Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP4/4512-1-289/15-8/BA
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2015-12-18
Teza: Wyłączenia z opodatkowania sprzedaży części I, II, III przedsiębiorstwa.
Słowa kluczowe: przedsiębiorstwa-zorganizowana część przedsiębiorstwa; sprzedaż
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 6; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613, z późn. zm.) oraz § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. z 2015 r., poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki przedstawione we wniosku z dnia 25 sierpnia 2015 r. (data wpływu 27 sierpnia 2015 r.) uzupełnionym pismami z dnia 16 listopada 2015 r. (data wpływu 18 listopada 2015 r.) oraz z dnia 26 listopada 2015 r. (data wpływu 2 grudnia 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wyłączenia z opodatkowania sprzedaży części I, II, III przedsiębiorstwa – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27 sierpnia 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie wyłączenia z opodatkowania sprzedaży części I, II, III przedsiębiorstwa. Przedmiotowy wniosek uzupełniono pismami z dnia 16 listopada 2015 r. (data wpływu 18 listopada 2015 r.) oraz z dnia 26 listopada 2015 r. (data wpływu 2 grudnia 2015 r.) o opis sprawy oraz wskazanie, czyj podpis widnieje na uzupełnieniu do wniosku.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Syndyk masy upadłości zamierza dokonać sprzedaży przedsiębiorstwa będącego Spółką znajduje się w upadłości likwidacyjnej, która została ogłoszona przez Sąd Rejonowy w dniu xx – z tym dniem rozpoczęło się prowadzenie upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika. Przed ogłoszeniem upadłości Spółka zajmowała się hurtową i detaliczną sprzedażą opon oraz ich naprawą i wymianą (z letnich na zimowe, z zimowych na letnie), a także serwisem samochodowym i oddawaniem w dzierżawę hal namiotowych (tymczasowych). Firma jest czynnym płatnikiem podatku VAT.

Sprzedaży podlegać będą cztery części tego przedsiębiorstwa tj.:

1.  Pierwsza część obejmująca prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w miejscowości Ł., stanowiąca własność upadłej, w której skład wchodzą:
    1.  nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem biurowo-warsztatowym, halą namiotową (tymczasową) i budynkami gospodarczymi wraz z towarzyszącą infrastrukturą, oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działka numer … z arkusza mapy nr 1, obręb Ł., o łącznym obszarze 3013 m2, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą ;
    2.  nieruchomość gruntowa z posadowioną halą namiotową (tymczasową), oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działka numer 195/7 z arkusza mapy numer 1, obręb Ł. o łącznym obszarze 2895 m2, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą. Pomieszczenia znajdujące się na ww. nieruchomości są w pełni wyposażone w maszyny i urządzenia, które używane były przez istniejące przedsiębiorstwo do serwisu aut i wymiany opon. Ponadto w budynkach znajdują się w pełni wyposażone biura w sprzęt IT, artykuły papiernicze i meble biurowe, pomieszczenia socjalne i magazyn depozytowy. W części warsztatowej (serwis) znajdują się maszyny i urządzenia do serwisowania pojazdów oraz wymiany opon, a także niezbędne narzędzia oraz artykuły, tj.: filtry, oleje, płyny, klocki hamulcowe i inne co pozwala na natychmiastowe rozpoczęcie działalności gospodarczej. Do ww. części przedsiębiorstwa zostaną dołączone: pylon reklamowy i tablica reklamowa oraz bezsporne wierzytelności, które upadła posiada u swoich dłużników, strona www, logo oraz dostęp do serwisów oponiarskich z indywidualnymi loginami i hasłem, a tym samym bazę Klientów. W tej części zostaną również zbyte udziały jakie upadła posiada w spółce S. Zobowiązania z tytułu używania ww. składników obejmują podatek od nieruchomości opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz i monitoring. W oparciu o prowadzoną przez Spółkę księgowość istnieje możliwość wyodrębnienia przychodów uzyskiwanych z używania ww. części przedsiębiorstwa. W związku z tym zespół tych składników może stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze.
2.  Druga część obejmująca prawo własności nieruchomości gruntowych w miejscowości Ł. przy ulicy P., gmina Z., stanowiących własność upadłej, tj.:
    1.  nieruchomość gruntowa z posadowioną halą namiotową (tymczasową), oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako działka numer 1, obręb Ł., o łącznym obszarze 2890 m2, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą ;
    2.  nieruchomość gruntowa z posadowioną halą namiotową (tymczasową), oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako działka numer 187/85, z arkusza mapy numer 1, obręb Ł. o łącznym obszarze 2851 m2, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą;
    3.  nieruchomość gruntowa z posadowioną halą namiotową (tymczasową), oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako działka numer 187/86 z arkusza mapy numer 1, obręb Ł. o łącznym obszarze 3007 m, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą
    4.  nieruchomość gruntowa z posadowioną halą namiotową (tymczasową), oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako działka numer 187/88, z arkusza mapy numer 1, obręb Ł. o łącznym obszarze 4137 m2, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą;
    5.  nieruchomość gruntowa z posadowioną halą namiotową (tymczasową), oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako działka numer 187/89, z arkusza mapy numer 1, obręb Ł. o łącznym obszarze 3836 m2, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą. Pomieszczenia znajdujące się na tej części nieruchomości stanowiły magazyny opon i mogą stanowić niezależne samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, jest wyodrębnione organizacyjnie. Między halami istnieją wyznaczone drogi transportowe ułatwiające logistykę, a także obszerny utwardzony plac rozładunkowy pozwalający na rozładunek samochodów ciężarowych. Na ww. nieruchomości znajduje się pomieszczenie biurowe z meblami biurowymi, stanowiskiem komputerowym. Jest tam również pomieszczenie socjalne w pełni wyposażone. Cały obiekt jest objęty umową monitoringu zawartą z firmą ochroniarską – umowa ta również będzie wchodziła w skład sprzedawanej części. W skład zbywanej części wejdą urządzenia załadowczo-wyładowcze maszyny do pakowania, wózek paleciak, wózki do opon i do felg oraz wózek podnośnikowy. Spółka od dłuższego już czasu wynajmowała hale magazynowe na podstawie umowy najmu. Zakres umowy przewiduje magazynowanie oraz całą logistykę związaną z oponami. Całość nieruchomości jest w pełni ogrodzona, monitorowana a także zamontowane są bariery alarmowe uniemożliwiające wkroczenie na teren posesji. Ponadto obiekt posiada własny zbiornik bezodpływowy – szambo, osobne liczniki prądu i wody.
3.  Trzecia część obejmująca prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej, położonej w miejscowości Grzymysław 4a, gmina Śrem, stanowiącej własność upadłej, w której skład wchodzi nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem biurowo -warsztatowym wraz z towarzyszącą infrastrukturą, oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działka numer 71/4, z arkusza mapy numer 1, obręb G. o łącznym obszarze 3002 m dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą P. Pomieszczenia warsztatowe (6 stanowisk serwisowania aut) znajdujące się na ww. nieruchomości są w pełni wyposażone w maszyny i urządzenia, które używane były przez upadłą do serwisu aut i wymiany opon. Pomieszczenia biurowe są w pełni wyposażone w sprzęt IT i meble biurowe (obszerna recepcja dla klientów). Na terenie posesji znajduje się utwardzony parking, a także posadowiona jest tymczasowa hala namiotowa stanowiąca zaplecze magazynowe dla funkcjonującego tam przedsiębiorstwa. Zobowiązanie z tytułu używania ww. składników obejmują podatek od nieruchomości opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, monitoring. Do tej części dołączone zostaną również wierzytelności jakie upadła posiada u swoich dłużników. W oparciu o prowadzoną przez Spółkę księgowość istnieje możliwość wyodrębnienia przychodów uzyskiwanych z używania ww. części przedsiębiorstwa. W związku z tym zespół składników może stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze.
4.  Czwarta część obejmująca prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w miejscowości S. przy ulicy K. 14, gmina S., stanowiące własność upadłej, w której skład wchodzą:
    1.  nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem mieszkalnym oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako działka numer 755, z arkusza mapy numer 9, obręb S., o łącznym obszarze 659 m2, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą;
    2.  nieruchomość gruntowa oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako działka numer 756/2, z arkusza mapy numer 9, obręb S., o łącznym obszarze 333 m2, dla której Sad Rejonowy prowadzi księgę wieczystą.Ww. części czwartej części nie były wykorzystywane przez Spółkę do celów prowadzonej działalności gospodarczej. Budynek mieszkalny w stanie technicznym – do rozbiórki. Składa się z 4 pomieszczeń na dole, a góra ze względu na daleko posuniętą degradację niedostępna.

W uzupełnieniu do wniosku Spółka wskazała, że:

1.  Część I majątku przedsiębiorstwa została wyodrębniona na płaszczyźnie organizacyjnej. Może stanowić zatem niezależne przedsiębiorstwo, wykonujące określone zadania gospodarcze. Bezsprzecznie wpływ na to ma przede wszystkim zlokalizowanie na dwóch ogrodzonych, zabezpieczonych alarmem i monitoringiem działkach, które połączone ze sobą stanowią integralną całość. Ponadto ta część majątku przedsiębiorstwa posiada zaplecze magazynowe w postaci dwóch hal namiotowych o łącznej powierzchni niemal 1000 m2 oraz placu, na którym odbywać się mogą przeładunki różnorodnych towarów. Jest także w pełni przygotowana do świadczenia usług w zakresie wulkanizacji i obsługi pojazdów samochodowych i motocykli, gdyż w jej skład wchodzi budynek serwisu wraz z ruchomościami stanowiącymi jego wyposażenie – maszyny, urządzenia i narzędzia. Ponadto część ta została wyodrębniona po ogłoszeniu upadłości Spółki, aczkolwiek także wchodząc w skład prowadzonego przed tym dniem przedsiębiorstwa upadłej stanowiła jego część. O okoliczności tej świadczy przykładowo system księgowania stosowany przez Spółkę, np. faktury, opatrzone symbolami L i S. tzn. Ł. i S. W ten sposób bardzo łatwo jest na podstawie prowadzonej przez Spółkę ewidencji księgowej przyporządkować koszty, a także zobowiązania. Dzięki temu szybko i klarownie można określić wynik finansowy. Ponadto, także polityka kadrowa w wzmiankowanej części przedsiębiorstwa wskazuje, że stanowiło ono odrębny zespół składników. Zarówno bowiem serwis, jak i biuro handlowe posiadały własnego kierownika, podległego bezpośrednio dyrektorowi, a w czasie po ogłoszeniu upadłości syndykowi. Jemu to pracownicy raportowali, a także bezpośrednio jemu podlegali.
2.  Część II majątku Spółki zlokalizowana przy ulicy P. w Ł. znajduje się na wydzielonym, w pełni ogrodzonym i zabezpieczonym alarmami i systemem monitoringu terenie 5 działek. Są one zlokalizowane obok siebie, stanowiąc integralną całość. Posadowione są na nich hale namiotowe wraz z niezbędnym wyposażeniem magazynowym i zapleczem biurowym (1 stanowisko pracy), tym samym stanowiąc wyodrębniony zespół składników materialnych i niematerialnych. Ta część majątku wyodrębniona została przez syndyka po zakończeniu działalności przez przedsiębiorstwo upadłej. Główną cechą wyodrębnienia jest w tym przypadku fakt suwerennego położenia, niezależnych przyłączy wody i prądu, a także fakt, że w strukturze Spółki część ta posiadała własnego kierownika, który podlegał bezpośrednio syndykowi. Ponadto na płaszczyźnie finansowej, ze względu na fakt prowadzenia ksiąg upadłej w programie C. Optima, nie nastręcza żadnych trudności przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności tej części przedsiębiorstwa, co pozwała z całą stanowczością stwierdzić, iż łatwe i możliwe jest określenie jej wyniku finansowego.
3.  Część III majątku przedsiębiorstwa, zlokalizowana w miejscowości G. wyodrębniona została po jej powstaniu, tj. po zakończeniu przebudowy obiektu nabytego przez Spółkę jego adaptacji dla potrzeb prowadzenia warsztatu obsługi pojazdów – tj. od 25 października 2013 r. Od początku istnienia w strukturach Spółki był to oddział, posiadający własnego kierownika. Obiekt wyposażony jest w urządzenia służące do obsługi i napraw pojazdów, niezbędne narzędzia, a także posiada osobne przyłącza mediów: gazu, wody i prądu. Tym samym, po nabyciu obiektu nowy właściciel może niemal od razu rozpocząć świadczenie usług w ramach prowadzonej przez siebie działalności. Ponadto, ze względu na prowadzenie ksiąg upadłej w programie księgowym C. Optima, istnieje możliwość bardzo łatwego wyodrębnienia przychodów i kosztów tej zorganizowanej części przedsiębiorstwa tym bardziej, że wszystkie faktury i inne dokumenty wewnętrzne sygnowane były znakiem Ś (Ś.) w ten sposób można określić wynik finansowy tej części.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy sprzedaż części I, II i III przedsiębiorstwa będzie mieściła się w katalogu czynności niepodlegających przepisom ustawy o podatku od towarów i usług, i będzie wyłączona spod działania ustawy, na podstawie art. 6 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, przepisów tej ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Przepisy ustawy o VAT nie definiują pojęcia „Przedsiębiorstwa” zawierają jedynie w art. 2 pkt 27e pojęcie „zorganizowanej części przedsiębiorstwa” przez którą należy rozumieć organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania. Zgodnie z ww. definicją sprzedaż części I i III przedsiębiorstwa spełnia warunki do uznania za „zorganizowaną część przedsiębiorstwa”, bowiem przedmiot dostawy umożliwi nabywcy prowadzenie samodzielnie działalności gospodarczej w zakresie naprawy pojazdów i wymiany opon.

Zgodnie z ww. definicją sprzedaż części II przedsiębiorstwa spełnia warunki do uznania za „zorganizowaną część przedsiębiorstwa”, bowiem przedmiot dostawy umożliwi nabywcy prowadzenie samodzielnie działalności gospodarczej w zakresie odpowiedniego magazynowania opon oraz ich stosownego załadunku i wyładunku. Przedmiot dostawy będzie stanowił zespół składników majątkowych i niemajątkowych, które w istniejącym przedsiębiorstwie funkcjonowały samodzielnie w celu przynoszenia przychodów z ww. działalności. Mimo, że zespół tych składników w istniejącym przedsiębiorstwie nie był formalnie wyodrębniony to jednak prowadzona księgowość pozwala na wyodrębnienie przychodów uzyskiwanych przez części I, II i III przedsiębiorstwa. Dzięki temu można uznać, ze zespół tych składników stałby się zdolny do samodzielnego funkcjonowania jako przedsiębiorstwo. W związku z tym, do transakcji sprzedaży tych składników nie stosuje się przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.) – zwanej dalej ustawą – opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów na terytorium kraju;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy – przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Przez towary należy rozumieć rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii (art. 2 pkt 6 ustawy).

Przepisy art. 6 ustawy wskazują na wyłączenia określonych czynności spod zakresu stosowania przepisów ustawy. Są tutaj wskazane te czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszcząc się w zakresie odpłatnej dostawy towarów, czy też odpłatnego świadczenia usług. Z uwagi jednakże na stosowne wyłączenie, czynności te nie podlegają opodatkowaniu.

Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa – art. 6 pkt 1 ustawy.

Pojęcie „transakcji zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania przedmiotem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.

Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma on zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa lub zorganizowanej jego części.

Należy zauważyć, że powyższa regulacja stanowi implementację art. 19 ust. 1 i 2 Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006 r., str. 1, z późn. zm.) – zwanej dalej Dyrektywą 112.

W myśl art. 19 ust. 1 i 2 Dyrektywy 112 w przypadku przekazania, odpłatnie lub nieodpłatnie lub jako aportu do spółki całości lub części majątku, państwa członkowskie mogą uznać, że dostawa towarów nie miała miejsca i że w takim przypadku osoba, której przekazano towary, będzie traktowana jako następca prawny przekazującego. W przypadkach gdy odbiorca nie podlega w pełni opodatkowaniu, państwa członkowskie mogą przedsięwziąć środki niezbędne w celu uniknięcia zakłóceń konkurencji. Mogą także przyjąć wszelkie niezbędne środki, aby zapobiec uchylaniu się od opodatkowania lub unikaniu opodatkowania poprzez wykorzystanie przepisów niniejszego artykułu.

W myśl art. 2 pkt 27e ustawy – przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Podstawowym wymogiem jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych (w tym zobowiązań). Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych).

Wyodrębnienie organizacyjne oznacza, że zorganizowana część przedsiębiorstwa ma swoje miejsce w strukturze organizacyjnej podatnika. Ocena ta musi być dokonana według podstawowego kryterium, tj. ustalenia jaką rolę składniki majątkowe i związane z nimi prawa materialne odgrywały w funkcjonowaniu dotychczasowego przedsiębiorstwa (na ile stanowiły wyodrębnioną organizacyjnie całość). Elementami zespołu składników materialnych i niematerialnych, stanowiących zorganizowaną część przedsiębiorstwa, powinny być w szczególności aktywa obrotowe, ale także czynnik ludzki, a więc pracowniczy.

Wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Natomiast wyodrębnienie funkcjonalne należy rozumieć jako przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych. Zorganizowana część przedsiębiorstwa musi stanowić funkcjonalnie odrębną całość – obejmować elementy niezbędne do samodzielnego prowadzenia działań gospodarczych, którym służy w strukturze przedsiębiorstwa. Aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona – obiektywnie oceniając – posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.

Zatem, aby określony zespół składników majątkowych mógł zostać zakwalifikowany jako zorganizowana część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym. Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą więc składniki, będące we wzajemnych relacjach takich, by można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego.

Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).

Reasumując, na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy więc do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są wszystkie następujące przesłanki:

1.  istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań,
2.  zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie,
3.  składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych,
4.  zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Z opisu sprawy wynika, że Syndyk masy upadłości zamierza dokonać sprzedaży przedsiębiorstwa Wnioskodawcy będącego spółką znajdującą się w upadłości likwidacyjnej, która została ogłoszona przez Sąd Rejonowy w dniu xx. Z tym dniem rozpoczęło się prowadzenie upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika. Przed ogłoszeniem upadłości Spółka zajmowała się hurtową i detaliczną sprzedażą opon oraz ich naprawą i wymianą (z letnich na zimowe, z zimowych na letnie), a także serwisem samochodowym i oddawaniem w dzierżawę hal namiotowych (tymczasowych). Spółka jest czynnym płatnikiem podatku VAT. Sprzedaży podlegać będą następujące części tego przedsiębiorstwa:

1.  Pierwsza część obejmująca prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w miejscowości Ł. przy ulicy R. 4, gmina Z., stanowiąca własność upadłej, w której skład wchodzą:
    1.  nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem biurowo-warsztatowym, halą namiotową (tymczasową) i budynkami gospodarczymi wraz z towarzyszącą infrastrukturą, oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działka numer 195/9 z arkusza mapy nr 1, obręb Ł., o łącznym obszarze 3013 m2, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą;
    2.  nieruchomość gruntowa z posadowioną halą namiotową (tymczasową), oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działka numer 195/7 z arkusza mapy numer 1, obręb Ł. o łącznym obszarze 2895 m2, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą. Pomieszczenia znajdujące się na ww. nieruchomości są w pełni wyposażone w maszyny i urządzenia, które używane były przez istniejące przedsiębiorstwo do serwisu aut i wymiany opon. Ponadto w budynkach znajdują się w pełni wyposażone biura w sprzęt IT, artykuły papiernicze i meble biurowe, pomieszczenia socjalne i magazyn depozytowy. W części warsztatowej (serwis) znajdują się maszyny i urządzenia do serwisowania pojazdów oraz wymiany opon, a także niezbędne narzędzia oraz artykuły, tj.: filtry, oleje, płyny, klocki hamulcowe i inne co pozwala na natychmiastowe rozpoczęcie działalności gospodarczej. Do ww. części przedsiębiorstwa zostaną dołączone: pylon reklamowy i tablica reklamowa oraz bezsporne wierzytelności, które upadła posiada u swoich dłużników, strona www, logo oraz dostęp do serwisów oponiarskich z indywidualnymi loginami i hasłem, a tym samym bazę Klientów. W tej części zostaną również zbyte udziały jakie upadła posiada w spółce S. Zobowiązania z tytułu używania ww. składników obejmują podatek od nieruchomości opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz i monitoring. W oparciu o prowadzoną przez Spółkę księgowość istnieje możliwość wyodrębnienia przychodów uzyskiwanych z używania ww. części przedsiębiorstwa. W związku z tym zespół tych składników może stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze. Część I majątku przedsiębiorstwa została wyodrębniona na płaszczyźnie organizacyjnej. Bezsprzecznie wpływ na to ma przede wszystkim zlokalizowanie na dwóch ogrodzonych, zabezpieczonych alarmem i monitoringiem działkach, które połączone ze sobą stanowią integralną całość. Ponadto ta część majątku przedsiębiorstwa posiada zaplecze magazynowe w postaci dwóch hal namiotowych o łącznej powierzchni niemal 1000 m2 oraz placu, na którym odbywać się mogą przeładunki różnorodnych towarów. Jest także w pełni przygotowana do świadczenia usług w zakresie wulkanizacji i obsługi pojazdów samochodowych i motocykli, gdyż w jej skład wchodzi budynek serwisu wraz z ruchomościami stanowiącymi jego wyposażenie – maszyny, urządzenia i narzędzia. Ponadto część ta została wyodrębniona po ogłoszeniu upadłości Spółki, aczkolwiek także wchodząc w skład prowadzonego przed tym dniem przedsiębiorstwa upadłej stanowiła jego część. O okoliczności tej świadczy przykładowo system księgowania stosowany przez Spółkę, np. faktury, opatrzone symbolami L i S. tzn. Łękno i Serwis. W ten sposób bardzo łatwo jest na podstawie prowadzonej przez Spółkę ewidencji księgowej przyporządkować koszty, a także zobowiązania. Dzięki temu szybko i klarownie można określić wynik finansowy. Ponadto, także polityka kadrowa w wzmiankowanej części przedsiębiorstwa wskazuje, że stanowiło ono odrębny zespół składników. Zarówno bowiem serwis, jak i biuro handlowe posiadały własnego kierownika, podległego bezpośrednio dyrektorowi, a w czasie po ogłoszeniu upadłości syndykowi. Jemu to pracownicy raportowali, a także bezpośrednio jemu podlegali.
2.  Druga część obejmująca prawo własności nieruchomości gruntowych w miejscowości Ł. przy ulicy P., gmina Z., stanowiących własność upadłej, tj.:
    1.  nieruchomość gruntowa z posadowioną halą namiotową (tymczasowa) oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako działka numer 1, obręb Ł, o łącznym obszarze 2890 m2, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą;
    2.  nieruchomość gruntowa z posadowioną halą namiotową (tymczasową) oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako działka numer 187/85, z arkusza mapy numer 1, obręb Łękno o łącznym obszarze 2851 m2, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą;
    3.  nieruchomość gruntowa z posadowioną halą namiotową (tymczasową) oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako działka numer 187/86 z arkusza mapy numer 1, obręb Ł. o łącznym obszarze 3007 m2, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą ;
    4.  nieruchomość gruntowa z posadowioną halą namiotową (tymczasową) oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako działka numer 187/88, z arkusza mapy numer 1, obręb Łękno o łącznym obszarze 4137 m2, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą;
    5.  nieruchomość gruntowa z posadowioną halą namiotową (tymczasową) oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako działka numer i 87/89, z arkusza mapy numer 1, obręb Ł. o łącznym obszarze 3836 m2, dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą. Pomieszczenia znajdujące się na tej części nieruchomości stanowiły magazyny opon i mogą stanowić niezależne samodzielnie realizujące zadania gospodarcze, wyodrębnione organizacyjnie. Między halami istnieją wyznaczone drogi transportowe ułatwiające logistykę, a także obszerny utwardzony plac rozładunkowy pozwalający na rozładunek samochodów ciężarowych. Na ww. nieruchomości znajduje się pomieszczenie biurowe z meblami biurowymi, stanowiskiem komputerowym. Jest tam również pomieszczenie socjalne w pełni wyposażone. Cały obiekt jest objęty umową monitoringu zawarta z firmą ochroniarską – umowa ta również będzie wchodziła w skład sprzedawanej części. W skład zbywanej części wejdą urządzenia załadowczo-wyładowcze maszyny do pakowania, wózek paleciak, wózki do opon i do felg oraz wózek podnośnikowy. Spółka od dłuższego już czasu wynajmowała hale magazynowe na podstawie umowy najmu. Zakres umowy przewiduje magazynowanie oraz całą logistykę związaną z oponami. Całość nieruchomości jest w pełni ogrodzona, monitorowana a także zamontowane są bariery alarmowe uniemożliwiające wkroczenie na teren posesji. Ponadto obiekt posiada własny zbiornik bezodpływowy – szambo, osobne liczniki prądu i wody. Część II majątku Spółki zlokalizowana przy ulicy P. w Ł. znajduje się na wydzielonym, w pełni ogrodzonym i zabezpieczonym alarmami i systemem monitoringu terenie 5 działek. Są one zlokalizowane obok siebie, stanowiąc integralną całość. Posadowione są na nich hale namiotowe wraz z niezbędnym wyposażeniem magazynowym i zapleczem biurowym (1 stanowisko pracy), tym samym stanowiąc wyodrębniony zespół składników materialnych i niematerialnych. Ta część majątku wyodrębniona została przez syndyka po zakończeniu działalności przez przedsiębiorstwo upadłej. Główną cechą wyodrębnienia jest w tym przypadku fakt suwerennego położenia, niezależnych przyłączy wody i prądu, a także fakt, że w strukturze Spółki część ta posiadała własnego kierownika, który podlegał bezpośrednio syndykowi. Ponadto na płaszczyźnie finansowej, ze względu na fakt prowadzenia ksiąg upadłej w programie C. Optima, nie nastręcza żadnych trudności przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności tej części przedsiębiorstwa, co pozwala z całą stanowczością stwierdzić, że łatwe i możliwe jest określenie jej wyniku finansowego.
3.  Trzecia część obejmująca prawo własności nieruchomości gruntowej zabudowanej położonej w miejscowości G. 4a, gmina Ś., stanowiącej własność upadłej, w której skład wchodzi nieruchomość gruntowa zabudowana budynkiem biurowo-warsztatowym wraz z towarzyszącą infrastrukturą, oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako działka numer 71/4, z arkusza mapy numer 1, obręb G. o łącznym obszarze 3002 m2 dla której Sąd Rejonowy prowadzi księgę wieczystą . Pomieszczenia warsztatowe (6 stanowisk serwisowania aut) znajdujące się na ww. nieruchomości są w pełni wyposażone w maszyny i urządzenia, które używane były przez upadłą do serwisu aut i wymiany opon. Pomieszczenia biurowe są w pełni wyposażone w sprzęt IT i meble biurowe (obszerna recepcja dla klientów). Na terenie posesji znajduje się utwardzony parking, a także posadowiona jest tymczasowa hala namiotowa stanowiąca zaplecze magazynowe dla funkcjonującego tam przedsiębiorstwa. Zobowiązanie z tytułu używania ww. składników obejmują podatek od nieruchomości, opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz, monitoring. Do tej części dołączone zostaną również wierzytelności jakie upadła posiada u swoich dłużników. W oparciu o prowadzoną przez Spółkę księgowość istnieje możliwość wyodrębnienia przychodów uzyskiwanych z używania ww. części przedsiębiorstwa. W związku z tym zespół składników może stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące zadania gospodarcze. Część III majątku przedsiębiorstwa, zlokalizowana w miejscowości G. wyodrębniona została po jej powstaniu, tj. po zakończeniu przebudowy obiektu nabytego przez Spółkę jego adaptacji dla potrzeb prowadzenia warsztatu obsługi pojazdów, tj. od 25 października 2013 r. Od początku istnienia w strukturach Spółki był to oddział, posiadający własnego kierownika. Obiekt wyposażony jest w urządzenia służące do obsługi i napraw pojazdów, niezbędne narzędzia, a także posiada osobne przyłącza mediów: gazu, wody i prądu. Tym samym, po nabyciu obiektu, nowy właściciel może niemal od razu rozpocząć świadczenie usług w ramach prowadzonej przez siebie działalności. Ponadto, ze względu na prowadzenie ksiąg upadłej w programie księgowym C. Optima, istnieje możliwość bardzo łatwego wyodrębnienia przychodów i kosztów tej zorganizowanej części przedsiębiorstwa tym bardziej, że wszystkie faktury i inne dokumenty wewnętrzne sygnowane były znakiem Ś w ten sposób można określić wynik finansowy tej części.

Ponadto Spółka wskazała, że w przypadku sprzedaży części I i III przedsiębiorstwa przedmiot dostawy umożliwi nabywcy prowadzenie samodzielnie działalności gospodarczej w zakresie naprawy pojazdów i wymiany opon. Natomiast w przypadku sprzedaży części II przedsiębiorstwa przedmiot dostawy umożliwi nabywcy prowadzenie samodzielnie działalności gospodarczej w zakresie odpowiedniego magazynowania opon oraz ich stosownego załadunku i wyładunku.

Z uwagi na to, że w przedmiotowym przypadku mamy do czynienia z przedsiębiorstwem będącym w upadłości, zasadnym jest odwołanie do przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2015 r., poz. 233, z późn. zm.) – zwanej dalej ustawą Prawo upadłościowe i naprawcze.

Z treści art. 306 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze wynika, że po ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku upadłego, syndyk niezwłocznie przystępuje do spisu inwentarza i oszacowania masy upadłości oraz sporządzenia planu likwidacyjnego. Syndyk składa sędziemu -komisarzowi spis inwentarza wraz z planem likwidacyjnym w terminie jednego miesiąca od dnia ogłoszenia upadłości. Plan likwidacyjny powinien określać proponowane sposoby sprzedaży składników majątku upadłego, w szczególności sprzedaży przedsiębiorstwa, termin sprzedaży, preliminarz wydatków oraz ekonomiczne uzasadnienie dalszego prowadzenia działalności gospodarczej.

Zgodnie zaś z art. 308 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze – po sporządzeniu spisu inwentarza i sprawozdania finansowego albo po złożeniu pisemnego sprawozdania ogólnego syndyk przeprowadza likwidację masy upadłości.

Natomiast w myśl art. 311 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze – likwidacji masy upadłości dokonuje się przez sprzedaż przedsiębiorstwa upadłego w całości lub jego zorganizowanych części, sprzedaż nieruchomości i ruchomości, przez ściągnięcie wierzytelności od dłużników upadłego i wykonanie innych jego praw majątkowych wchodzących w skład masy upadłości albo ich zbycie.

W niniejszej sprawie Spółka ma wątpliwość, czy sprzedaż części I, II i III przedsiębiorstwa będzie mieściła się w katalogu czynności niepodlegających przepisom ustawy i będzie wyłączona spod jej działania na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.

Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy, nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy zaś zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.

Podkreślić należy, że interpretacji pojęcia „zorganizowana część przedsiębiorstwa”, określonego w art. 2 pkt 27e ustawy, należy dokonywać w ramach wykładni prowspólnotowej z uwzględnieniem cyt. normy art. 19 Dyrektywy 112. Regulacja ta natomiast była przedmiotem orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W wyroku z dnia 27 listopada 2003 r. w sprawie Zita-Modes (C-497/01) Trybunał stwierdził, że „(…) pojęcie zbycia, czy to za wynagrodzeniem, czy też bez lub w charakterze aportu wniesionego do spółki, całości aktywów lub jej części, należy interpretować tak, iż obejmuje ono zbycie przedsiębiorstwa lub niezależnej części przedsiębiorstwa, włącznie z jego rzeczowymi składnikami oraz, w zależności od konkretnego przypadku, składnikami niematerialnymi, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej, natomiast nie obejmuje ono zwykłego zbycia aktywów, takiego jak sprzedaż zapasów produktów”. Z orzeczenia tego wynika ponadto, że – w świetle tej normy dyrektywy – nabywca całości lub części majątku podatnika powinien mieć zamiar prowadzenia działalności nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie działać tylko w celu niezwłocznego zlikwidowania danej działalności oraz sprzedaży ewentualnych zapasów.

Podobnie Trybunał wypowiedział się w wyroku z dnia 10 listopada 2011 r., w sprawie C-444/10 Finanzamt Ludenscheid przeciwko Christem Schriever, wskazując, że regulacja art. 5 (8) VI Dyrektywy Rady (obecnie art. 19 Dyrektywy 112) obejmuje przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą, nie obejmuje zaś samego zbycia towarów, jak sprzedaż zapasu produktów. Jak wskazuje Trybunał, stwierdzenie, iż nastąpiło przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części w rozumieniu art. 19 Dyrektywy 112, wymaga, by całość przekazanych składników pozwalała na prowadzenie samodzielnej działalności gospodarczej. Kwestię, czy całość ta musi obejmować określone dobra, zarówno ruchome, jak nieruchome, należy rozpatrywać z punktu widzenia charakteru prowadzonej działalności gospodarczej.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że części I, II i III przedsiębiorstwa spełniają warunki dla uznania ich za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, zdefiniowaną w art. 2 pkt 27e ustawy. W konsekwencji, sprzedaż części I, II i III przedsiębiorstwa nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy, co oznacza, że nie będzie rodziło obowiązku podatkowego w tym podatku.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

W niniejszej interpretacji rozpatrzono wniosek w zakresie wyłączenia z opodatkowania sprzedaży części I, II, III przedsiębiorstwa. Natomiast w zakresie opodatkowania stawką podstawową sprzedaży części IV przedsiębiorstwa w dniu 18 grudnia 2015 r. wydane zostało postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia nr ILPP4/4512-1-289/15-9/BA.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.