Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP2/4512-83/15/EK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2015-05-05
Teza: Sposób udokumentowania świadczeń między Spółką a Liderem oraz rozliczeń między Partnerami w związku z pozyskaniem praw ograniczonych w zakresie służebności przesyłu, prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur od Lidera i podmiotów trzecich.
Słowa kluczowe: faktura; konsorcjum; odliczenia-odliczenie podatku od towarów i usług; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106 (uchylony); [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106a; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106b; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106c; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106d; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106e; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106f; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106g; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106h; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106i; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106j; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106k; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106l; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106m; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106n; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106o; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106p; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział XI-Rozdział 1-art. 106q

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 22 stycznia 2015 r. (data wpływu 26 stycznia 2015 r.), uzupełnionym w dniu 21 kwietnia 2015 r. (data wpływu), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

*   sposobu udokumentowania świadczeń między Spółką a Liderem oraz rozliczeń między Partnerami w związku z pozyskaniem praw ograniczonych w zakresie służebności przesyłu - **jest nieprawidłowe,**
*   prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur od Lidera za pełnienie funkcji generalnego wykonawcy – **jest prawidłowe,**
*   prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakupy towarów i usług służących realizacji przez Spółkę zadań w ramach projektu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 26 stycznia 2015 r. został złożony ww. wniosek, uzupełniony w dniu 21 kwietnia 2015 r., o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie sposobu udokumentowania świadczeń między Spółką a Liderem oraz rozliczeń między Partnerami w związku z pozyskaniem praw ograniczonych w zakresie służebności przesyłu, prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur od Lidera za pełnienie funkcji generalnego wykonawcy oraz prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakupy towarów i usług służących realizacji przez Spółkę zadań w ramach projektu.

We wniosku oraz jego uzupełnieniu, przedstawiono następujący stan faktyczny oraz zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Wraz z innymi podmiotami jest partnerem konsorcjów tworzonych w celu świadczenia usług budowlanych w związku ze wspólną realizacją inwestycji. Partnerzy zawierają porozumienia/umowy określające zasady współpracy przy realizacji zadania oraz dokonują szczegółowego podziału prac. W ramach utworzonego na potrzeby realizacji porozumienia/umowy konsorcjum (dalej: Konsorcjum) pomiędzy partnerami (dalej: Partner Konsorcjum) wybierany jest lider (dalej: Lider Konsorcjum), który reprezentuje Partnerów w kontaktach z inwestorem (zawiera umowę z inwestorem, wystawia faktury potwierdzające realizację wspólnego przedsięwzięcia i przyjmuje należności), jak również pełni funkcję generalnego wykonawcy i zarządza realizacją porozumienia/umowy.

Z porozumień wynika, że umowa z Inwestorem może być podpisywana przez Lidera lub przy uczestnictwie również pozostałych Partnerów Konsorcjum. Następnie Lider Konsorcjum umawia się (poprzez podpisanie umów podwykonawczych lub umów powierzających wykonanie zadań) z pozostałymi Partnerami Konsorcjum co do podziału prac, zakresu odpowiedzialności i sposobu ich rozliczania. Dodatkowo Liderowi Konsorcjum, w związku z pełnieniem funkcji generalnego wykonawcy, przydzielane są zadania dodatkowe związane z koordynacją prac, za które pobiera wynagrodzenie. Między innymi Lider otrzymuje wynagrodzenie za rozliczenie kontraktu z zamawiającym - wystawienie faktur dla zamawiającego, kontrolę należności, przekazywanie należności Partnerom.

Realizacja zadania podzielona jest na część budowlano-montażową (faktyczna realizacja zadania) oraz część formalno-¬prawną i projektową. Przykładowo w ramach części formalno-prawnej i projektowej ustalono następujący podział prac i kosztów realizacji:

1.  Obsługa Public Relation (PR) zostanie zlecona wspólnie wybranemu podwykonawcy, a koszty PR ponoszą Partnerzy Konsorcjum w równych częściach.
2.  Część projektowa zostanie wspólnie zlecona wybranemu podwykonawcy, a koszty prac projektowych ponoszą Partnerzy Konsorcjum w równych częściach. Niemniej jednak może wystąpić również sytuacja, że Lider samodzielnie wykona prace projektowe. Wówczas wynagrodzenie za projekt w całości będzie należne Liderowi. Lider nie będzie dzielił ponoszonych kosztów pomiędzy Konsorcjantów. W zamian Lider otrzyma odpowiednio określoną część z całości wynagrodzenia należnego od Inwestora za wykonanie projektu.
3.  Pozyskanie koniecznych do realizacji Inwestycji praw ograniczonych w zakresie służebności przesyłu. Koszty ponoszone przez każdego z Partnerów Konsorcjum na realizowanym przez niego odcinku i podlegające rozliczeniu w równych częściach na każdego Partnera Konsorcjum, przy czym część kosztów związanych z pozyskaniem służebności przesyłu ponoszona jest przez każdego z Partnerów Konsorcjum we własnym zakresie i nie podlega rozliczeniu w równych częściach na każdego z Partnerów Konsorcjum (np. koszty aktu notarialnego). W zamian będą natomiast uzyskiwali od Lidera określone ryczałtowo kwoty.

W zakresie realizacji części budowlano-montażowej Partnerzy ustalają, że po wykonaniu i uzgodnieniu projektu wykonawczego, zostaną opracowane wyceny szczegółowe prac budowlanych w oparciu o tabele montażowe z cenami jednostkowymi uzgodnionymi przez Partnerów Konsorcjum. Na podstawie tabeli montażowej i wyceny, zakres prac budowlanych zostaje podzielony na wszystkich uczestników Konsorcjum w możliwie równych częściach. Partnerzy Konsorcjum dokonują losowania przypadającej im części. Wynagrodzenie, jakie otrzymują uczestnicy Konsorcjum za realizację prac jest pochodną wynagrodzenia jakie wypłaca Inwestor po odbiorze prac zgodnie z harmonogramem, pomniejszone o wynagrodzenie Lidera z tytułu pełnienia funkcji generalnego wykonawcy. Uzyskane środki za całe zadanie, pomniejszone o wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji generalnego wykonawcy, zostaną przydzielone w równych częściach dla każdego z Partnerów Konsorcjum.

W zakresie pozyskania koniecznych do realizacji Inwestycji praw ograniczonych w zakresie służebności przesyłu, jak już wyżej wskazano, Partnerzy Konsorcjum (na podstawie pełnomocnictw udzielonych przez Inwestora) zawierają porozumienia z właścicielami gruntów w pasie budowlanym ustalające najistotniejsze warunki związane z ustanowieniem służebności przesyłu, jak również wypłacają wynagrodzenie właścicielom gruntów, z którymi akty notarialne dotyczące służebności przesyłu zawiera już bezpośrednio Inwestor. Dodatkowo ustalono, że co miesiąc nastąpi między Partnerami Konsorcjum finansowe rozliczenie kosztów związanych z ustanowieniem ww. służebności (są to koszty np. aktu notarialnego, decyzji administracyjnej, ekspertyzy niezbędnej do ustanowienie służebności itp.). Każdy z Partnerów na bieżąco będzie dzielił poniesione w danym miesiącu koszty związane z ustanowieniem służebności oraz koszty dodatkowe (taksa notarialna, opłaty administracyjne, wypisy i wyrysy z ewidencji gruntów, opłaty za pełnomocnictwa) po równo pomiędzy siebie i pozostałych Partnerów. Podziałowi kosztów będzie towarzyszył transfer pieniędzy. Ma to na celu doprowadzenie do sytuacji, że każdy z Partnerów Konsorcjum na bieżąco będzie mógł dysponować podobną kwotą pieniędzy na wydatki związane z realizacją Inwestycji (nie w każdym bowiem miesiącu każdy z Partnerów dokona identycznych wydatków związanych z pozyskaniem służebności).

W zakresie rozliczenia kosztów Partnerzy Konsorcjum ustalają, że podstawę rozliczenia stanowią wyłącznie wiarygodne dokumenty. Koszty i wydatki uzgadniane i akceptowane są raz na miesiąc. Zaakceptowane koszty będą wypłacane za miniony miesiąc kalendarzowy w terminie do 10 dnia następnego miesiąca, w równych częściach na Partnerów Konsorcjum, przy czym są pomniejszane o wynagrodzenie należne Liderowi za pełnienie funkcji generalnego wykonawcy. Jeśli chodzi o środki finansowe otrzymywane od Inwestora za realizację części formalno-prawnej, to przychody za realizację cząstkowych faktur wystawionych do Inwestora po odjęciu wynagrodzenia generalnego wykonawcy dzielone są w równych częściach na Partnerów Konsorcjum. Każdy z Partnerów Konsorcjum partycypuje w wydatkach, zyskach i stratach w równych częściach dla zakresu formalno-prawnego.

Wnioskodawca nie jest Liderem.

Wniosek dotyczy zarówno stanu faktycznego jak i zdarzeń, które będą miały miejsce w przyszłości w związku z zawieraniem umów konsorcjum.

Przeformułowane pytanie nr 1 dotyczy:

1.  wzajemnych rozliczeń, które są/będą dokonywane wyłącznie pomiędzy Spółką a Liderem. Zadania realizowane przez Spółkę mogą być różne w zależności od podziału prac, które są przydzielane na podstawie losowania. Z uwagi na to, że wniosek dotyczy różnych zadań realizowanych w oparciu o różne umowy, ale co do zasady podobne do siebie, trudno jednoznacznie wskazać na realizowane przez Wnioskodawcę zadania. Mogą to być roboty ziemne w zakresie kopania rowów, roboty montażowe, konfiguracja systemów. Jak zostało wskazane we wniosku, całe zadanie inwestycyjne jest dzielone na kilka mniejszych, w ten sposób, by każdy z Partnerów brał udział w realizacji inwestycji. Koszty dzielone są w ten sposób, że obciążany jest nimi Lider, który następnie „z całej puli kosztów” potrąca swoje wynagrodzenie i dzieli koszty po równo pomiędzy wszystkimi Partnerami Konsorcjum. Zyski generowane na projekcie, czyli przychody uzyskiwane od zlecającego po potrąceniu wynagrodzenie należnego generalnemu wykonawcy dzielone są również pomiędzy Partnerów. Transfer pieniędzy następuje zawsze pomiędzy Partnerem Konsorcjum i Liderem i dotyczy w zasadzie „nadwyżek lub kosztów” uzyskanych na realizacji całego zadania bądź jego etapu.
2.  wzajemnych rozliczeń dokonywanych pomiędzy wszystkimi Partnerami Konsorcjum z tytułu ponoszonych kosztów pozyskiwania praw ograniczonych w zakresie służebności przesyłu. Partnerzy Konsorcjum poniesione we własnym zakresie koszty dzielą przez liczbę Partnerów Konsorcjum i w odpowiedniej części obciążają każdego z Partnerów Konsorcjum, czyli np. w sytuacji, gdy jest 3 Partnerów Konsorcjum (w tym również Lider) koszty poniesione przez jednego z Partnerów dzielone są przez 3 i dany Partner obciąża 1/3 kosztów dwóch pozostałych Partnerów Konsorcjum.

W wezwaniu z dnia 9 kwietnia 2015 r. znak ITPP2/4512-83/15-2/EK zadano następujące pytania, na które Wnioskodawca udzielił odpowiedzi:

*   Czy na podstawie umów podwykonawczych lub umów powierzających wykonanie zadań Spółka jest/będzie zobowiązana do świadczeń na rzecz Lidera, czy na rzecz innego podmiotu/innych podmiotów (jakich) i do jakich konkretnie świadczeń jest/będzie zobowiązana?

Umowa Konsorcjum jest umową dotyczącą realizacji wspólnego przedsięwzięcia na rzecz zamawiającego. Na podstawie umów podwykonawczych lub umów powierzających zadanie Lider jedynie umawia się z pozostałymi Partnerami Konsorcjum co do podziału prac, zakresu odpowiedzialności i sposobu ich rozliczania. W oparciu o umowy podwykonawcze Partner Konsorcjum realizuje zadanie na rzecz Lidera, ale z uwagi na to, że jest to wspólne przedsięwzięcie, odbiorcą wszystkich świadczeń jest zamawiający, na rzecz którego realizowana jest inwestycja. Wobec tego poprzez świadczenia na rzecz Lidera realizowane jest zlecenie na rzecz zlecającego realizację inwestycji (czyli podmiotu trzeciego zainteresowanego wykonaniem określonych robót, które realizują członkowie Konsorcjum). Parter Konsorcjum zobowiązuje się do wykonania zadań, które w części dotyczą inwestycji realizowanej wspólnie przez wszystkich Partnerów Konsorcjum. Zadania te mogą być różne, w zależności od tego, jak zostanie dokonany podział prac, np. mogą to być zadania w zakresie robót ziemnych, robót montażowych, instalacji kabli albo konfiguracji parametrów systemów. Wszystkie te działania są czynnościami zmierzającymi do zrealizowania głównej inwestycji wspólnie realizowanej przez wszystkich Partnerów Konsorcjum.

*   Nabycie jakich konkretnie towarów/usług dokumentują/będą dokumentowały faktury otrzymane/otrzymywane od osób trzecich?

Faktury otrzymywane od podmiotów trzecich przez Partnera Konsorcjum mogą dokumentować nabycie różnych towarów bądź usług służących realizacji zadania inwestycyjnego. Mogą to być usługi najmu maszyn i urządzeń, usługi doradcze, usługi nadzorcze, usługi dotyczące podzlecenia konkretnych zadań, np. wykopanie rowów. Jeśli chodzi o towary, to mogą to być różnego rodzaju towary nabywane do realizacji zadania, takie jak kable, materiały budowlane, zespoły urządzeń przesyłowych. Zatem mogą to być towary i usługi związane z realizacją zadania przydzielonego Spółce.

*   Na czym polega deklarowany przez Wnioskodawcę związek nabycia usług generalnego wykonawcy „z ogółem opodatkowanej działalności Wnioskodawcy”, tzn. w jaki sposób ten związek się przejawia/będzie się przejawiał i z jakimi konkretnie czynnościami opodatkowanymi są one/ będą one związane?

Co do zasady, czynności wykonywane przez Wnioskodawcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (dostawa towarów i świadczenie usług) są opodatkowane VAT. Również realizacja zleceń inwestycyjnych wykonywanych wspólnie przez Partnerów Konsorcjum jest w ogólnym rozrachunku opodatkowana VAT, bowiem Lider reprezentujący wszystkich Partnerów Konsorcjum wystawia na zlecającego fakturę z VAT. Faktura dokumentuje sprzedaż łącznie wszystkich (ewentualnie w częściach, gdy wystawiane są faktury cząstkowe za poszczególne etapy zrealizowanych prac) zadań Partnerów Konsorcjum, zrealizowanych w oparciu o umowę zawartą przez Lidera ze zlecającym. Wobec powyższego, w ocenie Wnioskodawcy, usługi generalnego wykonawcy mają związek z działalnością opodatkowaną Wnioskodawcy. Po pierwsze, z działalnością ogólnie prowadzoną przez Partnera Konsorcjum, a po drugie, z działalnością związaną z wykonywaniem konkretnych prac w ramach wspólnego realizowania inwestycji na rzecz zlecającego, które to prace ostatecznie są rozliczone ze zlecającym na podstawie faktury wystawionej przez Lidera Konsorcjum.

*   Na czym polega deklarowany przez Wnioskodawcę związek podatku naliczonego z faktur od podmiotów trzecich dokumentujących zakupy towarów i usług z czynnościami opodatkowanymi dokonywanymi przez Wnioskodawcę, tzn. w jaki sposób ten związek się przejawia/będzie się przejawiał i z jakimi konkretnie czynnościami opodatkowanymi są one/ będą związane?

Co do zasady, czynności wykonywane przez Wnioskodawcę w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (dostawa towarów i świadczenie usług) są opodatkowane VAT. Również realizacja zleceń inwestycyjnych wykonywanych wspólnie przez Partnerów Konsorcjum jest w ogólnym rozrachunku opodatkowana VAT, bowiem Lider reprezentujący wszystkich Partnerów Konsorcjum wystawia na zlecającego fakturę z podatkiem. Faktura dokumentuje sprzedaż łącznie wszystkich (ewentualnie w częściach, gdy wystawiane są faktury cząstkowe za poszczególne etapy zrealizowanych prac) zadań Partnerów Konsorcjum zrealizowanych w oparciu o umowę zawartą przez Lidera ze zlecającym. Wobec powyższego, w ocenie Wnioskodawcy usługi i towary nabywane od podmiotów trzecich mają związek z działalnością opodatkowaną Wnioskodawcy. Po pierwsze, z działalnością ogólnie prowadzoną przez Partnera Konsorcjum, a po drugie, z działalnością związaną z wykonywaniem konkretnych prac w ramach wspólnego realizowania inwestycji na rzecz zlecającego, które to prace ostatecznie są rozliczone ze zlecającym na podstawie faktury wystawionej przez Lidera Konsorcjum.

*   Czy wzajemne rozliczenia, o których mowa w pytaniu nr 1 są/będą dokonywane pomiędzy Partnerem (Spółką) a wszystkimi pozostałymi Partnerami, na co wskazuje jego treść, czy wyłącznie pomiędzy Partnerem (Spółką) a Liderem (będącym również Partnerem). Jeżeli pytanie dotyczy wzajemnych rozliczeń, które są/będą dokonywane pomiędzy Spółką a wszystkimi Partnerami należy wskazać w związku z realizacją przez Spółkę jakich konkretnie zadań w projekcie następują te rozliczenia i jak odbywa się/będzie się odbywał transfer pieniędzy. Jeżeli pytanie to dotyczy wzajemnych rozliczeń, które są/będą dokonywane wyłącznie pomiędzy Spółką a Liderem, należy wskazać w związku z realizacją przez Spółkę jakich konkretnie zadań w projekcie następują rozliczenia i jak odbywa się/będzie się odbywał transfer pieniędzy oraz przeformułować pytanie nr 1 w taki sposób, aby było adekwatne do tego, że wzajemne rozliczenia są/będą dokonywane między Spółką a Liderem.

Wzajemne rozliczenia, o których mowa w pytaniu nr 1 złożonego wniosku są/będą dokonywane co do zasady pomiędzy Partnerem (Spółką) a Liderem, ale w odniesieniu do określonych kosztów związanych głownie z pozyskaniem praw ograniczonych w zakresie służebności przesyłu, czyli np. notariusz, znaczki, odpisy, Partnerzy dzielą po równo koszty pomiędzy siebie i wzajemnie obciążają się tymi kosztami.

W związku z powyższym opisem, we wniosku oraz jego uzupełnieniu, zadano następujące pytania.

1.  Czy wzajemne rozliczenia pomiędzy wszystkimi Partnerami Konsorcjum poniesionych kosztów oraz zysków uzyskanych na projekcie w stosunku do wszystkich wskazanych w stanie faktycznym zadań (a zatem zadań związanych z pracami powierzonymi w ramach umowy pomiędzy Partnerem i Liderem i rozliczanymi wyłącznie pomiędzy Partnerem Konsorcjum i Liderem oraz zadań związanych z pozyskaniem praw ograniczonych w zakresie służebności przesyłu i rozliczanych pomiędzy wszystkich Partnerów Konsorcjum po równo) nie stanowią czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w związku z czym Partner nie jest zobowiązany do wystawiania faktur dokumentujących rozliczenia?
2.  Czy wynagrodzenie Lidera za pełnienie funkcji generalnego wykonawcy opodatkowane jest podatkiem od towarów i usług, w związku z czym Partner Konsorcjum uprawniony jest do odliczenia VAT z faktur otrzymanych od Lidera za świadczenie usług generalnego wykonawcy?
3.  Czy Partner Konsorcjum jest uprawniony do obniżenia kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynikające z faktur od podmiotów trzecich dokumentujących zakupy towarów i usług Partnera Konsorcjum w związku z realizacją przydzielonych mu zadań w ramach realizacji projektu?

Zdaniem Wnioskodawcy, wzajemne rozliczenia pomiędzy Partnerami Konsorcjum poniesionych kosztów oraz zysków uzyskanych na projekcie w stosunku do wszystkich wskazanych w stanie faktycznym zadań nie stanowią czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w związku z czym Partner Konsorcjum (a tym samym Wnioskodawca) nie jest zobowiązany do wystawiania faktur dokumentujących rozliczenia i może rozliczenia dokumentować notami księgowymi.

Do pytania nr 2 Wnioskodawca wyraził stanowisko, że wynagrodzenie Lidera za pełnienie funkcji generalnego wykonawcy opodatkowane jest podatkiem od towarów i usług, w związku z czym Partner Konsorcjum uprawniony jest do odliczenia VAT z faktur otrzymanych od Lidera za świadczenie usług generalnego wykonawcy.

W odniesieniu do pytania nr 3 wskazał, że Partner Konsorcjum uprawniony jest do obniżenia kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakupy towarów i usług Partnera Konsorcjum w związku z realizacją przydzielonych zadań w ramach projektu.

Uzasadnienie.

Na wstępie Wnioskodawca zaznaczył, że w polskich przepisach brak jest regulacji dotyczących wprost instytucji konsorcjum i uregulowań istotnych postanowień dla tego typu umowy. Niemniej, w praktyce umowy takie nierzadko są stosowane przy realizacji wspólnych przedsięwzięć, gdy grupa podmiotów bierze udział w realizacji zadania na rzecz zleceniodawcy, ale na zewnątrz – dla uproszczenia relacji, kontaktów i rozliczeń – podmioty te reprezentuje tylko jeden z uczestników. Celem zawiązania konsorcjum jest wspólne działanie w realizacji konkretnego zadania gospodarczego ze względu na potencjał finansowy, techniczny, osobowy lub doświadczenie. Współpraca w ramach konsorcjum ograniczona jest do realizacji jednego zadania na rzecz zamawiającego. Partnerzy konsorcjum wybierają spośród siebie lidera konsorcjum, który pełni rolę reprezentanta wszystkich partnerów (uczestników przedsięwzięcia), koordynuje prace związane z wykonaniem zadania, pobiera od zamawiającego zapłatę, rozlicza wynagrodzenie i ewentualnie koszty. Partnerzy konsorcjum ponoszą wobec zamawiającego solidarną odpowiedzialność z tytułu wykonania umowy, chyba że zostanie bezspornie wykazana odpowiedzialność któregoś z uczestników konsorcjum.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

W myśl postanowień art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

W myśl art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej nie będącej podatnikiem.

W ocenie Wnioskodawcy, rozliczenia pomiędzy Partnerami (za wyjątkiem wynagrodzenia Lidera za pełnienie funkcji generalnego wykonawcy) pozostają poza zakresem opodatkowania VAT. Partnerzy Konsorcjum nie dokonują sprzedaży ani świadczenia usług dla siebie nawzajem. W szczególności nie dochodzi do przeniesienia władztwa ekonomicznego nad towarami ani do rzeczywistych świadczeń na rzecz innego Partnera Konsorcjum, czy odbioru prac. Wszelkie wykonane prace odbierane są przez Inwestora i na jego rzecz dokonywane są wszystkie świadczenia, a nie na rzecz Lidera, czy pozostałych Partnerów Konsorcjum. Zdaniem Wnioskodawcy zapisy umowne nie mają znaczenia dla kwalifikacji podatkowej, istotne jest bowiem, by rozliczenia przebiegały zgodnie z prawem i nie naruszały przepisów ustawy o VAT. Wnioskodawca stoi na stanowisku, że wykazywanie kosztów przez Partnerów Konsorcjum i wystawianie na Lidera Konsorcjum dokumentów kosztowych oraz podział zysków bądź nadwyżki kosztów nad przychodami (stratą) stosownie do udziałów poszczególnych Partnerów w Konsorcjum, powinno przebiegać poza regulacjami ustawy o VAT, a zatem winno odbywać się w oparciu o noty księgowe.

Rozliczenia zysków i kosztów związanych z realizacją projektu stanowią wyłącznie rozliczenia pieniężne i prowadzą do ustalenia wyniku kontraktu i obciążenie tym wynikiem poszczególnych Partnerów Konsorcjum, zgodnie z ich udziałami. Z rozliczeniem tym może być związany tylko przepływ wartości pieniężnej lub tylko zapisy księgowe. Należy przede wszystkim mieć na uwadze, że Lider Konsorcjum nie jest odbiorcą jakichkolwiek towarów bądź usług. Wobec tego w przedstawionym stanie faktycznym nie ma miejsca sprzedaż, o której mowa w ustawie o VAT. Nie dochodzi do żadnych wzajemnych świadczeń, a jedynie do rozliczeń wewnętrznych kosztów i zysków. Między stronami Konsorcjum nie istnieje stosunek zobowiązaniowy.

Skutkiem powyższego wewnętrzne rozliczenia pomiędzy Partnerami Konsorcjum są neutralne na gruncie podatku VAT. A skoro między Partnerami nie dochodzi do czynności opodatkowanych, to tym samym nie jest wskazane dokumentowanie tych czynności fakturami. Konsorcjanci mogą wzajemne rozliczenia udokumentować w jakikolwiek inny sposób, np. notami księgowymi. Z art. 106 ust. 1 ustawy VAT wynika bowiem, że faktura służy jedynie do dokumentowania transakcji objętych przepisami ustawy. Zatem nie jest to właściwa forma do udokumentowania rozliczeń w ramach Konsorcjum. Wzajemne rozliczenia w ramach Konsorcjum, biorąc pod uwagę unormowania zawarte w art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, nie stanowią świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy i tym samym nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Sam fakt dokonywania przepływów pieniężnych lub jedynie odpowiednich księgowań nie powoduje, że mamy do czynienia z czynnościami opodatkowanymi, nie występuje bowiem stosunek wzajemności między Partnerami. Rozliczenia pieniężne pomiędzy Partnerami, jeśli nie towarzyszy im żadne świadczenie, nie mogą być bowiem same przez się potraktowane jako czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Stanowisko Wnioskodawcy zgodne jest ze stanowiskiem prezentowanym w orzecznictwie sądowym, z którego wynika, że współpracy pomiędzy podmiotami, polegającej na wzajemnych rozliczeniach z tytułu finansowania wspólnej działalności lub podziałów zysku nie można zakwalifikować jako czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W szczególności należy zwrócić uwagę na wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 2014 r. (sygn. akt I FSK 1072/13), z dnia 4 czerwca 2014 r. (sygn. akt I FSK 1012/13), z dnia 12 czerwca 2013 r. (sygn. akt I FSK 1128/12), czy z dnia 29 lutego 2012 r. (sygn. akt I FSK 562/11). Zdaniem NSA „mechanizm podziału kosztów i przychodów przez lidera konsorcjum dokonywany przy użyciu not obciążeniowych i uznaniowych, nie można w przedstawionym stanie faktycznym zakwalifikować, ani do dostaw towarów, ani do świadczenia usług przez lidera na rzecz partnerów lub też odwrotnie. Po pierwsze, z okoliczności podanych przez skarżącą nie wynika, aby podział kosztów i przychodów był związany z przekazywaniem władztwa ekonomicznego nad jakimikolwiek towarami pomiędzy uczestnikami konsorcjum (por. art. 7 ust. 1 u.p.t.u.). Po drugie, w stosunku do przedstawionego podziału przychodów i kosztów, nie można mówić, że stanowi on odpłatne świadczenie usług, które co do zasady występuje wtedy gdy dane świadczenie nie jest dostawą (por. art. 8 ust. 1 u.p.t.u.). Trafnie sąd pierwszej instancji przy tym wyjaśnił, że dychotomiczny podział na gruncie ustawy o podatku o towarów i usług na świadczenie usług i dostawę towarów nie oznacza, że wypełnia on wszelkie przejawy aktywności podmiotów gospodarczych, a każdy przepływ środków finansowych, odbywające się w ramach relacji pomiędzy podatnikami VAT, musi być albo świadczeniem usług, albo dostawą towarów” (sygn. akt I FSK 1072/13). W kolejnym wyroku można przeczytać, że „Przyjęta przez Lidera Konsorcjum rola w rozliczeniach pomiędzy Zamawiającym a Partnerami Konsorcjum nie zmieniła stron umowy w aspekcie zasad realizacji Projektu, dla którego wykonawcy zostali wyłonieni w drodze przetargu publicznego. Minister Finansów, w oderwaniu od przyjętych w Umowie o Współpracy Realizacyjnej z 28 września 2010 r. i wcześniejszej umowie z 29 września 2009 r. zasad wspólnej działalności Partnerów Konsorcjum, nie wykazał przy tym, poza ogólnymi twierdzeniami, aby analizowany przepływ środków następował w wykonaniu jakiś usług świadczonych przez skarżącą na rzecz Lidera Konsorcjum i na odwrót. Tym samym, jak zasadnie przyjął Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku, błędnie, w oderwaniu od celu gospodarczego przedsięwzięcia, przyjął, że czynności te będą czynnościami podlegającymi opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług” (sygn. akt I FSK 1128/12).

Wobec powyższego Wnioskodawca wnosi o potwierdzenie, że zasadniczo rozliczenia między Partnerami Konsorcjum są neutralne i nie podlegają opodatkowaniu VAT, w związku z czym nie muszą być dokumentowane fakturami, lecz w jakikolwiek inny sposób, np. przy zastosowaniu not księgowych.

Jednocześnie jednak Wnioskodawca zwraca uwagę, że czynności wykonywane przez Lidera jako generalnego wykonawcę inwestycji stanowią rzeczywiste świadczenia na rzecz pozostałych Partnerów Konsorcjum. Z umowy wynika, że Lider Konsorcjum w związku z pełnieniem funkcji generalnego wykonawcy ma przydzielone zadania dodatkowe związane z koordynacją prac, za które pobiera wynagrodzenie. Czynności te stanowią faktyczne świadczenia, za które Lider pobiera ekwiwalentne świadczenia. Z uwagi na wzajemność świadczeń, ekwiwalentność, istnienie stosunku zobowiązaniowego, świadczenie Lidera stanowi czynność opodatkowaną w myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, z tytułu której Lider wystawia fakturę. Na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124. Usługa ma pośredni związek z usługami opodatkowanymi Partnera Konsorcjum. Po pierwsze ma związek z ogółem opodatkowanej działalności Wnioskodawcy, a po drugie ma związek z opodatkowaną sprzedażą z tytułu realizacji Inwestycji. Wobec tego Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia VAT z faktury wystawionej przez Lidera za pełnienie funkcji generalnego wykonawcy.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego dotyczy pozostałych również faktur zakupowych związanych z realizacją inwestycji. Sama realizacja inwestycji stanowi czynność opodatkowaną na gruncie ustawy o VAT. Co prawda, dla potrzeb VAT to Lider dokonuje rozliczenia podatku, niemniej wszyscy Partnerzy są podatnikami VAT i dokonują czynności opodatkowanych. Tym samym wszystkie zakupy związane są z czynnościami opodatkowanymi podlegają odliczeniu i w konsekwencji Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia VAT z faktur zakupowych związanych z nabyciem towarów i usług w celu realizacji inwestycji.

Wobec powyższego Wnioskodawca prosi o potwierdzenie jak na wstępie, że:

1.  Wzajemne rozliczenia pomiędzy Partnerami Konsorcjum poniesionych kosztów oraz zysków uzyskanych na projekcie w stosunku do wszystkich wskazanych w stanie faktycznym zadań nie stanowią czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w związku z czym Wnioskodawca jako Partner Konsorcjum nie jest zobowiązany do wystawiania faktur dokumentujących rozliczenia i może rozliczenia dokumentować notami księgowymi.
2.  Wynagrodzenie Lidera za pełnienie funkcji generalnego wykonawcy opodatkowane jest podatkiem od towarów i usług, w związku z czym Wnioskodawca jako Partner Konsorcjum uprawniony jest do odliczenia podatku naliczonego z faktur otrzymanych od Lidera za świadczenie usług generalnego wykonawcy.
3.  Wnioskodawca jako Partner Konsorcjum uprawniony jest do obniżenia kwoty podatku należnego o kwoty podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących zakupy towarów i usług Partnera Konsorcjum w związku z realizacją przydzielonych zadań w ramach projektu.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego jest:

*   **nieprawidłowe** – w zakresie sposobu udokumentowania świadczeń między Spółką a Liderem oraz rozliczeń między Partnerami w związku z pozyskaniem praw ograniczonych w zakresie służebności przesyłu,
*   **prawidłowe** – w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur od Lidera za pełnienie funkcji generalnego wykonawcy,
*   **prawidłowe** – w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących zakupy towarów i usług służących realizacji przez Spółkę zadań w ramach projektu.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Na podstawie art. 8 ust. 1 ww. ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1.  przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2.  zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3.  świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do katalogu usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy. Pojęcie usługi według ustawy o podatku od towarów i usług jest szersze od definicji usługi w rozumieniu klasyfikacji statystycznych. Oznacza to, że w definicji tej mieszczą się również określone zachowania, które nie zostały sklasyfikowane w PKWiU, o której mowa w art. 5a ustawy. Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

Zatem aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.

Czynność może być albo odpłatna albo nieodpłatna. Na gruncie podatku od towarów i usług nie występują czynności częściowo odpłatne. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna. Nie ma żadnego znaczenia, czy wynagrodzenie to pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk. Także czynności wykonane „po kosztach” ich świadczenia, bądź poniżej tych koszów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie.

Kwestia „odpłatności” była niejednokrotnie przedmiotem rozstrzygania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jak zauważył Trybunał w wyroku 102/86 „czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem”. Należy też zwrócić uwagę na wyrok C-16/93 pomiędzy R. J. Tolsma a Inspecteur der Omzetbelasting Leeuwarden, gdzie Trybunał zauważył, iż czynność „podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.

Odnosząc się do przedstawionego we wniosku opisu sprawy należy wskazać, że co do zasady konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych na określony czas, w konkretnym celu. Jakkolwiek ani w prawie cywilnym, ani w prawie podatkowym nie występuje legalna definicja konsorcjum, przyjmuje się, że zawarcie umowy konsorcjum możliwe jest na podstawie art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121, z późn. zm.), w ramach tzw. swobody umów.

W konsekwencji strony zawierające umowę konsorcjum mogą ją ukształtować w sposób dowolny, byleby jej treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie, zasadom współżycia społecznego oraz właściwości takiego stosunku. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum są, co do zasady, niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach niezwiązanych z konsorcjum), a w działaniach związanych z konsorcjum realizują wspólne przedsięwzięcie objęte porozumieniem. Zawierając umowę konsorcjum podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz (może to być także osoba trzecia). Co do zasady, konsorcja nie mają też wspólnego majątku (chociaż mogą mieć wspólne konto rozliczeniowe), a wszelkie formy płatności regulowane są przez firmę lub osobę reprezentującą konsorcjum.

Przechodząc zatem na grunt prawa podatkowego należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Dodać należy, że polski ustawodawca nie skorzystał z możliwości wynikającej z art. 11 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, s. 1, z późn. zm.), zgodnie z którym, po konsultacji z komitetem doradczym ds. podatku od wartości dodanej (zwanym dalej „Komitetem ds. VAT”), każde państwo członkowskie może uznać za jednego podatnika osoby mające siedzibę na terytorium tego samego państwa członkowskiego, które będąc niezależnymi pod względem prawnym, są ściśle powiązane pod względem finansowym, ekonomicznym i organizacyjnym.

Konsorcjum – w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego – nie może być zatem uznane za podatnika VAT. Oznacza to, że relacji zachodzących pomiędzy stronami umowy konsorcjum (podatnikami VAT), dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie należy oceniać na zasadach wewnętrznych rozliczeń konsorcjum. Powyższego nie zmienia okoliczność, że w przypadku umów konsorcjum dopuszczalne jest zawarcie ustaleń, że rozliczenia gospodarcze i księgowe, w tym dotyczące podpisywania umów i wystawiania faktur za prace wykonane przez uczestników konsorcjum na rzecz podmiotów zamawiających te prace na podstawie zawartego z nimi kontraktu – będzie dokonywał wytypowany przez uczestników konsorcjum podmiot wiodący.

Zatem przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami VAT. Powyższe oznacza, że działając w ramach konsorcjum powinni oni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług oraz aktów wykonawczych do niej, w tym także w zakresie wystawiania faktur VAT dokumentujących wykonywane przez nich czynności.

Według regulacji art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 cyt. ustawy, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Według ust. 2 pkt 1 lit. a) ww. artykułu, kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Z przepisu art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług a towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bezpośredni i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi.

Ustawodawca stworzył zatem podatnikom prawo do odliczenia podatku naliczonego w określonych terminach, pod warunkiem spełnienia przez nich zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, m.in. tego że zakupy towarów i usług będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.

I tak, zgodnie z art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy, nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wykazany na fakturze w sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

Analiza przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego oraz treści przywołanych przepisów prawa prowadzi do wniosku, że w ramach zawartej umowy konsorcjum Wnioskodawca – jak sam wskazał w treści uzupełnienia wniosku – wykonuje/będzie wykonywał określone w umowach podwykonawczych lub umowach powierzających zadania na rzecz Lidera. Prezentując własne stanowisko Wnioskodawca stwierdził, że wszelkie wykonane prace odbierane są przez Inwestora, nie można jednak zgodzić się z nim, że to na rzecz Inwestora dokonywane są wszystkie świadczenia. Skoro bowiem na podstawie ww. umów Lider umawia się m.in. z Wnioskodawcą co do podziału prac, zakresu odpowiedzialności i sposobu rozliczenia i czynności te faktycznie są/będą wykonywane – jak wskazano wyżej – na rzecz Lidera, to należy uznać, że między Wnioskodawcą a Liderem konsorcjum dochodzi do rzeczywistych świadczeń, za które Wnioskodawca otrzymuje/będzie otrzymywał wynagrodzenie od Lidera, wypłacone ze środków uzyskanych za realizację całego zadania lub jego części. Okoliczność, że poprzez świadczenia wykonywane przez Wnioskodawcę na rzecz Lidera, np. w zakresie robót ziemnych, robót montażowych, instalacji kabli lub konfiguracji parametrów systemów, realizowane jest zlecenie na rzecz Inwestora, które Lider dokumentuje fakturą VAT – wbrew twierdzeniu Wnioskodawcy – nie prowadzi do wniosku, że między Wnioskodawcą a Liderem nie istnieje żaden stosunek zobowiązaniowy. Gdyby bowiem w ramach konsorcjum ww. zadań na rzecz Lidera nie wykonał Wnioskodawca, Lider musiałby wykonać powyższe czynności osobiście. Zatem niewątpliwie Lider jest beneficjentem czynności wykonywanych przez Wnioskodawcę jako uczestnika konsorcjum.

Zatem czynności wykonywane przez Wnioskodawcę na rzecz Lidera podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy, gdyż są/będą wykonywane za odpłatnością otrzymywaną od Lidera, rozdzielającego środki uzyskane od Inwestora. Wobec powyższego ww. świadczenia wykonywane na rzecz Lidera Wnioskodawca jest/będzie zobowiązany udokumentować fakturą VAT.

Natomiast w kwestii dokonywania wzajemnych rozliczeń pomiędzy Wnioskodawcą a pozostałymi Partnerami, związanych z pozyskaniem praw ograniczonych w zakresie służebności przesyłu należy stwierdzić, że takie obciążania nie stanowią/nie będą stanowiły czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Nie można bowiem w tym przypadku zidentyfikować korzyści o charakterze majątkowym, jakie w związku z takim obciążeniem uzyskują/będą uzyskiwali poszczególni Partnerzy (w tym Lider). Nie dochodzi tu bowiem do przeniesienia władztwa ekonomicznego nad towarami ani do rzeczywistych świadczeń pomiędzy Partnerami. Wobec powyższego tego typu rozliczeń Wnioskodawca nie powinien dokumentować fakturą VAT, lecz innym dokumentem księgowy.

W odniesieniu do kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez Lidera za czynności związane z pełnieniem funkcji generalnego wykonawcy w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że faktury te dokumentują odpłatne świadczenie usług na rzecz Wnioskodawcy m.in. w zakresie kontroli i przekazywania należności, które podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Wnioskodawcy przysługuje zatem prawo do odliczenia podatku naliczonego z ww. faktur VAT, gdyż jest czynnym podatkiem podatku od towarów i usług, a dokonany/planowany zakup ma/będzie miał bezpośredni związek z wykonywaniem przez niego czynności opodatkowanych, a konkretnie ze sprzedażą usług, realizowaną na rzecz Lidera.

Wnioskodawca ma/będzie miał również prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur od podmiotów trzecich, dokumentujących zakupy potrzebne do wykonania zadań przydzielonych mu w ramach projektu, gdyż nabyte towary i usługi są/będą wykorzystywane przez Wnioskodawcę do wykonywania usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

Końcowo należy wyjaśnić, że tut. organ nie podziela argumentacji Wnioskodawcy, że prawo do odliczenia podatku naliczonego w ww. zakresie przysługuje z uwagi na wystąpienie związku z ogólnie prowadzoną przez niego działalnością opodatkowaną oraz ze względu na wykonanie konkretnych prac w ramach konsorcjum, które ostatecznie są rozliczane ze zlecającym na podstawie faktury wystawionej przez Lidera. Należy podkreślić, że przyznanie Wnioskodawcy prawa do odliczenia podatku naliczonego z uwagi na wystąpienie związku tego podatku z wykonywaniem czynności opodatkowanych przez inny podmiot – Lidera, stanowiłoby naruszenie zasady neutralności podatku od towarów i usług.

W kwestii przywołanych we wniosku wyroków należy wskazać, że nie mogą one wpłynąć na dokonanie odmiennej oceny stanowiska Wnioskodawcy, gdyż zapadły one na tle zbliżonych, aczkolwiek dalekich od tożsamych stanów faktycznych.

Należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź skarbowej zostanie określony odmienny stan faktyczny, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Należy również wskazać, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie okoliczności stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego przedstawionych we wniosku, a zatem nie odnosi skutków prawnych w odniesieniu do wszystkich zdarzeń wynikających z zawieranych umów konsorcjum.

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu zaistnienia zdarzenia, a w przypadku zdarzenia przyszłego – stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach - art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.