Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-2.4012.681.2023.4.ASZ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2024-03-20
Teza: Uznanie, czy planowany Podział przez wydzielenie nie będzie skutkować u Państwa powstaniem obowiązku podatkowego w VAT w świetle art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, z uwagi na to, że każdy z osobna z opisanych zespołów składników materialnych i niematerialnych w postaci Działu P., Działu S. oraz Działu H., będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.
Słowa kluczowe: czynności-czynności opodatkowane; przedsiębiorstwa-zorganizowana część przedsiębiorstwa; wyłączenie
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i świadczenie usług -Dostawa towarów
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 6-pkt 1

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
====================================================================================

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest:

\- prawidłowe w części dotyczącej uznania, że przeniesienie w ramach Podziału przez wydzielenie części majątku Spółki dzielonej w postaci Działu S. jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT do M. x sp. z o.o. nie będzie skutkować u Państwa powstaniem obowiązku podatkowego,

\- nieprawidłowe w części dotyczącej uznania, że przeniesienie w ramach Podziału przez wydzielenie części majątku Spółki dzielonej w postaci Działu P. jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT do Z. sp. z o. o. nie będzie skutkować u Państwa powstaniem obowiązku podatkowego.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
----------------------------------------------------

8 grudnia 2023 r. wpłynął Państwa wniosek z 24 listopada 2023 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od towarów i usług w zakresie uznania, czy planowany Podział przez wydzielenie nie będzie skutkować u Państwa powstaniem obowiązku podatkowego w VAT w świetle art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, z uwagi na to, że każdy z osobna z opisanych zespołów składników materialnych i niematerialnych w postaci Działu P., Działu S. oraz Działu H., będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 7 lutego 2024 r. (wpływ 8 lutego 2024 r.)

Treść wniosku jest następująca:

### Opis zdarzenia przyszłego

Na działalność Spółki składają się 3 segmenty, tj.:

\- działalność w zakresie p (dalej: „P.”),

\- działalność w zakresie h. (dalej: „Działalność h.”),

\- prowadzenie s. (dalej: „S.”).

Działalność w zakresie P. oraz Działalność h. są prowadzone z wykorzystaniem należącej do Spółki nieruchomości położonej w S. (plac zabudowany budynkiem gospodarczym, dalej: „Nieruchomość S.”), tj. część powierzchni budynku jest wykorzystywana do P., część zaś do Działalności h.

Do P./Działalności h. są także przypisane maszyny/urządzenia związane z prowadzeniem tych działalności. W zakresie Działalności h. Spółka posiada m.in. - wykorzystywane do xxx.

S. znajduje się natomiast w należącej do Spółki nieruchomości lokalowej położonej w K. (dalej: „Lokal S.”).

Do każdego z ww. segmentów działalności są przypisani pracownicy. Poszczególne segmenty działalności realizują odrębne zadania gospodarcze. Dodatkowo, Spółka jest w stanie przypisać przychody i koszty/należności i zobowiązania generowane przez każdy z ww. rodzajów działalności.

Dnia 30 czerwca 2023 r. Zarząd Wnioskodawcy podjął uchwały, na mocy których z dniem 1 lipca 2023 r. ze struktury organizacyjnej Spółki wyodrębniono 3 zespoły składników materialnych i niematerialnych odpowiadające trzem segmentom opisanym w pierwszym akapicie opisu zdarzenia przyszłego, tj.

\- dział p. obejmujący działalność w zakresie P. (dalej: „Dział P.”),

\- dział h. obejmujący Działalność h. (dalej: „Dział H.”),

\- dział S. obejmujący działalność S. (dalej; „Dział S.”).

W uchwałach określono, że działalność gospodarcza Działu P. oraz Działu H. będzie prowadzona z wykorzystaniem należącej do Spółki Nieruchomości S., tj. analogicznie jak przed podjęciem uchwały część powierzchni budynku będzie wykorzystywana przez Dział P., zaś część przez Dział H. Natomiast Działalność S. będzie prowadzona m.in. z wykorzystaniem Lokalu S. Na mocy uchwał, do każdego z ww. działów przypisano odpowiednie kody PKD odpowiadające prowadzonej w danym dziale działalności.

Uchwały przewidują także to, że dla każdego działu będzie funkcjonował odrębny rachunek bankowy. Nie jest przy tym wykluczone, że niektórzy z kontrahentów Działu H. (z reguły sieci handlowe - na moment składania wniosku może to dotyczyć m.in. J. S.A. będącej właścicielem sieci xxx) będą nadal uiszczać płatności na dotychczasowy (ogólny) rachunek bankowy. Wynika to z tego, że zmiana rachunku dla płatności mogłaby wiązać się ze zmianą umowy z tym kontrahentem, a więc dodatkowymi czynnościami formalnymi. Nie jest przy tym wykluczone, że ww. kontrahent nie będzie zainteresowany podejmowaniem ww. czynności formalnych. Niemniej, w takiej sytuacji, płatność od ww. kontrahenta będzie transferowana w ramach przelewów wewnętrznych na rachunek bankowy przypisany do Działu H.

Do poszczególnych działów zostały przypisane konkretne konta księgowe - zgodnie z ustalonym planem kont dla każdego z działów. Spółka jest w stanie przypisać przychody/ koszty/należności/zobowiązania/aktywa związane z każdym z działów. Wyodrębnione w Spółce działy mają prowadzić samodzielną politykę finansową w oparciu o zasadę samobilansowania i w związku z tym powinny być w stanie przygotować odrębny bilans dla celów wewnętrznych.

W przypadku pozycji księgowych, których nie da się jednoznacznie przypisać do poszczególnych działów (np. rozrachunki publicznoprawne)/wspólnych dla wszystkich działów, Spółka dokona ich alokacji w oparciu o odpowiedni klucz (np. klucz przychodowy).

Do działów zostali przyporządkowani pracownicy zajmujący się działalnością w zakresie danego działu oraz do każdego działu wyznaczono osobę zarządzającą działem.

Obecnie Wnioskodawca planuje wydzielenie Działu P. oraz Działu S. do dwóch innych podmiotów, tj. spółek z ograniczoną odpowiedzialnością powiązanych z Wnioskodawcą. Spółki powiązane to M. x sp. z o.o. oraz Z. sp. z o.o. Wydzielenie Działu P. oraz Działu S. nastąpi na zasadach podziału przez wydzielenie przewidzianego w przepisach ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2022 r., poz. 1467, ze zm., dalej: „k.s.h.”). Na podstawie art. 529 § 1 pkt 4 k.s.h. nastąpi podział (dalej jako: „Podział przez wydzielenie”) dokonany poprzez:

a) przeniesienie części majątku spółki dzielonej (Spółka) w postaci Działu P. na Z. sp. z o.o., oraz

b) przeniesienie części majątku spółki dzielonej (Spółka) w postaci Działu S,. na M. x sp. z o.o.

Zgodnie z art. 531 § 1 k.s.h. spółka przejmująca (odpowiednio: M. x sp. z o.o. oraz Z. sp. z o.o.) wstąpi z dniem podziału we wszystkie prawa i obowiązki z spółki dzielonej (Wnioskodawca) wyszczególnione w planie podziału.

Po Podziale przez wydzielenie:

a) Wnioskodawca będzie kontynuować prowadzenie działalności w ramach Działu H.,

b) M. x sp. z o.o. będzie kontynuować działalność w zakresie Działu S.,

c) Z. sp. z o.o. będzie kontynuować działalność w zakresie Działu P.

Po przeniesieniu Działu P. do Z. sp. z o.o., Wnioskodawca będzie wynajmować od tej spółki powierzchnię Nieruchomości S. niezbędną do prowadzenia Działu H. Wynajem części powierzchni Nieruchomości . jest konieczny m.in. z uwagi na brak prawnej możliwości przeniesienia części nieruchomości w ramach Podziału przez wydzielenie, tj. w nieruchomości nie miało miejsce prawne wyodrębnienie lokali, co oznacza, że przedmiotem obrotu może być jedynie grunt z naniesieniami (budynkami itd.). To w praktyce oznacza, że Nieruchomość S. nie może zostać „podzielona”, ale może zostać (i) przeniesiona w całości do spółki przejmującej (Z. sp. z o.o.) albo (ii) pozostawiona w całości w spółce dzielonej (Wnioskodawca).

Podział przez wydzielenie będzie dokonany z uzasadnionych względów ekonomicznych. W szczególności, jednym z kluczowych motywów determinujących dokonanie podziału jest chęć rozdzielenia ryzyka operacyjnego prowadzenia poszczególnych działalności do dedykowanych podmiotów. Przykładowo, obecnie w razie powstania zadłużenia wobec wierzycieli Działu H., owi wierzyciele mogliby dochodzić swoich należności również z majątku związanego z Działem P. i Działem S. Po podziale, ewentualna egzekucja mogłaby mieć miejsce z aktywów Działu H., który pozostanie w Spółce.

W piśmie będącym odpowiedzią na wezwanie, odpowiedzieli Państwo na pytania Organu w następujący sposób:

Na pytanie: „Czy część majątku spółki dzielonej w postaci Działu P., Działu H. i Działu S. w dniu transakcji będzie stanowić organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie wyodrębniony w Państwa istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych? Informacji prosimy udzielić odrębnie dla każdego ze wskazanych działów.”

Odpowiedzieli Państwo: „Tak, każdy odrębnie ze wskazanych działów: Dział P., Dział H. i Dział S. w dniu transakcji będzie stanowić organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych.”

Na pytanie: „Czy zespół składników składających się na Dział P., Dział H. i Dział S. będzie mógł samodzielnie funkcjonować jako odrębny podmiot samodzielnie realizujący określone zadania gospodarcze? Informacji prosimy udzielić odrębnie dla każdego ze wskazanych działów.”

Odpowiedzieli Państwo: „Tak, każdy odrębnie ze wskazanych działów: Dział P., Dział H. i Dział S. będzie mógł samodzielnie funkcjonować jako odrębny podmiot samodzielnie realizujący określone zadania gospodarcze.”

Na pytanie: „Czy na dzień transakcji, składniki majątku składające się na Dział P., Dział H. i Dział S. będą stanowiły zespół składników materialnych i niematerialnych wyodrębniony organizacyjnie w Państwa Spółce? Prosimy w szczególności wskazać w jaki sposób to wyodrębnienie organizacyjne będzie się przejawiało? Informacji prosimy udzielić odrębnie dla każdego ze wskazanych działów.”

Odpowiedzieli Państwo”: Tak, na dzień transakcji każdy odrębnie ze wskazanych działów: Dział P., Dział H. i Dział S. będą stanowiły zespół składników materialnych i niematerialnych wyodrębniony organizacyjnie w Spółce. Wyodrębnienie organizacyjne będzie się przejawiało poprzez to, że Zarząd Wnioskodawcy podjął uchwały, na mocy których z dniem 1 lipca 2023 r. ze struktury organizacyjnej Spółki wyodrębniono 3 zespoły składników materialnych i niematerialnych, tj. Dział P., Dział H. oraz Dział S. Zatem w związku z decyzją organu zarządzającego Wnioskodawcą, doszło do formalnego wyodrębnienia wskazanych wyżej zespołów składników majątkowych i niemajątkowych. Zrealizowany został również aspekt personalny wyodrębnienia organizacyjnego. Jak bowiem wynika z uchwał, z dniem wyodrębnienia do działów zostali przyporządkowani pracownicy zajmujący się działalnością w zakresie danego działu oraz do każdego działu wyznaczono osobę zarządzającą działem.”

Na pytanie: „Czy na dzień transakcji, składniki majątku składające się na Dział P., Dział H. i Dział S. będą stanowiły zespół składników materialnych i niematerialnych wyodrębniony funkcjonalnie w Państwa Spółce? Prosimy szczególności wskazać w jaki sposób to wyodrębnienie funkcjonalne będzie się przejawiało? Informacji prosimy udzielić odrębnie dla każdego ze wskazanych działów.”

Odpowiedzieli Państwo: „Tak, na dzień transakcji każdy odrębnie ze wskazanych działów: Dział P., Dział H. i Dział S. będą stanowiły zespół składników materialnych i niematerialnych wyodrębniony funkcjonalnie w Spółce. Wyodrębnienie funkcjonalne będzie się przejawiało poprzez to, że zespoły składników materialnych i niematerialnych w postaci Działu P. i Działu S. oraz Działu H. są w stanie samodzielnie funkcjonować na rynku. Przypisany do ww. działów zespół składników majątkowych oraz wyodrębniona struktura organizacyjna, pozwalają każdemu działowi z osobna na samodzielną i niezależną realizację zadań w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Dodatkowo, po Podziale przez wydzielenie działalność każdego z działów będzie kontynuowana (Podział przez wydzielenie wiąże się z sukcesją prawną w zakresie przejmowanego majątku).”

Na pytanie: „Czy na dzień transakcji, składniki majątku składające się na Dział P., Dział H. i Dział S. będą stanowiły zespól składników materialnych i niematerialnych wyodrębniony finansowo w Państwa Spółce? Prosimy w szczególności wskazać w jaki sposób to wyodrębnienie finansowe będzie się przejawiało? Informacji prosimy udzielić odrębnie dla każdego ze wskazanych działów.”

Odpowiedzieli Państwo: Tak, na dzień transakcji każdy odrębnie ze wskazanych działów: Dział P., Dział H. i Dział S. będą stanowiły zespół składników materialnych i niematerialnych wyodrębniony finansowo w Spółce. Wyodrębnienie finansowe będzie się przejawiało poprzez to, że zarówno w stosunku do Działu P., w stosunku do Działu S., jak też w stosunku do Działu H., Spółka jest w stanie przypisać przychody i koszty/należności i zobowiązania generowane przez każdy z ww. działów. Ponadto, do poszczególnych działów przypisano aktywa związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Poszczególne działy posiadają także rachunki bankowe, co również świadczy o wyodrębnieniu finansowym. Jednocześnie fakt dokonywania przelewów wewnętrznych oraz przypisanie pozycji księgowych wspólnych dla wszystkich działów / których nie da się jednoznacznie przypisać do poszczególnych działów poprzez zastosowanie odpowiednich kluczy alokacji nie wpływa negatywnie na wyodrębnienie finansowe działów. Zgodnie z treścią uchwał, od dnia wyodrębnienia działy prowadzą samodzielną politykę finansową w oparciu o zasadę samobilansowania i przygotowują odrębny bilans dla celów wewnętrznych. Powyższe również świadczy o samodzielności finansowej działów.”

Na pytanie: „Czy w oparciu o otrzymane składniki majątku Działu P. i Działu S., spółki przejmujące będą miały faktyczną możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w niezmienionym zakresie, bez angażowania dodatkowych składników majątkowych lub podejmowania dodatkowych działań? Informacji prosimy udzielić odrębnie dla każdego ze wskazanych działów.”

Odpowiedzieli Państwo: „Tak, w oparciu o otrzymane składniki majątku w postaci każdego odrębnie ze wskazanych działów: Działu P., Działu S., spółki przejmujące będą miały faktyczną możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w niezmienionym zakresie, bez angażowania dodatkowych składników majątkowych lub podejmowania dodatkowych działań.”

Na pytanie: „Jakie działania spółki przejmujące będą musiały podjąć i jakie zasoby zaangażować aby prowadzić/kontynuować działalność Działu P. i Działu S., będących przedmiotem wydzielenia i przeniesienia? Informacji prosimy udzielić odrębnie dla każdego ze wskazanych działów.”

Odpowiedzieli Państwo: „Spółki przejmujące nie będą musiały podjąć dodatkowych działań i zaangażować dodatkowych zasobów, aby prowadzić/kontynuować działalność każdego z odrębnych: Działu P. i Działu S., będących przedmiotem wydzielenia i przeniesienia. Podział przez wydzielenie wiąże się z sukcesją prawną w zakresie przejmowanego majątku, tj. spółki przejmujące wstąpią z dniem podziału we wszystkie prawa i obowiązki spółki dzielonej (Wnioskodawca) wyszczególnione w planie podziału. Spółki przejmujące z mocy prawa wstąpią w stosunki prawne związane przydzielonymi im składnikami majątku, które to składniki majątku stanowić będą wystarczające zasoby do prowadzenia/kontynuowania działalności Działu P. Działu S.”

Na pytanie: „Czy w ramach podziału Spółki przez wydzielenie Działu P. i Działu S. do spółek przejmujących zostaną przeniesione nieruchomości (prawa do używania nieruchomości)? Jeżeli nie, to czy spółki otrzymujące składniki majątku w ramach ww. podziału będą dysponować własnymi lub wynajmowanymi nieruchomościami, w których będą prowadzić działalność?”

Odpowiedzieli Państwo: „W ramach podziału Spółki przez wydzielenie Działu P. i Działu S. do spółek przejmujących zostaną przeniesione nieruchomości. Spółka przejmująca Dział P. w ramach przejęcia ww. działu przejmie także własność Nieruchomości S., a spółka przejmująca Dział S. w ramach przejęcia ww. działu przejmie także własność Lokalu S.”

Na pytanie: „Czy w przypadku przeniesienia Nieruchomości S. do spółki przejmującej w ramach wydzielenia Działu P., zawarcie umowy najmu tej nieruchomości między Państwem a spółką przejmującą będzie niezbędne do kontynuowania Państwa działalności ramach Działu H.?”

Odpowiedzieli Państwo: „W przypadku przeniesienia Nieruchomości S. do spółki przejmującej w ramach wydzielenia Działu P., zawarcie umowy najmu tej nieruchomości między Wnioskodawcą a spółką przejmującą nie będzie niezbędne do kontynuowania działalności Wnioskodawcy w ramach Działu H., ponieważ z prawnego (cywilistycznego) punktu widzenia nie ma obowiązku zawierania umowy najmu, a kontynuowanie działalności Wnioskodawcy w ramach Działu H. na Nieruchomości S. formalnie mogłoby mieć miejsce np. na podstawie bezumownego korzystania z ww. nieruchomości. Jednocześnie powszechną praktyką rynkową jest w takich sytuacjach zawarcie umowy najmu. Jako, że zawieranie umów najmu jest powszechną praktyką rynkową, to fakt, że po przeniesieniu Działu P. do Z. sp. z o.o., Wnioskodawca będzie wynajmować od tej spółki powierzchnię Nieruchomości S. niezbędną do prowadzenia Działu H., nie jest podejmowaniem dodatkowych działań przez Wnioskodawcę. Wynajem części powierzchni Nieruchomości S. jest konieczny m.in. z uwagi na brak prawnej możliwości przeniesienia części nieruchomości w ramach Podziału przez wydzielenie, tj. w nieruchomości nie miało miejsce prawne wyobrębnienie lokali, co oznacza, że przedmiotem obrotu może być jedynie grunt z naniesieniami (budynkami itd.). To w praktyce oznacza, że Nieruchomość S. nie może zostać „podzielona, ale może zostać (i) przeniesiona w całości do spółki przejmującej (Z. sp. z o.o.) albo (ii) pozostawiona w całości w spółce dzielonej (Wnioskodawca).”

**Pytanie w zakresie podatku od towarów i usług (ostatecznie sformułowane w piśmie z 7 lutego 2024 r.)**

Czy planowany Podział przez wydzielenie nie będzie skutkować u Wnioskodawcy powstaniem obowiązku podatkowego w VAT w świetle art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, z uwagi na to, że każdy z osobna z opisanych zespołów składników materialnych i niematerialnych w postaci Działu P., Działu S. oraz Działu H., będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT?

**Państwa stanowisko w sprawie w zakresie podatku od towarów i usług (ostatecznie sformułowane w piśmie z 7 lutego 2024 r.)**

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że planowany Podział przez wydzielenie nie będzie skutkować u Wnioskodawcy powstaniem obowiązku podatkowego w VAT w świetle art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, z uwagi na to, że każdy z osobna z opisanych zespołów składników materialnych i niematerialnych w postaci Działu P., Działu S. oraz Działu H., będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

1) Definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa w ustawie o CIT i ustawie o VAT

Zorganizowana część przedsiębiorstwa (dalej również jako: „ZCP”) została zdefiniowana w przepisach ustawy o CIT i ustawy o VAT. Zgodnie z art. 4a pkt 4 ustawy o CIT, zorganizowana część przedsiębiorstwa to organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania. Tożsamą definicję ZCP zawiera art. 2 pkt 27e ustawy o VAT, zgodnie z którym przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumie się organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Z analizy powyższych regulacji wynika, że ustawodawca wprowadził identyczną definicję ZCP zarówno na gruncie ustawy o CIT, jak również ustawy o VAT. W związku z tym, w ocenie Wnioskodawcy, wykładnia pojęcia ZCP może być dokonywana łącznie w odniesieniu do obydwu ww. podatków, a wyniki tej wykładni nie powinny się różnić. Powyższe stanowisko wynika z zasady racjonalności ustawodawcy oraz zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. Tożsame stanowisko w tym zakresie zostało przedstawione przez organy podatkowe, w ocenie których „pojęcie zorganizowanej części przedsiębiorstwa zostało zdefiniowane dla potrzeb ustawy o VAT identycznie, jak w ustawie o CIT. Oczywiste jest przy tym, że w ramach jednolitego systemu prawa nie można przypisywać tej samej definicji dwóch odmiennych zakresów znaczeniowych (pismo z dnia 19 lutego 2009 r., Izba Skarbowa w Warszawie, sygn. IPPB5/423-96/08-4/MB, podobnie: Pismo z dnia 12 marca 2018 r., DKIS sygn. 0111-K.DIB2-1.4510.20.2018.1.JP; Pismo z dnia 9 lutego 2015 r., Izba Skarbowa w Warszawie, sygn. IPPP3/443-1181/14-2/JF; Pismo z dnia 18 lutego 2015 r., Izba Skarbowa w Warszawie, sygn. IPPP1/443-1422/14-2/BS).

Dla uznania, że przedmiotem określonej czynności jest ZCP, konieczne jest aby zespół składników materialnych i niematerialnych był wyodrębniony na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej.

Poniżej Wnioskodawca przedstawia ogólną charakterystykę ww. przesłanek warunkujących kwalifikację określonego zespołu składników jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

i) Wyodrębnienie organizacyjne

Przepisy podatkowe nie zawierają definicji wyodrębnienia organizacyjnego. Z praktyki organów podatkowych (por. interpretacje indywidualne DKIS z dnia 19 grudnia 2018 r., sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.746.2018.2.MK; z dnia 27 grudnia 2018 r. sygn. 0115-KDIT1-2.4012.825.2018.2.AD; z dnia 30 stycznia 2020 r., sygn. 0114-KDIP1-1.4012.661.2019.2.JO; z dnia 6 lutego 2020 r. sygn. 0113-KDIPT1-1.4012.814.2019.1.MH; z dnia 25 maja 2022 r. sygn. 0111-KDIB3-3.4012.104.2022.2.MAZ) wynika, że wyodrębnienie organizacyjne ma miejsce wówczas, gdy istniejący w ramach przedsiębiorstwa zespół składników ma określoną formę organizacyjną, która jest wyodrębniona w strukturze organizacyjnej podatnika. Zespół składników może zostać wyodrębniony zarówno jako oddział, jak również jako departament, dział czy też placówka handlowa.

Jednocześnie, należy podkreślić, że wyodrębnienie organizacyjne powinno zostać przeprowadzone na podstawie odpowiednich zapisów uchwały, statutu, regulaminu, zarządzenia lub innego aktu o podobnym charakterze.

Tożsame stanowisko w tym zakresie zostało przedstawione przez organy podatkowe (tak: m.in. DKIS w interpretacji indywidualnej z dnia 7 września 2022 r., sygn. 0114-KDIP1-1.4012.480.2022.l.MŻ), które wskazują, że „Organizacyjny aspekt wyodrębnienia oznacza, że składniki tworzące „część przedsiębiorstwa” powinny posiadać cechę zorganizowania. Cecha ta powinna występować w „istniejącym przedsiębiorstwie”, a więc w ramach prowadzonej działalności i dotyczyć określonego zespołu składników tworzących część tego przedsiębiorstwa”.

ii) Wyodrębnienie finansowe

Jak wynika z doktryny oraz praktyki organów podatkowych, wyodrębnienie finansowe nie musi być realizowane poprzez całkowitą samodzielność finansową zespołu składników majątkowych. W szczególności wyodrębnienie finansowe nie jest równoznaczne z koniecznością prowadzenia odrębnej księgowości, czy też koniecznością sporządzania odrębnego bilansu dla zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Jak bowiem wskazują organy podatkowe (tak: m.in. DKIS w interpretacji indywidualnej z dnia 7 września 2022 r., sygn. 0114-KDIP1-1.4012.480.2022.l.MŻ oraz z dnia 17 stycznia 2020 r., sygn. 0114-KDIP2-2.4010.483.2019.1.RK) „wyodrębnienie finansowe nie oznacza samodzielności finansowej, ale sytuację, w której poprzez odpowiednią ewidencję zdarzeń gospodarczych możliwe jest przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań do zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Powyższe prowadzi do wniosku, że wyodrębnienie ZCP na płaszczyźnie finansowej będzie miało miejsce w sytuacji, gdy możliwe będzie przypisanie do danego zespołu aktywów określonych wskaźników finansowych w postaci przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań (np. w zakładowym planie kont). Takie przyporządkowanie powinno być możliwe w szczególności przy wykorzystaniu komputerowego systemu wspomagającego zarządzanie przedsiębiorstwem lub systemu księgowo-rachunkowego.

iii) Wyodrębnienie funkcjonalne

Wyodrębnienie funkcjonalne rozumiane jest jako możliwość samodzielnego realizowania zadań gospodarczych przy wykorzystaniu zbywanych składników majątkowych. Tym samym, warunkiem wyodrębnienia funkcjonalnego jest zdolność jednostki do przejęcia określonych zadań gospodarczych oraz samodzielnego funkcjonowania na rynku. Tożsame stanowisko w tym zakresie zostało przedstawione przez organy podatkowe (tak: m.in. DKIS w interpretacji indywidualnej z dnia 15 lipca 2022 r., sygn. 0111-KDIB3-2.4012.286.2022.2.KK): „aby zatem część mienia przedsiębiorstwa mogła być uznana za jego zorganizowaną część, musi ona - obiektywnie oceniając - posiadać potencjalną zdolność do funkcjonowania jako samodzielny podmiot gospodarczy. Składniki majątkowe materialne i niematerialne wchodzące w skład zorganizowanej części przedsiębiorstwa muszą zatem umożliwić nabywcy podjęcie działalności gospodarczej w ramach odrębnego przedsiębiorstwa.”

Ponadto należy podkreślić, że zgodnie ze stanowiskiem organów podatkowych (por. interpretacje indywidualne DKIS z dnia 25 maja 2022 r., sygn. 0111-KDIB3-3.4012.104.2022.2.MAZ oraz z dnia 18 marca 2014 r, sygn. ITPP2/443-1417/13/AK), aby określony zespół składników majątkowych mógł zostać uznany za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, nie jest wystarczające jakiekolwiek zorganizowanie masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym. Zatem zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą składniki, będące we wzajemnych relacjach takich, aby można było mówić o nich jako o zespole, a nie o zbiorze przypadkowych elementów, których jedyną cechą wspólną jest własność jednego podmiotu gospodarczego. Tym samym, „zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników. Przy tym punktem odniesienia jest tutaj rola jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa w momencie przekazania określonych składników majątkowych (na ile stanowią w nim, w tym momencie, wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość)” (interpretacja indywidualna DKIS z dnia 25 maja 2022 r., sygn. 0111-KDIB3-3.4012.104.2022.2.MAZ).

2) Kwalifikacja Działu P. i Działu S. oraz Działu H. jako ZCP

Biorąc pod uwagę powyżej opisane okoliczności zdarzenia przyszłego oraz regulacje prawne, w ocenie Wnioskodawcy Dział P., Dział S., Dział H., stanowią (każdy z osobna) zespoły składników materialnych i niematerialnych wyodrębnione na płaszczyźnie organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej.

Poniżej Wnioskodawca przedstawia szczegółową analizę w zakresie dopuszczalności kwalifikacji zespołów składników materialnych i niematerialnych w postaci Działu P. i Działu S. oraz Działu H. jako ZCP.

i) Wyodrębnienie organizacyjne

Jak wskazała Spółka w opisie zdarzenia przyszłego, Zarząd Wnioskodawcy podjął uchwały, na mocy których z dniem 1 lipca 2023 r. ze struktury organizacyjnej Spółki wyodrębniono 3 zespoły składników materialnych i niematerialnych, tj. Dział P., Dział H. oraz Dział S.

Tym samym, w związku z decyzją organu zarządzającego Wnioskodawcą, doszło do formalnego wyodrębnienia wskazanych wyżej zespołów składników majątkowych i niemajątkowych.

Należy również podkreślić, że w przedmiotowej sprawie zrealizowany został również aspekt personalny wyodrębnienia organizacyjnego. Jak bowiem wynika z uchwał, z dniem wyodrębnienia do działów zostali przyporządkowani pracownicy zajmujący się działalnością w zakresie danego działu oraz do każdego działu wyznaczono osobę zarządzającą działem.

Dodatkowo należy zauważyć, że całokształt posiadanych przez Dział P., Dział S. oraz Działu H. składników majątkowych, świadczą o samodzielności organizacyjnej każdego z tych działów i tym samym umożliwiają każdemu z nich samodzielną realizację zadań i funkcji gospodarczych.

Zatem, w ocenie Wnioskodawcy, przesłanka wyodrębnienia organizacyjnego w przypadku Działu P. i Działu S. oraz Działu H. została spełniona.

ii) Wyodrębnienie finansowe

Przechodząc do przesłanki wyodrębnienia finansowego, Wnioskodawca zaznacza, że zarówno w stosunku do Działu P., w stosunku do Działu S., jak też w stosunku do Działu H., Spółka jest w stanie przypisać przychody i koszty/należności i zobowiązania generowane przez każdy z ww. działów. Ponadto, do poszczególnych działów przypisano aktywa związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Poszczególne działy posiadają także rachunki bankowe, co również świadczy o wyodrębnieniu finansowym. Jednocześnie, należy podkreślić, że fakt dokonywania przelewów wewnętrznych nie podważa definicji ZCP. Przemawia za tym m.in. interpretacja z dnia 08.07.2021 r. 0111-KD1B1-1.4010.160.2021.3.AW, w której podatnik wskazał, że przelewy będą dokonywane na jeden wspólny rachunek bankowy, niemniej na podstawie opisów przelewów będzie możliwe przyporządkowanie przelewów do poszczególnych ZCP (cytat z interpretacji „Możliwe jest również wyodrębnienie przepływów pieniężnych poprzez wystarczająco jasne opisy przelewów dokonywanych na wspólny dla całego przedsiębiorstwa rachunek bankowy). Organ w wydanej interpretacji potwierdził, że analizowana przez niego część przedsiębiorstwa stanowi ZCP.

Spełnienia przesłanek ZCP nie podważa także przypisanie pozycji księgowych wspólnych dla wszystkich działów, których nie da się jednoznacznie przypisać do poszczególnych działów poprzez zastosowanie odpowiednich kluczy alokacji. Przemawia za tym m.in. treść interpretacji z 22.04.2022 r. 0111-KDIB3-3.4012.41.2022.2.MAZ, gdzie wnioskodawca wskazał, że „koszty związane z całością działalności Spółki, np. koszty zarządu, czy inne koszty ogólne, z których korzysta całość działalności Spółki, są przyporządkowane proporcjonalnie, zgodnie z opracowanym, stałym algorytmem alokacji kosztów wspólnych”. Organ w wydanej interpretacji potwierdził, że analizowana przez niego część przedsiębiorstwa stanowi ZCP.

Dodatkowo, należy zaznaczyć, że zgodnie z treścią uchwał, od dnia wyodrębnienia działy prowadzą samodzielną politykę finansową w oparciu o zasadę samobilansowania i przygotowują odrębny bilans dla celów wewnętrznych. To z kolei jednoznacznie świadczy o samodzielności finansowej, a w konsekwencji spełnieniu definicji ZCP.

Tym samym nie ulega wątpliwości, że Dział P., Dział S. oraz Dział H. (każdy z osobna) są wyodrębnione finansowo w stopniu uzasadniającym uznanie ich za ZCP.

iii) Wyodrębnienie funkcjonalne

Zespoły składników materialnych i niematerialnych w postaci Działu P. i Działu S. oraz Działu H. są w stanie samodzielnie funkcjonować na rynku. Należy zauważyć, że przypisany do ww. działów zespół składników majątkowych oraz wyodrębniona struktura organizacyjna, pozwalają każdemu działowi z osobna na samodzielną i niezależną realizację zadań w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej.

Dodatkowo, po Podziale przez wydzielenie działalność każdego z działów będzie kontynuowana. W tym zakresie należy również podkreślić, że Podział przez wydzielenie wiąże się z sukcesją prawną w zakresie przejmowanego majątku, tj. spółka przejmująca (odpowiednio: M. x sp. z o.o., Z. sp. z o.o.) wstąpi z dniem podziału we wszystkie prawa i obowiązki spółki dzielonej (Wnioskodawca) wyszczególnione w planie podziału (zgodnie z art. 531 § 1 k.s.h.). Tym samym, spółki przejmujące z mocy prawa wstąpią w stosunki prawne związane przydzielonymi im składnikami majątku.

To z kolei oznacza, że zakres działalności spółek przejmujących Dział P. oraz Dział S. będzie pokrywał się z przedmiotem działalności Spółki, która to działalność przed planowanym Podziałem przez wydzielenie jest prowadzona przy pomocy ww. działów.

Jak podał Wnioskodawca w opisie zdarzenia przyszłego, działalność w zakresie P. oraz Działalność h. są prowadzone z wykorzystaniem należącej do Spółki Nieruchomości S., tj. część powierzchni budynku jest wykorzystywana do P., część zaś do Działalności h.

Wnioskodawca zaznaczył także w opisie zdarzenia przyszłego, iż po przeniesieniu Działu P. do Z. sp. z o.o., Wnioskodawca będzie wynajmować od tej spółki powierzchnię Nieruchomości niezbędną do prowadzenia Działalności h. Wynajem części powierzchni Nieruchomości niezbędnej do prowadzenia Działalności h. jest konieczny z uwagi na brak prawnej możliwości przeniesienia części Nieruchomości w ramach Podziału przez wydzielenie (w budynku będącym częścią Nieruchomości nie wyodrębniono własności lokali).

Wnioskodawca wskazuje, że fakt ww. najmu nie będzie powodował utraty statusu ZCP przez Dział P. /Dział H. Potwierdzają to interpelacje organów podatkowych, gdzie organy podatkowe jednoznacznie wskazują, że wynajem określonych aktywów nie wyklucza spełnienia definicji ZCP. Przykładowo, we wskazanych niżej interpretacjach organy podatkowe potwierdziły, że przenoszony zespół składników majątkowych stanowi ZCP:

\- „(\`(...)\`) nie zostaną przeniesione na Nabywcę prawa własności nieruchomości, w których prowadzona jest działalność biznesu ciepłowniczego (\`(...)\`) zgodnie z założeniami stron Nabywca uzyska prawo do korzystania z tych nieruchomości w niezbędnym zakresie do kontynuowania biznesu ciepłowniczego na podstawie umowy dzierżawy zawartej ze Spółką w ramach planowanej transakcji (proponowany przez Spółkę okres dzierżawy to 30 lat) ” (interpretacja indywidualna DKIS z dnia 26 lipca 2019 r. sygn. 0114-KDIP1-1.4012.284.2019.1.JO);

\- „(\`(...)\`) nowoutworzona SPZOO od samego początku działalności będzie wynajmowała ww. nieruchomości handlowe od Spółki jawnej, w celu wykorzystania ich do prowadzenia działalności dystrybucyjnej (handlowej). Pomimo zatem wyłączenia ze zbioru składników stanowiących aport do SPZOO nieruchomości związanych z działalnością dystrybucyjną (handlową), pozostałe składniki majątkowe i niemajątkowe nie utracą waloru zorganizowanej części przedsiębiorstwa i pozostaną ze sobą we wzajemnych relacjach w taki sposób, by można było o nich mówić jak o zespole, a nie tylko zbiorze pewnych elementów" (interpretacja indywidualna DKIS z dnia 21 maja 2018 r., sygn. 0112-KDIL2-3.4012.183.2018.1.AO);

\- „(\`(...)\`) w momencie aportu w majątku Przedsiębiorstwa nie będzie Nieruchomości (\`(...)\`) w momencie wniesienia aportu Spółka komandytowa zostanie uprawniona do korzystania z Nieruchomości na podstawie umowy najmu bądź umowy o podobnym charakterze. Zapewniona zostanie zatem możliwość korzystania z Nieruchomości na podstawie innego niż własność tytułu prawnego. Z tego względu należy uznać, iż aport Przedsiębiorstwa (bez Nieruchomości, oraz bez Znaku), stanowi transakcję zbycia przedsiębiorstwa (\`(...)\`) ” (interpretacja indywidualna DKIS z dnia 23 sierpnia 2017 r., sygn. 0112-KDIL1-1.4012.220.2017.1.AK).

Odnosząc powyższe ustalenia do opisu zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Spółkę, Wnioskodawca wskazuje, że wynajem części powierzchni Nieruchomości niezbędnej do prowadzenia Działalności h. jest konieczny z uwagi na brak prawnej możliwości przeniesienia części Nieruchomości S. w ramach Podziału przez wydzielenie. Jest tak z tego względu, że w budynku będącym częścią Nieruchomości S. nie wyodrębniono własności lokali. W związku z tym, w odniesieniu do Nieruchomości S. obowiązuje wyrażona w art. 48 Kodeksu cywilnego zasada superficies solo cedit, zgodnie z którą do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania. To w praktyce oznacza, że Nieruchomość S. nie może zostać „podzielona”, ale może zostać (i) przeniesiona w całości do spółki przejmującej albo (ii) pozostawiona w całości w spółce dzielonej. Tym samym, przedstawiony w opisie zdarzenia przyszłego wynajem jest działaniem nie tylko niezbędnym z gospodarczego, ale także prawnego punktu widzenia.

Tym samym nie ulega wątpliwości, że Dział P., Dział S oraz Dział H. (każdy z osobna) są wyodrębnione funkcjonalnie w stopniu uzasadniającym uznanie ich za ZCP.

a) Podsumowanie

Podsumowując, w ocenie Wnioskodawcy Dział P. , Dział S. oraz Dział H. stanowią (każdy z osobna) zespoły składników materialnych i niematerialnych stanowiące ZCP w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o CIT oraz art. 2 pkt 27e ustawy o VAT. Z opisu zdarzenia przyszłego jednoznacznie wynika, że ww. działy wyodrębnione są na płaszczyźnie organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej. Wobec tego, w ocenie Wnioskodawcy każdy z osobna z opisanych zespołów składników materialnych i niematerialnych w postaci Działu P. Działu s. oraz Działu H., będzie stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o CIT oraz art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

W związku z przedstawionym zdarzeniem przyszłym oraz powyższym uzasadnieniem, Wnioskodawca zwraca się o potwierdzenie, że zaprezentowane przez niego stanowisko jest prawidłowe.

W uzupełnieniu Wnioskodawca zaznaczył, że podtrzymuje w całości uzasadnienie swojego stanowiska w sprawie, przedstawione uprzednio Organowi we wniosku.

Natomiast z uwagi na udzielenie przez Wnioskodawcę w piśmie z 7 lutego 2024 r. odpowiedzi na pytanie nr 9 (tj. „Czy w przypadku przeniesienia Nieruchomości S. do spółki przejmującej w ramach wydzielenia Działu P., zawarcie umowy najmu tej nieruchomości między Państwem a spółką przejmującą będzie niezbędne do kontynuowania Państwa działalności w ramach Działu H.?”), Wnioskodawca chciałby dodatkowo uzasadnić swoje stanowisko w przedmiocie zawarcia umowy najmu Nieruchomości S. między Wnioskodawcą a spółką przejmującą.

Zdaniem Wnioskodawcy zawarcie umowy najmu stanowi powszechną praktykę rynkową. Sam fakt zawarcia takiej umowy w ocenie Wnioskodawcy nie powinien skutkować uznaniem, że każdy z osobna z opisanych zespołów składników materialnych i niematerialnych w postaci Działu P. , Działu S. oraz Działu H., nie będzie stanowić zorganizowanej część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy o CIT/art. 2 pkt 27e ustawy o VAT.

Jednocześnie Wnioskodawca wskazuje, że DKIS również podzielał historycznie stanowisko, że zawarcie umowy najmu nieruchomości nie wpływa na status ZCP. Przykładowo Organ przyznał rację wnioskodawcy i odstąpił od uzasadnienia prawnego w interpretacji indywidualnej z dnia 12 maja 2023 r., znak: 0111-KD1B2-1.4010.104.2023.2.MKO. Organ tym samym pośrednio przyznał w ww. interpretacji, że na skutek podziału, każda z części przedsiębiorstwa, zarówno pozostająca w spółce dzielonej jak i przenoszona do spółki nowo zawiązanej, stanowią ZCP.

W ww. interpretacji wnioskodawca wskazywał w opisie zdarzenia przyszłego wprost, iż: „Po dokonaniu podziału pomiędzy Spółką dzieloną a spółką nowo zawiązaną będą miały miejsce transakcje gospodarcze, jednakże wyłącznie w zakresie najmu powierzchni magazynowej oraz w zakresie obsługi administracyjno-biurowej i IT (korzystania z infrastruktury informatycznej, zarządzanie oprogramowaniem EPR) ze spółki dzielonej do spółki nowo zawiązanej " oraz „ Nieruchomość, w której obecnie znajduje się Dział Magazyn pozostanie w Spółce w ramach Pionu 2, natomiast pomiędzy Spółką a spółką nowo zawiązaną zostanie zawarta umowa najmu na pomieszczenia Magazynu oraz pomieszczenia biurowe w celu umożliwienia kontynuowania działalności przez spółkę nowo zawiązaną w pełnym zakresie w jakim była prowadzona w Spółce. ”

Ocena stanowiska
----------------

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług jest:

\- prawidłowe w części dotyczącej uznania, że przeniesienie w ramach Podziału przez wydzielenie części majątku Spółki dzielonej w postaci Działu S. jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT do M. x sp. z o.o. nie będzie skutkować u Państwa powstaniem obowiązku podatkowego,

\- nieprawidłowe w części dotyczącej uznania, że przeniesienie w ramach Podziału przez wydzielenie części majątku Spółki dzielonej w postaci Działu P. jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT do Z. sp. z o. o. nie będzie skutkować u Państwa powstaniem obowiązku podatkowego.

**Uzasadnienie interpretacji indywidualnej**

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361) zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”,

opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy art. 2 pkt 6 ustawy,

ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy,

przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, (…).

Zgodnie z przedstawionymi wyżej przepisami, grunt spełnia definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a jego sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy.

Ponadto należy zauważyć, że na mocy art. 6 pkt 1 ustawy,

przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Przepisy art. 6 wskazują na wyłączenia określonych czynności spod zakresu przepisów ustawy. Są tutaj wskazane te czynności, które co do zasady należą do grupy czynności podlegających opodatkowaniu, mieszczące się w zakresie odpłatnej dostawy towarów czy też odpłatnego świadczenia usług. Z uwagi jednakże na stosowne wyłączenie, czynności te nie podlegają opodatkowaniu.

Przy czym należy zaznaczyć, że użyte w cyt. przepisie sformułowanie „transakcje zbycia” należy rozumieć w sposób zbliżony do terminu „dostawy towarów” w ujęciu art. 7 ust. 1 ustawy, tzn. „zbycie” obejmuje wszelkie czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, np. sprzedaż, zamianę, darowiznę, nieodpłatne przekazanie, przeniesienie własności w formie wkładu niepieniężnego, czyli aportu.

Ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy, winien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma on zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy.

Jak już wskazano, ustawodawca na mocy art. 6 pkt 1 ustawy wyłączył od opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Zaznaczyć należy, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług nie zawierają definicji „przedsiębiorstwa”. Dlatego też, dla potrzeb przepisów ustawy o podatku od towarów i usług należy posłużyć się definicją sformułowaną w art. 551 ustawy dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1610 ze zm.), zwanej dalej „Kodeks cywilny”. Zgodnie z tym przepisem,

przedsiębiorstwo jest zorganizowanym zespołem składników niematerialnych i materialnych przeznaczonym do prowadzenia działalności gospodarczej. Obejmuje ono w szczególności:

1) oznaczenie indywidualizujące przedsiębiorstwo lub jego wyodrębnione części (nazwa przedsiębiorstwa);

2) własność nieruchomości lub ruchomości, w tym urządzeń, materiałów, towarów i wyrobów, oraz inne prawa rzeczowe do nieruchomości lub ruchomości;

3) prawa wynikające z umów najmu i dzierżawy nieruchomości lub ruchomości oraz prawa do korzystania z nieruchomości lub ruchomości wynikające z innych stosunków prawnych;

4) wierzytelności, prawa z papierów wartościowych i środki pieniężne;

5) koncesje, licencje i zezwolenia;

6) patenty i inne prawa własności przemysłowej;

7) majątkowe prawa autorskie i majątkowe prawa pokrewne;

8) tajemnice przedsiębiorstwa;

9) księgi i dokumenty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.

Natomiast definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta jest w art. 2 pkt 27e ustawy, pod którym to pojęciem rozumie się,

organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.

Przepisy regulujące prawną instytucję podziału spółek stanowią treść działu II ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 ze zm.), zwanej dalej Ksh.

Stosownie do postanowień art. 528 § 1 Ksh,

spółkę kapitałową i spółkę komandytowo-akcyjną można podzielić na dwie albo więcej spółek kapitałowych lub spółek komandytowo-akcyjnych. Nie jest dopuszczalny podział spółki akcyjnej i spółki komandytowo-akcyjnej, jeżeli kapitał zakładowy nie został pokryty w całości.

Natomiast zgodnie z art. 529 § 1 pkt 4 Ksh,

podział może być dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą lub nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących, nowo zawiązanych lub spółki dzielonej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez wydzielenie).

Stosownie do art. 531 § 1 Ksh,

spółki przejmujące lub spółki nowo zawiązane powstałe w związku z podziałem wstępują z dniem podziału albo z dniem wydzielenia albo z dniem wyodrębnienia w prawa i obowiązki spółki dzielonej, określone w planie podziału.

Zgodnie z art. 531 § 2 Ksh,

na spółkę przejmującą lub spółkę nowo zawiązaną powstałą w związku z podziałem przechodzą z dniem podziału albo z dniem wydzielenia albo z dniem wyodrębnienia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, pozostające w związku z przydzielonymi jej w planie podziału składnikami majątku spółki dzielonej, a które zostały przyznane spółce dzielonej, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej.

Przewidziany w art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych podział dokonany przez wydzielenie części majątku Spółki dzielonej na istniejącą spółkę lub spółki nowo zawiązane powoduje przeniesienie prawa własności wydzielonych części majątku. Złożoność procedur związanych z podziałem spółki nie ma przy tym znaczenia. Istotny jest efekt końcowy – przeniesienie własności.

W świetle powyższych regulacji dokonany, na podstawie Ksh, podział przez wydzielenie poszczególnych części majątku Spółki dzielonej jest na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług, operacją obejmującą zdarzenia podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Wyjaśnić jednak należy, że w sytuacji, gdy w wyniku podziału spółki przez wydzielenie przedmiotem przeniesienia własności jest przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa to mamy do czynienia z transakcją zbycia w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy, który to przepis wyłącza taką czynność z zakresu regulacji ustawy.

Podkreślenia wymaga, że ze względu na szczególny charakter przepisu art. 6 pkt 1 ustawy, powinien on być interpretowany ściśle, co oznacza, że ma zastosowanie wyłącznie w przypadku zbycia (a zatem wszelkich czynności, w ramach których następuje przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel) przedsiębiorstwa (w rozumieniu Kodeksu cywilnego) lub zorganizowanej jego części, zdefiniowanej w art. 2 pkt 27e ustawy VAT.

Zorganizowana część przedsiębiorstwa, jako przedmiot zbycia, musi zatem stanowić całość pod względem organizacyjnym i funkcjonalnym, co oznacza, że najistotniejsze dla przedmiotowego zagadnienia jest ustalenie, czy przenoszony majątek stanowi na tyle zorganizowany kompleks praw, obowiązków i rzeczy, że zdolny jest do realizacji zadań gospodarczych przypisywanych przedsiębiorstwu.

Podstawowym wymogiem jest więc to, aby zorganizowana część przedsiębiorstwa stanowiła zespół składników materialnych i niematerialnych. Kolejnym warunkiem jest wydzielenie tego zespołu w istniejącym przedsiębiorstwie. Wydzielenie to ma zachodzić na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej i funkcjonalnej (przeznaczenie do realizacji określonych zadań gospodarczych).

Brak zaistnienia którejkolwiek z omawianych powyżej przesłanek wyklucza uznanie zespołu składników majątkowych przedsiębiorstwa za jego zorganizowaną część w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.

Oznacza to, że zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest sumą poszczególnych składników, przy pomocy których będzie można prowadzić odrębny zakład, lecz zorganizowanym zespołem tych składników, przy czym punktem odniesienia jest tutaj rola, jaką składniki majątkowe odgrywają w funkcjonowaniu przedsiębiorstwa (na ile stanowią w nim wyodrębnioną organizacyjnie i funkcjonalnie całość).

Przesłanki takiego wyodrębnienia są spełnione w sytuacji organizacyjnego wyodrębnienia w wewnętrznej strukturze przedsiębiorstwa oraz ewidencjonowania zdarzeń gospodarczych w sposób pozwalający na przyporządkowanie przychodów i kosztów oraz należności i zobowiązań związanych z tą częścią przedsiębiorstwa.

Jednocześnie zorganizowana część przedsiębiorstwa powinna być gospodarczo samodzielna, zanim dojdzie do transakcji zbycia. Zatem wydzielona jednostka jeszcze przed jej zbyciem powinna uzyskać samodzielność gospodarczą i realizować ją w praktyce. Skutki prawne po stronie zbywcy nie powinny bowiem zależeć od zdarzeń przyszłych i niepewnych (samodzielne realizowanie zadań gospodarczych) powstałych już w innym podmiocie (u nabywcy).

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że nie wystarczy zatem zorganizowanie jakiejkolwiek masy majątkowej, ale musi się ona odznaczać pełną odrębnością organizacyjną i finansową, z możliwością samodzielnego funkcjonowania w razie zaistnienia takiej potrzeby w obrocie gospodarczym. W przeciwnym razie nie można bowiem uznać, że dojdzie do powstania zespołu składników, które mogłyby stanowić zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

Na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług mamy więc do czynienia ze zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, jeżeli spełnione są wszystkie następujące przesłanki:

1) istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań;

2) zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;

3) składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;

4) zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

Tę ostatnią przesłankę rozumie się zazwyczaj jako potencjalną zdolność (zorganizowanej części przedsiębiorstwa) do niezależnego działania gospodarczego jako samodzielnego podmiotu gospodarczego i to jeszcze w ramach istniejącego przedsiębiorstwa. Zorganizowana część przedsiębiorstwa winna mieć również zdolność zaistnienia jako niezależne przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 551 k.c.

Zaznaczenia wymaga, że definicja zorganizowanej części przedsiębiorstwa zawarta w przepisie art. 2 pkt 27e ustawy nie jest definicją samoistną, lecz należy rozpatrywać ją m.in. w kontekście uregulowań art. 6 pkt 1 ustawy, który wyłącza z opodatkowania podatkiem od towarów i usług zbycie składników majątkowych i niemajątkowych uprzednio wyodrębnionych organizacyjnie i finansowo w istniejącym przedsiębiorstwie, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, nie dotyczy natomiast zbycia poszczególnych składników majątkowych przedsiębiorstwa.

Zatem należy wskazać, że fakt wyłączenia niektórych składników materialnych i niematerialnych może pozostawać bez wpływu na kwalifikację zbywanych składników jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Zakres powyższego wyłączenia zdefiniował w wyrokach Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. W wyroku z dnia 27 listopada 2003 r. sprawa C-497/01, Zita Modes Sarl stwierdził, że celem ww. opcji jest uproszczenie rozliczeń związanych z przeniesieniem majątku przedsiębiorstwa lub jego części, bądź wniesieniem ich aportem. W wyroku tym przyjęto, że jeżeli państwo członkowskie wprowadziło do swojego systemu VAT opcję zawartą w pierwszym zdaniu art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy uznając, że w przypadku wydania całości majątku nie ma miejsca dostawa towarów w rozumieniu regulacji VAT, to zasada ta ma zastosowanie - nie wyłączając możliwości ograniczenia jej stosowania do okoliczności zawartych w zdaniu drugim tego samego paragrafu - do każdego wydania przedsiębiorstwa lub samodzielnej części przedsiębiorstwa, włączając składniki materialne i niematerialne, które łącznie stanowią przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa, mogącego samodzielnie prowadzić działalność gospodarczą. Nabywca musi jednak wyrazić zamiar dalszego prowadzenia nabytego przedsiębiorstwa lub jego części, a nie jego bezpośredniej likwidacji i sprzedaży zapasów. TSUE wskazał, że biorąc pod uwagę cel dyrektywy, pojęcia w niej użyte powinny być interpretowane w sposób jednolity i niezależny (autonomiczny), uwzględniając kontekst i cel regulacji. W wyroku tym, dokonując wykładni funkcjonalnej art. 5 ust. 8 Szóstej Dyrektywy, TSUE uznał, że celem wyłączenia zbycia przedsiębiorstwa z opodatkowania jest zapewnienie neutralności podatkowej takiej czynności, która obciążając stronę istotnym zobowiązaniem podatkowym i tak rodziłaby prawo do odliczenia lub zwrotu podatku naliczonego. Trybunał podkreślił, że przeniesienie, o jakim mowa w art. 19 Dyrektywy 2006/112/WE, dotyczy między innymi części przedsiębiorstwa, a istotne znaczenie ma funkcjonalne powiązanie składników majątkowych umożliwiające realizację określonego zadania gospodarczego.

Jak wskazał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 10 listopada 2011 r. w sprawie C-444/10 Schriever „przekazanie całości lub części aktywów” należy interpretować w taki sposób, że obejmuje ono przekazanie przedsiębiorstwa lub jego samodzielnej części, w tym składników materialnych i ewentualnie niematerialnych, łącznie składających się na przedsiębiorstwo lub część przedsiębiorstwa zdolną prowadzić samodzielną działalność gospodarczą. Podobne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyroki NSA: z 25 czerwca 2013 r. sygn. akt I FSK 955/12 oraz z 21 listopada 2016 r. sygn. akt I FSK 1316/15).

O tym, czy nastąpiło zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa decydują każdorazowo okoliczności faktyczne związane z konkretną transakcją. Podatnik obowiązany jest do prawidłowego określenia przedmiotu opodatkowania, co wiąże się z koniecznością prawidłowego zdefiniowania dokonywanej czynności.

Przechodząc do kwestii objętych zakresem zadanego pytania w pierwszej kolejności wskazać należy, że dla uznania, że zbywana część przedsiębiorstwa stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa, istotne znaczenie ma ocena, czy ta zbywana część jest zdolna do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej. Oznacza to, że zespół składników materialnych i niematerialnych pozwala - z uwagi na swoje zorganizowanie, infrastrukturę, itp. - na prowadzenie określonej działalności gospodarczej. Podkreśla się przy tym, że możliwość stanowienia przez ten zespół składników niezależnego przedsiębiorstwa samodzielnie realizującego zadania gospodarcze, powinna mieć wymiar rzeczywisty, a nie jedynie potencjalny.

Aby mówić o zorganizowanej części przedsiębiorstwa, wydzielenie w ramach przedsiębiorstwa powinno zachodzić łącznie na trzech płaszczyznach: organizacyjnej, finansowej, funkcjonalnej. Ponadto wyodrębnienie to powinno istnieć na moment dokonania danej transakcji, nie zaś po jej dokonaniu. Brak spełnienia jednej z przesłanek wyklucza możliwość uznania, iż mamy do czynienia z dostawą zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Z opisu sprawy wynika, że na Państwa działalność składają się 3 segmenty, tj.:

\- działalność w zakresie p. („P.”),

\- działalność w zakresie h. („Działalność h.”),

\- prowadzenie s. („S.”).

Działalność w zakresie P. oraz Działalność h. są prowadzone z wykorzystaniem należącej do Spółki nieruchomości położonej w S., tj. część powierzchni budynku jest wykorzystywana do P., część zaś do Działalności h.

Do P./Działalności h. są także przypisane maszyny/urządzenia związane z prowadzeniem tych działalności. W zakresie Działalności h. Spółka posiada m.in. - wykorzystywane do xxx.

S. znajduje się natomiast w należącej do Spółki nieruchomości lokalowej położonej w K.

Do każdego z ww. segmentów działalności są przypisani pracownicy. Poszczególne segmenty działalności realizują odrębne zadania gospodarcze. Dodatkowo, Spółka jest w stanie przypisać przychody i koszty/należności i zobowiązania generowane przez każdy z ww. rodzajów działalności.

Dnia 30 czerwca 2023 r. Zarząd Spółki podjął uchwały, na mocy których z dniem 1 lipca 2023 r. ze struktury organizacyjnej Spółki wyodrębniono 3 zespoły składników materialnych i niematerialnych odpowiadające trzem segmentom działalności Spółki, tj.:

\- dział p. obejmujący działalność w zakresie P. ( „Dział P.”),

\- dział h. obejmujący Działalność h. („Dział H.”),

\- dział S. obejmujący działalność S. („Dział S.”).

W uchwałach określono, że działalność gospodarcza Działu P. oraz Działu H. będzie prowadzona z wykorzystaniem należącej do Spółki Nieruchomości S., tj. analogicznie jak przed podjęciem uchwały część powierzchni budynku będzie wykorzystywana przez Dział P., zaś część przez Dział H. Natomiast Działalność S. będzie prowadzona m.in. z wykorzystaniem Lokalu S. Na mocy uchwał, do każdego z ww. działów przypisano odpowiednie kody PKD odpowiadające prowadzonej w danym dziale działalności.

Uchwały przewidują także to, że dla każdego działu będzie funkcjonował odrębny rachunek bankowy. Nie jest przy tym wykluczone, że niektórzy z kontrahentów Działu H. będą nadal uiszczać płatności na dotychczasowy (ogólny) rachunek bankowy. Wynika to z tego, że zmiana rachunku dla płatności mogłaby wiązać się ze zmianą umowy z tym kontrahentem, a więc dodatkowymi czynnościami formalnymi. Nie jest przy tym wykluczone, że ww. kontrahent nie będzie zainteresowany podejmowaniem ww. czynności formalnych. Niemniej, w takiej sytuacji, płatność od ww. kontrahenta będzie transferowana w ramach przelewów wewnętrznych na rachunek bankowy przypisany do Działu H.

Do poszczególnych działów zostały przypisane konkretne konta księgowe - zgodnie z ustalonym planem kont dla każdego z działów. Spółka jest w stanie przypisać przychody/ koszty/należności/zobowiązania/aktywa związane z każdym z działów. Wyodrębnione w Spółce działy mają prowadzę samodzielną politykę finansową w oparciu o zasadę samobilansowania i w związku z tym powinny być w stanie przygotować odrębny bilans dla celów wewnętrznych.

W przypadku pozycji księgowych, których nie da się jednoznacznie przypisać do poszczególnych działów (np. rozrachunki publicznoprawne)/wspólnych dla wszystkich działów, Spółka dokona ich alokacji w oparciu o odpowiedni klucz (np. klucz przychodowy).

Obecnie planują Państwo wydzielenie Działu P. oraz Działu S. do dwóch innych podmiotów, tj. spółek z ograniczoną odpowiedzialnością powiązanych z Państwem. Wydzielenie Działu P. oraz Działu S. nastąpi na zasadach podziału przez wydzielenie przewidzianego w przepisach ustawy Kodeks spółek handlowych. Na podstawie art. 529 § 1 pkt 4 k.s.h. nastąpi podział dokonany poprzez:

c) przeniesienie części majątku spółki dzielonej w postaci Działu P. na Z. sp. z o.o., oraz

d) przeniesienie części majątku spółki dzielonej w postaci Działu S. na M. x sp. z o.o.

Zgodnie z art. 531 § 1 k.s.h. spółka przejmująca (odpowiednio: M. x sp. z o.o. oraz Z. sp. z o.o.) wstąpi z dniem podziału we wszystkie prawa i obowiązki Spółki dzielonej wyszczególnione w planie podziału.

Po Podziale przez wydzielenie:

a) będą Państwo kontynuować prowadzenie działalności w ramach Działu H.,

b) M. x sp. z o.o. będzie kontynuować działalność w zakresie Działu S.,

c) Z. sp. z o.o. będzie kontynuować działalność w zakresie Działu P.

W ramach podziału Spółki przez wydzielenie Działu P. i Działu S. do spółek przejmujących zostaną przeniesione nieruchomości. Spółka przejmująca Dział P. w ramach przejęcia ww. działu przejmie także własność Nieruchomości S., a spółka przejmująca Dział S. w ramach przejęcia ww. działu przejmie także własność Lokalu S.

Po przeniesieniu Działu P. do Z. sp. z o.o., będą Państwo będzie wynajmować od tej spółki powierzchnię Nieruchomości S. niezbędną do prowadzenia Działu H.. Wynajem części powierzchni Nieruchomości S. jest konieczny m.in. z uwagi na brak prawnej możliwości przeniesienia części nieruchomości w ramach Podziału przez wydzielenie, tj. w nieruchomości nie miało miejsce prawne wyodrębnienie lokali, co oznacza, że przedmiotem obrotu może być jedynie grunt z naniesieniami (budynkami itd.). To w praktyce oznacza, że Nieruchomość S. nie może zostać „podzielona”, ale może zostać (i) przeniesiona w całości do spółki przejmującej (Z. sp. z o.o.) albo (ii) pozostawiona w całości w Spółce dzielonej.

Biorąc pod uwagę opis sprawy oraz powołane przepisy należy stwierdzić, że w zakresie przeniesienia składników majątkowych składających się na Dział S., należy uznać, że ww. Dział będzie spełniał warunki przewidziane dla uznania zespołu składników majątkowych za zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

Jak wskazano bowiem w opisie sprawy, na dzień transakcji Dział S. będzie stanowił zespół składników materialnych i niematerialnych wyodrębniony organizacyjnie w Spółce. Dział S. został wyodrębniony organizacyjnie na mocy uchwał z 1 lipca 2023 r. Zrealizowany został dla niego również aspekt personalny wyodrębnienia organizacyjnego. Jak bowiem wynika z uchwał, z dniem wyodrębnienia do Działu S. zostali przyporządkowani pracownicy zajmujący się działalnością w zakresie tego Działu oraz wyznaczono osobę zarządzającą Działem.

Ponadto, zgodnie z podanymi przez Państwa informacjami, spełniona jest również przesłanka wyodrębnienia funkcjonalnego Działu S. w Państwa przedsiębiorstwie. Z Państwa wyjaśnień wynika, że Dział S. jest w stanie samodzielnie funkcjonować na rynku. Przypisany do ww. Działu S. zespół składników majątkowych oraz wyodrębniona struktura organizacyjna, pozwalają Działowi na samodzielną i niezależną realizację zadań w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Dodatkowo, po Podziale przez wydzielenie działalność Działu S. będzie kontynuowana.

Spełniony jest również warunek wyodrębnienia finansowego Działu S. Z opisu sprawy wynika, że Państwo są w stanie przypisać przychody i koszty/należności i zobowiązania generowane przez ten Dział. Do Działu S. przypisano aktywa związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dział S. posiada także rachunek bankowy, co również świadczy o wyodrębnieniu finansowym.

W analizowanej sprawie spełniony jest także warunek kontynuacji działalności prowadzonej przez Państwa przy użyciu wydzielonego majątku Działu S. Jak podali Państwo w opisie sprawy, spółka przejmująca Dział S. w ramach przejęcia ww. Działu przejmie m.in. własność Lokalu S., w którym będzie prowadzona działalność S.. W oparciu o otrzymane składniki majątku w postaci Działu S., spółka przejmująca będzie miała faktyczną możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w niezmienionym zakresie, bez angażowania dodatkowych składników majątkowych lub podejmowania dodatkowych działań.

Zestawiając przedstawiony we wniosku opis zdarzenia z przywołanymi przepisami prawa oraz orzecznictwem TSUE, wskazać należy, że przenoszony majątek składający się na Dział S. stanowić będzie zorganizowaną część przedsiębiorstwa.

Jak wskazano wyżej, Dział S. w dniu transakcji będzie stanowić organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych.

Wskazany zespół składników Działu S. odznacza się pełną odrębnością niezbędną do samodzielnego funkcjonowania w obrocie gospodarczym. Zorganizowaną część przedsiębiorstwa tworzą składniki, będące we wzajemnych relacjach. Wyodrębnione składniki majątku posiadają i posiadać będą pełną zdolność do niezależnego funkcjonowania jako samodzielne przedsiębiorstwo, a w konsekwencji Spółka przejmująca (M. x Sp. z o.o.) będzie kontynuowała działalność prowadzoną dotychczas przez Państwa przy pomocy nabytej zorganizowanej części przedsiębiorstwa w postaci Działu S.

Zatem zespół składników materialnych i niematerialnych składających się na przenoszony Dział S. stanowić będzie zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy, tym samym jej zbycie (w ramach podziału przez wydzielenie) do spółki przejmującej (M. x Sp. z o.o.) w myśl art. 6 pkt 1 ustawy, nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Tym samym Państwa stanowisko w części dotyczącej uznania, że przeniesienie w ramach Podziału przez wydzielenie Działu S. jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT do M. x Sp. z o.o. nie będzie skutkować u Państwa powstaniem obowiązku podatkowego, jest prawidłowe.

Rozpatrując w dalszej kolejności kwestię uznania Działu P. za zorganizowaną część przedsiębiorstwa, należy wskazać, że z treści wniosku wynika, że działalność w zakresie P. oraz Działalność h. są prowadzone z wykorzystaniem należącej do Spółki nieruchomości położonej w S., tj. część powierzchni budynku jest wykorzystywana do P., część zaś do Działalności h. Spółka przejmująca Dział P. w ramach przejęcia ww. działu przejmie także własność Nieruchomości S.

Wskazali Państwo, że po przeniesieniu Działu P. do Z. sp. z o.o., będą Państwo wynajmować od tej spółki powierzchnię Nieruchomości S. niezbędną do prowadzenia Działu H.. Wynajem części powierzchni Nieruchomości S. jest konieczny m.in. z uwagi na brak prawnej możliwości przeniesienia części nieruchomości w ramach Podziału przez wydzielenie, tj. w nieruchomości nie miało miejsce prawne wyodrębnienie lokali, co oznacza, że przedmiotem obrotu może być jedynie grunt z naniesieniami (budynkami itd.). To w praktyce oznacza, że Nieruchomość S. nie może zostać „podzielona”, ale może zostać (i) przeniesiona w całości do spółki przejmującej (Z. sp. z o.o.) albo (ii) pozostawiona w całości w Spółce dzielonej.

Powyższe wskazuje, że zarówno organizacyjnie jak i funkcjonalnie część Nieruchomości S. służy działalności Działu H. i jest dla niego niezbędna, a nie wyłącznie działalności związanej z Działem P. Część powierzchni budynku związana z działalnością h., jest zgodnie z Państwa wskazaniem na tyle istotnym składnikiem Działu H., że trudno mówić o jej wyłącznym funkcjonalnym związaniu z Działem P. Z opisu sprawy wynika, że część nieruchomości zarówno organizacyjnie, jak i funkcjonalnie służy działalności realizowanej przez Dział H. i jest dla niej niezbędna, a nie działalności Działu P.

W analizowanej sprawie Dział P. na moment podziału przez wydzielenie posiada takie składniki majątku (Nieruchomość S.), w stosunku do których nie można mówić o kontynuowaniu działalności Spółki Dzielonej, gdyż część tej nieruchomości jest nierozerwalnie i funkcjonalnie powiązana z Działem H.. Tym samym nie sposób uznać, że występuje wyodrębnienie funkcjonalne.

Z wniosku wynika, że planowane przeniesienie wyodrębnionego z zakresu prowadzonej przez Państwa działalności - Działu P. w drodze podziału przez wydzielenie nie zmienia faktu, że pomiędzy Państwem a spółką przejmującą (Z. Sp. z o.o.) będzie występować ścisła współpraca w zakresie prowadzonych działalności, gdyż będą musieli Państwo korzystać z nieruchomości, która zostanie wniesiona do spółki przejmującej (Z. Sp. z o.o.) – pomiędzy Państwem i Z. Sp. z o.o. w wyniku dokonanego podziału zostanie zawarta umowa najmu części powierzchni nieruchomości w której obecnie prowadzona jest działalność w zakresie Działu H. Tym samym, nieruchomość będzie wykorzystywana przez Państwa, tak jak dotychczas, tj. przed planowanym podziałem przez wydzielenie, z tym zastrzeżeniem, że należeć będzie do innego podmiotu gospodarczego, z którym zostaną zawarte odpowiednie umowy.

Po dokonaniu planowanej czynności Państwo i spółka przejmująca (Z. Sp. z o.o.) będą nawzajem korzystać ze swoich usług, pomimo że w teorii ma nastąpić rozdzielenie prowadzenia działalności gospodarczej. Ponadto powstanie konieczność zawierania między tymi podmiotami dodatkowych umów w celu usankcjonowania czynności, które nie miałyby racji bytu, gdyby nie doszło do podziału Spółki.

Podsumowując należy wskazać, że powyższe okoliczności nie pozwalają uznać, że wyodrębniony w Państwa przedsiębiorstwie Dział P. będzie stanowił zorganizowaną część przedsiębiorstwa, ponieważ w istniejącym przedsiębiorstwie przed wydzieleniem nie zostaną spełnione łącznie wszystkie poniższe warunki:

\- istnieje zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania;

\- zespół ten jest organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie;

\- składniki te przeznaczone są do realizacji określonych zadań gospodarczych;

\- zespół tych składników mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące ww. zadania gospodarcze.

W związku z powyższym należy wskazać, że zespół składników majątkowych składający się na Dział P. nie będzie stanowić zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy. Tym samym przeniesienie go w ramach podziału przez wydzielenie do Spółki P. (Z. sp. z o.o.) nie będzie stanowiło czynności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem VAT stosownie do art. 6 pkt 1 ustawy.

Tym samym Państwa stanowisko w części dotyczącej uznania, że przeniesienie w ramach Podziału przez wydzielenie Działu P. jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT do Z. sp. z o.o. nie będzie skutkować u Państwa powstaniem obowiązku podatkowego, jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje
--------------------

### Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Niniejsza interpretacja rozstrzyga wyłącznie w zakresie podatku od towarów i usług w części dotyczącej uznania, czy przeniesienie w ramach Podziału przez wydzielenie części majątku Spółki dzielonej w postaci Działu P. oraz Działu S. jako zorganizowanych części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT nie będzie skutkować u Państwa powstaniem obowiązku podatkowego. W zakresie:

\- podatku od towarów i usług w części dotyczącej uznania, czy Podział przez wydzielenie części majątku Spółki dzielonej w postaci Działu H. jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy o VAT nie będzie skutkować u Państwa powstaniem obowiązku podatkowego,

\- podatku dochodowego od osób prawnych,

zostaną/zostały wydane odrębne rozstrzygnięcia.

Należy wskazać, że ze względu na autonomiczność prawa podatkowego i odrębność uregulowań prawnych w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych i podatku VAT rozstrzygnięcie przyjęte w niniejszej interpretacji dotyczące opodatkowania zbywanych składników majątkowych jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie przyjęte w tym zakresie na gruncie przepisów dotyczących podatku dochodowego od osób prawnych.

Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Pełna weryfikacja przedstawionych we wniosku okoliczności możliwa jest jedynie w toku postępowania podatkowego lub kontrolnego, prowadzonego przez uprawnione do tego organy, będącego poza zakresem instytucji interpretacji indywidualnej. Postępowanie w sprawie dotyczącej wydania interpretacji indywidualnej jest postępowaniem szczególnym, mającym charakter uproszczony, odrębny od postępowania podatkowego, uregulowanego w dziale IV Ordynacji podatkowej. Wydając bowiem interpretację indywidualną Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przedstawia jedynie swój pogląd dotyczący wykładni treści analizowanych przepisów i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego (którego elementy przyjmuje, jako podstawę rozstrzygnięcia bez weryfikacji).

Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych, informuję, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego, czy też zdarzenia przyszłego.

### Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

\- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2383 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

\- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
--------------------------------------------------------

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm.; dalej jako „PPSA”.

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

\- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

\- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji
-----------------------------------------

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa.