Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPP1/443-274/12-4/RG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2012-07-03
Teza: Czy od odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości niezabudowane i jedną zabudowaną na rzecz Skarbu Państwa pod budowę drogi Wnioskodawca będzie zobowiązany zapłacić podatek VAT, jeżeli nieruchomości nie były wykorzystywane w działalności gospodarczej i ich własność przeszła z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa pod budowę drogi krajowej poprzez rozporządzenie przez ustawę za właściciela tymi nieruchomościami?
Słowa kluczowe: nieruchomości-sprzedaż nieruchomości; odszkodowania; wywłaszczenie; zasiedlenie-pierwsze zasiedlenie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana Stanisława M., przedstawione we wniosku z dnia 29 marca 2012 r. (data wpływu 2 kwietnia 2012 r.), uzupełnionym pismem z dnia 25 czerwca 2012 r. (data wpływu 26 czerwca 2012 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania przeniesienia własności nieruchomości przeznaczonej pod budowę drogi w zamian za odszkodowanie – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 2 kwietnia 2012 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania przeniesienia własności nieruchomości przeznaczonej pod budowę drogi w zamian za odszkodowanie.

Wniosek uzupełniono pismem z dnia 25 czerwca 2012 r. o doprecyzowanie zdarzenia przyszłego.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest właścicielem 5 działek gruntu położonych we wsi oznaczonych numerami: oraz działki gruntu, na której znajduje się 30-letni budynek gospodarczy również położonej we wsi, oznaczonej numerem. Jest to współwłasność na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej.

Działki oznaczone numerami … zostały nabyte w dniu 31 maja 2000 r., a działka … została nabyta dnia 30 lutego 2004 r. i wszystkie wchodzą w skład gospodarstwa rolnego, którego właścicielem jest Wnioskodawca wraz z żoną.

Wskazane powyżej działki w chwili zakupu były częściami działek, które oznaczone były odpowiednio numerami …. W dniu 8 grudnia 2010 r. aktem notarialnym Rep. A nabyła od Wnioskodawcy i jego żony wąski pasek gruntu wzdłuż istniejącej drogi krajowej powstały po podziale działek oznaczonych numerami . Po tym podziale powstały działki \`(...)\` Sprzedane wówczas zostały działki oznaczone numerami \`(...)\`

Działka zabudowana oznaczona numerem … została nabyta w dniu 26 kwietnia 2000r. i również wchodzi w skład gospodarstwa rolnego, którego właścicielem jest Wnioskodawca wraz z żoną. W chwili zakupu działka była częścią składową działki …. W dniu 2 listopada 2011 r. Wnioskodawca otrzymał zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej – budowa drogi ekspresowej.

Po sprzedaży z 8 grudnia 2010 r. działek niezabudowanych pozostałe działki zostały podzielone w skutek czego powstały działki oznaczone numerami …

Działka zabudowana oznaczona numerem … została podzielona na dwie działki oznaczone numerami … o pow. 0,5503 ha i … o pow. 1,2997 ha.

Decyzja ustalająca wysokość odszkodowania za wywłaszczone działki na rzecz właścicieli nie została jeszcze wydana. Trwa wycenianie działek oznaczonych numerami … podlegających przejęciu pod budowę drogi ekspresowej.

Wnioskodawca wraz z żoną są rolnikami i użytkują przedmiotowe działki rolniczo. Na działkach Wnioskodawca wraz z żoną prowadzi uprawy rolne (warzywa i zboża), z których czerpią pożytki. Wszystkie opisane działki w rejestrze gruntów są sklasyfikowane jako grunty orne.

Na działce …znajduje się 26 metrów bieżących ogrodzenia z siatki bez cokołu postawionego w 1995 r. Działka jest częściowo zalesiona 5-cio letnimi drzewami.

Na działce … znajduje się 10metrów bieżących ogrodzenia z siatki bez cokołu postawionego w 1995 r. Działka jest częściowo zalesiona 5-cio letnimi drzewami.

Na działce … znajduje się 20 metrów bieżących ogrodzenia z przęseł stalowych na fundamencie postawionego w 1995 r. i 40 metrów bieżących ogrodzenia siatki bez cokołu postawionego w 1995 r. Działka jest częściowo zalesiona 30-sto i 5-cio letnimi drzewami.

Na działce … znajduje się 20 metrów bieżących ogrodzenia z siatki bez cokołu postawionego w 1995 r. oraz murowany budynek hydroforni (kryty blacho-dachówką o wymiarach 3,67 m x 3,63 m) wybudowany w 2010 r. Działka jest częściowo zalesiona 10-cio i 5-cio letnimi drzewami.

Na działce … znajduje się ok. 111,40 m2 asfaltu z 1992 r., studnia głębinowa z 1985 r., ok. 237 m2 kostki betonowej z 2000 r. oraz brama ogrodzeniowa z 2008 r. Działka jest częściowo zalesiona 30-sto i 5-cio letnimi drzewami.

Działka nr … jest zabudowana w części 30-letnim murowanym budynkiem (dawna suszarnia tytoniu) użytkowanym przez Wnioskodawcę i jego żonę jako rolniczy budynek gospodarczy w posiadanym gospodarstwie rolnym. Część tej działki (ok. 30 m2) oznaczono jako LsV – lasy. Na działce znajduje się również ok. 200 metrów bieżących ogrodzenia z cokołem postawionego w 1995 r. oraz ok. 200 m2 asfaltu z 1992 r.

Dla budynków w gminie, w której leży wieś nie ma jeszcze prowadzonego rejestru budynków, w związku z czym nie można przedstawić klasyfikacji wskazanych obiektów. Budynek suszarni ani używana rolniczo działka, na której się znajduje oraz wszystkie pozostałe działki wraz ze znajdującymi się na nich obiektami nie były przedmiotem najmu ani dzierżawy.

Wnioskodawca i jego żona nie prowadzą działalności gospodarczej i wszystkie ww. opisane działki nie były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej.

Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT, gdyż znajdujące się w gospodarstwie budynki gospodarcze, inne niż wyżej opisane wynajmuje i rozlicza się z tego tytułu z Urzędem Skarbowym.

Dostawa budynku znajdującego się na działce … nie będzie dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia w rozumieniu ustawy o VAT. Jak wyżej wskazano działka została zakupiona 26 kwietnia 2000 r. z istniejącym już budynkiem suszarni, który wykorzystywany jest przez Wnioskodawczynię i jej męża jako budynek gospodarczy. Na budynek nie ponoszono wydatków na ulepszenia.

Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego przeznaczenie działek oznaczonych numerami … określono jako tereny zieleni izolacyjnej ZI drogi krajowej ekspresowej. Przeznaczenie działki numer … określono jako teren przeznaczony na przebieg drogi krajowej ekspresowej … wraz z drogami serwisowymi i pasem zieleni izolacyjnej ZI. Przeznaczenie działki numer … w zachodniej części określono jako tereny przeznaczone na przebieg drogi krajowej ekspresowej wraz z drogami serwisowymi i pasem zieleni izolacyjnej ZI (znajduje się na nich ½ część dawnego budynku suszarni tytoniu – 174 m2), a we wschodniej części, na której znajduje się pozostała część tego budynku (174 m2) określono jako tereny przemysłu, składu i baz oznaczona jako P.

Wnioskodawca posiada status rolnika ryczałtowego, a z tytułu wynajmu budynków gospodarczych jest czynnym podatnikiem podatku VAT. Wszystkie nieruchomości będące przedmiotem wniosku zostały nabyte i włączone w skład prowadzonego przez Wnioskodawcę i jego żonę gospodarstwa rolnego, położonego w miejscowości.

Wnioskodawca wskazał we wniosku, iż w dniu 8 grudnia 2010 r. aktem notarialnym nabyła od Wnioskodawcy i jego żony wąski pasek gruntu wzdłuż istniejącej drogi krajowej (5 działek powstałych po podziale innych działek należących do Wnioskodawczyni i jej męża). Nieruchomości te zostały nabyte pod budowę drogi krajowej. Poza powyżej dokonaną sprzedażą Wnioskodawca nie dokonywał i nie zamierza dokonywać sprzedaży działek będących częścią prowadzonego gospodarstwa rolnego.

Wszystkie działki będące przedmiotem wniosku były wykorzystywane wyłącznie do produkcji rolnej.

Wnioskodawca nie podejmował żadnych aktywnych działań w zakresie przygotowania do sprzedaży posiadanych nieruchomości, jak również wszystkich nieruchomości będących przedmiotem wniosku. Opisane we wniosku ogrodzenie znajdujące się na działkach będących przedmiotem wniosku, stanowiło jedynie dotychczasowe ogrodzenie posesji od strony jezdni.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy od odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości niezabudowane i jedną zabudowaną na rzecz Skarbu Państwa pod budowę drogi Wnioskodawca będzie zobowiązany zapłacić podatek VAT, jeżeli nieruchomości nie były wykorzystywane w działalności gospodarczej i ich własność przeszła z mocy prawa na rzecz Skarbu Państwa pod budowę drogi krajowej poprzez rozporządzenie przez ustawę za właściciela tymi nieruchomościami?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194, z późn.zm.), nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, (oznaczone według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego) stają się z mocy prawa:

1.  własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych,
2.  własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

W myśl art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również przeniesienie z nakazu organu władzy publiczne\] lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie.

Powołany przepis art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT stanowi o nakazie organu władzy publicznej zobowiązującym do przeniesienia własności. Pod pojęciem tym należy rozumieć organy administracji publicznej oraz sądy. Wskazana regulacja obejmuje w szczególności przypadki wywłaszczania nieruchomości oraz sprzedaży nieruchomości na cele uzasadniające jej wywłaszczenie.

Z powyższych przepisów wynika więc, że dostawą towarów, podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie tylko takie wywłaszczenie czy też przymusowa sprzedaż, która następuje za odszkodowaniem. Uznać bowiem należy, że odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną. Jeśli zatem wywłaszczenie lub przymusowa sprzedaż następuje za wynagrodzeniem, to wówczas stanowi odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT. Tym samym taka dostawa podlega opodatkowaniu podatkiem od towarowi usług na zasadach ogólnych.

Należy jednak zwrócić uwagę, iż zaliczenie ww. czynności wywłaszczenia za odszkodowaniem lub przymusowej sprzedaży do dostawy towarów nie będzie zawsze oznaczało faktycznego opodatkowania. Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będą podlegały wyżej wskazane czynności, jeżeli zbywca nieruchomości jest podatnikiem podatku od towarów i usług, o którym stanowi art. 15 ust. 1 ustawy o VAT.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza, stosownie do ust. 2 wskazanego artykułu, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W świetle przytoczonych wyżej przepisów zauważyć należy, iż status podatnika podatku od towarów i usług, wynika z okoliczności dokonania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Dla ustalenia czy osoba dokonująca transakcji sprzedaży gruntu jest podatnikiem podatku VAT, istotnym jest stwierdzenie, że prowadzi ona działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów cytowanej wyżej ustawy. Dla celów ustalenia, czy dostawa gruntu wyczerpuje znamiona pojęcia "działalność gospodarcza" koniecznym jest ustalenie, czy zamiarem wykonania czynności jest jej dokonywanie w sposób częstotliwy. Ponieważ ustawa o podatku od towarów i usług nie definiuje pojęcia "zamiar", jak również nie precyzuje pojęcia "sposób częstotliwy", w każdym przypadku należy badać, czy intencją określonej czynności, z którą łączą się skutki podatkowo-prawne było dokonywanie tej czynności wielokrotnie (więcej niż jednokrotnie). Zdaniem Wnioskodawcy nie będzie on zobowiązany do odprowadzenia podatku należnego od kwoty otrzymanego odszkodowania za wywłaszczoną działkę. Wykonanie czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego tylko wtedy, jeżeli została wykonana w ramach działalności gospodarczej i w ramach czynności wykonanych w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania ich w sposób częstotliwy. Ani Wnioskodawca pomimo, iż jest czynnym podatnikiem podatku ani jego żona nie prowadzą działalności gospodarczej.

Wskazać więc należy, iż przedmiotowe działki nigdy nie były wykorzystywane do działalności gospodarczej, a właściciele nieruchomości, nie mieli i nie mają zamiaru wykonywania czynności w zakresie zbycia nieruchomości w sposób częstotliwy. Nie mieli i nie mają również zamiaru w ogóle dokonywania zbycia przedmiotowej nieruchomości. Zgodnie z powołanym wyżej art. 12 ust. 4 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, nieruchomość, która staje się własnością Skarbu Państwa staje się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. W takiej sytuacji właściciel nie rozporządza nieruchomością jak właściciel. Rozporządzenia nieruchomością dokonuje za właściciela ustawa przenosząc własność nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa z mocy prawa. Właściciel nie ma wpływu na rozporządzanie nieruchomością jak właściciel także w trakcie dostawy, gdyż w tej chwili właścicielem nieruchomości jest już Skarb Państwa.

Wskazać również należy, iż odszkodowanie, które nie zostało jeszcze określone i wypłacone, nie podlega samo w sobie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Przyjmuje się, że opodatkowaniu podlega stanowiące dostawę towaru przeniesienie własności nieruchomości w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania. Jednakże jak już wyżej wskazano, stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o VAT czynność dostawy nieruchomości będącej z mocy prawa własnością Skarbu Państwa dokonana jednorazowo nie będzie wykonana w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Wnioskodawca nie ma bowiem zamiaru wykonywania tej czynności w sposób częstotliwy, gdyż w ogóle nie miał i nie ma zamiaru dokonywania dostawy tej nieruchomości. Dostawy za Wnioskodawcę dokona niejako ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, która w związku z realizacją inwestycji drogowej - budowa drogi mocą decyzji przez Wojewodę z mocy prawa przeniesie własność na Skarb Państwa, zmuszając tym samym Wnioskodawcę do jednorazowej lecz nie częstotliwej dostawy nieruchomości.

W takiej sytuacji podmiotem, który będzie realizował dostawę jest Wnioskodawca i jego żona, jako dotychczasowi właściciele nieruchomości. Jest to jednak tylko status formalny, gdyż w momencie dostawy nieruchomości, jej właścicielem będzie Skarb Państwa, na który przeszła własność nieruchomości z mocy prawa z chwilą, gdy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanie się ostateczna.

W związku z powyższym, Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż nie będzie zobowiązany do odprowadzenia podatku należnego od kwoty otrzymanego odszkodowania za wywłaszczone działki, gdyż nie wystąpi w charakterze podatnika podatku VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1.  przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;
2.  wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
3.  wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
4.  wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
5.  ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
6.  oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
7.  zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

W myśl art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t. j. Dz. U. z 2008 r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.) ustawa określa zasady i warunki przygotowania inwestycji w zakresie dróg publicznych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115, Nr 23, poz. 136 i Nr 192, poz. 1381 oraz z 2008 r. Nr 54, poz. 326), zwanych dalej „drogami”, a także organy właściwe w tych sprawach.

Art. 11a ust. 1 ww. ustawy stanowi, że wojewoda w odniesieniu do dróg krajowych i wojewódzkich albo starosta w odniesieniu do dróg powiatowych i gminnych wydają decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej na wniosek właściwego zarządcy drogi.

Do postępowania w sprawach dotyczących wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z zastrzeżeniem przepisów niniejszej ustawy (art. 11c ww. ustawy).

Zgodnie z art. 11f ust. 1 pkt 6 ww. ustawy decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawiera w szczególności oznaczenie nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego.

Natomiast zgodnie z art. 12 ust. 1, 2, 3, 4 i 4f ww. ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości. Linie rozgraniczające teren ustalone decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowią linie podziału nieruchomości. Decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej i w katastrze nieruchomości. Odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe.

Nieruchomości lub ich części, o których mowa w art. 11f ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych, własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna. Odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe.

W myśl art. 12 ust. 4a decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.

Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 1 wysokość odszkodowania, o którym mowa w art. 12 ust. 4a, ustala się według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej przez organ I instancji oraz według jej wartości z dnia, w którym następuje ustalenie wysokości odszkodowania.

Z powyższych przepisów wynika, że dostawą towarów, polegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług będzie takie wywłaszczenie czy też przymusowa sprzedaż, która następuje za odszkodowaniem. Uznać bowiem należy, że odszkodowanie pełni funkcję wynagrodzenia, czyniąc tego rodzaju dostawę faktycznie odpłatną. Jeśli zatem wywłaszczenie lub przymusowa sprzedaż następuje za wynagrodzenie, to wówczas stanowi odpłatną dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy. Tym samym dostawa taka podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów przeniesienie własności nieruchomości gruntowej w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza - na mocy ust. 2 powołanego artykułu - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W świetle przytoczonych wyżej przepisów zauważyć należy, iż status podatnika podatku od towarów i usług, wynika z okoliczności dokonywania czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Dla ustalenia czy osoba dokonująca transakcji sprzedaży gruntu jest podatnikiem podatku od towarów i usług, istotnym jest stwierdzenie, że prowadzi ona działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów cytowanej ustawy.

Aby zatem dostawę towarów (nawet jednorazową) uznać za działalność gospodarczą, należy wykazać, że w momencie jej realizacji podatnik miał zamiar dokonywać takich czynności wielokrotnie, a wykorzystywane przez niego towary, czy usługi zostały nabyte w celu spożytkowania ich do wykonywania tej czynności.

W rozumieniu powyższych twierdzeń pomóc mogą również zapisy orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07, w myśl którego formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, a także okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, czy w odniesieniu do konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku VAT.

W kwestii opodatkowania dostawy gruntów istotne jest czy w świetle zaprezentowanego we wniosku opisu sprawy Wnioskodawca w celu dokonania sprzedaży gruntu podjął aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawców w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, co skutkuje koniecznością uznania jego za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług, czy też sprzedaż nastąpiła w ramach zarządu majątkiem prywatnym. Zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej – Dz. U. UE L 347.1 ze zm. – (a tym samym art. 15 ust. 2 ustawy) jako, że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy.

Ponadto, jak wynika z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 września 2011 r. w sprawach C-180/10 i C-181/10, dostawę gruntu przeznaczonego pod zabudowę należy uznać za objętą podatkiem od wartości dodanej, pod warunkiem, że transakcja ta nie stanowi jedynie czynności związanej ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Przy spełnieniu powyższych warunków nie ma znaczenia fakt, iż podmiot dokonujący dostawy jest „rolnikiem ryczałtowym”.

Wnioskodawca jest właścicielem 5 działek gruntu położonych we wsi oznaczonych numerami: … oraz działki gruntu, na której znajduje się 30-letni budynek gospodarczy również położonej we wsi, oznaczonej numerem\`(...)\` Jest to współwłasność na zasadzie wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej.

Działki oznaczone numerami … zostały nabyte w dniu 31 maja 2000 r., a działka nr … została nabyta dnia 30 lutego 2004 r. i wszystkie wchodzą w skład gospodarstwa rolnego, którego właścicielem jest Wnioskodawca wraz z żoną.

W dniu 2 listopada 2011 r. Wnioskodawca otrzymał zawiadomienie o wydaniu decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej – budowa drogi ekspresowej\`(...)\` Decyzja ustalająca wysokość odszkodowania za wywłaszczone działki na rzecz właścicieli nie została jeszcze wydana. Trwa wycenianie działek oznaczonych numerami … podlegających przejęciu pod budowę drogi ekspresowej.

Wnioskodawca wraz z żoną są rolnikami i użytkują przedmiotowe działki rolniczo. Na działkach Wnioskodawca wraz z żoną prowadzi uprawy rolne (warzywa i zboża), z których czerpią pożytki. Wszystkie opisane działki w rejestrze gruntów są sklasyfikowane jako grunty orne. Wnioskodawca i jego żona nie prowadzą działalności gospodarczej i wszystkie ww. opisane działki nie były wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej.

Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT, gdyż znajdujące się w gospodarstwie budynki gospodarcze, inne niż wyżej opisane wynajmuje i rozlicza się z tego tytułu z Urzędem Skarbowym.

Wnioskodawca posiada status rolnika ryczałtowego, a z tytułu wynajmu budynków gospodarczych jest czynnym podatnikiem podatku VAT. Wszystkie nieruchomości będące przedmiotem wniosku zostały nabyte i włączone w skład prowadzonego przez Wnioskodawcę i jego żonę gospodarstwa rolnego, położonego w miejscowości. Poza powyżej dokonaną sprzedażą Wnioskodawca nie dokonywał i nie zamierza dokonywać sprzedaży działek będących częścią prowadzonego gospodarstwa rolnego. Wszystkie działki będące przedmiotem wniosku były wykorzystywane wyłącznie do produkcji rolnej.

Wnioskodawca nie podejmował żadnych aktywnych działań w zakresie przygotowania do sprzedaży posiadanych nieruchomości, jak również wszystkich nieruchomości będących przedmiotem wniosku. Opisane we wniosku ogrodzenie znajdujące się na działkach będących przedmiotem wniosku, stanowiło jedynie dotychczasowe ogrodzenie posesji od strony jezdni.

Mając na względzie powołane przepisy prawa oraz opisane zdarzenie przyszłe wskazać należy, iż w przedmiotowej sprawie brak jest przesłanek pozwalających uznać, że dokonując dostawy przedmiotowych działek, Wnioskodawca wystąpi w charakterze podatnika. Jak wcześniej wyjaśniono, aby uznać określoną dostawę za opodatkowaną podatkiem VAT nie wystarcza stwierdzić jedynie dostawę towarów, lecz wymagane jest określenie podmiotu dokonującego dostawy za występującego w związku z dostawa jako podatnika podatku od towarów i usług. W niniejszej sprawie takich przesłanek brak. Powyższe wynika z faktu, iż przedmiotowe nieruchomości nie były wykorzystywane w działalności gospodarczej. Z okoliczności sprawy wynika, że sprzedaż nastąpi w ramach zarządu majątkiem prywatnym jako czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Zainteresowany nie podejmował aktywnych działań, które mogłyby świadczyć o zamiarze profesjonalnego obrotu nieruchomościami, tj. nie podejmował jakichkolwiek starań mających na celu przygotowanie do sprzedaży nieruchomości. Wnioskodawca nie planuje innej, kolejnej sprzedaży działek będących częścią prowadzonego gospodarstwa rolnego.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że planowana dostawa nieruchomości wchodzącej w skład majątku osobistego Zainteresowanego nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, a Wnioskodawca dokonując ich dostawy będzie korzystał z przysługującego prawa do rozporządzania własnym majątkiem. Zatem w przedmiotowej sprawie nie wystąpi konieczność odprowadzenia podatku należnego od czynności dostawy nieruchomości.

Tym samym stanowisko Wnioskodawczyni należy uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Należy zaznaczyć, że w myśl art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Podany we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe stanowi jedyną faktyczną podstawę udzielonej interpretacji i tym samym wyznacza granice, w jakich interpretacja będzie mogła wywoływać określone w ustawie skutki prawne. Od początku wprowadzenia w procedurze podatkowej instytucji „interpretacji” przyjmuje się, że specyfika regulacji dotyczącej interpretacji przepisów prawa podatkowego wyklucza stosowanie przepisów Ordynacji podatkowej regulujących postępowanie dowodowe (wyjaśniające), zatem postępowanie w przedmiocie interpretacji bazuje wyłącznie na opisie stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę.

Nadmienia się, iż stosownie do art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego zdarzenia przyszłego udzielona interpretacja traci swą aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.