Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/415-813/10-2/AK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2010-12-22
Teza: Wystawienie weksla przez osobę fizyczną i przekazanie go odbiorcy weksla w zamian za przelew pieniężny
Słowa kluczowe: dywidendy; kompensata; przychód; weksel; wspólnik; środek-środki pieniężne
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 17

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana, przedstawione we wniosku z dnia 24.09.2010 r. (data wpływu 29.09.2010 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie wystawienia weksla przez osobę fizyczną i przekazanie go odbiorcy weksla w zamian za przelew pieniężny - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 29.09.2010 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie wystawienia weksla przez osobę fizyczną i przekazanie go odbiorcy weksla w zamian za przelew pieniężny.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe.

Wnioskodawca jest wspólnikiem spółki cypryjskiej – podlegającej prawu cypryjskiemu. Ponieważ zgodnie z prawem cypryjskim spółka cypryjska nie może wypłacić dywidendy na rzecz swoich wspólników do czasu zakończenia pracy audytorów, a jednocześnie posiada w tym momencie odpowiednią ilość środków finansowych na wypłatę takiej dywidendy to zdecydowała się wypłacić wspólnikowi – Wnioskodawcy kwotę dywidendy jaką miałby on otrzymać. Spółka chcąc być pewna, że Wspólnik nie będzie domagał się ponownej wypłaty kwoty dywidendy otrzyma weksel własny od Wspólnika na kwotę przypadającej dywidendy. Weksel ten rządzony będzie prawem polskim a kwota zobowiązania będzie określona w walucie EURO. W przypadku gdyby Wspólnik domagał się ponownej wypłaty kwoty dywidendy Spółka będzie posiadać weksel wystawiony przez Wspólnika. Wspólnik zabezpieczając wypłatę swojej części dywidendy uzyska płatność tej kwoty w wysokości 100% wartości dywidendy. W dniu wypłaty dywidendy Wspólnik byłby wezwany przez Spółkę do wypłaty z Weksla. Skasowanie weksla odbyłoby się w drodze umownej poprzez kompensatę w kwotą wypłacanej dywidendy.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

1.  Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, iż w świetle art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uzyskane środki pieniężne z tytułu wystawionego weksla nie są źródłem przychodu. Dopiero wypłata dywidendy przez Spółkę cypryjską spowoduje powstanie przychodu z kapitałów pieniężnych opodatkowanych zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 updof?
2.  Czy wystawienie weksla przez osobę fizyczną i przekazania go odbiorcy weksla w zamian za przelew pieniędzy nie będzie skutkować powstaniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych, zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?

Niniejsza interpretacja dotyczy przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Zdaniem Wnioskodawcy:

Weksel w obrocie gospodarczym może pełnić funkcję obiegową, płatniczą, gwarancyjną i kredytową, przy czym nie jest surogatem pieniądza, a jego wręczenie nie staje się powodem wygaśnięcia zobowiązania dłużnika.

Wygaśnięcie zobowiązania następuje dopiero w momencie zamiany weksla (będącego w posiadaniu wierzyciela) na odpowiednią kwotę, którą płaci dłużnik. Podstawą prawną emisji weksli są przepisy ustawy z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe (Dz. U. Nr 37, poz. 282).

Zgodnie z przepisami tej ustawy weksel jest dokumentem stanowiącym bezwarunkowe zobowiązanie do zapłaty określonej osobie, w określonym terminie i miejscu przez wystawcę weksla lub osobę przez niego wskazaną, określonej na wekslu sumy pieniędzy. Emisja weksla własnego (terminowo-okazowego) jest zdarzeniem gospodarczym powodującym określone prawa i obowiązki, a mianowicie po stronie nabywcy powstaje powinność wpłaty kwoty nabycia, natomiast dla wystawcy bezwarunkowy obowiązek zapłaty (po okazaniu) określonej w nim kwoty pieniężnej, czyli zobowiązanie do wykupu weksla po jego okazaniu. Co istotne, w tym przypadku wystawienie weksla gwarantuje, zabezpiecza zobowiązanie Spółki wynikające z należnej dywidendy. Weksel pełni zatem funkcję „gwarancyjną”.

Wyemitowany weksel własny terminowo-okazowy, wypełniony zgodnie z treścią art. 101 prawa wekslowego (ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. - Dz. U. Nr 37, poz. 282 ze zm.), z oznaczonym terminem płatności po okazaniu, stanowi bezwarunkowe zobowiązanie wypłacenia określonej w nim sumy pieniężnej. Weksel, jako papier wartościowy stanowi dokument, w którym uregulowane są prawa i obowiązki stron w nim występujących w charakterze dłużnika i wierzyciela. Zobowiązanie wekslowe może mieć charakter abstrakcyjny, co oznacza, że może nie być ono związane z konkretnym stosunkiem cywilnoprawnym. Abstrakcyjny charakter zobowiązania wekslowego polega na tym, że zachowuje ono swoją niezależność od wszelkich przyczyn, które spowodowały jego powstanie.

Natomiast zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o pdof źródłami przychodu są:

1.  stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta;
2.  działalność wykonywana osobiście;
3.  pozarolnicza działalność gospodarcza;
4.  działy specjalne produkcji rolnej;
5.  najem, podnajem, dzierżawa, poddzierżawa oraz inne umowy o podobnym charakterze, w tym również dzierżawa, poddzierżawa działów specjalnych produkcji rolnej oraz gospodarstwa rolnego lub jego składników na cele nierolnicze albo na prowadzenie działów specjalnych produkcji rolnej, z wyjątkiem składników majątku związanych z działalnością gospodarczą;
6.  kapitały pieniężne i prawa majątkowej w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a - c;
7.  odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2: a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, (\`(...)\`)
8.  inne źródła.

Za kapitały pieniężne zgodnie z art. 17 ustawy uznaje się;

1.  odsetki od pożyczek;
2.  odsetki od wkładów oszczędnościowych i środków na rachunkach bankowych lub w innych formach oszczędzania przechowywania lub inwestowania, z wyjątkiem środków pieniężnych związanych wykonywaną działalnością gospodarczą;
3.  odsetki (dyskonto) od papierów wartościowych,
4.  dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, których podstawą uzyskania są udziały (akcje) w spółce mającej osobowość prawną lub spółdzielni.

Według Wnioskodawcy otrzymane pieniądze z tytułu wystawionego weksla nie podlegają podatkowi dochodowemu, otrzymane pieniądze pełnią funkcję zabezpieczającą, gwarancyjną z obowiązkiem zwrotu. Wnioskodawca nie uzyska dyskonta z weksla. Opodatkowaniu podlegać będzie dopiero wypłata dywidendy przez spółkę cypryjską. Wnioskodawca opodatkowuje otrzymaną dywidendę zgodnie z przepisami updof i z uwzględnieniem umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Na tle przedstawionego zdarzenia przyszłego stwierdzam co następuje:

Z przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego wynika, iż Wnioskodawca jest wspólnikiem spółki cypryjskiej – podlegającej prawu cypryjskiemu. Ponieważ zgodnie z prawem cypryjskim spółka cypryjska nie może wypłacić dywidendy na rzecz swoich wspólników do czasu zakończenia pracy audytorów, a jednocześnie posiada w tym momencie odpowiednią ilość środków finansowych na wypłatę takiej dywidendy, to zdecydowała się wypłacić wspólnikowi – Wnioskodawcy kwotę dywidendy jaką miałby on otrzymać. Spółka chcąc być pewna, że Wspólnik nie będzie domagał się ponownej wypłaty kwoty dywidendy otrzyma weksel własny od Wspólnika na kwotę przypadającej dywidendy. Weksel ten rządzony będzie prawem polskim a kwota zobowiązania będzie określona w walucie EURO. W przypadku gdyby Wspólnik domagał się ponownej wypłaty kwoty dywidendy Spółka będzie posiadać weksel wystawiony przez Wspólnika. Wspólnik zabezpieczając wypłatę swojej części dywidendy uzyska płatność tej kwoty w wysokości 100% wartości dywidendy. W dniu wypłaty dywidendy Wspólnik byłby wezwany przez Spółkę do wypłaty z Weksla. Skasowanie weksla odbyłoby się w drodze umownej poprzez kompensatę w kwotą wypłacanej dywidendy.

W przedmiotowej sprawie, zgodnie z przedstawionym zdarzeniem przyszłym wypłacona została kwota dywidendy jaką miałby otrzymać Wnioskodawca jednak Spółka chcąc być pewna, że Wspólnik nie będzie domagał się ponownej wypłaty kwoty dywidendy otrzyma od Niego weksel własny na kwotę przypadającej dywidendy.

Weksel jest papierem wartościowym o określonej przez prawo wekslowe formie, dokumentem potwierdzającym istnienie zobowiązania osób, które go podpisały, a jedyną osobą uprawnioną do realizacji praw majątkowych wskazanych na wekslu jest prawny posiadacz weksla. Weksel inkorporuje w sobie określone prawo majątkowe. Weksel własny sporządzany w formie ściśle określonej przez prawo wekslowe (ustawa z dnia 28 kwietnia 1936 r. Prawo wekslowe - Dz. U. Nr 37, poz. 282), zawiera bezwarunkowe zobowiązanie się wystawcy do zapłacenia we wskazanym miejscu ustalonej sumy pieniężnej w wyznaczonym na wekslu terminie, określonej osobie, zwanej remitentem. Każdy weksel można przenieść przez indos, który oznacza, że poprzez pisemne oświadczenie umieszczone na wekslu przenosi się prawa z weksla na inną osobę. Samo wręczenie weksla, jak też innych środków płatniczych, poza gotówką, nie stanowi zapłaty. Musi temu towarzyszyć równoczesne, w jakiejkolwiek formie (umowa ustna, na piśmie, potwierdzone pismo przewodnie) – zgoda na przyjęcie zapłaty wekslem. Następuje wówczas zwolnienie z długu dłużnika przez wierzyciela – art. 506 do 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.). Razem ze zgodą stanowi dopiero zapłatę. Następuje wygaśnięcie zobowiązania jako skutek zwolnienia z długu w sytuacji, gdy dłużnik spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, np. zamiast gotówką płaci składnikiem swojego majątku.

Na pytanie, czy świadczenie zastępcze z tytułu dywidendy powoduje uzyskanie przychodu/dochodu przez osobę fizyczną, odpowiedź należy wywieść z przepisów ogólnych ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dotyczących przychodu/dochodu.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U z 2010r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Stosownie do art. 3 ust. 1a ww. ustawy za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

1.  posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub
2.  przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Zgodnie z art. 4a ww. ustawy, art. 3 ust. 1 stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobieżenia podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Polska.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52 i 52a oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W przepisie art. 10 ust. 1 ww. ustawy zostały wyszczególnione rodzaje źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Wśród nich – w pkt 7 wyszczególnione zostały kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c. Natomiast z przepisu art. 17 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy wynika, iż za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się dywidendy i inne przychody z tytułu udziału w zyskach osób prawnych, których podstawą uzyskania są udziały (akcje) w spółce mającej osobowość prawną lub spółdzielni.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z powołanego powyżej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że za przychody należy uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną.

Przez pojęcie „otrzymane" - zgodnie ze Słownikiem języka polskiego - należy rozumieć takie pieniądze i wartości pieniężne, które zostały podatnikowi dane. Mając na uwadze istnienie wielu form rozliczeń, należy uznać, że otrzymane pieniądze to nie tylko wypłacona gotówka, ale również kwota, która wpłynęła na rachunek bankowy podatnika.

Natomiast „postawionymi do dyspozycji” są takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik - wykazując określoną aktywność - ma możliwość włączyć do swojego władztwa. Innymi słowy, podatnik ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy, a nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone środki do dyspozycji.

Z definicji pojęcia przychodu jako świadczenia otrzymanego czy też w niektórych przypadkach postawionego do dyspozycji wnosić można również o momencie jego uzyskania. Określenie momentu uzyskania przychodu ma bardzo istotne znaczenie, przede wszystkim z tego powodu, że podatek dochodowy od osób fizycznych rozliczany jest w danym czasie. Konieczne jest zatem określenie momentu uzyskania przychodu/dochodu, by przyporządkować przychód danego okresu rozliczeniowego - roku podatkowego, a w niektórych przypadkach również - miesiąca (w przypadku zaliczkowego rozliczania podatku).

Przychód w postaci pieniędzy lub wartości pieniężnych powstaje w momencie otrzymania ich przez podatnika lub w momencie postawienia ich do dyspozycji podatnika.

Mając na uwadze przedstawione zdarzenie przyszłe, przepisy prawa podatkowego oraz konstrukcję i charakter dokumentu jakim jest wesel, stwierdzić należy, iż środki pieniężne jakie zostały Wnioskodawcy wypłacone, postawione do dyspozycji tytułem dywidendy stanowią źródło przychodu w momencie otrzymania środków, postawienia ich do dyspozycji. Jak wskazuje Wnioskodawca tylko w przypadku, gdyby domagał się ponownej wypłaty kwoty dywidendy Spółka może skorzystać z posiadanego weksla wystawionego przez Wspólnika. Wspólnik zabezpieczając wypłatę swojej części dywidendy uzyska płatność tej kwoty w wysokości 100% wartości dywidendy. W dniu wypłaty dywidendy Wspólnik byłby wezwany przez Spółkę do wypłaty z Weksla. Skasowanie weksla odbyło się w drodze umownej poprzez kompensatę w kwotą wypłacanej dywidendy.

Z definicji słownikowej wynika, iż kompensata to:

*   zrównoważenie lub wyrównanie braku, niedoboru lub ujemnego charakteru czegoś,

*   wynagrodzenie komuś strat lub krzywd,

*   transakcja w obrocie towarowym z zagranicą, w ramach której dokonuje się bezdewizowej wymiany towaru za towar, a wartość importu i eksportu powinna się równoważyć.

Kompensata to wzajemne potrącenie wierzytelności uregulowane w art. 498 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.).

W wyniku kompensaty dochodzi zatem do spełnienia wzajemnych świadczeń (ich przekazania).

Reasumując, stwierdzić należy, iż Wnioskodawca osiągnął dochód w momencie otrzymania przez niego, postawienia do jego dyspozycji kwoty dywidendy z tytułu wystawionego weksla, którą Spółka posiadając odpowiednią ilość środków finansowych na wypłatę takiej dywidendy zdecydowała się wypłacić Wspólnikowi – Wnioskodawcy w czasie trwających prac audytorów.

Natomiast zgodnie z konstrukcją weksla, to Wnioskodawca - jako wystawca weksla jest zobowiązany do zapłaty określonej na wekslu sumy pieniędzy Spółce a nie Spółka cypryjska jemu więc przychód Wnioskodawcy powstał już w momencie otrzymania, postawienia do dyspozycji - środków pieniężnych – tytułem dywidendy.

Zgodnie z art. 24 ust. 5 ww. ustawy dochodem (przychodem) z udziału w zyskach osób prawnych jest dochód (przychód) faktycznie uzyskany z tego udziału (…).

Od przychodów z dywidend i innych przychodów z tytułu udziału w zyskach osób prawnych pobiera się 19% zryczałtowany podatek dochodowy z zastrzeżeniem art. 52a, o czym mówi art. 30a ust. 1 pkt 4 ww. ustawy.

Stosownie do treści art. 30a ust. 2 omawianej ustawy, ust. 1 pkt 1-5 tego artykułu stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Jednakże zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub niepobranie (niezapłacenie) podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania dla celów podatkowych miejsca zamieszkania podatnika uzyskanym od niego certyfikatem rezydencji.

Zgodnie z art. 30a ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zryczałtowany podatek, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4 oraz pkt 6, 8 i 9, pobiera się bez pomniejszania przychodu o koszty uzyskania, z zastrzeżeniem art. 24 ust. 5 pkt 1, 2 i 4, ust. 5a i 5d.

Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić. iż uzyskane przez Wnioskodawcę środki pieniężne tytułem dywidendy podlegają opodatkowaniu zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 30a ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem podstawą uzyskania tych środków pieniężnych były udziały Wnioskodawcy w Spółce cypryjskiej.

Powyższe zasady należy stosować z uwzględnieniem zapisów Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Cypru w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzonej w Warszawie dnia 4 czerwca 1992 r. (t. j. Dz. U. z 1993 r. Nr 117, poz. 523).

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock