Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-2.4012.234.2025.1.ASZ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-05-30
Teza: Zwolnienie od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33
ustawy usług konserwatorskich i restauratorskich zabytków.
Słowa kluczowe: honorarium
konserwacja-konserwacja zabytków
usługi-usługi konserwatorskie
zwolnienie-zwolnienie podmiotowo-przedmiotowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII.
Wysokość opodatkowania -Rozdział 2. Zwolnienia -
Zwolnienia przedmiotowe-Usługi kulturalne świadczone
przez indywidualnych twórców i artystów wykonawców
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział
VIII-Rozdział 2-art. 43-ust. 1-pkt 33-lit. b

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

łowe
    Szanowna Pani,
    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

31 marca 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 24 lutego 2025 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w kwestii zwolnienia od podatku
    VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy usług konserwatorskich i restauratorskich
    zabytków.

    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
    Wnioskodawca jest absolwentem Uniwersytetu, wydziału (...), specjalność - (...), dyplom nr
    x. Tytuł magistra sztuki w powyższym zakresie Wnioskodawca uzyskał w 2001 r.
    Od roku 2013 Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie konserwacji i
    restauracji dzieł sztuki. Przeważająca działalność gospodarcza Wnioskodawcy
    sklasyfikowana jest pod kodami:
    - 91.03.Z (Działalność historycznych miejsc i budynków oraz podobnych atrakcji
      turystycznych). Podklasa ta obejmuje: konserwację i ochronę miejsc i budynków
      zabytkowych i historycznych oraz zabytkowych obiektów ruchomych;
    - 90.03.Z (Artystyczna i literacka działalność twórcza).
    Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT. Wnioskodawca jest konserwatorem dzieł
    sztuki, twórcą, artystą plastykiem w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 4 lutego 1994 r.
    o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2509 ze zm.).
    Wykonywane przez Wnioskodawcę prace konserwatorskie i restauratorskie przy
    zabytkach mają charakter twórczy i indywidualny, ponadto charakteryzują się wysokim
    stopniem zindywidualizowania każdego z obiektów zabytkowych. W każdym obiekcie
    koncepcja artystyczna, konserwatorska i technologiczna jest inna, i dlatego jest własnością
    intelektualną oraz artystyczną Wnioskodawcy jako twórcy, o którym mowa w ustawie z
    dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1062
    ze zm.).
    W ramach prowadzonej działalności gospodarczej Wnioskodawca wykonuje:
    1. konserwację obiektów architektury świeckiej i sakralnej (kościoły, kamienice);
    2. konserwację architektury małej (nagrobki, pomniki, detale architektoniczne);
    3. konserwację elementów wyposażenia wnętrz sakralnych i świeckich (ołtarze, ambony,
      stalle, ławki, stropy drewniane, posadzki, dekoracje sztukatorskie i stiuki);
    4. konserwację malarstwa ściennego i sztalugowego;
    5. konserwację rzeźby drewnianej, kamiennej i wykonanej ze sztucznego kamienia oraz
      ceramiki i szkła.
    Prace konserwatorskie realizowane są dla następujących podmiotów: parafii, gmin,
    stowarzyszeń, fundacji, inwestorów prywatnych.
    Prace konserwatorskie wykonywane są zgodnie z przeprowadzonymi na wstępie oraz
    trwającymi w trakcie realizacji badaniami. Ich przebieg i zakres dostosowywany jest na
    bieżąco do najnowszych ustaleń, które omawiane są w gronie komisji konserwatorskiej i
    zatwierdzane są do realizacji. W ramach badań Wnioskodawca wykonuje: kwerendę
    archiwalną, badania architektoniczne, badania stanu zachowania obiektów, badania
    techniki i technologii oryginału i elementów wtórnych w tym: prace odkrywkowe,
    dokumentację konserwatorską zawierającą opis wykonanych prac, stratygrafię
    występujących warstw, wnioski z przeprowadzonych badań i wytyczne dotyczące dalszego
    postępowania konserwatorskiego, dokumentację fotograficzną, projekty i wizualizacje
    koncepcyjne aranżacji wnętrz, elewacji, a także/lub poszczególnych obiektów. Badania
    sporządzane są w formie odrębnego opracowania naukowego bądź też stanowią
    podstawę do sporządzania programu konserwatorskiego oraz/lub dokumentacji
    powykonawczej, która jest nieodłącznym, obowiązkowym elementem prac
    konserwatorskich i budowlanych prowadzonych przy zabytkach. Badania, programy
    konserwatorskie i dokumentacje powykonawcze są składane do Urzędów

    konserwatorskich. Mogą być wykorzystywane do publikacji naukowych, są podstawą do
    pozyskania pozwoleń na prowadzenie prac konserwatorskich przy zbytkach wpisanych do
    rejestru zabytków i stanowią podstawę dla postępowania konserwatorskiego.
    Wnioskodawca przygotowuje również wnioski do Urzędów konserwatorskich wraz z
    niezbędną dokumentacją, pozwalające na pozyskanie pozwoleń na prowadzenie prac przy
    zabytku wpisanym do rejestru zabytków. Projekty konserwatorskie, w których bierze
    Wnioskodawca udział nierzadko oparte są na szerokich badaniach konserwatorskich i
    wraz z dokumentacją powykonawczą fotograficzną, opisową i rysunkową, są chronione
    prawami autorskimi.
    Wykonywane przez Wnioskodawcę usługi jako twórcy, artysty plastyka, konserwatora dzieł
    sztuki są ściśle związane z kulturą. Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności
    gospodarczej wykonuje prace konserwatorskie i restauratorskie przy zabytkach
    ruchomych (są to dzieła malarstwa sztalugowego i ściennego, rzeźba polichromowana i
    złocona, przedmioty zabytkowe i artystyczne). Prace konserwatorskie jako jedna z dziedzin
    sztuk plastycznych chronione są prawem autorskim, gdyż stanowią przejaw działalności
    twórczej o indywidualnym charakterze. Mimo, że przedmiotem prac jest dzieło stworzone
    przez innego twórcę, to jednak w ramach prac powstają oryginalne utwory, stanowiące
    przejaw indywidualnej twórczości konserwatora odpowiadające definicji z art. 1 ust. 1
    ustawy o prawie autorskim. Każdy element rekonstrukcji wykonany przez konserwatora
    wymaga zdolności manualnych i nosi cechy indywidualne jego sposobu wykonania,
    doboru kolorystyki, rozumienia i postrzegania zasad perspektywy, znajomości anatomii,
    stosowania, łączenia i doboru materiałów rzeźbiarskich i malarskich, charakterystycznego
    użycia narzędzi (tzw. „ręki artysty”) i ich śladu na obiekcie zabytkowym. Jest on na tyle
    zindywidualizowany, że specjalista może rozpoznać konserwatora po jego stylu pracy na
    obiektach zabytkowych analogicznie jak rozpoznaje się artystę przez analizę porównawczą
    jego dzieł. Jednocześnie proces twórczy konserwatora podlega rygorowi powściągliwości,
    by autorskie ingerencje były dopasowane do stylu i charakteru obiektu i niedostrzegalne
    dla niewprawnego oka. Praca twórcza wyraża się w zastosowaniu umiejętności
    artystycznych w celu wkomponowania nowej materii w dawną w taki sposób, by uzyskać
    artystycznie wartościowe dzieło. W przypadku obiektów o dużym zniszczeniu często
    konieczne jest niemal całkowite stworzenie nowego dzieła, jedynie w możliwie zbliżonym
    stopniu oddające pierwotny zamysł artysty, co wymaga ogromnej wiedzy, kreatywności i
    pracy.
    Wykonywane przez Wnioskodawcę usługi, przyczyniają się do upowszechnienia dorobku
    kulturalnego, czego przejawem jest to, że dzięki działalności Wnioskodawcy obiekty
    zabytkowe wracają do swojej świetności, a oglądający je mogą rozwijać swoją wiedzę na
    temat dziedzictwa kulturowego danego regionu, z którego obiekt pochodzi, lub gdzie się
    znajduje. Ponadto w trakcie prac twórczych, a także po ich zakończeniu powstają
    publikacje branżowe oraz na ich łamach rozstrzygane są liczne problemy konserwatorskie.
    Efekty prac często służą dydaktyce oraz możliwości wykorzystania ich w filmografii.
    Wszystkie usługi świadczone przez Wnioskodawcę stanowią usługi kulturalne. Zabytki
    stanowią o jakości kultury danego regionu. Wnioskodawca podkreśla, że poprzez działanie
    na rzecz ochrony dziedzictwa kulturowego cała działalność Wnioskodawcy ma charakter
    kulturalny. Konserwowane przez Wnioskodawcę obiekty to dzieła najwyższej klasy w
    Polsce. Prowadzone prace dotyczą zabytków wpisanych do rejestru zabytków.
    Na prowadzenie wykonywanych prac każdorazowo wydawane jest zezwolenie
    konserwatora zabytków. Zezwolenie, wydawane na podstawie zaopiniowanego przez
    Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków programu prac konserwatorskich jest imienne i
    Wnioskodawca jest dożywotnio autorem programu/projektu. Zleceniodawca może
    zamówić program prac konserwatorskich lub projekt działań przy obiekcie z
    przeniesieniem praw autorskich, który stanowi element zawartej umowy o dzieło na
    świadczenie usług konserwatorskich i restauratorskich. Program prac jest zawsze

    indywidualny dla konkretnego obiektu, składa się z: obmiaru, opisu obiektu, oceny stanu
    zachowania wg autora z opisem uszkodzeń i ich przyczyn oraz zaproponowanych przez
    autora programu działań naprawczych/konserwatorskich. W związku z ukończonymi
    studiami Wnioskodawca posiada uprawnienia do kierowania i prowadzenia prac
    konserwatorskich, prac restauratorskich lub badań konserwatorskich prowadzonych przy
    zabytkach wpisanych do rejestru zabytków, zgodnie z art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie
    zabytków i opiece nad zabytkami. Po zakończeniu prac wykonywana jest dokumentacja
    konserwatorska, na którą składają się fotografie dokumentujące kolejne etapy prac, a
    także część opisowa zawierająca zebraną na temat zabytku wiedzę historyczną,
    technologiczną, stylistyczną, analizę przeprowadzanych przy zabytku badań, opis
    przebiegu wszystkich czynności i zalecenia użytkowania i opieki nad zabytkiem dla
    właściciela.
    Osiągnięcie celu prowadzonych przez Wnioskodawcę prac konserwatorskich i
    restauratorskich wiąże się z pracą twórczą i wymaga kreatywności, czego skutkiem jest
    powstanie utworu w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach
    pokrewnych, tj. dokumentacji projektowej, której egzemplarz posiada cechy utworu.
    Projekt konserwacji oparty na badaniach konserwatorskich wraz z dokumentacją
    powykonawczą jest dokumentem chronionym prawami autorskimi. Ze swoimi klientami
    Wnioskodawca zawiera umowy, zgodnie z którymi wraz z zapłatą w formie honorarium za
    wykonane zadanie następuje przeniesienie praw autorskich na zamawiającego. Prawo
    autorskie obejmuje również opracowywaną przez konserwatora dokumentację naukowo-
    historyczną.
    Jako twórcy - Wnioskodawcy przysługuje prawo do korzystania z praw autorskich zgodnie
    z ustawą z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawą z
    dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wszystkie wykonywane
    przez Wnioskodawcę prace mają charakter twórczy, charakteryzują się wysokim stopniem
    zindywidualizowania obiektów zabytkowych, jak i niepowtarzalności konserwacji.
    Wnioskodawca nie otrzymuje innego rodzaju wynagrodzenia. Działalność konserwatorska
    i restauratorska w całości objęta jest honorarium określonym ze zleceniodawcą.
    Wnioskodawca nie świadczy usług, o których mowa art. 43 ust. 19 ustawy o podatku od
    towarów i usług.

## Pytanie

Czy świadczone przez Wnioskodawcę, w ramach prowadzonej działalności gospodarczej,
    usługi w zakresie prac konserwatorskich i restauratorskich zabytków podlegają i będą
    podlegały zwolnieniu od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy o VAT?
    Pani stanowisko w sprawie
    Wykonywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, usługi w zakresie
    konserwacji zabytków podlegają zwolnieniu od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33
    lit. b ustawy o VAT jako usługi kulturalne świadczone przez indywidualnych twórców i
    artystów wykonawców w rozumieniu przepisów ustawy o prawie autorskim i prawach
    pokrewnych.
    Na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy, zwalnia się od podatku usługi kulturalne
    świadczone przez: a) podmioty prawa publicznego lub inne podmioty uznane na
    podstawie odrębnych przepisów za instytucje o charakterze kulturalnym lub wpisane do
    rejestru instytucji kultury, prowadzonego przez organizatora będącego podmiotem
    tworzącym instytucje kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu
    działalności kulturalnej, oraz dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną, b)
    indywidualnych twórców i artystów wykonawców, w rozumieniu przepisów o prawie

    autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzane w formie honorariów, w tym za
    przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego
    wykonania utworów.
    Z analizy powołanego art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy jednoznacznie wynika, że zwolnienie ma
    charakter przedmiotowo-podmiotowy. Oznacza to, że warunkiem zastosowania
    zwolnienia od podatku na jego podstawie jest nie tylko spełnienie przesłanki o
    charakterze przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług (kulturalnych), ale
    także przesłanki podmiotowej odnoszącej się do usługodawcy, który musi być podmiotem
    prawa publicznego lub innym podmiotem uznanym na podstawie odrębnych przepisów
    za instytucję o charakterze kulturalnym lub wpisanym do rejestru instytucji kultury,
    prowadzonego przez organizatora będącego podmiotem tworzącym instytucje kultury, w
    rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, albo
    indywidualnym twórcą lub artystą wykonawcą w rozumieniu przepisów o prawie
    autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzanym za wykonaną usługę w formie
    honorarium. Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie nie
    ma zastosowania. Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o
    których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te
    stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od
    każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.
    Ustawodawca w art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy, wymienił usługi indywidualnych twórców
    i artystów wykonawców, odsyłając w celu zdefiniowania tych pojęć do ustawy o prawie
    autorskim i prawach pokrewnych.
    Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach
    pokrewnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2509 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o
    prawie autorskim i prawach pokrewnych: prawo autorskie przysługuje twórcy, o ile ustawa
    nie stanowi inaczej.
    Stosownie do art. 8 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
    domniemywa się, że twórcą jest osoba, której nazwisko w tym charakterze uwidoczniono
    na egzemplarzach utworu lub której autorstwo podano do publicznej wiadomości w
    jakikolwiek inny sposób w związku z rozpowszechnianiem utworu.
    W myśl art. 8 ust. 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: dopóki twórca nie
    ujawnił swojego autorstwa, w wykonywaniu prawa autorskiego zastępuje go producent
    lub wydawca, a w razie ich braku – właściwa organizacja zbiorowego zarządzania prawami
    autorskimi.
    Na podstawie art. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: przedmiotem
    prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze,
    ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu
    wyrażenia (utwór).
    Zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych: utwór jest
    przedmiotem prawa autorskiego od chwili ustalenia, chociażby miał postać nieukończoną.
    Ustawodawca posłużył się syntetyczną definicją utworu, określając w sposób generalny
    cechy konieczne wyróżniające utwór od innych rezultatów działalności człowieka. Utwór
    musi zatem wykazywać łącznie trzy cechy:
    1) stanowić przejaw działalności człowieka (twórcy);
    2) stanowić przejaw działalności twórczej;
    3) mieć indywidualny charakter.
    Tak sformułowana treść przepisów określających zwolnienie od podatku od towarów i
    usług, gdzie szczególnie akcentowana jest „indywidualność twórców i artystów
    wykonawców”, w zestawieniu z brzmieniem przepisów ustawy o prawie autorskim i

    prawach pokrewnych pozwala stwierdzić, iż intencją ustawodawcy podatkowego było
    objęcie zwolnieniem wyłącznie takich usług kulturalnych, które świadczone są przez
    twórców, artystów wykonawców, z uwzględnieniem ich szczególnych relacji z dziełem,
    utworem.
    Mając zatem na uwadze powołane przepisy prawa oraz przedstawione okoliczności
    sprawy zdaniem Wnioskodawcy stwierdzić należy, że w analizowanym przypadku
    wykonywane w ramach prowadzonej działalności gospodarczej usługi w zakresie
    konserwacji i renowacji zabytków podlegają zwolnieniu od podatku na podstawie art. 43
    ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy. Wnioskodawca uzyskał tytuł magistra sztuki w zakresie
    konserwacji i restauracji dzieł sztuki. Wnioskodawca jest artystą plastykiem,
    konserwatorem dzieł sztuki. Jako twórca posiada prawa autorskie majątkowe i osobiste.
    Świadczone usługi są ściśle związane z kulturą. Prace te stanowią przejaw działalności
    twórczej o indywidualnym charakterze. Wszystkie wykonywane przez Wnioskodawcę
    prace mają charakter twórczy, charakteryzują się wysokim stopniem zindywidualizowania
    obiektów zabytkowych, jak i niepowtarzalności konserwacji. W każdym obiekcie koncepcja
    artystyczna, konserwatorska i technologiczna jest inna i dlatego jest własnością
    intelektualną oraz artystyczną wykonawcy. Wszystkie prowadzone przez Wnioskodawcę
    prace wymagają wysokich umiejętności artystycznych, kreatywności i zdolności
    przedstawienia indywidualnej koncepcji wykonawczej. Ponadto, po otrzymaniu
    wynagrodzenia, honorarium za wykonane prace, prawa autorskie przenoszone są na
    zleceniodawcę. Zatem, zdaniem Wnioskodawcy, przysługuje mu zwolnienie od podatku od
    towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy.
    Powyższe stanowisko potwierdzają wyroki sądów administracyjnych w tym Naczelnego
    Sądu Administracyjnego (m.in. wyroki NSA z 5 grudnia 2013 r. sygn. akt I FSK 1750/12; z 9
    listopada 2016 r. sygn. akt I FSK 558/15; z 11 maja 2017 r., sygn. akt I FSK 1649/15; z 23
    czerwca 2021 r., sygn. akt I FSK 1926/18, I FSK 1928/18 i I FSK 2112/18).

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.
    Dz. U. z 2024 r., poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium
      kraju (...).
    W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7 (...).
    Z powyższych uregulowań wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na
    rzecz danego podmiotu niebędące dostawą towarów. Z uwagi na powyższe unormowania,
    pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie się na rzecz innej
    osoby, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na
    rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie, bądź też tolerowanie, znoszenie
    określonych stanów rzeczy).

    Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa
    zalicza do grona usług każde świadczenie. Zauważyć jednak należy, że usługą będzie
    tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca
    świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
    W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy
    wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może
    zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek
    pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności
    musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność
    następuje w zamian za to świadczenie.
    Zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i
    równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle
    określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej
    upoważnienia.
    Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostaw towarów lub świadczenia usług zostały
    określone m.in. w art. 43 ustawy.
    Stosownie do treści art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy:
    Zwalnia się od podatku usługi kulturalne świadczone przez:
    a) podmioty prawa publicznego lub inne podmioty uznane na podstawie odrębnych
      przepisów za instytucje o charakterze kulturalnym lub wpisane do rejestru instytucji
      kultury, prowadzonego przez organizatora będącego podmiotem tworzącym
      instytucje kultury w rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu
      działalności kulturalnej, oraz dostawę towarów ściśle z tymi usługami związaną,
    b) indywidualnych twórców i artystów wykonawców, w rozumieniu przepisów o prawie
      autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzane w formie honorariów, w tym za
      przekazanie lub udzielenie licencji do praw autorskich lub praw do artystycznego
      wykonania utworów.
    Z kolei na podstawie art. 43 ust. 19 ustawy:
    Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 33, nie ma zastosowania do:
      1) usług związanych z filmami i nagraniami na wszelkich nośnikach;
      2) wstępu:
        a) na spektakle, koncerty, przedstawienia i imprezy w zakresie twórczości i
          wykonawstwa artystycznego i literackiego,
        b) do wesołych miasteczek, parków rozrywki, cyrków, dyskotek, sal balowych,
        c) do parków rekreacyjnych, na plaże i do innych miejsc o charakterze kulturalnym;
      3) wstępu oraz wypożyczania wydawnictw w zakresie usług świadczonych przez
        biblioteki, archiwa, muzea i innych usług związanych z kulturą;
      4) usług związanych z produkcją filmów i nagrań na wszelkich nośnikach;
      5) działalności agencji informacyjnych;
      6) usług wydawniczych;
      7) usług radia i telewizji, z zastrzeżeniem ust. 1 pkt 34;
      8) usług ochrony praw.
    Z analizy powołanego art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy jednoznacznie wynika, że zwolnienie ma
    charakter przedmiotowo-podmiotowy. Oznacza to, że warunkiem zastosowania
    zwolnienia od podatku na jego podstawie jest nie tylko spełnienie przesłanki o
    charakterze przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług (kulturalnych), ale

    także przesłanki podmiotowej odnoszącej się do usługodawcy, który musi być podmiotem
    prawa publicznego lub innym podmiotem uznanym na podstawie odrębnych przepisów
    za instytucję o charakterze kulturalnym lub wpisanym do rejestru instytucji kultury,
    prowadzonego przez organizatora będącego podmiotem tworzącym instytucje kultury, w
    rozumieniu przepisów o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, albo
    indywidualnym twórcą lub artystą wykonawcą w rozumieniu przepisów o prawie
    autorskim i prawach pokrewnych, wynagradzanym za wykonaną usługę w formie
    honorarium.
    Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie nie ma
    zastosowania.
    Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43
    ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od
    ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej
    odpłatnie przez podatnika.
    W skład grupy podmiotów uprawnionych do zwolnienia weszli indywidualni twórcy i
    artyści wykonawcy, w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych,
    wynagradzani w formie honorariów, w tym za przekazanie lub udzielenie licencji do praw
    autorskich lub praw do artystycznego wykonania utworów.
    Powołany przepis art. 43 ust. 1 pkt 33 ustawy stanowi implementację do polskiego
    porządku prawnego art. 132 ust. 1 lit. n) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada
    2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L Nr 347 z
    11 grudnia 2006 r. s. 1, ze zm.), zgodnie z którym:
      Zwolnieniu od podatku przez państwa członkowskie podlega świadczenie niektórych
      usług kulturalnych, a także dostawa towarów ściśle z nimi związanych, przez
      podmioty prawa publicznego lub inne instytucje kulturalne uznane przez dane
      państwo członkowskie.
    Ustawa o podatku od towarów i usług oraz przepisy wykonawcze nie definiują pojęć
    „kultura” i „usługa kulturalna”. Zatem, przy dokonywaniu interpretacji przepisu art. 43 ust.
    1 pkt 33 lit. b) ustawy, posłużyć się należy wykładnią literalną, odwołując się do
    językowego znaczenia tych pojęć.
    Tym samym wskazać należy, że kultura oznacza „materialną i umysłową działalność
    społeczeństw oraz jej wytwory”, zaś usługa to „pomoc okazana komuś”, „działalność
    gospodarcza służąca do zaspokajania potrzeb ludzi”. Natomiast, określenie „kulturalny”
    oznacza „odnoszący się do tworzenia i upowszechniania kultury lub stanowiący jej
    składnik”. Właściwym więc wydaje się przyjęcie, że kultura to ogół wytworów i osiągnięć z
    dziedziny sztuki, funkcjonujących w postaci np. dzieł artystycznych, związanych z
    twórczością artystyczną (np. o charakterze literackim, naukowym, plastycznym,
    muzycznym).
    Zgodnie z jej regułami, odnosząc się do znaczenia terminu „usługi kulturalne” w języku
    potocznym, możemy stwierdzić, że pod pojęciem tym kryją się usługi odnoszące się do
    kultury, w zakresie kultury, itp. Natomiast, kultura to „całokształt materialnego i
    duchowego dorobku ludzkości, a także ogół wartości zasad i norm współżycia przyjętych
    przez dane zbiorowości; wszystko to, co powstaje dzięki pracy człowieka, co jest
    wytworem jego myśli i działalności. Kultura dzieli się na: materialną, której zakres pokrywa
    się z pojęciem cywilizacja, i duchową - ogół wytworów i osiągnięć z dziedziny sztuki, nauki,
    moralności funkcjonujących w postaci dzieł artystycznych, wierzeń, obyczajów, a także
    uznanych wartości, takich jak: prawda, sprawiedliwość, wolność, równość itp. (Roman
    Smolski, Marek Smolski, Elżbieta Helena Stadtműller „Słownik Encyklopedyczny Edukacja
    Obywatelska” Wydawnictwo Europa, Warszawa 1999). Encyklopedia Popularna w haśle
    „kultura” podaje, że jest to „całokształt materialnego i duchowego dorobku ludzkości

    gromadzony, utrwalany i wzbogacany w ciągu jej dziejów, przekazywany z pokolenia na
    pokolenie; w skład tak pojętej kultury wchodzą nie tylko wytwory materialne i instytucje
    społeczne, ale także zasady współżycia społecznego, sposoby postępowania, wzory,
    kryteria ocen estetycznych i moralnych przyjęte w danej zbiorowości i wyznaczające
    obowiązujące zachowania” (Encyklopedia Popularna PWN, Wydanie XV, Państwowe
    Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1982).
    W sytuacji, gdy wykładnia językowa nie przynosi oczekiwanych rezultatów, wskazanym jest
    sięgnięcie do wykładni systemowej oraz funkcjonalnej. W tym celu należy sięgnąć do
    ustaw wprost lub pośrednio odnoszących się do działalności prowadzonej w sferze
    kulturalnej, np. ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.
    Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i
    prowadzeniu działalności kulturalnej (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 87):
      Działalność kulturalna w rozumieniu niniejszej ustawy polega na tworzeniu,
      upowszechnianiu i ochronie kultury.
    Przez potoczne rozumienie pojęcia „kultura” możemy zatem uznać całokształt wytworów
    materialnych i umysłowych społeczności.
    Za usługi kulturalne możemy zatem uznać usługi polegające na upowszechnianiu i
    ochronie kultury, przez którą należy rozumieć naturalne i kulturalne dziedzictwo ludzkości
    o charakterze materialnym i niematerialnym, w szczególności w zakresie historii, nauki i
    sztuki.
    Analizując możliwość zwolnienia świadczonych usług na gruncie przepisów art. 43 ust. 1
    pkt 33 lit. b ustawy, należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o
    prawie autorskim i prawach pokrewnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 24 ze zm.), do której
    odwołuje się ustawodawca w treści art. 43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy:
      Przedmiotem prawa autorskiego jest każdy przejaw działalności twórczej o
      indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od
      wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia (utwór).
    Zgodnie z art. 1 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
    W szczególności przedmiotem prawa autorskiego są utwory:
      1) wyrażone słowem, symbolami matematycznymi, znakami graficznymi (literackie,
        publicystyczne, naukowe, kartograficzne oraz programy komputerowe);
      2) plastyczne;
      3) fotograficzne;
      4) lutnicze;
      5) wzornictwa przemysłowego;
      6) architektoniczne, architektoniczno-urbanistyczne i urbanistyczne;
      7) muzyczne i słowno-muzyczne;
      8) sceniczne, sceniczno-muzyczne, choreograficzne i pantomimiczne;
      9) audiowizualne (w tym filmowe).
    W myśl art. 1 ust. 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
      Utwór jest przedmiotem prawa autorskiego od chwili ustalenia, chociażby miał
      postać nieukończoną.
    Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
      Prawo autorskie przysługuje twórcy, o ile ustawa nie stanowi inaczej.

    Na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
      Domniemywa się, że twórcą jest osoba, której nazwisko w tym charakterze
      uwidoczniono na egzemplarzach utworu lub której autorstwo podano do publicznej
      wiadomości w jakikolwiek inny sposób w związku z rozpowszechnianiem utworu.
    Stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
      Dopóki twórca nie ujawnił swojego autorstwa, w wykonywaniu prawa autorskiego
      zastępuje go producent lub wydawca, a w razie ich braku - właściwa organizacja
      zbiorowego zarządzania prawami autorskimi.
    Ustawodawca posłużył się syntetyczną definicją utworu, określając w sposób generalny
    cechy konieczne wyróżniające utwór od innych rezultatów działalności człowieka.
    Aby określone dzieło mogło być przedmiotem prawa autorskiego musi posiadać
    następujące cechy:
    - mieć źródło w pracy człowieka (twórcy),
    - stanowić przejaw działalności twórczej,
    - posiadać indywidualny charakter.
    W myśl art. 85 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
      Każde artystyczne wykonanie utworu lub dzieła sztuki ludowej pozostaje pod
      ochroną niezależnie od jego wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia.
    Z treści ww. przepisów można zatem wywieść, że twórcą w rozumieniu ustawy jest każda
    osoba prowadząca faktycznie działalność twórczą, czyli działalność, której efektem jest
    powstanie utworu w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach
    pokrewnych. Użyte w tym przepisie określenie „przejaw działalności twórczej”, należy
    rozumieć jako uzewnętrzniony rezultat działalności człowieka o charakterze kreacyjnym.
    Tak sformułowana treść przepisów określających zwolnienie od podatku od towarów i
    usług, gdzie szczególnie akcentowana jest „indywidualność twórców i artystów
    wykonawców”, w zestawieniu z brzmieniem przepisów ustawy o prawie autorskim i
    prawach pokrewnych pozwala stwierdzić, iż intencją ustawodawcy podatkowego było
    objęcie zwolnieniem wyłącznie takich usług kulturalnych, które świadczone są przez
    twórców, artystów wykonawców, z uwzględnieniem ich szczególnych relacji z dziełem,
    utworem.
    Zgodnie z ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych wyróżnia się dwa rodzaje
    praw:
    - autorskie prawa osobiste,
    - autorskie prawa majątkowe.
    Przepisy dotyczące praw osobistych zostały uregulowane w rozdziale trzecim ustawy o
    prawie autorskim i prawach pokrewnych.
    Na podstawie art. 16 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
    Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, autorskie prawa osobiste chronią nieograniczoną w
    czasie i niepodlegającą zrzeczeniu się lub zbyciu więź twórcy z utworem, a w
    szczególności prawo do:
      1) autorstwa utworu;
      2) oznaczenia utworu swoim nazwiskiem lub pseudonimem albo do udostępniania go
        anonimowo;
      3) nienaruszalności treści i formy utworu oraz jego rzetelnego wykorzystania;
      4) decydowania o pierwszym udostępnieniu utworu publiczności;
      5) nadzoru nad sposobem korzystania z utworu.

    Autorskie prawa osobiste chronią więź twórcy z utworem i są z nim w sposób trwały
    związane. Są one bezterminowe oraz niezbywalne.
    Niezbywalność praw osobistych oznacza, że nie da się takiego prawa sprzedać, ani
    przekazać innej osobie.
    W myśl art. 17 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
      Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania
      z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do
      wynagrodzenia za korzystanie z utworu.
    Zatem, prawa te chronią godność twórcy, która wyraża się w jego intelektualnym związku
    z dziełem.
    Natomiast, autorskie prawo majątkowe to uprawnienie o charakterze majątkowym, które
    zostało ukształtowane na wzór prawa własności. Twórca ma wyłączne uprawnienie do
    korzystania z dzieła lub rozporządzania nim.
    Autorskie prawa majątkowe, w przeciwieństwie do osobistych są zbywalne. Wynika to z
    art. 41 ust. 1 pkt 1-2 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
    Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej:
    1) autorskie prawa majątkowe mogą przejść na inne osoby w drodze dziedziczenia lub
      na podstawie umowy;
    2) nabywca autorskich praw majątkowych może przenieść je na inne osoby, chyba że
      umowa stanowi inaczej.
    Zatem, autorskie prawo majątkowe obejmuje wyłącznie prawo do korzystania z utworu i
    rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za
    korzystanie z utworu.
    Majątkowe prawa autorskie są przedmiotem obrotu w postaci umów zbycia tych praw lub
    umów licencyjnych.
    Po przeniesieniu majątkowych praw autorskich do utworu, prawa te przechodzą
    całkowicie na nabywcę.
    Zatem, w chwili powstania gotowego utworu, rodzą się prawa autorskie przysługujące
    osobie, która taki utwór stworzyła. Autor staje się właścicielem dzieła i może z nim robić,
    co tylko zechce. Posiada do niego prawa dwojakiego rodzaju - osobiste i majątkowe.
    Podsumowując - autor ma prawo podpisać dzieło swoim nazwiskiem (prawo autorskie
    osobiste) oraz na nim zarabiać (prawo autorskie majątkowe). To pierwsze prawo jest
    niezbywalne, tym drugim może się podzielić całkowicie lub w części.
    Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
      Współtwórcom przysługuje prawo autorskie wspólnie. Domniemywa się, że wielkości
      udziałów są równe. Każdy ze współtwórców może żądać określenia wielkości
      udziałów przez sąd, na podstawie wkładów pracy twórczej.
    Zgodnie z art. 11 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych:
      Autorskie prawa majątkowe do utworu zbiorowego, w szczególności do encyklopedii
      lub publikacji periodycznej, przysługują producentowi lub wydawcy, a do
      poszczególnych części mających samodzielne znaczenie – ich twórcom.
      Domniemywa się, że producentowi lub wydawcy przysługuje prawo do tytułu.

    Tak więc, odwołując się do pojęcia „twórcy” w rozumieniu ustawy o prawie autorskim i
    prawach pokrewnych wskazać należy, że twórcą w rozumieniu ww. ustawy jest nie tylko
    jedyny twórca utworu, ale również osoby, które są współtwórcami stworzonego dzieła.
    Zgodnie z przywołanym wyżej art. 9 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach
    pokrewnych, współtwórcom przysługuje prawo autorskie wspólnie. Domniemywa się, że
    wielkość udziałów są równe. Utwór powstały w rezultacie współtwórczości jest zatem
    przedmiotem wspólnego prawa autorskiego niezależnie od tego, czy dają się w nim
    wyróżnić części stworzone przez poszczególnych twórców. Wykładnia systemowa
    zewnętrzna, oparta na zapisach ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych
    prowadzi do wniosku, że twórcą jest osoba fizyczna, która wykonała dany utwór sama lub
    z udziałem innych współtwórców.
    Z opisu sprawy wynika, że jest Pani absolwentem Uniwersytetu, wydziału (...), specjalność -
    (...).
    Jest Pani konserwatorem dzieł sztuki, twórcą, artystą plastykiem w rozumieniu przepisów
    ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. W ramach
    prowadzonej działalności gospodarczej wykonuje Pani:
    1. konserwację obiektów architektury świeckiej i sakralnej (kościoły, kamienice);
    2. konserwację architektury małej (nagrobki, pomniki, detale architektoniczne);
    3. konserwację elementów wyposażenia wnętrz sakralnych i świeckich (ołtarze, ambony,
      stalle, ławki, stropy drewniane, posadzki, dekoracje sztukatorskie i stiuki);
    4. konserwację malarstwa ściennego i sztalugowego;
    5. konserwację rzeźby drewnianej, kamiennej i wykonanej ze sztucznego kamienia oraz
      ceramiki i szkła.
    Prace konserwatorskie realizowane są dla następujących podmiotów: parafii, gmin,
    stowarzyszeń, fundacji, inwestorów prywatnych.
    Jako twórcy przysługuje Pani prawo do korzystania z praw autorskich zgodnie z ustawą z
    dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawą z dnia 23
    lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wszystkie wykonywane przez
    Panią prace mają charakter twórczy, charakteryzują się wysokim stopniem
    zindywidualizowania obiektów zabytkowych, jak i niepowtarzalności konserwacji.
    Działalność konserwatorska i restauratorska w całości objęta jest honorarium określonym
    ze zleceniodawcą. Nie otrzymuje Pani innego rodzaju wynagrodzenia. Nie świadczy Pani
    usług o których mowa art. 43 ust. 19 ustawy o podatku od towarów i usług.
    W wyroku z 31 stycznia 2018 r. sygn. akt I FSK 588/16 Naczelny Sąd Administracyjny
    przyznał pracom konserwatorskim i restauracyjnym zindywidualizowany charakter. Sąd
    stwierdził, że:
      osiągnięcie celu prac konserwatorskich i restauratorskich w określonym przypadku
      może wiązać się z pracą twórczą i wymagać kreatywności, czego skutkiem będzie
      powstanie utworu w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach
      pokrewnych (np. dokumentacji projektowej, której egzemplarz będzie posiadał cechy
      utworu). Sąd argumentował przy tym, że definicje z art. 3 pkt 6 („prace
      konserwatorskie – działania mające na celu zabezpieczenie i utrwalenie substancji
      zabytku, zahamowanie procesów jego destrukcji oraz dokumentowanie tych
      działań”) i art. 3 pkt 7 („prace restauratorskie – działania mające na celu
      wyeksponowanie wartości artystycznych i estetycznych zabytku, w tym, jeżeli istnieje
      taka potrzeba, uzupełnienie lub odtworzenie jego części, oraz dokumentowanie tych
      działań”) ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t. j.
      Dz. U. z 2022 r., poz. 840 ze zm.) wskazują przede wszystkim na cel prac
      konserwatorskich i restauratorskich. W żaden sposób nie opisują, na czym te prace

      polegają i jakie czynności w ramach tych prac są wykonywane. Nie można zatem
      twierdzić, że definicje te zestawione z pojęciem utworu określonym przez prawo
      autorskie potwierdzają „odtworzeniowy” charakter utworu.
    Podobne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zaprezentował w wyrokach z 9
    listopada 2016 r., sygn. akt I FSK 558/15, z 11 maja 2017 r., sygn. akt I FSK 1649/15 i z 12
    września 2017 r., sygn. akt I FSK 18/16.
    Zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2017 r., sygn.
    akt I FSK 1097/15 zwolnienie z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt
    33 lit. b) ustawy o VAT może mieć zastosowanie do działań o charakterze twórczym,
    noszącym cechy indywidualne, wynagradzanych za pośrednictwem honorariów w zamian
    za przeniesienie praw autorskich na zleceniodawców.
    Biorąc pod uwagę przedstawiony opis sprawy, należy zgodzić się z Panią, że świadczy Pani
    usługi kulturalne, gdyż jak sama Pani wskazała, wykonywane przez Panią usługi jako
    twórcy, artysty plastyka, konserwatora dzieł sztuki są ściśle związane z kulturą.
    Ponadto prace konserwatorskie stanowią przejaw działalności twórczej o indywidualnym
    charakterze.
    Wskazała Pani, że mimo, że przedmiotem prac jest dzieło stworzone przez innego twórcę,
    to jednak w ramach prac powstają oryginalne utwory, stanowiące przejaw indywidualnej
    twórczości konserwatora odpowiadające definicji z art. 1 ust. 1 ustawie o prawie
    autorskim. Każdy element rekonstrukcji wykonany przez konserwatora wymaga zdolności
    manualnych i nosi cechy indywidualne jego sposobu wykonania, doboru kolorystyki,
    rozumienia i postrzegania zasad perspektywy, znajomości anatomii, stosowania, łączenia i
    doboru materiałów rzeźbiarskich i malarskich, charakterystycznego użycia narzędzi (tzw.
    „ręki artysty”) i ich śladu na obiekcie zabytkowym. Jest on na tyle zindywidualizowany, że
    specjalista może rozpoznać konserwatora po jego stylu pracy na obiektach zabytkowych
    analogicznie jak rozpoznaje się artystę przez analizę porównawczą jego dzieł.
    Jednocześnie proces twórczy konserwatora podlega rygorowi powściągliwości, by
    autorskie ingerencje były dopasowane do stylu i charakteru obiektu i niedostrzegalne dla
    niewprawnego oka. Praca twórcza wyraża się w zastosowaniu umiejętności artystycznych
    w celu wkomponowania nowej materii w dawną w taki sposób, by uzyskać artystycznie
    wartościowe dzieło. W przypadku obiektów o dużym zniszczeniu często konieczne jest
    niemal całkowite stworzenie nowego dzieła, jedynie w możliwie zbliżonym stopniu
    oddające pierwotny zamysł artysty, co wymaga ogromnej wiedzy, kreatywności i pracy.
    Wykonywane przez Panią usługi, przyczyniają się do upowszechnienia dorobku
    kulturalnego, czego przejawem jest to, że dzięki Pani działalności obiekty zabytkowe
    wracają do swojej świetności, a oglądający je mogą rozwijać swoją wiedzę na temat
    dziedzictwa kulturowego danego regionu, z którego obiekt pochodzi, lub gdzie się
    znajduje. Ponadto w trakcie prac twórczych, a także po ich zakończeniu powstają
    publikacje branżowe oraz na ich łamach rozstrzygane są liczne problemy konserwatorskie.
    Efekty prac często służą dydaktyce oraz możliwości wykorzystania ich w filmografii.
    Wszystkie usługi świadczone przez Panią stanowią usługi kulturalne. Zabytki stanowią o
    jakości kultury danego regionu. Poprzez działanie na rzecz ochrony dziedzictwa
    kulturowego cała Pani działalność ma charakter kulturalny. Konserwowane przez Panią
    obiekty to dzieła najwyższej klasy w Polsce. Prowadzone prace dotyczą zabytków
    wpisanych do rejestru zabytków. Na prowadzenie wykonywanych prac każdorazowo
    wydawane jest zezwolenie konserwatora zabytków. Zezwolenie, wydawane na podstawie
    zaopiniowanego przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków programu prac
    konserwatorskich jest imienne i jest Pani dożywotnio autorem programu/projektu.
    Zleceniodawca może zamówić program prac konserwatorskich lub projekt działań przy
    obiekcie z przeniesieniem praw autorskich, który stanowi element zawartej umowy o
    dzieło na świadczenie usług konserwatorskich i restauratorskich. Program prac jest
    zawsze indywidualny dla konkretnego obiektu, składa się z: obmiaru, opisu obiektu, oceny

    stanu zachowania wg autora z opisem uszkodzeń i ich przyczyn oraz zaproponowanych
    przez autora programu działań naprawczych/konserwatorskich. W związku z ukończonymi
    studiami posiada Pani uprawnienia do kierowania i prowadzenia prac konserwatorskich,
    prac restauratorskich lub badań konserwatorskich prowadzonych przy zabytkach
    wpisanych do rejestru zabytków, zgodnie z art. 37a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków i
    opiece nad zabytkami. Po zakończeniu prac wykonywana jest dokumentacja
    konserwatorska, na którą składają się fotografie dokumentujące kolejne etapy prac, a
    także część opisowa zawierająca zebraną na temat zabytku wiedzę historyczną,
    technologiczną, stylistyczną, analizę przeprowadzanych przy zabytku badań, opis
    przebiegu wszystkich czynności i zalecenia użytkowania i opieki nad zabytkiem dla
    właściciela. Osiągnięcie celu prowadzonych przez Panią prac konserwatorskich i
    restauratorskich wiąże się z pracą twórczą i wymaga kreatywności, czego skutkiem jest
    powstanie utworu w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o prawie autorskim i prawach
    pokrewnych, tj. dokumentacji projektowej, której egzemplarz posiada cechy utworu.
    Projekt konserwacji oparty na badaniach konserwatorskich wraz z dokumentacją
    powykonawczą jest dokumentem chronionym prawami autorskimi. Ze swoimi klientami
    zawiera Pani umowy, zgodnie z którymi wraz z zapłatą w formie honorarium za wykonane
    zadanie następuje przeniesienie praw autorskich na zamawiającego. Prawo autorskie
    obejmuje również opracowywaną przez konserwatora dokumentację naukowo-
    historyczną.
    Podsumowując, w opisanej sytuacji spełnione są przesłanki warunkujące zastosowanie
    przedmiotowego zwolnienia od podatku od towarów i usług. Jest spełniona przesłanka o
    charakterze przedmiotowym, dotycząca rodzaju świadczonych usług (kulturalnych) oraz
    przesłanka podmiotowa odnosząca się do usługodawcy.
    Mając zatem na uwadze powołane wyżej regulacje prawne oraz opis sprawy należy
    stwierdzić, że skoro, jak wynika z opisu sprawy:
    - usługi konserwatorskie i restauratorskie wykonuje Pani samodzielnie;
    - pracę swoją wykonuje Pani jako twórca, artysta plastyk w rozumieniu przepisów
      ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych;
    - wykonywane przez Panią usługi konserwatorskie i restauratorskie są usługami
      kulturalnymi;
    - za wszystkie usługi otrzymuje Pani honorarium za wykonane zadanie, oraz
      następuje przeniesienie praw autorskich na zamawiającego,
    to czynności te korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art.
    43 ust. 1 pkt 33 lit. b ustawy.
    Zatem w przypadku gdy, działając jako indywidualny twórca, świadczy Pani usługi
    konserwatorskie i restauratorskie zabytków, które to usługi mają charakter twórczy, może
    Pani korzystać ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1
    pkt 33 lit. b ustawy.
    Wobec powyższego, Pani stanowisko należy uznać za prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Panią i stanu prawnego
    obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Pani
    przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie
    interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia
    zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany
    przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego).
    Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym
    przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).

    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy
    rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie
    z opisem sprawy podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z tym w
    przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona
    odpowiedź traci swą aktualność. Równocześnie w przypadku, gdy w toku postępowania
    podatkowego, kontroli podatkowej, bądź kontroli celno-skarbowej zostanie określony
    odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do
    interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
          ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA) :
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres : Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP
      : /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.