Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IP-PP2-443-888/08-3/SAP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2008-08-12
Teza: Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w przypadku gdy zapłata za towar następuje przed jego wydaniem (powstaniem obowiązku podatkowego z tytułu dostawy towaru) i przed wystawieniem przez sprzedającego faktury lecz na rachunek bankowy podmiotu trzeciego wskazanego przez sprzedającego? Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych przez sprzedającego i dokumentujących otrzymanie części ceny z góry (przed wydaniem towaru) w sytuacji gdy część lub całość należności opisanych fakturą zaliczkową zapłacona została na rachunek bankowy podmiotu trzeciego wskazany przez sprzedającego?
Słowa kluczowe: obowiązek-obowiązek podatkowy-moment powstania obowiązku podatkowego; odliczenia-odliczenie podatku od towarów i usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV-Rozdział 1-art. 19 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IV-Rozdział 1-art. 19a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 28.05.2008 r. (data wpływu 03.06.2008 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego oraz prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 03 czerwca 2008 r. został złożony w/w wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie momentu powstania obowiązku podatkowego oraz prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Spółka zawarła umowę zakupu helikoptera cywilnego z firmą z siedzibą w Warszawie (Kontrahentem). Sprzedający (Kontrahent) jest przedstawicielem francuskiej firmy (Producenta) w Polsce i dystrybutorem jej produktów. W świetle postanowień zawartej przez strony umowy Spółka zobowiązana jest do zapłacenia ceny w dwóch transzach - do dnia 30 kwietnia 2008 r. zaliczkę o równowartości 20% ceny netto helikoptera, zaś pozostałą kwotę co najmniej 15 dni przed datą jego wstępnego odbioru ustaloną w późniejszym terminie przez strony. Jednocześnie w umowie zastrzeżono, iż sprzedawca wystawi stosowne faktury w terminie 7 dni od dokonania zapłaty kolejnych kwot. W przypadku pierwszej transzy płatność miałaby być dokonana na rachunek bankowy Kontrahenta, w przypadku drugiej transzy część kwoty ma być przekazana na rachunek Kontrahenta, a część na rachunek Producenta. Jeżeli chodzi o odbiór helikoptera, strony umówiły się w ten sposób, że wstępny odbiór techniczny helikoptera nastąpi na lotnisku w M (Francja), przy czym Kontrahent już w dniu wstępnego odbioru dysponować będzie tytułem własności helikoptera (będzie prawnym właścicielem helikoptera). Kontrahent zobowiązany jest do wstępnego odbioru technicznego helikoptera w imieniu Spółki, na podstawie pełnomocnictwa udzielonego mu przez Spółkę. Dokonanie wstępnego odbioru technicznego zostanie potwierdzone Protokołem odbioru wstępnego. Kontrahent po wykonaniu na terenie Francji w siedzibie Producenta w P dodatkowych prac (montaż kabiny VIP) zobowiązany jest do dostarczenia helikoptera na lotnisko B w W, gdzie nastąpi Końcowy odbiór techniczny helikoptera przez Spółkę. Koszty transportu helikoptera z Francji do Polski oraz koszty ubezpieczenia helikoptera do chwili wydania na lotnisku B ponosi Spółka. Dokonanie końcowego odbioru technicznego zostanie potwierdzone Protokołem końcowego odbioru technicznego podpisanym przez strony. Dopiero w chwili końcowego odbioru technicznego Spółka otrzyma pełną dokumentację techniczną helikoptera, zestaw kluczy, zestaw kół do obsługi naziemnej oraz cały pozostały osprzęt.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytania:

1.  Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w przypadku gdy zapłata za towar następuje przed jego wydaniem (powstaniem obowiązku podatkowego z tytułu dostawy towaru) i przed wystawieniem przez sprzedającego faktury lecz na rachunek bankowy podmiotu trzeciego wskazanego przez sprzedającego?
2.  Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT wystawionych przez sprzedającego i dokumentujących otrzymanie części ceny z góry (przed wydaniem towaru) w sytuacji gdy część lub całość należności opisanych fakturą zaliczkową zapłacona została na rachunek bankowy podmiotu trzeciego wskazany przez sprzedającego?

Spółka stoi na stanowisku, iż przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie występuje wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów lecz dostawa krajowa opodatkowana polskim podatkiem VAT, wymaga usunięcia wątpliwości związanych z umówionym mechanizmem zapłaty. Zgodnie z art. 19 ust. 11 ustawy o podatku od towarów i usług, jeżeli przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi otrzymano część należności, w szczególności: przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w tej części. Interpretacji wymaga zwrot „otrzymanie części należności”. Jego restrykcyjna interpretacja prowadziłaby do wniosku, iż skutek w postaci powstania obowiązku podatkowego następuje wyłącznie wtedy, gdy kupujący płaci sprzedawcy zaliczkę (przedpłatę, zadatek, ratę) bezpośrednio sprzedawcy, gotówką bądź przelewem na należący do niego rachunek bankowy. W innym przypadku (zapłata części należności na rzecz innej niż sprzedawca osoby) obowiązek podatkowy nie powstawałby aż do wydania towaru.

Z art. 356 par. 2 k.c. wynika, że jeżeli wierzytelność pieniężna jest wymagalna, wierzyciel nie może odmówić przyjęcia świadczenia od osoby trzeciej, chociażby działała bez wiedzy dłużnika. Skutkiem jest wykonania zobowiązania między dłużnikiem a wierzycielem. Przenosząc powyższe rozumowanie na grunt prawa podatkowego uznać należy, iż przez sformułowanie „otrzymanie świadczenia” przez kontrahenta (wierzyciela) należy także rozumieć wszelkie świadczenia na rzecz wskazanego przez niego podmiotu trzeciego, skoro dokonywane jest ono w oparciu o inny, istniejący pomiędzy wierzycielem a osobą trzecią stosunek prawny. Z otrzymaniem zapłaty, tj. ze spełnieniem świadczenia na rzecz dostawcy mamy do czynienia nie tylko wtedy gdy otrzyma on daną kwotę bezpośrednio lub przelewem na własny rachunek bankowy. Zajęcie odmiennego stanowiska stanowiłoby zachętę do obchodzenia prawa w zakresie powstawania obowiązku podatkowego na gruncie podatku od towarów i usług. Strony mogłyby bowiem z łatwością opóźniać powstawanie obowiązku podatkowego poprzez przyjmowanie zaliczek przez dostawcę lub usługodawcę lecz za pośrednictwem podmiotu trzeciego. Uznanie, iż zapłata ta nie stanowi „otrzymania części należności” przez dostawcę w rozumieniu art. 19 ust. 11 ustawy o podatku od towarów i usług spowodowałoby, iż obowiązek podatkowy powstawałby dopiero z chwilą dokonania dostawy towarów.

Reasumując, zdaniem podatnika zapłata części należności przez Spółkę przed końcowym odbiorem helikoptera na rzecz osoby wskazanej przez Kontrahenta powoduje powstanie po stronie Kontrahenta obowiązku podatkowego z tytułu uiszczenia przez Spółkę części należności, niezależnie od tego, na czyj rachunek bankowy zapłata następuje: dostawcy czy też osoby przez niego wskazanej.

Prawo do odliczenia podatku naliczonego przez podatnika jest fundamentalnym elementem konstrukcji podatku VAT zapewniającym konkretyzację zasady neutralności tej daniny publicznej. Podatek naliczony podlega odliczeniu w miesiącu, w którym podatnik otrzymał fakturę dokumentującą obowiązek podatkowy (dostawa towaru, wykonanie usługi, otrzymanie części lub całości należności z góry). Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku VAT, kwotę podatku naliczonego stanowi także suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika potwierdzających dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty), jeżeli wiązały się one z powstaniem obowiązku podatkowego. W związku z powyższym, ponieważ zdaniem Spółki zapłata części należności z góry (przed powstaniem obowiązku podatkowego z tytułu dostawy towaru) powoduje po stronie osoby otrzymującej tę część należności powstanie obowiązku podatkowego (niezależnie od tego, czy zapłata nastąpiła na rachunek sprzedawcy czy na rachunek wskazanej przez niego osoby trzeciej), podatek VAT zawarty w fakturze wystawionej w tych okolicznościach przez sprzedawcę, dokumentującej otrzymania należności przed dokonaniem dostawy, podlega odliczeniu przez nabywcę na zasadach ogólnych (art. 86 ust. 1 ustawy).

Odpowiedź na zapytania Spółki dotyczące miejsca opodatkowania oraz uznania przedmiotowej transakcji za dostawę krajową udzielona zostanie w odrębnej interpretacji.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 w/w ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 w/w ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 w/w ustawy) na adres: Biuro Krajowej Informacji Podatkowej, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.