Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP5/443-131/14-6/PG
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2014-09-03
Teza: Podatek od towarów i usług w zakresie obowiązku składania przez Powiat zbiorczej deklaracji podatkowej za wszystkie podległe jednostki budżetowe oraz posługiwanie się jednym numerem NIP.
Słowa kluczowe: deklaracje; działalność-działalność gospodarcza; jednostka-jednostka budżetowa; jednostka-jednostka samorządu terytorialnego; obrót; podatek-podatek należny; podatek-podatek naliczony; podatek-podatek od towarów i usług; podatnik; powiat
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział X-Rozdział 1-art. 96; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział X-Rozdział 2-art. 99

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Powiatu, przedstawione we wniosku z dnia 16 maja 2014 r. (data wpływu 23 maja 2014 r.) uzupełnionym pismem z dnia 13 sierpnia 2014 r. (data wpływu 18 sierpnia 2014 r.) oraz pismem z dnia 25 sierpnia 2014 r. (data wpływu 2 września 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie obowiązku składania przez Powiat zbiorczej deklaracji podatkowej za wszystkie podległe jednostki budżetowe oraz posługiwanie się jednym numerem NIP – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 23 maja 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie obowiązku składania przez Powiat zbiorczej deklaracji podatkowej za wszystkie podległe jednostki budżetowe oraz posługiwanie się jednym numerem NIP. Wniosek został uzupełniony pismem z dnia 13 sierpnia 2014 r. (data wpływu 18 sierpnia 2014 r.) o przeformułowanie własnego stanowiska w kontekście zadanych pytań oraz pismem z dnia 25 sierpnia 2014 r. (data wpływu 2 września 2014 r.) o pełnomocnictwo.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca posiada NIP nadany jako podatnikowi (zgłoszenie NIP-2 z 25 września 2009 r.) i jest zarejestrowany jako podatnik do ewidencji podatku od towarów i usług (zgodnie ze zgłoszeniem VAT-R z 24 stycznia 2012 r.). Powiat wykonuje swoje czynności przy pomocy Starostwa Powiatowego, będącego w myśl art. 33 i 33b ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym urzędem obsługującym, traktowanego jako jednostka budżetowa.

Powiat wykonuje swoje zadania na mocy ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym przy pomocy pozostałych jednostek budżetowych, tj. szkół ponadgimnazjalnych (Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 1, II Liceum Ogólnokształcące, Zespół Szkół Budowlanych, Zespół Szkół Elektronicznych, Zespół Szkół Handlowych i Usługowych, Zespół Szkół Mechanicznych, Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych), Zespołu Resocjalizacyjnego, Powiatowego Zespołu Szkół i Placówek Specjalnych, Powiatowego Centrum Edukacji i Kształcenia Kadr, Młodzieżowego Domu Kultury, Powiatowego Urzędu Pracy, Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej, Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego i Zarządu Dróg Powiatowych.

Jednostki budżetowe wykonują następujące zadania publiczne Powiatu:

*   Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 1, II Liceum Ogólnokształcące, Powiatowy Zespół Szkół i Placówek Specjalnych, Zespół Resocjalizacyjny, Zespół Szkół Budowlanych, Zespół Szkół Elektronicznych, Zespół Szkół Handlowych i Usługowych, Zespół Szkół Mechanicznych, Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych, Zespół Resocjalizacyjny, Powiatowy Zespół Szkół i Placówek Specjalnych, Powiatowe Centrum Edukacji i Kształcenia Kadr, Młodzieżowy Dom Kultury wykonują zadania publiczne z zakresu edukacji publicznej określone w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 z późn. zmianami);
*   Powiatowy Urząd Pracy wykonuje zadania z zakresu przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy na podstawie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j Dz. U. z 2013 r., poz. 674 z późn. zmianami); w tym zakresie realizuje również zadania zlecone;
*   Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie realizuje zadania z zakresu pomocy społecznej, wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej, polityki prorodzinnej, wspierania osób niepełnosprawnych na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz U. z 2013 r., poz. 182 z późn. zmianami);
*   Zarząd Dróg Powiatowych wykonuje zadania z zakresu dróg publicznych określone w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 260 z późn. zmianami);
*   Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego wykonuje zadania z zakresu nadzoru budowlanego określone w ustawie z dnia 4 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz.472 z późn. zmianami);
*   Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej wykonuje zadania z zakresu ochrony przeciwpowodziowej, przeciwpożarowej i zapobiegania innym nadzwyczajnym zagrożeniom życia i zdrowia ludzi i środowiska na podstawie ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1340 z późn. zmianami); w tym zakresie realizuje wyłącznie zadania z zakresu administracji rządowej i inne zadania zlecone przez Powiat.

Każda z wymienionych jednostek budżetowych w zakresie zadań publicznych działa w oparciu o ustawę z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 z późn. zmianami), zgodnie z którą pokrywa swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, dysponuje otrzymanymi środkami zgodnie z zatwierdzonym planem finansowym jednostki, a pobrane dochody odprowadza na rachunek dochodów jednostki samorządu terytorialnego, jaką jest Powiat.

Do końca 2013 r. jednostki budżetowe Powiatu prowadzące działalność określoną w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w zakresie czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych gromadziły dochody na wydzielonych rachunkach (art. 223 pkt 1 ustawy o finansach publicznych). Dochody te uzyskiwane były z tytułu najmu i dzierżawy lokali i pomieszczeń, organizacji imprez sportowych, seminariów i warsztatów naukowych, dzierżawy powierzchni reklamowych, wydania duplikatów świadectw i legitymacji, sprzedaży wyrobów wykonanych w ramach praktyk zawodowych. Jednostki te uznawane były za samodzielnych podatników podatku od towarów i usług. Nie dokonywały jednak rozliczeń dla celów podatku od towarów i usług, gdyż każda z nich odrębnie korzystała ze zwolnienia przewidzianego w art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług ze względu na niską wartość sprzedaży. Jedynie Zespół Szkół Ogólnokształcących Nr 1 w listopadzie 2013 r. przekroczył próg obrotów uprawniających do korzystania ze zwolnienia i w związku z tym został zarejestrowany jako czynny podatnik podatku od towarów i usług. W swoich rozliczeniach w zakresie podatku od towarów usług Powiat uwzględniał fakt odrębności rozliczeń podatkowych dokonywanych przez wyżej wymienione jednostki budżetowe (gdyby Powiat rozliczał podatek od towarów usług wspólnie ze swoimi jednostki, to jednostki te nie mogłyby skorzystać ze zwolnienia ze względu na wartość sprzedaży opodatkowanej).

W 2014 r. do dnia złożenia wniosku jednostki działające na podstawie ustawy o systemie oświaty nadal uznawane są za samodzielnych podatników podatku od towarów i usług. Wszystkie, poza Zespołem Szkół Ogólnokształcących Nr 1, korzystają ze zwolnienia z podatku od towarów i usług ze względu na niską sprzedaż.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy Powiat jako organ prowadzący ma obowiązek składania zbiorczej deklaracji podatkowej za wszystkie podległe jednostki budżetowe (co sugeruje uchwała NSA I FPS 1/13 z 24 czerwca 2013 r.)?
2.  Czy dopuszczalne jest zarejestrowanie Powiatu wraz z jednostkami budżetowymi i posługiwanie się jednym Numerem Identyfikacji Podatkowej?
3.  Jeżeli odpowiedź na pytanie nr 2 jest twierdząca, kto – Powiat czy każda z jednostek budżetowych odrębnie – powinien złożyć druk VAT-Z we właściwym urzędzie skarbowym?

Zdaniem Wnioskodawcy (ostatecznie sformułowanym w piśmie z dnia 13 sierpnia 2014 r.):

Ad. 1.

Powiat, będący organem prowadzącym dla podległych jednostek, uważa, że nie ma obowiązku składania zbiorczej deklaracji w zakresie podatku od towarów i usług za wszystkie podległe jednostki budżetowe, gdyż Powiat i jego jednostki budżetowe wykonują czynności każdy w swoim własnym imieniu. Zatem Powiat nie dokonuje czynności w imieniu swoich jednostek budżetowych. Powołane przez Powiat jednostki budżetowe prowadzą działalność gospodarczą w sposób samodzielny wykonując czynności we własnym imieniu.

Ad. 2.

W ocenie Powiatu nie jest prawidłowym zarejestrowanie Powiatu wraz z jednostkami budżetowymi i posługiwanie się jednym Numerem Identyfikacji Podatkowej. Jednostki budżetowe Powiatu i Powiat zarejestrowani są jako odrębni podatnicy podatku od towarów i usług. Każdy z nich posługuje się odrębnym numerem NIP i składa odrębne deklaracje podatkowe.

Ad. 3.

Powiat stoi na stanowisku, że jeśli uznane zostanie, że Powiat wraz z podległymi jednostkami budżetowymi powinien posługiwać się jednym numerem NIP i składać zbiorczą deklarację podatkową w zakresie podatku od towarów i usług, to czynności polegające na wyrejestrowaniu jednostek budżetowych z rejestru podatników w tym zakresie powinny dokonać one samodzielnie, każda we własnym imieniu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późń. zm.) zwanej dalej ustawą, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W myśl art. 15 ust. 2 ustawy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Konieczność implementacji przepisów prawa wspólnotowego do prawa krajowego wymusiła na ustawodawcy odrębne określenie statusu organów władzy publicznej.

Stosownie do art. 15 ust. 6 ustawy, nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.

Z przytoczonych przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie wykonywane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie wykonywane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany, wynajmu, dzierżawy.

Należy wskazać, że pojęcie podatnika obejmuje swym zakresem wszystkie podmioty, które dokonują czynności podlegającej opodatkowaniu. Ustawodawca określił wskazane pojęcie na tyle szeroko, by w każdym przypadku profesjonalnej aktywności zawodowej, dokonywania czynności opodatkowanych, podmiot mógł zostać uznany za podatnika w zakresie tych czynności. Podkreślić przy tym należy, że działalność gospodarcza ma miejsce również wówczas, gdy nie przyniosła ona żadnych widocznych efektów (bez względu na cel i rezultat takiej działalności). Charakterystyka ta pozwala na uznanie, że pojęcie podatnika na gruncie podatku od towarów i usług ma wymiar autonomiczny – niezależny od uregulowań innych aktów normatywnych regulujących stosunki prawnopodatkowe.

Przymiot podatnika podatku od towarów i usług przypisany jest, oprócz osoby fizycznej, czy prawnej, również wyodrębnionej jednostce organizacyjnej samodzielnie wykonującej działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. Samodzielność gospodarcza w prowadzeniu działalności gospodarczej oznacza możliwość podejmowania decyzji, a zarazem posiadanie odpowiedniego stopnia odpowiedzialności za podjęte decyzje, w tym za szkody poniesione wobec osób trzecich, jak również ponoszenie przez podmiot ryzyka gospodarczego.

Należy ponadto zwrócić uwagę na treść przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 1 ze zm.). Mianowicie zgodnie z art. 9 Dyrektywy, podatnikiem jest każda osoba wykonująca samodzielnie i niezależnie od miejsca zamieszkania działalność gospodarczą bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu. Powyższe przepisy wskazują, że niezależnie od częstotliwości wykonania danej czynności, czynność ta podlega opodatkowaniu jeśli podmiot wykorzystuje w sposób ciągły w celach zarobkowych swój majątek.

Określenie samodzielności w tym znaczeniu ma charakter obiektywny, co oznacza, że ustalenia, czy dana jednostka działa „samodzielnie” należy dokonać na podstawie obiektywnych kryteriów, a nie w sposób o charakterze uznaniowym przez jednostkę nadrzędną dla danego podmiotu. Ponadto należy wskazać, że ustaleń tych należy dokonywać na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisów wspólnotowych w oderwaniu od skutków konwencjonalnych na gruncie prawa cywilnego i przepisów samorządowych.

Jednym z kryteriów jest przede wszystkim ustalenie, czy dana jednostka ponosi ryzyko gospodarcze, czy też to ryzyko ponosi jednostka nadrzędna (por. pkt 35 wyroku w sprawie C 210/04). Kolejnym kryterium, według TSUE, decydującym o ustaleniu samodzielności, jest odpowiedzialność za szkody poniesione wobec osób trzecich (por. wyrok w sprawie C 202/90 pkt 15).

Zatem:

*   powiat nie może decydować w sposób o charakterze uznaniowym, jaki będzie sposób rozliczania VAT przez jednostki podrzędne,
*   nie można automatycznie uznać, że powiat oraz jego jednostki budżetowe stanowią jednego podatnika bez przeanalizowania, czy spełnione zostały ww. obiektywne kryteria.

Podsumowując, mimo, że gmina, powiat lub województwo i ich jednostka budżetowa funkcjonują w ramach jednej osoby prawnej (w ramach gminy, powiatu lub województwa jako osoby prawnej może funkcjonować wiele jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej), to i tak gmina, powiat lub województwo oraz ich jednostka budżetowa są odrębnymi od siebie podatnikami VAT, mogącymi dokonywać między sobą transakcji opodatkowanych podatkiem VAT.

Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Wnioskodawca posiada NIP nadany jako podatnikowi i jest zarejestrowany jako podatnik do ewidencji podatku od towarów i usług (zgodnie ze zgłoszeniem VAT-R). Powiat wykonuje swoje czynności przy pomocy Starostwa Powiatowego, będącego w myśl art. 33 i 33b ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym urzędem obsługującym, traktowanego jako jednostka budżetowa.

Powiat wykonuje swoje zadania na mocy ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym przy pomocy pozostałych jednostek budżetowych, tj. szkół ponadgimnazjalnych (Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 1, II Liceum Ogólnokształcące, Zespół Szkół Budowlanych, Zespół Szkół Elektronicznych, Zespół Szkół Handlowych i Usługowych, Zespół Szkół Mechanicznych, Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych), Zespołu Resocjalizacyjnego, Powiatowego Zespołu Szkół i Placówek Specjalnych, Powiatowego Centrum Edukacji i Kształcenia Kadr, Młodzieżowego Domu Kultury, Powiatowego Urzędu Pracy, Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie, Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej, Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego i Zarządu Dróg Powiatowych.

Jednostki budżetowe wykonują następujące zadania publiczne Powiatu:

*   Zespół Szkół Ogólnokształcących nr 1, II Liceum Ogólnokształcące, Powiatowy Zespół Szkół i Placówek Specjalnych, Zespół Resocjalizacyjny, Zespół Szkół Budowlanych, Zespół Szkół Elektronicznych, Zespół Szkół Handlowych i Usługowych, Zespół Szkół Mechanicznych, Zespół Szkół Ogólnokształcących i Zawodowych, Zespół Resocjalizacyjny, Powiatowy Zespół Szkół i Placówek Specjalnych, Powiatowe Centrum Edukacji i Kształcenia Kadr, Młodzieżowy Dom Kultury wykonują zadania publiczne z zakresu edukacji publicznej określone w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty;
*   Powiatowy Urząd Pracy wykonuje zadania z zakresu przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy na podstawie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w tym zakresie realizuje również zadania zlecone;
*   Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie realizuje zadania z zakresu pomocy społecznej, wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej, polityki prorodzinnej, wspierania osób niepełnosprawnych na podstawie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej;
*   Zarząd Dróg Powiatowych wykonuje zadania z zakresu dróg publicznych określone w ustawie z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych;
*   Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego wykonuje zadania z zakresu nadzoru budowlanego określone w ustawie z dnia 4 lipca 1994 r. Prawo budowlane;
*   Komenda Powiatowa Państwowej Straży Pożarnej wykonuje zadania z zakresu ochrony przeciwpowodziowej, przeciwpożarowej i zapobiegania innym nadzwyczajnym zagrożeniom życia i zdrowia ludzi i środowiska na podstawie ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, w tym zakresie realizuje wyłącznie zadania z zakresu administracji rządowej i inne zadania zlecone przez Powiat.

Każda z wymienionych jednostek budżetowych w zakresie zadań publicznych działa w oparciu o ustawę z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, zgodnie z którą pokrywa swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, dysponuje otrzymanymi środkami zgodnie z zatwierdzonym planem finansowym jednostki, a pobrane dochody odprowadza na rachunek dochodów jednostki samorządu terytorialnego, jaką jest Powiat.

Do końca 2013 r. jednostki budżetowe Powiatu prowadzące działalność określoną w ustawie z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty w zakresie czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych gromadziły dochody na wydzielonych rachunkach (art. 223 pkt 1 ustawy o finansach publicznych). Dochody te uzyskiwane były z tytułu najmu i dzierżawy lokali i pomieszczeń, organizacji imprez sportowych, seminariów i warsztatów naukowych, dzierżawy powierzchni reklamowych, wydania duplikatów świadectw i legitymacji, sprzedaży wyrobów wykonanych w ramach praktyk zawodowych. Jednostki te uznawane były za samodzielnych podatników podatku od towarów i usług. Nie dokonywały jednak rozliczeń dla celów podatku od towarów i usług, gdyż każda z nich odrębnie korzystała ze zwolnienia przewidzianego w art. 113 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług ze względu na niską wartość sprzedaży. Jedynie Zespół Szkół Ogólnokształcących Nr 1 w listopadzie 2013 r. przekroczył próg obrotów uprawniających do korzystania ze zwolnienia i w związku z tym został zarejestrowany jako czynny podatnik podatku od towarów i usług. W swoich rozliczeniach w zakresie podatku od towarów usług Powiat uwzględniał fakt odrębności rozliczeń podatkowych dokonywanych przez wyżej wymienione jednostki budżetowe (gdyby Powiat rozliczał podatek od towarów usług wspólnie ze swoimi jednostki, to jednostki te nie mogłyby skorzystać ze zwolnienia ze względu na wartość sprzedaży opodatkowanej).

W 2014 r. do dnia złożenia wniosku jednostki działające na podstawie ustawy o systemie oświaty nadal uznawane są za samodzielnych podatników podatku od towarów i usług. Wszystkie, poza Zespołem Szkół Ogólnokształcących Nr 1, korzystają ze zwolnienia z podatku od towarów i usług ze względu na niską sprzedaż.

Przy tak przedstawionym opisie sprawy Wnioskodawca ma wątpliwości czy ma on obowiązek składania zbiorczej deklaracji podatkowej za wszystkie podległe jednostki budżetowe oraz czy dopuszczalne jest posługiwanie się jednym numerem NIP razem z jednostkami budżetowymi.

W sprawie będącej przedmiotem wniosku należy wyjaśnić, że Powiat, w rozumieniu ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 595 z późn. zm.), jest jednostką samorządu terytorialnego. Posiada osobowość prawną i wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Jest właścicielem mienia i innych praw majątkowych oraz samodzielnie prowadzi gospodarkę finansową na podstawie budżetu powiatu.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o samorządzie powiatowym, organami powiatu są rada powiatu i zarząd. Zarząd jest organem wykonawczym powiatu (art. 26 ust. 1 powołanej ustawy), który – w myśl art. 33 tej ustawy – wykonuje zadania powiatu przy pomocy starostwa powiatowego oraz jednostek organizacyjnych powiatu, w tym powiatowego urzędu pracy. Starostwo powiatowe jest zatem aparatem pomocniczym, służącym zarządowi do wykonania zadań powiatu oraz obsługi techniczno-organizacyjnej powiatu. Tak rozumiane starostwo powiatowe jest wyspecjalizowanym biurem o pewnym zespole pracowników oraz zasobie środków materialnych, danych do pomocy organowi w celu realizacji jego zadań i kompetencji.

Z przepisu art. 34 ust. 1 cyt. ustawy wynika, że starosta organizuje pracę zarządu powiatu i starostwa powiatowego, kieruje bieżącymi sprawami powiatu oraz reprezentuje powiat na zewnątrz.

Jak wynika z cytowanych wyżej przepisów ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, samorządowa osoba prawna jaką jest powiat jest jednostką podziału terytorialnego, posiadającą osobowość prawną, a zatem i zdolność do działania we własnym imieniu i na własny rachunek. Nie ma jednak własnych struktur organizacyjnych, a nałożone na nią zadania wykonuje za pośrednictwem urzędu (starostwa powiatowego). Urząd ten realizując zadania spoczywające na Powiecie (samorządowej osobie prawnej), a skutkujące obowiązkiem podatkowym w podatku od towarów i usług, występuje wyłącznie jako jednostka organizacyjna działająca w imieniu i na rzecz ww. osoby prawnej. Jednocześnie – jak już wspomniano wyżej – starosta jako organ jednostki samorządu terytorialnego działa jedynie jako organ tej jednostki a zatem wszelkie podejmowane przez niego działania są w istocie działaniami podejmowanymi przez jednostkę samorządu terytorialnego.

W konsekwencji to Powiat, jako podatnik podatku od towarów i usług, podlega obowiązkowi rejestracyjnemu dla potrzeb podatku od towarów i usług.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że podatnikiem podatku od towarów i usług w odniesieniu do całej działalności Powiatu, Starostwa Powiatowego i Starosty jest wyłącznie Powiat jako jednostka samorządu terytorialnego, posiadająca osobowość prawną.

Jak stanowi art. 6 ust. 1 ww. ustawy, w celu wykonywania zadań powiat może tworzyć jednostki organizacyjne i zawierać umowy z innymi podmiotami.

Ponadto, w niniejszej sprawie należy wyjaśnić, że na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym, Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym w zakresie:

1.  edukacji publicznej;
2.  promocji i ochrony zdrowia;
3.  pomocy społecznej;

*   3a) wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej;

1.  polityki prorodzinnej;
2.  wspierania osób niepełnosprawnych;
3.  transportu zbiorowego i dróg publicznych;
4.  kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami;
5.  kultury fizycznej i turystyki;
6.  geodezji, kartografii i katastru;
7.  gospodarki nieruchomościami;
8.  administracji architektoniczno-budowlanej;
9.  gospodarki wodnej;
10.  ochrony środowiska i przyrody;
11.  rolnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego;
12.  porządku publicznego i bezpieczeństwa obywateli;
13.  ochrony przeciwpowodziowej, w tym wyposażenia i utrzymania powiatowego magazynu przeciwpowodziowego, przeciwpożarowej i zapobiegania innym nadzwyczajnym zagrożeniom życia i zdrowia ludzi oraz środowiska;
14.  przeciwdziałania bezrobociu oraz aktywizacji lokalnego rynku pracy;
15.  ochrony praw konsumenta;
16.  utrzymania powiatowych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych;
17.  obronności;
18.  promocji powiatu;
19.  współpracy i działalności na rzecz organizacji pozarządowych oraz podmiotów wymienionych w art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. z 2010 r. Nr 234, poz. 1536, z późn. zm.);
20.  działalności w zakresie telekomunikacji.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 z późn. zm.), jednostki budżetowe, samorządowe zakłady budżetowe, agencje wykonawcze, instytucje gospodarki budżetowej i państwowe fundusze celowe stosują zasady gospodarki finansowej określone w niniejszej ustawie.

Na podstawie art. 9 ww. ustawy, sektor finansów publicznych tworzą m.in.:

1.  organy władzy publicznej, w tym organy administracji rządowej, organy kontroli państwowej i ochrony prawa oraz sądy i trybunały;
2.  jednostki samorządu terytorialnego oraz ich związki;
3.  jednostki budżetowe;
4.  samorządowe zakłady budżetowe;

(…).

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jednostkami budżetowymi są jednostki organizacyjne sektora finansów publicznych nieposiadające osobowości prawnej, które pokrywają swoje wydatki bezpośrednio z budżetu, a pobrane dochody odprowadzają na rachunek odpowiednio dochodów budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego.

Stosownie do brzmienia ust. 3 powyższego artykułu, podstawą gospodarki finansowej jednostki budżetowej jest plan dochodów i wydatków, zwany dalej „planem finansowym jednostki budżetowej”.

Na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy, jednostki budżetowe, z zastrzeżeniem odrębnych ustaw, tworzą, łączą i likwidują organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego – gminne, powiatowe lub wojewódzkie jednostki budżetowe.

W myśl ust. 2 powyższego artykułu, tworząc jednostkę budżetową, organ, o którym mowa w ust. 1, nadaje jej statut, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej, oraz określa mienie przekazywane tej jednostce w zarząd. Według regulacji ust. 3 cyt. artykułu, likwidując jednostkę budżetową, organ, o którym mowa w ust. 1, określa przeznaczenie mienia znajdującego się w zarządzie tej jednostki, z zastrzeżeniem ust. 7. W przypadku państwowej jednostki budżetowej decyzja o przeznaczeniu tego mienia jest podejmowana w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw Skarbu Państwa.

W świetle cyt. przepisów, należy stwierdzić, że samorządowe jednostki budżetowe posiadają wyodrębniony zespół środków organizacyjnych, majątkowych i osobowych co pozwala tym jednostkom na samodzielne działanie związane z wykonywaniem różnorakich zadań własnych jednostki samorządu terytorialnego przez którą zostały powołane. Jednostki te posiadają ustaloną w statutach odrębną strukturę organizacyjną, własny zakres działania i są uczestnikami obrotu gospodarczego ponieważ obok działalności statutowej mają możliwość prowadzenia działalności komercyjnej wykonywanej na podstawie zawieranych umów cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2012 r., poz. 1314 z późn. zm.), osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu.

Stosownie do ust. 2 i ust. 3 cyt. wyżej przepisu, obowiązkowi ewidencyjnemu podlegają również inne podmioty niż wymienione w ust. 1, jeżeli na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, oraz płatnicy podatków, a także podmioty będące, na podstawie odrębnych ustaw, płatnikami składek ubezpieczeniowych.

Ponadto, jak stanowi art. 5 ust. 1 ww. ustawy, podatnicy, z zastrzeżeniem ust. 2a, są obowiązani do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego do naczelnika urzędu skarbowego albo organu właściwego na podstawie odrębnych przepisów. Zgłoszenia identyfikacyjnego dokonuje się jednokrotnie, bez względu na rodzaj oraz liczbę opłacanych przez podatnika podatków, formę opodatkowania, liczbę oraz rodzaje prowadzonej działalności gospodarczej oraz liczbę prowadzonych przedsiębiorstw.

Biorąc pod uwagę regulacje prawne wskazane w art. 2 i art. 5 ustawy o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników, należy stwierdzić, że każdy podmiot, który należy do jednej z wymienionych kategorii, jest obowiązany do złożenia zgłoszenia identyfikacyjnego. Należy podkreślić również, że nie jest prawnie dopuszczalna sytuacja nadania jednego NIP dwóm podmiotom (z których jeden jest podatnikiem np. podatku od towarów i usług, a drugi płatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych), jak również posługiwania się numerem identyfikacji podatkowej nadanym innemu podmiotowi. Numer identyfikacji podatkowej nie może być używany w oderwaniu od nazwy podmiotu, która występuje w decyzji administracyjnej o nadaniu NIP. Konsekwencją wydania ww. decyzji jest jednoznaczna identyfikacja podmiotu poprzez jego NIP i nazwę.

W myśl art. 7 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.), podatnikiem jest osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, podlegająca na mocy ustaw podatkowych obowiązkowi podatkowemu.

W rozpatrywanej sprawie wyjaśnić ponadto należy, że na mocy art. 96 ust. 1 ustawy, podmioty, o których mowa w art. 15, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3.

Zgodnie z art. 96 ust. 3 ustawy w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2014 r. – podmioty wymienione w art. 15, u których sprzedaż jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 lub wykonujące wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3, mogą złożyć zgłoszenie rejestracyjne.

Według regulacji ust. 4 powyższego artykułu, naczelnik urzędu skarbowego rejestruje podatnika i potwierdza jego zarejestrowanie jako „podatnika VAT czynnego” lub w przypadku podatników, o których mowa w ust. 3 – jako „podatnika VAT zwolnionego”.

Jednocześnie ustawodawca na podstawie art. 99 ust. 1 ustawy nałożył na podatników, o których mowa w art. 15, obowiązek składania w urzędzie skarbowym deklaracji podatkowych za okresy miesięczne w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym miesiącu, z zastrzeżeniem ust. 2-10 i art. 133.

Jak wynika z powołanych powyżej przepisów, Powiat, wykonując we własnym imieniu i na własny rachunek czynności spełniające definicję działalności gospodarczej, określonej w art. 15 ust. 2 ustawy, działa w charakterze podatnika podatku VAT, tym samym podlega rejestracji dla potrzeb tego podatku na zasadach ogólnych. Podobnie – inne niż urzędy powiatów (Starostwa Powiatowe) – powiatowe jednostki organizacyjne, działające w formie np.: samorządowych zakładów budżetowych i jednostek budżetowych, o ile spełniają kryteria dotyczące statusu podatnika VAT przewidziane w powołanym wyżej art. 15 ustawy, dla celów rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług obowiązane są rejestrować się jako odrębne podmioty tego podatku i posiadać odrębne dla potrzeb VAT oznaczenie (numery) NIP.

Odnosząc powyższe do opisu analizowanej sprawy należy stwierdzić, że jeżeli wyodrębnione ze struktury Powiatu samorządowe jednostki budżetowe prowadzą działalność gospodarczą w sposób samodzielny, oceniany w oparciu o obiektywne kryteria i wykonują czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, to podmioty te należy uznać za odrębnych od Powiatu podatników podatku VAT.

Oznacza to, że Powiat i jego jednostki budżetowe dla celów rozliczeń z tytułu podatku VAT nie powinny zostać zarejestrowane jako jeden podatnik VAT i w konsekwencji nie powinny posługiwać się jednym numerem NIP nadanym Powiatowi.

Reasumując:

Ad. 1

Powiat jako organ prowadzący nie ma obowiązku składania zbiorczej deklaracji podatkowej za wszystkie podległe jednostki budżetowe.

Ad. 2

Jak wynika z powołanych powyżej przepisów Powiat powinien być zarejestrowany jako osobna jednostka od podległych mu jednostek budżetowych i posługiwać się nadanym numerem NIP dla Powiatu. Każda jednostka budżetowa prowadząca samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy powinna być zarejestrowana i posługiwać się osobnym numerem NIP.

Ad. 3

Ze względu na rozstrzygnięcie dotyczące pytania nr 2 odpowiedź na pytanie nr 3 stała się bezprzedmiotowa.

W analizowanym przypadku należy szczególnie podkreślić, że jak wskazano wyżej – co do zasady – jednostki organizacyjne Powiatu mogą być odrębnymi od Powiatu podatnikami VAT, jednakże ustalenie, czy w konkretnym przypadku jednostka taka rzeczywiście spełnia definicję podatnika podatku od towarów i usług określoną w art. 15 ust. 1 ustawy, możliwe jest tylko w odrębnym postępowaniu o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie tej jednostki.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.