Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP2-1.4010.578.2025.2.PK
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-11-28
Teza: W zakresie ustalenia, czy uiszczoną kare umowną z tytułu
opóźnienia w dostawie produktów na rzecz Zamawiającego
można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w podatku
dochodowym od osób prawnych, w sytuacji, gdy opóźnienie
nie jest zawinione przez wnioskodawcę.
Słowa kluczowe: dostawca
kara-kara umowna
koszt-koszty uzyskania przychodów
nieterminowość
Zagadnienia: Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 3. Koszty uzyskania przychodów-Ogólna zasada
zaliczania wydatków do kosztów uzyskania przychodów
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 3-art. 15-ust. 1
[CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-
Rozdział 3-art. 16-ust. 1-pkt 22

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

10 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 10 października 2025 r. o wydanie
    interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych, który
    dotyczy ustalenia, czy uiszczoną kare umowną z tytułu opóźnienia w dostawie produktów
    na rzecz Zamawiającego można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w podatku
    dochodowym od osób prawnych, w sytuacji, gdy opóźnienie nie jest zawinione przez
    wnioskodawcę.
    Uzupełnili go Państwo pismem z 12 listopada 2025 r. (wpływ 12 listopada 2025 r.) – w
    odpowiedzi na wezwanie.
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Wnioskodawca jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie (...).
    Jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych. Dostaw odpowiedniego
    asortymentu produktów dokonuje na podstawie umów zawartych w wyniku
    przeprowadzenia postępowań przetargowych, w trybie podstawowym (przetarg
    nieograniczony). Umowy zawierają postanowienia o nałożeniu na dostawcę
    (wnioskodawcę w sprawie) kar umownych z tytułu nieterminowej realizacji dostaw.
    Wnioskodawca, aby spełnić warunki techniczne przetargu kupuje odpowiednie urządzenia
    u swoich kooperantów zagranicznych. W trakcie realizacji zamówienia wystąpiły
    opóźnienia w dostawie liczników energii elektrycznej – niedotrzymanie terminu dostawy
    było spowodowane opóźnieniem kooperanta zagranicznego, który dostarcza podzespoły
    do produkcji. Zamawiający wystąpił o zapłatę kary umownej z tytułu nieterminowej
    realizacji dostawy. Wnioskodawca zawarł z zamawiającym ugodę przed Prezesem
    Prokuratorii Generalnej, na mocy, której zobowiązał się do zapłaty kary umownej z tytułu
    braku realizacji w terminie dostaw. Wykonanie umowy dostawy nie było zawinione przez
    wnioskodawcę. Wynikało z opóźnienia w produkcji produktów przez zagranicznego
    kooperanta. Wnioskodawca zwrócił się do kooperanta z wnioskiem o pokrycie kosztów
    kary umownej powstałej na skutek niedotrzymania terminu dostawy liczników
    energetycznych. Zagraniczny kooperant zapłacił wnioskodawcy karę umowną z tytułu
    opóźnienia w realizacji dostaw liczników energii elektrycznej. Wnioskodawca uiścił karę
    umowną na rzecz zamawiającego zgodnie z postanowieniami ugody zawartej przez
    Prezesem Prokuratorii Generalnej. Uiszczona kara umowna nie dotyczyła wad fizycznych
    ani prawnych dostarczanych produktów ani usług.

## Pytanie

Czy uiszczoną kare umowną z tytułu opóźnienia w dostawie produktów na rzecz
    Zamawiającego można zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w podatku
    dochodowym od osób prawnych, w sytuacji, gdy opóźnienie nie jest zawinione przez
    wnioskodawcę?
    Państwa stanowisko w sprawie
    Zdaniem podatnika kara umowna z tytułu nieterminowego wykonania usługi stanowi
    koszt uzyskania przychodu. Opóźnienie w wykonaniu usługi nie stanowi wady
    dostarczonej usługi. Pojęcie „wada usługi” należy rozumieć jako nienależyte wykonanie tej
    usługi. Opóźnienie nie mieści się w tej kategorii. Błędem jest kwalifikowanie do art. z art.
    16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p wszelkich kar umownych i odszkodowań, zamiast kar umownych
    i odszkodowań ze ściśle określonych tytułów. Przyjęcie poglądu, że kara umowna lub
    odszkodowanie ze swej istoty nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodów,
    czyniłoby ten przepis zbędnym.
    Stosownie do treści art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. kosztami uzyskania przychodów są koszty
    poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła
    przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16. Przepis art. z art. 16 ust. 1 pkt
    22 powołanej ustawy stanowi, że nie uważa się za koszty uzyskania przychodów kar
    umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonywanych robót i

    usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad lub zwłoki w usunięciu wad
    towarów albo wykonywanych robót i usług. Powyższe oznacza, że podatnik ma prawo do
    odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków, które spełniają warunki opisane w
    art. z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p (istnieje związek z prowadzoną działalnością, a ich poczynienie
    ma lub może mieć wpływ na możliwość powstania przychodu (w tym zachowania lub
    zabezpieczenia źródła przychodów). pod warunkiem, iż nie zostały one wyłączone
    przepisem z art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. Przytoczone przepisy konstytuują więc zasadę,
    stosownie, do której pomiędzy kosztem podatkowym oraz przychodami podatnika musi
    wystąpić związek przyczynowo- skutkowy. Jednakże, samo stwierdzenie, że wydatek
    spełnia przesłanki wymienione w art. 15 u.p.d.o.p., nie jest warunkiem wystarczającym dla
    uznania tego wydatku za koszt podatkowy, jeżeli przeczą temu inne przepisy ustawy
    podatkowej. Należy bowiem zauważyć, że definicja sformułowana przez ustawodawcę ma
    charakter ogólny. Z tego względu, każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika
    powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej.
    Wyjątkiem jest sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii
    kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju
    kosztów. W pozostałych przypadkach należy zaś zbadać istnienie związku przyczynowo-
    skutkowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu lub realną szansą
    powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem
    źródła ich uzyskiwania.
    Zdaniem wnioskodawcy kara umowna jakiej dotyczy pytanie nie jest objęta przepisem art.
    z art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. i może zostać potraktowana jako koszt uzyskania
    przychodu. Objęta wnioskiem o wydanie interpretacji zapłacona kara umowna była
    bowiem związana z opóźnieniem w realizacji przedmiotu umowy, a nie z wadami
    wykonanych usług, niestarannością czy niedbalstwem w ich wykonaniu. W ocenie
    wnioskodawcy, dla prawidłowej wykładni z art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p koniecznym jest
    odwołanie się do odpowiednich przepisów kodeksu cywilnego. Przepis z art. 16 ust. 1 pkt
    22 u.p.d.o.p wyłącza z kosztów uzyskania przychodów kary umowne i odszkodowania z
    tytułu:
    1) wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług,
    2) zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad,
    3) zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług.
    Dotyczy on więc zdarzeń gospodarczych spowodowanych wadliwością towarów, robót lub
    usług, będących przedmiotem działalności. Wada jest w tym przypadku podstawową
    przyczyną eliminacji poniesionych kosztów z kosztów podatkowych. Rozważając
    natomiast, co należy rozumieć pod pojęciem wady trzeba wziąć pod uwagę przepisy
    kodeksu cywilnego, albowiem pojęcie to jest pojęciem cywilnoprawnym. Można wyróżnić
    wady fizyczne (art. 5561 k.c.) oraz wady prawne. Wadą fizyczną jest taka usterka rzeczy
    (zamówionego dzieła), która zmniejsza jej wartość lub użyteczność ze względu na cel w
    umowie oznaczony albo wynikający z okoliczności lub z przeznaczenia rzeczy. Wada
    fizyczna ma miejsce także wówczas, gdy rzecz nie ma właściwości, o których istnieniu
    zapewniano, albo jeżeli została kupującemu wydana w stanie niezupełnym. Natomiast
    wada prawna (art. 5563 k.c.) ma miejsce wówczas, gdy rzecz sprzedana stanowi własność
    osoby trzeciej albo jeżeli jest obciążona prawem osoby trzeciej; w razie sprzedaży praw
    sprzedawca jest odpowiedzialny także za istnienie praw. Skoro ustawodawca posłużył się
    w treści z art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p terminem „wada usług” należy przez to rozumieć
    nienależyte wykonanie tej usługi. Wada musi więc dotyczyć samej usługi, jej
    nieprawidłowego wykonania.
    Zdaniem wnioskodawcy nie zasługuje na uwzględnienie jest posługiwanie się przy
    wykładni art. z art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. słownikowym znaczeniem pojęcia „wady”,
    zamiast znaczeniem, jakie pojęciu temu nadaje prawo cywilne. Wprawdzie prawo cywilne i
    prawo podatkowe stanowią dwie odrębne gałęzie prawa, normujące odmienne stosunki
    prawne, jednak obie te gałęzie stanowią część systemu prawa, który z założenia winien

    być spójny i zupełny oraz stanowić uporządkowany zbiór norm prawnych. Pomiędzy
    normami prawnymi w systemie prawa zachodzą związki treściowe takiego typu, że istnieją
    logiczne powiązania pomiędzy normami, tzn. treść jednej normy co do zasady pozostaje w
    zgodzie z treścią innej normy, a ponadto pojęcia stosowane przez ustawodawcę w
    przepisach zawierających elementy norm prawnych odznaczają się względną jednolitością
    terminologiczną (por. T. Chauvin, T. Stawecki, P. Winczorek, Wstęp do prawoznawstwa,
    Warszawa 2011, s. 131). Stosowanie względnie jednolitej terminologii oznacza, że
    ustawodawca nie przypisuje danemu pojęciu dwóch różnych znaczeń, mając na względzie
    komunikatywność przepisów prawa dla adresatów prawa. W myśl bowiem § 10 Zasad
    techniki prawodawczej, stanowiących załącznik do rozporządzenia Prezesa Rady
    Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie „Zasad techniki prawodawczej” (t.j. Dz. U. z
    2016r., poz. 283), do oznaczenia jednakowych pojęć używa się jednakowych określeń, a
    różnych pojęć nie oznacza się tymi samymi określeniami. W sytuacji, gdy ustawodawca
    posługuje się w różnych gałęziach prawa danym pojęciem w różnych znaczeniach –
    wszakże jednolitość terminologiczna języka prawnego jest względna – wynika to wyraźnie
    z treści przypisów (np. z definicji legalnych) lub jest ewidentne w świetle zasad i charakteru
    danej gałęzi prawa. Ustawodawca podatkowy może bowiem posługiwać się pojęciami
    prawa cywilnego, przejmując je do prawa podatkowego, a może także, używając
    identycznych pojęć, definiować je na użytek i potrzeby ustaw podatkowych, wówczas
    nadając im jednak znaczenie swoiste i odrębne, wyłącznie na potrzeby tej gałęzi prawa (A.
    Gomułowicz [w:] A. Gomułowicz, J. Małecki, Podatki i prawo podatkowe, Warszawa 2002, s.
    164).
    Uwzględniając powyższe należy zauważyć, że w ustawie o podatku dochodowym od osób
    prawnych brak jest definicji legalnej, która ustanawiałaby normatywny obowiązek
    przypisania pojęciu „wady” znaczenia innego niż na gruncie prawa cywilnego. Zatem
    zasada spójności systemu prawa przy uwzględnieniu identyczności ww. pojęć prawa
    podatkowego z pojęciami utrwalonymi w gałęzi prawa cywilnego wręcz wymaga
    zastosowania wykładni systemowej zewnętrznej, sięgającej właśnie do prawa cywilnego.
    Tymczasem, analiza treści w/w przepisu prowadzi do wniosku, że ustawodawca wyłącza w
    nim możliwość uznania za koszty ściśle określonych przypadków poniesienia kary
    umownej. Założenie racjonalności ustawodawcy każe przyjąć, że w takim sformułowaniu
    przepisu ustawodawca miał jakiś cel. Jeżeli wolą ustawodawcy byłoby wyłączenie in genere
    możliwości zaliczenia kar umownych do kosztów uzyskania przychodów, dałby temu
    wyraz inaczej formułując wyłączenie. Wystarczyłoby poprzestać na stwierdzeniu, że nie
    uważa się za koszty uzyskania przychodów kar umownych i odszkodowań. Skoro jednak
    ustawodawca dokonał dalszych uściśleń należy przyjąć, że poza wyrażonymi w tym
    przepisie włączeniami istnieje możliwość zaliczenia kary umownej do kosztów. Ponieważ z
    art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p dotyczy zdarzeń spowodowanych wadliwością, w tym z
    tytułu wykonania usługi w ramach prowadzonej działalności, to znaczy, że wada usługi jest
    w tym przypadku podstawową przyczyną eliminacji kar umownych z kosztów
    podatkowych. Zatem przepis ten nie obejmuje przypadków nieterminowego wykonania
    usług. Konstatację tą uzasadniają także okoliczności wyraźnego odróżniania przez
    ustawodawcę terminów „wada”i „opóźnienie” oraz nadawania im różnych znaczeń.
    Należy także podnieść, że zgodnie z art. 476 kodeksu cywilnego dłużnik dopuszcza się
    zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie
    spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Nie dotyczy to wypadku,
    gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które dłużnik
    odpowiedzialności nie ponosi. Opóźnienie i zwłoka to terminy mające odmienne
    znaczenie prawne. Inaczej niż w języku potocznym, nie można ich ze sobą utożsamiać.
    Opóźnienie zachodzi, gdy dłużnik nie spełnia świadczenia w czasie właściwym z przyczyn,
    za które odpowiedzialności nie ponosi, natomiast zwłoka zachodzi, gdy dłużnik nie spełnia
    świadczenia w czasie właściwym z przyczyn, za które ponosi odpowiedzialność. Zwłoka to
    zatem opóźnienie kwalifikowane dłużnika. Skoro przepis wyłącza z kosztów uzyskania
    przychodów sytuacje, gdy wystąpiła zwłoka, to nie ma podstaw, aby rozszerzać to

    wyłączenie na opóźnienie które miało charakter niezawiniony. Pojęcie ”zwłoki” zostało
    użyte jedynie w kontekście dostarczania towaru wolnego od wad lub usuwania wad
    towarów albo wykonanych robót i usług. Przepis nie dotyczy zwłoki w wykonaniu usługi.
    Pamiętać jednocześnie trzeba, że art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p stanowi wyjątek od ogólnej
    definicji kosztów uzyskania przychodów i jako taki winien być interpretowany ściśle. Skoro
    zatem, posługując się terminami prawa cywilnego, racjonalny ustawodawca wymienia
    wśród kar umownych wyłączonych z kosztów uzyskania przychodów jedynie te z tytułu
    zwłoki w dostarczaniu towaru wolnego od wad lub zwłoki w usunięciu wad towarów albo
    wykonanych robót i usług, to należy przyjąć, że kary umowne za opóźnienie w wykonaniu
    usług mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, o ile spełniają przesłanki
    określone w z art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p. Analogiczne do przyjętego wnioskodawcę
    stanowisko zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w wyroku z 30
    stycznia 2023 r., I SA/Ke 462/19, utrzymanym w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny
    (II FSK 1132/20).

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zasady kwalifikowania wydatków do kosztów uzyskania przychodów określają przepisy
    art. 15 oraz 16 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych
    (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 278 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”).
    Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT:
      Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów
      ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła
      przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.
    Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu
    każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej
    analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy
    ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów
    lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach
    należy natomiast zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu
    a powstaniem przychodu ze źródła przychodu lub realną szansą powstania przychodu
    podatkowego, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła jego uzyskiwania.
    Innymi słowy oznacza to, że dla kwalifikacji prawnej danego kosztu istotne znaczenie ma
    cel, w jakim został poniesiony. Wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów,
    jeżeli pomiędzy jego poniesieniem, a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością
    powstania przychodu istnieje związek przyczynowy.
    W świetle powyższego, aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt
    uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:
        wydatek został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on
        zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania
        przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika
        przez osoby inne niż podatnik),
        jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została
        podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona
        pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
        poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub
        może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,

        został właściwie udokumentowany,
        nie może znajdować się w grupie wydatków, których nie uważa się za koszty
        uzyskania przychodów.
    Podatnik ma zatem prawo do odliczenia dla celów podatkowych wszelkich wydatków, pod
    warunkiem, że nie zostały one wymienione w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT oraz że wykaże ich
    związek z prowadzoną działalnością, a ich poniesienie ma lub może mieć wpływ na
    możliwość powstania przychodu. Przepis ten konstytuuje więc zasadę, stosownie do
    której, pomiędzy kosztem podatkowym oraz przychodami podatnika musi wystąpić
    związek przyczynowo-skutkowy. W przepisie tym ustawodawca określił katalog wydatków,
    które nawet pomimo poniesienia ich przez podatnika w celu osiągnięcia przychodów, w
    rozumieniu przepisów podatkowych, nie mogą być uznane za koszt uzyskania
    przychodów. Podatnik oceniając związek wydatku z prowadzoną działalnością
    gospodarczą powinien zakładać, że dany koszt może obiektywnie przyczynić się do
    osiągnięcia przychodu. Ponadto, należy mieć na względzie, że podatnik uznając wydatek
    za koszt uzyskania przychodu odnosi ewidentne korzyści albowiem o ten koszt zmniejsza
    podstawę opodatkowania. Na nim więc spoczywa ciężar udowodnienia, że określony
    wydatek jest kosztem uzyskania przychodu. Uznanie danego wydatku za koszt uzyskania
    przychodów jest możliwe tylko wtedy, gdy z prawidłowo i rzetelnie udokumentowanych
    zdarzeń wynika ponad wszelką wątpliwość, że jest to wydatek celowy i racjonalnie
    uzasadniony. Zatem to podatnik zobowiązany jest wykazać nie tylko fakt poniesienia
    danego wydatku, ale także jego celowość i racjonalność.
    Katalog wydatków wyłączonych z kategorii kosztów podatkowych mocą art. 16 ust. 1
    ustawy o CIT, ma charakter zamknięty.
    Art. 16 ust. 1 ustawy o CIT zawiera enumeratywną listę wyłączeń z kosztów uzyskania
    przychodów, co oznacza, że każdy koszt dający się zakwalifikować do którejkolwiek z
    pozycji wymienionej na tej liście nie będzie mógł być zaliczony do kosztów uzyskania
    przychodów, nawet jeśli był poniesiony w celu osiągnięcia przychodów.
    Państwa wątpliwości w rozpatrywanej sprawie dotyczą ustalenia, czy uiszczoną kare
    umowną z tytułu opóźnienia w dostawie produktów na rzecz Zamawiającego można
    zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób prawnych, w
    sytuacji, gdy opóźnienie nie jest zawinione przez wnioskodawcę.
    W analizowanej sprawie w szczególności należy zwrócić uwagę na regulację art. 16 ust. 1
    pkt 22 ustawy o CIT, zgodnie z którym:
      Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów:
      22) kar umownych i odszkodowań z tytułu wad dostarczonych towarów, wykonanych
      robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad albo zwłoki w
      usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług.
    Do kosztów podatkowych nie zalicza się więc sankcji cywilnoprawnych w formie kar
    umownych czy odszkodowań z tytułów wymienionych w art. 16 ust. 1 pkt 22 updop.
    Ustawodawca kierował się w tym względzie zasadą, aby nie premiować działań
    sprzecznych z istotą umów, zagrożonych karami i odszkodowaniami.
    W art. 16 ust. 1 pkt 22 updop ustawodawca wprost wymienił, jakiego rodzaju kary umowne
    i odszkodowania nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Są to kary czy
    odszkodowania wynikające z nienależytego wykonania zobowiązań, wymienione ściśle w
    tym przepisie, tj. kary umowne oraz odszkodowania z tytułu wad dostarczanych towarów,
    wykonanych robót i usług, zwłoki w dostarczeniu towaru wolnego od wad lub też zwłoki w
    usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług.
    Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego wynika, że Spółka jest
    przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą w zakresie (...). Dostaw

    odpowiedniego asortymentu produktów dokonuje na podstawie umów zawartych w
    wyniku przeprowadzenia postępowań przetargowych, w trybie podstawowym (przetarg
    nieograniczony). Umowy zawierają postanowienia o nałożeniu na dostawcę
    (wnioskodawcę w sprawie) kar umownych z tytułu nieterminowej realizacji dostaw.
    Spółka, aby spełnić warunki techniczne przetargu kupuje odpowiednie urządzenia u
    swoich kooperantów zagranicznych. W trakcie realizacji zamówienia wystąpiły opóźnienia
    w dostawie liczników energii elektrycznej – niedotrzymanie terminu dostawy było
    spowodowane opóźnieniem kooperanta zagranicznego, który dostarcza podzespoły do
    produkcji. Zamawiający wystąpił o zapłatę kary umownej z tytułu nieterminowej realizacji
    dostawy. Spółka zawarła z zamawiającym ugodę przed Prezesem Prokuratorii Generalnej,
    na mocy, której zobowiązał się do zapłaty kary umownej z tytułu braku realizacji w
    terminie dostaw. Wykonanie umowy dostawy nie było zawinione przez Spółkę. Wynikało z
    opóźnienia w produkcji produktów przez zagranicznego kooperanta. Spółka zwróciła się
    do kooperanta z wnioskiem o pokrycie kosztów kary umownej powstałej na skutek
    niedotrzymania terminu dostawy liczników energetycznych. Zagraniczny kooperant
    zapłacił wnioskodawcy karę umowną z tytułu opóźnienia w realizacji dostaw liczników
    energii elektrycznej. Wnioskodawca uiścił karę umowną na rzecz zamawiającego zgodnie z
    postanowieniami ugody zawartej przez Prezesem Prokuratorii Generalnej. Uiszczona kara
    umowna nie dotyczyła wad fizycznych ani prawnych dostarczanych produktów ani usług.
    Uregulowania dotyczące kar umownych zawarte są w ustawie z 23 kwietnia 1964 r.
    Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.; dalej: „KC”).
    W myśl art. 471 KC:
      Dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub
      nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte
      wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie
      ponosi.
    Na podstawie art. 483 § 1 KC:
      Można zastrzec w umowie, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub
      nienależytego wykonania zobowiązania niepieniężnego nastąpi przez zapłatę
      określonej sumy (kara umowna).
    Zgodnie z art. 483 § 2 KC:
      Dłużnik nie może bez zgody wierzyciela zwolnić się z zobowiązania przez zapłatę kary
      umownej.
    Zgodnie z art. 484 § 1 KC:
      W razie niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania kara umowna
      należy się wierzycielowi w zastrzeżonej na ten wypadek wysokości bez względu na
      wysokość poniesionej szkody. Żądanie odszkodowania przenoszącego wysokość
      zastrzeżonej kary nie jest dopuszczalne, chyba że strony inaczej postanowiły.
    Zapisy ustanawiające karę umowną stanowią powszechnie stosowaną praktykę przy
    zawieraniu umów i stanowią realizację zasady swobody tychże umów.
    W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażony został pogląd, zgodnie z którym, co do
    zasady, zakres odpowiedzialności z tytułu kary umownej pokrywa się w pełni z zakresem
    ogólnej odpowiedzialności dłużnika za niewykonanie lub nienależyte wykonanie
    zobowiązania.
    W wyroku z 16 stycznia 2013 r. sygn. akt II CSK 331/12 Sąd Najwyższy podkreślił, że:
      Kara umowna co do zasady wpisana jest w reżim odpowiedzialności
      odszkodowawczej zatem, stanowiąc ryczałtowe odszkodowanie za niewykonanie
      (niewłaściwe wykonanie) zobowiązania, nie powinna być oderwana od przesłanek
      odpowiedzialności kontraktowej. Dłużnik może się zwolnić od obowiązku jej zapłaty

      wykazując, że niewykonanie zobowiązania było następstwem okoliczności, za które
      nie ponosi odpowiedzialności. (...) Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej i nic innego nie
      wynika z umowy stron dłużnik, który zachował należytą staranność, nie ponosi
      odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
    Z przytoczonego fragmentu uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego wynika, że w
    przypadku zastrzeżenia kary umownej na wypadek opóźnienia, czyli niedotrzymania
    terminu wykonania zobowiązania z przyczyn niezawinionych przez dłużnika, dłużnik może
    uwolnić się od odpowiedzialności, jeżeli wykaże, że do opóźnienia doszło pomimo
    dochowania przez niego należytej staranności. Takie ukształtowanie zasad
    odpowiedzialności za opóźnienie de facto zrównuje odpowiedzialność z tego tytułu z
    odpowiedzialnością za zwłokę, o której mowa w art. 476 KC.
    I tak, zgodnie z art. 476 KC:
      Dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin
      nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez
      wierzyciela. Nie dotyczy to wypadku, gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest
      następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
    Z uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego wynika jednak również, że ustawa bądź umowa
    stron może przewidywać odpowiedzialność dłużnika za opóźnienie, nawet jeżeli do
    opóźnienia doszło z przyczyn niezależnych od dłużnika. Możliwość rozszerzenia
    odpowiedzialności dłużnika w przypadku zastrzeżenia w kontrakcie kar umownych na
    wypadek niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania (stosownie do art. 473
    KC) nie budzi również wątpliwości w doktrynie. Jeżeli jednak kara umowna ma się należeć
    za samo opóźnienie, powinno to wynikać z zastrzeżenia o charakterze wyjątku od reguły
    (W. Czachórski, str. 350).
    Reasumując, istota instytucji uregulowanej w art. 483 § 1 KC wyraża się w tym, że zarówno
    samo zastrzeżenie kary umownej, jak i szczegółowe jej uregulowanie zależą od umownego
    uznania i ułożenia przez strony. Ma zatem do niej w pełni zastosowanie zasada swobody
    umów ustanowiona w art. 353¹ KC. Wobec tego, również w odniesieniu do instytucji kar
    umownych w prawie cywilnym dopuszczalne jest modyfikowanie kodeksowych zasad
    odpowiedzialności za określone naruszenia postanowień wiążących strony stosunków
    obligacyjnych, a zatem także rozszerzanie zakresu tej odpowiedzialności na okoliczności
    niezależne od zawinienia bądź przyczynienia się dłużnika.
    Odnosząc powyższe rozważania do regulacji prawa podatkowego, należy zauważyć, że art.
    16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT, odnosi się do kategorii odszkodowań i kar umownych, nie
    precyzując, że chodzi o odszkodowania i kary umowne będące następstwem
    niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania przez zobowiązanego na skutek
    niedochowania przez niego należytej staranności.
    Tym samym, w myśl zasady lege non distinguente nec nostrum est distinguere (gdy
    ustawa nie rozróżnia, nie do nas należy rozróżnianie), należy przyjąć, że wszelkie
    odszkodowania i kary umowne z wymienionych w tym przepisie tytułów nie mogą zostać
    zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, niezależnie od tego, czy są one skutkiem
    szkody powstałej w następstwie winy zobowiązanego czy też szkody, na której powstanie
    nie miał on wpływu. Innymi słowy, dla wykluczenia możliwości zaliczenia do kosztów
    uzyskania przychodów wydatków na odszkodowania i kary umowne z tytułu
    nieterminowego wykonania usług czy też opóźnienia w dostawie towarów, nie ma
    znaczenia przyczyna niedochowania przez zobowiązanego terminu świadczenia.
    Wystarczającą przesłanką jest wystąpienie odpowiedzialności zobowiązanego za
    opóźnienie czy zwłokę, która może wynikać z ustawy lub ze stosunku obligacyjnego
    łączącego strony. Zapłata kary umownej bądź odszkodowania na rzecz kontrahenta jest
    efektem istnienia takiej odpowiedzialności.
    Pogląd, zgodnie z którym przepis art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT, nakazuje wyłączyć z
    kosztów uzyskania przychodów tylko te kary umowne i odszkodowania, które są

    następstwem winy podatnika polegającej na niedołożeniu należytej staranności w
    wykonaniu zobowiązania, zdaje się abstrahować od faktu, że odpowiedzialność
    zobowiązanego z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania nie
    zawsze opiera się na zasadzie winy. Przyjmowanie, że w art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT,
    chodzi wyłącznie o odpowiedzialność zobowiązanego wynikającą z art. 471 KC, w sytuacji,
    gdy z językowej wykładni przepisu taki wniosek w żaden sposób nie wynika, stanowi
    przykład wykładni zawężającej, tj. nie obejmującej wszystkich sytuacji, w których
    zastosowanie powinien znaleźć przepis art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT.
    Przechodząc do wyjaśnienia, co należy rozumieć pod pojęciem „wad dostarczonych
    towarów, wykonanych robót i usług”, o których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT,
    należy odwołać się do wyroku WSA w Warszawie z dnia 21 grudnia 2016 r. sygn. akt III SA
    /Wa 2631/15, w którym sąd stwierdził, że:
      u.p.d.p. nie definiuje pojęcia „wadliwy”, zatem słowo to należy tłumaczyć w sposób
      przyjęty w języku polskim. Zgodnie z Nowym słownikiem języka polskiego (PWN,
      Warszawa, 2003 r.) słowo to oznacza: mający wady, usterki, defekty, wskazujące
      braki, błędy, niewłaściwy, nieprawidłowy, niepoprawny. Zatem należy przyjąć, że
      wadliwie wykonana usługa, to taka, która została wykonana w sposób niepełny, tj.
      nie zostały spełnione wszelkie obowiązki ciążące na podatniku zgodnie z umową oraz
      przepisami prawa.
    Innymi słowy należy przyjąć, że pojęcie „wadliwości” w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 22
    ustawy o CIT, odnosi się do każdego przypadku nienależytego wykonania obowiązków
    dłużnika wynikających ze stosunku obligacyjnego, za które ponosi on odpowiedzialność,
    niezależnie od tego, czy odpowiedzialność ta oparta jest na zasadzie winy czy na zasadzie
    ryzyka. Tym samym, opóźnienie w wykonaniu świadczenia, nawet niezawinione przez
    dłużnika, stanowi wadę wykonywanych robót/usług. Jeżeli zgodnie z przepisami prawa
    powszechnie obowiązującego lub postanowieniami umowy dłużnik odpowiada wobec
    wierzyciela w przypadku wystąpienia opóźnienia, niezależnie od dochowania przez niego
    należytej staranności, nie może kwoty zapłaconego odszkodowania, czy kary umownej
    zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów.
    Z powyższych rozważań należy wyciągnąć wniosek, że cywilnoprawne rozumienie „wad
    wykonanych robót i usług” nie może znaleźć zastosowania dla rekonstrukcji normy
    prawnej wynikającej z art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT, chociażby z tego względu, że
    odnosi się wyłącznie do niektórych umów rezultatu przewidzianych w KC.
    Tym samym, zgodnie z zasadą autonomii prawa podatkowego, należy przyjąć szersze
    rozumienie pojęcia „wadliwości wykonanych robót i usług”, które będzie mogło być
    zastosowane do wszelkich stosunków obligacyjnych wywołujących skutki podatkowe, o
    których mowa w art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT.
    Podsumowując, przepis art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT, nakazuje wyłączyć z kosztów
    uzyskania przychodów wszelkie kary umowne i odszkodowania wypłacone z tytułu wad
    dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług oraz zwłoki w dostarczeniu towaru
    wolnego od wad albo zwłoki w usunięciu wad towarów albo wykonanych robót i usług,
    niezależnie od tego czy odpowiedzialność dłużnika, której wyrazem jest zapłata kary
    umownej/odszkodowania, została oparta na zasadzie winy czy na zasadzie ryzyka.
    Z kolei, pojęcie „wad dostarczonych towarów, wykonanych robót i usług”, w rozumieniu
    art. 16 ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT, odnosi się do każdego przypadku nienależytego
    wykonania obowiązków podatnika wynikających ze stosunku obligacyjnego, za które
    ponosi on odpowiedzialność, niezależnie od charakteru i zakresu tej odpowiedzialności.
    Oznacza to, że opóźnienie w wykonaniu zobowiązania, za które dłużnik ponosi
    odpowiedzialność, może stanowić wadę wykonanych robót lub usług w rozumieniu art. 16
    ust. 1 pkt 22 ustawy o CIT.

    Kara umowna zapłacona przez Państwa na rzecz kontrahenta związana z opóźnieniem w
    dostawie towaru w istocie stanowi potwierdzenie, że usługa nie została wykonana
    prawidłowo (niezależnie od przyczyn).
    Nieterminowe wykonanie przez Państwa zobowiązań wynikających z umowy dostawy
    stanowi bowiem wadę wykonanych robót i usług, o której mowa w art. 16 ust. 1 pkt 22
    updop i to niezależnie od tego, czy opisane we wniosku opóźnienie wynikało z Państwa
    winy czy też z okoliczności niezależnych od Spółki. W ryzyko działalności przedsiębiorcy
    wpisana jest bowiem odpowiedzialność za nieterminową realizację umów.
    Zapłata kary za nieterminowe wykonanie umowy dostawy jest karą za wadliwe wykonanie
    usługi, a tym samym mieści się w katalogu kar umownych i odszkodowań wyłączonych z
    kosztów uzyskania przychodów w świetle przepisu przytoczonego powyżej art. 16 ust. 1
    pkt 22 ustawy o CIT.
    W mojej ocenie kara umowna związana z opóźnieniem w dostawie towaru nie stanowi
    zatem kosztu uzyskania przychodów.
    Tym samym Państwa stanowisko w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania
    przychodów kary umownej związanej z opóźnieniem w dostawie towaru zgodnie z art. 15
    ust. 1 ustawy o CIT uznaję za nieprawidłowe.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego,
    który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Jednocześnie wskazać należy, że wydana interpretacja odnosi się ściśle do przedmiotu
    pytania. Inne kwestie wynikające z przedstawionego stanu faktycznego i z własnego
    stanowiska, które nie zostały objęte pytaniami nie mogą być zgodnie z art. 14b § 1
    Ordynacji Podatkowej – rozpatrzone.
    Odnosząc się do powołanych przez Państwa we wniosku wyroków sądów, wskazać należy,
    że zostały wydane/zapadły w określonym stanie faktycznym i w tych sprawach
    rozstrzygnięcia w nich zawarte są wiążące. Nie mogą one zatem przesądzać o niniejszym
    rozstrzygnięciu. Natomiast organy podatkowe mimo, że w ocenie indywidualnych spraw
    podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów
    podatkowych, to nie mają możliwości zastosowania ich wprost, z tego powodu, że nie
    stanowią materialnego prawa podatkowego. Każdą sprawę Organ jest zobowiązany
    rozpatrywać indywidualnie.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb
        ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz.
        111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa
        sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia
        przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element
      czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego
    Sądu Administracyjnego w (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje
    ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
        Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na
        adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS
        /SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.