Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPB-2-1/4514-295/15/MK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-12-15
Teza: Czy umowa pożyczki zawarta przez Wnioskodawcę będzie wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; obowiązek-obowiązek podatkowy; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; pożyczka
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613, ze zm.) oraz § 7 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U., poz. 643) – Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, działający w imieniu Ministra Finansów, stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 8 września 2015 r. (wpływ do Biura – 15 września 2015 r.), uzupełnionym 27 listopada 2015 r. i 1 grudnia 2015 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy pożyczki – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 września 2015 r. wpłynął do Biura ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m.in. podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy pożyczki.

Z uwagi na fakt, że treść wniosku wskazywała, iż Wnioskodawca może oczekiwać również interpretacji w zakresie podatku od towarów i usług, w piśmie z 17 listopada 2015 r. znak: IBPB-2-1/4514-295/15/MK, IBPP2/4512-806/15/AB wezwano do uzupełnienia wniosku.

Wniosek uzupełniono 27 listopada 2015 r. (uiszczenie dodatkowej opłaty) oraz 1 grudnia 2015 r. (uzupełnienie pozostałych braków).

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca – Spółka jawna (pożyczkobiorca) zawarł umowę odpłatnej pożyczki z F. S.A. (pożyczkodawca).

Wnioskodawca informuje, że pożyczkodawca nie jest jego wspólnikiem. Wspólnicy Spółki są natomiast członkami rady nadzorczej pożyczkodawcy.

Oba podmioty są podatnikami podatku od towarów i usług (dalej: VAT).

Zgodnie z posiadanymi informacjami pożyczkodawca udziela pożyczek również innym podmiotom.

Pożyczkodawca prowadzi działalność gospodarczą między innymi w poniższym zakresie:

*   64 92 (PKD 2007) pozostałe formy udzielania kredytów;
*   64j99j(PKDj2007)jpozostałajfinansowajdziałalnośćjusługowa,jgdziejindziej niesklasyfikowana, z wyłączeniem ubezpieczeń i funduszów emerytalnych.

Pożyczka udzielona jest w związku z prowadzoną przez oba podmioty działalnością gospodarczą. Pożyczka udzielona została w formie konwersji należności jakie pożyczkobiorca miał wobec pożyczkodawcy z tytułu wcześniejszych operacji gospodarczych, tj. zakupu towarów i usług.

Pożyczka jest oprocentowana – odsetki stanowią wynagrodzenie pożyczkodawcy.

W związku z powyższym zadano m.in. następujące pytanie:

Czy czynność udzielenia Spółce pożyczki za wynagrodzeniem podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Spółki, biorąc pod uwagę, że pożyczkodawca działa w ramach umowy w charakterze podatnika VAT czynnego świadczącego usługi finansowe, a umowa pożyczki jest zwolniona z opodatkowania VAT, to zawarta umowa pożyczki, opisana powyżej nie podlega opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych w myśl przepisu art. 2 pkt 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlega czynność cywilnoprawna, jaką jest umowa pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku. W ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziane są wyjątki od powyższej zasady.

Nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od czynności cywilnoprawnych,
2.  zwolniona z podatku od czynności cywilnoprawnych, z wyjątkami niedotyczącymi umowy pożyczki (art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych).

Powyższe oznacza, że w świetle art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych konieczne jest ustalenie, czy w odniesieniu do konkretnej czynności cywilnoprawnej, przynajmniej jedna ze stron umowy występowała w charakterze podatnika VAT. Zasada ta ma zastosowanie niezależnie od tego, która ze stron czynności cywilnoprawnej wymienionej w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu jej dokonania jest opodatkowana podatkiem VAT lub od tego podatku zwolniona.

Na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (dalej: VAT) podlegają między innymi odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Artykuł 8 ust. 1 tej ustawy definiuje świadczenie usług, jako „każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów”.

Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT, „zwalnia się od podatku (\`(...)\`) usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę”.

Oznacza to, że udzielenie pożyczki w ramach działalności gospodarczej jest usługą zwolnioną z VAT.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Na gruncie ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zdaniem Spółki, warunkiem uznania, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa w charakterze podatnika podatku VAT jest ustalenie, iż prowadzi on zawodowo działalność gospodarczą w danym zakresie. Należy zatem każdorazowo badać, czy w okolicznościach konkretnego przypadku została ona wykonana w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej w danym zakresie, tj. o konkretnym profilu.

Pożyczka udzielona została w formie konwersji należności jakie pożyczkobiorca miał wobec pożyczkodawcy. Udzielenie pożyczki związane jest z prowadzoną przez oba podmioty działalnością gospodarczą. Należności, które były przedmiotem konwersji wynikają z działalności gospodarczej prowadzonej przez pożyczkobiorcę i jednocześnie pozostają w związku z działalnością prowadzoną przez pożyczkodawcę. Należności te wynikają z transakcji zawieranych przez obie strony umowy pożyczki.

Ponadto część działalności pożyczkodawcy skupia się na udzielaniu pożyczek na rzecz różnych podmiotów. Zatem udzielenie pożyczki pozostaje także w tym zakresie w związku z działalnością prowadzoną przez pożyczkodawcę.

W ocenie Spółki, sama ilość czy częstotliwość określonych czynności nie przesądza o tym, że dany podmiot staje się podatnikiem podatku VAT lecz okoliczności wskazujące na powiązanie umowy z działalnością gospodarczą.

Podsumowując, Wnioskodawca stwierdza, że decydujące znaczenie dla uznania pożyczkodawcy za podatnika VAT w związku z udzieleniem pożyczki mają dwie okoliczności: wykorzystanie przy udzieleniu pożyczki przedsiębiorstwa pożyczkodawcy (udzielenie pożyczki w ramach działalności gospodarczej) oraz odpłatny charakter czynności (wynagrodzeniem są odsetki ustalone przez Strony).

Jak wskazano powyżej, zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych „nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest zwolniona z opodatkowania z podatku od towarów i usług” (z wyjątkiem niedotyczącym umów pożyczek).

Biorąc pod uwagę powyższe argumenty, analizowana usługa udzielenia pożyczki będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem VAT na mocy art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT. Konsekwentnie w przedmiotowej sytuacji spełniona jest wymieniona w art. 2 ust. 4 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych przesłanka wyłączenia z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych omawianej pożyczki.

Oznacza to, że w związku z zawarciem umowy pożyczki nie powstanie obowiązek zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Na wstępie zaznacza się, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena stanowiska Wnioskodawcy tylko w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych.

W pozostałym zakresie, tj. dotyczącym podatku od towarów i usług – zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 626, ze zm.) podatkowi temu podlegają umowy pożyczki pieniędzy lub rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku.

Stosownie do art. 4 pkt 7 ww. ustawy obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych ciąży, przy umowie pożyczki i umowie depozytu nieprawidłowego – na biorącym pożyczkę lub przechowawcy.

Niezależnie od powyższego, w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:

*   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
*   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Należy jednak zaznaczyć, że w przypadku umów pożyczki o wyłączeniu, o którym mowa w art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług. Podstawę do ww. wyłączenia może stanowić wyłącznie fakt, że jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona.

Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku wynika, że Wnioskodawca (pożyczkobiorca) zawarł umowę odpłatnej pożyczki ze Spółką Akcyjną (pożyczkodawca). Pożyczkodawca nie jest wspólnikiem Wnioskodawcy. Wspólnicy Spółki są natomiast członkami rady nadzorczej pożyczkodawcy.

Oba podmioty są podatnikami podatku od towarów i usług (dalej: VAT).

Pożyczka udzielona jest w związku z prowadzoną przez oba podmioty działalnością gospodarczą. Pożyczka udzielona została w formie konwersji należności jakie pożyczkobiorca miał wobec pożyczkodawcy z tytułu wcześniejszych operacji gospodarczych, tj. zakupu towarów i usług.

Pożyczka jest oprocentowana – odsetki stanowią wynagrodzenie pożyczkodawcy.

Z cytowanego powyżej przepisu art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika, że podatkowi od czynności cywilnoprawnych nie podlegają takie czynności, w których przynajmniej jedna ze stron z tytułu ich dokonania (dokonania tych czynności) jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub zwolniona z podatku od towarów i usług (z wyjątkiem określonych czynności, które w przedmiotowej sprawie nie występują).

W związku z tym należy podkreślić, że jakkolwiek powyższe zapytanie Wnioskodawcy dotyczy opodatkowania umowy pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to jednak w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia czy powyższa transakcja – dokonana pomiędzy wskazanymi we wniosku Stronami – podlega regulacjom ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054, ze zm.), bowiem ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia umowy pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Objęcie tej czynności podatkiem od towarów i usług skutkuje bowiem wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Przedmiotowa umowa pożyczki podlega regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, co zostało potwierdzone interpretacją indywidualną wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach 15 grudnia 2015 r., znak: IBPP2/4512-806/15/AB. A zatem na mocy art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych umowa ta nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Tym samym Wnioskodawca (pożyczkobiorca) nie będzie zobowiązany do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu tej umowy.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach ul. Prymasa S. Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.