowy w ramach Grupy R., w sytuacji gdyby ten uczestnik nie spłacił tego zobowiązania.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Podatek dochodowy od osób prawnych:
    *   Czy odsetki, które Spółka otrzyma, będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od osób prawnych?
    *   Czy odsetki i prowizje, które Spółka zapłaci, będą w całości stanowiły koszty uzyskania przychodu?
    *   Czy Spółka będzie zobowiązana do potrącania od należności podatku u źródła?
    *   Czy w związku z tą transakcją Wnioskodawca będzie zobowiązany do przygotowania dokumentacji podatkowej zgodnie artykułem 9a i artykułem 11 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych?
2.  Podatek od towarów i usług:
    *   Czy usługa ta będzie podlegać pod ustawę o podatku od towarów i usług?
3.  Podatek od czynności cywilnoprawnych:
    *   Czy Spółka będzie zobowiązana do zapłaty w Polsce podatku od czynności cywilnoprawnych?

Niniejsza interpretacja dotyczy podatku od czynności cywilnoprawnych. W zakresie podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku od towarów i usług zostały wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Zdaniem Wnioskodawcy, usługa nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych jako czynność niewymieniona w katalogu czynności opodatkowanych. Nie można cash-poolingu traktować jako klasycznej umowy pożyczki w rozumieniu Kodeksu cywilnego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) podatkowi temu podlegają następujące czynności cywilnoprawne:

1.  umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych,
2.  umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku,
3.  (uchylona),
4.  umowy darowizny – w części dotyczącej przejęcia przez obdarowanego długów i ciężarów albo zobowiązań darczyńcy,
5.  umowy dożywocia,
6.  umowy o dział spadku oraz umowy o zniesienie współwłasności – w części dotyczącej spłat lub dopłat,
7.  (uchylona),
8.  ustanowienie hipoteki,
9.  ustanowienie odpłatnego użytkowania, w tym nieprawidłowego, oraz odpłatnej służebności,
10.  umowy depozytu nieprawidłowego,
11.  umowy spółki;

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne ( art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Ustawodawca wprowadził zasadę enumeratywnego określenia czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Jednocześnie ustawowe wyliczenie zostało wzmocnione zasadą, zgodnie z którą o kwalifikacji określonej czynności prawnej, a w konsekwencji o jej podleganiu opodatkowaniu tym podatkiem decyduje jej treść (elementy przedmiotowo istotne), a nie nazwa. Tym samym, jeżeli strony zawierają umowę i układają stosunki w jej ramach w określony sposób to dla oceny, czy powstanie obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych, w związku z dokonaniem wskazanej w ustawie czynności, miarodajne będą rzeczywiste prawa i obowiązki stron tej umowy pozwalające na ich kwalifikacje pod względem prawnym.

Na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. ustawy przedmiotem opodatkowania są umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku. W myśl art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego pożyczkę określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy lub tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Należy podkreślić, iż umowa cash pooling pozostaje na gruncie polskiego prawa umową nienazwaną. Ustawa Kodeks cywilny - w części zobowiązaniowej - nie zawiera przepisów odnoszących się do tego typu umowy.

Przedstawiona we wniosku konstrukcja umowy cash pooling, jako sposobu gospodarowania wolnymi środkami finansowymi uczestniczących podmiotów, pomimo zawierania w sobie pewnych elementów pożyczki, nie wyczerpuje istotnych jej znamion. „Cash pooling” polega na umożliwieniu lepszej gospodarki finansowej grupy kapitałowej.

Dzięki tej usłudze można skompensować niedobory środków przedsiębiorstw należących do danej grupy nadwyżkami innych przedsiębiorstw należących do tej samej grupy oraz korzystnie zagospodarować nadwyżkę środków netto.

W przypadku „cash poolingu” mamy do czynienia z trzema przynajmniej podmiotami, a mianowicie: podmiotem posiadającym wolne środki finansowe, podmiotem posiadającym niedobór tych środków oraz bankiem występującym w roli pośrednika działającego we własnym imieniu.

Z tytułu uczestnictwa w tych transakcjach dla wszystkich podmiotów powstają określone prawa i obowiązki, jednak nie dochodzi w tym przypadku do zawarcia umowy pożyczki, ponieważ brak jest zobowiązania do przeniesienia określonej ilości pieniędzy na określony w umowie podmiot.

Uczestnik „cash poolingu” posiadający wolne środki nie wie, czy środki te zostaną wykorzystane, w jakiej wysokości i przez którego uczestnika. Tym samym nie jest skonkretyzowana druga strona transakcji, jak też jej przedmiot, ponieważ źródłem, z którego zostanie zasilony rachunek o saldzie debetowym, jest rachunek zbiorczy, na którym gromadzone są wolne środki wszystkich posiadających je uczestników „cash poolingu”.

Należy stwierdzić, iż zawarcie umowy dotyczącej kompleksowego zarządzania płynnością finansową „cash pooling” nie zostało wymienione w ustawowym katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Czynności tego typu nie można również zakwalifikować jako umowy pożyczki. Tym samym wszelkie czynności dokonywane w ramach umowy nie będą podlegały opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Mając powyższe na uwadze, należy stwierdzić, iż umowa cash poolingu nie została wymieniona w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, nie będzie podlegała opodatkowaniu ww. podatkiem zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.