Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP4/443-1278/09/EJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2009-12-28
Teza: Gminie nie przysługuje prawo do odliczenia podatku VAT przy nabyciu realizacji projektu pn. „...”.
Słowa kluczowe: decyzja-decyzja administracyjna; drogi; gmina; grunty; infrastruktura; kanalizacja; odliczenia; odliczenia-prawo do odliczenia; projekt; przekazanie-przekazanie nieodpłatne; użyczenie; wodociągi
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 31 sierpnia 2009r. (data wpływu 14 października 2009r.), uzupełnionym pismem z dnia 28 października 2009r. oraz pismem z dnia 18 grudnia 2009r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizowanym projektem pn. „\`(...)\`. ” – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 14 października 2009r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z realizowanym projektem pn. „\`(...)\`”. Ww. wniosek został uzupełniony pismem z dnia 28 października 2009r. oraz z dnia 18 grudnia 2009r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Uchwałą Rada Miejska w Z. utworzyła Strefy Aktywności Gospodarczej na terenie Gminy Z. na obszarze 38,21 ha, w tym: własność Gminy Z. 6,40 ha, własność Skarbu Państwa – wieczyste użytkowanie gruntu 18,95 ha, własność prywatna 12,86 ha. Gmina w latach 2010-2012 planuje realizować zadanie w ramach projektu dla Osi Priorytetowej 4 „Infrastruktura dla rozwoju gospodarczego”, Działanie 4.3 „Tworzenie i rozwój Stref Aktywności Gospodarczej”, Schemat B „Strefy aktywności gospodarczej o powierzchni powyżej 20 ha” w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego. Regulamin konkursu pozwala ponieść wydatki na zakup gruntów do wysokości 10% całkowitych wydatków kwalifikowanych projektu. Konkurs dotyczy projektów mających na celu podniesienie atrakcyjności inwestycyjnej regionu poprzez tworzenie korzystnych warunków do lokowania na jego obszarze przedsiębiorstw/inwestycji, w tym w szczególności kompleksowe uzbrojenie terenów przeznaczonych na strefę aktywności gospodarczej tj. infrastruktura wodno-kanalizacyjna, energetyczna, drogi wewnętrzne. W związku z powyższym Gmina zakupi (przejmie za odszkodowaniem) od I., będącego wieczystym użytkownikiem gruntów Skarbu Państwa oraz od osób fizycznych, na mocy ustawy z dnia 10 kwietnia 2003r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (t.j. Dz. U. z 2008r. Nr 193, poz. 1194) wyłącznie grunty pod drogi i włączy je do wniosku o dofinansowanie z Unii Europejskiej w ramach MRPO. Na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 2 i 4d ww. ustawy, nieruchomości stają się z mocy prawa własnością odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg gminnych, z dniem w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej staje się ostateczna. Jeżeli przeznaczona na pasy drogowe nieruchomość gruntowa stanowiąca własność Skarbu Państwa została oddana w użytkowanie wieczyste, użytkowanie to wygasa z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej staje się ostateczna. Dlatego też Gmina w określonym terminie, stanie się właścicielem gruntów pod drogami, zakupionych od wieczystego użytkownika tj. I. Cała infrastruktura wodno-kanalizacyjna po wybudowaniu na podstawie PT, tj. protokołu przekazania środka trwałego, zostanie przekazana nieodpłatnie w użyczenie zakładowi budżetowemu (jednostka organizacyjna gminy – odrębny, czynnym podatnik VAT), który na podstawie swoich zadań statutowych (gospodarka wodno-ściekowa) będzie obsługiwał niniejszą sieć i pobierał z tego tytułu należne opłaty (czynności opodatkowane), mienie będzie jednak nadal własnością gminy. W ramach swojej gospodarki zakład zajmie się również utrzymywaniem dróg w strefach. Natomiast utrzymanie infrastruktury energetycznej, gazowej i technicznej nie należy do zadań własnych gminy.

W piśmie z dnia 28 października 2009r. Wnioskodawca wskazał, że będzie realizował projekt pn. „Kompleksowe uzbrojenie terenów pod Strefę Aktywności Gospodarczej– Gmina Z.”. Towary i usługi nabyte w celu realizacji projektu nie będą związane ze sprzedażą opodatkowaną stawką podatku VAT.

W piśmie z dnia 18 grudnia 2009r. Wnioskodawca wyjaśnił, że przez pojęcie „drogi wewnętrzne”, użyte we wniosku, należy rozumieć drogi publiczne (w rozumieniu ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 1985, Nr 14, poz. 60 ze zm.) o kategorii dróg gminnych, które znajdują się wewnątrz utworzonego terenu stref aktywności gospodarczej. Na budowę tych dróg Gmina uzyskała decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. „Budowa dróg gminnych DL-1, DL-2, DL-3, DL-4, DL-5 klasy L, drogi DZ-1 klasy Z wraz z kanalizacją opadową i oświetleniem w obrębie przyszłych stref gospodarczego rozwoju miasta Z. Decyzja ta jest wydana na podstawie ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2008r. Nr 193, poz. 1194 ze zm.).

Ponadto Gmina wyjaśniła, że pod pojęciem „zakupi” oznacza przejmie za odszkodowaniem w drodze decyzji administracyjnej grunty pod drogi zarówno od I., jak i od osób fizycznych.

Również Gmina wyjaśniła, że zgodnie z ustawą „Prawo energetyczne” przebudowa linii energetycznych jest po stronie inwestora w tym przypadku po stronie Gminy Z. Gmina po zrealizowaniu projektu przy współudziale środków pomocowych przez 5 lat po zakończeniu projektu nie może przekazać przebudowanej infrastruktury energetycznej. Jednak z chwilą przyłączenia do sieci energetycznej cała przebudowana linia energetyczna stanie się z mocy ustawy „Prawo energetyczne” własnością zakładu energetycznego. Natomiast Gmina na chwilę obecną wycofała się z budowy infrastruktury gazowej i teletechnicznej co oznacza, że wykonawstwem tych infrastruktur zajmą się odpowiednie w tym zakresie podmioty gospodarcze.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie (ostateczna wersja po uwzględnieniu pisma z dnia 28 października 2009r.):

Czy Gminie realizującej powyższy projekt będzie przysługiwać prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego?

Zdaniem Wnioskodawcy, w myśl obowiązujących przepisów nabywane towary i usługi, związane z realizacją zadania nie będą służyły czynnościom opodatkowanym, ponieważ gmina jako jednostka samorządu terytorialnego korzysta ze zwolnienia w zakresie czynności związanych z wykonywaniem zadań publicznych. Użyczenie majątku nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, z uwagi na nieodpłatność tej czynności. W związku z powyższym, gminie nie będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Podatek VAT jest zatem kosztem kwalifikowanym.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Stosownie do art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT kwotę podatku naliczonego stanowi, z zastrzeżeniem ust. 3-7 suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest bezpośredni i bezsporny związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi.

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Zgodnie z przepisem § 13 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 28 listopada 2008r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 212, poz. 1336) zwalnia się od podatku czynności związane z wykonywaniem zadań publicznych nałożonych odrębnymi przepisami, wykonywane w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność przez jednostki samorządu terytorialnego, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) gmina wykonuje zdania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W szczególności zadania własne obejmują sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego oraz sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz (art. 7 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

Z przedstawionego opisu zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca zamierza zrealizować projekt pn. „Kompleksowe uzbrojenie terenów pod Strefę Aktywności Gospodarczej– Gmina Z.”. Gmina w określonym terminie stanie się właścicielem gruntów pod drogami. Grunty te nabędzie (przejmie za odszkodowaniem) w drodze decyzji administracyjnej od I., jak i od osób fizycznych. Na budowę dróg gmina uzyskała decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej pn. „Budowa dróg gminnych (…) wraz z kanalizacją opadową i oświetleniem w obrębie przyszłych stref gospodarczego rozwoju miasta Z.”. W efekcie realizacji inwestycji powstaną drogi publiczne o kategorii dróg gminnych, które znajdują się wewnątrz utworzonego terenu stref aktywności gospodarczej.

Należy zatem stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie nie znajdzie zastosowania cytowany na wstępie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.

W sytuacji bowiem, gdy Wnioskodawca nie dokonał nabycia towarów i usług udokumentowanych fakturami VAT, nie może być mowy o możliwości obniżenia podatku należnego o podatek naliczony. Jak już wskazano wyżej obniżenie podatku należnego o podatek naliczony może nastąpić jedynie na ściśle określonych przez ustawodawcę zasadach, a kwotę podatku naliczonego, zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT stanowi, suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Faktura VAT jest więc dokumentem potwierdzającym wykonanie pewnej usługi lub dostawy towaru, uprawniającym (po spełnieniu wszystkich warunków wynikających z przepisów prawa) podmiot, dla którego jest wystawiona (nabywcę) do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Ponieważ w przedmiotowej sytuacji Wnioskodawca nabędzie grunty pod drogi w formie decyzji administracyjnej, tym samym nie będzie w posiadaniu faktur VAT (z naliczonym podatkiem VAT), które ewentualnie mogłyby dać Wnioskodawcy prawo do odliczenia podatku VAT. Zatem brak faktury VAT powoduje, że przepis art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, dający podatnikowi prawo do odliczenia nie ma tutaj zastosowania.

Ponadto z treści wniosku wynika, iż teren strefy aktywności gospodarczej Wnioskodawca uzbroi w infrastrukturę wodno-kanalizacyjną. Wskazano również, że cała infrastruktura wodno-kanalizacyjna po wybudowaniu zostanie przekazana w nieodpłatne użyczenie zakładowi budżetowemu, tj. jednostce organizacyjnej gminy będącej odrębnym, czynnym podatnikiem VAT. Jednostka ta na podstawie swoich zadań statutowych (gospodarka wodno-ściekowa) będzie obsługiwała niniejszą sieć i pobierała z tego tytułu należne opłaty (czynności opodatkowane). W ramach swojej gospodarki Zakład zajmie się również utrzymywaniem dróg w strefach. Towary i usługi nabyte w celu realizacji projektu nie będą związane ze sprzedażą opodatkowaną stawką podatku VAT.

Przez umowę użyczenia, w świetle regulacji Kodeksu cywilnego (art. 710 – 719), użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Umowa użyczenia nie przenosi własności rzeczy.

Powyższe oznacza, że oddanie do bezpłatnego używania na podstawie umowy użyczenia jest nieodpłatnym świadczeniem usług.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7

Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 2 ustawy za odpłatne świadczenie usług uznaje się także nieodpłatne świadczenie usług niebędące dostawą towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług, jeżeli nie są one związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części.

Z powyższego wynika, że aby nieodpłatne świadczenie usług było objęte opodatkowaniem podatkiem VAT muszą być spełnione łącznie dwa warunki. Po pierwsze ustawa wyraźnie wskazuje, że nie ma podstaw do opodatkowania usług świadczonych co prawda nieodpłatnie, ale w związku z prowadzonym przez podatnika przedsiębiorstwem. Drugim warunkiem objęcia nieodpłatnych usług podatkiem VAT jest istnienie prawa podatnika do odliczenia całości lub części podatku naliczonego związanego ze świadczonymi usługami.

Przez usługi niezwiązane z prowadzeniem przedsiębiorstwa należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności.

Biorąc pod uwagę fakt, iż opisane we wniosku nieodpłatne świadczenie usług (przekazanie wybudowanej infrastruktury wodno-kanalizacyjnej do bezpłatnego użytkowania) będzie się odbywało w związku z prowadzoną przez Gminę działalnością (wykonywanie we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność zadań publicznych) brak podstaw do traktowania tego nieodpłatnego przekazania jako odpłatnego świadczenia usług. Tym samym czynność ta jako nieodpłatne świadczenie usług nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Zatem przekazanie do bezpłatnego użytkowania majątku wytworzonego w ramach projektu (tj. infrastruktury wodno-kanalizacyjnej) nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, z uwagi na nieodpłatność tej czynności oraz fakt, iż nie ma w tym przypadku zastosowania art. 8 ust. 2 ustawy – nieodpłatne przekazanie inwestycji do użytkowania będzie się odbywało w związku z prowadzoną przez Gminę działalnością (wykonywanie zadań publicznych).

Ponadto przedstawiając opis zdarzenia przyszłego Wnioskodawca wskazał, że w toku realizowanego projektu pn. „\`(...)\`.” przebuduje linie energetyczne. Jednak z chwilą przyłączenia do sieci energetycznej cała przebudowana linia energetyczna stanie się z mocy ustawy „Prawo energetyczne” własnością zakładu energetycznego.

Należy podkreślić, iż Gmina prowadząc ww. inwestycję w zakresie przebudowy linii energetycznych, nie zamierzała bezpośrednio czerpać z jej efektów jakichkolwiek korzyści finansowych, kierowała się zapisami ustawy o samorządzie gminnym, nakładającymi na nią jako zadania własne sprawy zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną.

W ustawie o podatku VAT ustawodawca przyjął zasadę odliczania niezwłocznego, a więc bez oczekiwania na chwilę, gdy nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.

Istotna jest bowiem intencja nabycia – jeśli dany towar ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas – po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych – odliczenie jest prawnie dozwolone, jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych, natomiast jeżeli dany towar nie zostanie wykorzystany do wykonywania czynności opodatkowanych nie ma możliwości dokonania odliczenia.

W tym miejscu zauważyć należy, że w momencie dokonywania zakupów związanych z realizacją inwestycji w zakresie przebudowy linii energetycznych Wnioskodawca wie z góry, iż zakupy te nie zostaną wykorzystane przez niego do wykonywania czynności opodatkowanych, bowiem jak jednoznacznie wskazał w opisie zdarzenia przyszłego z chwilą przyłączenia do sieci energetycznej cała przebudowana przez niego linia energetyczna stanie się z mocy ustawy prawo energetyczne własnością zakładu energetycznego.

Mając więc na uwadze wskazany wyżej przepis art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług stwierdzić należy, iż w przedmiotowej kwestii nie zostanie spełniony podstawowy warunek uprawniający do odliczenia podatku od towarów i usług, bowiem jak już wskazano wyżej obniżenie podatku należnego o podatek naliczony może nastąpić jedynie na ściśle określonych przez ustawodawcę zasadach.

W oparciu o wszystkie poczynione wyżej ustalenia należy stwierdzić, iż w omawianej sprawie Wnioskodawcy nie będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, który wynikał będzie z faktur VAT dokumentujących nabycie towarów i usług jakie zostanie dokonane przez Wnioskodawcę na potrzeby realizacji projektu pn. „Kompleksowe uzbrojenie terenów pod Strefę Aktywności Gospodarczej – Gmina Z.”.

Mając na uwadze powyższe, stanowisko Wnioskodawcy w przedmiotowym zakresie należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a 43-300 Bielsko-Biała.