Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP1/443-1363/13-4/MP
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2014-02-19
Teza: nieuznanie Wnioskodawcy za podatnika podatku VAT z tytułu czynności wykonywanych w ramach umowy cash poolingu;
Słowa kluczowe: cash pooling; czynności-czynności opodatkowane; usługi-usługi finansowe; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2012 r. poz. 749 z późn. zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 z późn. zm.), Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie, działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Strony, przedstawione we wniosku z dnia 20 grudnia 2013 r. (data wpływu 27 grudnia 2013 r.), uzupełnionym w dniu 7 lutego 2014 r. (data wpływu 10 lutego 2014 r.) w odpowiedzi na wezwanie Organu z dnia 28 stycznia 2014 r. (doręczone w dniu 31 stycznia 2014 r.), o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania usługi cash poolingu – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 27 grudnia 2013 r. wpłynął ww. wniosek o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania usługi cash poolingu.

Wniosek uzupełniono w dniu 7 lutego 2014 r. w odpowiedzi na wezwanie Organu z dnia 28 stycznia 2014 r. (doręczone w dniu 31 stycznia 2014 r.)

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

1.  (dalej jako: Spółka, Wnioskodawca) zamierza zawrzeć z bankiem mającym siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Bank) Umowę o Prowadzenie Systemu Zarządzania Środkami Pieniężnymi dla Grupy Rachunków (dalej: Umowa).

Stronami Umowy będą podmioty, które wraz ze Spółką wchodzą w skład jednej grupy kapitałowej (dalej: Uczestnicy), będą polskimi rezydentami podatkowymi.

Umowa dotyczyć będzie zarządzania płynnością finansową Uczestników. Oznacza to, że na podstawie Umowy Bank będzie świadczył na rzecz Wnioskodawcy oraz pozostałych Uczestników tzw. usługę cash poolingu. Celem usługi świadczonej przez Bank będzie zwiększenie efektywności zarządzania środkami finansowymi Uczestników poprzez optymalne wykorzystanie nadwyżek środków pieniężnych oraz zminimalizowanie kosztów finansowania działalności gospodarczej prowadzonej przez te podmioty.

W celu rozpoczęcia korzystania z usługi cash poolingu Wnioskodawca oraz pozostałe spółki z grupy kapitałowej zawrą z Bankiem umowy bieżących rachunków bankowych (dalej: Rachunek), z udostępnionym przez Bank kredytem śróddziennym (Limit Dzienny). Na prowadzonych na tej podstawie rachunkach Bank będzie przechowywał środki pieniężne Uczestników i będzie dokonywał na ich zlecenie rozliczeń pieniężnych. Systemem zarządzania środkami pieniężnymi objęte zostaną rachunki prowadzone w walucie polskiej.

W ramach Umowy C.S.A. zostanie wybrany tzw. P.Lem. Rozliczenia w strukturze będą dokonywane za pomocą dodatkowego rachunku otwartego na rzecz P.La, służącego jedynie do celów związanych z funkcjonowaniem cash poolingu (dalej: Rachunek P.La), z udostępnionym przez Bank limitem zadłużenia (dalej: Debet Techniczny) oraz za pomocą dodatkowego rachunku otwartego na rzecz P.La, służącego jedynie do celów związanych z funkcjonowaniem cash poolingu (dalej: Rachunek Pomocniczy), z udostępnionym przez Bank limitem zadłużenia (dalej: Kredyt w Rachunku Pomocniczym).

Struktura cash poolingu oparta będzie o mechanizm prawny, zdefiniowany w prawie cywilnym jako subrogacja, czyli wstąpienie w prawa zaspokojonego wierzyciela poprzez spłacenie cudzego długu (art. 518 § 1 pkt 3) Kodeksu cywilnego). Struktura cash poolingu opierać się będzie na bilansowaniu (tj. zerowaniu) sald na prowadzonych przez Bank rachunkach bankowych Uczestników z wykorzystaniem Rachunku Pomocniczego P.La. Bilansowanie sald na rachunkach bankowych Uczestników dokonywane będzie na koniec każdego dnia roboczego. Subrogacja będzie dokonywana wyłącznie na linii P.L - Uczestnik (Uczestnik - P.L), tzn. P.L będzie wstępował w prawa Banku z tytułu wierzytelności Banku wobec Uczestnika (albo odpowiednio: Uczestnik wstąpi w prawa Banku z tytułu wierzytelności Banku wobec P.La).

Zgodnie z Umową, na początku każdego kolejnego dnia roboczego, w ramach struktury będą się odbywały automatyczne transfery zwrotne. Podstawą dokonywanych transferów zwrotnych będzie spłata wierzytelności subrogacyjnych. Wraz z wstąpieniem w prawa Banku i nabyciem wierzytelności poszczególni Uczestnicy (w tym P.L) będą nabywali prawo do odsetek naliczanych od wartości nominalnej nabytych wierzytelności. Odsetki będą naliczane na bazie dziennej, natomiast ich płatność przez/do poszczególnych Uczestników będzie dokonywana jednorazowo w okresie rozliczeniowym (miesięcznym). Wysokość odsetek należnych poszczególnym Uczestnikom kalkulowana będzie przez Bank. Jednocześnie Bank, na bazie dziennej, naliczy odsetki debetowe/kredytowe od salda występującego na Rachunku Pomocniczym P.La. Raz na miesiąc, w ustalonej dacie rozliczenia, Bank uzna Rachunek Pomocniczy kwotą należnych odsetek lub odpowiednio obciąży rachunek P.La kwotą odsetek należnych Bankowi z tytułu kredytu w Rachunku Pomocniczym.

Bank będzie upoważniony do dokonywania, w imieniu każdego z Uczestników, potrącenia jego wierzytelności z tytułu odsetek za poprzedni miesiąc kalendarzowy z wzajemnymi i wymagalnymi wierzytelnościami P.La z tytułu odsetek za poprzedni miesiąc kalendarzowy. Wspomniane wyżej odsetki narosłe w czasie poprzedniego miesiąca kalendarzowego, będą wymagalne każdorazowo w dacie rozliczenia. Jeżeli po dokonaniu powyższych potrąceń, pozostaną do zapłaty jakiekolwiek kwoty z tytułu odsetek, Bank będzie upoważniony i zobowiązany do przekazania, w imieniu i na rzecz Uczestników będących dłużnikami, kwot pozostałych do zapłaty na rzecz Uczestników będących nadal wierzycielami z tytułu wspomnianych wyżej, a nie potrąconych odsetek.

Zgodnie z Umową z tytułu uczestnictwa w strukturze cash poolingu Bank będzie pobierał od każdego z Uczestników (w tym P.La) określone opłaty miesięczne.

W uzupełnieniu wniosku z dnia 7 lutego 2014 r. Wnioskodawca wskazał ponadto, że pełnić będzie funkcję tzw. P.La - tj. Uczestnika Systemu, na którego dedykowanych rachunkach bankowych na koniec dnia roboczego dochodzić będzie do koncentracji środków pieniężnych (sald dodatnich) oraz zobowiązań (sald ujemnych) pozostałych Uczestników Systemu (proces konsolidacji sald).

Na potrzeby procesu konsolidacji sald Bank oddaje do dyspozycji Wnioskodawcy / P.La dwa rachunki bankowe służące wyłącznie celom związanym z funkcjonowaniem systemu: (i) Rachunek P.La, (ii) Rachunek Pomocniczy. Bez względu na powyższe, P.L jak każdy inny Uczestnik Systemu, posiada rachunek bieżący w ramach Systemu.

Proces konsolidacji sald polega na:

(i) ustaleniu przez Bank salda netto tj. sumy sald na poszczególnych rachunkach Uczestników Systemu,

(ii) jeśli saldo netto (suma sald rachunków Uczestników) jest dodatnie, Bank obciąża Rachunek P.La na kwotę dodatniego salda netto (z wykorzystaniem tzw. Debetu Technicznego) i jednocześnie uzna Rachunek Pomocniczy tą samą kwotą.

(iii) jeśli saldo netto jest ujemne Bank uzna Rachunek P.La na kwotę ujemnego salda netto i jednoczenie obciąży Rachunek Pomocniczy tą samą kwotą (warunkiem świadczenia przez Bank usługi Cash Poolingu jest zawarcie umowy kredytu w Rachunku Pomocniczym — kredyt ten może być wykorzystany w przypadku wystąpienia ujemnego salda netto).

Rachunek Pomocniczy jest jedynym rachunkiem funkcjonującym w ramach Systemu, który po zakończeniu dnia roboczego może wykazywać saldo ujemne. Z drugiej strony, w ciągu dnia roboczego rachunki Uczestników Systemu oraz Rachunek P.La mogą wykazywać salda ujemne mieszczące się w ramach udzielonych przez Bank odpowiednio: Limitów Dziennych (Uczestnicy) i Debetu Technicznego (P.L).

Jak wskazano we wniosku o interpretację, proces konsolidacji sald / mechanizm działania Cash Poolingu oparty jest o cywilnoprawną instytucję subrogacji przewidzianą art. 518 § 1 pkt 3 Kodeksu Cywilnego tj. wstąpienie w prawa zaspokojonego wierzyciela.

Na początku kolejnego dnia roboczego przedstawiony wyżej proces konsolidacji sald jest „odwracany” poprzez księgowania zwrotne. Tytułem prawnym do księgowań zwrotnych będzie spłata wierzytelności subrogacyjnych.

Podsumowując, rolą P.La jest udostępnianie należących do niego rachunków bankowych w celu umożliwienia Bankowi rozliczenia transakcji nabywania przez Wnioskodawcę wierzytelności Banku wobec Uczestników Systemu (w przypadku wystąpienia na rachunkach uczestników sald ujemnych w ramach Limitów Dziennych) lub nabywania przez Uczestników Systemu wierzytelności Banku wobec P.La (z tytułu wykorzystania przez P.La Debetu Technicznego, powstającego na skutek obciążania Rachunku Pomocniczego kwotą równą saldom dodatnim Uczestników Systemu). Działania podejmowane przez Wnioskodawcę jako P.La (nabywanie i zbywanie wierzytelności w drodze subrogacji), nie są celem samym w sobie, lecz elementem oferowanego przez Bank narzędzia / usługi Cash Poolingu, służącej elastycznemu zarządzaniu płynnością finansową w ramach grupy kapitałowej.

Wnioskodawca jako P.L nie zawarł i nie przewiduje zawierania w przyszłości umów /porozumień z Uczestnikami Systemu, dotyczących wykonywania w ich imieniu czynności związanych ze świadczeniem przez Bank usługi Cash Poolingu. Jedyną podstawą wzajemnych relacji w zakresie omawianego Systemu jest Umowa o Prowadzenie Systemu Zarządzania Środkami Pieniężnymi dla Grupy Rachunków, której stroną oprócz Wnioskodawcy jest Bank oraz Uczestnicy Systemu (Umowa).

Na mocy wymienianej wyżej Umowy, Wnioskodawca jako P.L dysponuje pełnomocnictwem udzielonym przez pozostałych Uczestników Systemu do: (i) odbioru wszelkiej korespondencji kierowanej do nich na podstawie lub w związku z niniejszą Umową, (ii) podpisania aneksu do Umowy o wystąpieniu Uczestnika Systemu, (iii) podpisania aneksu do Umowy o przystąpieniu nowego Uczestnika Systemu. Z drugiej strony Bank udzielił Wnioskodawcy pełnomocnictwa do zmniejszania lub zwiększania Limitu Dziennego na rachunkach poszczególnych Uczestników Systemu.

Nic można wykluczyć, że Wnioskodawcy udzielone zostaną przez pozostałych Uczestników Systemu inne pełnomocnictwa do działania w relacjach z Bankiem, w tym w szczególności do podpisania Umowy, odstąpienia od Umowy, wypowiedzenia Umowy, podpisania oświadczenia o poddaniu się egzekucji wobec Banku.

Wnioskodawca jako P.L za wykonywane czynności związane ze świadczeniem przez Bank usługi Cash Poolingu nie otrzymuje wynagrodzenia od Banku bądź innych Uczestników Systemu.

Bez względu na powyższe należy wskazać, że wierzytelności nabyte od Banku przez Uczestników Systemu (w tym P.La) podlegają oprocentowaniu zgodnie z Umową. Strony Umowy (P.L, Uczestnicy oraz Bank) decydują o oprocentowaniu poszczególnych kategorii subrogowanych wierzytelności (tj. wierzytelności Banku wobec Uczestników oraz wierzytelności Banku wobec P.La).

Bank na podstawie upoważnienia udzielanego przez P.La i Uczestników Systemu zawartego w Umowie jest zobowiązany do dokonywania rozliczeń wynikających z potrącenia wierzytelności każdego z Uczestników z tytułu odsetek za poprzedni miesiąc kalendarzowy z wzajemnymi i wymagalnymi wierzytelnościami P.La z tytułu odsetek za poprzedni miesiąc kalendarzowy. Wspomniane wyżej odsetki narosłe w czasie poprzedniego miesiąca kalendarzowego, są wymagalne każdorazowo w Dacie Rozliczenia (pierwszy dzień roboczy miesiąca). P.Lowi przysługuje prawo dokonania potrąceń wierzytelności odsetkowych. Jeżeli po dokonaniu potrąceń, pozostaną do zapłaty jakiekolwiek kwoty z tytułu odsetek, Bank jest upoważniony i zobowiązany do przekazania, w imieniu i na rzecz Uczestników będących dłużnikami, kwot pozostałych do zapłaty na rzecz Uczestników będących nadal wierzycielami z tytułu wspomnianych wyżej odsetek. W powyższym celu Bank jest upoważniony i zobowiązany do obciążenia Rachunków Uczestników kwotami odsetek pozostałych do zapłaty na rzecz Uczestników będących wierzytelnościami. Obciążenie Rachunków, o których mowa w zdaniu poprzedzającym, będzie następowało raz w miesiącu, w Dacie Rozliczenia. Fakt dokonania potrącenia, kwota potraconych wierzytelności oraz pozostały w rezultacie potrąceń bilans wzajemnych wierzytelności i zobowiązań z tytułu odsetek będą odzwierciedlone w pisemnych informacjach przekazywanych co miesiąc przez Bank Uczestnikom i P.Lowi.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy z tytułu uczestnictwa w przedstawionej w stanie faktycznym strukturze cash poolingu oferowanej przez Bank, Spółka będzie podatnikiem podatku od towarów i usług ?

Zdaniem Wnioskodawcy, w związku z realizacją postanowień Umowy Wnioskodawca nie będzie wykonywał czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Wszystkie czynności wykonywane w ramach Umowy polegające na zarządzaniu płynnością finansową będą się składały na kompleksową usługę, świadczoną w całości i wyłącznie przez Bank na rzecz poszczególnych Uczestników (w tym P.La).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (Dz.U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) (dalej: ustawa VAT), opodatkowaniu VAT podlega m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług.

Stosownie do art. 8 ustawy VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy VAT, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy VAT.

Przedmiotem niniejszego wniosku jest usługa cash poolingu. Wskazać przy tym należy, że zgodnie z Umową Bank będzie wykonywał na rzecz Uczestników szereg czynności składających się łącznie na jedną usługę w postaci kompleksowej usługi zarządzania płynnością finansową (cash pooling). Wszystkie działania Banku podejmowane będą w celu realizacji podstawowej funkcji Umowy, jaką jest zarządzanie płynnością finansową spółek z grupy kapitałowej, do której należy Wnioskodawca.

W tym miejscu Spółka pragnie podnieść, że cash pooling, będąc usługą finansową oferowaną przez banki, nie doczekał się w Polsce kompleksowego uregulowania prawnego. Istnieje co prawda przepis art. 93a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (Dz.U. 02.72.665) (dalej: Prawo Bankowe), który odnosi się do oferowanych przez banki podatkowym grupom kapitałowym umów o skonsolidowane oprocentowanie. Przepis ten ma jednak bardzo ograniczony zakres zastosowania, ponieważ dotyczy wyłącznie:

*   tzw. cash poolingu wirtualnego („notional”), w którym nie dochodzi do rzeczywistych przepływów środków pomiędzy rachunkami uczestników a rachunkiem P.La;
*   podatkowych grup kapitałowych.

Taki stan rzeczy powoduje, że w przypadku cash poolingu tzw. rzeczywistego (a więc takiego, który jest przedmiotem niniejszego wniosku; ang. „cash concentration”) należy posiłkować się przepisami ogólnymi prawa cywilnego, bankowego i dewizowego, a więc w szczególności przepisami o rachunkach bankowych, przelewach, poręczeniach, subrogacji i tajemnicy bankowej.

Brak uregulowania instytucji cash poolingu w prawie polskim powoduje konieczność kształtowania jej w oparciu o treść art. 3531 Kodeksu Cywilnego z dnia 23 kwietnia 1961 r. (Dz. U.46.16.93 z późn. zm.). Przepis ten statuuje zasadę swobody umów zwaną zasadą swobody kontraktowania. Zgodnie z tą zasadą strony mogą ukształtować treść umowy, a także wybrać kontrahenta według swego uznania, byleby treść stosunku prawnego lub jego cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, zasadom współżycia społecznego, ani przepisom ustawy o charakterze bezwzględnie wiążącym.

Jak wskazane zostało powyżej, usługa cash poolingu, będąca przedmiotem niniejszego wniosku, nie doczekała się kompleksowego uregulowania prawnego. Należy jednak podnieść, że była ona wielokrotnie przedmiotem opinii wydawanych przez organy statystyczne. W opiniach tych konsekwentnie podnoszone było, że w przypadku czynności wykonywanych w ramach cash poolingu usługa świadczona jest przez ten podmiot, który organizuje operacje przepływów środków pieniężnych, zaś pozostałe podmioty uczestniczące w dokonywanych operacjach finansowych za pośrednictwem podmiotu organizującego przepływy, są jedynie odbiorcami usługi.

Powyższe znajduje potwierdzenie m.in. w interpretacji indywidualnej z dnia 1 września 2009 r. (sygn. IPPP1/443-616/09-2/AW) wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie, w której stwierdzono, co następuje:

„Czynności wykonywane przez Spółkę na podstawie umowy, umożliwiające Bankowi dokonanie odpowiednich transferów środków finansowych w ramach struktury cash poolingu nie stanowią odrębnego świadczenia przez Spółkę usług w rozumieniu art. 8 ustawy, lecz jedynie elementy pomocnicze, konieczne dla efektywnego wyświadczenia przez Bank usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową.

Uwzględniając przedstawiony opis stanu faktycznego oraz powołane powyżej przepisy prawa należy stwierdzić, że w odniesieniu do usługi cash poolingu podatnikiem, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy nie będzie Spółka”.

Sposób kwalifikacji cash poolingu przez organy podatkowe pozostaje taki sam również w stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2011 r. Przykładowo w interpretacji z dnia 13 września 2011 r. (nr IPPP3/443-883/11-5/JF), Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie stwierdził, co następuje:

„Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, że Spółka wraz z innymi uczestnikami, zamierza skorzystać z usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową (cash pooling) obsługiwanej przez bank. Z tytułu świadczenia wskazanej usługi bank będzie otrzymywać od uczestników systemu Cash poolingu wynagrodzenie.

Biorąc pod uwagę cechy charakterystyczne zaprezentowanej umowy cash-poolingu należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie w roli usługodawcy będzie występował bank, który wykonywał będzie wszystkie czynności wchodzące w skład kompleksowej usługi bankowej, jaką jest Cash pooling i z tytułu wykonywania tej usługi będzie otrzymywał wynagrodzenie”

Takie samo stanowisko znajdujemy również w innych interpretacjach wydawanych przez Dyrektorów Izb Skarbowych, działających z upoważnienia Ministra Finansów. Przykładowo wskazać tu można na interpretacje indywidualne wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie w dniu 26 października 2011 r. (nr IPPP3/443-1046/11-7/JF), w dniu 28 czerwca 2011 r. (nr IPPP1-443-603/11-4/EK) oraz w dniu 6 kwietnia 2011 r. (nr IPPP1/443-33/11-2/BS), interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 7 lipca 2011 r. (nr ITPP2/443-604a/11/RS), czy też interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z dnia 11 stycznia 2011 r. (nr ILPP1/443-1103/10-2/AW).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Przepis art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, stanowi, że przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

W myśl art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Definicja świadczenia usług ma zatem charakter dopełniający definicję dostawy towarów i jest wyrazem realizacji powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatnika w ramach działalności gospodarczej. Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

1.  w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
2.  świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność (usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia. Wynagrodzenie musi być należne za wykonanie tego świadczenia.

Ponadto, zgodnie z unormowaniami zawartymi w art. 8 ust. 2 ustawy, w pewnych, ściśle określonych przypadkach, również nieodpłatne świadczenie usług należy uznać za spełniające definicję odpłatnego świadczenia usług.

Stosownie do treści tego przepisu, za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1.  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2.  nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Na podstawie zapisów art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 ustawy).

Ze złożonego wniosku wynika, że Wnioskodawca wraz z innymi podmiotami należącymi do grupy kapitałowej planuje zawarcie z bankiem umowy dotyczącej zarządzania środkami pieniężnymi. Celem zawarcia umowy na zarządzenie środkami pieniężnymi będzie zwiększenie efektywności zarządzania środkami finansowymi Uczestników Systemu poprzez optymalne wykorzystanie nadwyżek środków pieniężnych oraz zminimalizowanie kosztów finansowania działalności gospodarczej prowadzonej przez te podmioty. Na podstawie zawartej umowy o zarządzanie środkami pieniężnymi bank będzie świadczył na rzecz Wnioskodawcy oraz pozostałych uczestników systemu tzw. usługę Cash-poolingu . Przed rozpoczęciem świadczenia przez bank usługi Spółka oraz pozostali uczestnicy obowiązani są do zawarcia z bankiem umowy bieżących rachunków bankowych, z udostępnionym przez Bank kredytem śróddziennym. Na prowadzonych na tej podstawie rachunkach Bank będzie przechowywał środki pieniężne Uczestników i będzie dokonywał na ich zlecenie rozliczeń pieniężnych. Wnioskodawca - jako jeden z uczestników systemu pełnić będzie dodatkowo funkcję P.La, tj. Uczestnika Systemu, na którego dedykowanych rachunkach bankowych na koniec dnia roboczego dochodzić będzie do koncentracji środków pieniężnych oraz zobowiązań pozostałych Uczestników Systemu ( proces konsolidacji sald). Nas potrzeby procesu konsolidacji sald Wnioskodawca będzie posiadał w banku dwa rachunki rozliczeniowe. Jeden rachunek prowadzony w ramach rachunków głównych z udostępnionym limitem zadłużenia, drugi rachunek dodatkowy – rachunek pomocniczy.

Wnioskodawca jako P.L nie zawarł i nie przewiduje zawierania w przyszłości umów z Uczestnikami Systemu, dotyczących wykonywania i ich imieniu czynności związanych ze świadczeniem przez Bank usługi Cash Poolingu. Pełnienie funkcji koordynującego wiąże się z reprezentowaniem pozostałych Uczestników Systemu wobec banku w zakresie kwestii związanych z umową Cash poolingu. Z tytułu pełnionej funkcji Wnioskodawca nie będzie uzyskiwał wynagrodzenia od Banku bądź innych Uczestników Systemu.

Na koniec każdego dnia będzie dokonywane bilansowanie sald na prowadzonych rachunkach z wykorzystaniem rachunku pomocniczego koordynującego. Bilansowanie sald na rachunkach głównych dokonywane będzie z chwilą postawienia w wymagalność limitów zadłużenia udzielonych przez bank uczestnikom systemu. Powyższe oznacza, że koordynujący będzie dokonywał spłaty wobec banku długów wszystkich uczestników systemu z tytułu wykorzystania przez nich limitów, lub też uczestnicy będą spłacać długi koordynującego wobec banku. W związku z powyższymi czynnościami koordynujący jak i pozostali uczestnicy systemu będą wstępować w miejsce banku w prawa z wierzytelności z tytułu dokonywanych spłat. Kwoty roszczeń obciążone będą odsetkami. Raz na miesiąc bank uzna rachunek pomocniczy koordynującego kwotą należnych odsetek lub odpowiednio obciąży rachunek pomocniczy kwotę odsetek należnych z tytułu kredytu w tym rachunku. Z tytułu uczestnictwa w systemie Spółka będzie ponosiła na rzecz banku określone w umowie opłaty.

W tym miejscu wskazać należy, że wstąpienie w prawa wierzyciela, określone jako subrogacja ustawowa, uregulowane zostało w art. 518 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Zgodnie z art. 518 § 1 Kodeksu cywilnego, osoba trzecia, która spłaca wierzyciela, nabywa spłaconą wierzytelność do wysokości zapłaty:

1.  jeżeli płaci cudzy dług, za który jest odpowiedzialna osobiście albo pewnymi przedmiotami majątkowymi;
2.  jeżeli przysługuje jej prawo, przed którym spłacona wierzytelność ma pierwszeństwo zaspokojenia;
3.  jeżeli działa za zgodą dłużnika w celu wstąpienia w prawa wierzyciela; zgoda dłużnika powinna być pod nieważnością wyrażona na piśmie;
4.  jeżeli to przewidują przepisy szczególne.

Subrogacja służy zabezpieczeniu interesów osoby trzeciej, która dokonuje spłaty wierzyciela i w konsekwencji doprowadza do wygaśnięcia długu (do wysokości zapłaty).

Z uwagi na cechy charakterystyczne zaprezentowanego Systemu Zarządzania Środkami Pieniężnymi należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie w roli usługodawcy będzie występował Bank, który wykonywał będzie wszystkie czynności wchodzące w skład kompleksowej usługi bankowej, i z tytułu wykonywania tej usługi będzie otrzymywał wynagrodzenie od Uczestników Systemu, w tym Wnioskodawcy.

Czynności wykonywane przez Wnioskodawcę, jako uczestnika przedmiotowej usługi i jednocześnie tzw. P.La , umożliwiające bankowi dokonywanie odpowiednich operacji związanych z wykonywaniem umowy cash-poolingu, nie stanowią odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, lecz jedynie czynności pomocnicze, konieczne dla efektywnego wyświadczenia przez Bank usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową. W opisanej sytuacji, podejmowane przez Wnioskodawcę w ramach Umowy usługi nie będą również stanowiły nieodpłatnego świadczenia usług zrównanego z odpłatnym świadczeniem, o którym mowa w art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, bowiem treść wniosku nie wskazuje, by miały one służyć do celów innych niż działalność gospodarcza Wnioskodawcy.

W świetle przedstawionych argumentów stwierdzić należy, że w związku z czynnościami wykonywanymi w ramach struktury cash-poolingu, Wnioskodawca nie będzie świadczył usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, a tym samym nie będzie działać w charakterze podatnika podatku od towarów i usług z tego tytułu.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1-go Maja 10, 09-402 Płock.