Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT1-1.4012.124.2025.2.AK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-04-07
Teza: Brak obowiązku zarejestrowania się jako podatnik VAT i
zapłacenia podatku VAT w związku z przyszłym
wywłaszczeniem przedmiotowego gruntu w zamian za
odszkodowanie. Brak obowiązku zarejestrowania się jako
podatnik VAT i zapłacenia podatku VAT w związku z przyszłym
wywłaszczeniem przedmiotowego gruntu w zamian za
odszkodowanie, jeżeli przed wywłaszczeniem Wnioskodawca
dokona podziału gruntu na mniejsze działki z wytyczeniem
wewnętrznej drogi dojazdowej.
Słowa kluczowe: nieruchomości-wywłaszczenie nieruchomości
odszkodowania
rolnik-rolnik ryczałtowy
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III. Podatnicy,
płatnicy i przedstawiciele podatkowi-Rozdział 1.
Podatnicy i płatnicy-Podatnicy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 1-art. 5
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-
Rozdział 1-art. 15

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

    stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

6 lutego 2025 r. wpłynął Pani wniosek z 6 lutego 2025r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy:
      braku obowiązku zarejestrowania się jako podatnik VAT i zapłacenia podatku VAT w
      związku z przyszłym wywłaszczeniem przedmiotowego gruntu w zamian za
      odszkodowanie,
      braku obowiązku zarejestrowania się jako podatnik VAT i zapłacenia podatku VAT w
      związku z przyszłym wywłaszczeniem przedmiotowego gruntu w zamian za
      odszkodowanie, jeżeli przed wywłaszczeniem dokona Pani podziału gruntu na
      mniejsze działki z wytyczeniem wewnętrznej drogi dojazdowej.
    Uzupełniła go Pani pismem z dnia z 26 lutego 2025 r. (data wpływu 26 lutego 2025 r.) oraz
    w odpowiedzi na wezwanie pismami z 21 marca 2025 r. (data wpływu 21 marca 2025 r.).
    Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Jest Pani obywatelką polską posiadającą miejsce zamieszkania na terytorium
    Rzeczypospolitej Polskiej. Jest Pani panną. Od 30 listopada 2000 r. prowadzi Pani
    gospodarstwo rolne, pierwotnie o powierzchni 3,64 ha, aktualnie o powierzchni ok. 8,5 ha.
    W skład Pani gospodarstwa wchodzą grunty orne, łąki i pastwiska na terenach gmin: .., ... i
    ..., w powiecie ..., woj. .... Opłaca Pani podatek rolny od tych gruntów do wszystkich trzech
    ww. Gmin. Ponadto, pracuje Pani na etacie w oparciu o umowę o pracę.
    W dniu 25.02.2004 r. został nadany Pani przez ARIMR numer identyfikacyjny w krajowym
    systemie ewidencji gospodarstw rolnych. Uzyskuje Pani dopłaty bezpośrednie z ARIMR. W
    zakresie Pani działalności rolniczej wchodzi produkcja roślinna w tym zboża i trawy. Jest
    Pani rolnikiem ryczałtowym zwolnionym z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3
    ustawy o podatku VAT. Nie prowadzi Pani działalności gospodarczej innej niż działalność
    rolnicza i nie jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT.
    W perspektywie kilku, kilkunastu miesięcy zostanie Pani wywłaszczona przez Skarb
    Państwa z części Pani gruntu rolnego stanowiącego działkę nr 1 i części działki nr 2 obr. ...
    gm. ... (łącznie grunt o powierzchni ok. 2,6-2,9ha) na potrzeby realizacji inwestycji
    rozbudowy i modernizacji linii kolejowej nr ... łączącej ... z inwestycją .... w gminie .... W
    dniu wywłaszczenia, w dniu wydania decyzji przyznającej odszkodowanie za przejmowany
    grunt oraz w momencie otrzymania odszkodowania będzie Pani korzystała ze zwolnienia z
    podatku VAT jako rolnik ryczałtowy (art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT).
    Przedmiotowy grunt otrzymała Pani w darowiźnie od mamy 30.11.2000 r. Transakcja ta
    nie była opodatkowana podatkiem VAT. Jest Pani jedyną właścicielką tego gruntu. Stanowi
    on Pani majątek prywatny. Z otrzymanego w darowiźnie od mamy gruntu w małym
                        2fragmencie (działka nr 1 o pow. 223 m) została Pani wywłaszczona w 2020 roku. Teren
    został przejęty przez Skarb Państwa na potrzeby realizacji inwestycji drogowej - budowę
    chodnika i miejsc parkingowych. Z tytułu wywłaszczenia za odszkodowaniem nie
    odprowadzała Pani podatku VAT traktując je jako zbycie majątku prywatnego.

    Grunt, z którego zostanie Pani wywłaszczona na potrzeby linii kolejowej użytkuje Pani
    rolniczo od momentu jego uzyskania. Zgodnie z wpisem do ewidencji gruntów są to
    grunty orne (oznaczone symbolami RV i RVI). Dla tych działek gmina wprowadziła
    Miejscowe Plany Zagospodarowania Przestrzennego („MPZP”): - MPZP z 2005 roku
    zgodnie z którym działka nr 2 przeznaczona jest na zabudowę mieszkaniową
    jednorodzinną z dozwolonymi usługami komercyjnymi - MPZP z 2018 roku zgodnie z
    którym, działka nr .. przeznaczona jest na zabudowę mieszkaniową jednorodzinną oraz
    zabudowę usługową.
    Nie składała Pani wniosków o opracowanie lub zmiany MPZP dla tych działek ani o
    wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Grunt jest niezabudowany. Nie podejmowała
    Pani działań zmierzających do wyłączenia gruntu z produkcji rolnej. Nie dokonywała Pani
    innych czynności dot. przedmiotowych nieruchomości ani nie ponosiła Pani innych
    nakładów na przedmiotowe nieruchomości, tj. budowa ogrodzenia, podział geodezyjny,
    budowa dróg wewnętrznych, uzbrojenie w infrastrukturę techniczną. Grunt ten nie był
    wynajmowany ani wydzierżawiany. Do momentu wywłaszczenia (dostawy) działki te będą
    miały charakter rolniczy, tj. na potrzeby własnej działalności rolnej. Nie będzie Pani
    występowała o żadne pozwolenie na budowę, ani o zmianę przeznaczenia w MPZP, jak też
    o wyłączenie gruntów spod produkcji rolnej lub doprowadzenie mediów. Planowana
    wywłaszczenie nie jest Pani decyzją, wręcz jest Pani mu przeciwna. Nie podejmowała Pani
    żadnych działań, które miałyby doprowadzić do przejęcia przedmiotowych gruntów przez
    Skarb Państwa. Zarówno sam planowany przebieg linii kolejowej, jak i wszelkie działania
    związane z zaprojektowaniem inwestycji odbyły się bez Pani udziału. Grunt ten od ponad
    20 lat wykorzystuje Pani rolniczo i gdyby nie doszło do wywłaszczenia, w przyszłości dalej
    wykorzystywałaby go Pani rolniczo.
    Zdarzenie przyszłe 2:
    Rozważa Pani przed wywłaszczeniem dokonanie podziału przedmiotowych działek na
    mniejsze w celu uzyskania wyższego odszkodowania. W przypadku takiego podziału
    konieczne będzie wytyczeniem wewnętrznej drogi dojazdowej do podzielonych działek
    jako warunek podziału narzucony przez Gminę w MPZP.
    Zaznacza Pani, że poza ewentualnym podziałem nie będzie dokonywała innych działań jak
    np. wyłączenie gruntu z produkcji rolnej, uzbrojenie terenu w infrastrukturę techniczną
    czy też jego ogrodzenie.
    W uzupełnieniu wniosku wskazał Pani:
    1) Czy z działek, które będą podlegały wywłaszczeniu nr 1 i części działki nr 2
      sprzedawała/ sprzedaje Pani płody rolne, które pochodziły/pochodzą z Pani
      działalności rolniczej? Jeśli tak, proszę wskazać, kiedy je Pani sprzedawała i czy
      sprzedaż była opodatkowana podatkiem VAT?
    Sprzedawała Pani płody rolne pochodzące z działalności rolniczej z działek, które będą
    podlegały wywłaszczeniu. Była to sprzedaż zboża w różnych latach prowadzenia przez
    Panią działalności rolniczej. Sprzedaż ta nie była opodatkowana podatkiem VAT.
    2) Czy z tytułu nabycia ww. działek przysługiwało Pani prawo do obniżenia kwoty
      podatku należnego o kwotę podatku naliczonego?
    Przedmiotowe działki otrzymała Pani w darowiźnie od mamy. Ani mama, ani Pani nigdy
    nie byłyście czynnymi podatnikami VAT. Darowizna nie była opodatkowana VAT, nie była
    wystawiona faktura VAT.
    3) Czy działki nr 1 i nr 2 były/są wykorzystywane przez Panią wyłącznie na cele
      działalności zwolnionej od podatku od towarów i usług?

    Przez cały okres posiadania przedmiotowych działek była Pani i nadal jest rolnikiem
    ryczałtowym i wykorzystywała te grunty wyłącznie na cele działalności rolniczej zwolnionej
    z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku VAT.
    Pytania
      1. Czy w związku z przyszłym wywłaszczeniem przedmiotowego gruntu w zamian za
        odszkodowanie będzie Pani miała obowiązek zarejestrowania się jako podatnik VAT
        i zapłacenia podatku VAT?
      2. Czy w związku z przyszłym wywłaszczeniem przedmiotowego gruntu w zamian za
        odszkodowanie będzie miała Pani obowiązek zarejestrowania się jako podatnik VAT
        i zapłacenia podatku VAT jeżeli przed wywłaszczeniem dokona Pani podziału gruntu
        na mniejsze działki z wytyczeniem wewnętrznej drogi dojazdowej?
    Pani stanowisko w sprawie
    Zdarzenie przyszłe 1:
    Przyszłe przeniesienie własności przedmiotowego gruntu w trybie wywłaszczenia w
    zamian za odszkodowanie nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT. W
    przedmiotowej transakcji nie będzie Pani występowała jako podatnik w świetle art. 15 ust.
    1 i 2 ustawy o podatku VAT, z uwagi na fakt, iż przedmiotowa transakcja nie będzie
    realizowana w ramach działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o
    podatku VAT.
    Aby dana czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy o podatku
    VAT podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który
    w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku VAT. Nie prowadzi Pani działalności
    gospodarczej poza działalnością objętą zwolnieniem z art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o
    podatku VAT.
    Co do zasady działalność rolnika ryczałtowego korzysta z ustawowego zwolnienia z
    podatku VAT - art. 117 ustawy o podatku VAT. Pojęcia „podatnik” i „działalność
    gospodarcza”, na potrzeby podatku VAT, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.
    Według zapisu art. 15 ust. 1 ustawy: „Podatnikami są osoby prawne, jednostki
    organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące
    samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub
    rezultat takiej działalności.”
    Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy: „Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność
    producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby
    naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody.
    Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na
    wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla
    celów zarobkowych.”
    Działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością
    jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest
    natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego,
    który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży. Istotne jest, czy zbywca w celu dokonania
    zbycia nieruchomości podejmował aktywne działania w zakresie obrotu
    nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta,
    handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, co skutkuje koniecznością

    uznania go za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu,
    a więc za podatnika podatku VAT, czy też sprzedaż nastąpi w ramach zarządu majątkiem
    prywatnym.
    Przyjęcie, że dana osoba fizyczna zbywając nieruchomości działa w charakterze podatnika
    prowadzącego działalność gospodarczą, w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, wymaga
    ustalenia, że jej działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną),
    czego przejawem jest taka aktywność tej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami,
    która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną, np. nabycie
    terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych,
    działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe
    formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zagospodarowania terenu (zabudowy),
    czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla zbywanego
    obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub
    innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym na tego rodzaju aktywność
    "handlową" wskazywać musi ciąg powyżej przykładowo przytoczonych okoliczności, a nie
    stwierdzenie jedynie faktu zaistnienia pojedynczych z nich.
    Planowane przeniesienie własności przedmiotowego gruntu w trybie wywłaszczenia
    będzie czynnością okazjonalną. Nie jest to Pani decyzją. Nie podejmowała Pani żadnych
    działań, które miałyby doprowadzić do przejęcia przedmiotowych gruntów przez Skarb
    Państwa. Zarówno sam planowany przebieg linii kolejowej, jak i wszelkie działania
    związane z zaprojektowaniem inwestycji odbyły się bez Pani udziału. Grunt ten od ponad
    20 lat wykorzystuje Pani rolniczo i gdyby nie doszło do wywłaszczenia, w przyszłości dalej
    wykorzystywałaby go Pani rolniczo. Nie składała Pani wniosków o opracowanie lub zmiany
    MPZP dla tych działek ani o wydanie decyzji o warunkach zabudowy lub pozwolenia na
    budowę dla tego gruntu. Nie podejmowała Pani działań zmierzających do wyłączenia
    działek z produkcji rolnej. Nie dokonywała Pani też innych czynności dotyczących tych
    działek ani nie ponosiła Pani innych nakładów jak budowa ogrodzenia, budowa dróg
    wewnętrznych, uzbrojenie w infrastrukturę techniczną.
    Nieruchomość nie była przedmiotem umów najmu czy dzierżawy z osobami trzecimi.
    Nieruchomość stanowi Pani majątek osobisty, a jej sprzedaż nastąpi w ramach zarządu
    Pani majątkiem osobistym. Wszystko to zatem wyklucza handlowy cel transakcji.
    W wyroku TSUE z dnia 15 września 2011 r. (C-180/10 i C-181/10), Trybunał uznał, że osoby
    fizycznej, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem z
    podatku od wartości dodanej i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania
    przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie
    można uznać za podatnika podatku od wartości dodanej w rozumieniu art. 9 ust. 1 i art.
    12 ust. 1 dyrektywy 2006/112, zmienionej dyrektywą 2006/138, kiedy dokonuje ona
    sprzedaży tego gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem
    prywatnym tej osoby. Czynność przeniesienia własności przedmiotowego gruntu w trybie
    wywłaszczenia w zamian za odszkodowanie będzie mieścić się w zakresie zarządu
    majątkiem prywatnym, do których unormowania ustawy o podatku VAT zastosowania nie
    mają, czyli nie będzie Pani miała obowiązku zarejestrowania się jako podatnik VAT i
    zapłacenia podatku z tego tytułu.
    Zdarzenie przyszłe 2:
    W wyroku TSUE z dnia 15 września 2011 r. (C-180/10 i C-181/10), Trybunał uznał, że
    czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie
    być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji
    sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi

    prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania Dyrektywy, a czynnościami
    stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie - zdaniem Trybunału - okoliczność, że
    przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia
    wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do
    zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.
    WSA w Łodzi w wyroku z 18 października 2017 roku (I SA/Łd 612/17) wskazał, że nie jest
    elementem decydującym o zorganizowanej aktywności w zakresie obrotu
    nieruchomościami fakt wystąpienia o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i podział
    nieruchomości, w którego wyniku powstało kilkanaście działek wraz z wytyczoną drogą
    wewnętrzną.
    W przedmiotowej sprawie WSA zauważył, że podatnik nie wystąpił choćby z wnioskiem o
    lokalizację sieci wodociągowej i energetycznej oraz o wydanie warunków technicznych
    przyłączenia do sieci wody i innych mediów. Nie wykazał też chęci wykonywania działań
    marketingowych w celu sprzedaży działek (np. wystawienie tablicy na działce,
    zamieszczanie ogłoszeń w internecie, reklama w innych środkach masowego
    komunikowania itp.).
    Konkludując, WSA wskazał, że wystąpienie o taką decyzję jest prostym wykonywaniem
    prawa własności i nie może być ujmowane jako aktywność profesjonalnego podmiotu
    prowadzącego działalność gospodarczą.
    Zważywszy na powyższe wyroki, stoi Pani na stanowisku, że w przypadku dokonania
    podziału gruntu na mniejsze działki z wytyczeniem wewnętrznej drogi dojazdowej
    czynność przeniesienia własności przedmiotowego gruntu w trybie wywłaszczenia w
    zamian za odszkodowanie będzie mieścić się w zakresie zarządu majątkiem prywatnym,
    do których unormowania ustawy o podatku VAT zastosowania nie mają, czyli nie będzie
    Pani miała obowiązku zarejestrowania się jako podatnik VAT i zapłacenia podatku z tego
    tytułu.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku, jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j.
    Dz. U. z 2024 poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium
      kraju.
    Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy
      oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
    Ponadto, zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy:
      Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną
      dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport
      towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
    W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Zatem zgodnie z powołanymi przepisami, grunty spełniają definicję towaru wynikającą z
    art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy
    towarów na terytorium kraju.
    Należy podkreślić jednak, że nie każda czynność stanowiąca dostawę, w rozumieniu art.
    7 ustawy, podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana
    czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który
    w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
    Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług,
    zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.
    I tak, na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:
      Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców
      lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz
      rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność
      gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu
      towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów
      zarobkowych.
    Powyższe przepisy pozwalają stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie
    opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana
    będzie przez podmiot mający status podatnika, działającego w takim charakterze w
    odniesieniu do danej transakcji.
    W kwestii opodatkowania dostawy gruntów istotne jest, czy zbywca w celu dokonania
    sprzedaży podjął aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując
    środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę w
    rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, co skutkuje koniecznością
    uznania go za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu,
    a więc za podatnika podatku od towarów i usług, czy też sprzedaż nastąpiła w ramach
    zarządu majątkiem prywatnym. Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem
    od towarów i usług wskazuje, że aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności
    konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej
    właśnie czynności będzie działał jako podatnik.
    W świetle definicji zawartej w art. 15 ustawy, dla uznania określonych działań podmiotu za
    działalność gospodarczą istotne znaczenie ma ich zorganizowany charakter. Przy czym,
    taka działalność wystąpi również w przypadku wykorzystywania towarów lub wartości
    niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Zatem dostawa
    towarów (w tym gruntów) będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług
    w sytuacji, gdy działaniom podmiotu dokonującego tej dostawy, można przypisać
    znamiona prowadzenia działalności gospodarczej, co w efekcie przesądza o uzyskaniu
    statusu podatnika.
    Zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku
    rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu, jako że jedynym przychodem z takich
    transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy. Natomiast okoliczność

    podjęcia m.in. takich czynności, jak uzbrojenie terenu, wydzielenie dróg wewnętrznych,
    uzyskanie przed sprzedażą decyzji o warunkach zagospodarowania terenu (zabudowy),
    wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego
    obszaru oraz działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza
    zwykłe formy ogłoszenia, stanowią o takiej aktywności w zakresie obrotu
    nieruchomościami, które mogą wskazywać, że czynności sprzedającego przybierają formę
    zawodową (profesjonalną), a w konsekwencji zorganizowaną.
    W zakresie opodatkowania transakcji sprzedaży nieruchomości wypowiedział się Trybunał
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej w orzeczeniu z 15 września 2011 r. w sprawach
    połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i
    Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10). TSUE
    orzekł, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same
    z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres
    transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami
    dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania Dyrektywy, a
    czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie – zdaniem Trybunału –
    okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu
    osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się
    do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.
    Co istotne – jak wskazał TSUE – dla uznania, że czynność sprzedaży działek następuje w
    ramach zarządu majątkiem prywatnym nie ma znaczenia fakt, że podmiot dokonujący
    dostawy jest „rolnikiem ryczałtowym”. Według TSUE sprzedaż działek przekształconych z
    rolnych na budowlane nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, jeżeli następuje w
    ramach zarządzania majątkiem prywatnym. Trybunał orzekł, że „osoby fizycznej, która
    prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem z podatku od wartości
    dodanej i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego
    niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie można uznać za
    podatnika podatku od wartości dodanej w rozumieniu prawa UE, kiedy dokonuje ona
    sprzedaży tego gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem
    prywatnym tej osoby”.
    Inaczej jest natomiast – wyjaśnił TSUE – w wypadku gdy zainteresowany podejmuje
    aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do
    wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9
    ust. 1 akapit drugi Dyrektywy. Zatem za podatnika należy uznać osobę, która w celu
    dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w
    przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się
    profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego
    zarządu majątkiem prywatnym. Chodzi tu przykładowo o nabycie terenu przeznaczonego
    pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe
    podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie
    decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu
    zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności
    gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym
    charakterze. Przy czym na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg
    powyżej przykładowo przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu
    wystąpienia pojedynczych z nich.
    Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że uznanie, że dany podmiot w
    odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług,
    wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy.

    W przypadku zbywania nieruchomości ocenie podlegać muszą przede wszystkim
    okoliczności związane z nabyciem, wykorzystaniem nieruchomości, czy działania, jakie
    podejmuje zbywca w celu dokonania sprzedaży.
    Na podstawie art. 112 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce
    nieruchomościami (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm.):
      Wywłaszczenie nieruchomości polega na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze
      decyzji, prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa
      rzeczowego na nieruchomości.
    W myśl art. 128 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami:
      Wywłaszczenie własności nieruchomości, użytkowania wieczystego lub innego prawa
      rzeczowego następuje za odszkodowaniem na rzecz osoby wywłaszczonej
      odpowiadającym wartości tych praw.
    Z powołanych przepisów wynika zatem, że istotą wywłaszczenia jest pozbawienie lub
    ograniczenie m.in. prawa własności nieruchomości. Dokonuje się tego za
    odszkodowaniem wypłaconym na rzecz osoby (podmiotu) wywłaszczanej, co poprzedza
    wydanie aktu prawnego w randze decyzji. Nieruchomość objęta taką procedurą staje
    się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego.
    Z tak określonych zapisów ustawowych wynika, że podmiotem podejmującym cały
    katalog czynności prawnych jest organ administracji. Nie wymaga się tu współdziałania,
    czy jakiejkolwiek innej inicjatywy ze strony podmiotu wywłaszczanego.
    Zgodnie z przywołanym wyżej art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy, wywłaszczenie nieruchomości,
    czyli przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w
    imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa własności towarów w zamian za
    odszkodowanie, stanowi dostawę towarów i – co do zasady – w myśl art. 5 ust. 1 pkt 1
    ustawy podlega opodatkowaniu VAT.
    Należy jednak zaznaczyć, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług nie podlega
    samo odszkodowanie, lecz stanowiące dostawę towarów – przeniesienie własności
    nieruchomości w zamian za wynagrodzenie przyjmujące formę odszkodowania.
    Pani wątpliwości w przedmiotowej sprawie dotyczą kwestii obowiązku zarejestrowania
    się jako podatnik VAT i zapłacenia podatku VAT w związku z przyszłym wywłaszczeniem
    gruntu w zamian za odszkodowanie, w tym także czy te obowiązki wystąpią jeżeli przed
    wywłaszczeniem dokona Pani podziału gruntu na mniejsze działki z wytyczeniem
    wewnętrznej drogi dojazdowej.
    Jak wynika z dokonanej wyżej analizy przepisów, warunkiem opodatkowania danej
    czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po
    pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu
    podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot,
    który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
    Dostawa towarów (np. nieruchomości) podlega zatem opodatkowaniu podatkiem od
    towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana jest przez podmiot mający status
    podatnika, a dodatkowo działający w takim charakterze w odniesieniu do danej
    transakcji. Dopiero po zdefiniowaniu podmiotu jako podatnika VAT – co do zasady –
    mają dla określenia jego praw i obowiązków zastosowanie przepisy ustawy o podatku
    od towarów i usług.

    W świetle powyższego, aby wyjaśnić Pani wątpliwości należy ustalić, czy w
    okolicznościach niniejszej sprawy, tj. w związku z przyszłym wywłaszczeniem gruntu w
    zamian za odszkodowanie, będzie Pani działała w charakterze podatnika VAT
    zdefiniowanego w art. 15 ust. 1 ustawy.
    Uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik
    podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do
    okoliczności faktycznych danej sprawy.
    Jak wyjaśniono wyżej – odwołując się zarówno do treści przepisów ustawy, jak i
    stanowiska judykatury – w przypadku osób fizycznych, które dokonują zbycia towarów
    stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego
    odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej,
    należy szczególnie wnikliwie przeanalizować okoliczności w jakich będzie realizowana
    transakcja. Co do zasady bowiem osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach
    zarządu majątkiem prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT.
    W tym miejscu podkreślić należy, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na
    gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2
    ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291
    /92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania
    sprzedaży przez osobę, będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku
    niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów
    prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która
    nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności
    gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie
    posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części
    nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania
    nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb
    mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r.,
    sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek
    prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.
    We wniosku wskazała Pani, że od 30 listopada 2000 r. prowadzi Pani gospodarstwo rolne,
    pierwotnie o powierzchni 3,64 ha, aktualnie o powierzchni ok. 8,5 ha. W zakresie Pani
    działalności rolniczej wchodzi produkcja roślinna w tym zboża i trawy. Jest Pani rolnikiem
    ryczałtowym zwolnionym z podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o
    podatku VAT. Nie prowadzi Pani działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza i
    nie jestem zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. W perspektywie kilku, kilkunastu
    miesięcy zostanie Pani wywłaszczona przez Skarb Państwa z części Pani gruntu rolnego
    stanowiącego działkę nr 1 i części działki nr 2 na potrzeby realizacji inwestycji rozbudowy i
    modernizacji linii kolejowej nr ... łączącej ... z inwestycją ... w gminie .... Przedmiotowy
    grunt otrzymała Pani w darowiźnie od mamy 30.11.2000 r. Transakcja ta nie była
    opodatkowana podatkiem VAT. Nie składała Pani wniosków o opracowanie lub zmiany
    MPZP dla tych działek ani o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. Grunt jest
    niezabudowany. Nie podejmowała Pani działań zmierzających do wyłączenia gruntu z
    produkcji rolnej. Nie dokonywała Pani innych czynności dot. przedmiotowych
    nieruchomości ani nie ponosiła Pani innych nakładów na przedmiotowe nieruchomości, tj.
    budowa ogrodzenia, podział geodezyjny, budowa dróg wewnętrznych, uzbrojenie w
    infrastrukturę techniczną. Grunt ten nie był wynajmowany ani wydzierżawiany. Do
    momentu wywłaszczenia (dostawy) działki te będą miały charakter rolniczy, tj. na potrzeby
    własnej działalności rolnej. Nie będzie Pani występowała o żadne pozwolenie na budowę,
    ani o zmianę przeznaczenia w MPZP, jak też o wyłączenie gruntów spod produkcji rolnej

    lub doprowadzenie mediów. Planowana wywłaszczenie nie jest Pani decyzją, wręcz jest
    Pani mu przeciwna. Rozważa Pani przed wywłaszczeniem dokonanie podziału
    przedmiotowych działek na mniejsze w celu uzyskania wyższego odszkodowania. W
    przypadku takiego podziału konieczne będzie wytyczenie wewnętrznej drogi dojazdowej
    do podzielonych działek jako warunek podziału narzucony przez Gminę w MPZP.
    Uwzględniając powyższe przepisy oraz orzecznictwo należy stwierdzić, że w
    analizowanej sprawie brak jest podstaw do uznania Pani – w związku z opisaną
    czynnością, tj. przeniesieniem części gruntu rolnego stanowiącego działkę nr 1 i części
    działki nr 2, w ramach wywłaszczenia w zamian za odszkodowanie – za podatnika
    podatku od towarów i usług. Z informacji przedstawionych we wniosku nie wynika
    bowiem taka Pani aktywność, która wykraczałaby poza ramy czynności związanych ze
    zwykłym wykonywaniem prawa własności. Działki, które będą podlegały wywałszczeniu,
    tj. część gruntu rolnego stanowiącego działkę nr 1 i część działki nr 2, nie były
    udostępniane osobom trzecim. Do momentu wywłaszczenia (dostawy) działki te będą
    miały charakter rolniczy. Sprzedawała Pani płody rolne pochodzące z działalności
    rolniczej z działek, które będą podlegały wywłaszczeniu. Sprzedaż ta nie była
    opodatkowana podatkiem VAT.
    Wobec powyższego należy uznać, że przeniesienie części gruntu rolnego stanowiącego
    działkę nr 1 i część działki nr 2, w ramach wywłaszczenia w zamian za odszkodowanie
    nie będzie stanowiło działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu podatkiem
    od towarów i usług, gdyż brak jest przesłanek świadczących o takiej Pani aktywności w
    przedmiocie niniejszej transakcji, która byłaby porównywalna do działań podmiotów
    zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem (brak przesłanek zawodowego –
    stałego i zorganizowanego charakteru takiej działalności). Nie wystąpi bowiem ciąg
    zdarzeń, które jednoznacznie przesądzają, że zbycie przez Panią części gruntu rolnego
    stanowiącego działkę nr 1 i części działki nr 2, wypełnia przesłanki działalności
    gospodarczej. Nie podjęła i nie będzie Pani podejmowała aktywnych działań w zakresie
    obrotu nieruchomościami, które świadczyłyby o angażowaniu środków w sposób
    podobny do wykorzystywanych przez handlowców.
    Nadto, w okolicznościach niniejszej sprawy działania, które zamierza Pani podjąć w
    związku z planowaną sprzedażą działek, polegające na dokonaniu przez Panią podziału
    przedmiotowych działek na mniejsze oraz wytyczenie wewnętrznej drogi dojazdowej do
    podzielonych działek nie będą przesądzały o prowadzeniu przez Panią działalności w
    formie zorganizowanej.
    Konsekwentnie, w przedmiotowej sprawie, brak będzie przesłanek pozwalających uznać
    Panią za podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, który prowadzi działalność
    gospodarczą, w myśl art. 15 ust. 2 ustawy, polegającą na handlu nieruchomościami.
    Działania podejmowane przez Panią będą należały zatem do zakresu zwykłego zarządu
    majątkiem prywatnym.
    Mając na uwadze powołane przepisy oraz okoliczności analizowanej sprawy należy
    stwierdzić, że dokonując dostawy części gruntu rolnego stanowiącego działkę nr 1 i
    części działki nr 2 będzie Pani korzystała z przysługującego prawa do rozporządzania
    majątkiem prywatnym, co nie jest wykonywaniem działalności gospodarczej w
    rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Brak tego statusu pozbawia Panią cech podatnika
    podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, w zakresie dostawy działki nr 1 i
    części działki nr 2, a ww. dostawę, cech czynności podlegającej opodatkowaniu, o której
    mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

    Podsumowując stwierdzam, że w związku z przyszłym przeniesieniem części gruntu
    rolnego stanowiącego działkę nr 1 i części działki nr 2 w drodze wywłaszczenia na cel
    publiczny, brak jest podstaw do uznania Pani za podatnika podatku od towarów i usług
    prowadzącego działalność gospodarczą. Zatem dostawa ww. części gruntu rolnego
    stanowiącego działkę nr 1 i części działki nr 2 nie będzie stanowiła czynności
    podlegającej opodatkowaniu, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, a więc
    uzyskane odszkodowanie nie będzie stanowiło wynagrodzenia za czynność podlegającą
    opodatkowaniu podatkiem VAT. Tym samym, nie będzie Pani zobowiązana do
    zarejestrowania się jako podatnik VAT i zapłaty podatku VAT w związku z przyszłym
    wywłaszczeniem części gruntu rolnego stanowiącego działkę nr 1 i części działki nr 2.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego,
    który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
    Odnosząc się do powołanego wyroku sądu, wyjaśniam, że powołany wyrok jest
    rozstrzygnięciem w indywidualnej sprawie, osadzony w określonym stanie faktycznym i
    tylko do niego się zawęża. Zatem wskazany we wniosku wyrok sądu nie ma wpływu na
    podjęte w tej interpretacji rozstrzygnięcie.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.