Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/415-472/09-5/MS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2009-10-12
Teza: Czy w przypadku umorzenia jednostek uczestnictwa nabytych przez spadkobiercę w drodze dziedziczenia przy ustalaniu podstawy opodatkowania mogą zostać uwzględnione (potrącone) dodatkowe koszty ponoszone przez spadkobiercę zgodnie ze Statutem Funduszu?
Słowa kluczowe: dziedziczenie; jednostka-jednostka uczestnictwa; koszt-koszty uzyskania przychodów; opodatkowanie-podstawa opodatkowania; umorzenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 17

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 14.07.2009 r. (data wpływu 16.07.2009 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości obniżenia podstawy opodatkowania w przypadku umorzenia jednostek uczestnictwa nabytych w drodze dziedziczenia o dodatkowe koszty ponoszone przez spadkobiercę – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 16.07.2009 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości obniżenia podstawy opodatkowania w przypadku umorzenia jednostek uczestnictwa nabytych w drodze dziedziczenia o dodatkowe koszty ponoszone przez spadkobiercę.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Towarzystwo S.A., zwana dalej „TFI”, zarządza i reprezentuje Fundusz Inwestycyjny Otwarty, zwany dalej „Funduszem”. Zgodnie ze Statutem Funduszu TFI jest jego organem.

„Fundusz” jest funduszem inwestycyjnym z wydzielonymi subfunduszami w rozumieniu art. 159 i nast. ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. z 2004 r. nr 146, poz. 1546 z późn. zm.), zwana dalej „uofi”. Fundusz jest osobą prawną, zaś subfundusze nie posiadają osobowości prawnej. Na dzień składania niniejszego wniosku Fundusz składa się z następujących subfunduszy: ….

Zgodnie ze Statutem w toku działania Funduszu mogą być tworzone nowe subfundusze.

Zgodnie ze Statutem Funduszu przedmiotem działalności Funduszu jest lokowanie środków pieniężnych zebranych w drodze publicznego proponowania nabycia jednostek uczestnictwa w określone w uofi i Statucie papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe. Fundusz działa w imieniu własnym i na własną rzecz, ze szczególnym uwzględnieniem interesu Uczestników, przestrzegając zasad ograniczania ryzyka inwestycyjnego określonych w uofi.

Uczestnikami funduszu zgodnie ze Statutem mogą być osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej. Uczestnicy nabywają jednostki uczestnictwa Funduszu (jednostki uczestnictwa poszczególnych subfunduszy).

Fundusz inwestycyjny zbywa jednostki uczestnictwa, dokonuje ich odkupienia, zamiany oraz konwersji na żądanie uczestnika. Uczestnik zgodnie ze Statutem może ponosić następujące typy kosztów (opłat manipulacyjnych):

*   opłata za zbywanie jednostek uczestnictwa,

*   opłata za odkupywanie jednostek uczestnictwa,

*   opłata przy konwersji,

*   opłata za zamianę.

W przedmiocie zapytania istotnym jest wskazanie, że Uczestnicy Funduszu mogą nabywać jednostki uczestnictwa dokumentujące jego udział w wybranym Subfunduszu. Uczestnik może dokonać wyboru jednego lub kilku Subfunduszy wchodzących w skład Funduszu, Nabycia i odkupienia rejestrowane są w rejestrze uczestników prowadzonym przez Agenta Transferowego na zlecenie Funduszu. W ramach rejestru uczestników wydzielane są subrejestry uczestników dla każdego Subfunduszu. Nabycia i odkupienia realizowane są według aktualnie obowiązującej ceny.

Co do zasady zgodnie z Kodeksem cywilnym, Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, jak też uofi oraz Statutem jednostki uczestnictwa podlegają dziedziczeniu. W przypadku śmierci uczestnika obowiązuje procedura, na podstawie której przenoszona jest na spadkobierców własność jednostek uczestnictwa. Zgodnie bowiem z Procedurą Sprzedaży Jednostek Uczestnictwa Funduszy Inwestycyjnych Otwartych zarządzanych przez Towarzystwo S.A. w przypadku dziedziczenia zastosowanie ma następujący schemat postępowania.

1\. Pracownik Punktu Obsługi Klienta informuje Klienta o zasadach postępowania przy dziedziczeniu Jednostek uczestnictwa Funduszy, opisanych poniżej. 2. Każdy ze spadkobierców dziedziczący Jednostki uczestnictwa może:

2.1. przenieść odziedziczone Jednostki na nowo otwarty Rejestr (transfer spadkowy otwierający),

2.2. przenieść odziedziczone Jednostki na posiadany przez niego Rejestr (transfer spadkowy),

2.3. złożyć żądanie odkupienia odziedziczonych Jednostek (żądanie odkupienia). W przypadku żądania odkupienia, spadkobierca podpisując zlecenie składa oświadczenie, iż zrzeka się udziału w Funduszu w związku z odkupieniem (nie przysługuje mu prawo do reinwestycii).

3\. Wymienione powyżej czynności mogą nastąpić po przedstawieniu przez spadkobiercę następujących dokumentów:

3.1. aktu zgonu spadkodawcy,

3.2. prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo sporządzonego przez notariusza aktu poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego (na zasadach określonych przepisami ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie),

3.3. oświadczenia małżonka Spadkodawcy, czy i ile przypadło mu Jednostek w wyniku działu majątku. W przypadku, gdy małżonkowi Spadkodawcy przypadły Jednostki, zobowiązany jest on złożyć Zlecenie Odkupienia Jednostek lub Zlecenie Transferu Spadkowego Jednostek.

3.4. w przypadku, kiedy spadek przysługuje więcej niż jednemu spadkobiercy, kopię dokumentu znoszącego wspólność majątku spadkowego (kopia jednego z dokumentów wskazanych poniżej powinna być uwierzytelniona przez Pracownika stwierdzeniem: „za zgodność z oryginałem”, podpisem oraz pieczątką imienną, o ile Pracownik taką posiada i pieczątką POK):

3.4.1. dział spadku w drodze umowy, określający zasady jego podziału, obejmujący całość spadku albo jego część w zakresie Jednostek Uczestnictwa,

3.4.2. postanowienie działowe sądu,

3.5. w przypadku spadkobierców będących osobami fizycznymi - oświadczenia o aktualnym miejscu zamieszkania wraz ze wskazaniem właściwego, ze względu na miejsce zamieszkania spadkobiercy, naczelnika urzędu skarbowego,

3.6. w przypadku spadkobierców będących osobami prawnymi — oświadczenia zawierającego wskazanie właściwego, ze względu na obowiązki podatkowe osoby prawnej, naczelnika urzędu skarbowego.

4\. Informacja o aktywach spadkodawcy. Jeżeli spadkobiercy nie posiadają informacji o wysokości aktywów posiadanych przez spadkodawcę, Pracownik przyjmuję prośbę o udzielenie takiej informacji przez Towarzystwo, celem okazania jej właściwemu urzędowi skarbowemu. Prośba Spadkobiercy powinna zawierać dane dotyczące spadkodawcy oraz adres, na jaki Towarzystwo ma ją przesłać. Podpisaną przez spadkobierców prośbę, Pracownik opatruje swoim podpisem, pieczątką imienną (o ile Pracownik taką posiada) i pieczątką POK oraz przesyła ją do Towarzystwa.

5\. Przedstawiciel ustawowy osoby fizycznej nie posiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych nie może reprezentować tej osoby przy umowie o dział spadku, jeżeli:

5.1. jedną ze stron tej umowy jest inna osoba fizyczna nie posiadająca pełnej zdolności do czynności prawnych, pozostająca pod władzą tego samego przedstawiciela ustawowego,

5.2. jedną ze stron jest przedstawiciel ustawowy chyba, że w wyniku umowy o dział spadku przedmiot podziału w całości przypadnie osobie fizycznej nie posiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych reprezentowanej przez tego przedstawiciela ustawowego

6\. W przypadku zajścia sytuacji określonej w pkt 5, należy skontaktować się z Towarzystwem. Dodatkowo jednak zgodnie z art. 111 ust. 1 uofi w razie śmierci uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego, Fundusz jest obowiązany na żądanie:

1.  osoby, która przedstawi rachunki stwierdzające wysokość poniesionych przez nią wydatków związanych z pogrzebem uczestnika - odkupić jednostki uczestnictwa uczestnika zapisane w rejestrze uczestników funduszu, do wartości nieprzekraczającej kosztów urządzenia pogrzebu zgodnie ze zwyczajami przyjętymi w danym środowisku, oraz wypłacić tej osobie kwotę uzyskaną z tego odkupienia;
2.  osoby, którą uczestnik wskazał funduszowi w pisemnej dyspozycji - odkupić jednostki uczestnictwa uczestnika zapisane w rejestrze uczestników funduszu do wartości nie wyższej niż przypadające na ostatni miesiąc przed śmiercią uczestnika funduszu dwudziestokrotne przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku, ogłaszane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, oraz nieprzekraczającej łącznej wartości jednostek uczestnictwa zapisanych w rejestrze uczestnika, oraz wypłacić tej osobie kwotę uzyskaną z tego odkupienia.

Istotnym jest jednak, iż wskazany powyżej przepis nie dotyczy jednostek zapisanych we wspólnym rejestrze uczestnika i innej osoby. Dodatkowo kwoty oraz jednostki uczestnictwa niewykupione przez fundusz do wartości określonej w art. 111. ust. 1 uofi nie wchodzą do spadku po uczestniku.

Dodatkowo TFI zarządza także funduszem X Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny Otwarty, w którym zasady rozliczeń związanych z dziedziczeniem są tożsame z zasadami obowiązującymi dla Fundusz Inwestycyjny Otwarty. W związku z powyższym sformułowane pytania dotyczą także X Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny Otwarty.

TFI zarządza także utworzonym w ostatnim czasie funduszem Specjalistyczny Fundusz Inwestycyjny Otwarty, w którym zasady rozliczeń związanych z dziedziczeniem są tożsame z zasadami obowiązującymi dla Fundusz Inwestycyjny Otwarty. W związku z powyższym sformułowane pytania dotyczą także SFIO.

TFI jako organ Funduszu jest zainteresowanym w sprawie ze względu jego na odpowiedzialność jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy nabycie przez spadkobiercę jednostek uczestnictwa w drodze dziedziczenia podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
2.  Czy w przypadku umorzenia jednostek uczestnictwa nabytych przez spadkobiercę w drodze dziedziczenia podstawę opodatkowania 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym stanowi przychód z umorzenia pomniejszony o wydatki na nabycie umarzanych jednostek uczestnictwa dokonane przez spadkodawcę?
3.  Czy w przypadku gdy spadkobiercą jest małżonek pozostający ze zmarłym małżonkiem we wspólności majątkowej przy umorzeniu jednostek uczestnictwa nabytych w drodze spadkobrania podstawę opodatkowania 19% zryczałtowanym podatkiem dochodowym stanowi przychód z umorzenia pomniejszony o wydatki na nabycie umarzanych jednostek uczestnictwa dokonane przez spadkodawcę (dokonane uprzednio z majątku wspólnego)?
4.  Czy w przypadku umorzenia jednostek uczestnictwa nabytych przez spadkobiercę w drodze dziedziczenia przy ustalaniu podstawy opodatkowania mogą zostać uwzględnione (potrącone) dodatkowe koszty ponoszone przez spadkobiercę zgodnie ze Statutem Funduszu?
5.  Czy w przypadku wypłaty dokonanej na podstawie art. 111 ust. 1 pkt 2 uofi i odpowiedniego zapisu Statutu Funduszu na płatniku (TFI) ciąży obowiązek poboru zryczałtowanego podatku dochodowego?
6.  Czy w przypadku wypłaty dokonanej na podstawie art. 111 ust. 1 pkt 1 uofi i odpowiedniego zapisu Statutu Funduszu na płatniku (TFI) ciąży obowiązek poboru zryczałtowanego podatku dochodowego?
7.  W jaki sposób winna być ustalona podstawa opodatkowania w przypadku wypłaty dokonanej na podstawie art. 111 ust. 1 pkt 1 uofi i odpowiedniego zapisu Statutu Funduszu?
8.  Czy w przypadku wypłaty dokonanej na podstawie art. 111 ust. 1 pkt 1 uofi i odpowiedniego zapisu Statutu płatnik (TFl) ma obowiązek zatrzymania i archiwizowania dokumentów będących podstawą wypłaty?

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź w zakresie pytania nr 4.

W zakresie pozostałych pytań zostały wydane odrębne interpretacje indywidualne.

Zdaniem Wnioskodawcy:

Zdaniem TFI zgodnie z wnioskowaniem a contrario art. 30a ust. 6 updof w związku z art. 30a ust. 1 pkt 5 updof przychód uzyskiwany z funduszy może być pomniejszany o koszty ponoszone w związku z inwestycją.

Do tej grupy kosztów zaliczyć można opłaty manipulacyjne pobierane zgodnie ze Statutem w toku funkcjonowania Funduszu. W tym zakresie więc gdyby pobierane były dodatkowe opłaty, to Agent Transferowy (podmiot prowadzący rejestry uczestników) powinien uwzględniać je dokonując rozliczenia - ustalenia podstawy opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 19%. Sytuacja ta dotyczy między innymi opłat poniesionych przez uczestnika (spadkobiercę) przy/po tzw. transferze spadkowym lub przy umarzaniu j. u. na rzecz spadkobiercy bez transferu spadkowego. Zgodnie z ogólną zasadą obowiązującą w podatku dochodowym od osób fizycznych ustalając dochód pomniejsza się uzyskiwane przychody o koszty uzyskania przychodu, którymi niewątpliwie są wydatki (opłaty) ponoszone przez uczestnika zgodnie ze Statutem Funduszu. Żaden zaś przepis updof nie zabrania potrącania tego typu wydatków, co oznacza że ich potrącenie jest prawnie dozwolone. TFI winien więc uwzględnić koszty ponoszone przez uczestnika (spadkobiercę) przy kalkulacji podstawy opodatkowania.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W świetle z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłami przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)-c).

Stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z tytułu udziału w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 1c.

Zgodnie z art. 17 ust. 1c ww. ustawy nie ustala się przychodu z tytułu umorzenia jednostek uczestnictwa subfunduszu funduszu inwestycyjnego z wydzielonymi subfunduszami, w przypadku zamiany jednostek uczestnictwa subfunduszu na jednostki uczestnictwa innego subfunduszu tego samego funduszu inwestycyjnego, dokonanej na podstawie ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych (Dz. U. Nr 146, poz. 1546 oraz z 2005 r. Nr 183, poz. 1537).

Według art. 5a pkt 14 – ilekroć w ustawie jest mowa o funduszach kapitałowych oznacza to fundusze inwestycyjne oraz fundusze zagraniczne, o których mowa w przepisach o funduszach inwestycyjnych, oraz ubezpieczeniowe fundusze kapitałowe działające na podstawie przepisów ustawy o działalności ubezpieczeniowej, z wyjątkiem funduszy emerytalnych, o których mowa w przepisach o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.

W myśl art. 30a ust. 1 pkt 5 ww. ustawy od dochodu z tytułu udziału w funduszach kapitałowych pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy.

W ust. 6 tego artykułu ustawodawca zastrzega jednak, iż ww. zryczałtowany podatek pobiera się bez pomniejszania o koszty uzyskania przychodu, to jednak nie dotyczy dochodu z tytułu udziału w funduszach kapitałowych.

Art. 41 ust. 4 ww. ustawy stanowi, iż płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 29, art. 30 ust. 1 pkt 2, 4-5a, 5 i 13 oraz art. 30a ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 5.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 38 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na objęcie lub nabycie udziałów albo wkładów w spółdzielni, udziałów (akcji) w spółce mającej osobowość prawną oraz innych papierów wartościowych, a także wydatków na nabycie tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych; wydatki takie są jednak kosztem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia tych udziałów (akcji), wkładów oraz innych papierów wartościowych, w tym z tytułu wykupu przez emitenta papierów wartościowych a także z odkupienia tytułów uczestnictwa lub jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych albo umorzenia jednostek uczestnictwa, tytułów uczestnictwa oraz certyfikatów inwestycyjnych w funduszach kapitałowych, z zastrzeżeniem ust. 3e.

Zgodnie z art. 23 ust. 3 ww. ustawy przepisu ust. 1 pkt 38 zdanie po średniku nie stosuje się przy zamianie jednostek uczestnictwa subfunduszu na jednostki uczestnictwa innego subfunduszu tego samego funduszu inwestycyjnego z wydzielonymi subfunduszami dokonanej na podstawie ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych.

Powyższy przepis stanowi szczególną zasadę ustalenia dochodu z tytułu udziału w funduszach kapitałowych.

Zgodnie z tą zasadą wydatki poniesione na nabycie jednostek uczestnictwa w funduszach kapitałowych mogą być uznane za koszt uzyskania przychodów dopiero w momencie wykupu lub umorzenia tych jednostek.

Należy przy tym podkreślić, iż ustawa nie precyzuje, przez kogo powinny być poniesione te wydatki, aby mogły być uznane za koszt w momencie umorzenia jednostek uczestnictwa. Niemniej należy uznać, że warunkiem dla rozpoznania kosztu nabycia jest poniesienie wydatku przez posiadacza jednostki uczestnictwa.

Z przedstawionego stanu faktycznego wynika, że może się zdarzyć, że występują dodatkowe wydatki stanowiące koszty uzyskania przychodów, o które spadkobierca może pomniejszyć uzyskany przychód. Do wydatków takich można zaliczyć np. opłaty manipulacyjne, które ponosi uczestnik zgodnie ze statutem funduszu.

Mając na względzie powyższe, stwierdzić należy, iż w odniesieniu do stanu faktycznego przedstawionego we wniosku, tj. umorzenia jednostek uczestnictwa nabytych przez spadkobiercę w drodze dziedziczenia podstawę opodatkowania stanowi przychód otrzymany w związku z umorzeniem pomniejszony o wydatki na nabycie jednostek uczestnictwa poniesione przez posiadacza jednostki uczestnictwa oraz o koszt ewentualnych opłat manipulacyjnych, jeżeli zostały poniesione przez uczestnika funduszu.

Jednocześnie wskazać należy, że na płatniku ciąży obowiązek obliczania, pobierania i wpłacania podatku na rachunek właściwego organu podatkowego.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.