Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0115-KDIT2-1.4011.378.2017.1.JG
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-02-20
Teza: Czy uzyskany przez Wnioskodawcę na skutek zbycia przez wspólnotę gruntową tytułem pożytków z udziałów dochód może korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli w ciągu dwóch lat, licząc od końca roku, w których dochody zostały otrzymane, zostaną one przeznaczone na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na wybudowanie domu jednorodzinnego na nabytej w 2011 roku działce?
Słowa kluczowe: cel-cele mieszkaniowe; kredyt-spłata kredytu; wspólnoty-wspólnota gruntowa; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 19 grudnia 2017 r. (data wpływu: 29 grudnia 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 29 grudnia 2017 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie zwolnienia przedmiotowego.

We wniosku tym przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Dnia 15 lipca 2015 r. aktem notarialnym Wnioskodawca wraz z żoną oraz szwagrem Wnioskodawcy wraz z żoną otrzymali wskutek zawartej z teściową Wnioskodawcy umowy o dożywocie w częściach równych, tj. po 1/2 udziału w:

*   nieruchomości niezabudowanej o pow. (…) ha, sklasyfikowanej jako grunty orne, położonej w (…), w obrębie (…),
*   nieruchomości niezabudowanej o pow. (…) ha, sklasyfikowanej jako łąki trwałe, położonej w Obrębie (…), gmina (…), powiat (…), województwo (…),
*   8/16 udziału w nieruchomości zabudowanej (tj. po 4/16 udziału na każde z małżeństw) o pow. (…) ha, sklasyfikowanej jako tereny mieszkaniowe, położonej w (…) przy ul. (…), w obrębie numer (…). Pozostały udział w wysokości 1/2 przysługuje dotychczasowym współudziałowcom, którzy zamieszkiwali tą nieruchomość wraz z teściową Wnioskodawcy. Nieruchomość ta jest zamieszkana przez dotychczasowych współwłaścicieli oraz szwagra Wnioskodawcy i jego żonę.
*   udziale obejmującym (…) części we wspólnocie gruntowej, składającej się z działek niezbudowanych położonych w (…) w obrębach (…) oraz (…).

W 2017 roku wspólnota gruntowa zbyła grunty, w związku z czym Wnioskodawca otrzymał od wspólnoty gruntowej przelewy tytułem „pożytków z tytułu udziałów”. Pierwszy z przelewów miał miejsce 6 czerwca 2017 roku na kwotę (…) zł, zaś drugi 17 listopada 2017 r. na kwotę (…) zł. Wspólnota gruntowa nie przedstawiła Wnioskodawcy żadnego dodatkowego dokumentu, zasłaniając się tajemnicą handlową.

Wnioskodawca obecnie wraz z żoną mieszka w lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną własność znajdującym się na pierwszym piętrze w budynku wielorodzinnym bez windy. Mieszkanie to stanowi wspólną własność małżonków.

Przewidując pogorszenie się stanu zdrowia i utratę sił życiowych ze względu na wiek Wnioskodawcy oraz jego żony, a co się z tym wiąże brak możliwości pokonywania schodów do ich mieszkania, wspólnie zakupili działkę budowlaną w 2011 r., na której chcieli w przyszłości wybudować dom parterowy, z zamiarem przyszłego zamieszkania. W 2014 roku Wnioskodawca wraz z żoną oraz synem zaciągnął kredyt hipoteczny w celu sfinansowania wydatków na budowę domu jednorodzinnego na zakupionej w 2011 roku działce. Wnioskodawca wraz z żoną w 2016 roku obdarował swojego syna udziałem 1/2 w zakupionej przez siebie nieruchomości, aby w przyszłości razem zamieszkać, a syn mógł wraz z żoną objąć ich swoją opieką, gdy małżonkowie ze względu na wiek lub stan zdrowia będą wymagali pomocy w zwykłych czynnościach życiowych. Syn po przyjęciu darowizny, darował swój udział w tejże nieruchomości swojej żonie - synowej Wnioskodawcy oraz Jego żony. Synowa i syn przyjmując darowizny zadeklarowali chęć wspólnego zamieszkania oraz opieki nad rodzicami. Syn i synowa Wnioskodawcy mieszkają w domu wybudowanym na nabytej w 2011 roku działce, którego właścicielami jest Wnioskodawca, Jego żona oraz synowa. Wnioskodawca oraz Jego żona aktualnie mieszkają w swoim mieszkaniu i nie są w stanie określić momentu wspólnego zamieszkania z synem oraz synową w domu jednorodzinnym, gdyż uzależniają moment przeprowadzki od stanu zdrowia i możliwości samodzielnego spełniania swoich potrzeb życiowych. Obecnie Wnioskodawca oraz Jego żona są w stanie samodzielnie wypełniać swoje potrzeby życiowe, jednakże zdają sobie sprawę, iż sytuacja ta może ulec znacznemu pogorszeniu. Wnioskodawca zauważa u siebie i małżonki coraz większe problemy z chodzeniem, a w szczególności z pokonywaniem schodów. Tym samym przyszłe zamieszkanie w tej nieruchomości przez Wnioskodawcę i jego żonę jest pewne, nieznany jest tylko termin.

Wnioskodawca ma zamiar przeznaczyć otrzymane tytułem pożytków z udziałów we wspólnocie gruntowej kwoty na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na budowę domu na nabytej w 2011 roku działce, zgodnie z harmonogramem spłat kredytu. Jednocześnie, uwzględniając wysokość otrzymanych kwot oraz wysokość rat kredytu, otrzymane odpowiednio w czerwcu oraz w listopadzie kwoty zostaną spożytkowane na spłatę kredytu w ciągu dwóch lat licząc od końca roku podatkowego, w którym zostały one uzyskane.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy uzyskany przez Wnioskodawcę na skutek zbycia przez wspólnotę gruntową tytułem pożytków z udziałów dochód może korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeżeli w ciągu dwóch lat, licząc od końca roku, w których dochody zostały otrzymane, zostaną one przeznaczone na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego na wybudowanie domu jednorodzinnego na nabytej w 2011 roku działce?

Zdaniem Wnioskodawcy, spłata kredytu zaciągniętego przed uzyskaniem przychodu w postaci pożytków z udziałów we wspólnocie gruntowej, a spożytkowanego na budowę domu jednorodzinnego z zastrzeżeniem, że będzie w ten sposób użytkowany w przyszłości, pozwala na zastosowanie zwolnienia z podatku, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

O zakwalifikowaniu przychodów członków wspólnoty gruntowej w postaci pożytków z udziału we wspólnocie do źródła przychodów, o którym mowa w art. 10 ust 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wypowiedział się Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach w interpretacji indywidualnej z dnia 18 czerwca 2015 rok, nr IBPBII/2/4511 -360/15/HS. W tej interpretacji określono również moment powstania po stronie członków spółdzielni dochodu, za który należy uznać moment wypłaty lub pozostawienia do dyspozycji członkom wspólnoty środków ze sprzedaży. Odmienny sposób ustalania momentu powstania przychodu mógłby bowiem prowadzić do uniknięcia obowiązków podatkowych po stronie członków wspólnoty gruntowej. Tym samym uznać należy, że Wnioskodawca uzyskał przychód ze źródła wymienionego w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych odpowiednio w datach uzyskania wpływów na konto przelewów wykonanych przez wspólnotę gruntową tytułem pożytków we wspólnocie gruntowej, tj. przychód w wysokości (…) zł powstał 6 czerwca 2017 r., a przychód w wysokości (…) zł powstał 17 listopada 2017 r.

Dochód ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 tej ustawy korzysta ze zwolnienia z opodatkowania przy spełnieniu warunków określonych w tym przepisie. Dochód z odpłatnego zbycia nieruchomości korzysta ze zwolnienia podatkowego w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości. Aby z tego zwolnienia skorzystać, podatnik musi jednak przychód ten wydatkować nie później niż w okresie 2 lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie na własne cele mieszkaniowe, wskazane w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zgodnie z art. 21 ust. 25 pkt 1 i pkt 2 ww. ustawy, za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się między innymi wydatki poniesione na spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na cele określone w pkt 1, tj. między innymi na:

*   nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
*   budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego.

W przedmiotowej sprawie Wnioskodawca spełnia warunki do zastosowania zwolnienia przewidzianego w powołanych przepisach.

Dochód uzyskany w czerwcu oraz w listopadzie 2017 roku ze sprzedaży nieruchomości przeznaczy na spłatę zaciągniętego w 2014 roku kredytu na budowę domu jednorodzinnego na nabytej w 2011 roku działce. Kredyt został zaciągnięty przez Wnioskodawcę przed dniem uzyskania przychodu. Ponadto kredyt ten został zaciągnięty w celu budowy domu jednorodzinnego, stąd należy przyjąć, iż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 i 2 przesłanki do uznania wydatków za wydatki poniesione na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 zostały spełnione. Również okres, w jakim Wnioskodawca ma przeznaczyć uzyskany dochód na cele mieszkaniowe, pozostanie w zgodzie z warunkami skorzystania ze zwolnienia. Przepis art. 21 ust. 1 pkt 131 mówi, aby spożytkowanie dochodu na cel mieszkaniowy miało miejsce w ciągu 2 lat od końca roku, w którym uzyskany został dochód. Dochód powstał u Wnioskodawcy w czerwcu oraz w listopadzie 2017 roku, stąd cezurą wydatkowania otrzymanych kwot na cele mieszkaniowe jest 31 grudnia 2019 roku. Iloczyn liczby miesięcy do upływu terminu wydatkowania dochodu na cele mieszkaniowe oraz średniej wysokości rat wynikającej z harmonogramu spłat przewyższa wysokość uzyskanego dochodu.

W uchwale siedmiu sędziów z dnia 23 czerwca 2003 r. FPS 1/03, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - obecnie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy - jest zwolnieniem z mocy prawa i przysługuje podatnikowi bez decyzyjnej ingerencji organów podatkowych, jeżeli spełni on określone przepisami warunki. Warunkami tymi są: wydatkowanie przychodu na cele mieszkaniowe i dokonanie tej czynności przed upływem terminu dwuletniego. Spełnienie tych warunków łącznie powoduje nabycie i zrealizowanie zwolnienia podatkowego.

Zdaniem Wnioskodawcy fakt, iż wybudowany dom jednorodzinny, którego jest współwłaścicielem, z zastrzeżeniem, że będzie w ten sposób użytkowany w przyszłości, pozwala na zastosowanie zwolnienia z podatku, o którym mowa w art. 25 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 października 2014 r. sygn. akt III SA/ Wa 1028/14, wynika korzystne stanowisko dla Wnioskodawcy. Zdaniem Sądu ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uzależnia prawa do skorzystania z omawianego zwolnienia od tego czy będzie ono zamieszkane tuż po zakupie. W opinii Sądu wydatkowanie przychodu na własne cele mieszkaniowe oznacza, że celem podatnika jest dążenie, aby w tym nowym lokalu zamieszkać, natomiast wyrażenie „własne cele mieszkaniowe” należy odnosić do zamiaru zamieszkiwania związanego z różnymi sposobami wydatkowania przychodu, a nie do wydatkowania przychodu na nabycie mieszkania w znaczeniu przedmiotowym. W rezultacie, jeżeli nawet mieszkanie kupione za środki uzyskane ze sprzedaży innego lokum zostanie wynajęte, a dopiero docelowo wykorzystywane na własne cele mieszkaniowe, podatnik ma prawo do ulgi podatkowej. Podobne stanowisko przedstawił m.in. Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie w interpretacji indywidualnej z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. IPPB1/415-1218/13-2/ES oraz Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy w interpretacji indywidualnej z dnia 14 marca 2014 r., sygn. ITPB2/415-1168/13/DSZ.

Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy podkreślenia wymaga, że analogicznie Wnioskodawca nie jest w stanie określić jednoznacznie terminu przeprowadzki do domu jednorodzinnego, na którego budowę był zaciągnięty kredyt mający być spłacany z uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości dochodu. Powyżej przytaczane rozstrzygnięcia nie negowały praw podatników do skorzystania ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 również w przypadku wynajmowania nieruchomości mającej w przyszłości spełniać własne cele mieszkaniowe podatników. Tymczasem Wnioskodawca do momentu przeprowadzki do domu jednorodzinnego nie będzie otrzymywał ze swojego udziału w tym domu jakichkolwiek pożytków. Aktualnie dom ten jest zamieszkiwany przez syna i synową Wnioskodawcy, jednakże o żadnej odpłatności dla Wnioskodawcy nie może być mowy, bowiem są oni współwłaścicielami nieruchomości wraz z Wnioskodawcą i jego żoną.

Również fakt, iż Wnioskodawca nie jest jedynym właścicielem domu jednorodzinnego nie powinien odmawiać jemu prawa do skorzystania ze zwolnienia z art. 21 ust 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W interpretacji indywidualnej z dnia 20 grudnia 2013 roku, nr ITPB2/415-868/13/MM, Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy uznał prawo podatnika do skorzystania ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 131 dochodów ze zbycia nieruchomości przeznaczonych na zakup udziału w siedlisku rolnym zabudowanym budynkami gospodarczymi i domem mieszkalnym, w którym będzie realizował własne cele mieszkaniowe. Organ interpretujący ograniczył jedynie możliwość skorzystania ze zwolnienia w odniesieniu do części dochodu uzyskanego z tytułu sprzedaży nieruchomości, jaka proporcjonalnie będzie odpowiadała udziałowi ww. wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe (zakup budynku mieszkalnego lub udziału w tym budynku) w osiągniętym z odpłatnego zbycia przychodzie. Zatem bez znaczenia pozostaje fakt, iż Wnioskodawca jest jedynie współwłaścicielem domu jednorodzinnego, bowiem w zakresie jego władztwa nad udziałem we wspólnej nieruchomości będzie w przyszłości spełniał swoje cele mieszkaniowe.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest nieprawidłowe.

Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2032, z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Zgodnie z treścią art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ww. ustawy, jednym ze źródeł przychodów jest odpłatne zbycie:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,

‒ jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

W świetle powyższego, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub praw majątkowych następuje przed upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie zostaje dokonane w wykonywaniu działalności gospodarczej stanowi źródło przychodu, o którym mowa w ww. przepisie.

W myśl art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy, wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.

Zgodnie z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy, za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:

1.  nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
2.  nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
3.  nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
4.  budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
5.  rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego

– położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.

Natomiast stosownie do treści ustępu 2 przywołanego wyżej artykułu za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się również wydatki poniesione na:

1.  spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na cele określone w pkt 1,
2.  spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na spłatę kredytu (pożyczki), o którym mowa w lit. a,
3.  spłatę każdego kolejnego kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego przez podatnika przed dniem uzyskania przychodu z odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c, na spłatę kredytu (pożyczki), o których mowa w lit. a lub b

*   w banku lub w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, mających siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej, z zastrzeżeniem ust. 29 i 30;

Podstawową okolicznością decydującą o zastosowaniu zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy w stosunku do dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości, jest fakt wydatkowania środków (począwszy od dnia sprzedaży i nie później niż w okresie dwóch lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiła sprzedaż) wyłącznie na enumeratywnie wskazane w ustawie cele mieszkaniowe. Zawarty w art. 21 ust. 25 ustawy katalog wydatków uprawniających do zwolnienia ma charakter zamknięty i w związku z tym tylko wydatkowanie środków na realizację celów w nim wskazanych pozwala na skorzystanie ze zwolnienia z opodatkowania.

Z istoty zwolnienia, o którym stanowi przywołany powyżej przepis w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wypływa daleko idąca konsekwencja zawarta w stwierdzeniu „własne cele mieszkaniowe”. U podstaw omawianego zwolnienia legło bowiem założenie, że nie powinny być opodatkowane środki wydane na realizację własnego celu mieszkaniowego zbywającego. Przy czym „własne cele mieszkaniowe” w takim przypadku należy rozumieć jednoznacznie zgodnie w wykładnią literalną. Realizacja własnych celów mieszkaniowych powinna polegać na tym, że w przypadku nabycia nieruchomości, to w niej podatnik faktycznie powinien takie cele realizować, a więc mieszkać.

W orzecznictwie przyjmuje się, że cel mieszkaniowy wiąże się z zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych, przy czym chodzi tu o potrzeby mieszkaniowe w sensie obiektywnym, a zatem potrzeby przeciętnego podatnika, który o ulgę się ubiega. Zawsze bowiem centrum życiowe koncentruje się w konkretnym budynku (lokalu) mieszkalnym i ten właśnie budynek (lokal) służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Jest to cel nadrzędny, przez pryzmat którego należy interpretować ww. przepis. Intencją ustawodawcy tworzącego to zwolnienie było zachęcenie podatników do nabywania w miejsce zbywanych nieruchomości czy praw majątkowych, innych nieruchomości lub praw majątkowych przeznaczonych do zaspakajania ich indywidualnych potrzeb mieszkaniowych. Świadczy o tym poprzedzenie wyrażenia „cele mieszkaniowe” przymiotnikiem „własne”.

Zwolnieniem tym nie są zatem objęte przychody ze sprzedaży nieruchomości i praw przeznaczone na zakup innych nieruchomości lub praw w sytuacji, gdy czynności te wskazują np. na działanie o charakterze zarobkowym, spekulacyjnym, inwestycyjnym lub innym nie wskazującym na działanie ukierunkowane na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych.

Wydatkowanie przychodu na własne cele mieszkaniowe oznacza, że celem podatnika jest realizacja potrzeby zapewnienia sobie tzw. „dachu nad głową”, dążenie, aby w tym nowym miejscu realizować własne cele mieszkaniowe, tj. mieszkać. Wyraz „mieszkaniowe” w wyrażeniu „własne cele mieszkaniowe” należy odnosić do zamiaru zamieszkiwania związanego z różnymi sposobami wydatkowania przychodu, a nie do wydatkowania przychodu na nabycie w znaczeniu przedmiotowym. Powyższe wynika wprost z brzmienia przepisu normującego powyższe zwolnienie.

Odnosząc się natomiast do kwestii przeznaczenia przez Wnioskodawczynię środków wypłaconych w 2017 r. przez wspólnotę gruntową na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego w 2014 r. na budowę domu wyjaśnić należy, że samo poniesienie takiego wydatku nie świadczy jeszcze o tym, że spełnione zostały wszystkie przesłanki skorzystania z analizowanego zwolnienia z opodatkowania. Jednym z warunków jego zastosowania jest bowiem także wykazanie przez podatnika, że poniesiony przez niego wydatek przeznaczony został na zrealizowanie jego własnych celów mieszkaniowych. „Własne cele mieszkaniowe” w takim przypadku należy rozumieć zgodnie z wykładnią literalną. Realizacja powinna polegać na tym, że podatnik faktycznie takie cele realizuje (tj. po wybudowaniu powinien w budynku mieszkalnym zamieszkiwać). Wyraz „mieszkaniowe” w wyrażeniu „własne cele mieszkaniowe” należy odnosić do zamieszkiwania. Ocena czy działania Wnioskodawcy będą podejmowane w celu realizacji własnych celów mieszkaniowych nie może być dokonywana tylko na podstawie deklarowanych przez Wnioskodawcę motywów działania. W przedmiotowej sprawie okoliczność zamieszkania w nieruchomości jest zdarzeniem przyszłym niepewnym. Z przedstawionego opisu stanu faktycznego wynika, że nie jest w stanie określić jednoznacznie terminu przeprowadzki do domu jednorodzinnego, na którego budowę był zaciągnięty kredyt hipoteczny. Nie jest więc wykluczone, że fakt zamieszkania nie wystąpi. Przedmiotowe zwolnienie określone w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest jednak regulacją, która nie ma na celu zwalniać każdego wydatkowania środków. Samo poniesienie przez podatnika wydatku nie świadczy jeszcze o tym, że została spełniona przesłanka skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania. Warunkiem zwolnienia podatkowego – jak wskazano powyżej – jest wykazanie przez podatnika, że wydatek poniesiony został na zrealizowanie jego własnych celów mieszkaniowych.

W rozpatrywanej sprawie spłata zaciągniętego kredytu hipotecznego na budowę domu Wnioskodawcy nie będzie spełniała przesłanek do zastosowania przedmiotowego zwolnienia. Nie będzie spełniony podstawowy warunek uprawniający do jego zastosowania, to jest niewątpliwe zamieszkanie w wybudowanym budynku mieszkalnym.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę interpretacji indywidualnych należy zauważyć, że:

*   interpretacja nr IBPBII/2/4511-360/15/HS nie dotyczy art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych;
*   w przypadku interpretacji nr IPPB1/415-1218/13-2/ES i nr ITPB2/415-1168/13/DSZ istota rozstrzygnięć sprowadza się do stwierdzenia, że sam fakt posiadania przez podatnika kilku nieruchomości o charakterze mieszkalnym nie wyłącza możliwości skorzystania przez niego z ulgi mieszkaniowej (poprzez nabycie kolejnej nieruchomości albo remont posiadanej nieruchomości), o ile wydatkowanie będzie dotyczyło nieruchomości, która będzie służyć realizacji własnych celów mieszkaniowych wnioskodawcy. W analizowanej sprawie, sam fakt posiadania przez Wnioskodawcę innych nieruchomości niż przedmiotowa nieruchomość, na której został wybudowany dom także nie jest przeszkodą dla skorzystania z omawianej ulgi. Przeszkodą jest brak obiektywnego związku pomiędzy spłatą kredytu zaciągniętego na budowę tego domu a realizowaniem własnych celów mieszkaniowych Wnioskodawcy.
*   w przypadku interpretacji nr ITPB2/415-868/13/MM istota rozstrzygnięcia sprowadza się do uznania, że w sytuacji, gdy Wnioskodawca wydatkuje przychód ze sprzedaży ½ nieruchomości na zakup udziału w „siedlisku rolnym” wraz z zabudowaniami gospodarczymi i budynkiem mieszkalnym, w którym następnie będzie realizował własne cele mieszkaniowe, wówczas wydatki poniesione jedynie na zakup tego budynku mieszkalnego będzie mógł zakwalifikować do wydatków, o których mowa w 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (do celów mieszkaniowych nie należy natomiast nabycie ziemi rolnej, ani łąki zawiązanych z budynkiem mieszkalnym, ani też nabycie budynków niemieszkalnych). W sprawie tej sama okoliczność, że podatnik nabywał udział w „siedlisku rolnym”, nie stanowiła przeszkody dla uznania jego wydatków za objętych ulgą mieszkaniową. W analizowanej sprawie sam fakt posiadania przez Wnioskodawcę jedynie udziału w nieruchomości, na której wybudowano dom jednorodzinny także nie jest podstawą dla zakwestionowania prawa do skorzystania z ulgi mieszkaniowej.

W odniesieniu do powołanego przez Wnioskodawcę wyroku III SA/Wa 1028/14 należy podkreślić, że organ w toku rozważań nad sposobem rozstrzygnięcia wniosku miał na względzie prezentowane w nim stanowisko i argumenty. Stanowisko przedstawione w interpretacji indywidualnej jest wynikiem również tej analizy.

W powołanej przez Wnioskodawcę uchwałą NSA odmówiono wyjaśnienia zagadnienia prawnego innego niż zagadnienie będące przedmiotem niniejszej interpretacji indywidualnej.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…) w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.