Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/4514-505/15-2/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2015-12-30
Teza: Przyjmując za Wnioskodawcą, że czynność udzielania pożyczek będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 Ustawy o VAT, powyższa czynność będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek podatkowy w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. W przeciwnym wypadku umowa pożyczki będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.
Słowa kluczowe: pożyczka; umowa-umowa pożyczki; umowa-umowa spółki
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) oraz § 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2015, poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko - przedstawione we wniosku z dnia 4 listopada 2015 r. (data wpływu 9 listopada 2015 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych otrzymania pożyczki - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 4 listopada 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych otrzymania pożyczki.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca (dalej: Wnioskodawca) jest spółdzielnią z siedzibą na terytorium Polski. Wnioskodawca jest zarejestrowany jako podatnik VAT czynny w Polsce. Wnioskodawca planuje pozyskać finansowanie na cele swojej działalności gospodarczej. Planowanym jest, że finansowanie to zostanie udzielone Wnioskodawcy w formie oprocentowanej pożyczki pieniężnej. Umowa pożyczki zostanie zawarta w formie pisemnej, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Planowanym jest również, że pożyczkodawcą będzie spółka będąca zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT z siedzibą na terytorium Polski (dalej: Pożyczkodawca). Pożyczkodawca jest spółką, w której Wnioskodawca posiada 100% udziałów.

Udzielenie pożyczki przez Pożyczkodawcę nastąpi w ramach działalności gospodarczej Pożyczkodawcy. Jednocześnie, zgodnie z umową spółki Pożyczkodawcy przedmiotem jego działalności jest m.in.: finansowa działalność usługowa, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszy emerytalnych (PKD 64); pozostała działalność wspomagająca usługi finansowe, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych (PKD 66.19.Z).

Nie jest również wykluczone, że Pożyczkodawca udzieli w przyszłości kolejnych oprocentowanych pożyczek Wnioskodawcy lub innym podmiotom. Przychody z tytułu pożyczki będą przez Pożyczkodawcę wykazywane w rejestrze VAT jako obrót. Będą jednocześnie korzystały ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 Ustawy o VAT.

W związku z powyższym zadano następujące pytania.

Czy umowa pożyczki zawarta w okolicznościach wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, umowa pożyczki zawarta w okolicznościach wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b Ustawy o PCC, podatkowi od czynności cywilnoprawnych (dalej: PCC) podlega umowa pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych co do gatunku.

Niewątpliwie pożyczka, która zostanie otrzymana przez Wnioskodawcę od Pożyczkodawcy mieści się w pojęciu pożyczki użytej w tym przepisie. Jednocześnie, zgodnie z art. 2 ust. 4 lit. b Ustawy o PCC nie podlegają PCC czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest zwolniona z podatku od towarów i usług. Definicja podatku od towarów i usług na potrzeby Ustawy o PCC obejmuje podatek uregulowany w Ustawie VAT (dalej: VAT) - vide: art. 1a pkt 7 Ustawy o PCC.

W konsekwencji, dla rozstrzygnięcia, czy umowa pożyczki przedstawiona w opisie zdarzenia przyszłego będzie podlegać opodatkowaniu PCC zależy od tego czy przynajmniej jedna ze stron tej umowy będzie opodatkowana albo zwolniona z VAT z tytułu tej transakcji.

W tym zakresie, należy zauważyć, że stosownie do art. 5 ust. l pkt 1 Ustawy o VAT opodatkowaniu VAT podlega m.in. odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 Ustawy o VAT świadczeniem usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 jest każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT.

Niewątpliwie, udzielenie odpłatnej pożyczki przez Pożyczkodawcę mieści się w ww. definicji odpłatnego świadczenia usług. Pożyczka ta mieści się więc w przedmiotowym zakresie opodatkowania VAT.

Jednocześnie, udzielenie tej pożyczki nastąpi w wykonaniu przez Pożyczkodawcę działalności opodatkowanej VAT, o której mowa w art. 15 ust. 2 Ustawy o VAT. Stosownie bowiem do tego przepisu działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Niewątpliwie, udzielanie oprocentowanej pożyczki przez Pożyczkodawcę (podatnika VAT) spełnia przesłanki uznania tej czynności za podlegające opodatkowaniu VAT, niezależnie od częstotliwości i celu udzielania przez Pożyczkodawcę pożyczek, czy statusu pożyczkobiorcy. Udzielanie bowiem oprocentowanych pożyczek przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w związku z jej prowadzeniem należy bowiem identyfikować i zaliczać do zawodowej płaszczyzny Pożyczkodawcy, a więc uznać za rodzącą obowiązki w VAT. Wskazuje również na to przedmiot działalności Pożyczkodawcy określony według kodów PKD w umowie spółki Pożyczkodawcy.

W szczególności należy zauważyć, że okoliczność okazjonalnego udzielenia pożyczki nie powoduje braku możliwości uznania tej czynności za dokonaną w ramach prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej objętej opodatkowaniem VAT. Jak wskazał chociażby Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 13 czerwca 2013 C-62/12 Galin Kostov „Byłoby niezgodne w szczególności z celem nakładania podatku VAT w możliwie najbardziej ogólny sposób dokonywanie wykładni art. 9 ust. 1 akapit drugi dyrektywy w sprawie podatku VAT w ten sposób, że pojęcie „działalności gospodarczej” znajdujące się w tym przepisie nie obejmuje działalności, która - choć wykonywana w sposób okazjonalny - wchodzi w zakres ogólnej definicji tego pojęcia znajdującej się w pierwszym zdaniu tego przepisu i jest wykonywana przez podatnika również prowadzącego w sposób permanentny inną działalność gospodarczą dla celów dyrektywy w sprawie podatku VAT”.

W związku z powyższym nawet jeżeli działalność w zakresie udzielania finansowania nie będzie przeważającą działalnością Pożyczkodawcy nie determinuje to braku możliwości uznania udzielenia pożyczki na rzecz Wnioskodawcy jako udzielonej w ramach działalności gospodarczej Pożyczkodawcy objętej opodatkowaniem VAT.

Powyższe stanowisko potwierdzają organy podatkowe (np. Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z 10 czerwca 2010 r., nr IPPP1-443-316/10-4/AS czy Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z 20 lutego 2015 r., nr IBPP4/443-560/14/LG) oraz sądy administracyjne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2276/10).

Jednocześnie, stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 38 Ustawy o VAT zwolnione z podatku VAT są usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

Przekładając ww. przepis na analizowane zdarzenie przyszłe należy wskazać, że udzielenie pożyczki przez Pożyczkodawcę na rzecz Wnioskodawcy będzie stanowiło odpłatne świadczenie usługi, która będzie korzystała ze zwolnienia z VAT.

Ponieważ nie ulega wątpliwości, że udzielenie przez Pożyczkodawcę pożyczki będzie stanowiło czynność podlegającą opodatkowaniu VAT, zwolnioną na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 Ustawy o VAT, spełnione zostaną przesłanki z art. 2 pkt 4 Ustawy o PCC a umowa pożyczki udzielona przez Pożyczkodawcę na rzecz Wnioskodawcy będzie wyłączona z opodatkowania PCC.

Końcowo, Wnioskodawca wskazuje, że wyłączenie z opodatkowania PCC pożyczek udzielanych w ramach działalności gospodarczej i zwolnionych od podatku VAT zostało wielokrotnie potwierdzone przez organy podatkowe. Przykładowo, powyższy pogląd został potwierdzony przez:

*   Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 16 stycznia 2015 r. (nr IBPBII/1/436-324/14/MK),
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 14 stycznia 2015 r. (nr IPPB2/436-718/14-4/MZ),
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 18 grudnia 2014 r. (nr IPPB2/436-695/14-4/MZ),
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi w interpretacji indywidualnej z dnia 15 grudnia 2014 r. (nr IPTPB2/436-125/14-4/KK),
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z dnia 4 sierpnia 2014 r., nr ITPP3/443-268/14/AT,
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji indywidualnej z dnia 11 marca 2014 r., nr ILPP1/443-1117/13-4/NS;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z dnia 25 lutego 2014 r, nr ITPP1/443-1319/13/BK;
*   Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 10 grudnia 2013 r, nr IPPP1/443-1050/13-2/JL

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Na wstępie zaznacza się, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska Wnioskodawcy tylko w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 626) podatkowi temu podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

Art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r., poz. 121) stanowi, że przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

Do elementów znamionujących umowę pożyczki należy obowiązek jej zwrotu. Przy czym, nie tyle dotyczy to oznaczenia terminu zwrotu, ile zaznaczenia samego obowiązku zwrotu – który, jak wskazuje się w orzecznictwie, w myśl art. 720 § 1 ww. ustawy, jest elementem przedmiotowo istotnym dla tego rodzaju umowy, bez którego nie ma umowy pożyczki.

W zależności od tego, jak zostanie ukształtowana przez strony umowa pożyczki, może ona przyjąć postać umowy nieodpłatnej bądź też odpłatnej, gdzie pożyczkobiorca zobowiązany będzie do zapłaty odsetek. Umowa pożyczki jest umową konsensualną. Dochodzi do skutku poprzez zgodne oświadczenia woli.

Natomiast zgodnie z art. 1 ust. 4 ww. ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podatkowi temu podlegają czynności cywilnoprawne, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, że umowa pożyczki podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeżeli w chwili zawarcia umowy jej przedmiot, tj. pieniądze znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa została zawarta i gdzie mają miejsce zamieszkania (siedzibę) strony umowy.

Pożyczka podlega również podatkowi od czynności cywilnoprawnych, jeśli pieniądze będące przedmiotem pożyczki w chwili jej zawarcia znajdują się za granicą oraz nabywca – pożyczkobiorca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a czynność zostanie dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Należy wskazać, że w ustawie przewidziano sytuacje, w których czynność cywilnoprawna mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 2 pkt 4 ww. ustawy nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:
3.  umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
4.  (uchylone),
5.  umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Zaznaczyć jednak należy, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług, lecz wyłącznie fakt, że przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona.

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Wnioskodawca planuje zaciągnąć oprocentowaną pożyczkę pieniężną na cele swojej działalności gospodarczej. Umowa pożyczki zostanie zawarta w formie pisemnej, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pożyczkodawcą będzie spółka będąca zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT z siedzibą na terytorium Polski (dalej: Pożyczkodawca). Pożyczkodawca jest spółką, w której Wnioskodawca posiada 100% udziałów. Udzielenie pożyczki przez Pożyczkodawcę nastąpi w ramach działalności gospodarczej Pożyczkodawcy. Jednocześnie, zgodnie z umową spółki Pożyczkodawcy przedmiotem jego działalności jest m.in.: finansowa działalność usługowa, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszy emerytalnych (PKD 64); pozostała działalność wspomagająca usługi finansowe, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych (PKD 66.19.Z). Przychody z tytułu pożyczki będą przez Pożyczkodawcę wykazywane w rejestrze VAT jako obrót. Będą jednocześnie korzystały ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 Ustawy o ustawy o podatku od towarów i usług.

Przyjmując za Wnioskodawcą, że czynność udzielania pożyczek będzie korzystała ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 Ustawy o VAT, powyższa czynność będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym na Wnioskodawcy nie będzie ciążył obowiązek podatkowy w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych. W przeciwnym wypadku umowa pożyczki będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych, wskazać należy, że rozstrzygnięcia te zapadły w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego interpretację.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012, poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.