Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP4-2.4012.312.2023.2.AA
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2023-08-17
Teza: Działalność polegająca na organizacji aukcji charytatywnej, nabyciu obrazów przez podmioty, które je wylicytowały oraz otrzymaniu środków pieniężnych od artystów nie stanowi działalności gospodarczej.
Słowa kluczowe: aukcja; cel-cel charytatywny; fundacje; podatnik-podatnik podatku od towarów i usług
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy, płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1. Podatnicy i płatnicy-Działalność gospodarcza ; Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy, płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1. Podatnicy i płatnicy-Podatnicy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15-ust. 1; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15-ust. 2

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
==================================================

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

1 czerwca 2023 r. wpłynął Państwa wniosek z 1 czerwca 2023 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy uznania za podatnika i obowiązku zapłaty podatku VAT z tytułu organizacji aukcji charytatywnej, nabycia obrazów przez podmioty licytujące oraz otrzymania środków pieniężnych z tytułu licytacji. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 8 sierpnia 2023 r. (wpływ 11 sierpnia 2023 r.). Treść wniosku jest następująca:

### Opis stanu faktycznego

### Fundacja (…) (dalej jako: „Fundacja”) jest fundacją utworzoną na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach. Fundacja została wpisana do rejestru stowarzyszeń KRS (…) r. Fundacja nie jest czynnym podatnikiem podatku VAT.

### 14 października 2022 r. Fundacja zorganizowała aukcję charytatywną „(…)”, w ramach której Fundacja zebrała środki pieniężne na leczenie podopiecznej Fundacji - (…). Przed aukcją Fundacja pozyskała artystów, którzy na aukcję charytatywną przeznaczyli własne dzieła sztuki (obrazy i rzeźbę, dalej łącznie jako „obrazy”), które następnie zostały zlicytowane na aukcji przeprowadzonej przez dom aukcyjny.

### Fundacja zawarła z poszczególnymi darczyńcami (artystami) porozumienie, na mocy którego „przedmiotem porozumienia jest darowizna finansowa kalkulowana na podstawie ostatecznej ceny uzyskanej podczas aukcji charytatywnej przeprowadzonej przez (…) sp. z o.o., z przeznaczeniem na pomoc dla (…), obrazu mojego autorstwa (…)”.

### Każdy obraz został opisany poprzez tytuł, technikę, wymiary i rok powstania. Dodatkowo w porozumieniu zawarto, że „darujący oświadcza, że w przypadku gdy obraz nie zostanie wylicytowany, zostanie mu zwrócony”.

### Podmioty biorące udział w aukcji, które wylicytowały dany obraz wpłacały środki pieniężne na konto Fundacji (tj. wylicytowaną cenę) i odbierały wylicytowany obraz z domu aukcyjnego lub z portalu internetowego, który umożliwiał udział w licytacji na odległość.

### Środki zgromadzone podczas aukcji miały zostać przekazane bezpośrednio (…). Jednakże przed przekazaniem zebranych środków (…) zmarła. Zebrane środki pieniężne zostaną przekazane jej dzieciom lub innej osobie/osobom potrzebującym pomocy finansowej, w zależności od wyboru Fundacji. Fundacja nie zamierza zachować zebranych środków na własne cele.

### Przeprowadzona aukcja była wydarzeniem jednorazowym. Wcześniej Fundacja nie prowadziła aukcji charytatywnych (ani innego rodzaju), jak również Fundacja nie zamierza prowadzić w przyszłości aukcji charytatywnych. Fundacja nie prowadzi działalności gospodarczej w żadnym zakresie. Prowadzenie aukcji charytatywnych ani działalność gospodarcza nie są celami statutowymi Fundacji.

### Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego

Cele statutowe Fundacji to:

1\. Działalność kulturalna, szczególnie w zakresie wspierania, rozwoju i promocji sztuki,

2\. Promocja i rozwój kultury i nauki polskiej i europejskiej we wszelkich jej przejawach i formach,

3\. Promocja kreatywności i osiągnięć artystycznych twórców i naukowców,

4\. Wspieranie społecznej aktywności kulturowej w Polsce i na całym świecie.

Fundacja realizuje te cele poprzez:

1\. Promocję kreatywności i osiągnięć artystycznych twórców i naukowców,

2\. Produkcję i emisję programów telewizyjnych, radiowych, stron internetowych, filmów oraz innych projektów multimedialnych,

3\. Publikację książek, podręczników, czasopism i wydawnictw,

4\. Wszechstronną działalność w zakresie rozwoju sztuki w tym organizacja warsztatów, wystaw itp.,

5\. Organizację i prowadzenie sympozjów, aukcji, zebrań i konferencji,

6\. Propagowanie i wdrażanie praktyk społecznie odpowiedzialnego biznesu w świecie sztuki,

7\. Pomoc w wymianie informacji, wiedzy, doświadczeń między organizacjami/podmiotami o zbliżonych do Fundacji celach,

8\. Dofinansowanie imprez artystycznych, koncertów, festiwali i wystaw,

9\. Finansowanie stypendiów dla osób szczególnie uzdolnionych,

10\. Współpracę z organami administracji państwowej i samorządowej, a także organizacjami i instytucjami o charakterze komercyjnym w realizacji celów Fundacji,

11\. Promocję i organizację wolontariatu w zakresie realizacji celów Fundacji,

12\. Świadczenie bezpośredniej i pośredniej pomocy finansowej, rzeczowej, organizacyjnej i naukowej organizacjom/podmiotom o zbliżonych do Fundacji celach,

Część pozyskanych w trakcje licytacji środków jest faktycznie powiązana z rzeczywistą wartością ekonomiczną licytowanych dzieł sztuki, a część środków nie jest powiązana z rzeczywistą wartością ekonomiczną licytowanych dzieł sztuki, ponieważ oferenci nabywali niektóre dzieła sztuki powyżej ich rzeczywistej wartości ekonomicznej, aby wpłacić więcej środków pieniężnych na cel aukcji. Była to ich wyłączna decyzja, wyraz woli wsparcia celu aukcji charytatywnej.

W części opisane dzieła sztuki mają dla nabywców wartość ekonomiczną, a w części nie mają, ponieważ oferenci nabywali niektóre działa sztuki jedynie po to, aby wpłacić pieniądze na cel aukcji.

Wszystkie dzieła sztuki były licytowane od kwoty minimalnej wynoszącej 1 (jeden) zł. Wartość dzieł sztuki powierzonych przez artystów była wyższa niż 1 zł, wszystkie dzieła sztuki zostały wylicytowane po cenie wyższej niż 1 (jeden) zł.

Przedmiotem pytania nr 5 są środki pieniężne pochodzące od artystów, które artyści pozyskali ze sprzedaży swoich dzieł sztuki wystawionych na aukcję charytatywną. Otrzymane ze sprzedaży środki pieniężne artyści darowali Fundacji.

### Pytanie

1\. Czy Fundacja jest podatnikiem VAT z tytułu zorganizowania aukcji charytatywnej?

2\. Czy Fundacja jest zobowiązana do obliczenia i zapłaty podatku VAT z tytułu zorganizowania aukcji charytatywnej?

3\. Czy Fundacja jest podatnikiem VAT z tytułu nabycia obrazów przez podmioty, które je wylicytowały na aukcji charytatywnej?

4\. Czy Fundacja jest zobowiązana do obliczenia i zapłaty podatku VAT z tytułu nabycia obrazów przez podmioty, które je wylicytowały na aukcji charytatywnej?

5\. Czy Fundacja jest podatnikiem VAT z tytułu otrzymanych środków pieniężnych od artystów, które pochodzą ze sprzedaży obrazu na licytacji podczas aukcji charytatywnej?

### Państwa stanowisko w sprawie

W ocenie Fundacji:

1\. Fundacja nie jest podatnikiem VAT z tytułu zorganizowania aukcji charytatywnej.

2\. Fundacja nie jest zobowiązana do obliczenia i zapłaty podatku VAT z tytułu zorganizowania aukcji charytatywnej.

3\. Fundacja nie jest podatnikiem VAT z tytułu nabycia obrazów przez podmioty, które je wylicytowały na aukcji charytatywnej.

4\. Fundacja nie jest zobowiązana do obliczenia i zapłaty podatku VAT z tytułu nabycia obrazów przez podmioty, które je wylicytowały na aukcji charytatywnej.

5\. Fundacja nie jest podatnikiem VAT z tytułu otrzymanych środków pieniężnych od artystów, które pochodzą ze sprzedaży obrazu na licytacji podczas aukcji charytatywnej.

Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej jako „ustawa o VAT”), podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Ustęp 2 tego przepisu przewiduje, że działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

W zakresie przeprowadzonej aukcji charytatywnej Fundacja nie działała w sposób ciągły i dla celów zarobkowych. Zorganizowana aukcja miała charakter jednorazowy, incydentalny i nie będzie powtarzana. Nigdy wcześniej Fundacja nie organizowała aukcji charytatywnych (ani innego typu), jak również nie prowadziła zbiórek charytatywnych. Fundacja nie zamierza organizować aukcji charytatywnych (ani innego typu) jak również nie zamierza prowadzić zbiórek charytatywnych. Więc nie ma w analizowanej sprawie elementu ciągłości, który jest wpisany w definicję działalności gospodarczej. Przeprowadzona aukcja, w ramach której Fundacja wydała obrazy była jednorazowa i incydentalna.

W analizowanym przypadku nie można również stwierdzić cechy zarobkowości. Całość zebranych środków, po odliczeniu kosztów koniecznych jak np. obsługa informatyczna, obsługa księgowa aukcji, miała zostać przekazana na potrzeby podopiecznej Fundacji. Nawet wobec jej śmierci, zebrane środki mają zostać przekazane jej dzieciom lub innym potrzebującym osobom. Tak więc Fundacja nie przeprowadziła aukcji z zamiarem osiągnięcia zarobku. Celem było zebranie funduszy na pomoc podopiecznej Fundacji. Fundacja nie pobrała żadnego wynagrodzenia z tytułu przeprowadzonej aukcji, pomimo że nakład pracy był spory (przygotowanie oferty, promocja, kontakt z darczyńcami, kontakt z oferentami, organizacja dnia aukcji itp.).

Należy podkreślić, że nakład pracy był konieczny dla powodzenia aukcji, co warunkowało zebranie środków koniecznych dla leczenia. Brak nakładu pracy mógłby oznaczać niepowodzenie aukcji i małą wartość zebranych środków na leczenie. Fundacja nie zatrzymała dzieł sztuki przekazanych na aukcję przez darczyńców. Obowiązkiem Fundacji wynikającym z porozumienia zawartego z darczyńcą było przekazanie zebranych środków pieniężnych na określony cel charytatywny. Tym samym w analizowanym przypadku nie ma elementu zarobkowości, który jest wpisany w definicję działalności gospodarczej.

W analizowanej sprawie Fundacja nie wykorzystała towarów, co jest elementem składowym definicji działalności gospodarczej. Należy mieć na względzie, że Fundacja dostała darowiznę pieniężną od artysty, który dokonał sprzedaży obrazu. Wydanie obrazu nastąpiło bez udziału Fundacji, która nie miała prawa do rozporządzania obrazem jak właściciel. Tym samym, chociaż Fundacja zorganizowała aukcję, to nie dokonała dostawy obrazów na rzecz podmiotów, które te obrazy nabyły w drodze aukcji. Skoro zatem działalność Fundacji nie spełnia cech ciągłości i zarobkowości, nie wykorzystano towarów, to oznacza, że działalność nie ma charakteru działalności gospodarczej. Co ważne, na mocy zawartego porozumienia z darczyńcami, Fundacja otrzymała darowiznę pieniężną. Fundacja nie stała się właścicielem licytowanych obrazów. Umowa sprzedaży w toku licytacji była zawierana między darczyńcą a licytantem. Fundacja nie dokonała zatem dostawy obrazów na rzecz licytantów. Fundacja jedynie otrzymała darowiznę w wysokości ceny uzyskanej w drodze licytacji. Ze strony Fundacji nie było żadnego świadczenia na rzecz darczyńcy ani licytanta. Fundacja nie miała prawa do rozporządzania obrazami jak właściciel, zatem nie przeniosła tego prawa na żaden podmiot. Nie doszło zatem do dostawy towarów w rozumieniu przepisu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT.

W kwestii ustalenia statusu podatnika VAT trafne stanowisko zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 21 listopada 2012 r., III SA/Wa 939/12. Sąd orzekł, że: „podatnik to podmiot, który prowadzi działalność gospodarczą, niekoniecznie zaś wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu. O ile bowiem określenie czynności podlegających opodatkowaniu wyznacza zakres przedmiotowy opodatkowania, to zdefiniowanie pojęcia podatnika wiąże się z podmiotowym zakresem opodatkowania. Już na tle poprzednio obowiązujących przepisów trafnie przyjmowano, iż „Nie jest słuszny pogląd, że u zarejestrowanego podatnika podatku od towarów i usług każda sprzedaż towarów lub odpłatne świadczenie usług jest opodatkowane podatkiem od towarów i usług. W każdym przypadku indywidualnie muszą być badane zarówno podmiotowe, jak przedmiotowe przesłanki wystąpienia obowiązku podatkowego” (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 października 2000 r., sygn. akt III SA 1901/99, LEX nr 47081). Pogląd powyższy w pełni zachowuje aktualność także w obecnym stanie prawnym, a zyskał tym mocniejsze oparcie w treści przepisów wspólnotowych, które wprowadzają wymóg podwójnej identyfikacji podatnika VAT (tekst jedn.: podmiot działającego w tym charakterze). Dostrzega się także ten fakt w aktualnym orzecznictwie sądowym. Jak wskazał choćby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z 9 lutego 2010 r. (sygn. akt I SA/Po 1015/09, LEX nr 559520), że „okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości, ani nawet formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności - bez każdorazowego ustalenia, że w odniesieniu do konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika od towarów i usług” (A. Bartosiewicz, R. Kubacki, komentarz do art. 15 ustawy o podatku od towarów i usług, stan prawny na dzień 10 stycznia 2012 r., LEX)”.

Mając na uwadze powyższe, skoro Fundacja nie spełniła cech działalności gospodarczej wskazanych w przepisie art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, ani nie doszło do dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, to oznacza, że Fundacja nie jest podatnikiem VAT w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT w związku z przeprowadzoną aukcją charytatywną i nabyciem obrazów w drodze licytacji przez licytantów. Wobec powyższego Fundacja nie jest zobowiązana na podstawie przepisu art. 108 ust. 1 ustawy o VAT do obliczenia i wpłacenia podatku VAT na rachunek urzędu skarbowego w związku z nabyciem obrazów przez osoby, które wylicytowały te obrazy podczas aukcji charytatywnej.

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 931 ze zm.), zwanej dalej: „ustawą”:

opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy:

przez towary, rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Stosownie do art. 2 pkt 22 ustawy:

przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast w art. 8 ust. 1 ustawy wskazano, że:

przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (\`(...)\`).

Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:

podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:

działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z powołanych przepisów wynika, że dana transakcja będzie podlegała opodatkowaniu wówczas, gdy dany podmiot – dokonując jej – będzie działał w charakterze podatnika, to znaczy, gdy czynność zostanie dokonana w okolicznościach pozwalających na przypisanie jej cech działalności gospodarczej, a zatem jeśli będzie miała ona charakter profesjonalny i ciągły. Posiadanie statusu podatnika VAT nie powoduje automatycznie rozciągnięcia skutków podatkowych na całą sferę aktywności danego podmiotu. Zatem tylko tę działalność, którą można zidentyfikować i zaliczyć do zawodowej płaszczyzny jednostki, należy uznać za rodzącą obowiązki w podatku VAT.

Tym samym należy stwierdzić, że dany podmiot będzie podatnikiem tylko w odniesieniu do czynności podlegających opodatkowaniu, które będzie wykonywał w ramach działalności gospodarczej. Wykonywanie określonych czynności – będących dostawą towarów czy też świadczeniem usług – niemające miejsca w ramach działalności gospodarczej, nie jest działaniem w charakterze podatnika, a w konsekwencji – nie podlega opodatkowaniu.

Z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług wynika, że zakres opodatkowania podatkiem VAT determinowany jest przez dwa czynniki:

*   przedmiotowy – opodatkowaniu podlega wyłącznie dostawa towarów i świadczenie usług oraz
*   podmiotowy – dostawa i świadczenie usług muszą być dokonane przez podatnika działającego w takim charakterze.

Istotne jest to, że obie te przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Należy zwrócić uwagę, że aby dana czynność podlegała VAT, musi być dokonywana przez podatnika tego podatku działającego w tym charakterze (tj. w ramach prowadzonej działalności gospodarczej). Nie każde więc działanie podatnika będzie czynnością opodatkowaną VAT. Kwestia ta ma szczególne znaczenie w przypadku działalności fundacji.

Należy wskazać, że działalność fundacji uregulowana jest przepisami ustawy z dnia 6 kwietnia 1984 r. o fundacjach (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 166).

Stosownie do art. 1 ustawy o fundacjach:

fundacja może być ustanowiona dla realizacji zgodnych z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej celów społecznie lub gospodarczo użytecznych, w szczególności takich, jak: ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami.

W myśl art. 4 ww. ustawy:

fundacja działa na podstawie przepisów tej ustawy i statutu.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o fundacjach

fundator ustala statut fundacji, określający jej nazwę, siedzibę i majątek, cele, zasady, formy i zakres działalności fundacji, skład i organizację zarządu, sposób powoływania oraz obowiązki i uprawnienia tego organu i jego członków. Statut może zawierać również inne postanowienia, w szczególności dotyczące prowadzenia przez fundację działalności gospodarczej, dopuszczalności i warunków jej połączenia z inną fundacją, zmiany celu lub statutu, a także przewidywać tworzenie obok zarządu innych organów fundacji.

Na mocy art. 5 ust. 5 powołanej ustawy:

fundacja może prowadzić działalność gospodarczą w rozmiarach służących realizacji jej celów. Jeżeli fundacja ma prowadzić działalność gospodarczą, wartość środków majątkowych fundacji przeznaczonych na działalność gospodarczą nie może być mniejsza niż tysiąc złotych.

W świetle art. 7 ust. 1 i ust. 2 wskazanej ustawy:

fundacja podlega obowiązkowi wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego. Fundacja uzyskuje osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego.

Co do zasady, na podstawie ww. przepisów, działalność fundacji można więc podzielić na działalność statutową (związaną z realizacją celów, dla których fundacja została powołana) oraz pozostałą działalność gospodarczą (która, co do zasady, ma wspomagać działalność statutową).

Odnosząc przepis art. 15 ust. 1 ustawy do przepisów ustawy o fundacjach stwierdzić należy, że fundacja prowadząca działalność gospodarczą, staje się podatnikiem VAT na takich samych zasadach, jak każdy inny przedsiębiorca.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2023 r. poz. 571):

ustawa reguluje zasady:

1) prowadzenia działalności pożytku publicznego przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych, współpracy organów administracji publicznej z organizacjami pozarządowymi oraz współpracy, o której mowa w art. 4d;

2) uzyskiwania przez organizacje pozarządowe statusu organizacji pożytku publicznego oraz funkcjonowania organizacji pożytku publicznego.

W myśl art. 3 ust. 1 ww. ustawy:

działalnością pożytku publicznego jest działalność społecznie użyteczna, prowadzona przez organizacje pozarządowe w sferze zadań publicznych określonych w ustawie.

Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy

organizacjami pozarządowymi są niedziałające w celu osiągnięcia zysku osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, którym odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, w tym fundacje i stowarzyszenia, z zastrzeżeniem ust. 4.

Stosownie do art. 6 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie:

działalność pożytku publicznego nie jest, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 1, działalnością gospodarczą, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2023 r. poz. 221), i może być prowadzona jako działalność nieodpłatna lub jako działalność odpłatna.

Według art. 7 powołanej ustawy:

działalnością nieodpłatną pożytku publicznego jest działalność prowadzona przez organizacje pozarządowe i podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, w sferze zadań publicznych, o której mowa w art. 4, za które nie pobierają one wynagrodzenia.

Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 ww. ustawy:

działalnością odpłatną pożytku publicznego jest,

1) działalność prowadzona przez organizacje pozarządowe i podmioty wymienione w art. 3 ust. 3, w sferze zadań publicznych, o której mowa w art. 4, za które pobierają one wynagrodzenie;

2) sprzedaż wytworzonych towarów lub świadczenie usług w zakresie:

a) rehabilitacji społecznej i zawodowej osób niepełnosprawnych na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 100, 173 i 240), lub

b) integracji i reintegracji zawodowej i społecznej osób zagrożonych wykluczeniem społecznym, o których mowa w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o zatrudnieniu socjalnym (Dz.U. z 2022 r. poz. 2241) oraz ustawie z dnia 27 kwietnia 2006 r. o spółdzielniach socjalnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 2085 oraz z 2022 r. poz. 1812 i 2140);

3) sprzedaż przedmiotów darowizny.

Ponadto, zgodnie z art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1360 ze zm.):

przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Jak wynika z powyższego darowizna jest umową cywilnoprawną, cechującą się nieodpłatnością oraz przysporzeniem majątkowym tylko jednej ze stron umowy.

Definicja działalności gospodarczej wynikająca z ustawy o podatku od towarów i usług ma charakter autonomiczny i powinna być rozpatrywana niezależnie od innych przepisów regulujących działalność fundacji oraz organizacji pożytku publicznego. Ponadto wskazać należy, że definicja zawarta w art. 15 ust. 2 ustawy stanowi wprost jakiego rodzaju czynności należy uznać za działalność gospodarczą, stąd też należy dokonać jej wykładni literalnej.

Działalność gospodarcza, w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług, nie musi być – co do zasady – prowadzona w celu uzyskania zysku. W ramach działalności gospodarczej podatnik VAT może dążyć do osiągnięcia celów inne niż zarobkowe. Tym samym podatnikami VAT mogą być również podmioty typu non profit, realizujące np. zadania charytatywne, przy czym opodatkowaniu mogą podlegać jedynie takie czynności wykonywane przez tych podatników, działających w tym charakterze, które są realizowane pod tytułem odpłatnym. Bez znaczenia także dla nabycia statusu podatnika VAT jest efekt prowadzonej działalności, w szczególności, czy jest to działalność dochodowa, czy też przynosząca straty.

Ponadto należy wskazać, że realizacja zadań fundacji, poza przypadkami prowadzenia przez nią działalności gospodarczej związanej z jej celami statutowymi (czynności odpłatne), ma z reguły charakter usługowy – nieodpłatny. Przy czym, należy zauważyć, że statutowe czynności podlegają opodatkowaniu, w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, jedynie wówczas, gdy są one realizowane za odpłatnością (odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług), natomiast, gdy są wykonywane nieodpłatnie – nie podlegają podatkowi od towarów i usług.

We wniosku podali Państwo informacje, z których wynika, że:

*   nie są Państwo czynnym podatnikiem podatku VAT;
*   zorganizowali Państwo aukcję charytatywną, w ramach której zebrali Państwo środki pieniężne na leczenie podopiecznej Fundacji;
*   przed aukcją pozyskali Państwo artystów, którzy na aukcję charytatywną przeznaczyli własne dzieła sztuki, które następnie zostały zlicytowane na aukcji;
*   na mocy zawieranych porozumień, artyści zobowiązani byli przekazać na Państwa rzecz darowiznę finansową kalkulowaną na podstawie ostatecznej ceny uzyskanej podczas aukcji charytatywnej;
*   aukcja została przeprowadzona przez (…) sp. z o.o.;
*   w przypadku gdy obraz nie został wylicytowany, został zwrócony artyście;
*   podmioty biorące udział w aukcji, które wylicytowały dany obraz wpłacały środki pieniężne na konto Fundacji (tj. wylicytowaną cenę) i odbierały wylicytowany obraz z domu aukcyjnego lub z portalu internetowego, który umożliwiał udział w licytacji na odległość;
*   przeprowadzona aukcja była wydarzeniem jednorazowym; wcześniej nie prowadzili Państwo aukcji charytatywnych (ani innego rodzaju), jak również nie zamierzają prowadzić w przyszłości aukcji charytatywnych;

Państwa cele statutowe to:

*   działalność kulturalna, szczególnie w zakresie wspierania, rozwoju i promocji sztuki,
*   promocja i rozwój kultury i nauki polskiej i europejskiej we wszelkich jej przejawach i formach,
*   promocja kreatywności i osiągnięć artystycznych twórców i naukowców,
*   wspieranie społecznej aktywności kulturowej w Polsce i na całym świecie;
*   część pozyskanych w trakcje licytacji środków jest faktycznie powiązana z rzeczywistą wartością ekonomiczną licytowanych dzieł sztuki, a część środków nie jest powiązana z rzeczywistą wartością ekonomiczną licytowanych dzieł sztuki, ponieważ oferenci nabywali niektóre dzieła sztuki powyżej ich rzeczywistej wartości ekonomicznej, aby wpłacić więcej środków pieniężnych na cel aukcji. Była to ich wyłączna decyzja, wyraz woli wsparcia celu aukcji charytatywnej;
*   w części opisane dzieła sztuki mają dla nabywców wartość ekonomiczną, a w części nie mają, ponieważ oferenci nabywali niektóre działa sztuki jedynie po to, aby wpłacić pieniądze na cel aukcji;
*   wszystkie dzieła sztuki były licytowane od kwoty minimalnej wynoszącej 1 zł. Wartość dzieł sztuki powierzonych przez artystów była wyższa niż 1 zł, wszystkie dzieła sztuki zostały wylicytowane po cenie wyższej niż 1 zł.

Państwa wątpliwości dotyczą kwestii uznania za podatnika oraz konieczności zapłaty podatku VAT z tytułu: zorganizowania aukcji charytatywnej, nabycia obrazów przez podmioty, które je wylicytowały oraz otrzymania od artystów środków pieniężnych pochodzących ze sprzedaży dokonanej podczas aukcji.

W tym miejscu wskazać należy, że powołane wyżej przepisy art. 5, art. 7 i art. 8 ustawy, zawierają podstawowe zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Z przepisów tych wynika przede wszystkim, że opodatkowaniu podlegają dostawa towarów oraz świadczenie usług realizowane na terytorium kraju. Ponadto dostawa towarów bądź świadczenie usług podlegają opodatkowaniu jeżeli mają charakter odpłatny. Tylko pozytywne ustalenia w powyższych aspektach upoważniają do stwierdzenia, że miała miejsce transakcja podlegająca opodatkowaniu.

Czynność podlega opodatkowaniu gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności, przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Ustawa o podatku od towarów i usług nie definiuje pojęcia odpłatności. W języku potocznym odpłatność oznacza zapłatę, wynagrodzenie w zamian za rzecz (towar) lub zachowanie (usługę). Należy podkreślić, że pojęcie ,,odpłatna dostawa” powinno być rozumiane jako ekonomiczne korzyści dla sprzedającego.

W dorobku orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego dochodzi do dostawy towarów, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz sprzedawcy. Ponadto, aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy dostarczonym towarem/wykonaną usługą, a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją dostawy towaru/świadczenia usługi.

Zatem dostawa towarów jest czynnością opodatkowaną podatkiem VAT jeżeli następuje za wynagrodzeniem oraz gdy pomiędzy dostawcą towaru i ich beneficjentem (odbiorcą) istnieje jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełniane są świadczenia wzajemne. O opodatkowaniu podatkiem VAT czynności dostawy towarów decyduje zatem jej odpłatność.

W opisanej sprawie warunek istnienia bezpośredniego związku pomiędzy dostawą towaru, a odpłatnością nie jest spełniony.

W przedmiotowej sprawie otrzymane przez Państwa środki nie są konsekwencją realizowanej przez Państwa dostawy towarów, tj. licytowanych dzieł sztuki. Jak wynika z opisu sprawy, licytowane dzieła sztuki nie zostały przekazane na Państwa rzecz w celu przeprowadzenia aukcji, lecz pozostawały nadal własnością artystów. Zgodnie z porozumieniami zawartymi z artystami, artyści przekazywali otrzymane podczas aukcji środki pieniężne na Państwa rzecz, w celu wsparcia celu charytatywnego. W rzeczywistości, w momencie sprzedaży danego dzieła sztuki na opisanej licytacji, podmioty biorące udział w aukcji wpłacały środki pieniężne bezpośrednio na Państwa konto i odbierały wylicytowane dzieło sztuki z domu aukcyjnego. Z okoliczności sprawy wynika również, że przeprowadzona aukcja była wydarzeniem jednorazowym. Ponadto nie zamierzają Państwo zachować zebranych środków na własne cele.

Z okoliczności sprawy wynika, że nie będąc właścicielem licytowanych dział sztuki, nie mogli Państwo dokonać ich dostawy w zamian za wynagrodzenie.

Zatem, w opisanych okolicznościach sprawy, brak jest związku pomiędzy otrzymywaną płatnością, a jakimkolwiek świadczeniem z Państwa strony na rzecz darczyńców – artystów, czy też podmiotów biorących udział w aukcji.

Podsumowując, otrzymanie przez Państwa środków pieniężnych od artystów, które pochodzą ze sprzedaży dzieł sztuki na licytacji podczas aukcji charytatywnej nie stanowiło wynagrodzenia z tytułu odpłatnej dostawy towarów, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

W niniejszej sprawie nie mamy również do czynienia z sytuacją, w której wystąpiłoby świadczenie usług w zamian za określone wynagrodzenie.

Z okoliczności sprawy wynika, że otrzymane od artystów środki pieniężne nie stanowią wynagrodzenia za organizację aukcji charytatywnej. Zorganizowali Państwo aukcję w celu zbiórki środków pieniężnych na leczenie Państwa podopiecznej. Otrzymali Państwo środki pieniężne od artystów, pochodzące z licytacji dzieł sztuki z przeznaczeniem na określony cel charytatywny.

Zatem, czynność polegająca na organizacji aukcji charytatywnej nie stanowiła odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

W konsekwencji, należy stwierdzić, że w opisanym przypadku nie doszło do świadczenia usług, ani dostawy towarów przez Państwa na rzecz darczyńców – artystów oraz podmiotów licytujących.

Zatem Państwa działalność polegająca na organizacji przez Państwa aukcji charytatywnej, nabyciu obrazów przez podmioty, które je wylicytowały oraz otrzymaniu środków pieniężnych od artystów nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Są Państwo organizacją pożytku publicznego, nie są Państwo zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku VAT. Celem przedsięwzięcia było pozyskanie środków od darczyńców leczenie Państwa podopiecznej. Ponadto przeprowadzona aukcja była wydarzeniem jednorazowym.

Mając powyższe na uwadze, Państwa działalność polegająca na organizacji aukcji charytatywnej, nabyciu obrazów przez podmioty, które je wylicytowały oraz otrzymaniu środków pieniężnych od artystów nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. W konsekwencji, nie można uznać Państwa za podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1. Zatem nie są Państwo zobowiązani do obliczenia i zapłaty podatku VAT należnego.

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

*   Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosują się Państwo do interpretacji.
*   Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

*   Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (\`(...)\`). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

*   w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
*   w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.).