Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB2-3.4015.372.2025.1.MD
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-12-05
Teza: Przy nabyciu przedsiębiorstwa w spadku po osobie zaliczonej
do „zerowej” grupy podatkowej (po ojcu), przy zachowaniu
warunku przewidzianego przez przepis art. 4a ustawy o
podatku od spadków i darowizn, można skorzystać z prawa do
zwolnienia z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Słowa kluczowe: dziedziczenie
przedsiębiorca
przedsiębiorstwa
przedsiębiorstwa-nabycie przedsiębiorstwa
przedsiębiorstwa-przedsiębiorstwo w spadku
przedsiębiorstwa-zarządzanie przedsiębiorstwem
spadek
sukcesja
zarząd-zarząd sukcesyjny
Zagadnienia: Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 1. Przedmiot
opodatkowania-Zwolnienie nabycia rzeczy i praw
majątkowych przez członków najbliższej rodziny
Podatek od spadków i darowizn-Rozdział 1. Przedmiot
opodatkowania-Zwolnienie od podatku nabycia w
drodze dziedziczenia lub zapisu windykacyjnego
przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub udziału w nim
1
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział
1-art. 4a
[PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział
1-art. 4b

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

14 października 2025 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej
    dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nabycia w
    spadku przedsiębiorstwa zmarłego ojca. Treść wniosku jest następująca:

## Opis zdarzenia przyszłego

Pana tata prowadził działalność gospodarczą w zakresie m.in. (...). Zmarł (...) r.
    Jako jedyny spadkodawca (winno być: spadkobierca) ustawowy ustanowił Pan zarząd
    sukcesyjny, zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie
    sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z
    sukcesją przedsiębiorstw - ustanawiając siebie zarządcą sukcesyjnym. Przedsiębiorstwo w
    spadku pozostaje czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
    Prowadzi Pan m.in. jednoosobową działalność gospodarczą, pozostając czynnym
    podatnikiem podatku od towarów i usług.
    Obecnie nie sporządzono aktu poświadczenia dziedziczenia ani nie został złożony wniosek
    o stwierdzenie nabycia spadku, nie jest także prowadzone żadne postępowanie sądowe w
    przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku.
    Rozważa Pan przejęcie przedsiębiorstwa w spadku do dalszego prowadzenia - w ramach
    własnej jednoosobowej działalności gospodarczej. Podjął Pan jednak wątpliwość, czy w
    przypadku dziedziczenia przedsiębiorstwa przez zstępnego konieczne jest prowadzenie
    przedsiębiorstwa spadkodawcy przez okres 2 lat od dnia zarejestrowania aktu
    poświadczenia dziedziczenia celem skorzystania ze zwolnienia w podatku od spadków i
    darowizn. Ponadto, podjął Pan wątpliwość, jakim formularzem należy zgłosić nabycie
    przedsiębiorstwa, jeśli takie nabycie korzystałoby ze zwolnienia na podstawie art. 4a ust.
    1a ustawy o podatku od spadków i darowizn.
    Pytania
    1. Czy do uzyskania zwolnienia z podatku od spadków i darowizn w zakresie spadku po
      Pana tacie konieczne jest prowadzenie przedsiębiorstwa spadkodawcy przez okres 2
      lat od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia?
    2. Czy w przypadku uznania, że nie musi Pan prowadzić przedsiębiorstwa przez ww. okres
      2 lat i korzysta ze zwolnienia z podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od
      spadków i darowizn - właściwym drukiem dla zgłoszenia nabycia przedsiębiorstwa jest
      zgłoszenie SD-Z2?
    Pana stanowisko w sprawie

    Ad 1. Pana zdaniem, nie jest konieczne prowadzenie przedsiębiorstwa spadkodawcy przez
    okres 2 lat od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia - ponieważ
    przysługuje Panu zwolnienie od podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a
    ustawy o podatku od spadków i darowizn - pod warunkiem zgłoszenia nabycia
    przedsiębiorstwa w terminie 6 miesięcy od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia
    dziedziczenia zgodnie z art. 4a ust. 1a tej ustawy.
    Zgodnie z art. 4b ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zwalnia się od podatku
    nabycie w drodze dziedziczenia lub zapisu windykacyjnego własności przedsiębiorstwa
    osoby fizycznej lub udziału w nim, pod warunkiem:
    1) zgłoszenia przez nabywcę nabycia własności przedsiębiorstwa lub udziału w nim
      właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia
      uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku,
      zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego
      poświadczenia spadkowego;
    2) prowadzenia tego przedsiębiorstwa przez nabywcę przez okres co najmniej 2 lat od
      dnia jego nabycia.
    Jednocześnie według art. 4a ust. 1 cyt. ustawy, zwalnia się od podatku nabycie własności
    rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba,
    rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
    1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi
      urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku
      podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2 ustawy o
      podatku od spadków i darowizn, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w
      terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego
      nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
    2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są
      środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas
      od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat
      poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o
      podatku od spadków i darowizn udokumentują ich otrzymanie dowodem
      przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w
      banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem
      pocztowym.
    W Pana ocenie, art. 4b ustawy o podatku od spadków i darowizn nie wyłącza prawa
    skorzystania ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust. 1a
    tej ustawy.
    Oba powyższe zwolnienia są od siebie niezależne, zwłaszcza brak jest przepisów
    wyłączających stosowanie zwolnienia z art. 4a ust. 1a ustawy o podatku od spadków i
    darowizn, gdy w skład masy spadkowej wchodzi przedsiębiorstwo.
    Tym samym, Pana zdaniem, nie jest konieczne prowadzenie przedsiębiorstwa
    spadkodawcy przez okres 2 lat od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia,
    jeśli skorzysta Pan ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a
    ustawy o podatku od spadków i darowizn.

    Z treści powołanego powyżej art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn
    jednoznacznie wynika, że zwolnieniem tym objęte jest nabycie przez osoby, których łączą
    relacje ściśle w przepisie określone (tzw. grupa zerowa). Między innymi są to zstępni.
    Stanowisko to znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych (por.
    interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 21 sierpnia 2025 r.
    0111-KDIB2-3.4015.206.2025.2.ASZ) a także w informacjach publikowanych na stronach
    Ministerstwa Finansów.
    Ad. 2. W Pana ocenie, prawidłowym formularzem przy zgłoszeniu nabycia
    przedsiębiorstwa i korzystaniu ze zwolnienia wynikającego z art. 4a ust. 1a ustawy o
    podatku od spadków i darowizn pozostaje zgłoszenie SD-Z2 - jako prawidłowe zgłoszenie
    nabycia rzeczy i praw majątkowych dla osób, które korzystają ze zwolnienia na podstawie
    art. 4a ust. 1a tej ustawy - w tym także rzeczy i praw składających się na dziedziczone
    przedsiębiorstwo (por. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji
    Skarbowej z 28 grudnia 2023 r. 0111-KDIB2-3.4015.202.2023.4.MD).
    W Pana ocenie, zgłoszenie SD-ZP pozostaje właściwe dla osób, które nabyły
    przedsiębiorstwo, jednak nie mogą korzystać ze zwolnienia wynikającego z art. 4a ustawy
    o podatku od spadków i darowizn.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i
    darowizn (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 ze zm.):
      Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie
      przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium
      Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu,
      zapisu windykacyjnego, polecenia testamentowego.
    Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera definicji pojęcia „spadek”. Z tego
    względu, celem ustalenia tej definicji, należy sięgnąć do ustawy z dnia 23 kwietnia 1964
    r. - Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1710 ze zm.).
    W myśl art. 922 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:
      Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na jedną
      lub kilka osób stosownie do przepisów księgi niniejszej.
      Nie należą do spadku prawa i obowiązki zmarłego ściśle związane z jego osobą, jak
      również prawa, które z chwilą jego śmierci przechodzą na oznaczone osoby
      niezależnie od tego, czy są one spadkobiercami.
    Stosownie do treści art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
    Stosownie do treści art. 6 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 4 cyt. ustawy:
      Obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia - z chwilą
      przyjęcia spadku.
      Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem,
      obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim
      jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się

      orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania,
      obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed
      organem podatkowym na fakt nabycia.
    Art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi, że:
      Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw
      majątkowych o czystej wartości przekraczającej 36 120 zł - jeżeli nabywcą jest osoba
      zaliczona do I grupy podatkowej.
      Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy
      następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych
      ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych
      dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w
      okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości
      nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od
      opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z
      obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków,
      ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i
      prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.
    Zgodnie z art. 14 ust. 1 omawianej ustawy:
      Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony
      jest nabywca.
    Stosownie zaś do art. 14 ust. 2 cyt. ustawy:
      Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do
      osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
    W myśl art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn:
      Do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia,
      synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.
    Aktualne skale podatkowe określa rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 28 czerwca
    2023 r. w sprawie ustalenia kwot wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnionych od
    podatku od spadków i darowizn i niepodlegających opodatkowaniu tym podatkiem
    oraz skal podatkowych, według których oblicza się ten podatek (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz.
    1226).
    Niezależnie od powyższego, ustawodawca przewidział zwolnienie podmiotowe w art. 4a
    ustawy o podatku od spadków i darowizn.
    Zgodnie z ww. art. 4a ust. 1 cyt. ustawy:
      Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez
      małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
      1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi
        urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku
        podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 1a-2 , a
        w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia
        uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z
        zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
      2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia
        darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku
        nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie
        nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w
        art. 9 ust. 1 pkt 1
        - udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy
          nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie
          oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

    Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych powinno być dokonane na
    formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 20
    listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw
    majątkowych (Dz. U. z 2015 r. poz. 2060).
    Natomiast z art. 4b ust. 1 ww. ustawy wynika, że:
      Zwalnia się od podatku nabycie w drodze dziedziczenia lub zapisu windykacyjnego
      własności przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub udziału w nim, pod warunkiem:
      1) zgłoszenia przez nabywcę nabycia własności przedsiębiorstwa lub udziału w nim
        właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia
        uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku,
        zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub wydania europejskiego
        poświadczenia spadkowego;
      2) prowadzenia tego przedsiębiorstwa przez nabywcę przez okres co najmniej 2 lat
        od dnia jego nabycia.
    Z treści wniosku wynika, że Pana tata prowadził działalność gospodarczą. Zmarł (...) r. Jako
    jedyny spadkobierca ustawowy ustanowił Pan zarząd sukcesyjny, zgodnie z art. 12 ust. 1
    pkt 2 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby
    fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw - ustanawiając siebie
    zarządcą sukcesyjnym. Obecnie nie sporządzono aktu poświadczenia dziedziczenia ani nie
    został złożony wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, nie jest także prowadzone żadne
    postępowanie sądowe w przedmiocie stwierdzenia nabycia spadku. Rozważa Pan
    przejęcie przedsiębiorstwa w spadku do dalszego prowadzenia - w ramach własnej
    jednoosobowej działalności gospodarczej.
    Pana zapytanie dotyczy ustalenia, czy opisane nabycie korzysta ze zwolnienia z art. 4a czy
    art. 4b ustawy o podatku od spadków i darowizn, a więc czy obejmuje Pana wymóg
    prowadzenia przedsiębiorstwa przez okres dwóch lat oraz na jakim druku powinien Pan
    dokonać zgłoszenia.
    Art. 4b ustawy o podatku od spadków i darowizn rozszerza możliwość skorzystania ze
    zwolnienia z opodatkowania na osoby spoza kręgu osób najbliższych wymienionych w
    art. 4a tej ustawy (przepis art. 4a nie został zmieniony). Osoby najbliższe spadkodawcy,
    w przypadku nabycia, m.in. w drodze dziedziczenia własności przedsiębiorstwa,
    korzystają ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a
    ustawy o podatku od spadków i darowizn, bez warunku prowadzenia przedsiębiorstwa
    przez okres 2 lat.
    Z tego względu, przy nabyciu przedsiębiorstwa w spadku po osobie zaliczonej do
    „zerowej” grupy podatkowej (po ojcu), przy zachowaniu warunku przewidzianego przez
    przepis art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, tj. zgłoszenia w terminie
    sześciu miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu o nabyciu spadku albo
    od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia na druku zgłoszenia o
    nabyciu rzeczy lub praw majątkowych SD-Z2, będzie Pan mógł skorzystać z prawa do
    zwolnienia z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn w związku z nabyciem
    spadku po zmarłym ojcu. Do takiego nabycia nie ma zastosowania wymóg prowadzenia
    przedsiębiorstwa przez okres 2 lat, ponieważ dotyczy on wyłącznie zwolnienia na
    podstawie art. 4b ustawy o podatku od spadków i darowizn. W Pana przypadku ma
    natomiast zastosowanie zwolnienie wymienione w art. 4a cyt. ustawy.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
        1) z zastosowaniem art. 119a;
        2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5
          ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
        3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.