Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/415-975/11/BJ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2012-02-21
Teza: Czy przyznane świadczenie stanowi zapomogę otrzymaną w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych (śmierci) i podlega zwolnieniu z opodatkowania zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Słowa kluczowe: zapomoga-zapomoga pieniężna; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe; śmierć; świadczenie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 24 listopada 2011r. (data wpływu do tut. Biura – 28 listopada 2011r.), uzupełnionym w dniu 03 lutego 2012r. i 06 lutego 2012r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania świadczenia pieniężnego otrzymanego na sfinansowanie podniesienia kwalifikacji zawodowych – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 28 listopada 2011r. do tut. Biura wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej m. in. podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania świadczenia pieniężnego otrzymanego na sfinansowanie podniesienia kwalifikacji zawodowych.

Z uwagi na braki formalne wniosku, pismem z dnia 31 stycznia 2012r. znak: IBPB II/1/415-975/11/BJ wezwano Wnioskodawcę do jego uzupełnienia. Przedmiotowy wniosek uzupełniono w dniu 03 lutego 2012r. (uiszczenie dodatkowej opłaty) i w dniu 06 lutego 2012r. (pozostałe braki formalne).

W przedmiotowym wniosku oraz jego uzupełnieniu został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Od listopada 2011r. Wnioskodawca otrzymuje kwoty 1.500 zł pomocy finansowej na sfinansowanie podniesienia kwalifikacji zawodowych, wypłacanej przez zakład pracy jego ojca, który zginął w wypadku podczas wykonywania obowiązków pracowniczych. Świadczenie to wypłacane jest zgodnie z umową o następującej treści: „W związku z wypadkiem śmiertelnym ojca podczas wykonywania obowiązków pracowniczych w (\`(...)\`) oraz chęcią niesienia pomocy rodzinie w zaistniałej sytuacji – zarząd podjął uchwałę, na podstawie której zawarto umowę na sfinansowanie podniesienia kwalifikacji zawodowych (…)” (Wnioskodawcy).

Zakład pracy ojca zobowiązuje się do pomocy finansowej w okresie studiów, tj. przez 4 lata w wysokości 1.500 zł miesięcznie. Warunkiem koniecznym do uzyskania pomocy finansowej będzie przedstawienie zaświadczenia o zaliczeniu semestru. W przypadku przerwania nauki Wnioskodawca jest zobowiązany na wniosek (…) zwrócić część lub całość poniesionych przez spółkę kosztów. Obecnie Wnioskodawca jest na drugim roku – studia dzienne. W okresie od 10 listopada 2011r. do 31 grudnia 2011r. łącznie na konto Wnioskodawcy wpłynęła kwota 4.500 zł.

Wypłacona zapomoga z powodu śmierci ojca w postaci pomocy finansowej przez zakład pracy ojca jest dla Wnioskodawcy częściową rekompensatą za utracone dochody ojca, z których gdyby żył zapewniłby mu utrzymanie i kształcenie.

Otrzymana pomoc nie jest dla Wnioskodawcy darowizną, ponieważ nie nastąpiło wzbogacenie obdarowanego a jedynie jest częściowym wyrównaniem pokrycia kosztów jego kształcenia, które do tej pory finansował ojciec. Ponadto w przypadku przerwania nauki otrzymana kwota podlega zwrotowi.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy przyznane świadczenie stanowi zapomogę otrzymaną w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych (śmierci) i podlega opodatkowaniu zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
2.  Czy też świadczenie to podlega ustawie o podatku od spadków i darowizn i winno być opodatkowane zgodnie z art. 15 ust. 1?

Zdaniem Wnioskodawcy, przyznane mu świadczenie podlega opodatkowaniu zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zapomoga otrzymana w przypadku śmierci, która do kwoty 2.280 zł w każdym roku podatkowym jest dochodem wolnym, a powyżej podlega opodatkowaniu wg skali podatkowej.

Przyznaną w ciągu roku podatkowym kwotę należy opodatkować w zeznaniu rocznym, a należną kwotę podatku wpłacić do 30 kwietnia następnego roku.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Na wstępie zaznacza się, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na pytanie nr 1, dotyczące podatku dochodowego od osób fizycznych. W zakresie pytania nr 2, dotyczącego podatku od spadków i darowizn, wniosek został rozpatrzony odrębną interpretacją indywidualną.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2010r. Nr 51, poz. 307 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ww. ustawy przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9 i 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Zgodnie z art. 20 ust. 1 ww. ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Użyte w ww. przepisie sformułowanie „w szczególności”, świadczy o tym, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter przykładowy i otwarty, zatem do tej kategorii należy zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy.

Z wniosku wynika, iż w związku z wypadkiem śmiertelnym ojca podczas wykonywania obowiązków pracowniczych zarząd spółki (jego pracodawcy) podjął uchwałę, na podstawie której zawarto umowę na sfinansowanie podniesienia kwalifikacji zawodowych Wnioskodawcy. Zakład pracy ojca zobowiązał się do pomocy finansowej w okresie studiów, tj. przez 4 lata w wysokości 1.500 zł miesięcznie. Wypłacona zapomoga jest dla Wnioskodawcy częściową rekompensatą za utracone dochody ojca, z których gdyby żył zapewniłby mu utrzymanie i kształcenie. Przy czym warunkiem koniecznym do uzyskania pomocy finansowej jest przedstawienie zaświadczenia o zaliczeniu semestru. W przypadku przerwania nauki Wnioskodawca będzie zobowiązany zwrócić część lub całość otrzymanych środków.

Wnioskodawca uważa, iż przyznane mu świadczenie podlega zwolnieniu z opodatkowania zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zapomoga otrzymana w przypadku śmierci.

Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są zapomogi otrzymane w przypadku indywidualnych zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych, długotrwałej choroby lub śmierci – do wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2 280 zł, z zastrzeżeniem pkt 40 i 79.

Zarówno powołany wyżej przepis jak również inne przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiują pojęcia „zapomoga”. W orzecznictwie podatkowym zasadą jest, że w sytuacji, gdy w prawie podatkowym termin użyty w przepisach nie jest bliżej określony to wykładnia takiego pojęcia winna odbywać przy zastosowaniu wykładni językowej lub zgodnie ze znaczeniem jakie ma ono w języku potocznym.

Zgodnie ze Słownikiem języka polskiego, „zapomoga” to bezzwrotna pomoc finansowa udzielana osobom fizycznym zwykle w związku ze zdarzeniem losowym.

Cechą charakterystyczną zapomogi jest, że jest to jednorazowe świadczenie mające na celu wsparcie finansowe osoby, która z różnych przyczyn znalazła się w trudnej sytuacji życiowej, a podstawą do zastosowania zwolnienia w podatku dochodowym od osób fizycznych jest stwierdzenie faktu wystąpienia określonego zdarzenia.

Śmierć ojca Wnioskodawcy jest zdarzeniem, które mieści się w dyspozycji art. 21 ust. 1 pkt 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Utrata rodzica pozbawiła środków do życia Wnioskodawcę, który pozostawał na jego utrzymaniu, a przyznane przez zakład pracy ojca świadczenie pieniężne ma na celu wsparcie finansowe Wnioskodawcy. Jednak analiza stanu faktycznego nie wskazuje, aby wypłacone Wnioskodawcy świadczenie pieniężne miało charakter zapomogi, mimo, iż niewątpliwie – jak wynika z wniosku – ma związek ze śmiercią ojca.

W sytuacji przedstawionej we wniosku zakład pracy przyznaje bowiem Wnioskodawcy pomoc finansową na podstawie umowy z nim zawartej (a zatem nie jednostronnej deklaracji o przyznaniu pomocy). Wskazana pomoc przyznana jest przy spełnieniu określonych warunków w okresie studiów, tj. przez 4 lata w wysokości 1.500 zł miesięcznie, co oznacza, iż jest to świadczenie wypłacane okresowo, studentowi, na pokrycie kosztów nauki. Z wniosku wynika, iż warunkiem koniecznym do uzyskania tej pomocy jest przedstawienie zaświadczenia o zaliczeniu semestru. Ponadto, w przypadku przerwania nauki Wnioskodawca jest zobowiązany zwrócić część lub całość poniesionych przez świadczeniodawcę kosztów.

Przedstawione we wniosku uwarunkowanie dotyczące wypłaty omawianego świadczenia wskazuje, iż wypłacone Wnioskodawcy świadczenie nosi znamiona stypendium.

Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiują pojęcia „stypendium”. W takiej sytuacji należy posiłkować się słownikowym znaczeniem tego pojęcia. Słownik języka polskiego określa stypendium jako „pieniądze wypłacane okresowo uczniom, studentom, pracownikom nauki itp. na pokrycie kosztów nauki lub badań naukowych. Z kolei Słownik wyrazów obcych W. Kopalińskiego określa, iż stypendium to „zasiłek, subwencja, pomoc finansowa dla uczących się, dla pracowników nauki, artystów itd., wypłacana (przez określony czas, na pokrycie kosztów utrzymania) z funduszów państwa, organizacji, instytucji itd.”.

Mając na uwadze powyższe należy zatem stwierdzić, iż przyznane Wnioskodawcy przez zakład pracy ojca na sfinansowanie podniesienia kwalifikacji zawodowych świadczenie pieniężne nie jest zapomogą i nie podlega zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 26 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Środki pieniężne wypłacone Wnioskodawcy na podstawie zawartej pomiędzy stronami umowy stanowią przychód z innych źródeł, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wnioskodawca winien wykazać ww. przychody w zeznaniu podatkowym składanym do 30 kwietnia następnego roku podatkowego i opodatkować według obowiązującej w danym roku skali podatkowej.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.