Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/2/415-433/11/HS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2011-07-01
Teza: Skutki podatkowe zbycia nieruchomości nabytej w spadku oraz w drodze spadku i zniesienia współwłasności.
Słowa kluczowe: działki; nabycie; nieruchomości; przychód; spadek; spadek-dział spadku; sprzedaż; zniesienie-zniesienie współwłasności
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 6

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że Pani stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 31 marca 2011r. (data wpływu do tut. Biura – 01 kwietnia 2011r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 01 kwietnia 2011r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych sprzedaży nieruchomości.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Ojciec wnioskodawczyni był właścicielem nieruchomości o obszarze 40 arów (0,40 ha) utworzonej z dwóch działek nr 65/2 i nr 1091/2 na podstawie aktu własności ziemi z dnia 14 lipca 1977r. wydanego przez Naczelnika Gminy. Ojciec wnioskodawczyni zmarł dnia 04 marca 2004r., a spadek po nim z mocy ustawy nabyły córki: wnioskodawczyni i jej siostra po ½ części każda, stosownie do treści postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 07 maja 2004r. o stwierdzenie nabycia spadku. Dnia 25 września 2007r. spadkobierczynie dokonały działu spadku po zmarłym ojcu oraz zniosły współwłasność nieruchomości w ten sposób, że siostra wnioskodawczyni otrzymała na wyłączną własność niezabudowaną działkę nr 65/2 o powierzchni 26 arów (0,26 ha), a wnioskodawczyni – niezabudowaną działką nr 1091/2 o powierzchni 14 arów (0,14 ha). Pomiędzy stronami nie doszło do żadnych dopłat ani spłat. W dniu 08 listopada 2010r. wnioskodawczyni dokonała sprzedaży nieruchomości nr 1091/2.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w opisanym stanie faktycznym, przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości przez wnioskodawczynię podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem wnioskodawczyni, nieruchomość będąca przedmiotem sprzedaży została przez nią nabyta w drodze spadku w 2004r. Wartość nieruchomości nabytej przez wnioskodawczynię w 2007r. w drodze działu spadku jest mniejsza niż wartość jej udziału w nieruchomościach wchodzących w skład spadku po zmarłym ojcu. Spadek po ojcu wnioskodawczyni otworzył się ponad pięć lat przed datą sporządzenia umowy sprzedaży działki nr 1091/2. Tym samym sprzedaż w 2010r. przedmiotowej nieruchomości, nabytej w drodze spadku w 2004r. nastąpiła po upływie pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie, czyli transakcja ta nie będzie stanowiła źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Oznacza to, zdaniem wnioskodawczyni, że nie jest ona zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego z tytułu sprzedaży nieruchomości.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), źródłem przychodu jest – z zastrzeżeniem ust. 2 – odpłatne zbycie m.in.:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

\-jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Przepis cytowanego wyżej art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych formułuje generalną zasadę, że nie płaci się podatku dochodowego, jeśli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości lub ich części lub udziału w nieruchomości upłynęło 5 lat. W związku z tym, jeśli od końca roku, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości lub ich części lub udziału w nieruchomości upłynęło 5 lat, sprzedaż tej nieruchomości nie podlega w ogóle opodatkowaniu.

W myśl powyższego, rozstrzygającym faktem odnośnie ewentualnego opodatkowania odpłatnego zbycia przedmiotowej nieruchomości będzie moment i forma prawna nabycia.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że wnioskodawczyni wraz z siostrą nabyły w spadku po zmarłym w dniu 04 lipca 2004r. ojcu udział wynoszący ½ w dwóch działkach oznaczonych nr 65/2 i nr 1091/2. W dniu 25 września 2007r. wnioskodawczyni i jej siostra dokonały działu spadku i zniesienia współwłasności ww. działek. Dział spadku i zniesienie współwłasności zostało dokonane bez spłat i dopłat. Na skutek powyższej czynności wnioskodawczyni otrzymała działkę nr 1091/2. W dniu 08 listopada 2010r. wnioskodawczyni sprzedała tę działkę. Z wniosku nie wynika przy tym aby przedmiotem działu spadku i zniesienia współwłasności miały być również inne rzeczy lub prawa.

Zgodnie z art. 922 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) spadek – to prawa i obowiązki zmarłego wynikające ze stosunków cywilnoprawnych, które z chwilą jego śmierci przechodzą na następców prawnych. Stosownie do art. 924 i 925 ww. ustawy spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku, natomiast otwarcie spadku następuje z chwilą śmierci spadkodawcy. Oznacza to, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku potwierdza jedynie prawo spadkobierców do tego spadku od momentu jego otwarcia. Tak więc dniem nabycia spadku przez wnioskodawczynię i jej siostrę jest data śmierci spadkodawcy. W myśl art. 1035 Kodeksu cywilnego, jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego stosuje się przepisy o współwłasności w częściach ułamkowych. Do momentu zniesienia tej współwłasności lub dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

Jednak zgodnie z art. 1036 Kodeksu cywilnego istnieje możliwość rozporządzenia przez spadkobierców prawem lub rzeczą należącą do spadku, mimo istnienia współwłasności, jeśli następuje to za zgodną wolą wszystkich spadkobierców.

Tak więc, z instytucją działu spadku mamy do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Dochodzi wówczas do powstania wspólności majątku spadkowego. Wspólność ta nie jest tożsama ze wspólnością w częściach ułamkowych w rozumieniu art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego, gdyż jej przedmiotem jest spadek, a nie rzecz. Wspólnością objęte są wszystkie prawa majątkowe podlegające dziedziczeniu i istniejące w chwili otwarcia spadku, a więc także prawa z istoty swej podzielne.

W wyniku działu spadku prawa majątkowe objęte spadkiem przyznane poszczególnym spadkobiercom, stosownie do wielkości ich udziałów, przechodzą na nich, ustaje więc wspólność majątku spadkowego. Umowa o dział spadku lub prawomocne orzeczenie sądowe o dziale spadku stanowią tytuł własności rzeczy, które w dziale przypadły poszczególnym spadkobiercom. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom. Dział spadku jest więc czynnością wtórną do nabycia spadku, nie można nabyć własności rzeczy tylko i wyłącznie w drodze działu spadku, bez nabycia spadku.

Jednakże nabycie nieruchomości w drodze działu spadku w części przekraczającej udział spadkowy (nawet wówczas, jeżeli nabycie to następuje bez spłat i dopłat) stanowi o nowej dacie nabycia nieruchomości w tej części, która przekracza udział nabyty w spadku.

Natomiast celem postępowania o zniesienie współwłasności w rozumieniu przepisów Kodeksu cywilnego jest nowe ukształtowanie prawa własności rzeczy, która stanowi przedmiot współwłasności. Zgodnie z art. 195 Kodeksu cywilnego współwłasność jest instytucją prawa cywilnego polegającą na tym, że własność tej samej rzeczy przysługuje niepodzielnie kilku osobom. Współwłaścicielom przysługują części wspólnego prawa własności (tzw. udziały), którymi mogą swobodnie rozporządzać. Dopóki więc istnieje współwłasność można mówić tylko o istnieniu udziałów w tym prawie, o ich nabywaniu i zbywaniu, nigdy – o prawie do części rzeczy, o jej zbywaniu bądź nabywaniu w częściach. Współwłaściciele mają swoje udziały w prawie, ale nie w rzeczy.

Zgodnie z art. 210 i nast. Kodeksu cywilnego, każdy ze współwłaścicieli w każdym czasie może domagać się zniesienia współwłasności. Zniesienie współwłasności nie stanowi nabycia rzeczy wyłącznie wówczas, jeżeli nabyta na własność rzecz mieści się w ramach udziału jaki przypadał byłym współwłaścicielom w rzeczy wspólnej i odbyło się bez spłat i dopłat. Gdy w wyniku zniesienia współwłasności udział danej osoby ulega powiększeniu mamy do czynienia z nabyciem, gdyż zwiększa się stan jej majątku osobistego. W takiej sytuacji również nie zmienia tego fakt, że zniesienia współwłasności dokonuje się bez spłat i dopłat. Zatem jeżeli przy dokonaniu zniesienia współwłasności wystąpiło przysporzenie majątku ponad udział posiadany przed zniesieniem współwłasności oznacza to, że dla udziału w nieruchomości nabytego w drodze zniesienia współwłasności dniem nabycia będzie dzień, w którym nastąpiło zniesienie współwłasności.

Z powyższego wynika, że dla celów podatku dochodowego przedmiotowy dział spadku i zniesienie współwłasności nie stanowiłyby nabycia, gdyby po stronie wnioskodawczyni nie wystąpiło przysporzenie majątku osobistego. Celem ustalenia, czy w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności udział wnioskodawczyni w nieruchomości nie powiększył się należało porównać wartość udziału wnioskodawczyni w całym majątku spadkowym przed działem spadku i zniesieniem współwłasności z wartością nieruchomości otrzymanej w wyniku tego działu i zniesienia współwłasności. Jeżeli wartość nabytej nieruchomości nr 1091/2 była mniejsza od wartości udziałów jakie wnioskodawczyni przysługiwały przed działem spadku i zniesieniem współwłasności w obu działkach, to tylko wówczas po jej stronie nie wystąpiło przysporzenie majątku osobistego, a dokonanego działu spadku i zniesienia współwłasności nie należy traktować w kategorii nabycia.

W złożonym wniosku ORD-IN wnioskodawczyni wskazuje, że w wyniku działu spadku i zniesienia współwłasności jej udział w porównaniu do wartości tego udziału sprzed działu spadku i zniesienia współwłasności nie tylko nie zwiększył się, ale uległ zmniejszeniu. W tych okolicznościach można uznać, że sprzedaż działki nr 1091/2 nastąpiła po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jej nabycie, a tym samym nie będzie stanowić źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Tym samym będzie to oznaczać, iż przychód uzyskany przez wnioskodawczynię ze sprzedaży działki nr 1091/2 jaką nabyła w spadku nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a stanowisko wnioskodawczyni jest prawidłowe.

Końcowo Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach zaznacza, że jeżeli stan faktyczny przedstawiony we wniosku różni się od stanu faktycznego występującego w rzeczywistości wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła wnioskodawczyni.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.