Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP1/443-596/10-2/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2010-08-19
Teza: Moment powstania prawa do odliczenia podatku VAT w związku z doręczeniem faktury VAT pełnomocnikowi (pełnomocnictwo bierne).
Słowa kluczowe: odliczenia-odliczenie podatku; pełnomocnictwo; podatek-obliczenie podatku; podatek-podatek od towarów i usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko, przedstawione we wniosku z dnia 26 maja 2010 r. (data wpływu 28 maja 2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT w chwili otrzymania faktury – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 maja 2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do odliczenia podatku VAT w chwili otrzymania faktury.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca zamierza zlecić wykonywanie niektórych czynności wchodzących w skład prowadzenia ksiąg rachunkowych spółce zewnętrznej mającej siedzibę w Republice Czeskiej (zwanej dalej pełnomocnikiem). Do tych czynności będzie m. in. należało skanowanie, a następnie księgowanie (po akceptacji) zeskanowanych dokumentów w systemie informatycznym. Wprowadzona zmiana pozwoli nie tylko poprawić przepływ dokumentów w Spółce, poprzez możliwość przesyłania dokumentów w formie załącznika elektronicznego, ale również pozwoli oszczędzić czas i ograniczyć koszty związane z ich wprowadzeniem.

W celu przyspieszenia obiegu dokumentów, Spółka poinformuje swoich dostawców, aby faktury przez nich wystawiane na Spółkę, nie były wysyłane na jej adres korespondencyjny, tylko bezpośrednio do pełnomocnika.

Jednocześnie Spółka udzieli stosownego pełnomocnictwa w zakresie otrzymywania dokumentów (faktur) w jej imieniu. Potwierdzeniem otrzymania faktury przez pełnomocnika będzie stempel dzienny pełnomocnika umieszczany na dokumencie w dniu jego wpływu. Papierowe oryginały dokumentów, po ich opracowaniu, zostaną przesłane od siedziby Spółki. Przekazanie dokumentów Spółce następować będzie przed złożeniem deklaracji za dany okres rozliczeniowy, tak więc zapewniona zostanie możliwość weryfikacji prawidłowości rozliczeń na ich podstawie.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

W związku z przedstawionym powyżej opisem zdarzenia przyszłego, Spółka wnosi o potwierdzenie, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego – zgodnie z art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług – powstanie w okresie rozliczeniowym, w którym pełnomocnik Spółki otrzyma dokument (fakturę) od dostawcy Spółki?

Zdaniem Wnioskodawcy, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, zgodnie z art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, powstanie w okresie rozliczeniowym w którym pełnomocnik Spółki otrzyma dokument (fakturę) od dostawcy Spółki.

Stanowisko takie Zainteresowany uzasadnia następująco.

Zgodnie z brzmieniem art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny, z zastrzeżeniem pkt 2 – 5 oraz ust. 11, ust. 12, ust. 16 i ust. 18. Tak więc, decydujące znaczenie dla powstania prawa do odliczenia i terminu jego realizacji ma data otrzymania faktury.

Ustawodawca nie zdefiniował jednak pojęcia otrzymania. W związku z tym, że przepisy nie określają sposobu rozumienia pojęcia otrzymania, należy posłużyć się słownikowym znaczeniem tego pojęcia. Zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego, otrzymanie oznacza dostanie czegoś, bycie odbiorcą czegoś. Kluczowym jest, więc fakt „bycia odbiorcą”. Jako, że ustawodawca nie ograniczył prawa do odbioru faktury, należy przyjąć, iż może ona być odebrana przez jakąkolwiek osobę działającą w imieniu i za zgodą podatnika. Wynika z powyższego, iż udzielone pełnomocnictwo dla Spółki zewnętrznej może być traktowane jako spełnienie wymogu działania w imieniu i za zgodą podatnika.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy, kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7 suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika:

1.  z tytułu nabycia towarów i usług,
2.  potwierdzających dokonanie przedpłaty (zaliczki, zadatku, raty), jeżeli wiązały się one z powstaniem obowiązku podatkowego,
3.  od komitenta z tytułu dostawy towarów będącej przedmiotem umowy komisu

– z uwzględnieniem rabatów określonych w art. 29 ust. 4.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w myśl art. 86 ust. 10 ustawy, powstaje:

1.  w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny, z zastrzeżeniem pkt 2-5 oraz ust. 11, 12, 16 i 18;
2.  w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 4 - w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy w podatku należnym u nabywcy odpowiednio od importu usług lub wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest nabywca;
    1.  w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 5 - w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy w podatku należnym od importu towarów rozliczanego zgodnie z art. 33a;
    2.  w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy w podatku należnym od importu towarów rozliczanego zgodnie z art. 33b;
3.  w przypadku nabycia towarów i usług, o których mowa w art. 19 ust. 13 pkt 1, jeżeli faktura zawiera informację, jakiego okresu dotyczy - w rozliczeniu za okres, w którym przypada termin płatności;
4.  w przypadku dokonania spisu z natury określonego w art. 113 ust. 5 i 7 - nie później niż w rozliczeniu za okres, w którym dokonano tego spisu;
5.  w przypadku stosowania w imporcie towarów procedury uproszczonej, polegającej na wpisie do rejestru zgodnie z przepisami celnymi - za okres rozliczeniowy, w którym podatnik dokonał wpisu do rejestru; obniżenie kwoty podatku należnego następuje pod warunkiem dokonania przez podatnika zapłaty podatku wykazanego w tym rejestrze, z zastrzeżeniem art. 33a;
6.  w przypadku decyzji, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3 oraz w art. 34 - w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał decyzję; obniżenie kwoty podatku należnego następuje pod warunkiem dokonania przez podatnika zapłaty podatku wynikającego z decyzji.

W myśl art. 86 ust. 11 ustawy, jeżeli podatnik nie dokona obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.

Zgodnie z art. 86 ust. 12 ustawy, w przypadku otrzymania faktury, o której mowa w ust. 2 pkt 1 lit. a lub lit. c, przed nabyciem prawa do rozporządzania towarem jak właściciel albo przed wykonaniem usługi, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego powstaje z chwilą nabycia prawa do rozporządzania towarem lub z chwilą wykonania usługi.

W myśl art. 86 ust. 12a, przepisu ust. 12 nie stosuje się do przypadków, gdy:

1.  faktura dokumentuje czynności, od których obowiązek podatkowy powstał zgodnie z art. 19 ust. 13 pkt 1, 2, 4, 7, 9-11;
2.  nabycie prawa do dysponowania towarem jak właściciel lub wykonanie usługi nastąpiło przed upływem terminu do złożenia deklaracji podatkowej, w której podatnik dokonał obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury.

Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, ust. 11, ust. 12, ust. 16 i ust. 18, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej za okres, w którym wystąpiło prawo do obniżenia podatku należnego, nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym wystąpiło prawo do obniżenia podatku należnego (art. 86 ust. 13 ustawy).

Generalnie zatem, podatnik VAT dysponując towarem i fakturą (z zastrzeżeniem przypadków wskazanych w art. 86 ustawy) nabywa prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury. Jednakże, jeżeli nie zrealizuje go w ww. terminie to prawo do odliczenia przysługuje mu w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.

W świetle powyższego należy stwierdzić, że podatek naliczony w przypadku towarów i usług nabytych w obrocie krajowym (poza określonymi w przepisach wyjątkami) wynika z faktur otrzymywanych przez podatnika. Jednocześnie prawo do odliczenia uzależnione jest od otrzymania przez podatnika faktury. Otrzymanie - zgodnie z definicją słownikową - zakłada wejście przez podatnika w posiadanie faktury.

Dla prawidłowości zmniejszenia podatku należnego nie jest więc istotne, kiedy dany dokument zostanie wystawiony, ale decyduje „fizyczne” posiadanie tego dokumentu („otrzymanie”) przez podatnika. W praktyce istnieje utożsamienie prawa do odliczenia podatku z posiadaniem oryginału faktury.

Należy zauważyć, iż przepisy artykułu 167-169 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE. L. Nr 347, poz. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą, regulują zagadnienia dotyczące momentu i zakresu odliczenia podatku. Fundamentalną zasadą podatku od wartości dodanej, a nie przywilejem, jest neutralność podatku dla podatników, która jest realizowana poprzez umożliwienie podatnikowi obniżenia podatku należnego o podatek naliczony zapłacony przy nabyciu towarów i usług, związanych z jego działalnością gospodarczą i co do zasady nie może podlegać ograniczeniu.

W myśl artykułu 178 lit. a Dyrektywy, podatnik uprawniony jest do realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego z tytułu dostaw towarów i usług, wyłącznie jeżeli posiada fakturę wystawioną zgodnie z przepisami Dyrektywy. Ponadto, jak stanowi art. 179 Dyrektywy, Państwa członkowskie mogą wymagać od podatników dokonujących okazjonalnych transakcji, o których mowa w art. 12, stosowania prawa do odliczenia dopiero w momencie dostawy.

Zgodnie z art. 95 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z właściwości czynności prawnej, można dokonać czynności prawnej przez przedstawiciela. Stosownie do treści § 2 powołanego przepisu, czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.

W myśl art. 96 k.c., umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo).

Jak wynika z powołanych wyżej przepisów, przedstawicielstwo polega na umocowaniu do dokonania czynności prawnej w imieniu innego podmiotu ze skutkiem prawnym bezpośrednio dla reprezentowanego. Przedstawicielstwo może opierać się na ustawie albo na oświadczeniu reprezentowanego skutkujące ustanowieniem pełnomocnika. Przedstawicielstwo może być bierne (umożliwiające jedynie przyjmowanie – odbieranie – oświadczeń woli) oraz czynne obejmujące umocowanie do składania oświadczeń woli (Kazimierz Piasecki, Kodeks cywilny. Księga Pierwsza. Część ogólna. Komentarz, Zakamycze 2003, komentarz do art. 95 i art. 96).

W opisie zdarzenia przyszłego Wnioskodawca wskazał, iż zamierza zlecić wykonywanie niektórych czynności wchodzących w skład prowadzenia ksiąg rachunkowych spółce zewnętrznej mającej siedzibę w Republice Czeskiej (pełnomocnik). Do tych czynności będzie m. in. należało skanowanie, a następnie księgowanie (po akceptacji) zeskanowanych dokumentów w systemie informatycznym. Wprowadzona zmiana pozwoli nie tylko poprawić przepływ dokumentów w Spółce, poprzez możliwość przesyłania dokumentów w formie załącznika elektronicznego, ale również pozwoli oszczędzić czas i ograniczyć koszty związane z ich wprowadzeniem. W celu przyspieszenia obiegu dokumentów, Spółka poinformuje swoich dostawców, aby faktury przez nich wystawiane na Spółkę, nie były wysyłane na jej adres korespondencyjny, tylko bezpośrednio do pełnomocnika. Jednocześnie Zainteresowany udzieli stosownego pełnomocnictwa w zakresie otrzymywania dokumentów (faktur) w jej imieniu. Potwierdzeniem otrzymania faktury przez pełnomocnika będzie jego stempel dzienny umieszczany na dokumencie w dniu jego wpływu. Papierowe oryginały dokumentów, po ich opracowaniu, zostaną przesłane od siedziby Spółki. Przekazanie dokumentów Spółce następować będzie przed złożeniem deklaracji za dany okres rozliczeniowy, tak więc zapewniona zostanie możliwość weryfikacji prawidłowości rozliczeń.

Mając na względzie powołane przepisy prawa oraz opisane zdarzenie przyszłe wskazać należy, iż Wnioskodawca ma prawo dokonać odliczenia podatku od towarów i usług wynikającego z faktur VAT w okresie rozliczeniowym, w którym pełnomocnik Spółki otrzymał fakturę. Powyższe wynika z faktu, iż ustanowienie pełnomocnika odpowiedzialnego za odbiór faktur od kontrahentów Spółki (pełnomocnictwo bierne) rodzi skutki prawne dla samego mocodawcy. W konsekwencji data (chwila) doręczenia faktury pełnomocnikowi przesądza o doręczeniu samemu Wnioskodawcy. Stosownie do powyższego przesłane faktury VAT pełnomocnikowi skutkuje spełnieniem przesłanek, o których mowa w art. 86 ust. 10 pkt 1 ustawy, i umożliwia odliczenie podatku VAT wynikającego z doręczonej pełnomocnikowi faktury. W przypadku natomiast gdy z określonych przyczyn Wnioskodawca nie dokona obniżenia kwoty podatku należnego w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał fakturę VAT (de facto otrzymał ją pełnomocnik) wówczas zastosowanie znajdą regulacje art. 86 ust. 11 ustawy, zgodnie z którym podatnik może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych. Powyższe uprawnienia będą jednakże przysługiwać Wnioskodawcy przy spełnieniu przesłanki zawartej w art. 86 ust. 1 ustawy, tj. gdy nabyte od kontrahentów towary i usługi służyć będą Spółce do czynności opodatkowanych i nie dotyczy wyjątków wskazanych w art. 86 ust. 10 pkt 2-6 oraz ust. 12, 16 i 18 ustawy.

Reasumując, Spółka ma prawo do obniżenia kwoty podatku VAT w okresie rozliczeniowym, w którym pełnomocnik Wnioskodawcy otrzyma fakturę VAT od dostawcy Spółki.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.