Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/4511-1-1362/15-2/BC
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2016-01-13
Teza: Skutki podatkowe działu spadku.
Słowa kluczowe: spadek; spłata; zniesienie-zniesienie współwłasności
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 5 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani przedstawione we wniosku z dnia 29 grudnia 2015 r. (data wpływu 30 grudnia 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków otrzymania spłaty wypłaconej z tytułu działu spadku – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 30 grudnia 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków otrzymania spłaty wypłaconej z tytułu działu spadku.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

W dniu 4 czerwca 2012 roku zmarł brat Wnioskodawczyni, który pozostawił po sobie majątek w postaci lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.

W dniu 17 maja 2013 roku w Sądzie Rejonowym odbyła się rozprawa sądowa o stwierdzenie nabycia spadku przez spadkobierców: ojca i siostry.

W dniu 8 czerwca 2013 roku uprawomocniło się postanowienie sądu, w którym na podstawie ustawy każdy ze spadkobierców dziedziczy: ojciec 1/2 lokalu mieszkalnego, siostry: po 1/6 lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość.

Według postanowienia sądu, Zainteresowana stała się współwłaścicielem lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, znajdującą się na szóstej kondygnacji domu wielomieszkaniowego o powierzchni 36,5 m2. Nabycie współwłasności w drodze wyżej opisanego spadku zostało zgłoszone we właściwym terminie tj. 20 listopada 2013 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego, który na tej podstawie potwierdził zwolnienie z podatku od spadków i darowizn w zakresie nabytych praw współwłasności opisanej wyżej nieruchomości.

Dnia 4 maja 2015 roku zmarł ojciec Wnioskodawczyni i pozostawił testament, w którym to zapisał swojej wnuczce, a siostrzenicy Zainteresowanej swoją część spadku tj. 1/2 lokalu mieszkalnego. Testament został otwarty i ogłoszony w Sądzie Rejonowym w dniu 20 sierpnia 2015 roku. Testament ma datę 10 lipca 2013 r.

Postanowieniem Sądu Rejonowego z dnia 19 sierpnia 2015 roku siostrzenica Wnioskodawczyni nabyła spadek w 1/2 części lokalu mieszkalnego.

Następnie w związku z tym, że nie jest możliwe wspólne korzystanie z nieruchomości przez Spadkobierców, podjęli oni decyzję o przeniesieniu prawa własności na jednego ze spadkobierców, czyli na siostrzenicę Wnioskodawczyni, która spłaci pozostałych spadkobierców w formie gotówki posiadane przez nich udziały w lokalu mieszkalnym w nabyte drodze dziedziczenia.

W tym celu, w dniu 18 grudnia 2015 roku przed notariuszem zawarta została umowa sprzedaży odziedziczonych udziałów. Na podstawie umowy siostrzenica Wnioskodawczyni nabyła od pozostałych spadkobierców 3/6 części lokalu mieszkalnego uzyskanych w drodze dziedziczenia. Tytułem spłaty za nabycie tych naszych udziałów Wnioskodawczyni wraz z pozostałymi spadkobiercami otrzymały po 23.000,- złotych.

W myśl art. 211 i 212 kodeksu cywilnego zniesienie współwłasności, może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, bądź przez podział cywilny.

Wnioskodawczyni zaznaczyła, że wartość spłaty uzyskanej przez spadkobierców nie przekroczyła wartości przysługującego im udziału spadkowego. Wobec tego każdy ze spadkobierców nie uzyskał żadnego przychodu, bowiem jedynie spieniężyli udział w nieruchomości, nabyty w spadku, uzyskując jedynie jego równowartość.

Nie wystąpiło zatem u spadkobierców przysporzenie majątkowe względem dziedziczonej ułamkowej części spadku, czyli brak jest podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty spłaty otrzymanej w wyniku sprzedaży udziałów.

Ponieważ nieruchomości nie można podzielić, odpłatne zbycie jest naturalną konsekwencją umożliwiającą skorzystanie z nabytych praw do spadku i powinno podlegać opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

Czy spłata spadkobierców dokonana w wyniku sprzedaży odziedziczonych udziałów po zmarłym bracie, należy traktować jako odpłatne zbycie określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, czy też zgodnie z zapisem art. 2 ust. 1 pkt 3 przywołanej ustawy jest to przychód podlegający przepisom ustawy o podatku od spadków i darowizn, a więc nie podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od przychodu ze zbycia nieruchomości?

Zdaniem Wnioskodawczyni w myśl art. 211 i 212 kodeksu cywilnego zniesienie współwłasności, może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, bądź przez podział cywilny.

Wnioskodawczyni zaznaczyła, że wartość spłaty uzyskanej przez spadkobierców nie przekroczyła wartości przysługującego im udziału spadkowego. Wobec tego każdy ze spadkobierców nie uzyskał żadnego przychodu, bowiem jedynie spieniężyli udział w nieruchomości, nabyty w spadku, uzyskując jedynie jego równowartość.

Nie wystąpiło zatem u spadkobierców przysporzenie majątkowe względem dziedziczonej ułamkowej części spadku, czyli brak jest podstaw do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych kwoty spłaty otrzymanej w wyniku sprzedaży udziałów.

Ponieważ nieruchomości nie można podzielić, odpłatne zbycie jest naturalną konsekwencją umożliwiającą skorzystanie z nabytych praw do spadku i powinno podlegać opodatkowaniu na podstawie przepisów ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Wnioskodawczyni przywołała wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu interpretację indywidualną prawa podatkowego z 9 sierpnia 2013 roku nr ILPB2/415-422/12/13-S/TR oraz interpretację indywidualną nr IPPB4/4511-1016/15-2/AK wydaną w dniu 3 listopada 2015 r. przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, źródłem przychodów jest odpłatne zbycie:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

– jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.) spadek stanowią prawa i obowiązki majątkowe zmarłego, które z chwilą jego śmierci przechodzą na jedną lub kilka osób, stosownie do przepisów niniejszej ustawy.

W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, że dniem nabycia spadku jest data śmierci spadkodawcy. Natomiast, zgodnie z art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego, prawomocne postanowienie sądu o nabyciu spadku, czy też akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza, potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

Z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom.

Zgodnie z art. 1035 ustawy Kodeks cywilny, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego oraz do działu spadku stosuje się odpowiednio przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. W myśl art. 210 tej ustawy, każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

W myśl art. 211 i 212 Kodeksu cywilnego, zniesienie współwłasności może nastąpić przez podział rzeczy wspólnej, a gdy rzeczy nie da się podzielić, przez przyznanie rzeczy jednemu ze współwłaścicieli z obowiązkiem spłaty pozostałych, bądź przez podział cywilny, polegający na sprzedaży rzeczy wspólnej i podziale uzyskanej ceny stosownie do wielkości udziałów współwłaścicieli. W rezultacie w wyniku zniesienia współwłasności dochodzi więc jedynie do nowego ukształtowania prawa własności poprzez odebranie temu prawu cechy wspólności.

Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że Wnioskodawczyni wraz z innymi spadkobiercami nabyła spadek po zmarłym bracie. W skład spadku wchodził udział w wysokości 1/6 w prawie własności lokalu mieszkalnego. Następnie zmarł ojciec Zainteresowanej, który również był spadkobiercą po bracie Wnioskodawczyni. Ojciec Zainteresowanej pozostawił testament, zgodnie z którym 1/2 lokalu mieszkalnego odziedziczonego po synu, przypadał jego wnuczce, a siostrzenicy Zainteresowanej. Strony zgodnie dokonały dział spadku po zmarłym i zniesienie współwłasności w ten sposób, że lokal przypadł na wyłączną własność uczestnika - wnuczki zmarłego. Tytułem spłaty udziałów uczestniczka zobowiązała się spłacić na rzecz Wnioskodawczyni kwotę 23 000 zł. Wnioskodawczyni wskazała, ze spłata jaką otrzymała, w wysokości 23 000 zł, odpowiadała jej udziałowi w spadku.

Biorąc powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że otrzymanie przez Wnioskodawczynię w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności (sprzedaży odziedziczonego udziału w lokalu mieszkalnym) kwoty nieprzekraczającej udziału w spadku nie spowodowało powstania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Istotne znaczenie dla niniejszego rozstrzygnięcia ma okoliczność, że suma spłaty nie przekroczyła wartości przysługującego Zainteresowanej udziału spadkowego. W konsekwencji, na Wnioskodawczyni nie ciąży obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z rzeczonego tytułu.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.