Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP3/443-706/14/MD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2015-03-04
Teza: Skutki podatkowe związane ze sprzedażą i darowizną niezabudowanych działek gruntu.
Słowa kluczowe: darowizna; działalność-działalność gospodarcza; nieruchomości-sprzedaż nieruchomości
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 11 grudnia 2014 r. (data wpływu 12 grudnia 2014 r.), uzupełnionym w dniu 23 lutego 2015 r. (data wpływu), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej m.in. podatku od towarów i usług w zakresie skutków podatkowych związanych ze sprzedażą i darowizną niezabudowanych działek gruntu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 12 grudnia 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej m.in. podatku od towarów i usług w zakresie skutków podatkowych związanych ze sprzedażą i darowizną niezabudowanych działek gruntu.

We wniosku oraz jego uzupełnieniu przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

W 2002 r. Wnioskodawca wraz z żoną nabył od osób fizycznych nieruchomość gruntową o pow. 1,0103 ha. W planie zagospodarowania przestrzennego miasta działka znajdowała się na terenie o dominującej funkcji mieszkaniowej z funkcjami towarzyszącymi. W momencie zakupu zarówno Wnioskodawca jak i jego żona nie prowadzili działalności gospodarczej. Działkę kupili ze wspólnego majątku do użytku własnego. W 2003 r. wygasł plan zagospodarowania ww. terenu. Wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, aby rozpocząć budowę domu jednorodzinnego wolnostojącego. Decyzją odmówiono udzielenia zgody na określenie warunków zabudowy w związku z wygaśnięciem planów zagospodarowania terenu i brak tzw. „dobrego sąsiedztwa”, które determinowałoby budowlany charakter danego terenu. Uchwałą Rady Miejskiej z dnia … listopada 2010 r. został uchwalony nowy plan zagospodarowania terenu. Zgodnie z nowym planem zagospodarowania terenu, grunt został zakwalifikowany jako teren zabudowy mieszkaniowej, a zgodnie z nim, powierzchnia nowowydzielonych działek nie może przekraczać 1.500 m2. Działka nigdy nie była związana z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie była wprowadzona do ewidencji środków trwałych, nie była przedmiotem najmu, dzierżawy lub innej czynności o podobnym charakterze. Grunt od momentu zakupu do dnia dzisiejszego nie był wykorzystywany w żaden sposób. Stanowił lokatę prywatnych oszczędności małżonków. W związku z nabyciem ww. gruntu Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego (dotyczy to również całego okresu posiadania gruntu). Realizując warunki narzucone nowym planem Wnioskodawca dokonał geodezyjnego podziału działki. Powstała droga wewnętrzna i 8 działek spełniających kryteria planu zagospodarowania terenu. Wnioskodawca zamierza sprzedać dwie działki, dwie przekazać synowi w darowiźnie, a cztery zostawić sobie i żonie jako prywatny majątek. Sprzedaż i przekazanie w darowiźnie nie nastąpi w ramach działalności gospodarczej. Obecnie Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie: kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi i dzierżawionymi, działalność w zakresie architektury, działalność w zakresie inżynierii i związane z nią doradztwo techniczne. Z tytułu prowadzonej działalności jest czynnym podatnikiem VAT. Żona nie prowadzi działalności gospodarczej i nie jest podatnikiem VAT. Wnioskodawca nie poczynił żadnych działań marketingowych w celu uatrakcyjnienia gruntu. Podział geodezyjny był konsekwencją wynikającą z narzuconego uchwałą rady miasta planu zagospodarowania przestrzennego terenu. Nie dokonał uzbrojenia terenu i nie prowadził kampanii reklamowej w celu sprzedaży.

W związku z powyższym opisem zadano m.in. następujące pytanie.

Czy w momencie sprzedaży lub darowizny działek można uznać, że (…) VAT nie wystąpi, gdyż mamy do czynienia ze sprzedażą poza działalnością gospodarczą?

Zdaniem Wnioskodawcy, w przedstawionej sytuacji należy uznać, że działki były kupione przez małżonków ze wspólnego majątku do użytku własnego w okresie kiedy żadne z nich nie prowadziło działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie poczynił żadnych działań marketingowych w celu uatrakcyjnienia gruntu. Podział geodezyjny był konsekwencją wynikającą z narzuconego uchwałą rady miasta planu zagospodarowania przestrzennego terenu. Nie dokonał uzbrojenia terenu i nie prowadził kampanii reklamowej w celu sprzedaży.

Wobec powyższego Wnioskodawca uznał, że:

*   sprzedaż gruntów nastąpi w ramach zarządu majątkiem prywatnym i nie zrodzi obowiązku w VAT;
*   w momencie przekazania działki synowi w formie darowizny również nie wystąpi podatek należny, gdyż w momencie nabycia nie przysługiwało odliczenie.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.) – zwanej dalej ustawą – opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, należy rozumieć przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Zgodnie z ust. 2 ww. artykułu, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

1.  przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2.  wszelkie inne darowizny

\- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

Oznacza to, że nieodpłatne przekazanie towarów (np. darowiznę) uznaje się za odpłatną dostawę towarów, jeżeli podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego w związku z ich nabyciem lub wytworzeniem.

Zatem, niespełnienie powyższego warunku jest podstawą do traktowania nieodpłatnego przekazania towarów (w tym darowizny) – w świetle brzmienia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy – jako wyłączonego spod zakresu działania ustawy, bez względu na cel, na który zostały one przekazane (darowane).

Przez towary, stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy, rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę w rozumieniu art. 7 powołanej wyżej ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem aby dana czynność była opodatkowana tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem był podatnikiem podatku od towarów i usług.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Pojęcie działalności gospodarczej zostało zdefiniowane w ust. 2 ww. artykułu – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.

W świetle powyższego należy stwierdzić – mając również na uwadze aktualne orzecznictwo sądowe \[w tym wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby (C-180/10) i Emilian Kuć, Halina Jeziorska-Kuć (C-181/10)\] – że okazjonalna sprzedaż nieruchomości gruntowej, nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż brak jest normatywnych przesłanek, aby uznać Wnioskodawcę za podatnika tego podatku.

Podkreślić należy, że powyższe orzeczenie TSUE wyznacza aktualnie kierunki interpretacyjne i stanowi podstawę orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych, np. NSA z dnia 18 października 2011 r. (sygn. akt I FSK 1536/10), z dnia 9 listopada 2011 r. (sygn. akt I FSK 1658/11), z dnia 9 listopada 2011 r. (sygn. akt. I FSK 1656/11) oraz WSA z dnia 1 grudnia 2011 r. (sygn. akt I SA/Po 670/11), z dnia 14 grudnia 2011 r. (sygn. akt I SA/Po 730/11), które zapadły na tle wyroku Trybunału.

Należy mieć też na uwadze, że dla uznania danego majątku za prywatny istotny jest sposób jego wykorzystania i podejmowanych w odniesieniu do niego działań w całym okresie posiadania. Aby majątek uznać za prywatny musi być on w całym okresie posiadania wykorzystywany wyłącznie do celów prywatnych co stwierdził Trybunał Sprawiedliwości UE w orzeczeniu w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen V. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę, będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej wyłącznie do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej.

Ze wskazanego powyżej orzeczenia C-291/92 wynika bowiem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania danej nieruchomości czy jej części w ramach majątku osobistego.

Z treści złożonego wniosku wynika, że w 2002 r. Wnioskodawca nabył wraz z żoną (z majątku wspólnego) od osób fizycznych nieruchomość gruntową o pow. 1,0103 ha do użytku własnego. W związku z nabyciem ww. gruntu Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego (dotyczy to również całego okresu posiadania gruntu). Po wygaśnięciu poprzedniego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Wnioskodawca wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, aby rozpocząć budowę domu jednorodzinnego. Decyzją odmówiono udzielenia zgody na określenie warunków zabudowy. W 2010 r. został uchwalony nowy plan zagospodarowania terenu. Zgodnie z nim grunt został zakwalifikowany jako teren zabudowy mieszkaniowej. Realizując warunki narzucone nowym planem Wnioskodawca dokonał geodezyjnego podziału ww. działki. Powstała droga wewnętrzna i 8 działek. Wnioskodawca zamierza sprzedać dwie działki, dwie przekazać synowi w darowiźnie i cztery zostawić sobie i żonie jako ich prywatny majątek. Aktualnie Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą m.in w zakresie: kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, wynajem i zarządzanie nieruchomościami własnymi i dzierżawionymi. Z tytułu prowadzonej działalności Wnioskodawca jest czynnym podatnikiem VAT. Działka nigdy nie była związana z prowadzoną działalnością gospodarczą, nie była wprowadzona do ewidencji środków trwałych, nie była przedmiotem najmu, dzierżawy lub innej czynności o podobnym charakterze. Grunt od momentu zakupu do dnia dzisiejszego nie był wykorzystywany w żaden sposób. Stanowił lokatę prywatnych oszczędności małżonków. Wnioskodawca nie przedsięwziął żadnych działań marketingowych w celu uatrakcyjnienia gruntu. Nie dokonał uzbrojenia terenu i nie prowadził kampanii reklamowej w celu sprzedaży.

W tym kontekście należy uznać, że w przypadku Wnioskodawcy miało miejsce wykorzystywanie gruntu wyłącznie do celów prywatnych w całym okresie posiadania. Zatem trudno uznać Wnioskodawcę za podatnika podatku od towarów i usług, w związku z planowaną sprzedażą ww. działek. Mimo, że grunt spełnia definicję towaru, o którym mowa w art. 2 pkt 6 ustawy, to nie można uznać, że dokonując sprzedaży działek Wnioskodawca będzie działał w charakterze handlowca. Okoliczności sprawy nie wskazują, aby opisany we wniosku grunt został nabyty w celach handlowych (choć Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą m.in. w zakresie: kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek). Okoliczności tej nie zmienia fakt, że opisana nieruchomość objęta została w 2010 r. miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, stanowiącym akt prawa miejscowego i na podstawie tego planu podzielona. Tym samym brak jest podstaw do przypisania Wnioskodawcy statusu podatnika podatku od towarów i usług. Sprzedając wskazane we wniosku działki, Wnioskodawca będzie korzystał z przysługującego jemu prawa do rozporządzania własnym majątkiem. Zatem ww. czynność sprzedaży będzie przejawem działania Wnioskodawcy w sferze prywatnej, do której unormowania ustawy o podatku od towarów i usług nie mają zastosowania. Z powołanych powyżej orzeczeń wynika bowiem, że podejmowanie zorganizowanych działań, takich jak podział gruntu na mniejsze działki, uzbrojenie terenu, wydzielenie dróg wewnętrznych, uzyskanie przed sprzedażą decyzji o warunkach zabudowy, wykonywanie czynności marketingowych, świadczy o tym, że czynności te przybierają formę zawodową (profesjonalną), a ponieważ ze zdarzenia przyszłego przedstawionego we wniosku nie wynika, że mamy do czynienia ze zbiorem tych zorganizowanych działań – sprzedaż nieruchomości należącej do majątku prywatnego – nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Odnosząc się z kolei do kwestii skutków przekazania przez Wnioskodawcę 2 działek w drodze darowizny na rzecz syna wskazać należy, że przekazanie to nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bowiem również w tym zakresie Wnioskodawca nie będzie działał w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.

Jednocześnie zaznaczyć należy, że:

*   niniejsza interpretacja została wydana w oparciu o przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe, co oznacza, że w przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź skarbowej zostanie określony odmienny stan faktyczny (w szczególności wskazujący na zorganizowane działania Wnioskodawcy w kontekście wskazanego orzecznictwa oraz prowadzenia przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej w zakresie handlu nieruchomościami), interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych;
*   zgodnie z art. 14b § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa, minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Mając na uwadze fakt, że stroną wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług jest Wnioskodawca, jako współwłaściciel nieruchomości, zaznacza się, że niniejsza interpretacja nie ma mocy wiążącej dla żony Wnioskodawcy, która chcąc uzyskać interpretację indywidualną powinna wystąpić z odrębnym wnioskiem o jej wydanie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, Al. Zwycięstwa 16/17, 80-219 Gdańsk, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.