Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0113-KDIPT1-1.4012.1026.2024.4.MGO
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2025-03-24
Teza: Zastosowanie zwolnienia dla świadczonych usług
prowadzonych przez psychologa na podstawie art. 43 ust. 1
pkt 19 lit. d ustawy.
Słowa kluczowe: usługi-usługi medyczne
zwolnienie-zwolnienie podmiotowo-przedmiotowe
Zagadnienia: Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII.
Wysokość opodatkowania -Rozdział 2. Zwolnienia -
Zwolnienia przedmiotowe-Usługi w zakresie opieki
medycznej świadczone w ramach zawodu psychologa
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział
VIII-Rozdział 2-art. 43-ust. 1-pkt 19-lit. d

## Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

dłowe
    Szanowny Panie,
    stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu
    faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

## Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

20 grudnia 2024 r. wpłynął Pana wniosek z 16 grudnia 2024 r. o wydanie interpretacji
    indywidualnej, który dotyczy zastosowania zwolnienia dla świadczonych usług Programów
    mindfulness prowadzonych przez Pana osobiście jako psychologa na podstawie art. 43
    ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy. Uzupełnił go Pan pismem z 26 lutego 2025 r. (data wpływu 5

    marca 2025 r.) oraz w odpowiedzi na wezwanie pismem z 13 marca 2025 r. (data wpływu
    17 marca 2025 r.).
    Treść wniosku jest następująca:
    Opis stanu faktycznego
    Jest Pan psychologiem prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą .... Przedmiot
    Pana działalności gospodarczej, ujawniony w Centralnej Ewidencji i Informacji o
    Działalności Gospodarczej, obejmuje między innymi:
      85.59.B - pozostałe pozaszkolne formy edukacji, gdzie indziej niesklasyfikowane,
      86.90.E - pozostała działalność w zakresie opieki zdrowotnej, gdzie indziej
      niesklasyfikowana, która obejmuje działalność w zakresie zdrowia psychicznego
      świadczoną przez psychologów i psychoterapeutów.
    W ramach prowadzonej przez Pana działalności realizuje Pan między innymi programy,
    kursy i spotkania grupowe mające na celu naukę, ćwiczenie, wzmacnianie i rozwijanie
    uważności (mindfulness), dalej zwane Programami mindfulness. Programy mindfulness
    mają charakter praktyczny, ale są wzbogacone o elementy teoretyczne. Prowadzi je Pan
    osobiście jako psycholog i certyfikowany nauczyciel stresu opartej na uważności oraz
    Terapii poznawczej opartej na uważności.
    Wpływ mindfulness jest od lat przedmiotem badań naukowych. Liczne badania wskazują
    na pozytywny wpływ regularnej praktyki mindfulness na obniżenie wielu fizjologicznych
    objawów stresu w tym na zmniejszenie ciśnienia krwi, łagodzenie objawów lęków i
    depresji, leczenie przewlekłego bólu i przewlekłej bezsenności, zmniejszenie częstotliwości
    i nasilenia migrenowych bólów głowy. Mindfulness stosowany jest także jako skuteczna
    metoda profilaktyki nawrotów depresji (Terapia poznawcza oparta na uważności).
    Prof. psychologii klinicznej Uniwersytetu Oksfordzkiego Mark Williams oraz dr Danny
    Penman w swojej pracy „Mindfulness Trening uważności’’ wskazują na liczne korzyści
    wynikające z praktyki uważności. „Lęk, depresja i drażliwość tracą intensywność dzięki
    regularnym sesjom medytacji. Poprawiają się również: pamięć, czas reakcji na bodźce oraz
    wytrzymałość umysłowa i fizyczna. (...) Badania naukowe przeprowadzone na całym
    świecie wykazały, że medytacja obniża wskaźniki chronicznego stresu, łącznie z
    nadciśnieniem. Dowiedziono, że medytacja pozwala skutecznie walczyć z poważnymi
    problemami zdrowotnymi, takimi jak chroniczny ból (...), może osłabić uzależnienie od
    narkotyków i alkoholu. Jak wynika z badań, medytacja poprawia działanie układu
    odpornościowego, dzięki czemu pomaga zwalczać przeziębienie, grypę i inne choroby”.
    (Mindfulness. Trening uważności, M. Williams, D. Penman, Warszawa, 2014, s. 12).
    Uważność stosowana jest także jako skuteczna forma profilaktyki nawrotów depresji.
    Także Serwis Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Funduszu Zdrowia (www.pacjent.gov.pl)
    na poświęconej uważności stronie wskazuje, że „Zauważanie i rozpoznawanie
    przeżywanych emocji jest jednym z najlepszych sposobów na radzenie sobie ze stresem.
    Uważność to metoda, którą można do tego wykorzystać” (źródło: https://pacjent.gov.pl
    /aktualnosc/uwaznosc-skup-sie-na-tu-i-teraz).
    Obecnie prowadzi Pan różne formy Programów mindfulness. Są to między innymi
    programy realizowane w formie trwających kilka tygodni kursów, na które składają się
    cotygodniowe sesje (w formule stacjonarnej lub online), jak i zorganizowane wyjazdy
    weekendowe lub dłuższe, w ramach których uczestnicy biorą udział w intensywnej
    praktyce mindfulness prowadzonej przez Pana. Programy mindfulness skierowane są
    przede wszystkim do osób, które ukończyły program redukcji stresu oparty na uważności
    (...) lub inne podobne ośmiotygodniowe programy. Umożliwiają one podtrzymanie,
    odnowienie, wzmocnienie praktyki uważności. Zaniechanie ćwiczenia uważności po
    zakończeniu programu (...) prowadzi do osłabienia lub zaniku (wygaśnięcia) pozytywnych

    skutków wynikających z praktyki uważności. Stąd waga regularnej praktyki mindfulness,
    do wzmocnienia której prowadzą realizowane przez Pana Programy mindfulness, jest tak
    istotna.
    Nie wyklucza Pan, że w przyszłości będzie Pan prowadził również inne formy rozwijania
    mindfulness (uważności), których cel będzie analogiczny do obecnie realizowanych
    programów.
    W uzupełnieniu wniosku wskazał Pan:
    Programy mindfulness, które Pan świadczy są usługami w zakresie opieki medycznej
    służącej profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia. Ustawa z
    dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2024 r. poz. 361 z późn. zm.,
    dalej: ustawa o VAT) ani przepisy wspólnotowe nie definiują pojęcia usługi w zakresie
    opieki medycznej. Pojęcie to definiuje bogate orzecznictwo TSUE. Przykładowo Rzecznik
    Generalny w sprawie CopyGene AS vs Skatteministenet o sygn. C-262/08, wskazał „cel
    usługi medycznej określa, czy powinna ona korzystać ze zwolnienia, jeżeli z kontekstu
    wynika, że jej głównym celem nie jest ochrona, utrzymanie bądź przywrócenie zdrowia,
    lecz inny cel, to wówczas zwolnienie nie będzie miało zastosowania. Jak można zauważyć,
    warunkiem skorzystania ze zwolnienia jest spełnienie celu niwelowania lub zmniejszenia
    bólu lub innych problemów zdrowotnych, a także przeciwdziałanie im poprzez
    profilaktykę zdrowotną w postaci oferowania zaleceń i usług. W wyniku korzystania z
    usług, dochodzi do poprawy jakości życia i zdrowia pacjenta.
    Z kolei jak wskazał TSUE w wyroku w sprawie C-212/01 Margarete Unterpertinger w
    pojęciu usługi medycznej zawierają się również usługi medyczne realizowane w celach
    profilaktycznych.
    Również w wyroku z 20 listopada 2003 r. w sprawie C-212/01 Unterpertinger, TSUE
    zaznaczył, że w pojęciu opieki medycznej zawierają się również usługi realizowane w
    celach profilaktycznych. W tym kontekście TSUE podkreślił, że "to cel usługi medycznej
    decyduje o tym, czy powinna ona być zwolniona z podatku VAT. Dlatego też, jeśli kontekst,
    w jakim taka usługa jest wykonywana, pozwala ustalić, że jej głównym celem nie jest
    ochrona zdrowia, włączając w to utrzymanie lub przywrócenie do zdrowia, zwolnienie nie
    ma zastosowania do takiej usługi".
    Zatem czynności, których celem nie jest ochrona zdrowia nie mogą być uznane za
    świadczenia opieki medycznej i nie mogą podlegać zwolnieniu od podatku od towarów i
    usług. Stanowisko takie wynika także z wyroku w sprawie C-212/01.
    Również z orzeczenia C-384/98 wynika, że preferencji podlegać mogą jedynie te usługi,
    które mają cel terapeutyczny bądź profilaktyczny, a nie podlegają mu takie, które mają
    charakter czysto ekspercki i doradczy (np. orzekanie o stanie zdrowia dla potrzeb
    przyznania renty, bądź dla instytucji ubezpieczeniowych dla ustalenia wysokości składki
    ubezpieczenia na życie).
    Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą TSUE, w tym stanowiskiem zajętym w wyroku C-473
    /08 z 28 stycznia 2010 r. w sprawie Eulitz, interpretacja pojęć używanych do opisania
    zwolnień wymienionych w art. 13 VI Dyrektywy VAT (zastąpionego 132 Dyrektywy VAT)
    powinna być zgodna z celami, do jakich dążą owe zwolnienia, oraz powinna spełniać
    wymogi zasady neutralności podatkowej, na której zasadza się wspólny system podatku
    VAT. Zdaniem Trybunału, pojęcia te nie powinny być zatem interpretowane w sposób,
    który uniemożliwiałby osiągnięcie zakładanych przez nie skutków.
    W niniejszym przypadku świadczone przez Pana usługi Programów mindfulness są
    usługami w zakresie opieki medycznej. Spełnione są przesłanki usługi medycznej, bowiem
    celem świadczenia tych programów jest ochrona zdrowia, w tym utrzymanie lub
    przywrócenie zdrowia poprzez profilaktykę zdrowotną. Zatem niewątpliwe świadczone
    przez Pana usługi są usługami w zakresie opieki medycznej.

    Z kolei w celu określenia czy świadczone usługi w zakresie opieki medycznej służą
    profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywróceniu lub poprawie zdrowia, należy w
    pierwszej kolejności dokonać wykładni tych pojęć. Ustawa ani przepisy wspólnotowe me
    definiują pojęcia „profilaktyki”, „zachowania”, „ratowania”, „przywracania” lub „poprawy
    zdrowia”. W związku z tym należy wziąć pod uwagę słownikowe brzmienie tych pojęć.
    Zgodnie z internetowym słownikiem języka polskiego SJP „profilaktyka” oznacza działania
    mające na celu zapobieganie niekorzystnym zjawiskom, zwłaszcza chorobom. Zatem
    profilaktyka zdrowotna obejmuje działania mające na celu zapobieganie chorobom bądź
    innemu niekorzystnemu zjawisku zdrowotnemu przed jej rozwinięciem, poprzez ich
    wczesne wykrycie i leczenie. Ma ona również na celu zahamowanie postępu lub powikłań
    już istniejącej choroby, czy też zapobieganie powstawaniu niekorzystnych wzorów
    zachowań społecznych, które przyczyniają się do podwyższania ryzyka choroby.
    „Zachowywanie” oznacza z kolei dochować coś w niezmienionym stanie mimo upływu
    czasu lub niesprzyjających okoliczności.
    Z kolei interpretując „ratowanie” należy odwołać się do słów "ratować" i "ratownictwo".
    Ratować to starać się ocalić, zachować coś, natomiast ratownictwo jest rozumiane jako
    ogół środków i metod ratowania życia ludzkiego i niesienia pomocy w warunkach
    zagrożenia.
    Pojęcie "przywracać" oznacza doprowadzić coś do poprzedniego stanu lub wprowadzić
    coś na nowo, sprawić, że ktoś się znajdzie w takiej sytuacji lub w takim stanie, w jakim był
    poprzednio. Zatem pojęcie "przywracanie zdrowia" oznacza doprowadzenie zdrowia do
    poprzedniego stanu, sprawienie, że znajdzie się ono w takim stanie, w jakim był
    poprzednio.
    "Poprawa" to zmiana stanu czegoś na lepsze, poprawienie czegoś, poprawianie się,
    polepszanie. Z kolei termin "poprawa zdrowia", którym posługuje się ustawodawca
    określając zakres zwolnień, zgodnie z wykładnią literalną, oznacza zmianę stanu zdrowia
    na lepsze, poprawienie zdrowia, jego polepszanie.
    Bez wątpienia zły stan zdrowia psychicznego jest czynnikiem ryzyka przewlekłych schorzeń
    fizycznych jak i psychicznych. W szczególności w dzisiejszym tempie życia ludzie coraz
    częściej odczuwają skutki nadmiernego i przewlekłego stresu, który może prowadzić do
    wyniszczających chorób.
    Programy mindfulness to programy, kursy i spotkania grupowe, które mają na celu naukę,
    ćwiczenie, wzmacnianie i rozwijanie uważności (mindfulness). Kluczem do sukcesu w tych
    programach jest doświadczanie, rozwijanie i praktykowanie uważności. Uczestnicy w
    ramach Programów mindfulness rozwijają zdolności do regulowania emocji, zauważaniu,
    świadomości trudnych emocji, krytycznych myśli, pogłębianiu akceptacji i samoakceptacji.
    Dzięki Programom mindfulness uczestnicy uczą się sposobów radzenia sobie ze stresem i
    jego skutkami, rozwijają umiejętności rozumienia własnych emocji i potrzeb. Wpływ
    mindfulness jest od wielu lat przedmiotem badań naukowych, które wskazują, że
    regularna praktyka mindfulness wpływa na obniżenie wielu fizjologicznych objawów
    stresu, w tym na zmniejszenie ciśnienia krwi, łagodzenie objawów lęków i depresji,
    leczenie przewlekłego bólu i przewlekłej bezsenności, zmniejszenie częstotliwości i
    nasilenia migrenowych bólów głowy. Mindfulness stosowany jest także jako skuteczna
    metoda profilaktyki nawrotów depresji (terapia poznawcza oparta na uważności). Zatem
    Programy mindfulness obejmują szeroko pojętą profilaktykę zdrowia psychicznego,
    zapobiegają ewentualnym uszczerbkom na zdrowiu psychicznym i w znaczący sposób
    przyczyniają się do poprawy zdrowia. Umożliwiają powrót lub/i wzmocnienie regularności
    praktyk w codziennym życiu, które wprowadzone zostały podczas programu MBSR.
    Zatem bez wątpienia Programy mindfulness są usługami w zakresie opieki medycznej i
    służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia.

    W ramach uzupełnienia stanu faktycznego wskazał Pan, że świadczy Programy
    mindfulness w ramach wykonywania zawodu psychologa. Posiada Pan tytuł magistra po
    ukończeniu studiów na kierunku psychologii (Instytut Psychologii Uniwersytetu ...).
    Pytanie (doprecyzowane w uzupełnieniu wniosku)
    Czy świadczone przez Pan usługi Programów mindfulness są zwolnione z opodatkowania
    podatkiem VAT na podstawie art 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy o VAT?
    Pana stanowisko w sprawie (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku)
    Świadczone przez Pana usługi Programów mindfulness zwolnione są z podatku VAT na
    podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy o VAT.
    Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy o VAT, zwalnia się od podatku usługi w zakresie
    opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie
    zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów:
    a) lekarza i lekarza dentysty,
    b) pielęgniarki i położnej,
    c) medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o
    działalności leczniczej (Dz. U. z 2023 r. poz. 991, 1675 i 1972),
    d) psychologa.
    Ww. zwolnienie ma charakter podmiotowo-przedmiotowy, co oznacza, że aby
    zastosowanie znalazło zwolnienie z VAT na tej podstawie muszą być spełnione przesłanki
    o charakterze:
      podmiotowym, odnoszącym się do usługodawcy, który musi być osobą wykonującą
      zawód lekarza, lekarza dentysty, pielęgniarki, położnej, psychologa lub inny zawód
      medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o działalności leczniczej,
      przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług, tj. usług w zakresie opieki
      medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie
      zdrowia.
    Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie to nie ma
    zastosowania.
    W niniejszym przypadku jest Pan psychologiem, posiada Pan tytuł magistra po ukończeniu
    studiów na kierunku psychologii. Zatem przesłanka podmiotowa jest spełniona.
    Odnosząc się do spełnienia przedmiotowej przesłanki zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 19 lit.
    d ustawy o VAT należy w pierwszej kolejności wskazać, że ustawa o VAT ani przepisy
    wspólnotowe nie definiują pojęcia usługi w zakresie opieki medycznej. Pojęcie to definiuje
    bogate orzecznictwo TSUE. Przykładowo Rzecznik Generalny w sprawie CopyGene AS vs
    Skatteministeriet o sygn. C-262/08, wskazał „cel usługi medycznej określa, czy powinna
    ona korzystać ze zwolnienia; jeżeli z kontekstu wynika, że jej głównym celem nie jest
    ochrona, utrzymanie bądź przywrócenie zdrowia, lecz inny cel, to wówczas zwolnienie nie
    będzie miało zastosowania. Jak można zauważyć, warunkiem skorzystania ze zwolnienia
    jest spełnienie celu niwelowania lub zmniejszenia bólu lub innych problemów
    zdrowotnych, a także przeciwdziałanie im poprzez profilaktykę zdrowotną w postaci
    oferowania zaleceń i usług. W wyniku korzystania z usług, dochodzi do poprawy jakości
    życia i zdrowia pacjenta.
    Z kolei jak wskazał TSUE w wyroku w sprawie C-212/01 Margarete Unterpertinger, w
    pojęciu usługi medycznej zawierają się również usługi medyczne realizowane w celach
    profilaktycznych.

    Również w wyroku z 20 listopada 2003 r. w sprawie C-212/01 Unterpertinger, TSUE
    zaznaczył, że w pojęciu opieki medycznej zawierają się również usługi realizowane w
    celach profilaktycznych. W tym kontekście TSUE podkreślił, że "to cel usługi medycznej
    decyduje o tym, czy powinna ona być zwolniona z podatku VAT. Dlatego też, jeśli kontekst,
    w jakim taka usługa jest wykonywana, pozwala ustalić, że jej głównym celem nie jest
    ochrona zdrowia, włączając w to utrzymanie lub przywrócenie do zdrowia, zwolnienie nie
    ma zastosowania do takiej usługi".
    Zatem czynności, których celem nie jest ochrona zdrowia nie mogą być uznane za
    świadczenia opieki medycznej i nie mogą podlegać zwolnieniu od podatku od towarów i
    usług. Stanowisko takie wynika także z wyroku w sprawie C-212/01.
    Również z orzeczenia C-384/98 wynika, że preferencji podlegać mogą jedynie te usługi,
    które mają cel terapeutyczny bądź profilaktyczny, a nie podlegają mu takie, które mają
    charakter czysto ekspercki i doradczy (np. orzekanie o stanie zdrowia dla potrzeb
    przyznania renty, bądź dla instytucji ubezpieczeniowych dla ustalenia wysokości składki
    ubezpieczenia na życie).
    Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą TSUE, w tym stanowiskiem zajętym w wyroku C-473
    /08 z 28 stycznia 2010 r. w sprawie Eulitz, interpretacja pojęć używanych do opisania
    zwolnień wymienionych w art. 13 VI Dyrektywy VAT (zastąpionego 132 Dyrektywy VAT)
    powinna być zgodna z celami, do jakich dążą owe zwolnienia, oraz powinna spełniać
    wymogi zasady neutralności podatkowej, na której zasadza się wspólny system podatku
    VAT. Zdaniem Trybunału, pojęcia te nie powinny być zatem interpretowane w sposób,
    który uniemożliwiałby osiągnięcie zakładanych przez nie skutków.
    W niniejszym przypadku świadczone przez Pana usługi Programów mindfulness są
    usługami w zakresie opieki medycznej. Spełnione są przesłanki usługi medycznej, bowiem
    celem świadczenia tych programów jest ochrona zdrowia, w tym utrzymanie lub
    przywrócenie zdrowia poprzez profilaktykę zdrowotną. Zatem niewątpliwe świadczone
    przez Pana usługi są usługami w zakresie opieki medycznej.
    Z kolei w celu określenia czy świadczone usługi w zakresie opieki medycznej służą
    profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywróceniu lub poprawie zdrowia, należy w
    pierwszej kolejności dokonać wykładni tych pojęć. Ustawa ani przepisy wspólnotowe nie
    definiują pojęcia „profilaktyki”, „zachowania”, „ratowania”, „przywracania” lub „poprawy
    zdrowia". W związku z tym należy wziąć pod uwagę słownikowe brzmienie tych pojęć.
    Zgodnie z internetowym słownikiem języka polskiego SJP „profilaktyka” oznacza działania
    mające na celu zapobieganie niekorzystnym zjawiskom, zwłaszcza chorobom. Zatem
    profilaktyka zdrowotna obejmuje działania mające na celu zapobieganie chorobom bądź
    innemu niekorzystnemu zjawisku zdrowotnemu przed jej rozwinięciem, poprzez ich
    wczesne wykrycie i leczenie. Ma ona również na celu zahamowanie postępu lub powikłań
    już istniejącej choroby, czy też zapobieganie powstawaniu niekorzystnych wzorów
    zachowań społecznych, które przyczyniają się do podwyższania ryzyka choroby.
    „Zachowywanie” oznacza z kolei dochować coś w niezmienionym stanie mimo upływu
    czasu lub niesprzyjających okoliczności.
    Z kolei interpretując „ratowanie” należy odwołać się do słów "ratować" i "ratownictwo".
    Ratować to starać się ocalić, zachować coś, natomiast ratownictwo jest rozumiane jako
    ogół środków i metod ratowania życia ludzkiego i niesienia pomocy w warunkach
    zagrożenia.
    Pojęcie "przywracać" oznacza doprowadzić coś do poprzedniego stanu lub wprowadzić
    coś na nowo, sprawić, że ktoś się znajdzie w takiej sytuacji lub w takim stanie, w jakim był
    poprzednio. Zatem pojęcie "przywracanie zdrowia" oznacza doprowadzenie zdrowia do
    poprzedniego stanu, sprawienie, że znajdzie się ono w takim stanie, w jakim był
    poprzednio.

    "Poprawa" to zmiana stanu czegoś na lepsze, poprawienie czegoś, poprawianie się,
    polepszanie. Z kolei termin "poprawa zdrowia", którym posługuje się ustawodawca
    określając zakres zwolnień, zgodnie z wykładnią literalną, oznacza zmianę stanu zdrowia
    na lepsze, poprawienie zdrowia, jego polepszanie.
    Bez wątpienia zły stan zdrowia psychicznego jest czynnikiem ryzyka przewlekłych schorzeń
    fizycznych jak i psychicznych. W szczególności w dzisiejszym tempie życia ludzie coraz
    częściej odczuwają skutki nadmiernego i przewlekłego stresu, który może prowadzić do
    wyniszczających chorób.
    Programy mindfulness to programy, kursy i spotkania grupowe, które mają na celu naukę,
    ćwiczenie, wzmacnianie i rozwijanie uważności (mindfulness). Kluczem do sukcesu w tym
    programie jest doświadczanie, rozwijanie i praktykowanie uważności. Uczestnicy w
    ramach Programów mindfulness rozwijają zdolności do regulowania emocji, zauważaniu,
    świadomości trudnych emocji, krytycznych myśli, pogłębianiu akceptacji i samoakceptacji.
    Dzięki Programom mindfulness uczestnicy uczą się sposobów radzenia sobie ze stresem i
    jego skutkami, rozwijają umiejętności rozumienia własnych emocji i potrzeb. Wpływ
    mindfulness jest od wielu lat przedmiotem badań naukowych, które wskazują, że
    regularna praktyka mindfulness wpływa na obniżenie wielu fizjologicznych objawów
    stresu, w tym na zmniejszenie ciśnienia krwi, łagodzenie objawów lęków i depresji,
    leczenie przewlekłego bólu i przewlekłej bezsenności, zmniejszenie częstotliwości i
    nasilenia migrenowych bólów głowy. Mindfulness stosowany jest także jako skuteczna
    metoda profilaktyki nawrotów depresji (terapia poznawcza oparta na uważności). Zatem
    Programy mindfulness obejmują szeroko pojętą profilaktykę zdrowia psychicznego,
    zapobiegają ewentualnym uszczerbkom na zdrowiu psychicznym i w znaczący sposób
    przyczyniają się do poprawy zdrowia.
    Zatem bez wątpienia Programy mindfulness są usługami w zakresie opieki medycznej i
    służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia.
    Reasumując, w niniejszej sprawie spełnione są warunki do zwolnienia z opodatkowania
    usług świadczenia Programu mindfulness na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy o
    VAT, ponieważ spełniona jest przesłanka podmiotowa jak i przedmiotowa do tego
    zwolnienia. Dodatkowo wskazał Pan, że uzyskał pozytywną interpretację indywidualną z
    dnia 17 maja 2011 r., wydaną przez Dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu, nr ILPP2/443-
    398/11-2/MN, w odniesieniu do świadczenia usług programu redukcji stresu opartego na
    uważności (...). Programy mindfulness są formą kontynuacji i rozwinięciem programu
    redukcji stresu opartego na uważności (...).

## Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku, jest prawidłowe.

## Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
    (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 361 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
      Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa
      towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
    W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
      Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się
      przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (...).
    Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
      Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde
      świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej
      niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu
      art. 7 w tym również:

      1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na
        formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
      2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania
        czynności lub sytuacji;
      3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu
        działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
    Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej
    ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług zwolnienia od podatku.
    Zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i
    równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle
    określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej
    upoważnienia.
    Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub
    świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
    W myśl art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy:
      Zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce,
      zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach
      wykonywania zawodów:
      a) lekarza i lekarza dentysty,
      b) pielęgniarki i położnej,
      c) medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011
      r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2023 r. poz. 991, 1675 i 1972),
      d) psychologa.
    Z przepisu art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy wynika, że zwolnieniu od podatku podlegają usługi
    opieki medycznej, które spełniają określone warunki – służą profilaktyce, zachowaniu,
    ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia i świadczone są w ramach wykonywanych
    zawodów (lekarza, lekarza dentysty, pielęgniarki, położnej, psychologa i osób
    świadczących powyższe usługi w ramach wykonywania zawodów medycznych, o których
    mowa w ustawie o działalności leczniczej).
    Przytoczone powyżej przepisy krajowe w zakresie opieki medycznej stanowią
    implementację do polskiego porządku prawnego przepisu art. 132 ust. 1 lit. b) oraz lit. c)
    Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu
    podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L 347 z 11 grudnia 2006 str. 1 ze zm.), zgodnie z
    którym:
      Państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje:
      b) opieka szpitalna i medyczna oraz ściśle z nimi związane czynności podejmowane
      przez podmioty prawa publicznego lub, na warunkach socjalnych porównywalnych
      do stosowanych w odniesieniu do instytucji prawa publicznego, przez szpitale,
      ośrodki medyczne i diagnostyczne oraz inne odpowiednio uznane placówki o
      podobnym charakterze;
      c) świadczenie opieki medycznej w ramach zawodów medycznych i paramedycznych,
      określonych przez zainteresowane państwo członkowskie.
    Z powołanych powyżej przepisów jednoznacznie wynika, że zwolnieniu od podatku od
    towarów i usług podlegają usługi w zakresie opieki medycznej, które spełniają określone
    warunki: służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, a
    także świadczone są przez konkretne, wymienione przez ustawodawcę wprost podmioty.
    Zwolnienie powyższe ma zatem charakter podmiotowo-przedmiotowy, co oznacza, że
    zwolnieniu od podatku podlega określony rodzaj usług wykonywanych przez ściśle
    zdefiniowany krąg podmiotów, wykonujących te usługi.

    Precyzując czynności, których celem jest profilaktyka, zachowanie, ratowanie,
    przywracanie lub poprawa zdrowia, należy zastosować wykładnię językową.
    „Profilaktyka” to wszelkie działania i środki stosowane w celu zapobiegania czemuś
    niepożądanemu, likwidowanie przyczyn niekorzystnych zjawisk, to działania i środki
    stosowane w celu zapobiegania chorobom. Zatem profilaktyka zdrowotna obejmuje
    działania mające na celu zapobieganie chorobom bądź innemu niekorzystnemu zjawisku
    zdrowotnemu przed jej rozwinięciem, poprzez ich wczesne wykrycie i leczenie. Ma ona
    również na celu zahamowanie postępu lub powikłań już istniejącej choroby, czy też
    zapobieganie powstawaniu niekorzystnych wzorów zachowań społecznych, które
    przyczyniają się do podwyższania ryzyka choroby.
    „Zachowywanie” rozumiane jest zaś jako dochowanie czegoś w stanie niezmienionym,
    nienaruszonym lub niezniszczonym mimo upływu czasu lub niesprzyjających okoliczności,
    utrzymywanie.
    Interpretując słowo „ratowanie” należy odwołać się do słów „ratować” i „ratownictwo”.
    Ratować to starać się ocalić, zachować coś, natomiast ratownictwo jest rozumiane jako
    ogół środków i metod ratowania życia ludzkiego i niesienia pomocy w warunkach
    zagrożenia.
    Pojęcie „przywracać” oznacza doprowadzić coś do poprzedniego stanu, wprowadzić coś
    na nowo, odtworzyć coś w pierwotnej postaci, wznowić, odnowić, sprawić, że ktoś się
    znajdzie w takiej sytuacji, w takim stanie, w jakim był poprzednio. Pojęcie „przywracanie
    zdrowia” oznacza doprowadzenie zdrowia do poprzedniego stanu, sprawienie, że znajdzie
    się ono w takim stanie, w jakim był poprzednio.
    „Poprawa” to zmiana stanu czegoś na lepsze, poprawienie czegoś, poprawianie się,
    polepszanie. Z kolei termin „poprawa zdrowia”, którym posługuje się ustawodawca
    określając zakres zwolnień, zgodnie z wykładnią literalną, oznacza zmianę stanu zdrowia
    na lepsze, poprawienie zdrowia, jego polepszanie.
    Zatem dokonując ustalenia, czy dana usługa medyczna korzysta ze zwolnienia od podatku
    od towarów i usług należy ustalić, czy będzie spełniała wyżej określone warunki.
    Z utrwalonego orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE wynika, że zwolnienia stanowią
    autonomiczne pojęcia prawa wspólnotowego, które służą unikaniu rozbieżności w
    stosowaniu systemu podatku VAT w poszczególnych państwach członkowskich i które
    należy postrzegać w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT (wyrok C-473
    /08 w sprawie Eulitz, pkt 25). Jak również wielokrotnie podkreślał Trybunał Sprawiedliwości
    UE w swym orzecznictwie: pojęcia używane do opisania zwolnień wymienionych w art. 13
    VI Dyrektywy (obecnie art. 132 Dyrektywy 2006/112/WE Rady) powinny być
    interpretowane w sposób ścisły, ponieważ stanowią one odstępstwa od ogólnej zasady,
    zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda dostawa towarów i każda usługa
    świadczona odpłatnie przez podatnika.
    Zauważenia wymaga, że definicja opieki medycznej nie została zawarta ani w krajowych,
    ani wspólnotowych przepisach podatkowych. W tym zakresie należy szukać wyjaśnienia
    tych pojęć w bogatym dorobku orzecznictwa wspólnotowego.
    W wyroku w sprawie L.u.P. GmbH (C-106/05, pkt 27) Trybunał Sprawiedliwości Unii
    Europejskiej stwierdził, że pojęcia „opieki medycznej” oraz „świadczeń opieki medycznej”
    (...) odnoszą się do świadczeń, które służą diagnozie, opiece oraz w miarę możliwości,
    leczeniu chorób lub zaburzeń zdrowia. Pojęcie to zdefiniowano również w wyroku w
    sprawie d ́Ambrumenil (C- 307/01, pkt 57), gdzie podkreślono, że pojęcia świadczenia
    opieki medycznej nie można interpretować w sposób, który obejmuje świadczenia
    medyczne realizowane w innym celu niż postawienie diagnozy, udzielenie pomocy
    medycznej oraz w zakresie, w jakim to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń
    zdrowotnych.

    Pojęcie „usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu,
    przywracaniu i poprawie zdrowia” odpowiada więc określeniom używanym przez Trybunał
    „postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz w zakresie, w jakim jest to
    możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych”. W pojęciu tym zawierają się również
    usługi medyczne realizowane w celach profilaktycznych (wyrok w sprawie Unterpertinger,
    C-212/01, pkt 40).
    Ani przepisy Dyrektywy, ani orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE nie dają podstaw
    do tego, aby zakresem opieki medycznej podlegającej zwolnieniu objąć wszystkie działania
    medyczne wynikające z procesu leczenia. Zatem czynności, których celem nie jest ochrona
    zdrowia, nie mogą być uznane za świadczenia opieki medycznej i nie mogą podlegać
    zwolnieniu od podatku od towarów i usług. Stanowisko takie wynika z wyroku w sprawie C-
    212/01.
    Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku w sprawie Margarete Unterpertinger
    v Pensionsversicherungsanstalt der Arbeiter C-212/01 stwierdził, że „(...) to cel usługi
    medycznej decyduje o tym, czy powinna ona być zwolniona z podatku VAT. Dlatego też,
    jeśli kontekst, w jakim taka usługa jest wykonywana, pozwala ustalić, że jej głównym celem
    nie jest ochrona zdrowia, włączając w to utrzymanie lub przywrócenie zdrowia, lecz
    udzielanie porad wymaganych przed podjęciem decyzji wywołujących skutki prawne,
    zwolnienie nie ma zastosowania do takiej usługi”.
    Również z orzeczenia C-384/98 wynika, że preferencji podlegać mogą jedynie te usługi,
    które mają cel terapeutyczny bądź profilaktyczny, a nie podlegają mu takie, które mają
    charakter czysto ekspercki i doradczy (np. orzekanie o stanie zdrowia dla potrzeb
    przyznania renty, bądź dla instytucji ubezpieczeniowych dla ustalenia wysokości składki
    ubezpieczenia na życie).
    Ponadto jak zauważył Rzecznik Generalny w sprawie C-262/08: „Cel usługi medycznej
    określa, czy powinna ona korzystać ze zwolnienia, jeżeli z kontekstu wynika, że jej
    głównym celem nie jest ochrona, utrzymanie bądź przywrócenie zdrowia, lecz inny cel, to
    wówczas zwolnienie nie będzie miało zastosowania”. Rzecznik zauważa również, że:
    „działalność, którą uznano za części składowe opieki medycznej (leczenia medycznego),
    obejmuje: opiekę terapeutyczną jako część usługi ambulatoryjnej świadczonej przez
    wykwalifikowane pielęgniarki; leczenie psychoterapeutyczne świadczone przez
    wykwalifikowanych psychologów; prowadzenie badań lekarskich bądź pobieranie krwi lub
    innych próbek do badania pod kątem występowania choroby, na rzecz pracodawców lub
    ubezpieczycieli, albo poświadczanie zdolności medycznej do odbycia podróży, jeżeli celem
    tych usług zasadniczo pozostaje ochrona zdrowia zainteresowanych osób; oraz badania
    medyczne umożliwiające obserwację i zbadanie pacjentów, zanim zajdzie konieczność
    diagnozowania, rozciągnięcia opieki bądź leczenia potencjalnej choroby, zlecone przez
    internistów i wykonywane przez zewnętrzne laboratoria prywatne”.
    W tym miejscu warto powołać na wyrok TSUE C-141/00 w którym wskazano, że
    „zwolnienie przyznane w art. 13(A)(J)(c,) Szóstej Dyrektywy (aktualnie art. 132 ust. 1 lit. c)
    Dyrektywy 2006/112/WE Rady) nie zależy od formy prawnej podatnika świadczącego
    usługi medyczne lub paramedyczne, o których mowa w tym przepisie”.
    W wyroku tym TSUE wyjaśnił również: „W dosłownej interpretacji, przepis ten (art. 132 ust.
    1 lit. c) dyrektywy) nie wymaga, by usługi medyczne były świadczone przez podatnika o
    konkretnej formie prawnej, aby objąć je zwolnieniem. Spełnione muszą być tylko dwa
    warunki: musi to obejmować usługi medyczne i muszą one być świadczone przez osoby
    posiadające konieczne kwalifikacje zawodowe” (pkt 27).
    Dokonując oceny przedstawionych okoliczności sprawy należy mieć na względzie zasadę
    wykładni zwolnień, stanowiących w istocie odstępstwo od generalnej zasady
    powszechności opodatkowania podatkiem VAT. Tym samym, wszelkie zwolnienia należy
    interpretować możliwie ściśle i wąsko tak, aby nie doprowadzić do rozszerzenia zwolnień.

    Z opisu sprawy wynika, że posiada Pan tytuł magistra po ukończeniu studiów na kierunku
    psychologii. Jest Pan psychologiem prowadzącym działalność gospodarczą. W ramach
    prowadzonej przez Pana działalności realizuje Pan między innymi programy, kursy i
    spotkania grupowe mające na celu naukę, ćwiczenie, wzmacnianie i rozwijanie uważności
    (mindfulness), zwane Programami mindfulness. Prowadzi je Pan osobiście jako psycholog
    i certyfikowany nauczyciel Redukcji stresu opartej na uważności oraz Terapii poznawczej
    opartej na uważności. Programy mindfulness świadczy Pan w ramach wykonywania
    zawodu psychologa. Dzięki Programom mindfulness uczestnicy uczą się sposobów
    radzenia sobie ze stresem i jego skutkami, rozwijają umiejętności rozumienia własnych
    emocji i potrzeb. Wpływ ... jest od wielu lat przedmiotem badań naukowych, które
    wskazują, że regularna praktyka mindfulness wpływa na obniżenie wielu fizjologicznych
    objawów stresu, w tym na zmniejszenie ciśnienia krwi, łagodzenie objawów lęków i
    depresji, leczenie przewlekłego bólu i przewlekłej bezsenności, zmniejszenie częstotliwości
    i nasilenia migrenowych bólów głowy. Mindfulness stosowany jest także jako skuteczna
    metoda profilaktyki nawrotów depresji (terapia poznawcza oparta na uważności). Tym
    samym - jak Pan wskazał w opisie sprawy - Programy mindfulness są usługami w zakresie
    opieki medycznej i służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie
    zdrowia.
    Warunkiem zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43
    ust. 1 pkt 19 ustawy jest spełnienie łącznie dwóch przesłanek:
      przesłanki o charakterze przedmiotowym, dotyczącej rodzaju świadczonych usług, tj.
      usług w zakresie opieki medycznej, służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu,
      przywracaniu i poprawie zdrowia,
      przesłanki o charakterze podmiotowym, odnoszącej się do usługodawcy, który musi
      być osobą wykonującą zawód lekarza, lekarza dentysty, pielęgniarki, położnej,
      psychologa lub inny zawód medyczny w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o
      działalności leczniczej.
    Niespełnienie chociażby jednej z ww. przesłanek powoduje, że zwolnienie to nie ma
    zastosowania.
    Analiza powołanego powyżej art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy prowadzi do stwierdzenia, że dla
    zastosowania zwolnienia od VAT istotny jest cel wykonywanych świadczeń. Ze zwolnienia
    będą generalnie korzystać tylko te czynności, które mają charakter diagnostyczny lub
    terapeutyczny (leczniczy). Jeśli świadczenie nie będzie służyć profilaktyce, zachowaniu,
    ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, to wówczas nie będzie objęte zwolnieniem
    podatkowym. W związku z tym każdorazowo należy poddawać analizie, jaki cel przyświeca
    danej usłudze świadczonej na rzecz pacjenta. Należy mieć zatem na uwadze fakt, że na
    podstawie ww. przepisu zwolnione są od podatku wyłącznie usługi w zakresie opieki
    medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia.
    Zatem wszędzie tam, gdzie nie ma bezpośredniego związku z leczeniem – nie ma prawa
    do zastosowania zwolnienia od podatku VAT. Świadczenie usług podlega opodatkowaniu
    podatkiem VAT, jeśli nie odpowiadają one koncepcji opieki medycznej.
    Z opisu sprawy wynika, że przedmiotem Pana działalności jest świadczenie usług w
    zakresie opieki medycznej służących profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i
    poprawie zdrowia.
    Powyższe oznacza, że w odniesieniu do świadczonych przez Pana usług psychologa
    pierwszy warunek zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d
    ustawy (warunek przedmiotowy) został spełniony.

    W tym miejscu wskazania wymaga, że zasady wykonywania zawodu psychologa zostały
    uregulowane w ustawie z 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie
    zawodowym psychologów (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1026).
    Zgodnie z art. 3 ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów:
      Zawód psychologa może wykonywać osoba, która spełnia wymagania określone
      niniejszą ustawą.
    W myśl natomiast art. 4 ust. 1 ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym
    psychologów:
      Wykonywanie zawodu psychologa polega na świadczeniu usług psychologicznych, a
      w szczególności na:
      a) diagnozie psychologicznej,
      b) opiniowaniu,
      c) orzekaniu, o ile przepisy odrębne tak stanowią,
      d) psychoterapii,
      e) udzielaniu pomocy psychologicznej.
    Na podstawie przepisów ww. ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym
    psychologów, udzielanie świadczeń zdrowotnych zastrzeżonych dla zawodu psychologa
    wykonywać mogą jedynie osoby posiadające określone ustawowo kwalifikacje,
    potwierdzone odpowiednimi dokumentami, tj. osoby, które uzyskały w polskiej uczelni
    dyplom magistra psychologii lub uzyskały za granicą wykształcenie uznane za
    równorzędne w Rzeczypospolitej Polskiej.
    Biorąc pod uwagę powyższe, w kontekście art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy, stwierdzenia
    wymaga, że w analizowanym przypadku spełnione są przesłanki: podmiotowa i
    przedmiotowa warunkujące zastosowanie zwolnienia od podatku na podstawie tego
    przepisu w odniesieniu do świadczonych przez Pana osobiście jako psychologa usług
    polegających na prowadzeniu Programów mindfulness. Jest Pan psychologiem, posiada
    Pan tytuł magistra.
    Zawód psychologa został wprost wymieniony w ww. przepisie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d
    ustawy. Tym samym, świadczone przez Pana, jako osobę, która ukończyła studia na
    kierunku psychologia, ww. usługi, które - jak Pan wskazał - są usługami w zakresie opieki
    medycznej służącymi profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie
    zdrowia, korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d
    ustawy.
    W konsekwencji należy stwierdzić, że świadczone przez Pana osobiście jako psychologa
    usługi polegające na prowadzeniu Programów mindfulness korzystają ze zwolnienia od
    podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy.

## Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
    Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który
    obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
    Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
    · Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z
    dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
    Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna
    (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
    · Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

      Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub
      zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem
      czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
      1) z zastosowaniem art. 119a;
      2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy
      z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
      3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
    · Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
      Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w
      decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej
      praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

## Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu
    Administracyjnego .... Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z
    dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.
    U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
    Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę
    należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej
    (art. 53 § 1 PPSA):
    · w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa
      Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
    · w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres
      Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP
      (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
    Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia
    przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do
    zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz
    powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

## Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji
    podatkowej.