Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPP1/443-259/13/JJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2013-06-10
Teza: Możliwość rejestracji jako podatnik VAT czynny.
Słowa kluczowe: gospodarstwa-gospodarstwa rolne; rejestracja; rolnik-rolnik ryczałtowy
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 11 marca 2013 r. (data wpływu 15 marca 2013 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości rejestracji jako podatnik VAT czynny – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 15 marca 2013 r. został złożony wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości rejestracji jako podatnik VAT czynny.

W przedmiotowym wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Wspólnie z mężem jest Pani właścicielem gospodarstwa rolnego, w ramach małżeńskiej wspólnoty majątkowej. W zakresie prowadzonego gospodarstwa rolnego Pani i mąż są rolnikami ryczałtowymi. Zarówno Pani oraz mąż prowadzą (każdy osobno) działy specjalne produkcji rolnej. Pani prowadzi produkcję kurcząt rzeźnych, natomiast mąż zajmuje się hodowlą kurcząt rzeźnych oraz produkcją kurzych jaj. Pani oraz mąż ma podpisane indywidualne, wieloletnie umowy z kontrahentami na dostawę pasz, jak i na odbiór wyrobów gotowych oraz wiążą ich indywidualne umowy kredytowe z bankami oraz Agencją Rynku Rolnego. Ponadto każdy we własnym imieniu, fakturuje własną sprzedaż. W ciągu roku podatkowego, Pani i mąż dokonuje wpłaty zaliczek na podatek dochodowy w wysokości ustalonej decyzją urzędu skarbowego, wystawioną osobno na każdego z małżonków. Na koniec roku każdy z małżonków składa oddzielne zeznanie podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, w którym wykazuje dochody uzyskane z działów specjalnych produkcji rolnej. Ponadto Pani mąż, prowadzi działalność gospodarczą w zakresie sprzedaży detalicznej w niewyspecjalizowanych sklepach, opodatkowaną zryczałtowanym podatkiem dochodowym od przychodów ewidencjonowanych, w tym zakresie, nie korzystającym ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy Pani i mąż (każdy z osobna) mogą zrezygnować ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług i każdy z osobna zarejestrować się jako podatnik VAT czynnym, opodatkowany na zasadach ogólnych VAT i jako podatnicy VAT dokonywać dostaw opodatkowanych w ramach prowadzonych osobno przez każdego małżonka działów specjalnych produkcji rolnej oraz dodatkowo przez jednego z małżonków, dokonywać opodatkowanych dostaw produktów rolnych wyprodukowanych w ramach prowadzonego wspólnie gospodarstwa rolnego?

Uważa Pani, że zarówno Pani, jak i mąż może zrezygnować ze zwolnienia o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług i każdy z małżonków może zostać samodzielnym podmiotem zarejestrowanym jako czynny podatnik podatku od towarów i usług. Pomimo, że ustawa o podatku od towarów i usług nie definiuje jako oddzielny rodzaj działalności gospodarczej (działalności rolniczej) oraz działów specjalnych produkcji rolnej, niezaprzeczalnym pozostaje jednakże fakt, że każdy z małżonków prowadzi oddzielny rodzaj działalności gospodarczej, jak i wspólnie osiągają przychody z gospodarstwa rolnego. Cytuje Pani treść art. 15 ust 1, 2 i 4 ustawy o podatku od towarów i usług. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do osób fizycznych prowadzących wyłącznie działalność rolniczą w innych niż wymienione w ust. 4 przypadkach. Regulacja zawarta w art. 96 ust. 1 ustawy nie wprowadza ograniczenia, polegającego na tym, że w przypadku rolnika ryczałtowego prowadzącego gospodarstwo rolne w ustroju wspólności majątkowej małżeńskiej, podatnikiem podatku VAT na tzw. ogólnych zasadach opodatkowania podatkiem VAT produkcji rolnej wywodzącej się z tego gospodarstwa, może zostać tylko jeden z małżonków. Wprawdzie art. 96 ust. 2 ustawy wprowadza ograniczenia, że w przypadku osób fizycznych, o których mowa w art. 15 ust. 4 i 5 ustawy zgłoszenie może być dokonane wyłącznie przez jedną z osób, na które będą wystawiane faktury przy sprzedaży produktów rolnych, jednakże w odniesieniu do sytuacji podatnika, oboje małżonkowie dokumentują indywidualnie zarówno zakupy, jak i sprzedaż z działów specjalnych produkcji rolnej. W przypadku więc rezygnacji ze zwolnienia o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług każdego z małżonków i złożenia zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku VAT, każdy z małżonków stanie się samodzielnym podmiotem zarejestrowanym jako podatnik VAT czynny, dokonujący dostaw opodatkowanych wyrobów wyprodukowanych w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej. Umowną kwestią pomiędzy małżonkami pozostanie kwestia przyjęcia do opodatkowania przez jednego z nich, sprzedaży produkcji rolnej ze wspólnego gospodarstwa rolnego. Zwrócić należy również uwagę na art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który w punkcie 4 wymienia działy specjalne produkcji rolnej jako jedno ze źródeł przychodów oraz art. 6 ust. 1 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który mówi, że małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez nich dochodów.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z dyspozycją art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.), podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Na mocy art. 15 ust. 2 cyt. ustawy, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Cytowany wyżej art. 15 ust. 2 ustawy, na mocy ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2013 r. poz. 35), z dniem 1 kwietnia 2013 r., otrzymuje brzmienie: „działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych”.

Działalność rolnicza - zgodnie z zapisem art. 2 pkt 15 ustawy, obejmuje produkcję roślinną i zwierzęcą, w tym również produkcję materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcję warzywniczą, gruntową, szklarnianą i pod folią, produkcję roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadowniczą, chów, hodowlę i produkcję materiału zarodkowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcję zwierzęcą typu przemysłowego oraz chów i hodowlę ryb i innych organizmów żyjących w wodzie, także uprawy w szklarniach i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin: „in vitro”, fermową hodowlę i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowlę i chów zwierząt futerkowych i laboratoryjnych, chów i hodowlę dżdżownic, entomofagów i jedwabników, prowadzenie pasiek oraz chów i hodowlę innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym oraz sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej, z wyjątkiem drewna okrągłego i drzew tropikalnych (PKWiU 02.20.13.0) oraz bambusa (PKWiU ex 01.29.30.0), a także świadczenie usług rolniczych.

Biorąc pod uwagę przytoczoną definicję działalności gospodarczej (art. 15 ust. 2 ustawy) uznać należy, iż działalność rolnicza (art. 2 pkt 15 ustawy) mieści się w pojęciu działalności gospodarczej.

Z kolei zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy, w przypadku osób fizycznych prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie za podatnika uważa się osobę, która złoży zgłoszenie rejestracyjne, o którym mowa w art. 96 ust. 1.

Natomiast w myśl art. 15 ust. 5 ustawy, przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do osób fizycznych prowadzących wyłącznie działalność rolniczą w innych niż wymienione w ust. 4 przypadkach.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy, zwalnia się od podatku dostawę produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej, dokonywaną przez rolnika ryczałtowego oraz świadczenie usług rolniczych przez rolnika ryczałtowego.

Przez rolnika ryczałtowego rozumie się rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych – art. 2 pkt 19 ustawy.

Przez produkty rolne, zgodnie z punktem 20 powołanego artykułu, rozumie się towary wymienione w załączniku nr 2 do ustawy oraz towary wytworzone z nich przez rolnika ryczałtowego z produktów pochodzących z jego własnej działalności rolniczej przy użyciu środków zwykle używanych w gospodarstwie rolnym, leśnym i rybackim. Natomiast przez usługi rolnicze, zgodnie z art. 2 pkt 21, rozumie się usługi wymienione w załączniku nr 2 do ustawy.

Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 3 w brzmieniu obowiązującym od 1 kwietnia 2011 r., rolnik ryczałtowy dokonujący dostawy produktów rolnych lub świadczący usługi rolnicze, które są zwolnione od podatku na podstawie ust. 1 pkt 3, może zrezygnować z tego zwolnienia pod warunkiem dokonania zgłoszenia rejestracyjnego, o którym mowa w art. 96 ust. 1 i ust. 2.

Stosownie do art. 96 ust. 1 ustawy, podmioty, o których mowa w art. 15, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3, który stanowi, że podmioty wymienione w art. 15, zwolnione od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 lub wykonujące wyłącznie czynności zwolnione od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 i art. 82 ust. 3, mogą złożyć zgłoszenie rejestracyjne.

Z brzmienia art. 96 ust. 2 ustawy wynika, iż w przypadku osób fizycznych, o których mowa w art. 15 ust. 4 i 5, zgłoszenie rejestracyjne może być dokonane wyłącznie przez jedną z osób, na które będą wystawiane faktury przy zakupie towarów i usług i które będą wystawiały faktury przy sprzedaży produktów rolnych.

W myśl art. 96 ust. 4 ustawy, naczelnik urzędu skarbowego rejestruje podatnika i potwierdza jego zarejestrowanie jako „podatnika VAT czynnego” lub w przypadku podatników, o których mowa w ust. 3 – jako „podatnika VAT zwolnionego”.

Z powyższych przepisów wynika, że ustawa o podatku od towarów i usług zawiera pewne szczególne rozwiązania dotyczące podatników, którzy prowadzą wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie oraz podatników, którzy prowadzą wyłącznie działalność rolniczą w innych ramach niż gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie. Wówczas bowiem za podatnika jest uważana osoba, która składa zgłoszenie rejestracyjne.

Przyjęta zasada ma uprościć rozliczenia podatkowe – gdyż wymienione gospodarstwa to w istocie działalności, w przypadku których częstokroć nie można wyodrębnić osoby prowadzącej gospodarstwo. W takim przypadku, podatnikiem jest ta osoba fizyczna, która (jak gdyby w imieniu gospodarstwa) zarejestruje się jako podatnik.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług wprowadzają jednocześnie zasadę, że do złożenia zgłoszenia rejestracyjnego uprawniona jest tylko i wyłącznie jedna osoba fizyczna spośród tych, które prowadzą wspólne gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie. Dokonanie zgłoszenia rejestracyjnego ma takie znaczenie, że faktury dotyczące tego gospodarstwa (przy nabyciu towarów i usług) będą wystawiane na tę właśnie osobę, która dokonała zgłoszenia rejestracyjnego. Jednocześnie ta sama osoba występować będzie w roli zbywcy (dostawcy) przy sprzedaży (dostawie) produktów rolnych i w związku ze świadczeniem usług rolniczych.

Z opisu sprawy wynika, iż wspólnie z żoną jest Pan właścicielem gospodarstwa rolnego na zasadach ustawowej wspólności małżeńskiej. W ramach prowadzonego gospodarstwa rolnego prowadzone są działy specjalne produkcji rolnej. Wątpliwości Pani dotyczą rozstrzygnięcia kwestii, czy Pani i mąż w związku z prowadzeniem działów specjalnych produkcji mogą zrezygnować ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług i każdy z osobna zarejestrować się jako podatnik VAT czynnym, opodatkowany na zasadach ogólnych VAT i jako podatnicy VAT dokonywać dostaw opodatkowanych w ramach prowadzonych osobno przez każdego małżonka działów specjalnych produkcji rolnej oraz dodatkowo przez jednego z małżonków, dokonywać opodatkowanych dostaw produktów rolnych wyprodukowanych w ramach prowadzonego wspólnie gospodarstwa rolnego.

Odnosząc zatem przedstawiony powyżej stan prawny do opisanego zdarzenia przyszłego należy stwierdzić, iż wbrew przedstawionemu stanowisku, nie może Pani oraz jej mąż równocześnie zostać samodzielnym podmiotem zarejestrowanym jako czynny podatnik podatku od towarów i usług, rezygnując ze zwolnienia od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy. Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług, regulujące opodatkowanie działalności rolniczej przewidują, że w odniesieniu do jednego gospodarstwa rolnego może występować tylko jeden podatnik podatku od towarów i usług (art. 96 ust. 2 i art. 15 ust. 4 ww. ustawy). Oznacza to, że w przypadku produktów pochodzących z tego jednego gospodarstwa nie może występować jako podatnik inna osoba, a zatem nie może w odniesieniu do produktów rolnych pochodzących z tego gospodarstwa zaistnieć sytuacja, w której dostawy dokonują dwaj podatnicy. Celem ustalenia statusu osoby prowadzącej wraz z podatnikiem wspólne gospodarstwo rolne należy wskazać, że tylko w przypadku posiadania przez tą osobę odrębnego gospodarstwa rolnego możliwe jest samodzielne rozliczanie się z prowadzonej działalności.

Końcowo zaznacza się, iż mając na uwadze fakt, że stroną wniosku o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług jest Pani, interpretacja nie ma mocy wiążącej dla Pani męża. Aby uzyskać interpretację indywidualną Pani mąż powinnien wystąpić z odrębnym wnioskiem o jej udzielenie. W konsekwencji regulacje zawarte w art. 14k-14n ustawy Ordynacja podatkowa nie będą miały zastosowania dla tego podmiotu.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, ul. H. Sienkiewicza 84, 15-950 Białystok, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.