Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB5/423-345/11-6/JC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-06-21
Teza: Czy w stosunku do odsetek pobieranych od Spółki w związku z zaistnieniem na jej indywidualnym rachunku salda ujemnego (debetu) znajdują zastosowanie ograniczenia w zakresie uznawania odsetek za koszty uzyskania przychodów wynikające z przepisów o tzw. niedostatecznej kapitalizacji, zawartych w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Słowa kluczowe: agent; banki; cash pooling; kapitalizacja-niedostateczna kapitalizacja; koszt-koszty uzyskania przychodów; odsetki; pożyczka; umowa
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 15; [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 3-art. 16

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 04.04.2011 r. (data wpływu 08.04.2011 r.) oraz piśmie z dnia 01.06.2011 r. (data nadania 07.06.2011 r., data wpływu 09.06.2011 r.) stanowiącym odpowiedź na wezwanie Nr IPPB2/436-127/11-2/AF, IPPP1/443-603/11-2/EK oraz IPPB5/423-345/11-2/JC z dnia 25.05.2011 r. (data doręczenia 31.05.2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zastosowania przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 o niedostatecznej kapitalizacji w związku z zawartą umową cash poolingu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 08.04.2011 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zastosowania przepisów art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 o niedostatecznej kapitalizacji w związku z zawartą umową cash poolingu.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

A. Sp. z o.o. (dalej: „A.” lub „Spółka”) jest wyspecjalizowanym podmiotem zajmującym się marketingiem i reklamą produktów leczniczych, a także kosmetyków i suplementów diety na rynku polskim. Spółka zamierza skorzystać z usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową (tzw. cash pooling), oferowanej przez Bank S.A. (dalej: „Bank”). Jest to tzw. cash pooling rzeczywisty (z ang. zero-balancing cash pooling).

Pozostałym uczestnikiem systemu cash poolingu, poza Spółką, będzie zagraniczny podmiot należący do tej samej grupy kapitałowej, co Spółka – A. S.A. z siedzibą w Hiszpanii (dalej: „A. ES”). A. ES jest dla Spółki tzw. spółką-babcią, tj. jedynym udziałowcem polskiej Spółki jest A. B.V. z siedzibą w Holandii, w której z kolei A. ES posiada 100% udziałów. Uczestnicy systemu cash poolingu (tj. Spółka i A. ES) będą posiadać rachunki w tym samym Banku, a ponadto, zawartą z Bankiem umowę dotyczącą cash poolingu (Umowa o świadczenie usługi db-SASHSWEEP PL, dalej: „Umowa cash poolingu”). Celem usługi cash poolingu jest zwiększenie efektywności gospodarczej podmiotów uczestniczących w tym systemie poprzez efektywne zarządzanie swoimi wierzytelnościami wobec Banku z tytułu posiadanych na rachunku bankowym środków pieniężnych oraz zobowiązaniami wobec Banku z tytułu wykorzystywanego kredytu w rachunku. Odbywa się to poprzez odpowiednie wykorzystanie sumy dziennych sald występujących na rachunkach wszystkich spółek z grupy uczestniczących w systemie cash poolingu. Funkcjonujący w Banku i rozważany przez Spółkę model cash poolingu działa na zasadach przedstawionych poniżej.

Spółka oraz A. ES otworzą w Banku indywidualne bieżące rachunki prowadzone w PLN. Bank zawrze także ze Spółką i drugim uczestnikiem cash poolingu (A. ES) umowy kredytu, na podstawie których Bank udzieli im kredytu w rachunku bieżącym. W związku z Umową cash poolingu, Bank otworzy również w PLN tzw. techniczny rachunek konsolidacyjny. Rachunek ten zostanie utworzony specjalnie dla celów realizacji cash poolingu, tj. dla celów dokonywania przez Bank czynności w ramach świadczenia usługi cash poolingu na rzecz uczestników tego systemu.

Na zakończenie każdego dnia roboczego, Bank będzie ustalać saldo na rachunkach poszczególnych uczestników cash poolingu oraz sumować wszystkie salda ujemne oraz wszystkie salda dodatnie na rachunkach. Następnie Bank ustali, która z tych sum jest niższa, a która wyższa w wartościach bezwzględnych i przeniesie całość sald składających się na sumę sald, która okazała się niższa w wartościach bezwzględnych, z rachunków na których te salda wystąpiły na techniczny rachunek konsolidacyjny. Jednocześnie, Bank przeniesie część sald składających się na sumę sald, która okazała się wyższa w wartościach bezwzględnych, z rachunków poszczególnych uczestników, u których te salda wystąpiły na techniczny rachunek konsolidacyjny - w takiej wysokości, aby przeniesiona na techniczny rachunek konsolidacyjny suma sald dodatnich równała się sumie przeniesionych sald ujemnych. W tym celu, z każdego rachunku przeniesiona zostanie tylko taka kwota, której udział w całości kwot przenoszonych będzie odpowiadać udziałowi salda tego rachunku w sumie sald składających się na wyższą wartość bezwzględną. Innymi słowy, przeniesienie sald będzie odbywać się na zasadzie alokacji proporcjonalnej, tj. ogólna suma wierzytelności przysługujących Bankowi wobec posiadaczy sald ujemnych będzie dzielona proporcjonalnie pomiędzy posiadaczy sald dodatnich i tak ustalona kwota będzie przelewana z rachunków z saldami dodatnimi na techniczny rachunek rozliczeniowy w wysokości wynikającej z proporcjonalnego podziału. Na początku następnego dnia roboczego, Bank będzie dokonywał zwrotnego przeniesienia na indywidualne rachunki uczestników cash poolingu sald przeniesionych w dniu poprzednim na techniczny rachunek rozliczeniowy. W wyniku takiej operacji, Bankowi ponownie będą przysługiwać wierzytelności wobec posiadaczy rachunków z saldem ujemnym.

W efekcie uczestniczenia w systemie cash poolingu, jeśli na rachunku Spółki w danym dniu wystąpiłoby saldo dodatnie, otrzymałaby ona odsetki wyższe od tych, jakie byłyby jej należne w przypadku zdeponowania na swoim indywidualnym rachunku bankowym kwoty w wysokości tego salda. Natomiast jeśli na rachunku Spółki wystąpiłoby saldo ujemne, wówczas będzie ona płacić odsetki niższe od tych, jakie zapłaciłaby zaciągając od Banku kredyt w wysokości tego salda ujemnego.

W pierwszym dniu roboczym każdego miesiąca Bank będzie pobierać od Spółki oraz od A. ES prowizję za realizację Umowy cash poolingu. Prowizja pobierana będzie niezależnie od tego, czy na zakończenie poszczególnych dni roboczych danego miesiąca występowało saldo ujemne, czy saldo dodatnie. Również w pierwszym dniu roboczym każdego miesiąca Bank będzie wypłacał każdemu z uczestników cash poolingu (w tym, Spółce) odsetki (w przypadku wystąpienia salda dodatniego) lub będzie je pobierać od uczestnika (u którego wystąpiło saldo ujemne) za poprzedni miesiąc.

Każdy z uczestników systemu cash poolingu udzieli Bankowi poręczenia za przyszłe zobowiązania drugiego z uczestników z tytułu salda ujemnego, które może wystąpić na jakimkolwiek rachunku indywidualnym bądź technicznym rachunku konsolidacyjnym. Odpowiedzialność uczestników cash poolingu wobec Banku z tytułu tych poręczeń będzie solidarna.

W prezentowanym systemie cash poolingu, rolę agenta (tzw. pool leadera) pełnić będzie A. ES. Rola pool leadera sprowadzać się będzie jednak jedynie do reprezentowania uczestników systemu cash poolingu (w tym, Spółki) w kontaktach z Bankiem. Jak wcześniej wspomniano, odsetki od sald ujemnych/dodatnich są pobierane/wypłacane przez Bank i pool leader nie uczestniczy w przekazywaniu (wypłacie) odsetek.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy przedstawiona Umowa cash poolingu oraz opisane we wniosku czynności faktyczne, wykonywane przez Bank w ramach tej Umowy, stanowiące jej integralną część i tym samym, będące elementem kompleksowej usługi zarządzania płynnością finansową świadczonej przez Bank nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?
2.  Czy w przedstawionym systemie cash poolingu podmiotem świadczącym usługi w rozumieniu ustawy o VAT będzie Bank, natomiast Spółka w związku z uczestnictwem w systemie cash poolingu nie będzie wykonywać żadnych usług i nie będzie z tego tytułu zobowiązana do wykazania jakiegokolwiek obrotu w rozumieniu ustawy o VAT?
3.  Czy w opisanym systemie cash poolingu, w przypadku pobrania przez Bank odsetek od Spółki (z tytułu salda ujemnego Spółki) i następnie ich wypłaty przez Bank na rzecz posiadacza salda dodatniego, nie będącego polskim rezydentem podatkowym, Spółka nie będzie zobowiązana do poboru zryczałtowanego podatku dochodowego (tzw. podatku u źródła) od odsetek, lecz podmiotem zobowiązanym do tego będzie Bank?
4.  Czy w odniesieniu do opisanego systemu cash poolingu zastosowanie mają regulacje w zakresie cen transferowych zawarte w art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz czy w związku z uczestnictwem przez Spółkę w tym systemie zaistnieje obowiązek sporządzenia dokumentacji cen transferowych zgodnie z wymogami art. 9a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
5.  Czy w stosunku do odsetek pobieranych od Spółki w związku z zaistnieniem na jej indywidualnym rachunku salda ujemnego (debetu) znajdują zastosowanie ograniczenia w zakresie uznawania odsetek za koszty uzyskania przychodów wynikające z przepisów o tzw. niedostatecznej kapitalizacji, zawartych w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
6.  Czy w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, odsetki płacone/otrzymywane przez Spółkę, a także prowizja pobierana przez Bank na podstawie Umowy cash poolingu będą stanowiły koszt uzyskania przychodów lub odpowiednio przychody podatkowe na zasadzie kasowej, natomiast przelewane w ramach cash poolingu salda (dodatnie bądź ujemne) nie będą stanowić ani kosztu ani przychodu podatkowego Spółki?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie oznaczone Nr 5 dotyczące podatku dochodowego od osób prawnych. W zakresie pytań oznaczonych numerami 3, 4, 6, pytania dotyczącego podatku od towarów i usług oraz pytania dotyczącego podatku od czynności cywilnoprawnych zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Zdaniem Wnioskodawcy:

W stosunku do odsetek pobieranych od Spółki w związku z zaistnieniem na jej indywidualnym rachunku salda ujemnego (debetu) nie znajdują zastosowania ograniczenia w zakresie uznawania odsetek za koszty uzyskania przychodów wynikające z przepisów o tzw. niedostatecznej kapitalizacji.

Stosownie do art. 16 ust. 1 pkt 60 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2011 r., Nr 74 poz. 397 ze zm.), nie uważa się za koszt uzyskania przychodów odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych spółce przez jej udziałowca (akcjonariusza) posiadającego nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki albo udziałowców (akcjonariuszy) posiadających łącznie nie mniej niż 25% udziałów (akcji) tej spółki, jeżeli wartość zadłużenia spółki wobec udziałowców (akcjonariuszy) tej spółki posiadających co najmniej 25% udziałów (akcji) i wobec innych podmiotów posiadających co najmniej 25% udziałów w kapitale takiego udziałowca (akcjonariusza), osiągnie łącznie trzykrotność kapitału zakładowego Spółki – w części, w jakiej pożyczka (kredyt) przekracza tę wartość zadłużenia określoną na dzień zapłaty odsetek.

Przepis art. 16 ust. 1 pkt 61 ustawy o pdop zawiera analogiczne rozwiązania dotyczące odsetek od pożyczek (kredytów) udzielonych spółce przez jej spółkę siostrzaną. Sposób ustalenia wartości kapitału zakładowego dla potrzeb omawianej regulacji określa art. 16 ust. 7 ustawy o pdop. Z kolei art. 16 ust. 7b ustawy o pdop zawiera definicję pożyczki.

Z cytowanych regulacji wynika, że podstawową przesłanką stosowania przepisów o tzw. niedostatecznej kapitalizacji jest to, aby płatność odsetek była dokonywana z tytułu pożyczki udzielonej danemu podmiotowi przez określone jednostki powiązane. Dla potrzeb omawianych regulacji, art. 16 ust. 7b ustawy o pdop określa jako pożyczkę każdą umowę, w której dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy; przez pożyczkę rozumie się także emisję papierów wartościowych o charakterze dłużnym, depozyt nieprawidłowy lub lokatę.

Odnosząc treść powyższej definicji do analizowanej sytuacji, należy zauważyć, że w przypadku cash poolingu, nie mamy do czynienia z pożyczką udzielaną posiadaczowi ujemnego salda (debetu) przez posiadacza salda dodatniego (nadwyżek finansowych). Posiadacz salda ujemnego zawarł bowiem wielostronną Umowę cash poolingu z Bankiem, nie zawierał on natomiast umowy pożyczki z posiadaczem salda dodatniego. Co więcej, posiadacz salda ujemnego pozostaje przez cały czas dłużnikiem Banku (jest zobowiązany do jego spłaty), a nie pozostałych uczestników cash poolingu. Również to Bank pobiera odsetki należne od salda ujemnego na indywidualnym rachunku danego uczestnika oraz prowizję za świadczone usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową. Za zasadnością takiego stanowiska, zdaniem Spółki, przemawiają jednolite poglądy prezentowane przez organy skarbowe.

Tytułem przykładu, Spółka wskazała interpretacje podatkowe wydane przez:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 22 kwietnia 2010 r. (IPPB3/423-65/10-2/PD),

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 18 grudnia 2009 r. (IPPB3/423-640/09-3/PD),

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 23 lipca 2008 r. (IPPB3-423-575/08-02/MK).

Co więcej, w analizowanej sytuacji, jedynym uczestnikiem systemu cash poolingu - poza Spółką - jest A. ES, czyli podmiot nie będący ani bezpośrednim udziałowcem Spółki, ani spółką siostrzaną w stosunku do Spółki (tj. Spółka i A. ES nie mają tego samego udziałowca).

Biorąc pod uwagę przytoczone powyżej argumenty, należy stwierdzić, że w stosunku do odsetek pobieranych od Spółki przez Bank na podstawie Umowy cash poolingu nie znajdują zastosowania ograniczenia w zakresie uznawania odsetek za koszty uzyskania przychodów wynikające z przepisów o tzw. niedostatecznej kapitalizacji, zawartych w art. 16 ust. 1 pkt 60 i 61 ustawy o pdop.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji organów podatkowych należy stwierdzić, że zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku ul.1-ego Maja 10, 09-402 Płock.