Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-735/11-5/BD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-08-04
Teza: Opodatkowanie sprzedaży nieruchomości gruntowych na rzecz dotychczasowego użytkownika wieczystego.
Słowa kluczowe: grunty; nieruchomości; użytkowanie (używanie)-użytkowanie wieczyste
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Miasta, reprezentowanego przez pełnomocnika z dnia 5 maja 2011 r. (data wpływu do: Izby Skarbowej w Poznaniu 6 maja 2011 r., Biura KIP w Lesznie 12 maja 2011 r.), uzupełnionym pismem z dnia 25 lipca 2011 r. (data wpływu do: Izby Skarbowej w Poznaniu 25 lipca 2011 r., Biura KIP w Lesznie 29 lipca 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży nieruchomości gruntowych na rzecz dotychczasowych użytkowników wieczystych – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 6 maja 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży nieruchomości gruntowych na rzecz dotychczasowych użytkowników wieczystych. Wniosek uzupełniono pismem z dnia 25 lipca 2011 r. o doprecyzowanie opisu sprawy i własnego stanowiska w sprawie.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny oraz opis zdarzenia przyszłego.

Pismem z dnia 14 marca 2011 r., Spółdzielnia Mieszkaniowa, w związku z wydanym w dniu 27 stycznia 2011 r. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wystąpiła z wnioskiem o skorygowanie faktur dotyczących sprzedaży na jej rzecz gruntów, będących uprzednio w jej użytkowaniu wieczystym, poprzez wyeliminowanie obciążenia ceny sprzedaży podatkiem VAT i zwrot niesłusznie pobranych kwot.

Zgodnie z powyższym wyrokiem:

1.  dostawą towaru jest ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz kolejnych użytkowników wieczystych,
2.  sprzedaż nieruchomości, będąca tylko przekształceniem prawa wieczystego użytkowania w prawo własności nieruchomości, nie może być traktowana jako ponowna dostawa tego samego towaru między tymi samymi stronami, dlatego sprzedaż nieruchomości dotychczasowemu wieczystemu użytkownikowi nie jest dostawą towaru i nie podlega opodatkowaniu VAT.

Wg Spółdzielni Mieszkaniowej, powyższa sprzedaż nastąpiła w drodze bezprzetargowej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), a zatem zgodnie ze wskazaną wyżej, uznaną przez WSA interpretacją obowiązujących przepisów, obciążenie byłego użytkownika wieczystego – Spółdzielni Mieszkaniowej podatkiem VAT od dokonanej na jej rzecz sprzedaży gruntów było niezgodne z przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.).

Ponadto, planowane są sprzedaże nieruchomości gruntowych na rzecz użytkowników wieczystych – osób fizycznych i prawnych – w trybie art. 32 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

W piśmie uzupełniającym z dnia 25 lipca 2011 r. Wnioskodawca wskazał, że opis zdarzeń przyszłych dotyczy planowanych sprzedaży nieruchomości gruntowych na rzecz użytkowników wieczystych. Prawa użytkowania wieczystego były ustanawiane w latach 1960-1999, a więc zdarzenia przyszłe mogą dotyczyć różnych okresów trwania tego prawa.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy sprzedaż nieruchomości gruntowej na rzecz dotychczasowego użytkownika wieczystego podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i jaka jest właściwa stawka tego podatku dla tej czynności?

Zdaniem Wnioskodawcy (doprecyzowanym ostatecznie w piśmie uzupełniającym z dnia 25 lipca 2011 r.), zgodnie z art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, nieruchomość gruntowa oddana w użytkowanie wieczyste może być sprzedana wyłącznie użytkownikowi wieczystemu, z zastrzeżeniem ust. 1a i ust. 3.

Zgodnie z art. 32 ust. 2 ww. ustawy, z dniem zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości, wygasa, z mocy prawa, uprzednio ustanowione prawo użytkowania wieczystego.

A zatem sprzedaż nieruchomości na podstawie ww. przepisu, stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, należy traktować jako dostawę towaru, gdyż grunty, zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy, są towarami w rozumieniu przepisów tej ustawy.

Sprzedaż gruntu na rzecz jego użytkownika wieczystego podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i jest odrębną czynnością od ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, zatem do tej transakcji należy doliczyć podatek VAT. Wnioskodawca zaznacza także, że oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowych na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej, o których mowa w piśmie SM z dnia 14 marca 2011 r. nastąpiło przed datą 1 maja 2004 r.

Zdaniem Wnioskodawcy, sprzedaż nieruchomości gruntowej na rzecz użytkownika wieczystego podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w stawce wynoszącej 23%.

Ponadto, w piśmie uzupełniającym z dnia 25 lipca 2011 r. Wnioskodawca wskazał, że w jego ocenie, żądanie Spółdzielni Mieszkaniowej zwrotu pobranego podatku od towarów i usług od już dokonanych sprzedaży nieruchomości gruntowych na jej rzecz nie jest zasadne.

Sprzedaż nieruchomości w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest odrębną czynnością od ustanowienia prawa użytkowania wieczystego, a zatem stosownie do przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług jest dostawą towaru i do tej transakcji należy doliczyć podatek VAT w stawce wynoszącej 23%.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz opisanego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przepis art. 7 ust. 1 ustawy stanowi, iż przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, w tym również:

1.  przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;
2.  wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
3.  wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
4.  wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
5.  ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a także ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
6.  oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
7.  zbycie praw, o których mowa w pkt 5 i 6.

Pojęcie towaru ustawodawca zdefiniował w art. 2 pkt 6 ustawy. Zgodnie z zapisem zawartym w tym przepisie, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2011 r., nadanym ustawą z dnia 29 października 2010 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 226, poz. 1476), przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W świetle przedstawionych powyżej przepisów, grunt spełnia definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a jego sprzedaż jak również oddanie gruntu w użytkowanie stanowi dostawę towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

W wyniku ustanowienia prawa użytkowania wieczystego dochodzi do ekonomicznego przeniesienia władztwa nad gruntem (towarem - w rozumieniu art. 2 pkt 6 ww. ustawy) na rzecz użytkownika wieczystego, co sprawia, że może on rozporządzać nim jak właściciel. Znajduje to wyraz zarówno w swobodzie korzystania z gruntu i czerpania z niego pożytków w sposób niemalże taki jak w przypadku właściciela tego gruntu, jak i w możliwości przeniesienia takiego władztwa na inny podmiot, jak przy dokonywaniu sprzedaży gruntu przez właściciela. W świetle powołanego przepisu art. 7 ustawy, odpłatne przeniesienie prawa użytkowania wieczystego gruntu stanowi dostawę towarów.

Na podstawie art. 233 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) użytkownik wieczysty (osoba fizyczna lub prawna) może w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz przez umowę o oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego, bądź ich związków w użytkowanie wieczyste, korzystać z gruntu z wyłączeniem innych osób. W tych samych granicach użytkownik wieczysty może swoim prawem rozporządzać. Ten przepis, a także następne przepisy Kodeksu cywilnego (art. 234, art. 235, art. 237) kształtujące uprawnienia użytkownika wieczystego na wzór uprawnień właściciela, jak również długi czas trwania użytkowania wieczystego (art. 236 § 1 i 2 K.c.) wskazują, że oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste stanowi przeniesienie prawa do rozporządzania tym gruntem jak właściciel.

Zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), nieruchomość gruntowa oddana w użytkowanie wieczyste może być sprzedana wyłącznie użytkownikowi wieczystemu. Z dniem zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości gruntowej wygasa, z mocy prawa, uprzednio ustanowione prawo użytkowania wieczystego. Na podstawie art. 67 ust. 1 ww. ustawy, cenę nieruchomości ustala się na podstawie jej wartości. Natomiast w myśl art. 69 tej ustawy na poczet ceny nieruchomości gruntowej sprzedawanej jej użytkownikowi wieczystemu zalicza się kwotę wartości prawa użytkowania wieczystego tej nieruchomości, określoną według stanu na dzień sprzedaży.

Z opisu sprawy wynika, że Spółdzielnia Mieszkaniowa, w związku z wydanym w dniu 27 stycznia 2011 r. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wystąpiła z wnioskiem o skorygowanie przez Wnioskodawcę faktur dotyczących sprzedaży na jej rzecz gruntów, będących uprzednio w jej użytkowaniu wieczystym, poprzez wyeliminowanie obciążenia ceny sprzedaży podatkiem VAT i zwrot niesłusznie pobranych kwot.

Zgodnie z powyższym wyrokiem:

1.  dostawą towaru jest ustanowienie użytkowania wieczystego na rzecz kolejnych użytkowników wieczystych,
2.  sprzedaż nieruchomości, będąca tylko przekształceniem prawa wieczystego użytkowania w prawo własności nieruchomości, nie może być traktowana jako ponowna dostawa tego samego towaru między tymi samymi stronami, dlatego sprzedaż nieruchomości dotychczasowemu wieczystemu użytkownikowi nie jest dostawą towaru i nie podlega opodatkowaniu VAT.

Wg Spółdzielni Mieszkaniowej, powyższa sprzedaż nastąpiła w drodze bezprzetargowej w oparciu o przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Z treści wniosku wynika również, iż oddanie nieruchomości gruntowych w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej nastąpiło przed datą 1 maja 2004 r.

Ponadto, planowane są sprzedaże nieruchomości gruntowych na rzecz użytkowników wieczystych – osób fizycznych i prawnych – w trybie art. 32 ww. ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Opis zdarzeń przyszłych dotyczy planowanych sprzedaży nieruchomości gruntowych na rzecz użytkowników wieczystych. Prawa użytkowania wieczystego były ustanawiane w latach 1960-1999, a więc zdarzenia przyszłe mogą dotyczyć różnych okresów trwania tego prawa.

Należy zauważyć, iż do dnia 30 kwietnia 2004 r. czynność ustanowienia użytkowania wieczystego nie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Dopiero z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług zmieniła się zarówno definicja towaru, jak i zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy, że w odniesieniu do przedmiotowych nieruchomości użytkownicy wieczyści otrzymali już prawo do faktycznego dysponowania nieruchomościami, jak gdyby byli ich właścicielami, z chwilą ustanowienia tego prawa użytkowania wieczystego.

Art. 7 ust. 1 ustawy stanowi bowiem, iż przez dostawę towarów rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel. Okoliczności przedmiotowej sprawy świadczą o tym, że przeniesienie na pierwotnych użytkowników wieczystych praw do rozporządzania nieruchomościami jak właściciel nastąpiło już w chwili ustanowienia na ich rzecz praw użytkowania wieczystego tych nieruchomości, a więc przed dniem 1 maja 2004 r.

Obecni użytkownicy wieczyści w sensie ekonomicznym nabyli już prawo wieczystego użytkowania w momencie jego ustanowienia, a zatem w sensie ekonomicznym nabyli już prawo do dysponowania gruntem jak właściciel. W świetle przepisów art. 7 ust. 1 ustawy doszło już do dostawy tych nieruchomości na rzecz obecnych wieczystych użytkowników. Z uwagi na fakt, iż do ustanowienia tego prawa doszło przed dniem 1 maja 2004 r., a więc przed wprowadzeniem przepisów, którymi ustawodawca objął tę czynność opodatkowaniem, nie podlegała ona opodatkowaniu.

W związku z powyższym, sprzedaż nieruchomości na rzecz obecnych użytkowników w trybie ustawy o gospodarce nieruchomościami, będąca w istocie przekształceniem prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, stanowi jedynie zmianę tytułu prawnego do nieruchomości, nie wpływa natomiast na „władztwo do rzeczy”, które użytkownicy wieczyści uzyskali już w momencie objęcia prawa użytkowania wieczystego i nie może być traktowane jako sprzedaż tego samego towaru.

Reasumując, sprzedaż nieruchomości gruntowych, będących w użytkowaniu wieczystym na rzecz użytkowników wieczystych nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy, ani żadnej innej czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i pozostaje poza zakresem ustawy.

Zatem w opisanych we wniosku przypadkach, brak było podstaw do naliczania podatku od towarów i usług.

W niniejszej interpretacji odpowiedziano na wniosek w części dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania sprzedaży nieruchomości gruntowych na rzecz dotychczasowego użytkownika wieczystego.

Natomiast, w kwestii dotyczącej zasadności żądania od Wnioskodawcy zwrotu pobranego podatku od towarów i usług, zostało wydane postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania nr ILPP1/443-735/11-4/BD w dniu 4 sierpnia 2011 r.

Interpretacja dotyczy:

*   zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym,
*   zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.