Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/443-229/13-2/MKw
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2013-04-09
Teza: Usługi zarządzania ryzykiem w zakresie zawieranych przez Wnioskodawcę kontraktów na instrumentach pochodnych nie są objęte zwolnieniem od podatku VAT przewidzianym w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy.
Słowa kluczowe: instrumenty-pochodne instrumenty finansowe; usługi-usługi finansowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 19.03.2013 r. (data wpływu 21.03.2013 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia z podatku VAT usług świadczonych na rzecz Wnioskodawcy – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21.03.2013 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia z podatku VAT usług świadczonych na rzecz Wnioskodawcy.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca w ramach prowadzonej przez siebie działalności uczestniczy w operacjach na międzynarodowych rynkach instrumentów pochodnych. Podstawowym celem prowadzonych przez X. działań jest osiąganie zysków ekonomicznych z tytułu dokonywania operacji na instrumentach pochodnych.

X. Nie posiada możliwości bezpośredniego zawierania transakcji dotyczących instrumentów pochodnych na międzynarodowych rynkach finansowych (w tym odpowiednich uprawnień). Przedmiotową zdolność posiada natomiast kontrahent X. - podmiot z siedzibą w Wielkiej Brytanii (dalej: „Usługodawca”). Stąd, dla celów prowadzonej przez siebie działalności Wnioskodawca nabywa od Usługodawcy usługę pośrednictwa w zakresie transakcji dotyczących instrumentów pochodnych, której nadrzędnym celem jest umożliwienie X. bezpośredniego dokonywania transakcji na międzynarodowych rynkach finansowych (dalej: „Usługa”).

W ramach Usługi, Usługodawca wykorzystuje swoje zasoby w celu umożliwienia X. wykonywania działalności na międzynarodowych rynkach finansowych tj. zawierania z kontrahentami transakcji dotyczących instrumentów pochodnych (Usługodawca w ramach wykonywania usługi na rzecz X. wykorzystuje w szczególności opracowaną przez siebie metodologię, wiedzę, know-how, doświadczenie w obszarze transakcji na instrumentach pochodnych, zasoby kadrowe, świadczenia nabywane od zewnętrznych dostawców, oraz posiadaną infrastrukturę techniczną. Wszystkie te elementy są wykorzystywane przez Usługodawcę do wykonywania jednego kompleksowego świadczenia, którego beneficjentem jest X.).

Innymi słowy, Wnioskodawca korzysta z pośrednictwa Usługodawcy przy zawieraniu przez X. z kontrahentami transakcji dotyczących instrumentów pochodnych na międzynarodowych rynkach finansowych.

Czynności podejmowane przez Usługodawcę można porównać do działań czynności wykonywanych przez pośrednika w operacjach finansowych, który w celu wykonania swojej usługi, i tym samym umożliwienia klientom zawierania transakcji finansowych, udostępnia im „platformę” w zakresie bezpośredniego działania z innymi uczestnikami rynków finansowych i zawierania z tymi uczestnikami transakcji na rynkach finansowych w czasie rzeczywistym.

W konsekwencji działań Usługodawcy dochodzi do zmiany zarówno sytuacji:

1.  ekonomicznej Wnioskodawcy (X. osiąga ekonomiczny zysk, lub stratę), jak również
2.  prawnej (w wyniku dokonywanych przy wykorzystaniu usługi transakcji, X. wchodzi w posiadanie określonych instrumentów pochodnych, bądź przenosi prawo do nich na inne podmioty).

Dodatkowo, w ramach udzielenia wsparcia, Usługodawca zobowiązany jest do:

*   wykonywania czynności w zakresie zarządzania ryzykiem w stosunku do zawieranych przez X. kontraktów na instrumentach pochodnych - Usługodawca jest obowiązany do bieżącego monitorowania sytuacji potencjalnie ryzykownych i informowania o nich Wnioskodawcy.

W ramach tego elementu świadczenia Usługodawca podejmuje ustrukturyzowane działania dotyczące nadzoru (w odniesieniu do ryzyka) operacji wykonywanych przez X.. Działania te przyjmują kształt skoordynowanego monitorowania ryzyk w zakresie penetracji określonych obszarów rynku przez X., limitów transakcyjnych, które są wykorzystywane przez poszczególnych pracowników X. oraz identyfikowania, analizowania, ewaluacji ryzyka ekonomicznego wynikającym z operacji których przedmiotem są instrumenty pochodne.

*   dostarczania analiz i raportów finansowych związanych bezpośrednio z transakcjami na instrumentach pochodnych.

Wsparcie Usługodawcy udzielane jest za pomocą sieci teleinformatycznej, przy wykorzystaniu dostarczanego przez Usługodawcę rozwiązania informatycznego (ze względu na fakt, iż wszelkiego rodzaju operacje na rynkach finansowych są przeprowadzane w formie zdigitalizowanej, Usługodawca w ramach swojego wsparcia dostarcza Spółce odpowiednie rozwiązanie informatyczne, służące jako medium do dokonywania transakcji na rynkach finansowych).

Z tytułu świadczenia opisanej powyżej kompleksowej Usługi X. wypłaca Usługodawcy wynagrodzenie.

Nabywane od Usługodawcy świadczenie X. rozpoznaje dla potrzeb rozliczeń z tytułu podatku VAT na zadach właściwych dla importu usług, o którym mowa w art . 2 pkt . 9 ustawy o VAT tj. świadczenia usług, z tytułu wykonywania których podatnikiem jest usługobiorca.

Wnioskodawca, w odniesieniu do opisanej powyżej Usługi, uzyskał opinię klasyfikacyjną wydaną dnia 8 listopada 2011 r. przez Ośrodek Klasyfikacji i Nomenklatur Urzędu Statystycznego w Łodzi (dalej: „OKN”), zgodnie z którą opisana powyżej Usługa jest usługą z kategorii pośrednictwa finansowego, mieszczącą się w grupowaniach PKWiU: 67.13.10-00 (zgodnie z PKWiU z 1997 r. \[„Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (Dz. U. z 1997 r., Nr 42 poz. 264 ze zm.)\] - „Usługi pomocnicze związane z pośrednictwem finansowym pozostałe” oraz 66.19.99.0 (zgodnie z PKWiU z 2008 r. \[Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (Dz. U. z 2008 r., Nr 207, poz. 1293 ze zm.)\] - „Pozostałe usługi wspomagające usługi finansowe, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych.”

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy przedstawiona powyżej kompleksowa Usługa, nabywana przez X. od Usługodawcy, z tytułu świadczenia której podmiotem zobowiązanym do rozliczenia VAT jest nabywca (X.), objęta jest zakresem zwolnienia od podatku VAT na gruncie regulacji Ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2011 r.?

Zdaniem Wnioskodawcy

Zdaniem Wnioskodawcy, przedstawiona powyżej kompleksowa Usługa, nabywana przez X. od Usługodawcy, z tytułu świadczenia której podmiotem zobowiązanym do rozliczenia VAT jest nabywca (X.), objęta jest zakresem zwolnienia od podatku VAT na gruncie regulacji Ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2011 r.

Zdaniem Wnioskodawcy, na poprawność wskazanego stanowiska wskazuje w szczególności brzmienie przepisów Ustawy o VAT, przepisów wspólnotowych oraz orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: „TSUE” lub „Trybunał”).

1.  Finansowy charakter Usługi i jej kompleksowość

Jak wskazano w stanie faktycznym, przedmiotem Usługi jest umożliwienie X. zawierania transakcji na instrumentach pochodnych. Jakkolwiek charakter ekonomiczny oraz wspólny cel wykonywanych przez Usługodawcę w ramach Usługi czynności jest, zdaniem Wnioskodawcy, wystarczający dla uznania ich za jedną usługę kompleksową, tj. świadczenie złożone, Wnioskodawca dokonał również analizy poprawności takiego twierdzenia, w świetle orzeczeń \[Orzeczenia wydane na podstawie pierwotnie obowiązującej Szóstej Dyrektywy Rady 77/418/EWG z 17 maja 1977 roku w sprawie harmonizacji przepisów Państw Członkowskich, dotyczących podatków obrotowych - wspólny system podatku od wartości dodanej - ujednolicona podstawa wymiaru podatku („VI Dyrektywa”) oraz obecnie obowiązującej Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L z dnia 11 grudnia 2006 r.).\] Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W wyroku w sprawie C-349/96 Card Protection Plan Ltd. Trybunał uznał, że jeżeli dwa lub więcej niż dwa świadczenia (czynności) dokonane przez podatnika na rzecz konsumenta są tak ściśle powiązane, że obiektywnie tworzą w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te świadczenia lub czynności stanowią jednolite świadczenie dla celów podatku od wartości dodanej.” \[Podobnie w wyroku TSUE w sprawie C-2/95 Sparekassernes Datacenter (SDC), jak również w wyroku TSUE C-41/04 Levob Verzekeringen BV i OV Bank NV\].

Zdaniem Wnioskodawcy, nabywane przez niego w ramach Usługi czynności, ze względu na swój charakter, stanowią jedną całość. ścisły związek poszczególnych czynności potwierdza fakt, iż z perspektywy Wnioskodawcy stanowią one jedno świadczenie, mające na celu umożliwienie i wsparcie wykonywanej przez Wnioskodawcę działalności w zakresie obrotu instrumentami finansowymi. W konsekwencji wydzielenie z Usługi którejkolwiek czynności byłoby nie tylko sztuczne, ale i gospodarczo nieuzasadnione.

Zdaniem Wnioskodawcy, na poprawność klasyfikacji Usługi nabywanej przez X. jako kompleksowej usługi związanej z operacjami dotyczącymi instrumentów pochodnych, dokonywanych przez Wnioskodawcę wskazuje również opinia klasyfikacyjna OKN z dnia 8 listopada 2011 r. o sygn. OKN-5672/KU-4391/2011, w której OKN potwierdził, iż usługi wykonywane przez Usługodawcę (będące w swej istocie formą pośrednictwa w zakresie transakcji dotyczących instrumentów pochodnych na rynkach finansowych), jak również dodatkowe czynności podejmowane przez Usługodawcę w tym zakresie, mieszczą się w grupowaniach:

*   PKWiU 66.19.99.0 - „Pozostałe usługi wspomagające usługi finansowe, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych” - zgodnie z PKWiU z 2008 r.; oraz
*   PKWiU 67.13.10-00 - „Usługi pomocnicze związane z pośrednictwem finansowym, pozostałe” - zgodnie z PKWiU z 1997 r.

Zgodnie ze zmianami wprowadzonymi do Ustawy o VAT „towar” i usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5 Ustawy o VAT, wymienione na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.” Przepis art. 43. ust. 1 pkt 41) Ustawy o VAT, w którym, zdaniem Wnioskodawcy, mieści się Usługa świadczona przez Usługodawcę na rzecz X., nie powołuje symboli statystycznych.

Niemniej jednak, zdaniem Wnioskodawcy, otrzymana opinia klasyfikacyjna jednoznacznie wskazuje na charakter Usługi świadczonej przez Usługodawcę na rzecz X. jako usługi (i) kompleksowej oraz (ii) właściwej dla sektora usług finansowych.

Reasumując, zdaniem Wnioskodawcy, czynności wykonywane przez Usługodawcę w ramach realizacji Usługi, nie mogą być rozpatrywane inaczej niż jako nierozerwalnie ze sobą złączone elementy jednej kompleksowej usługi.

1.  Treść przepisów Ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2011 r.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 41) Ustawy o VAT, zwalnia się od podatku VAT usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384 oraz z 2011 r. Nr 106, poz. 622 i Nr 131, poz. 763), z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie.

Na mocy art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c) ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (dalej: „Ustawa o obrocie”), instrumentami finansowymi są niebędące papierami wartościowymi opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne.

W ocenie Wnioskodawcy, mając na uwadze, że istotą świadczenia Usługodawcy jest zapewnienie X. możliwości dokonywania operacji dotyczących instrumentów pochodnych (a więc instrumentów finansowych w rozumieniu Ustawy o obrocie), nabywana przez X. Usługa stanowi świadczenie, którego przedmiotem są instrumenty finansowe.

W konsekwencji powyższego, nabywana od Usługodawcy Usługa, stanowi usługę wymienioną w art. 43 ust. 1 pkt 41) Ustawy o VAT.

1.  Zwolnienie od VAT usług, których przedmiotem są instrumenty finansowe

Jak zostało wskazane wcześniej, zgodnie z brzmieniem art. 43 ust. 1 pkt 41 Ustawy o VAT, zwolnieniu od VAT podlegają usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w Ustawie o obrocie, jak również usługi pośrednictwa w tym zakresie.

Wnioskodawca pragnie podkreślić, że nabywana Usługa polega na umożliwieniu X. wykonywania działalności w zakresie transakcji dotyczących instrumentów pochodnych, angażującej kapitał Wnioskodawcy, przy jednoczesnym zwiększeniu skuteczności, efektywności i bezpieczeństwa wykonywania działalności opisanej w stanie faktycznym. W świetle powyższego należy stwierdzić, że bez czynności podejmowanych przez Usługodawcę Wnioskodawca nie byłby w stanie prowadzić swojej działalności w kształcie opisanym w stanie faktycznym.

Mając na uwadze powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, Usługodawca - zapewniając X. możliwość dokonywania operacji dotyczących instrumentów pochodnych występuje w charakterze pośrednika przy wykonywaniu przez X. działania, którego przedmiotem są instrumenty finansowe (instrumenty pochodne). Należy podkreślić, że to X., a nie Usługodawca, występuje jako strona dokonywanych operacji dotyczących instrumentów pochodnych. Natomiast Usługodawca pełni funkcję łącznika pomiędzy X. a międzynarodowymi rynkami finansowymi, bez którego prowadzenie przedmiotowej działalności przez Wnioskodawcę byłoby niemożliwe. Zdaniem Wnioskodawcy, świadczenie Usługodawcy na rzecz X. ma wiele cech wspólnych z działalnością maklerów lub brokerów na finansowych rynkach regulowanych (Przykładowo, osoba fizyczna, nie jest w stanie bezpośrednio uczestniczyć w transakcjach na rynkach regulowanych. Może jednakże skorzystać z pośrednictwa zewnętrznego profesjonalnego podmiotu, przy którego wsparciu możliwa jest realizacja operacji gospodarczych na lokalnych lub międzynarodowych rynkach finansowych).

W konsekwencji, zważywszy na fakt, iż świadczenie Usługodawcy jest nierozerwalnie związane z operacjami gospodarczymi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, nie jest możliwe inne scharakteryzowanie tej Usługi niż jako usługi pośrednictwa, której przedmiotem są instrumenty finansowe podlegającej zwolnieniu zgodnie z brzmieniem art. 43 ust. 1 pkt 41) Ustawy o VAT.

Jednocześnie, Wnioskodawca pragnie wskazać, iż świadczenie Usługodawcy nie stanowi przechowywania instrumentów finansowych lub zarządzania takimi instrumentami. Stąd, w ocenie Wnioskodawcy, Usługa nie należy do kategorii świadczeń wyłączonych ze zwolnienia od VAT.

Zdaniem Wnioskodawcy, również biorąc pod uwagę przepisy wspólnotowe z zakresu podatku VAT oraz orzecznictwo TSUE, nie ulega wątpliwości, że nabywana Usługa objęta jest zakresem zwolnienia od podatku VAT.

Biorąc pod uwagę powyższe, zdaniem Wnioskodawcy, przedmiotowa Usługa świadczona przez Usługodawcę na rzecz X. korzysta ze zwolnienia od podatku VAT jako usługa pośrednictwa w zakresie instrumentów finansowych, zgodnie z 43 ust. 1 pkt 41) Ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2011 r.

Mając na uwadze powyższe, Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie prawidłowości wskazanego powyżej stanowiska.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 Nr 177, poz. 1054 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 5a ustawy o VAT – obowiązującego od dnia 1 stycznia 2011r. – towary lub usługi będące przedmiotem czynności, o których mowa w art. 5, wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, jeżeli dla tych towarów lub usług przepisy ustawy lub przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

Z art. 7 ust. 1 ustawy o VAT wynika, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast art. 8 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, iż przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Co do zasady stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy stawka podatku wynosi 22% z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013r., z zastrzeżeniem art. 146f stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Podkreślić także należy, iż zarówno w treści ustawy, jak i przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi, bądź zwolnienie od podatku.

Stosownie do postanowień art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy, zwalnia się od podatku usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w ustawie z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2010 r. Nr 211, poz. 1384 oraz z 2011 r. Nr 106, poz. 622 i Nr 131, poz. 763), z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie.

Powyższy przepis statuujący zwolnienie od podatku VAT dla transakcji na instrumentach finansowych nie odnosi się do klasyfikacji statystycznych w tym zakresie.

Zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41 (art. 43 ust. 13 ustawy).

Natomiast w myśl art. 43 ust. 14 ustawy, przepisu ust. 13 nie stosuje się do świadczenia usług stanowiących element usług pośrednictwa, o których mowa w ust. 1 pkt 7 i 37-41.

Z kolei w myśl art. 43 ust. 15 ww. ustawy, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13, nie mają zastosowania do:

1.  czynności ściągania długów, w tym factoringu;
2.  usług doradztwa;
3.  usług w zakresie leasingu.

Wskazać również należy, iż na podstawie art. 43 ust. 16 ustawy, zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 41, nie ma zastosowania do usług dotyczących praw i udziałów odzwierciedlających:

1.  tytuł prawny do towarów;
2.  tytuł własności nieruchomości;
3.  prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;
4.  udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części;
5.  prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku.

Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczenia zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy interpretować ściśle, zważywszy, że zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek VAT pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika.

W tym miejscu wskazać należy - co wielokrotnie podkreślał Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej - że zakres zwolnień przewidzianych w Dyrektywie VAT nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. Czynności zwolnione od VAT zgodnie z Dyrektywą VAT stanowią autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, a ich ujednolicona interpretacja ma służyć unikaniu rozbieżności w stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych państwach członkowskich.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem „pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w art. 13 szóstej dyrektywy powinny być interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowią one odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika (wyrok TSUE z dnia 19 listopada 2009 r. C-461/08 w sprawie Don Bosco Onroerend Goed BV).

Powyższe zwolnienia uregulowane zostały w ustawie o podatku od towarów i usług wskutek implementacji odpowiednich przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, poz. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą.

I tak zgodnie z art. 131 Dyrektywy, zwolnienia przewidziane w rozdziałach 2-9 stosuje się bez uszczerbku dla innych przepisów wspólnotowych i na warunkach ustalanych przez państwa członkowskie w celu zapewnienia prawidłowego zastosowania tych zwolnień oraz zapobieżenia wszelkim możliwym przypadkom uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania i nadużyć.

W myśl art. 135 ust. 1 lit. a-e Dyrektywy, państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje:

1.  udzielanie kredytów i pośrednictwo kredytowe, oraz zarządzanie kredytami przez kredytodawcę;
2.  pośrednictwo lub wszelkie działania w zakresie gwarancji kredytowych, poręczeń i wszelkich innych zabezpieczeń i gwarancji oraz zarządzanie gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę;
3.  transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące rachunków depozytowych, rachunków bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem windykacji należności;
4.  transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące walut, banknotów i monet używanych jako prawny środek płatniczy, z wyłączeniem banknotów i monet będących przedmiotami kolekcjonerskimi, za które uważa się monety ze złota, srebra lub innych metali, jak również banknoty, które nie są zwykle używane jako prawny środek płatniczy lub które przedstawiają wartość numizmatyczną;
5.  transakcje, łącznie z pośrednictwem, jednakże z wyłączeniem przechowywania i zarządzania, których przedmiotem są akcje, udziały w spółkach lub związkach, obligacje i inne papiery wartościowe, z wyłączeniem dokumentów ustanawiających tytuł prawny do towarów, oraz praw lub papierów wartościowych, o których mowa w art . 15 ust. 2.

Z opisu sprawy wynika, iż Wnioskodawca nabywa od Usługodawcy – podmiotu z siedzibą w Wielkiej Brytanii usługę w zakresie transakcji dotyczących instrumentów pochodnych, której nadrzędnym celem jest umożliwienie X. bezpośredniego dokonywania transakcji na międzynarodowych rynkach finansowych. W ramach świadczenia Usługi, Usługodawca wykorzystuje posiadane przez siebie zasoby w celu umożliwienia X. wykonywania działalności na międzynarodowych rynkach finansowych i tym samym zawierania z kontrahentami transakcji dotyczących instrumentów pochodnych, w szczególności swoją metodologię, wiedzę i doświadczenie z zakresu operacji na instrumentach pochodnych, zasoby ludzkie jak również usługi nabywane od podmiotów trzecich jak i posiadaną infrastrukturę techniczną.

Dodatkowo, w konsekwencji udzielenia powyższego wsparcia, Usługodawca zobowiązany jest do: wykonywania czynności zarządzania ryzykiem w zakresie zawieranych przez X. kontraktów na instrumentach pochodnych oraz do bieżącego monitorowania sytuacji potencjalnie ryzykownych i informowania o nich Wnioskodawcy, a także dostarczania analiz i raportów finansowych związanych bezpośrednio z transakcjami na instrumentach pochodnych.

Wsparcie Usługodawcy udzielane jest za pomocą sieci teleinformatycznej, przy wykorzystaniu dostarczanego przez Usługodawcę rozwiązania informatycznego (ze względu na fakt, iż wszelkiego rodzaju operacje na rynkach finansowych są przeprowadzane w formie zdigilalizowanej). Usługodawca w ramach swojego wsparcia dostarcza Spółce odpowiednie rozwiązanie informatyczne, służące jako medium do dokonywania transakcji na rynkach finansowych).

Zdaniem Wnioskodawcy, działalność i czynności Usługodawcy można porównać do działania i czynności pośrednika finansowego, który w celu wykonania swojej usługi, i tym samym umożliwienia klientom zawierania transakcji finansowych, udostępnia klientom „platformę” w zakresie bezpośredniego działania z innymi uczestnikami rynków finansowych i zawierania z tymi uczestnikami transakcji na rynkach finansowych w czasie rzeczywistym.

Przedstawiając własne stanowisko Wnioskodawca podkreślił, iż nabywana od kontrahenta zagranicznego usługa jest kompleksową usługą pośrednictwa, której przedmiotem są instrumenty finansowe podlegającą zwolnieniu zgodnie z brzmieniem art. 43 ust. 1 pkt 41) Ustawy o VAT.

Jednocześnie, Wnioskodawca wskazał, iż świadczenie Usługodawcy nie stanowi przechowywania instrumentów finansowych lub zarządzania takimi instrumentami.

Zdaniem Wnioskodawcy, nabywane przez niego w ramach Usługi czynności, ze względu na swój charakter, stanowią jedną całość. Z perspektywy Wnioskodawcy stanowią one jedno świadczenie, mające na celu umożliwienie i wsparcie wykonywanej przez Wnioskodawcę działalności w zakresie obrotu instrumentami finansowymi. W konsekwencji wydzielenie z Usługi którejkolwiek czynności byłoby nie tylko sztuczne, ale i gospodarczo nieuzasadnione.

Dokonując analizy przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że co do zasady każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem VAT powinno być traktowane jak odrębne i niezależne. Z ekonomicznego punktu widzenia usługi nie powinny być dzielone dla celów podatkowych tylko wówczas, gdy tworzyć będą jedną usługę kompleksową obejmującą kilka świadczeń pomocniczych. Z kolei jeżeli w skład świadczonej usługi wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonywaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu usługi kompleksowej.

Zatem biorąc pod uwagę powyższe nie można jednak zgodzić się ze stanowiskiem Wnioskodawcy, że nabywa usługę kompleksową. Nabywane od kontrahenta z Wielkiej Brytanii usługi nazwane przez Wnioskodawcę usługami pośrednictwa w zakresie transakcji dotyczących instrumentów pochodnych są de facto usługami pomocniczymi do usług finansowych polegających na obrocie instrumentami finansowymi. Usługi te nie mają charakteru usługi kompleksowej, nie spełniają one bowiem przesłanek do uznania ich za jedną całość w świetle orzecznictwa TSUE, który wypowiedział się w tym zakresie w sprawach C-349/96 CPP, C-41/04 Levob, C-111/05 Aktiebolaget NN. Na tle dotychczasowego dorobku orzeczniczego TSUE ukształtowała się definicja świadczeń złożonych, z którymi mamy do czynienia w przypadku gdy (i) świadczenie pomocnicze nie stanowi celu samego w sobie, lecz stanowi środek do korzystania na jak najlepszych warunkach z usługi podstawowej, (ii) poszczególne czynności są ze sobą tak ściśle związane, że ich rozdzielenie miałoby charakter sztuczny, (iii) kiedy nie istnieje możliwość nabywania danego świadczenia od podmiotów zewnętrznych, (iv) kiedy nie istnieje możliwość odrębnego fakturowania za daną czynność. Usługa kompleksowa zawiera zatem kilka czynności (usług) opodatkowanych różnymi stawkami podatku VAT, z tym, że jedna z nich jest usługą główną, przeważającą, nadającą danej usłudze jej główny charakter, przy czym wszystkie zmierzają do bezpośredniego zaspokojenia określonej potrzeby zamawiającego wskazanej w umowie. Usługę należy uznać za pomocniczą, jeśli nie stanowi ona celu samego w sobie, lecz jest środkiem do pełnego zrealizowania lub wykorzystania usługi zasadniczej. Pojedyncza usługa traktowana jest zatem jak element usługi kompleksowej wówczas, jeżeli cel świadczenia usługi pomocniczej jest zdeterminowany przez usługę główną oraz nie można wykonać lub wykorzystać bez usługi pomocniczej usługi głównej.

Trudno zatem określić w rozpatrywanej sprawie, które usługi stanowią świadczenie główne, a które pomocnicze realizowane w celu lepszego wykonania usługi podstawowej. W omawianej sytuacji wszystkie świadczone usługi mają charakter równorzędny, zaś rezygnacja z niektórych czynności pozostaje bez wpływu na prawidłowe wykonanie innych usług. Zatem nietrudno wyobrazić sobie wykonywanie poszczególnych czynności przez kilka różnych podmiotów.

Dlatego też zasadne jest twierdzenie, iż opisane we wniosku usługi winny być traktowane odrębnie, gdyż nie stanowią jednej kompleksowej usługi.

Ponadto należy zauważyć, że wskutek nabywanych od kontrahenta usług nie dochodzi do zmiany sytuacji ekonomicznej Wnioskodawcy ani do zmiany sytuacji prawnej. Skutek taki wywiera bowiem dopiero zawarcie przez Wnioskodawcę konkretnych transakcji w zakresie obrotu instrumentami pochodnymi, a nie nabycie od Usługodawcy usługi umożliwiającej zawieranie takich transakcji.

Wskazać należy, że na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy, zwolniona z podatku VAT jest usługa pośrednictwa związana z usługami, których przedmiotem są instrumenty finansowe. Jednakże usługa ta musi posiadać cechy pośrednictwa. A zatem ze zwolnienia korzystają usługi agentów lub innych pośredników, którzy biorą udział w sprzedaży bądź zakupie instrumentów finansowych. Pośrednictwo jest zwolnione jeżeli pośrednik działa pomiędzy stronami zawartych transakcji tj. kupującym i sprzedającym dany instrument, doprowadzi do zawarcia pomiędzy sprzedającym a kupującym konkretnej transakcji łącznie z przygotowaniem dokumentów związanych z realizacją transakcji. Pośrednictwo kończy się w momencie zawarcia transakcji pomiędzy kupującym a sprzedającym.

Ponadto należy wskazać, iż pojęcie „pośrednictwa” było przedmiotem wyroku w sprawie sygn. C-453/05, gdzie TSUE stwierdził, że „pośrednictwo stanowi działalność polegającą na pośredniczeniu, która może obejmować między innymi wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia takiej umowy, kontaktowanie się z drugą stroną i negocjowanie w imieniu i na rzecz klienta warunków świadczeń wzajemnych, przy czym celem takiej działalności jest uczynienie wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę, a sam pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy”.

Z wniosku nie wynika, aby podmiot angielski wykonywał na rzecz X. tego typu usługi. Usługi wykonywane przez podmiot zagraniczny stanowią usługi wsparcia, dzięki którym X. może realizować swoje transakcje z innymi podmiotami. Usługi te mają za zadanie pomóc w przeprowadzaniu transakcji, ale nie stanowią usług pośrednictwa.

Zatem nie można zgodzić się ze stanowiskiem Wnioskodawcy, że usługi świadczone na Jego rzecz przez kontrahenta z siedzibą w Wielkiej Brytanii korzystają ze zwolnienia jako usługi pośrednictwa, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT.

Ponadto należy zauważyć, jak Wnioskodawca sam wskazuje, Usługodawca dokonuje na rzecz X. usług zarządzania ryzykiem w zakresie zawieranych przez X. kontraktów na instrumentach pochodnych. W tym zakresie wykonuje takie czynności jak monitorowanie sytuacji potencjalnie ryzykownych i informowanie o nich OCTC. Sporządza i dostarcza analizy i raporty finansowe związane bezpośrednio z transakcjami na instrumentach pochodnych. Usługi te również nie mają charakteru usług pośrednictwa, a zatem nie mogą korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy.

Zatem należy uznać, iż świadczone przez Spółkę usługi nie są objęte zwolnieniem od podatku VAT przewidzianym w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia przedstawionego w stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.