Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB3-1.4012.275.2025.2.KO
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-06-10
Teza: Rozliczenie w ramach konsorcjum i prawo do odliczenia.
Słowa kluczowe: konsorcjum
odliczenia-odliczenie podatku od towarów i usług
rozliczanie (rozliczenia)-rozliczenie finansowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Dostawa towarów
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II. Zakres
opodatkowania-Rozdział 2. Dostawa towarów i
świadczenie usług -Świadczenie usług
Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX. Odliczenie
i zwrot podatku. Odliczenie częściowe-Rozdział 1.
Odliczenie i zwrot podatku-Odliczenie podatku
naliczonego-Odliczenie podatku naliczonego z tytułu
nabycia towarów i usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-
Rozdział 1-art. 5-ust. 1-pkt 1
[VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-
Rozdział 1-art. 86-ust. 1

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

dłowe

    Szanowni Państwo,
    stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego
    stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

4 kwietnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji przepisów
    prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług.
    Wniosek został uzupełniony pismem z 22 kwietnia 2025 r. będącym odpowiedzią na
    wezwanie.
    Treść wniosku jest następująca:
    Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
    - Zainteresowany będący stroną postępowania:
      A S.A.
    - Zainteresowany niebędący stroną postępowania:
      B Spółka akcyjna
    Opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego
    A (dalej: „Partner” ) oraz B (dalej „Spółka” lub „Lider”) zawarły umowę konsorcjum (dalej:
    „Umowa Konsorcjum”). Celem konsorcjum jest wspólne ubieganie się o zamówienie: „...”
    (dalej: „Projekt”). Na podstawie Umowy Konsorcjum, została zawarta z Zamawiającym
    (dalej także jako „Inwestor”) umowa (dalej: „Kontrakt”). Strony (A i B) zawarły dodatkowo
    Porozumienie Wykonawcze (zwane dalej: „Porozumieniem”), którego treść stanowi
    uszczegółowienie zasad współpracy, rozliczeń oraz solidarnych zobowiązań Stron wobec
    Zamawiającego, strony zawarły również Umowę Podwykonawczą dotyczącą wykonania
    przez A jako podwykonawcy robót budowlanych (dalej: Umowa Podwykonawcza).
    Zgodnie z Porozumieniem, Roboty (usługi, dostawy) składające się na realizację Kontraktu
    zostały podzielone między Lidera Konsorcjum (B) oraz Członka Konsorcjum (A). Ustalono,
    że główny kontakt z Zamawiającym oraz fakturowanie Zamawiającego prowadzi B, który
    pełni funkcję Lidera.
    W myśl Porozumienia Wykonawczego, w relacji zewnętrznej (tj. wobec Zamawiającego)
    formalnie występować będzie B, który dokonuje rozliczeń z Zamawiającym (wystawia
    faktury VAT do Zamawiającego). Ponadto zgodnie z Porozumieniem Wykonawczym:
    - Lider Konsorcjum (B) reprezentuje Konsorcjum na zewnątrz, w szczególności wobec
    Inwestora, odpowiada za koordynację, nadzór nad terminami i realizację robót od
    strony wykonawczej (projekt, harmonogram, nadzór, kontakt z Inwestorem).
    - Członek Konsorcjum (A) zobowiązuje się zapewnić środki finansowe niezbędne do
    realizacji Kontraktu, wystawić wymagane gwarancje (np. gwarancje należytego
    wykonania), a także finansować koszty materiałów, usług oraz wynagrodzeń związanych
    z realizacją zadania, na podstawie wniosków Lidera.
    Porozumienie Wykonawcze reguluje również wzajemny podział ryzyk i zysków: Strony
    ustaliły, iż zysk (bądź ewentualna strata) z realizacji Kontraktu dzielony będzie w proporcji
    50% (B) oraz 50% (A). Jednakże, w celu odzwierciedlenia faktycznego przepływu środków
    za wykonany zakres usług, Umowa podwykonawcza przewiduje, że rozliczenia pomiędzy
    Stronami za wykonanie usług budowlanych będą dokonywane na podstawie
    wystawianych przez A na rzecz B faktur za wykonany zakres prac.
    Niezależnie od Porozumienia Wykonawczego, doszło do zawarcia Umowy
    Podwykonawczej pomiędzy: A a B.

    W Umowie Podwykonawczej ustalono, że A jako podwykonawca Lidera odpowiada za
    część Robót zgodnie z wewnętrznym podziałem ustalonym w Umowie Podwykonawczej. A
    będzie zatem wykonywać określony zakres usług (m.in. projektowo-budowlanych,
    montażowych, doradczych) potrzebnych do realizacji Projektu.
    Przedmiotem Umowy Podwykonawczej jest szczegółowe określenie robót i dostaw, które
    A zobowiązuje się wykonać (jako Wykonawca) na rzecz B w zakresie budowy (...). Umowa
    Podwykonawcza obejmuje m.in.:
    - opracowanie dokumentacji (...) (technicznej w zakresie budowlanym, AKPiA, etc.),
    - dostawę większości materiałów i urządzeń niezbędnych do wybudowania (...) (poza
      wyłączonymi umownie elementami, np. (...)),
    - wykonanie prac budowlanych i montażowych, w tym instalacji elektrycznej, wodno-
      gazowej, kanalizacyjnej, drogowej itp.,
    - szkolenie personelu (w określonym zakresie) w zakresie obsługi instalacji elektrycznej i
      (...).
    Zgodnie z Umową Podwykonawczą, wynagrodzenie A za wskazany powyżej zakres wynosi
    (...) netto, powiększone o należny podatek od towarów i usług (VAT) według stawki
    obowiązującej w dniu wystawiania faktury.
    - Wynagrodzenie to jest płatne w transzach - zgodnie z zaawansowaniem prac.
    - Ostateczna część wynagrodzenia (5% należności) płatna jest po dokonaniu odbioru
      końcowego robót określonych w Umowie Podwykonawczej.
    Jednocześnie - zgodnie z Porozumieniem Wykonawczym - Lider Konsorcjum (B) wystawia
    faktury końcowemu Zamawiającemu (Inwestorowi). W efekcie, w relacji z Inwestorem
    formalnym wykonawcą (konsorcjantem) pozostaje B oraz A solidarnie, jednakże od strony
    praktycznych rozliczeń na zewnątrz fakturowanie prowadzi Lider Konsorcjum.
    Z punktu widzenia podatku VAT, A faktycznie świadczy usługi na rzecz Lidera (B), tak aby
    Lider (jako główny wykonawca) mógł następnie wykonać (w ujęciu formalnym) całość
    Kontraktu wobec Zamawiającego.
    Na podstawie Umowy Podwykonawczej A zobowiązał się do wykonania usługi na rzecz B,
    która obejmuje:
    1) Zapewnienie Kierownika Budowy;
    2) Opracowanie dokumentacji (...);
    3) Dostawę wszelkich materiałów i urządzeń niezbędnych do wybudowania (...), z
        wyłączeniem (...);
    4) Wykonanie robót budowlanych i montażowych, w tym
        a. prace ziemne,
        b. prace fundamentowe,
        c. montaż wszystkich elementów Instalacji (...) i połączenie ich w funkcjonalną
          całość (z wyłączeniem ...),
        d. wykonanie instalacji elektrycznej,
        e. wykonanie sieci kanalizacyjnej, instalacji wodnej i gazowej,
        f. wykonanie instalacji (...) i sterowania,
        g. wykonanie układu drogowego na terenie (...),
    5) Szkolenie dla obsługi Inwestora z zakresu obsługi instalacji elektrycznej i (...), na
        podstawie dokumentacji wykonawczej i warsztatowej przekazanej przez
        Zamawiającego.
    Za realizację robót budowlanych A przysługuje wynagrodzenie ustalone w Umowie
    Podwykonawczej.
    Ponadto w związku z udziałem w Konsorcjum strony będą uczestniczyły w zysku/stracie 50
    /50.
    Strony zawarły porozumienie, z którego wynika, że rozliczenie końcowe będzie
    uwzględniać zysk, albo stratę poniesioną przez Członka Konsorcjum w związku z realizacją
    Umowy Podwykonawczej.

    Odbiór prac wykonywanych przez Partnera Konsorcjum (A) na rzecz Spółki jako lidera
    Konsorcjum będzie potwierdzany protokołem odbioru prac sporządzanym przez strony
    po wykonaniu danego etapu usługi. Następnie Spółka (lider Konsorcjum) będzie
    przedstawiała całość prac zrealizowanych przez Konsorcjum do odbioru przez
    Zamawiającego, zgodnie z zasadami wynikającymi z umowy zawartej z Zamawiającym.
    Spółka podkreśla, iż nadrzędnym celem Konsorcjum było połączenie potencjałów i
    zasobów operacyjnych i ekonomicznych Spółki i Partnera w celu wygrania Przetargu i
    realizacji zamówienia na rzecz Zamawiającego, od początku jednak zakładano podział prac
    pomiędzy Spółkę i Partnera.
    Strony do rozliczeń przyjęły następne założenia:
    - w Porozumieniu Wykonawczym za udział w Konsorcjum Spółka i Partner przyjęli model
      procentowego „rozdziału” przychodów i kosztów całego przedsięwzięcia na Spółkę i
      Partnera w wysokości 50%/50%,
    - w Umowie Podwykonawczej do umowy Konsorcjum Spółka i Partner przyjęli model, w
      którym Spółka wypłaca Partnerowi wynagrodzenie za wykonanie usług budowlanych a
      wypłata przez Spółkę wynagrodzenia na rzecz Partnera związana jest ze świadczeniem
      skonkretyzowanych usług przez Partnera na rzecz Spółki.
    W Porozumieniu wykonawczym do Umowy konsorcjum przewidziano możliwość
    zawierania przez Spółkę umów podwykonawczych. Z możliwości tej Spółka skorzystała.
    W związku z takim uregulowaniem Umowy Konsorcjum, Porozumienia wykonawczego i
    Umowy Podwykonawczej, które zakłada, iż każdej ze stron powierzono odrębny zakres
    zadań, za który jest odpowiedzialna - Spółka jako lider Konsorcjum występuje jako
    usługobiorca prac budowlanych wykonanych przez Partnera. W związku z realizacją
    opisanych we wniosku usług w ramach zawartej Umowy Konsorcjum, Porozumienia
    wykonawczego i Umowy podwykonawczej - zarówno Spółka jak i Partner nabywają będą
    nabywać towary i usługi we własnym imieniu i na własną rzecz.
    W Porozumieniu Wykonawczym przewidziano, że Konsorcjum (tj. B i A łącznie) ponosi
    odpowiedzialność solidarną wobec Inwestora, co wynika też z warunków udziału w
    postępowaniu przetargowym i z brzmienia Kontraktu.
    W stosunkach wewnętrznych Strony ustaliły następujący podział obowiązków:
    - B (Lider) - projekty wykonawcze, nadzór, zarządzanie harmonogramem, koordynacja,
      kontakt z Inwestorem, itd.
    - A - zapewnienie finansowania, gwarancji należytego wykonania, ponoszenie kosztów
      materiałów, usług i robót budowlanych (zgodnie z Umową Podwykonawczą).
    W zakresie podziału zysków (lub ewentualnych strat) ustalono proporcje: 50% - B, 50% - A.
    Konsorcjum ani żaden z jego uczestników nie prowadzi odrębnych ksiąg ani rachunku
    bankowego dla realizowanego zamówienia. Każda spółka jest zarejestrowana jako
    podatnik VAT we własnym zakresie.
    Za usługi budowlane wykonane przez A jako podwykonawca na podstawie umowy
    podwykonawczej, A otrzyma wynagrodzenia na podstawie wystawionej faktury za
    wykonane usługi.
    Pismem z 22 kwietnia 2025 r. uzupełniono opis sprawy następująco.
    B będzie wykorzystywał nabywane usługi (roboty budowlane, o których mowa we
    wniosku) do wykonywania czynności opodatkowanych. B jako lider konsorcjum będzie
    usługi te odsprzedawał do Zamawiającego, B występując jako Lider Konsorcjum w ramach
    zawartej umowy odsprzedaje usługi nabyte od A i innych podwykonawców na rzecz
    Zamawiającego.
    B jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług.
    Pytania

    1. Czy prawidłowe jest stanowisko, zgodnie z którym A, wykonując w ramach Umowy
      Podwykonawczej część Robót budowlanych (usług) przewidzianych Kontraktem,
      dokonuje dostawy usług opodatkowanych podatkiem VAT na rzecz B, tj. dokonuje
      świadczenia usług budowlanych podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT?
    2. Czy Spółce (B) przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę
      podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawianych przez A za wykonane usługi
      (roboty budowlane)?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Zdaniem Wnioskodawcy:
    1. Zdaniem wnioskodawcy, w świetle opisanego stanu faktycznego świadczenia (usługi
      budowlane wykonane na podstawie umowy podwykonawczej) pomiędzy A a B
      podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatne świadczenie usług (dalej:
      „Odpowiedź na Pytanie 1”).
    2. Zdaniem wnioskodawcy, Spółce - B przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku
      należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur wystawianych przez A
      za świadczenie usług budowlanych (dalej: „Odpowiedź na Pytanie 2”).
    Ad. 1
    Konsorcjum jest to związek co najmniej dwóch przedsiębiorstw, zawarty w celu dokonania
    wspólnego przedsięwzięcia. W praktyce mogą wystąpić różne modele konsorcjów każde
    konsorcjum będzie miało zatem indywidualny charakter. To z postanowień konkretnych
    umów konsorcjum będzie wynikał sposób organizacji konsorcjum i zasady rozliczania
    pomiędzy członkami konsorcjum, jak również zakres usług świadczonych przez
    poszczególnych członków konsorcjum .
    Należy wskazać, że konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów
    gospodarczych na określony czas, w konkretnym celu. W prawie cywilnym ani w prawie
    podatkowym nie występuje definicja konsorcjum, jednakże przyjmuje się, że zawarcie
    umowy konsorcjum możliwe jest na podstawie art. 353 (1) Kodeksu cywilnego w ramach
    tzw. swobody umów.
    W konsekwencji strony zawierające umowę konsorcjum mogą ją kształtować w sposób
    dowolny, byleby jej treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie, zasadom współżycia
    społecznego oraz właściwości takiego stosunku. Konsorcjum nie jest podmiotem
    gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być
    rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum
    są, co do zasady, niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach
    niezwiązanych z konsorcjum) a w działaniach związanych z konsorcjum realizują wspólne
    przedsięwzięcie objęte umową konsorcjum.
    Zawierając umowę konsorcjum podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował
    konsorcjum na zewnątrz (może to być także osoba trzecia). Co do zasady, nie mają też
    wspólnego majątku (chociaż mogą mieć wspólne konto rozliczeniowe), a wszelkie formy
    płatności regulowane są przez firmę lub osobę reprezentującą konsorcjum.
    Konsorcja nie zostały odrębnie uregulowane w VATU, w konsekwencji do rozliczeń w
    ramach konsorcjum stosuje się zasady ogólne.
    Czynności podlegające opodatkowaniu VAT
    Zgodnie z art. 5 ust. 1 VATU, opodatkowaniu VAT podlegają odpłatna dostawa towarów i
    odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    Na podstawie art. 7 ust. 1 VATU, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt
    1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).

    Zgodnie zaś z art. 8 ust. 1 VATU, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1
    pkt 1 rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki
    organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w
    rozumieniu art. 7 (...).
    Przy tym, w myśl art. 8 ust. 2a VATU, w przypadku gdy podatnik, działając we własnym
    imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że
    ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.
    Konsorcjum nie spełnia definicji podatnika VAT wynikającej z przytoczonego powyżej art.
    15 VATU i nie może być uznane za odrębnego podatnika VAT.
    Dodać należy, że polski ustawodawca nie skorzystał z możliwości wynikającej z art. 11
    dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu
    podatku od wartości dodanej, zgodnie z którym, po konsultacji z komitetem doradczym
    ds. podatku od wartości dodanej, każde państwo członkowskie może uznać za jednego
    podatnika osoby mające siedzibę na terytorium tego samego państwa członkowskiego,
    które będąc niezależnymi pod względem prawnym, są ściśle powiązane pod względem
    finansowym, ekonomicznym i organizacyjnym.
    W konsekwencji, ponieważ konsorcjum - w świetle obowiązujących przepisów prawa
    podatkowego - nie może być uznane za podatnika VAT, to przedsiębiorcy działający w
    ramach konsorcjum pozostają odrębnymi podatnikami VAT.
    W świetle powyższego do wzajemnych rozliczeń pomiędzy uczestnikami konsorcjum
    należy stosować ogólne reguły wynikające z VATU, w tym także w zakresie identyfikacji
    transakcji podlegających opodatkowaniu VAT i wystawiania faktur VAT dokumentujących
    wykonywane przez członków konsorcjum czynności.
    Jak wskazano powyżej opodatkowaniu VAT podlegają co do zasady dostawy towarów i
    świadczenie usług.
    Powyższe oznacza, że nie każde zbycie, przeniesienie czy rozliczenie określonych wartości
    ekonomicznych między dwoma różnymi podmiotami podlega opodatkowaniu podatkiem
    VAT, ale jedynie takie operacje, które stanowią dostawę towarów lub świadczenie usług. Z
    tego względu, rozliczenia pieniężne między uczestnikami wspólnego przedsięwzięcia
    (konsorcjum), nie mogą być same przez się potraktowane jako czynności podlegające
    opodatkowaniu podatkiem VAT, jeśli równocześnie nie towarzyszy im świadczenie usługi
    (albo dostawa towarów). Z kolei świadczenie usług bądź dostawa towarów - aby podlegały
    opodatkowaniu VAT - powinny mieć przy tym charakter odpłatny, tzn. powinno zostać
    ustalone wynagrodzenie za usługę/towar o wzajemnym dla usługi/towaru charakterze.
    Biorąc pod uwagę wykładnię definicji świadczenia usług, przeprowadzoną przez Trybunał
    Sprawiedliwości Unii Europejskiej (przykładowo w wyrokach: w sprawie C-16/93 Tolsma
    oraz w sprawie C-102/86, Apple and Pear Development Council) - za podlegające
    opodatkowaniu VAT mogą być uznawane czynności, w których łącznie występować będą
    wskazane poniżej okoliczności:
    - istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego
      następuje świadczenie wzajemne;
    - istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie usługobiorcy
      (usługa) i usługodawcy (zapłata);
    - wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną
      w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy;
    - odpłatność za otrzymane świadczenie (np. usługę) pozostaje w bezpośrednim związku
      z czynnością, która miałaby podlegać opodatkowaniu;
    - istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.
    W świetle powyższego, czynnością podlegającą opodatkowaniu VAT będzie tylko takie
    świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument/odbiorca świadczenia
    odnoszący korzyść w związku z jego otrzymaniem/nabyciem, a ponadto między

    świadczącym usługę a nabywcą usługi istnieje umowa (stosunek prawny) przewidująca z
    jednej strony zobowiązanie usługodawcy do wykonania usługi i z drugiej strony obowiązek
    usługobiorcy do dokonania zapłaty za usługę. W praktyce podkreśla się też zazwyczaj, że
    związek pomiędzy świadczeniem (usługą) a płatnością, musi mieć charakter bezpośredni i
    na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
    Co szczególnie ważne, opodatkowaniu VAT podlega zawsze konkretna czynność (dostawa
    towaru lub świadczenie usługi), a nie sama płatność dokonywana pomiędzy dwoma
    podmiotami. Innymi słowy, jeżeli z daną płatnością nie będzie związane dokonanie
    dostawy towarów lub wykonanie usługi (płatność ta nie będzie w bezpośrednim związku z
    tym świadczeniem, stanowiąc zapłatę za to świadczenie) - taka płatność nie będzie
    podlegała VAT.
    Przenosząc powyższe uwagi na grunt związany z rozliczaniem konsorcjum należy wskazać,
    iż w praktyce wyklarowały się dwa modele funkcjonowania rozliczeń w ramach
    konsorcjów:
    - Model typowego konsorcjum, w którym konsorcjanci przyjmują, iż realizują wspólne
      przedsięwzięcie, w ramach którego nie wyodrębniają konkretnych czynności, do
      wykonania których zobowiązany jest każdy z członków a rozliczenie przebiega na
      zasadzie procentowego przyporządkowania przychodów i kosztów (tj. faktycznego
      podziału zysku lub straty na poziomie konsorcjum) do poszczególnych konsorcjantów.
      Tego typu konsorcja uważane są za konsorcja, w ramach których nie dochodzi
      pomiędzy konsorcjantami do świadczenia usług podlegających VAT a wszelkie wypłaty
      pomiędzy konsorcjantami mają charakter rozliczeń wewnętrznych.
    - Model konsorcjum podwykonawczego, w którym konsorcjanci przyjmują do realizacji
      skonkretyzowany zakres usług, które wykonywane są na rzecz lidera konsorcjum, lider
      zaś konsorcjum działając w imieniu własnym odsprzedaje nabyte od konsorcjantów
      usługi na rzecz zamawiającego. Tego typu konsorcja uważane są za konsorcja, w
      ramach których dochodzi pomiędzy konsorcjantami do świadczenia usług
      podlegających VAT a wypłaty pomiędzy konsorcjantami przyjmują charakter zapłaty za
      wykonaną usługę.
    - Model mieszany, w którym model rozliczeń przebiega w następujący sposób lider za
      całe zadanie fakturuje zamawiającego, konsorcjanci wykonują przypisane im części
      prac i fakturują z ich tytułu lidera tj. Konsorcjanci przyjmują do realizacji
      skonkretyzowany zakres usług, które wykonywane są na rzecz lidera konsorcjum, lider
      zaś konsorcjum działając w imieniu własnym odsprzedaje nabyte od konsorcjantów
      usługi na rzecz zamawiającego. Dodatkowo strony za udział w konsorcjum uzgadniają,
      że uwzględnią wynik na całym kontrakcie i osiągnięty zysk podzielą pomiędzy
      wszystkich konsorcjantów (najczęściej wg z góry ustalonego procentowego wskaźnika)
    Jak wskazano w stanie faktycznym nadrzędnym celem Konsorcjum było połączenie
    potencjałów i zasobów operacyjnych i ekonomicznych A i B w celu wygrania Przetargu i
    realizacji zamówienia na rzecz Zamawiającego - przy czym A i B powierzono odrębny
    zakres usług.
    W odniesieniu do sytuacji przedstawionej we wniosku wskazać należy, że konsorcjum - w
    świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego - nie może być zatem uznane za

    podatnika VAT. Oznacza to, że relacji zachodzących pomiędzy stronami umowy
    konsorcjum (podatnikami VAT), dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie należy
    oceniać na zasadach wewnętrznych rozliczeń konsorcjum.
    Powyższego nie zmienia okoliczność, że w przypadku umów konsorcjum dopuszczalne
    jest zawarcie ustaleń, że rozliczenia gospodarcze i księgowe, w tym dotyczące
    podpisywania umów i wystawiania faktur za prace wykonane przez uczestników
    konsorcjum na rzecz podmiotów zamawiających te prace na podstawie zawartego z nimi
    kontraktu - będzie dokonywał wytypowany przez uczestników konsorcjum podmiot
    wiodący.
    Zatem przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami
    podatku od towarów i usług. Powyższe oznacza, że działając w ramach konsorcjum,
    powinni oni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o
    podatku od towarów i usług oraz aktów wykonawczych do niej, w tym także w zakresie
    wystawiania faktur dokumentujących wykonywane przez nich czynności.
    Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że to strony konsorcjum określają w umowie
    konsorcjum sposób rozliczeń między sobą, jak i zamawiającym, tj. sposób wystawiania
    faktur, należnego wynagrodzenia, terminów wykonania prac oraz kwestii
    odpowiedzialności za przydzielone im zadania z tytułu realizacji celu nałożonego na nich w
    ramach zlecenia/przetargu. W praktyce w umowie konsorcjum strony mogą wyznaczyć
    lidera konsorcjum (który m.in. pełni funkcję reprezentacyjną oraz prowadzi rozliczenia z
    zamawiającym), ale także mogą ustanowić, że każdy podmiot - jako uczestnik konsorcjum
    - świadczy usługi bezpośrednio na rzecz zamawiającego.
    W rozpatrywanej sprawie, na podstawie umowy zawartej z Zamawiającym i Umowy
    Konsorcjum oraz Porozumienia Wykonawczego, Konsorcjum reprezentuje B (działająca
    jako Lider Konsorcjum). Spółka jest również podmiotem wyłącznie uprawnionym do
    wystawiania faktur w imieniu Konsorcjum (w ustalonych okresach rozliczeniowych) oraz
    przyjmowania płatności od Zamawiającego i dokonywania rozliczeń. Rozliczenia pomiędzy
    konsorcjantami, tj. B a A, reguluje Porozumienie Wykonawcze i Umowa Podwykonawcza.
    Na podstawie zawartej Umowy Podwykonawczej i Porozumienia, B i A zobowiązali się do
    wspólnego wykonania usług i prac na rzecz Zamawiającego, zgodnie z określonym w
    Porozumieniu i Umowie Podwykonawczej podziałem zakresów prac.
    Partner działając jako podwykonawca lidera Konsorcjum wykonuje na podstawie Umowy
    Podwykonawczej prace budowlane polegające na budowie (...), obejmujące:
    - Opracowanie dokumentacji (...);
    - Dostawę wszelkich materiałów i urządzeń niezbędnych do wybudowania (...), z
      wyłączeniem (...);
    - Wykonanie robót budowlanych i montażowych, w tym:
        a. prace ziemne,
        b. prace fundamentowe,
        c. montaż wszystkich elementów Instalacji (...) i połączenie ich w funkcjonalną
          całość (z wyłączeniem ...),
        d. wykonanie instalacji elektrycznej,
        e. wykonanie sieci kanalizacyjnej, instalacji wodnej i gazowej,
        f. wykonanie instalacji (...) i sterowania,
        g. wykonanie układu drogowego na terenie (...),
    - Szkolenie dla obsługi Inwestora z zakresu obsługi instalacji elektrycznej i (...),
    Wynagrodzenie należne A za wykonanie usług budowlanych odpowiada przyjętemu
    powyżej zakresowi prac.
    Z opisu sprawy wynika jednoznacznie, że:
    - w Umowie Konsorcjum, Porozumieniu i Umowie Podwykonawczej A i B przyjęli model, w
      którym B niezależnie od udziału w konsorcjum wypłaca A wynagrodzenie za
      świadczenie skonkretyzowanych usług budowlanych wykonanych przez A na rzecz B;

    - w Umowie Konsorcjum, Porozumieniu i Umowie Podwykonawczej Strony przyjęły model
      podwykonawczy Konsorcjum, w którym Spółka występując jako Lider Konsorcjum w
      ramach zawartego Kontraktu odsprzedaje usługi budowlane nabyte od A i innych
      podwykonawców na rzecz Zamawiającego.
    W świetle powyższego stwierdzić należy, że w analizowanej sprawie na gruncie podatku
    od towarów i usług uczestników Konsorcjum, tj. B jako lidera konsorcjum oraz A należy
    traktować jako odrębnych podatników podatku od towarów i usług, o których mowa w art.
    15 ust. 1 ustawy.
    W przedstawionej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, w której występują
    skonkretyzowane świadczenia w zamian za określone wynagrodzenie. A działając jako
    podwykonawca Lidera Konsorcjum, wykonuje prace budowlane przy zakresie usług
    realizowanym przez Lidera Konsorcjum. B występując jako Lider Konsorcjum, działa
    wyłącznie we własnym imieniu i w ramach zawartej odsprzedaje usługi nabyte od Partnera
    i innych podwykonawców na rzecz Zamawiającego. W związku z realizacją opisanych we
    wniosku usług w ramach zawartej Umowy Konsorcjum - zarówno B jak i A, nabywają/będą
    nabywać towary i usługi we własnym imieniu i na własną rzecz.
    W konsekwencji pomiędzy A a B występują/wystąpią czynności podlegające
    opodatkowaniu, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy -
    tj. odpłatne świadczenie usług (sprzedaż w myśl definicji określonej w art. 2 pkt 22 ustawy).
    Zatem A (zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług), stosownie do art.
    106b ust. 1 pkt 1 ustawy, będzie miał obowiązek wystawić fakturę dokumentującą tę
    sprzedaż na rzecz B - Lidera Konsorcjum (zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku
    od towarów i usług).
    Natomiast B (jako podmiot reprezentujący Konsorcjum), będąca wyłącznie uprawnioną do
    wystawiania faktur w imieniu Konsorcjum (w ustalonych okresach rozliczeniowych) oraz
    przyjmowania płatności od Zamawiającego i dokonywania rozliczeń, jest/będzie
    zobowiązana, w świetle przedstawionych powyżej założeń oraz przepisów podatkowych,
    do wystawienia na rzecz Zamawiającego faktur, dokumentujących całość usług
    wykonanych przez Konsorcjum.
    Jak wynika z interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 30
    marca 2023 r. sygn. 0112-KDIL1-2.4012.32.2023.2.NF, o kształcie funkcjonowania
    konsorcjum decydują postanowienia stron zawarte w umowie konsorcjum, organ w tym
    zakresie wskazał: „Jednocześnie, należy zwrócić uwagę, że to strony konsorcjum określają
    w umowie konsorcjum sposób rozliczeń między sobą, jak i zamawiającym (inwestorem), tj.
    sposób wystawiania faktur, należnego wynagrodzenia, terminów wykonania prac oraz
    kwestii odpowiedzialności za przydzielone im zadania z tytułu realizacji celu nałożonego
    na nich przez inwestora (zamawiającego) w ramach zlecenia/przetargu. W praktyce, w
    umowie konsorcjum strony mogą wyznaczyć lidera konsorcjum (który m.in. pełni funkcję
    reprezentacyjną oraz prowadzi rozliczenia z inwestorem), a także mogą ustanowić, że
    każdy podmiot - jako uczestnik konsorcjum - świadczy usługi bezpośrednio na rzecz
    inwestora”
    Przenosząc powyższe na wskazany stan faktyczny należy wskazać, że bez wątpienia
    Zamawiający jest usługobiorcą usług świadczonych łącznie przez A i B (w ramach
    Konsorcjum) i z tego tytułu jest obciążany odpowiednim wynagrodzeniem (na podstawie
    faktur wystawianych przez B jako lidera Konsorcjum) z naliczonym podatkiem VAT.
    Z kolei ze względu na przyjęty model podwykonawczy Konsorcjum (w którym do A
    przypisano konkretny zakres prac do wykonania w ramach Konsorcjum, za który
    odpowiada we własnym zakresie). B jest usługobiorcą usług świadczonych przez A
    (działającego jako podwykonawca), które to usługi zostaną odsprzedane (łącznie ze
    świadczeniami B) na rzecz Zamawiającego.

    Okolicznością, która w świetle art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT i orzecznictwa TSUE
    decyduje o opodatkowaniu usług świadczonych przez Partnera na rzecz Spółki, jest
    odpłatność za świadczoną usługę, którą należy rozumieć jako wynagrodzenie należne za
    dane świadczenie zgodnie z postanowieniami zawartej umów pomiędzy Stronami.
    Zatem w odniesieniu do usług świadczonych przez A jako podwykonawcy na rzecz B, z
    tytułu których będzie przysługiwało A określone wynagrodzenie, mamy do czynienia z
    odpłatnym świadczeniem usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust.
    1 ustawy o VAT. W tej sytuacji w zamian za konkretne wynagrodzenie, A zobowiązuje się
    do wykonania określonych usług na rzecz B i, które B odsprzeda na rzecz Zamawiającego.
    Należy uznać, że w tym przypadku dochodzi do świadczeń wzajemnych podlegających
    opodatkowaniu podatkiem VAT. Wobec tego, w tej sytuacji A jest zobowiązany do
    wystawienia faktury na B, zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy.
    Podsumowując - w świetle opisanego stanu faktycznego świadczenia pomiędzy A a B
    podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatne świadczenie usług.
    Ad. 2
    Usługi wykonywane na rzecz B przez A działającego w charakterze podwykonawcy, B
    wykorzystuje i będzie wykorzystywać wyłącznie do wykonywania czynności
    opodatkowanych podatkiem VAT, które nie korzystają ze zwolnienia od podatku, tj. do
    wykonywania robót, prac, usług w ramach realizacji prac na rzecz Zamawiającego -
    fakturowanych przez B na Zamawiającego.
    W tej sytuacji B będzie przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego
    wykazanego na fakturze wystawionej przez A na zasadach ogólnych, tj. przy założeniu
    spełnienia warunku, o którym mowa w art. 86 ust. 1 ustawy VAT, zgodnie z którym prawo
    do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje
    podatnikowi w zakresie, w jakim nabywane towary i usługi są wykorzystywane do
    wykonywania czynności opodatkowanych. Biorąc zaś pod uwagę, że usługi nabywane
    przez B od A działającego w charakterze podwykonawcy będą bezpośrednio związane z
    realizacją usług na rzecz Zamawiającego, które będą w całości fakturowane przez B (jako
    lidera Konsorcjum) na Zamawiającego - określony w art. 86 ust. 1 ustawy VAT warunek
    odliczenia VAT będzie spełniony.
    W analizowanej sprawie nie wystąpi też żadna z przesłanek negatywnych odliczenia VAT,
    wskazanych w art. 88 ust. 3a ustawy VAT - w szczególności otrzymana od A faktura nie
    będzie dokumentować czynności, która nie podlega opodatkowaniu lub jest zwolniona od
    podatku.
    Oznacza to, że podatnik nie może skorzystać z prawa do odliczenia w odniesieniu do
    podatku, który jest należny wyłącznie z tego względu, że został wskazany na fakturze w
    sytuacji, gdy transakcja nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.
    Ponadto jak stanowi art. 88 ust. 4 ustawy:
    Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do
    podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z
    wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.
    Zgodnie z powyższą regulacją z prawa do odliczenia podatku skorzystać mogą wyłącznie
    podatnicy, którzy są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.
    W odniesieniu zatem do kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego stwierdzić
    należy, że w rozpatrywanej sprawie względem nabytych usług B przysługuje prawo do
    obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur
    wystawionych przez Partnera, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy.
    W analizowanym przypadku B nabywa od A skonkretyzowane usługi w obszarze usług
    budowlanych, które podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na
    podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy , a tym samym A jest zobowiązany do wystawienia

    faktury dokumentującej wykonanie tych usług. Dla usług świadczonych przez A na rzecz B
    zastosowanie znajduje właściwa stawka podatku VAT.
    B będzie wykorzystywała usługi nabywane od A wyłącznie do wykonywania czynności
    opodatkowanych podatkiem od towarów i usług, które nie korzystają/nie będą korzystały
    ze zwolnienia.
    B i A są i na moment zawarcia Umowy Konsorcjum i Porozumienia, Umowy
    Podwykonawczej byli czynnymi podatnikami VAT.
    W świetle powyższego należy stwierdzić, że B przysługuje/będzie przysługiwało prawo do
    odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez A dokumentujących nabycie
    usług budowlanych polegających na wybudowaniu (...), zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy.
    Prawo to przysługuje/będzie przysługiwało pod warunkiem niezaistnienia przesłanek
    negatywnych wymienionych w art. 88 ustawy.
    Podsumowując - W świetle przedstawionego opisu sprawy B przysługuje/będzie
    przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego
    wynikającego z faktur wystawianych przez A na usługi budowlane.

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
    (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”,
      podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium
      kraju.
    Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
      Przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
    W myśl art. 2 pkt 22 ustawy:
      Przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług
      na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
    Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Stosownie do treści art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7, w tym również:
        1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na
        formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
        2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do
        tolerowania czynności lub sytuacji;
        3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
        działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Przez świadczenie usług należy rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i
    świadczone na rzecz innego podmiotu. Powołane przepisy wskazują, że pojęcie
    świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań

    podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności
    lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy
    rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie,
    wykonanie czegoś), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź tolerowanie, znoszenie
    określonych stanów rzeczy). Należy jednak zaznaczyć, że nie każde powstrzymanie się od
    działania czy tolerowanie czynności lub sytuacji może zostać uznane za usługę w
    rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług.
    Z powołanego wyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów
    i świadczenie usług, co do zasady, podlega opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są
    wykonywane odpłatnie. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek
    prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi
    powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym, przepisy ustawy nie określają
    postaci wynagrodzenia.
    Na gruncie utrwalonej praktyki, w tym orzecznictwa sądów administracyjnych oraz
    Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (m.in. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012, sygn.
    akt I FSK 562/11, wyroki TSUE w sprawach: Town&Country Factor LTd C-498/99, Tolsma C-
    16/93, Hoge Raad C-154/80), wykształcono przesłanki warunkujące uznanie danych
    czynności za świadczenie usług podlegające opodatkowaniu VAT. Za takie czynności,
    zgodnie z ugruntowanymi tezami można uznać sytuacje, w których:
    - istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego
        następuje świadczenie wzajemne;
    - otrzymane wynagrodzenie stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi
        świadczone na rzecz usługobiorcy;
    - istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru
        lub usługi;
    - odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim
        związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem;
    - istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.
    W konsekwencji, dla uznania danego świadczenia za opodatkowane na gruncie ustawy o
    VAT, konieczne jest istnienie stosunku prawnego pomiędzy świadczącym usługę a
    odbiorcą, w ramach którego istnieje świadczenie wzajemne. Usługa musi być świadczona
    za wynagrodzeniem, a odpłatność ta powinna pozostawać w bezpośrednim związku z
    czynnością opodatkowaną. Ponadto, po stronie usługodawcy, musi istnieć bezpośrednia i
    skonkretyzowana korzyść z tytułu świadczenia usługi.
    Natomiast kwestia odpłatności była niejednokrotnie przedmiotem rozstrzygania przez
    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jak zauważył Trybunał w wyroku w sprawie C-
    102/86 Apple and Pear Development Council, EU:C:1988:120: „czynność można uznać za
    dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po
    stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie
    (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być
    opodatkowana tym podatkiem”.
    W świetle powyższego, w celu zweryfikowania czy działania realizowane w ramach
    konsorcjum pomiędzy Stronami stanowią czynności opodatkowane należy
    przeanalizować, czy w przedmiotowej sprawie spełnione będą wyżej wspomniane
    przesłanki.
    Z opisu sprawy wynika, że Państwo (Partner) oraz B (Lider) zawarli umowę konsorcjum.
    Celem konsorcjum jest wspólne ubieganie się o zamówienie. Na podstawie Umowy
    Konsorcjum, została zawarta z Zamawiającym umowa. Strony (A i B) zawarły m.in. Umowę
    Podwykonawczą dotyczącą wykonania przez Państwa jako podwykonawcy robót
    budowlanych. Zgodnie z Porozumieniem, Roboty (usługi, dostawy) składające się na
    realizację Kontraktu zostały podzielone między Lidera Konsorcjum oraz Członka
    Konsorcjum (Państwa). Ustalono, że główny kontakt z Zamawiającym oraz fakturowanie
    Zamawiającego prowadzi Lider. W myśl Porozumienia Wykonawczego, w relacji

    zewnętrznej (tj. wobec Zamawiającego) formalnie występować będzie Lider, który
    dokonuje rozliczeń z Zamawiającym (wystawia faktury VAT do Zamawiającego). Ponadto
    zgodnie z Porozumieniem Wykonawczym:
    - Lider Konsorcjum reprezentuje Konsorcjum na zewnątrz, w szczególności wobec
    Inwestora, odpowiada za koordynację, nadzór nad terminami i realizację robót od
    strony wykonawczej (projekt, harmonogram, nadzór, kontakt z Inwestorem).
    - Członek Konsorcjum zobowiązuje się zapewnić środki finansowe niezbędne do realizacji
    Kontraktu, wystawić wymagane gwarancje (np. gwarancje należytego wykonania), a
    także finansować koszty materiałów, usług oraz wynagrodzeń związanych z realizacją
    zadania, na podstawie wniosków Lidera.
    Porozumienie Wykonawcze reguluje również wzajemny podział ryzyk i zysków: Strony
    ustaliły, iż zysk (bądź ewentualna strata) z realizacji Kontraktu dzielony będzie w proporcji
    50% (Lider) oraz 50% (Państwo). Jednakże, w celu odzwierciedlenia faktycznego przepływu
    środków za wykonany zakres usług, Umowa podwykonawcza przewiduje, że rozliczenia
    pomiędzy Stronami za wykonanie usług budowlanych będą dokonywane na podstawie
    wystawianych przez Państwa na rzecz Lidera faktur za wykonany zakres prac.
    Niezależnie od Porozumienia Wykonawczego, doszło do zawarcia Umowy
    Podwykonawczej pomiędzy: Państwem a Liderem.
    W Umowie Podwykonawczej ustalono, że Państwo jako podwykonawca Lidera odpowiada
    za część Robót zgodnie z wewnętrznym podziałem ustalonym w Umowie
    Podwykonawczej. Państwo będą zatem wykonywać określony zakres usług (m.in.
    projektowo-budowlanych, montażowych, doradczych) potrzebnych do realizacji Projektu.
    Przedmiotem Umowy Podwykonawczej jest szczegółowe określenie robót i dostaw, które
    Państwo zobowiązują się wykonać (jako Wykonawca) na rzecz Lidera w zakresie budowy
    (...). Umowa Podwykonawcza obejmuje m.in.:
      - opracowanie dokumentacji (...) (technicznej w zakresie budowlanym, (...), etc.),
      - dostawę większości materiałów i urządzeń niezbędnych do wybudowania Instalacji
        (...) (poza wyłączonymi umownie elementami, np. agregatem kogeneracyjnym),
      - wykonanie prac budowlanych i montażowych, w tym instalacji elektrycznej, wodno-
        gazowej, kanalizacyjnej, drogowej itp.,
      - szkolenie personelu (w określonym zakresie) w zakresie obsługi instalacji
        elektrycznej i (...).
    Zgodnie z Umową Podwykonawczą, wynagrodzenie Państwa za wskazany powyżej zakres
    wynosi (...) netto, powiększone o należny podatek od towarów i usług (VAT) według stawki
    obowiązującej w dniu wystawiania faktury.
    Jednocześnie - zgodnie z Porozumieniem Wykonawczym - Lider Konsorcjum wystawia
    faktury końcowemu Zamawiającemu (Inwestorowi). W efekcie, w relacji z Inwestorem
    formalnym wykonawcą (konsorcjantem) pozostaje Lider oraz Państwo solidarnie,
    jednakże od strony praktycznych rozliczeń na zewnątrz fakturowanie prowadzi Lider
    Konsorcjum.
    Z punktu widzenia podatku VAT, Państwo faktycznie świadczą usługi na rzecz Lidera, tak
    aby Lider (jako główny wykonawca) mógł następnie wykonać (w ujęciu formalnym) całość
    Kontraktu wobec Zamawiającego.
    Na podstawie Umowy Podwykonawczej Państwo zobowiązali się do wykonania usługi na
    rzecz Lidera, która obejmuje:
    1) Zapewnienie Kierownika Budowy;
    2) Opracowanie dokumentacji (...);
    3) Dostawę wszelkich materiałów i urządzeń niezbędnych do wybudowania (...), z
        wyłączeniem jednostki kogeneracyjnej;
    4) Wykonanie robót budowlanych i montażowych, w tym
        a. prace ziemne,
        b. prace fundamentowe,

        c. montaż wszystkich elementów Instalacji (...) i połączenie ich w funkcjonalną
          całość (z wyłączeniem ...),
        d. wykonanie instalacji elektrycznej,
        e. wykonanie sieci kanalizacyjnej, instalacji wodnej i gazowej,
        f. wykonanie instalacji (...) i sterowania,
        g. wykonanie układu drogowego na terenie (...),
    5) Szkolenie dla obsługi Inwestora z zakresu obsługi instalacji elektrycznej i (...), na
        podstawie dokumentacji wykonawczej i warsztatowej przekazanej przez
        Zamawiającego.
    Za realizację robót budowlanych A przysługuje wynagrodzenie ustalone w Umowie
    Podwykonawczej.
    Ponadto w związku z udziałem w Konsorcjum strony będą uczestniczyły w zysku/stracie 50
    /50.
    Strony zawarły porozumienie, z którego wynika, że rozliczenie końcowe będzie
    uwzględniać zysk, albo stratę poniesioną przez Członka Konsorcjum w związku z realizacją
    Umowy Podwykonawczej.
    Odbiór prac wykonywanych przez Partnera Konsorcjum (Państwa) na rzecz Spółki jako
    lidera Konsorcjum będzie potwierdzany protokołem odbioru prac sporządzanym przez
    strony po wykonaniu danego etapu usługi. Następnie Spółka (lider Konsorcjum) będzie
    przedstawiała całość prac zrealizowanych przez Konsorcjum do odbioru przez
    Zamawiającego, zgodnie z zasadami wynikającymi z umowy zawartej z Zamawiającym.
    Strony do rozliczeń przyjęły następne założenia:
    - w Porozumieniu Wykonawczym za udział w Konsorcjum Spółka i Partner przyjęli model
      procentowego „rozdziału” przychodów i kosztów całego przedsięwzięcia na Spółkę i
      Partnera w wysokości 50%/50%,
    - w Umowie Podwykonawczej do umowy Konsorcjum Spółka i Partner przyjęli model, w
      którym Spółka wypłaca Partnerowi wynagrodzenie za wykonanie usług budowlanych a
      wypłata przez Spółkę wynagrodzenia na rzecz Partnera związana jest ze świadczeniem
      skonkretyzowanych usług przez Partnera na rzecz Spółki.
    W związku z takim uregulowaniem Umowy Konsorcjum, Porozumienia wykonawczego i
    Umowy Podwykonawczej, które zakłada, iż każdej ze stron powierzono odrębny zakres
    zadań, za który jest odpowiedzialna - Spółka jako lider Konsorcjum występuje jako
    usługobiorca prac budowlanych wykonanych przez Partnera (Państwa). W związku z
    realizacją opisanych we wniosku usług w ramach zawartej Umowy Konsorcjum,
    Porozumienia wykonawczego i Umowy podwykonawczej - zarówno Spółka jak i Partner
    nabywają będą nabywać towary i usługi we własnym imieniu i na własną rzecz.
    Za usługi budowlane wykonane przez A jako podwykonawca na podstawie umowy
    podwykonawczej, A otrzyma wynagrodzenia na podstawie wystawionej faktury za
    wykonane usługi.
    Wątpliwości Wnioskodawców budzą kwestie czy Państwo wykonując w ramach Umowy
    Podwykonawczej część Robót budowlanych (usług) przewidzianych Kontraktem, dokonują
    dostawy usług opodatkowanych podatkiem VAT na rzecz Lidera.
    Odnosząc się do przedstawionego we wniosku opisu sprawy należy wskazać, że co do
    zasady konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych na
    określony czas, w konkretnym celu. Jakkolwiek ani w prawie cywilnym, ani w prawie
    podatkowym nie występuje legalna definicja konsorcjum, przyjmuje się, że zawarcie
                                  1umowy konsorcjum możliwe jest na podstawie art. 353 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r.
    Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1061 ze zm.), w ramach tzw. swobody umów.
    W konsekwencji strony zawierające umowę konsorcjum mogą ją ukształtować w sposób
    dowolny, byleby jej treść lub cel nie sprzeciwiały się ustawie, zasadom współżycia
    społecznego oraz właściwości takiego stosunku. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem

    gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być
    rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum
    są, co do zasady, niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach
    niezwiązanych z konsorcjum), a w działaniach związanych z konsorcjum realizują wspólne
    przedsięwzięcie objęte porozumieniem. Zawierając umowę konsorcjum podmioty mogą
    określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz (może to być także osoba
    trzecia). Co do zasady, konsorcja nie mają też wspólnego majątku (chociaż mogą mieć
    wspólne konto rozliczeniowe), a wszelkie formy płatności regulowane są przez firmę lub
    osobę reprezentującą konsorcjum.
    Przechodząc zatem na grunt prawa podatkowego należy zauważyć, że zgodnie z art. 15
    ust. 1 ustawy o VAT:
      Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości
      prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o
      której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
    Konsorcjum - w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego - nie może być
    zatem uznane za podatnika VAT. Oznacza to, że relacji zachodzących pomiędzy stronami
    umowy konsorcjum (podatnikami VAT), dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie
    należy oceniać na zasadach wewnętrznych rozliczeń konsorcjum. Powyższego nie zmienia
    okoliczność, że w przypadku umów konsorcjum dopuszczalne jest zawarcie ustaleń, że
    rozliczenia gospodarcze i księgowe, w tym dotyczące podpisywania umów i wystawiania
    faktur za prace wykonane przez uczestników konsorcjum na rzecz podmiotów
    zamawiających te prace na podstawie zawartego z nimi kontraktu - będzie dokonywał
    wytypowany przez uczestników konsorcjum podmiot.
    Opodatkowaniu podatkiem VAT podlega czynność (tj. dostawa towarów lub świadczenie
    usług), a nie sama płatność. Zatem samo „rozliczenie przychodów i kosztów” nie może
    podlegać opodatkowaniu.
    Natomiast udział w kosztach i przychodach Konsorcjum, które nie dotyczą dostawy
    towarów i świadczenia usług, nie powinien być opodatkowany podatkiem od towarów i
    usług i dokumentowany między stronami przez wystawienie faktury.
    Zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy:
    Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
      1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a
        pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od
        wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej
        niebędącej podatnikiem;
      2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta
        z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;
      3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w
        pkt 1;
      4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o
        których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:
        a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
        b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5
          pkt 4,
        c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a
          ust. 1b.
    Zatem fakturą powinna zostać udokumentowana odsprzedaż towarów i usług
    dokonywana w ramach konsorcjum, a nie samo „rozliczenie przychodów i kosztów”.

    Reasumując przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami
    VAT. Powyższe oznacza, że działając w ramach konsorcjum, powinni oni do wzajemnych
    rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług oraz
    aktów wykonawczych do niej, w tym także w zakresie wystawiania faktur VAT
    dokumentujących wykonywane przez nich czynności.
    W związku z powyższym należy stwierdzić, że Lider Konsorcjum wykonywane na rzecz
    zamawiającego czynności będzie zobowiązany udokumentować fakturami, a podstawą
    opodatkowania będzie całość wynagrodzenia należnego od zamawiającego za realizację
    Kontraktu.
    Państwo jako Partner Konsorcjum wykonane czynności na rzecz Lidera będą zobowiązani
    udokumentować fakturami, a podstawą opodatkowania będzie cała wartość
    wynagrodzenia Państwa za realizację swoich zadań w ramach Kontraktu. Jak Państwo
    wskazali faktury wystawiane przez Państwa na Lidera Konsorcjum dokumentuj/będą
    dokumentować świadczenie usług - roboty budowlane, zgodnie z przypisanym Państwu
    rzeczowym zakresem prac. Faktury te nie dokumentują rozliczenia ponoszonych przez
    Państwa kosztów. Otrzymywane przez Państwa od Lidera Konsorcjum kwoty wiążą się
    /będą się wiązać z wykonaniem przez Państwa usług budowlanych zgodnie z przypisanym
    Państwu rzeczowym zakresem prac. Otrzymywane od Lidera Konsorcjum kwoty nie będą
    natomiast stanowić rozliczenia poniesionych przez Państwa kosztów w związku z
    realizacją prac mieszczących się w zakresie podlegającym rozliczeniu z zamawiającym.
    Podsumowując, stwierdzić należy, że w przypadku świadczenia usług przez Państwa jako
    podwykonawcę na rzecz Lidera Konsorcjum, za które otrzymają Państwo wynagrodzenie
    dochodzi do świadczenia wzajemnego. Państwo zobowiązują się do wykonania
    określonych usług na rzecz Lidera Konsorcjum za wynagrodzeniem, co podlega
    opodatkowaniu na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy. Zatem
    Państwo są zobowiązani do wystawienia faktury na Lidera Konsorcjum, zgodnie z art.
    106b ust. 1 pkt 1 ustawy.
    Stanowisko Państwa w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.
    Kolejne wątpliwości Państwa dotyczą kwestii czy Liderowi Konsorcjum przysługuje prawo
    do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z
    faktur wystawianych przez Państwa za wykonane usługi (roboty budowlane).
    Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w
    art. 86 ustawy. W myśl art. 86 ust. 1 ustawy:
      W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności
      opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do
      obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem
      art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
    Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
      Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur
      otrzymanych przez podatnika z tytułu:
        a) nabycia towarów i usług,
        b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem
        usługi.
    Z powyższych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o
    kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone
    warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy
    towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do
    wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest
    określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
    Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty
    podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które

    nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich
    wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu
    podatkowi.
    Ustawa ustanawia zasadę tzw. niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego. Zasada ta
    wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia podatku nie musi
    czekać aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na
    potrzeby działalności opodatkowanej.
    Istotna jest intencja nabycia - jeśli dany towar/usługa ma służyć wykonywaniu czynności
    opodatkowanych wówczas, po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów
    formalnych, odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne
    przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.
    Wystarczającym zatem jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towaru lub usługi,
    przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej oraz planowanej przez podatnika działalności
    gospodarczej wynika, że zakup ten dokonany został w celu jego wykorzystania w ramach
    działalności opodatkowanej. Ta warunkowość realizacji określonego w art. 86 ust. 1
    ustawy prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony powoduje, że
    nieziszczenie się warunku pozytywnego, jakim jest wykorzystanie towaru lub usługi do
    realizacji czynności opodatkowanej podatnika, np. gdy okaże się, że zmieniono
    przeznaczenie towaru (usługi) i został on ostatecznie wykorzystany do czynności
    zwolnionych od VAT lub niepodlegających VAT - spowoduje konieczność weryfikacji
    uprzedniego odliczenia podatku naliczonego.
    Z uregulowań ustawy wyraźnie wynika, że dla realizacji prawa do odliczenia podatku
    naliczonego niezbędne jest istnienie związku między dokonywanymi zakupami towarów i
    usług, a prowadzoną działalnością opodatkowaną. Przy czym związek dokonywanych
    zakupów z działalnością podatnika może mieć charakter bezpośredni lub pośredni.
    O związku bezpośrednim dokonywanych zakupów z działalnością gospodarczą można
    mówić wówczas, gdy nabywane towary służą np. dalszej odsprzedaży - towary handlowe
    lub też nabywane towary i usługi są niezbędne do wytworzenia towarów lub usług,
    będących przedmiotem dostawy; bezpośrednio więc wiążą się z czynnościami
    opodatkowanymi wykonywanymi przez podatnika.
    Natomiast o związku pośrednim można mówić wówczas, gdy ponoszone wydatki wiążą się
    z całokształtem funkcjonowania przedsiębiorstwa. Mają pośredni związek z działalnością
    gospodarczą, a tym samym z osiąganymi przez podatnika przychodami. Aby jednak
    można było wskazać, że określone zakupy mają chociażby pośredni związek z
    działalnością, istnieć musi związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy dokonanymi
    zakupami towarów i usług a powstaniem obrotu. O pośrednim związku dokonanych
    zakupów z działalnością podatnika można mówić wówczas, gdy zakup towarów i usług nie
    przyczynia się bezpośrednio do uzyskania przychodu przez podatnika, np. poprzez ich
    odsprzedaż, lecz poprzez wpływ na ogólne funkcjonowanie przedsiębiorstwa jako całości,
    przyczynia się do generowania przez dany podmiot obrotów.
    Ponadto należy podkreślić, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia
    podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego
    zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia
    przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków,
    które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę
    podatku naliczonego.
    Z opisu sprawy wynika, że Lider Konsorcjum jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem
    podatku od towarów i usług. Lider Konsorcjum będzie wykorzystywał nabywane usługi
    (roboty budowlane, o których mowa we wniosku) do wykonywania czynności
    opodatkowanych. Lider konsorcjum będzie usługi te odsprzedawał do Zamawiającego,
    Lider Konsorcjum występując jako Lider Konsorcjum w ramach zawartej umowy
    odsprzedaje usługi nabyte od Państwa i innych podwykonawców na rzecz Zamawiającego.

    W związku z powyższym Lider Konsorcjum będzie miał prawo do odliczenia VAT
    naliczonego z faktur wystawionych przez Państwa, które obejmować będą wynagrodzenie
    Państwa za realizację robót budowlanych, gdyż otrzymywane przez Lidera Konsorcjum od
    Państwa faktury dokumentują/będą dokumentować nabycie tych usług wykorzystywanych
    przez niego do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
    Stanowisko Państwa w zakresie pytania nr 2 jest prawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy:
    - stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w
        dacie zaistnienia zdarzenia,
    - zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje
        w dniu wydania interpretacji.
    Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie
    interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia
    zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany
    przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego).
    Zainteresowani ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym
    przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
    Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile
    rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie
    ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym w złożonym wniosku. W
    związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w
    opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    - Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie
    zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się
    Państwo do interpretacji.
    - Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    - Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

przez Zainteresowanego, który
    jest stroną postępowania
    A (Zainteresowany będący stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma
    prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu

    Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa
    z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
      - w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
      - w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
        Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r
    Ordynacji podatkowej.