Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP2/443-378/09/11-S/EWW
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-04-29
Teza: 1. Czy w związku z nabywaniem opisanych usług Spółka zobowiązana jest do rozpoznania importu usług? 2. Czy usługi świadczone przez „A”, korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, w związku z poz. 3 załącznika nr 4 do tej ustawy?
Słowa kluczowe: import-import usług; pośrednictwo-pośrednictwo finansowe; usługi-usługi finansowe; zwolnienie-zwolnienie podatkowe
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział I-art. 2; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 7.; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 17; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 17a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 27; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28m (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział V-Rozdział 3-art. 28o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów – uwzględniając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Wr 1564/09 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt I FSK 669/10 – stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 18 marca 2009 r. (data wpływu 23 marca 2009 r.) uzupełnionym pismem z dnia 27 kwietnia 2009 r. (data wpływu 30 kwietnia 2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie importu usług oraz zwolnienia od podatku – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

Spółka reprezentowana przez Pełnomocnika Doradcę Podatkowego złożyła w dniu 23 marca 2009 r. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie importu usług oraz zwolnienia od podatku. Wniosek uzupełniony został pismem z dnia 27 kwietnia 2009 r. (data wpływu 30 kwietnia 2009 r.) o informacje doprecyzowujące opisane zdarzenie przyszłe.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca prowadzi działalność w zakresie leasingu (głównie rzeczy ruchomych). W celu pozyskania finansowania prowadzonej działalności leasingowej, Spółka (jako tzw. inicjator sekurytyzacji) przeprowadzi transakcję sekurytyzacyjną („Sekurytyzacja”).

W ramach planowanej Sekurytyzacji, Zainteresowany zawrze z „A” (spółka celowa z siedzibą w Irlandii) umowę nabycia wierzytelności (głównie wierzytelności przyszłych) („Umowa”) z umów leasingu. Zgodnie z Umową, „A” będzie nabywać od Wnioskodawcy wierzytelności wynikające z zawieranych przez nią umów leasingu. Czynności wykonywane przez „A” na rzecz Spółki mają na celu zapewnienie finansowania jej działalności. „A” jest podmiotem celowym, którego celem będzie przeprowadzenie transakcji Sekurytyzacji. Poza wspomnianym celem finansowym, Sekurytyzacja zostanie przeprowadzona również w celu ograniczenia ryzyka nieściągalności wierzytelności po stronie Zainteresowanego.

Wnioskodawca nie jest powiązany kapitałowo z „A”. W związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, Spółka jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym.

Zapewnienie finansowania przez „A” nastąpi w drodze nabywania od Wnioskodawcy puli wierzytelności (głównie jeszcze nie wymagalnych, wynikających z umów leasingu w szczególności wierzytelności o zapłatę czynszu inicjalnego, rat leasingowych, kwot wykupu przedmiotu leasingu).

Wierzytelności, wyodrębnione w oparciu o kryteria wskazane w Umowie, będą przenoszone na „A” na podstawie umowy przelewu zdefiniowanej w art. 509 Kodeksu cywilnego. Jednocześnie Spółka będzie w dalszym ciągu świadczyć klientom usługi leasingu (pozostając stroną umów leasingu), a własność przedmiotów leasingu nie zostanie przeniesiona na „A”. W zamian za nabywane wierzytelności, „A” będzie płacił Zainteresowanemu określone w umowie wynagrodzenie uwzględniające dyskonto od wartości nominalnej wierzytelności.

Sekurytyzacja będzie miała charakter finansowania rewolwingowego (odnawialnego). Oznacza to, że na podstawie Umowy, w okresie jej trwania, Spółka będzie miała prawo w określonych w Umowie datach składać oferty sprzedaży puli wierzytelności leasingowych. Jednocześnie „A” jest zobowiązany do ich nabycia po spełnieniu określonych warunków. Tym samym, w ramach Sekurytyzacji „A” będzie zapewniał finansowanie umów leasingowych istniejących na dzień zawarcia Umowy, jak również umów leasingowych, które zostaną zawarte w trakcie trwania Umowy.

Środki niezbędne do zapłaty Wnioskodawcy wynagrodzenia za nabyte wierzytelności (czyli kwota finansowania) zostaną pozyskane przez „A” poprzez emisję dłużnych papierów wartościowych (obligacji) zabezpieczonych na nabytych przez „A” wierzytelnościach oraz rzeczach będących przedmiotem umów leasingowych. Instrumenty te zostaną objęte przede wszystkim przez inwestorów finansowych (w tym możliwe, że również przez Europejski Bank Inwestycyjny). Refinansowanie będzie również pozyskiwane poprzez zaciągnięcie pożyczek m.in. od C - spółki będącej podmiotem celowym, wykorzystywanym do pozyskiwania środków na finansowanie transakcji sekurytyzacyjnych poprzez emisję zabezpieczonych papierów dłużnych oferowanych głównie inwestorom na rynku europejskim lub/i amerykańskim.

Podsumowując, usługę świadczoną przez „A” w ramach Sekurytyzacji na rzecz Spółki można zdefiniować jako nowoczesną technikę finansowania, w ramach której, w zamian za wynagrodzenie zapewniające finansowanie działalności Zainteresowanego, określona pula aktywów (tutaj wierzytelności Spółki z tytułu umów leasingu) wraz z generowanymi przez nie przyszłymi strumieniami płatności zostaje wyodrębniona z przedsiębiorstwa Wnioskodawcy i przeniesiona na „A”, który z kolei pozyskuje finansowanie zewnętrzne z reguły poprzez emisję atrakcyjnie oprocentowanych (ze względu na ograniczenie ryzyka związanego z finansowaniem wyłącznie do puli aktywów przeniesionych na podmiot emisyjny) instrumentów dłużnych lub na podstawie zawartych umów pożyczki (kredytu).

Należy również zaznaczyć, iż podmiotem, który zajmować się będzie obsługą nabytych przez „A” wierzytelności, pozostanie Spółka (jako zbywca sekurytyzowanych wierzytelności). Zainteresowany, pozostając stroną umów leasingowych, w oparciu o odrębną umowę, będzie zajmował się w szczególności przyjmowaniem płatności od dłużników „A”, przekazywaniem tych płatności na jego rzecz, jak również ewentualną egzekucją należności od nierzetelnych dłużników.

Wynagrodzeniem należnym „A” w zamian za świadczoną usługę będzie różnica pomiędzy wartością nominalną nabytych przez niego wierzytelności, a ceną zapłaconą za te wierzytelności (czyli dyskonto). „A” otrzymywać będzie należności wpływające od klientów Spółki z tytułu wierzytelności nabytych w ramach Sekurytyzacji (włączając w to dyskonto). Jednocześnie, „A” zobowiązany będzie do wypłaty określonych świadczeń (odsetek lub podobnych), na rzecz podmiotów, które nabyły wyemitowane przez Wnioskodawcę dłużne papiery wartościowe.

Zdaniem Zainteresowanego, świadczone przez „A” usługi polegające na zapewnieniu finansowania Spółki, poprzez dostarczenie jej środków finansowych przed terminem wymagalności poszczególnych wierzytelności leasingowych, powinny być klasyfikowane (na podstawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług z 1997 r.) w grupowaniu PKWiU 65.23.10 00.00 „Usługi pośrednictwa finansowego, pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane”.

W oparciu o przedstawiony powyżej opis transakcji, „A” zwrócił się do organów statystycznych z wnioskiem o klasyfikację świadczonych przez niego usług. Do dnia złożenia wniosku, „A” nie uzyskał jednak odpowiedzi Wojewódzkiego Urzędu Statystycznego.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

1.  Czy w związku z nabywaniem opisanych usług Spółka zobowiązana jest do rozpoznania importu usług?
2.  Czy usługi świadczone przez „A”, korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, w związku z poz. 3 załącznika nr 4 do tej ustawy?

Zdaniem Wnioskodawcy, stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Z kolei w związku z treścią ust. 3 tego przepisu, usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych i usług turystyki, o których mowa w art. 119.

Z dalszej części art. 8 ustawy o VAT wynika jednak, iż przy określaniu miejsca świadczenia usług, o którym mowa w art. 27 i 28, usługi są identyfikowane za pomocą klasyfikacji statystycznych, jeżeli dla tych usług przepisy ustawy oraz przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie powołują symbole statystyczne.

Zdaniem Spółki, czynności podejmowane przez „A” nie sprowadzają się do samego nabycia wierzytelności w ramach cesji, lecz stanowią część szerszej usługi finansowej. Czynności wykonywane przez nią w ramach Sekurytyzacji mają charakter kompleksowej usługi pośrednictwa finansowego związanego z nabywaniem wierzytelności oraz redystrybucją środków finansowych oraz ograniczeniem ryzyka niewypłacalności dłużników, która powinna być klasyfikowana w Sekcji J PKWiU.

Zainteresowany uważa, iż świadczone przez „A” usługi polegające na zapewnieniu finansowania działalności Spółki, poprzez dostarczenie jej środków finansowych przed terminem wymagalności poszczególnych wierzytelności leasingowych, powinny być klasyfikowane (na podstawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług z 1997 r.) w grupowaniu PKWiU 65.23.10 00.00 „Usługi pośrednictwa finansowego, pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane”.

Kwestię określania miejsca opodatkowania reguluje art. 27 ustawy o VAT. Stosownie do ust. 3 w związku z ust. 4 pkt 4 tego przepisu, miejscem świadczenia usług finansowych jest kraj siedziby usługobiorcy. Zasada ta stosowana jest w odniesieniu do przypadków, gdy nabywca jest podatnikiem mającym siedzibę na terytorium jednego z państw członkowskich.

Należy zaznaczyć, że Wnioskodawca jest podatnikiem VAT w związku z prowadzoną działalnością. Ponadto, usługę świadczoną przez „A” w ramach Sekurytyzacji należy kwalifikować jako usługę finansową w rozumieniu art. 27 ust. 4 pkt 4 ustawy o VAT. W związku z tym, iż w treści art. 27 ust. 4 pkt 4 nie zostały powołane grupowania PKWiU, zgodnie z brzmieniem art. 8 ust. 4 ustawy, rodzaje usług wymienione w tym przepisie powinny być interpretowane w zgodzie z wykładnią literalną wymienionych w nim pojęć (wspieraną ewentualnie wykładnią systemową lub funkcjonalną).

Niewątpliwie jednak, usługi świadczone przez „A”, polegające na zapewnieniu finansowania działalności Spółki, poprzez dostarczenie jej środków finansowych przed terminem wymagalności poszczególnych wierzytelności leasingowych, świadczone w ramach Sekurytyzacji należy sklasyfikować jako usługi finansowe w rozumieniu art. 27 ust. 4 pkt 4 ustawy o VAT. W związku z tym, miejscem świadczenia tej usługi będzie Polska, jako kraj siedziby Spółki.

W związku z treścią art. 2 pkt 9 ustawy o VAT, przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy. Stosownie do tego przepisu, podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemąjące osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące usługobiorcami usług świadczonych przez podatników nieposiadających siedziby, stałego miejsca prowadzenia działalności lub stałego miejsca zamieszkania albo pobytu na terytorium kraju.

Jak wskazano w stanie faktycznym, „A” jest podmiotem mającym siedzibę w Irlandii. Nie ma przy tym stałego miejsca prowadzenia działalności w Polsce. W związku z tym, iż jak wskazano powyżej usługa świadczona w ramach Sekurytyzacji na rzecz Zainteresowanego podlega opodatkowaniu w Polsce, Spółka zobowiązana będzie, w związku z treścią art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, do rozliczenia podatku z tytułu omawianych usług (w ramach tzw. importu usług).

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy. Pod pozycją numer 3 wskazanego załącznika wyszczególnione zostały usługi pośrednictwa finansowego, klasyfikowane w PKWiU w sekcji J (ex 65-67).

Zgodnie ze wspomnianym załącznikiem do ustawy, z zakresu przedmiotowego zwolnienia wyłączone zostały określone czynności. W szczególności, ze zwolnienia z VAT nie korzystają:

1.  działalność lombardów, z wyjątkiem usług świadczonych przez banki,
2.  usługi polegające na oddaniu w odpłatne użytkowanie rzeczy ruchomej,
3.  usługi doradztwa finansowego (PKWiU ex 67.13.10-00.20),
4.  usługi doradztwa ubezpieczeniowego oraz wyceny dla towarzystw ubezpieczeniowych (PKWiU ex 67.20.10-00.20, -00.30), z wyjątkiem świadczonych przez zakład ubezpieczeń w rozumieniu przepisów o działalności ubezpieczeniowej oraz świadczonych w tym zakresie przez podmioty działające w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń,
5.  usługi ściągania długów oraz faktoringu,
6.  usługi zarządzania akcjami, udziałami w spółkach lub związkach, obligacjami i innymi rodzajami papierów wartościowych, z wyjątkiem wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy,
7.  usługi przechowywania akcji, udziałów w spółkach lub związkach, obligacji i innych rodzajów papierów wartościowych, z wyjątkiem wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy,
8.  transakcje dotyczące dokumentów ustanawiających tytuł własności,
9.  transakcje dotyczące praw w odniesieniu do nieruchomości.

Czynności podejmowane przez „A” nie sprowadzają się do samego nabycia wierzytelności w ramach cesji, lecz stanowią cześć szerszej usługi finansowej. Czynności wykonywane przez nią w ramach Sekurytyzacji mają charakter kompleksowej usługi pośrednictwa finansowego związanego z nabywaniem wierzytelności oraz redystrybucją środków finansowych oraz ograniczeniem ryzyka niewypłacalności dłużników, która powinna być klasyfikowana w Sekcji J PKWiU.

Zdaniem Spółki, świadczone przez „A” usługi polegające na zapewnieniu finansowania jej działalności, poprzez dostarczenie środków finansowych przed terminem wymagalności poszczególnych wierzytelności leasingowych, powinny być klasyfikowane (na podstawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług z 1997 r.) w grupowaniu PKWiU 65.23.10-00.00 „Usługi pośrednictwa finansowego pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane”.

Usługi świadczone przez „A” mieszczą się zatem w generalnym zakresie zwolnienia z VAT, wynikającym z załącznika nr 4 do ustawy o VAT. Jednocześnie, biorąc pod uwagę klasyfikację statystyczną przedmiotowych usług należy dojść do wniosku, iż w niniejszej sprawie nie mogą znaleźć zastosowania wyłączenia z zakresu stosowania zwolnienia wskazane również w powołanym załączniku.

Przedstawione powyżej stanowisko znajduje potwierdzenie w znanej Spółce praktyce organów podatkowych, jak również w orzecznictwie sądów administracyjnych. Opodatkowania VAT usług świadczonych w ramach zawartej umowy sekurytyzacji polegających na wykonywaniu za wynagrodzeniem czynności mających na celu zapewnienie finansowania działalności kontrahenta dotyczyło m.in. pismo Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego z dnia 17 lipca 2007 r. (sygn. 1471/VUR1/443-51/07/AP).

W piśmie tym organ podatkowy wskazał, iż: „(…) Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy. W pozycji nr 3 załącznika nr 4 do ustawy stanowiącego wykaz usług zwolnionych od podatku znajdują się usługi pośrednictwa finansowego sklasyfikowane w sekcji J ex (65-67). Jednocześnie określone zostały usługi pośrednictwa finansowego, które nie korzystają ze zwolnienia z podatku od towarów i usług. Stwierdzić należy, że czynności sklasyfikowane jako „Usługi pośrednictwa finansowego, pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalno-rentowych” PKWiU 65.23.10-00.00 nie zostały wymienione w grupie usług wyłączonych ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów usług. Mając na uwadze powyższe regulacje oraz przedstawiony przez podatnika stan faktyczny, w szczególności załączoną klasyfikację Urzędu Statystycznego w Łodzi, stwierdzić należy, iż realizowane przez Spółkę na rzecz kontrahenta (firmy leasingowej) czynności w ramach procesu sekurytyzacji wierzytelności z tytułu umów leasingu, stanowią kompleksową usługę pośrednictwa finansowego zwolnioną z podatku od towarów i usług”.

Analogiczne stanowisko wynika z pisma Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie z dnia 5 kwietnia 2007 r. (sygn. 1471/VUR2/443-3/07/JPC). Pismo to dotyczyło stanu faktycznego, w którym podatnik - fundusz sekurytyzacyjny, zawarł umowę o sekurytyzację wierzytelności bankowych. Ze wskazanego pisma wynika, iż: „(\`(...)\`) realizowane przez Podatnika na rzecz banku czynności w ramach procesu sekurytyzacji wierzytelności kredytowych stanowią kompleksową usługę pośrednictwa finansowego zwolnioną z podatku od towarów i usług”.

Teza, zgodnie z którą usługa świadczona przez spółkę celową w ramach procesu sekurytyzacji jest usługą finansową znajduje odzwierciedlenie również w orzecznictwie sądowym. W orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2007 r. (sygn. III SA/Wa 3887/06), dotyczącym podatku od czynności cywilnoprawnych, sąd podkreślił, iż „(\`(...)\`) istota sekurytyzacji polega na pozyskiwaniu środków finansowych przez emisję wierzycielskich papierów wartościowych zabezpieczonych aktywami, które są przedmiotem sekurytyzacji, np. wierzytelnościami. Oznacza to, że jeżeli wierzytelności Spółki byty nabywane w celu sekurytyzacji, tj. w celu ich wykorzystania do wykonania określonych operacji gospodarczych, to w badanej sprawie nie miała miejsca jak chcą tego organy podatkowe wyłącznie cesja wierzytelności, lecz cesja która była elementem świadczonej usługi finansowej”.

Powyższe argumenty przemawiają za uznaniem, iż usługi świadczone przez „A” polegające na zapewnieniu finansowania działalność Wnioskodawcy, poprzez dostarczenie jej środków finansowych przed terminem wymagalności poszczególnych wierzytelności leasingowych świadczone w ramach Sekurytyzacji, korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Jak wskazano powyżej, podatnikiem z tytułu omawianych czynności będzie Zainteresowany, który zobowiązany będzie do rozliczenia tzw. importu usług. W związku z tym, iż usługi świadczone przez „A” korzystają ze zwolnienia od VAT, Spółka zobowiązana będzie do wykazania w składanej deklaracji podatkowej wyłącznie obrotu z tytułu przedmiotowych czynności, z pominięciem kwoty podatku, który w takim przypadku nie wystąpi (w związku ze zwolnieniem od VAT przedmiotowych usług).

Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu, działając z upoważnienia Ministra Finansów, wydał w dniu 10 czerwca 2009 r. interpretację indywidualną nr ILPP2/443-378/09-3/EWW, w której uznał stanowisko Wnioskodawcy dotyczące importu usług za prawidłowe, natomiast dotyczące zwolnienia od podatku za nieprawidłowe.

Biorąc pod uwagę opis sprawy przedstawiony przez Zainteresowanego oraz przepisy ustawy o podatku od towarów i usług w ww. interpretacji stwierdzono, iż podmiotem świadczącym usługę jest podmiot „A”, który posiada siedzibę na terytorium Irlandii, natomiast usługobiorca (Wnioskodawca) spełnia warunki określone w art. 17 ust. 3 ustawy, a zatem rozpozna on po swojej stronie import usługi, który będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium kraju. Natomiast realizowana przez podmiot „A” usługa polegająca na zakupie wierzytelności z umów leasingu, będzie ściśle związana z procesem odzyskiwania przez Zainteresowanego środków pieniężnych. Tym samym, czynności te będą miały na celu ściąganie długów i jako wyłączone ze zwolnienia, zgodnie z załącznikiem nr 4 do cyt. ustawy i nieobjęte obniżoną stawką podatku, opodatkowane będą według 22% stawki podatku VAT, na podstawie art. 41 ust. 1 ww. ustawy.

Pismem z dnia 29 czerwca 2009 r. Spółka reprezentowana przez Pełnomocnika Doradcę Podatkowego, wezwała Organ podatkowy do usunięcia naruszenia prawa w interpretacji indywidualnej z dnia 10 czerwca 2009 r. nr ILPP2/443-378/09-3/EWW.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 24 lipca 2009 r. nr ILPP2/443/W-60/09-4/SJ Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w wyniku ponownej analizy sprawy, w uwzględnieniem zarzutów przytoczonych w wezwaniu, stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej w przedmiotowej sprawie.

W związku z powyższym, Spółka reprezentowana przez Pełnomocnika Doradcę Podatkowego, wniosła w dniu 31 sierpnia 2009 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu sprawy, wydał wyrok w dniu 25 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Wr 1564/09, w którym uchylił zaskarżoną interpretację.

W dniu 17 lutego 2010 r. Minister Finansów złożył skargę kasacyjną od wyżej powołanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Wyrokiem z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt I FSK 669/10 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

W świetle obowiązującego stanu prawnego - biorąc pod uwagę rozstrzygnięcie zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Wr 1564/09 oraz w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2010 r. sygn. akt I FSK 669/10 – stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Z opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca w celu pozyskania finansowania prowadzonej działalności leasingowej oraz w celu ograniczenia ryzyka nieściągalności wierzytelności, jako tzw. inwestor sekurytyzacji, przeprowadzi transakcję sekurytyzacji. W tym celu zawrze umowę nabycia wierzytelności z umów leasingowych z firmą „A” mającą siedzibę w Irlandii.

W przypadku świadczenia usług, bardzo istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależeć będzie, czy dana usługa podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.

W myśl ogólnej zasady wyrażonej w art. 27 ust. 1 ustawy, w przypadku świadczenia usług miejscem świadczenia jest miejsce, gdzie świadczący usługę posiada siedzibę, a w przypadku posiadania stałego miejsca prowadzenia działalności, z którego świadczy usługi - miejsce, gdzie świadczący usługę posiada stałe miejsce prowadzenia działalności; w przypadku braku takiej siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności - miejsce stałego zamieszkania, z zastrzeżeniem ust. 2-6 i art. 28.

Odstępstwa od ogólnej zasady określania miejsca świadczenia usług przewidziane zostały w art. 27 ust. 2-6 i art. 28 ustawy.

I tak, na mocy art. 27 ust. 3 ustawy, w przypadku gdy usługi, o których mowa w ust. 4, są świadczone na rzecz:

1.  osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, posiadających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium państwa trzeciego, lub
2.  podatników mających siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Wspólnoty, ale w kraju innym niż kraj świadczącego usługę

\- miejscem świadczenia tych usług jest miejsce, gdzie nabywca usługi posiada siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności, dla którego dana usługa jest świadczona, a w przypadku braku stałego miejsca prowadzenia działalności, stały adres lub miejsce zamieszkania.

Zgodnie z art. 27 ust. 4 pkt 4 i pkt 11 ustawy, przepis ust. 3 stosuje się do usług bankowych, finansowych i ubezpieczeniowych łącznie z reasekuracją, z wyjątkiem wynajmu sejfów przez banki, oraz usług agentów, pośredników działających w imieniu i na rzecz innej osoby, jeżeli uczestniczą w zapewnieniu świadczenia usług, o których mowa w pkt 1-10.

Stosownie do art. 2 pkt 9 ustawy, przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4.

Podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, będące usługobiorcami usług świadczonych przez podatników nieposiadających siedziby, stałego miejsca prowadzenia działalności lub stałego miejsca zamieszkania albo pobytu na terytorium kraju (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy).

Natomiast zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy, przepis ust. 1 pkt 4 stosuje się, jeżeli usługobiorcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15, posiadający siedzibę, stałe miejsce prowadzenia działalności lub stałe miejsce zamieszkania na terytorium kraju (…).

Podmiotem świadczącym przedmiotową usługę jest podmiot „A”, który posiada siedzibę na terytorium Irlandii, natomiast usługobiorca (Wnioskodawca) spełnia warunki określone w art. 17 ust. 3 ustawy, a zatem rozpozna on po swojej stronie import usługi, który będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na terytorium kraju.

Usługi wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, z zastrzeżeniem ust. 4, są identyfikowane za pomocą tych klasyfikacji, z wyjątkiem usług elektronicznych i usług turystyki, o których mowa w art. 119 (art. 8 ust. 3 ustawy).

Stosownie do treści obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa, usługi są identyfikowane na podstawie przepisów o statystyce publicznej. Prawidłowa pod względem klasyfikacji statystycznych identyfikacja usług stanowi warunek niezbędny do określenia wysokości opodatkowania na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług.

W związku z powyższym, istotnym w przedmiotowej sprawie jest właściwe zaklasyfikowanie do odpowiedniego symbolu PKWiU wykonywanych usług.

Na potrzeby podatku od towarów i usług, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 29 października 2008 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. z 2008 r. Nr 207, poz. 1293) do dnia 31 grudnia 2009 r., w kwestii klasyfikacji statystycznej towarów i usług, obowiązują przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 marca 1997 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU) (Dz. U. z 1997 r. Nr 42, poz. 264 ze zm.).

Na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Jednakże zarówno w treści wskazanej ustawy, jak i przepisów wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie ich od podatku.

Art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy wskazuje, iż zwalnia się od podatku usługi wymienione w załączniku nr 4 do ustawy. W załączniku tym, pod poz. nr 3 wymienione zostały usługi pośrednictwa finansowego o symbolu PKWiU Sekcja J ex (65-67), z wyłączeniem:

1.  działalność lombardów, z wyjątkiem usług świadczonych przez banki,
2.  usług polegających na oddaniu w odpłatne użytkowanie rzeczy ruchomej,
3.  usług doradztwa finansowego (PKWiU ex 67.13.10-00.20),
4.  usług doradztwa ubezpieczeniowego oraz wyceny dla towarzystw ubezpieczeniowych (PKWiU ex 67.20.10-00.20, -00.30), z wyjątkiem świadczonych przez zakład ubezpieczeń w rozumieniu przepisów o działalności ubezpieczeniowej oraz świadczonych w tym zakresie przez podmioty działające w imieniu i na rzecz zakładu ubezpieczeń,
5.  usług ściągania długów oraz faktoringu,
6.  usług zarządzania akcjami, udziałami w spółkach lub związkach, obligacjami i innymi rodzajami papierów wartościowych, z wyjątkiem wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy,
7.  usług przechowywania akcji, udziałów w spółkach lub związkach, obligacji i innych rodzajów papierów wartościowych, z wyjątkiem wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 12 ustawy,
8.  transakcji dotyczących dokumentów ustanawiających tytuł własności,
9.  transakcji dotyczących praw w odniesieniu do nieruchomości.

Należy wskazać, że usługi pośrednictwa finansowego, co do zasady, korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie cyt. wyżej art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy w związku z poz. 3 załącznika nr 4 do ustawy VAT (Sekcja J ex 65-67). Oznaczenie ex uprawnia do stosowania zwolnień w zakresie ściśle określonym w ustawie, z wyłączaniem usług wymienionych w punktach 1-9 tejże poz. 3 ww. załącznika.

Z opisu sprawy wynika, iż na podstawie art. 509 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), Spółka dokona przelewu przysługujących jej z tytułu zawartych umów leasingowych wierzytelności własnych na podmiot zagraniczny (spółkę celową) w ramach ich sekurytyzacji. Tak dokonana cesja wierzytelności jest integralnie związana ze świadczonymi przez spółkę irlandzką usługami, polegającymi na zapewnieniu Wnioskodawcy finansowania jego działalności i ograniczenia ryzyka nieściągalności wierzytelności leasingowych. Ponadto, cedowane wierzytelności stanowią zabezpieczenie dokonanej przez spółkę celową w ramach sekurytyzacji emisji papierów wartościowych, która ma służyć pozyskaniu środków na finansowanie działalności spółki leasingowej.

Przez pojęcie sekurytyzacji należy rozumieć proces ekonomiczny, którego celem jest emisja papierów wartościowych na podstawie zespołu wierzytelności (I. Raczkowska, Sekurytyzacja wierzytelności bankowych, W-wa 2001 r.).

Mając na uwadze powołane powyżej przepisy oraz opis sprawy, cesja wierzytelności stanowić będzie jedynie element usługi pośrednictwa finansowego, świadczonej przez spółkę celową w ramach umowy sekurytyzacji. Zatem czynności dokonywane przez irlandzkiego kontrahenta Zainteresowanego mieścić się będą w zakresie opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

Jednakże na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z treścią załącznika nr 4 do tej ustawy, usługi te podlegać będą zwolnieniu od podatku, jako usługi pośrednictwa finansowego.

Reasumując, realizowana przez podmiot irlandzki usługa polegająca na cesji wierzytelności z umów leasingu w drodze sekurytyzacji, będąca elementem świadczonej przez niego szerszej usługi finansowej, będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy w związku z załącznikiem nr 4 do tej ustawy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania pierwszej interpretacji, tj. czerwcu 2009 r.

Należy zaznaczyć, że odpowiedzi na pytania zawarte we wniosku udzielono w oparciu o przedstawiony przez Zainteresowanego opis sprawy (zdarzenia przyszłego). W przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego opisu sprawy, w szczególności każda istotna zmiana jaka końcowo zaistnieje po realizacji cesji odbiegająca od stanu hipotetycznego, na postawie którego doszło do wydania niniejszej interpretacji indywidualnej sprawi, iż udzielona interpretacja traci swą aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, ul. Św. Mikołaja 78/79, 50-126 Wrocław po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu - do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.