Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0114-KDIP3-2.4014.145.2017.2.JG1
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-01-12
Teza: w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy sprzedaży
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; sztuka-dzieło sztuki; umowa-umowa sprzedaży
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 24 listopada 2017 r. (data wpływu 5 grudnia 2017 r.) uzupełnionym pismem z dnia 29 grudnia 2017 r. (data nadania 29 grudnia 2017 r., data wpływu 2 stycznia 2018 r.) na wezwanie znak: 0114-KDIP3-2.4014.145.2017.1.JG1 z dnia 12 grudnia 2017 r. (data doręczenia 22 grudnia 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy sprzedaży – **jest nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 5 grudnia 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych zawarcia umowy sprzedaży.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu przedmiotami kolekcjonerskimi, dziełami sztuki i antykami. Towar pozyskuje zarówno od innych podmiotów gospodarczych jak od osób fizycznych w kraju i zagranicą.

1.  W dniu 5.09.2017 roku Wnioskodawca nabył w Paryżu od osoby fizycznej popiersie. Zarówno przedmiot czynności cywilnoprawnej znajdował się poza granicami kraju jak i miejsce zawarcia umowy było poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bo w Paryżu. Umowa została zawarta przez telefon. Z ofertą sprzedaży wystąpił sprzedający - osoba fizyczna - telefonicznie. Warunki uzgodnione telefonicznie zostały potwierdzone umową na piśmie w ten sposób, że sprzedający dosłał umowę sprzedaży ze swoim podpisem a kupujący (przedsiębiorca) złożył podpis i odesłał umowę do Paryża. Sprzedający wysłał kupującemu przedmiot sprzedaży kurierem a kupujący zapłacił cenę na rachunek bankowy we Francji.
2.  W innym przypadku doszło do zakupu przez internet. Podobnie oferentem była osoba fizyczna zamieszkała na terytorium UE. Wystawiła przedmiot na aukcji na ebayu. Nastąpiło złożenie oświadczenia o przyjęciu oferty przez Wnioskodawcę (przedsiębiorcę), zapłata przelewem a przedmiot sprzedaży został wysłany do Polski.

Pismem z dnia 12 grudnia 2017 r. znak: 0114-KDIP3-2.4014.145.2017.1.JG1 wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania poprzez:

*   wskazanie, odnośnie przedstawionego drugiego stanu faktycznego, co stanowiło przedmiot nabycia i gdzie znajdował się przedmiot nabycia w chwili dokonania czynności cywilnoprawnej;
*   jednoznaczne wskazanie, na podstawie przepisów którego państwa zostały zawarte umowy sprzedaży opisanych we wniosku przedmiotów, na podstawie których Wnioskodawca nabył te przedmioty; czy były one sporządzone na podstawie przepisów polskich, czy może przepisów państw członkowskich; jeśli umowy zawarte były na podstawie prawa unijnego to gdzie zgodnie z jego uregulowaniem zostały dokonane czynności cywilnoprawne (umowy sprzedaży - dotyczy zarówno pierwszego jak i drugiego stanu faktycznego);
*   wskazanie, czy podstawa opodatkowania nabytych przedmiotów przekracza 1000 zł. (dotyczy zarówno pierwszego jak i drugiego stanu faktycznego);
*   wskazanie, czy z tytułu zawarcia przedmiotowych umów sprzedaży, którakolwiek ze stron tej czynności jest opodatkowana (lub zwolniona z opodatkowania) podatkiem od towarów i usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2016 r., poz. 710, ze zm.) lub podatkiem od wartości dodanej pobieranym na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich;
*   przeformułowanie pytania w taki sposób, aby wniosek dotyczył zapytania o wykładnię tylko i wyłącznie przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i ich zastosowanie w opisanym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym oraz by w konsekwencji możliwe było wydanie w trybie art. 14b Ordynacji podatkowej – interpretacji przepisów prawa podatkowego;
*   przedstawienie własnego stanowiska w sprawie korespondującego z przedstawionym stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym oraz sprecyzowanym przedmiotem interpretacji z zakresu podatku od czynności cywilnoprawnych (pytaniem).

Wnioskodawca uzupełnił wniosek w terminie. W nadesłanym uzupełnieniu wskazał:

ad 1. odnośnie drugiego stanu faktycznego - przedmiotem nabycia był „krucyfiks z brązu” i znajdował się w chwili dokonania czynności cywilnoprawnej na terytorium Francji.

ad.2. W przypadku Krucyfiksu, zdaniem Wnioskodawcy, umowa została zawarta na podstawie przepisów Unii Europejskiej, bo oferta została złożona przez obywatela Francji, Pana Pierre M. na platformie internetowej ebay. W przypadku nabycia popiersia umowa została zawarta w Paryżu i przedmiot umowy znajdował się na terytorium Francji, więc umowa została zawarta w miejscu otrzymania przez składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu, czyli wg prawa kraju, gdzie została zawarta, ponieważ w umowie nie zastrzeżono prawa innego kraju.

ad.3. Podstawa opodatkowania przekroczyła 1 000 zł i wynosiła:

*   popiersiea po przeliczeniu na PLN - 20 000,00 zł
*   Krucyfiks po przeliczeniu na PLN -1126,00 zł

ad.4. W odpowiedzi na pytanie, czy którakolwiek ze stron transakcji z tytułu tej transakcji jest opodatkowana lub zwolniona z opodatkowania podatkiem od towarów i usług, Wnioskodawca informuje, że kupujący jest zwolniony podmiotowo z podatku od towarów i usług. Natomiast nic Wnioskodawcy nie wiadomo na temat Jego obowiązków w zakresie podatku od wartości dodanej na terytorium Francji. Jak również Wnioskodawca nic nie wie na temat obowiązków podatkowych drugiej strony transakcji zarówno w przypadku pierwszej jak i drugiej transakcji.

ad. 5 Wnioskodawcy pytanie brzmiało: czy w przypadkach opisanych w punkt G.74 (wyczerpujące przedstawienie zaistniałego stanu faktycznego) wystąpi podatek od czynności cywilnoprawnych.

Wnioskodawca opisał w punkcie G.74 wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej z uzupełnieniem na wezwanie w niniejszym piśmie stan faktyczny zakupu dwóch przedmiotów, tj:

*   popiersia - cena 20 000 zł i
*   Krucyfiksu - cena 1126 zł.

Wnioskodawca zadał nowe pytanie.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy od wyżej opisanych zdarzeń faktycznych wystąpi podatek od czynności cywilnoprawnych w świetle ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – Dz.U. z 2017 roku, poz. 1150?

Zdaniem Wnioskodawcy, dla powstania obowiązku w podatku od czynności cywilnoprawnej musi to być nie tylko czynność wymieniona w art. 1 ust. 1 ustawy o PCC, ale zgodnie z art. 1 ust. 4

1.  rzeczy te muszą znajdować się na terytorium Rzeczypospolitej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej lub
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W opisanych przypadkach mamy do czynienia z umową sprzedaży rzeczy, która

*   znajduje się za granicą,
*   nabywca ma siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lecz
*   czynność cywilnoprawna nie została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lecz w Paryżu, a w drugim przypadku w innym kraju UE.

Zarówno w jednym jak i w drugim przypadku dla ustalenia obowiązku w PCC ważne jest miejsce dokonania czynności.

W ustawie o PCC nie jest zdefiniowane pojęcie miejsca dokonania czynności dla potrzeb PCC, więc należy odnieść się do Kodeksu Cywilnego – art. 70. ust. 2, który definiuje miejsce zawarcia umowy. Mówi, że w razie wątpliwości umowę poczytuje się za zawartą w miejscu otrzymania przez składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu, a jeżeli dojście do składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu nie jest wymagane albo oferta jest składana w postaci elektronicznej - w miejscu zamieszkania albo w siedzibie składającego ofertę w chwili zawarcia umowy.

W pierwszym przypadku oferent ma miejsce zamieszkania na terytorium Francji, a w drugim na terytorium innego kraju UE, a więc miejscem zawarcia umowy nie jest terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem Wnioskodawcy, PCC w obu tych przypadkach nie wystąpi.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1150) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. ustawy – podatkowi temu podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

Zgodnie z art. 1 ust. 4 czynności cywilnoprawne podlegają podatkowi, z zastrzeżeniem ust. 4a i 5, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy – obowiązek podatkowy przy umowie sprzedaży ciąży na kupującym.

W związku z powyższymi regulacjami należy stwierdzić, że umowy sprzedaży podlegają generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tego podatku ciąży na kupującym.

Należy jednak wskazać, iż w świetle cytowanego wyżej art. 1 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych umowy sprzedaży rzeczy znajdujących się za granicą w chwili dokonania czynności podlegają temu podatkowi, jeżeli spełnione są łącznie warunki: nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Jako, że z opisu stanu faktycznego wynika, że, zdaniem Wnioskodawcy, zawierane umowy sprzedaży nie podlegały prawu polskiemu, to dla oceny miejsca dokonania czynności zastosowanie ma przepis art. 70 § 2 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2017 r., poz. 459, ze zm.), zgodnie z którym umowę poczytuje się za zawartą w miejscu otrzymania przez składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu, a jeżeli dojście do składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu nie jest wymagane albo oferta jest składana w postaci elektronicznej – w miejscu zamieszkania albo w siedzibie składającego ofertę w chwili zawarcia umowy.

Jeżeli rzecz nabywana jest za pośrednictwem portali internetowych dla oceny miejsca dokonania czynności ma zastosowanie przepis art. 70 § 2 ustawy – Kodeks cywilny, zgodnie z którym jeżeli oferta jest składana w postaci elektronicznej, umowę uważa się za zawartą w miejscu zamieszkania albo w siedzibie składającego ofertę w chwili zawarcia umowy.

W myśl powyższego przepisu kryterium decydującym o miejscu zawarcia umowy sprzedaży w postaci elektronicznej jest miejsce zamieszkania albo siedziba składającego ofertę zakupu w chwili zawarcia umowy. Jeżeli kupującym na zagranicznej aukcji internetowej jest osoba fizyczna zamieszkała na terytorium RP, umowę uważa się za zawartą w Polsce.

Zgodnie z komentarzem do analizowanego przepisu (Kodeks cywilny. Komentarz – autorzy: Ciszewski J. (red.), Jędrej K., Karaszewski G., Knabe J., Nazaruk P., Ruszkiewicz B., Sikorski G., Stępień-Sporek A., opublikowano: LexisNexis, 2014) w sytuacji komunikowania się za pomocą środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość strony umowy mogą same określić miejsce jej zawarcia, przy czym powinno ono uwzględniać realne miejsca, w których dokonywane są czynności składające się na zawarcie umowy. W razie wątpliwości reguła interpretacyjna przewidziana w art. 70 § 2 wskazuje jako miejsce zawarcia umowy miejsce otrzymania przez oferenta oświadczenia woli o przyjęciu oferty.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i prowadzi działalność gospodarczą w zakresie handlu przedmiotami kolekcjonerskimi, dziełami sztuki i antykami. Towar pozyskuje zarówno od innych podmiotów gospodarczych jak od osób fizycznych w kraju i zagranicą.

W dniu 5.09.2017 roku Wnioskodawca nabył w Paryżu od osoby fizycznej popiersie. Zarówno przedmiot czynności cywilnoprawnej znajdował się poza granicami kraju jak i miejsce zawarcia umowy było poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bo w Paryżu. Umowa została zawarta przez telefon. Z ofertą sprzedaży wystąpił sprzedający - osoba fizyczna - telefonicznie. Warunki uzgodnione telefonicznie zostały potwierdzone umową na piśmie w ten sposób, że sprzedający dosłał umowę sprzedaży ze swoim podpisem a kupujący (przedsiębiorca) złożył podpis i odesłał umowę do Paryża. Sprzedający wysłał kupującemu przedmiot sprzedaży kurierem a kupujący zapłacił cenę na rachunek bankowy we Francji. W przypadku nabycia popiersia umowa została zawarta w Paryżu i przedmiot umowy znajdował się na terytorium Francji, więc umowa została zawarta w miejscu otrzymania przez składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu, czyli wg prawa kraju, gdzie została zawarta, ponieważ w umowie nie zastrzeżono prawa innego kraju.

W innym przypadku doszło do zakupu przez internet. Przedmiotem nabycia był „krucyfiks z brązu” i znajdował się w chwili dokonania czynności cywilnoprawnej na terytorium Francji.

W przypadku Krucyfiksu, zdaniem Wnioskodawcy, umowa została zawarta na podstawie przepisów Unii Europejskiej, bo oferta została złożona przez obywatela Francji, Pana Pierre M. na platformie internetowej ebay. Podobnie oferentem była osoba fizyczna zamieszkała na terytorium UE. Wystawiła przedmiot na aukcji na ebayu. Nastąpiło złożenie oświadczenia o przyjęciu oferty przez Wnioskodawcę (przedsiębiorcę), zapłata przelewem, a przedmiot sprzedaży został wysłany do Polski.

W ocenie Wnioskodawcy w wyżej opisanym zdarzeniu nabycie dzieł sztuki następuje na podstawie umowy sprzedaży zawartej poza granicami Polski w związku z tym nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Z takim stanowiskiem nie można się zgodzić.

Miejsce zawarcia umowy zależy od konkretnej sytuacji. Gdy sprzedający i kupujący znajdują się jednocześnie w tym samym miejscu, sprzedający składa ofertę, a kupujący ją przyjmuje bez zastrzeżeń, czyli umowa zostaje zawarta w tym właśnie miejscu. W pozostałych przypadkach, m.in. w przypadku będącym przedmiotem interpretacji w razie komunikowania się za pomocą środków bezpośredniego porozumiewania się na odległość, czy w wypadku oferty złożonej między nieobecnymi w tym wypadku za pomocą poczty/kuriera, określenie miejsca zawarcia umowy może budzić wątpliwości. Strony mogą określić w umowie miejsce jej zawarcia, przy czym powinno ono uwzględniać realne miejsce, w którym dokonywane są czynności składające się na zawarcie umowy. W razie wątpliwości reguła interpretacyjna przewidziana w art. 70 § 2 Kodeksu cywilnego wskazuje, jako miejsce zawarcia umowy miejsce otrzymania przez sprzedającego oświadczenia woli o przyjęciu oferty.

Z przedstawionego we wniosku pierwszego stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca nabył w Paryżu od osoby fizycznej popiersiea. Przedmiot czynności cywilnoprawnej znajdował się poza granicami kraju. Umowa została zawarta w ten sposób, że sprzedający dosłał umowę sprzedaży ze swoim podpisem a kupujący złożył podpis i odesłał umowę do Paryża. Nastąpiła zapłata przelewem, a następnie przedmiot sprzedaży został wysłany do Polski.

W drugim przypadku doszło do zakupu przez internet, na aukcji, na ebayu. Nastąpiło przyjęcie oferty przez Wnioskodawcę, zapłata przelewem i przedmiot sprzedaży został wysłany do Polski.

Zatem zgodnie z brzmieniem art. 70 § 2 Kodeksu cywilnego umowę poczytuje się za zawartą w miejscu otrzymania przez składającego ofertę oświadczenia o jej przyjęciu, czyli na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Tym samym, biorąc pod uwagę przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz obowiązujące w tym zakresie przepisy wskazać należy, że w pierwszym i w drugim przypadku, zgodnie z art. 1 ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, umowy te podlegają opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zatem na Wnioskodawcy ciąży obowiązek podatkowy w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu zawarcia ww. umów.

Przy czym w takiej sytuacji należy zwrócić także uwagę na postanowienia art. 2 ust. 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Zgodnie z tym przepisem podatkowi od czynności cywilnoprawnych nie podlegają czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany:

1.  w zakresie, w jakim są opodatkowane podatkiem od towarów i usług,
2.  jeżeli przynajmniej jedna ze stron jest zwolniona od podatku od towarów i usług z tytułu dokonania tej czynności, z wyjątkiem:
    *   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    *   umów sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Przy czym pod pojęciem podatku od towarów i usług należy – zgodnie z art. 1a pkt 7 omawianej ustawy – rozumieć podatek od towarów i usług w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r. poz. 710, z późn. zm.) lub podatek od wartości dodanej pobierany na podstawie przepisów obowiązujących w państwach członkowskich.

Zatem w sytuacji, gdy z tytułu umowy będącej przedmiotem zapytania strona sprzedająca jest opodatkowana podatkiem od wartości dodanej (lub podatkiem VAT), albo jest z niego zwolniona (z wyjaśnień Wnioskodawcy wynika bowiem, iż Wnioskodawca nic nie wie na temat obowiązków podatkowych drugiej strony transakcji zarówno w przypadku pierwszej jak i drugiej transakcji), to opisana umowa może korzystać z wyłączenia z opodatkowania PCC, zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Mając na uwadze powyższe, stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.