Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP2-1.4010.91.2017.1.AJ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-06-14
Teza: Czy inwestycje Funduszu w wierzytelności, w przypadku których dłużnikami są podmioty, o których mowa art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. a u.p.d.o p, w ten sposób, że w zamian za zapłatę ceny następuje przelew wierzytelności, w wyniku którego Fundusz, jako nowy wierzyciel, wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki starego wierzyciela - skutkowało będzie opodatkowaniem odsetek uzyskiwanych przez Fundusz od tych wierzytelności podatkiem dochodowym od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. b u.p.d.o.p ? Czy inwestycje Funduszu w wierzytelności, w przypadku których dłużnikami są podmioty, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. a u.p.d.o.p, w ten sposób, że odpłatność wyrażona w cenie następuje za przekazanie Funduszowi wszystkich świadczeń otrzymanych przez inicjatora sekurytyzacji lub uprawnionego z sekurytyzowanych wierzytelności z określonych wierzytelności skutkowało będzie opodatkowaniem odsetek uzyskiwanych przez Fundusz od tych wierzytelności podatkiem dochodowym od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. b u.p.d.o.p ?
Słowa kluczowe: fundusz-fundusz inwestycyjny; spółki-spółka osobowa; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [CIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych-Rozdział 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 28 kwietnia 2017 r. (data wpływu 10 maja 2017 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie opodatkowania odsetek od wierzytelności na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. b updop

*   w przypadku przelewu wierzytelności w zamian za zapłatę ceny – **jest prawidłowe**,

*   w przypadku odpłatności poprzez przekazanie świadczeń z sekurytyzowanych wierzytelności w ramach umowy subpartycypacji – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 10 maja 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie opodatkowania odsetek od wierzytelności na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. b updop w przypadku przelewu wierzytelności w zamian za zapłatę ceny oraz w przypadku odpłatności poprzez przekazanie świadczeń z sekurytyzowanych wierzytelności w ramach umowy subpartycypacji.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny oraz następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca (osoba prawna) jest funduszem inwestycyjnym zamkniętym (dalej: „Fundusz”) w rozumieniu ustawy z dnia 27 maja 2004 roku o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz 1896; dalej: „ustawa FI”) tj. funduszem sekurytyzacyjnym utworzonym na podstawie art. 183 ustawy FI i podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Fundusz jest zarządzany przez M. SA.

Zgodnie z art. 183 ust. 1 ustawy FI, fundusz inwestycyjny zamknięty może być utworzony jako fundusz sekurytyzacyjny dokonujący emisji certyfikatów inwestycyjnych w celu zgromadzenia środków na nabycie wierzytelności, w tym wierzytelności finansowanych ze środków publicznych w rozumieniu odrębnych przepisów, lub praw do świadczeń z tytułu określonych wierzytelności. Stosownie do statutu Funduszu, jego celem inwestycyjnym jest wzrost wartości aktywów Funduszu w wyniku wzrostu wartości lokat. Fundusz lokuje swoje aktywa m in. w wierzytelności spełniające określone kryteria i prawa do świadczeń z tytułu wierzytelności spełniających określone kryteria. W celu zgromadzenia środków na nabycie wierzytelności i praw do świadczeń z tytułu wierzytelności, Fundusz emituje certyfikaty inwestycyjne. W ramach prowadzonej działalności lokacyjnej Fundusz zawiera zarówno umowy o sekurytyzację - w ramach których inicjator sekurytyzacji dokonuje na rzecz Funduszu przelewu wymagalnych wierzytelności wraz ze związanymi z nimi prawami, w tym roszczeniami o należne odsetki - jak również umowy o subpartycypację - w ramach których dochodzi do przekazania Funduszowi wszystkich świadczeń otrzymywanych przez inicjatora sekurytyzacji z określonej puli wierzytelności lub z określonych wierzytelności (nie dochodzi natomiast do przelewu wierzytelności). Umowy o sekurytyzację i umowy o subpartycypację są przez Fundusz zawierane odpłatnie, w zamian za zapłatę określonej ceny przez Fundusz. Fundusz zawiera umowy o sekurytyzację i umowy o subpartycypację z różnymi podmiotami, w tym z bankami i podmiotami niebankowymi (m.in. firmami telekomunikacyjnymi). W przypadku umowy o sekurytyzację cena płacona jest za przelew wymagalnych wierzytelności na rzecz Funduszu wraz ze związanymi z nimi prawami, w tym roszczeniami o należne odsetki. W przypadku umowy o subpartycypację odpłatność wyrażona w cenie następuje za przekazanie Funduszowi wszystkich świadczeń otrzymanych przez inicjatora sekurytyzacji lub uprawnionego z sekurytyzowanych wierzytelności z określonej puli wierzytelności lub z określonych wierzytelności, w tym pożytków, kwot głównych z sekurytyzowanych wierzytelności oraz kwot uzyskanych z tytułu realizacji zabezpieczeń sekurytyzowanych wierzytelności.

W portfelach nabytych wierzytelności w ramach umów o sekurytyzację na mocy, których w zamian za zapłatę ceny następuje przelew wierzytelności, w wyniku którego Fundusz, jako nowy wierzyciel, wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki starego wierzyciela zidentyfikowano wierzytelności, w przypadku których dłużnikami są podmioty, o których mowa art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U.2016.1888 t.j. z dnia 2016.11.24, ze zm; dalej jako: u.p.d.o.p), w szczególności spółki jawne oraz spółki komandytowe.

Obecnie Fundusz nie ma zawartych umów o subpartycypację, które dotyczyłyby wierzytelności, których dłużnikami są podmioty, o których mowa art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. a u.p.d.o.p, ale nie można wykluczyć, że sytuacja taka zaistnieje w przyszłości.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy inwestycje Funduszu w wierzytelności, w przypadku których dłużnikami są podmioty, o których mowa art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. a u.p.d.o p, w ten sposób, że w zamian za zapłatę ceny następuje przelew wierzytelności, w wyniku którego Fundusz, jako nowy wierzyciel, wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki starego wierzyciela - skutkowało będzie opodatkowaniem odsetek uzyskiwanych przez Fundusz od tych wierzytelności podatkiem dochodowym od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. b u.p.d.o.p ?
2.  Czy inwestycje Funduszu w wierzytelności, w przypadku których dłużnikami są podmioty, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. a u.p.d.o.p, w ten sposób, że odpłatność wyrażona w cenie następuje za przekazanie Funduszowi wszystkich świadczeń otrzymanych przez inicjatora sekurytyzacji lub uprawnionego z sekurytyzowanych wierzytelności z określonych wierzytelności skutkowało będzie opodatkowaniem odsetek uzyskiwanych przez Fundusz od tych wierzytelności podatkiem dochodowym od osób prawnych na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. b u.p.d.o.p ?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. 1

W przypadku inwestycji Funduszu w wierzytelności

*   których dłużnikami są spółki niemające osobowości prawnej lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, mające siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej lub w innym państwie, jeżeli zgodnie z przepisami ustawy lub prawa podatkowego państwa, w którym te spółki lub jednostki organizacyjne mają siedzibę lub zarząd, podmioty te nie są traktowane jak osoby prawne i nie podlegają w tym państwie opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania, oraz

*   w ten sposób, że w zamian za zapłatę ceny następuje przelew wierzytelności, w wyniku którego Fundusz, jako nowy wierzyciel, wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki starego wierzyciela otrzymywane przez Fundusz odsetki od tych wierzytelności są od 1 stycznia 2017 r., opodatkowane podatkiem dochodowym od osób prawnych na podstawie art. 17 ust 1 pkt 57 lit. b u.p.d.o.p.

Dochody funduszy inwestycyjnych zamkniętych oraz specjalistycznych funduszy inwestycyjnych otwartych stosujących zasady i ograniczenia inwestycyjne określone dla funduszy inwestycyjnych zamkniętych od 1 stycznia 2017 r. nie korzystają ze zwolnienia podmiotowego. W miejsce dotychczasowego zwolnienia podmiotowego na rzecz tych podmiotów, wprowadzone zostało nowe zwolnienie podmiotowo - przedmiotowe (dotyczy bowiem generalnie dochodów określonej kategorii podmiotów z wyłączeniem dochodów enumeratywnie wymienionych w art. 17 ust. 1 pkt 57 u.p.d.o.p.). Zmiana ta podyktowana była przeciwdziałaniem konkretnej polityce inwestycyjnej funduszy inwestycyjnych zamkniętych polegającej na czerpaniu zysków z udziałów w spółkach bez osobowości prawnej, uprawnionych do emisji papierów wartościowych (tzw. spółki transparentne). Jak wynika z informacji wskazanych w uzasadnieniu do projektu ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, celem dokonania proponowanych zmian w opodatkowaniu funduszy inwestycyjnych miało być w szczególności zapobieganie występowaniu zjawiska budowania struktur planowania opodatkowania przy wykorzystaniu funduszy inwestycyjnych oraz wykorzystywania funduszy inwestycyjnych w celu optymalizacji podatkowej. Jednakże, w opinii Wnioskodawcy, analiza literalnego brzmienia obecnie obowiązujących regulacji prowadzi do wniosku, że od 1 stycznia 2017 roku wprowadzone zostało opodatkowanie podatkiem dochodowym funduszy inwestycyjnych zamkniętych, w tych wszystkich przypadkach, gdzie fundusze te zainwestowały, w szerokim tego słowa znaczeniu, w prawa, wobec spółek osobowych.

Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1 pkt 57 u.p.d.o.p. wolne są od podatku: dochody (przychody) funduszy inwestycyjnych zamkniętych lub specjalistycznych funduszy inwestycyjnych otwartych stosujących zasady i ograniczenia inwestycyjne określone dla funduszy inwestycyjnych zamkniętych, utworzonych na podstawie ustawy o funduszach inwestycyjnych, z wyłączeniem:

1.  dochodów (przychodów) z udziału w spółkach niemających osobowości prawnej lub jednostkach organizacyjnych niemających osobowości prawnej, mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej lub w innym państwie, jeżeli zgodnie z przepisami ustawy lub prawa podatkowego państwa, w którym te spółki lub jednostki organizacyjne mają siedzibę lub zarząd, podmioty te nie są traktowane jak osoby prawne i nie podlegają w tym państwie opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania,
2.  dochodów (przychodów) z odsetek od pożyczek udzielonych podmiotom, o których mowa w lit. a, oraz odsetek od innych zobowiązań tych podmiotów wobec funduszu,
3.  dochodów (przychodów) z odsetek od udziału kapitałowego w podmiotach, o których mowa w lit. a,
4.  darowizn bądź innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń dokonywanych przez podmioty, o których mowa w lit. a,
5.  dochodów (przychodów) z tytułu odsetek (dyskonta) od papierów wartościowych emitowanych przez podmioty, o których mowa w lit. a,
6.  dochodów (przychodów) z tytułu zbycia papierów wartościowych wyemitowanych przez podmioty, o których mowa w lit. a, lub udziałów w tych podmiotach.

Zdaniem Wnioskodawcy, z powyższego wynika możliwość opodatkowania Funduszu - który gromadzi środki od wielu inwestorów oraz prowadzi typową działalność inwestycyjną, która nie powinna być utożsamiana ze strukturami wykorzystywanymi do celów optymalizacji podatkowej - w przypadku uzyskiwania dochodów wyłączonych ze zwolnienia z opodatkowania, wśród których wymienione zostały m.in. odsetki od innych zobowiązań podmiotów - o których mowa w lit. a tego artykułu - wobec funduszu.

Wnioskodawca mając na uwadze, z jednej strony treść powyższej regulacji, a z drugiej strony intencje ustawodawcy - mającego świadomość, iż nie wszystkie fundusze inwestycyjne zamknięte stanowią wyłącznie element budowania struktur planowania podatkowego i nie wszystkie fundusze inwestycyjne zamknięte kierują emisje certyfikatów inwestycyjnych do konkretnego inwestora/inwestorów w celu umożliwienia wdrożenia strategii optymalizacji podatkowej - powziął wątpliwość czy właściwie interpretuje art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. b u.p.d.o.p. uznając, w związku z jego literalnym brzmieniem, że jeżeli Fundusz inwestuje w wierzytelności, w przypadku których dłużnikami są spółki niemające osobowości prawnej lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. a u.p.d.o.p. w ten sposób, że w zamian za zapłatę ceny następuje przelew wierzytelności, w wyniku którego Fundusz, jako nowy wierzyciel, wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki starego wierzyciela - to należne od tej wierzytelności odsetki traktować należy jako odsetki od innych zobowiązań tego podmiotu wobec Funduszu.

Wnioskodawca stoi na stanowisku, że wyżej wymienione odsetki nie korzystają ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych ze względu na treść art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. b u.p.d.o.p.

Podsumowując, w odniesieniu do przedmiotu lokat Funduszu, w ramach których w portfelach nabytych wierzytelności zidentyfikowano dłużników, w postaci podmiotów o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. a u.p.d.o.p, w szczególności spółek jawnych oraz spółek komandytowych, dochody wynikające z odsetek od tych wierzytelności opodatkowane są od 1 stycznia 2017 r. podatkiem dochodowym od osób prawnych z uwagi na wyłączenie tych dochodów ze zwolnienia z opodatkowania sformułowane w art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. b u.p.d.o.p

Ad. 2

Inwestycje Funduszu w wierzytelności, w przypadku których dłużnikami są podmioty, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 57 u.p.d.o.p. w ten sposób, że odpłatność wyrażona w cenie następuje za przekazanie Funduszowi wszystkich świadczeń otrzymanych przez inicjatora sekurytyzacji lub uprawnionego z sekurytyzowanych wierzytelności z określonych wierzytelności, w tym odsetek - nie są objęte dyspozycją art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. b u.p.d.o.p., a zatem odsetki takie korzystały będą ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 57 u.p.d.o.p. wolne są od podatku: dochody (przychody) funduszy inwestycyjnych zamkniętych lub specjalistycznych funduszy inwestycyjnych otwartych stosujących zasady i ograniczenia inwestycyjne określone dla funduszy inwestycyjnych zamkniętych, utworzonych na podstawie ustawy o funduszach inwestycyjnych, z wyłączeniem:

1.  dochodów (przychodów) z udziału w spółkach niemających osobowości prawnej lub jednostkach organizacyjnych niemających osobowości prawnej, mających siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej lub w innym państwie, jeżeli zgodnie z przepisami ustawy lub prawa podatkowego państwa, w którym te spółki lub jednostki organizacyjne mają siedzibę lub zarząd, podmioty te me są traktowane jak osoby prawne i nie podlegają w tym państwie opodatkowaniu od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania,
2.  dochodów (przychodów) z odsetek od pożyczek udzielonych podmiotom, o których mowa w lit. a, oraz odsetek od innych zobowiązań tych podmiotów wobec funduszu,
3.  dochodów (przychodów) z odsetek od udziału kapitałowego w podmiotach, o których mowa w lit. a,
4.  darowizn bądź innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń dokonywanych przez podmioty, o których mowa w lit. a,
5.  dochodów (przychodów) z tytułu odsetek (dyskonta) od papierów wartościowych emitowanych przez podmioty, o których mowa w lit. a,
6.  dochodów (przychodów) z tytułu zbycia papierów wartościowych wyemitowanych przez podmioty, o których mowa w lit. a, lub udziałów w tych podmiotach.

W przypadku umowy o subpartycypację, w ramach której dochodzi do przekazania Funduszowi wszystkich świadczeń otrzymywanych przez inicjatora sekurytyzacji z określonej puli wierzytelności lub z określonych wierzytelności Fundusz nabywa wynikającą z umowy o subpartycypację wierzytelność w stosunku do inicjatora (a nie wobec dłużnika) o zapłatę określonych kwot odpowiadających kwotom otrzymanym przez inicjatora z tytułu wierzytelności będących podstawą subpartycypacji.

W konsekwencji ww wyłączenie nie znajdzie zastosowania w przypadku umów subpartycypacji bowiem w przypadku takich umów nie dochodzi do przelewu wierzytelności. Nie można więc uznać, że odsetki od wierzytelności otrzymywane przez Fundusz w ramach umowy o subpartycypację stanowiły będą odsetki od innych zobowiązań podmiotów, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. a u.p.d.o.p., wobec Funduszu. Wobec tego odsetki takie nie będą objęte wyłączeniem ze zwolnienia, co oznacza, że będą zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w zakresie opodatkowania odsetek od wierzytelności na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 57 lit. b updop

*   w przypadku przelewu wierzytelności w zamian za zapłatę ceny – **jest prawidłowe**,

*   w przypadku odpłatności poprzez przekazanie świadczeń z sekurytyzowanych wierzytelności w ramach umowy subpartycypacji – **jest prawidłowe**.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.