Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB2/415-437/08/HK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2008-06-03
Teza: Czy wartość umorzonej pożyczki po śmierci dłużnika, stanowi podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychód spadkobierców, a na wierzycielu zmarłego ciąży obowiązek wystawienia PIT-8C zgodnie z art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: obowiązek-obowiązek płatnika; pożyczka; spadkobiercy; umorzenie; śmierć
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 27 lutego 2008r. (data wpływu do tut. Biura - 4 marca 2008r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w części dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych umorzenia pożyczki lub kredytu - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 4 marca 2007r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie w części dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych umorzenia pożyczki lub kredytu.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca jest instytucją działającą na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 1995r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo kredytowych. Głównym celem działalności wnioskodawcy jest świadczenie usług finansowych poprzez udzielanie kredytów bądź pożyczek oraz przyjmowanie lokat od swoich członków.

Kredyty i pożyczki wymagalne, ale nieściągalne, na mocy postanowienia o nieściągalności wydanym przez właściwy organ postępowania egzekucyjnego są odpisywane w koszty. Podobnie, kiedy przewidywane koszty procesowe i egzekucyjne związane z dochodzeniem wierzytelności są równe lub wyższe od jej kwoty i stwierdzone to zostało w sporządzonym przez jednostkę protokole.

Wnioskodawca dokonuje odpisów aktualizacyjnych wartość udzielonych pożyczek i kredytów przeterminowanych i nieściągalnych - na należność główną (kapitał i skapitalizowane odsetki umowne i karne) oraz na odsetki zasądzone i na koszty procesu - w związku z posiadanymi wątpliwościami wnioskodawca nie uznaje kosztów z tytułu zawiązanych odpisów aktualizujących jako koszty uzyskania przychodu, jednocześnie kierując się zasadą opisaną w art. 12 ust. 1 pkt 4e ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie uznaje również za przychód podatkowy wartości rozwiązanych odpisów aktualizujących ww. należności. Ponieważ aktualizacja na pożyczki i kredyty przeterminowane i nieściągalne jest przeprowadzana w sposób statystyczny.

Istotną kwestią związaną z niespłaconymi kredytami i pożyczkami jest sprawa umorzenia części lub całości zadłużenia członków wnioskodawcy. Zgodnie z art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, osoby prawne, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21 i 52, od których nie są zobowiązane pobrać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego - mają obowiązek sporządzenia informacji o wysokości przychodów (deklaracji PIT-8C). Większość przypadków umorzeń kredytów (pożyczek) dotyczy sytuacji, gdy pożyczkobiorca nie żyje lub do spłaty zostały drobne niespłacone kwoty, a także nie jest możliwe uzyskanie od dłużnika lub spadkobiercy zgody na umorzenie zadłużenia. Ponadto nie zawsze istnieją spadkobiercy, a ich ustalenie czasami przeciąga się w czasie. Wnioskodawca zwraca uwagę na to, że w przypadku skierowania przez wnioskodawcę przeciwko dłużnikowi sprawy na drogę postępowania sądowego, odsetki zwykłe i odsetki karne dopisywane są do wartości należności głównej. Wnioskodawca ma wątpliwości czy w sytuacji, gdy nie ma możliwości uzyskania od dłużnika lub spadkobiercy przejmującego obowiązki dłużnika zgody na umorzenie zadłużenia, na wnioskodawcy ciąży obowiązek sporządzenia informacji PIT-8C i wykazania w niej kwoty umorzonego kapitału wraz z należnymi odsetkami zwykłymi i karn

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy w sytuacji, gdy wnioskodawca nie ma możliwości uzyskania od dłużnika lub spadkobiercy przejmującego obowiązki dłużnika, zgody na umorzenie zadłużenia ciąży na wnioskodawcy obowiązek sporządzenia informacji PIT-8C i wykazania w niej kwoty umorzonego kapitału wraz z należnymi odsetkami zwykłymi i karnymi?

Wnioskodawca uważa, iż w przypadku umorzeń nie ma granicznej kwoty zwolnionej z obowiązku podatkowego. Umorzenie pożyczek czy kredytów następuje, gdy egzekucja wierzytelności jest bezskuteczna, dłużnik nie żyje lub kwota długu jest niewielka. Ponieważ w większości powyższych przypadków nie jest możliwe uzyskanie od dłużnika lub spadkobiercy zgody na umorzenie zadłużenia, wnioskodawca uważa, że nie ma podstawy do uznania tego typu umorzenia jako nieodpłatnego świadczenia. Wobec powyższego brak woli dłużnika o przyjęciu nieodpłatnego świadczenia nie upoważnia wnioskodawcy do wystawienia w myśl art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych formularza podatkowego PIT-8C.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Zgodnie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku. Stosownie do art. 11 ust. 1 ww. ustawy, przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z art. 20 ust. 1 ww. ustawy wynika, iż za przychody z innych źródeł uważa się w szczególności kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Stosownie do art. 42a ww. ustawy osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i ich jednostki organizacyjne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które dokonują wypłaty należności lub świadczeń, o których mowa w art. 20 ust. 1, z wyjątkiem dochodów (przychodów) wymienionych w art. 21, art. 52 i art. 52a oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku, od których nie są obowiązane pobierać zaliczki na podatek lub zryczałtowanego podatku dochodowego, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku podatników, o których mowa w art. 3 ust. 2a, urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy w sprawach opodatkowania osób zagranicznych.

Otrzymanie pożyczki lub kredytu pozostaje neutralne podatkowo. Kwota przenoszona na drugą stronę w wykonywaniu takiej umowy ma charakter zwrotny i nie stanowi dla niej definitywnego przysporzenia majątkowego.

Przychód po stronie zarówno kredytobiorcy jak i pożyczkobiorcy pojawia się natomiast w momencie, kiedy dochodzi do umorzenia pożyczki bądź kredytu lub ich części. Przy czym w przypadku umorzenia kredytu (pożyczki) za życia dłużnika wartość umorzonej pożyczki stanowi przychód dłużnika, o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W przypadku, gdy po śmierci kredytobiorcy (pożyczkobiorcy), dochodzi do umorzenia kredytu lub pożyczki spadkobiercy, który przejął obowiązki dłużnika, u tego spadkobiercy powstaje przychód w rozumieniu art. 20 ust. 1 ustawy. Natomiast w sytuacji, gdy zaciągnięte zobowiązanie wygasa z chwilą śmierci dłużnika, wierzyciel nie jest zobowiązany do wystawienia PIT-8C spadkobiercom lub osobom zobowiązanym do zapłaty za życia zmarłego.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, ze głównym celem działalności wnioskodawcy jest świadczenie usług finansowych poprzez m.in. udzielanie kredytów i pożyczek. Zdarzają się sytuacje, gdy wnioskodawca po śmierci dłużnika dokonuje umorzenia zadłużenia nie mając możliwości uzyskania od spadkobiercy przejmującego obowiązki dłużnika zgody na takie umorzenie.

Co do zasady, udzielane przez wnioskodawcę kredyty i pożyczki nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Przychodem takim jest jednak umorzona kwota kredytu lub pożyczki (jako nieodpłatne lub częściowo odpłatne świadczenie). W przypadku dłużników, którym dokonano takiego umorzenia, kwota powyższa stanowi przychód z tzw. „innych źródeł", o którym mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z wniosku wynika, że zdarzają się sytuacje, gdy po śmierci dłużników dochodzi do umorzenia kwot kredytów lub pożyczek. Skoro zatem z chwilą śmierci kredytobiorców lub pożyczkobiorców dochodzi do wygaśnięcia zobowiązań nie można w takich przypadkach uznać, że po stronie spadkobierców powstaje przychód, a tym samym po stronie wnioskodawcy obowiązek wystawienia PIT-8C. Przychód do opodatkowania powstanie wyłącznie w razie umorzenia kredytu lub pożyczki spadkobiercy. Zatem wyłącznie w przypadkach, gdy umorzenia dokonano osobie zmarłej nie powstanie przychód. Zatem stanowisko wnioskodawcy jest **nieprawidłowe.**

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym. Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy). Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.