Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0112-KDIL1-3.4012.185.2018.2.AP
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2018-05-10
Teza: Możliwość odliczenia kwot podatku VAT wynikających z faktur wystawionych na Gminę, dokumentujących wydatki z zakresu realizacji zadań dotyczących inwestycji infrastruktury wodno-ściekowej w ramach projektu.
Słowa kluczowe: gmina; kanalizacja; odliczenia; projekt; użyczenie
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział III-Rozdział 1-art. 15; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział IX-Rozdział 1-art. 86

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 z późn. zm.) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z dnia 16 marca 2018 r. (data wpływu 21 marca 2018 r.) uzupełnionym pismem z dnia 16 kwietnia 2018 r. (data wpływu 16 kwietnia 2018 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości odliczenia kwot podatku VAT wynikających z faktur wystawionych na Gminę, dokumentujących wydatki z zakresu realizacji zadań dotyczących inwestycji infrastruktury wodno-ściekowej w ramach projektu pn.: „Uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej w Gminie” – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21 marca 2018 r. wpłynął do tutejszego organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości odliczenia kwot podatku VAT wynikających z faktur wystawionych na Gminę, dokumentujących wydatki z zakresu realizacji zadań dotyczących inwestycji infrastruktury wodno-ściekowej w ramach projektu pn.: „Uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej w Gminie”. Wniosek został uzupełniony pismem z dnia 16 kwietnia 2018 r. (data wpływu 16 kwietnia 2018 r.) o wskazanie adresu ePUAP.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe.

Gmina jest jednostką samorządu terytorialnego będącą czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W związku z potrzebą uporządkowania gospodarki wodno-ściekowej Gmina planuje inwestycje polegające na:

1.  wymianie istniejącej sieci wodociągowej z rur azbestowych na rury PE wraz z przyłączami na terenie miejscowości A.,
2.  budowie sieci kanalizacji sanitarnej niskociśnieniowej wraz z przyłączami obejmującej obręb miejscowości A. oraz B.,
3.  budowie nowej modułowej oczyszczalni ścieków o przepustowości 350 m3/d z punktem przyjmowania ścieków dowożonych wraz z zakupem wozu do obsługi sieci kanalizacyjnej.

W ramach kategorii kosztów, jakie Gmina będzie zobowiązana do poniesienia w celu zrealizowania ww. inwestycji należy wyszczególnić koszty:

*   sporządzenia dokumentacji technicznej,
*   nadzoru inwestorskiego,
*   zakupu nieruchomości niezabudowanych pod inwestycje,
*   robót ogólnobudowlanych,
*   zakupu samochodu specjalnego,
*   związane z budową i wymianą sieci wodno-kanalizacyjnej.

Inwestycja realizowana będzie w ramach projektu pn. „Uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej w aglomeracji A.”, którego wartość zostanie w części sfinansowana ze środków własnych Gminy, a w części będzie dofinansowana ze środków unijnych. Obecnie Gmina składa wniosek o dofinansowanie inwestycji ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020.

Zgodnie z instrukcją wypełniania wniosku o przyznanie pomocy beneficjentom, Gmina zobligowana jest wystąpić do Ministra Finansów o wydanie indywidualnej interpretacji w sprawie braku możliwości odzyskania podatku VAT od wydatków związanych z realizowaną inwestycją i dostarczenie jej wraz z wnioskiem o płatność. Inwestycja jeszcze jest na etapie przygotowawczym. Planowany termin rozpoczęcia realizacji projektu określony został na dzień 1 marca 2018 r. zaś termin zakończenia inwestycji przewiduje się we wrześniu 2019 r.

Strategicznym celem projektu pn. „Uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej w Gminie” jest poprawa jakości środowiska naturalnego w szczególności wód i gleby na terenie aglomeracji poprzez rozwój lokalnej gospodarki wodno-ściekowej.

Przedmiotem złożonego wniosku jest zapytanie dot. prawa odliczenia VAT z faktur dokumentujących wydatki ponoszone przez Gminę odnoszące się do ww. inwestycji z zakresu działania pn. „Uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej w Gminie”.

Wykonanie inwestycji będzie zrealizowane w ramach zadań własnych Gminy, tj. zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej – mieszkańców gminy takich jak zaopatrzenie w wodę zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2015 r., poz. 139, z późn. zm.).

Gmina zadanie własne realizuje za pośrednictwem Zakładu Gospodarki Komunalnej Spółka z o.o. (dalej Spółka z o.o.), której jest jedynym udziałowcem ze wskaźnikiem 100% udziałów. Spółka z o.o. powołana została w 2001 r. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. f ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 1996 r., nr 13, poz. 74, z późn. zm.) oraz art. 9 i 12 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o gospodarce komunalnej (Dz. U. z 1997 r., nr 9, poz. 43, z późn. zm.). Przedmiotem działania Spółki jest gospodarka komunalna obejmująca w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych. Spółka jest uznawana za przedsiębiorcę publicznego w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 i pkt 4 ustawy z dnia 22 września 2006 r. o przejrzystości stosunków finansowych pomiędzy organami publicznymi, a przedsiębiorcami publicznymi oraz o przejrzystości finansowej niektórych przedsiębiorców oraz podmiotem wewnętrznym w rozumieniu art. 18 Dyrektywy 2004/18/EC, bowiem w ramach prowadzonej działalności, realizuje m.in. usługi z zakresu zadań własnych swojego udziałowca – Gminy. Wybudowana sieć kanalizacyjna, oczyszczalnia ścieków, specjalistyczny sprzęt do obsługi sieci kanalizacyjnej (wóz asenizacyjny) oraz wybudowana sieć wodociągowa pozostaną własnością Gminy. W celu realizacji zadań własnych Gmina udostępni na zasadzie nieodpłatnego użyczenia Zakładowi Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o., którego 100% udziałów posiada Gmina.

Usługi kanalizacyjne oraz dostarczania wody mieszkańcom, w imieniu Gminy obecnie i w przyszłości świadczyć będzie Zakład Gospodarki Komunalnej Spółka z o.o., który jest odrębnym zarejestrowanym i czynnym podatnikiem podatku VAT. Z tego tytułu samodzielnie wystawia faktury, pobiera opłaty za dostarczanie wody i odbiór ścieków oraz rozlicza podatek VAT z Urzędem Skarbowym. Spółka jest wprawdzie spółką prawa handlowego, ale jej działalność nie jest ukierunkowana na osiąganie zysków z tytułu dostarczania wody i odbioru ścieków mieszkańcom Gminy. Podstawowym celem istnienia Spółki jest realizacja zadań własnych samorządu, wynikających z ustaw i innych przepisów.

Planowana inwestycja będzie realizowana przez Gminę ze środków własnych oraz z dofinansowania z projektu PROW. Zatem beneficjentem środków z PROW będzie Gmina, a nie Spółka. Głównym celem realizacji inwestycji jest poprawa, jakości środowiska naturalnego w szczególności wód i gleby na terenie aglomeracji poprzez rozwój lokalnej gospodarki wodno-ściekowej.

W celu realizacji inwestycji Gmina będzie dokonywać zakupów usług inwestycyjnych od podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego typu pracami budowlanymi. Podmioty te będą czynnymi podatnikami podatku od towarów i usług, a co za tym idzie, nabycie od nich usług zostanie udokumentowane fakturami, z których będzie wynikał podatek VAT w stawce 23%.

Po zakończeniu inwestycji produkty projektu nie zostaną zbyte/przekazane na rzecz innego podmiotu. Właścicielem nowej, modernizowanej i rozbudowywanej infrastruktury wodno-ściekowej będzie w dalszym ciągu Gmina, a Spółka tak jak dotychczas będzie z niej korzystać do własnej działalności, do jakiej została przez Gminę powołana na podstawie umowy nieodpłatnego użyczenia przez Gminę.

Udzielnie prawa Spółce do nieodpłatnego korzystania z sieci wodociągowej, kanalizacyjnej i oczyszczalni ścieków na podstawie umowy użyczenia stanowi dla Gminy czynność wykonywaną w ramach działalności Gminy, jako organu władzy samorządowej. Gminna Spółka z o.o. na podstawie umowy użyczenia będzie zobowiązana do bezpośredniego świadczenia na rzecz poszczególnych mieszkańców usług dostarczania wody, odbierania odpadów ściekowych za odpłatnością. Odpłatność za te usługi stanowić będzie czynność podlegającą opodatkowaniu VAT i będzie stanowić bezpośredni przychód w Zakładzie Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy Gmina będzie miała możliwość odliczenia kwot podatku VAT wynikających z faktur wystawionych na Gminę dokumentujących wydatki z zakresu realizacji zadań dotyczących inwestycji infrastruktury wodno-ściekowej w ramach projektu „Uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej w Gminie” polegającej na:

1.  wymianie istniejącej sieci wodociągowej z rur azbestowych na rury PE wraz z przyłączami na terenie miejscowości A.,
2.  budowę sieci kanalizacji sanitarnej niskociśnieniowej wraz z przyłączami obejmującej obręb miejscowości A. oraz B.,
3.  budowę nowej modułowej oczyszczalni ścieków o przepustowości 350 m3/d z punktem przyjmowania ścieków dowożonych wraz z zakupem wozu do obsługi sieci kanalizacyjnej.

W ramach, której poniesione będą koszty:

*   sporządzenia dokumentacji technicznej,
*   nadzoru inwestorskiego,
*   zakupu nieruchomości niezabudowanych pod inwestycje,
*   robót ogólnobudowlanych,
*   zakupu samochodu specjalnego,
*   związane z budową i wymianą sieci wodno-kanalizacyjnej.

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710, z późn. zm.), nie przysługuje jej prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wydatków związanych z inwestycją infrastruktury wodno-ściekowej, gdyż wymieniona inwestycja nie będzie wykorzystywana bezpośrednio do wykonywania czynności opodatkowanych przez Gminę, nie jest związana z działalnością gospodarczą Gminy, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Wymieniona inwestycja realizowana jest w ramach zadań własnych Gminy, jako organu władzy publicznej na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym.

Zgodnie z przepisami, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy tego odliczenia dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.

Gmina jest zarejestrowanym, czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, ale towary i usługi nabyte w wyniku realizacji zadania inwestycyjnego „Uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej w Gminie” nie będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych prowadzonych bezpośrednio przez Gminę, lecz do czynności świadczonych usług dostarczania wody i odprowadzania ścieków przez Spółkę. Spółka jest odrębnym od Gminy zarejestrowanym podatnikiem VAT i to ona będzie wykonywać bezpośrednio czynności odpłatnego dostarczania wody i odprowadzania ścieków mieszkańców Gminy.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, mieszkańcy gminy tworzą z mocy prawa wspólnotę samorządową zaś stosownie do art. 2 ust. 1 ww. ustawy gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Z kolei w myśl art. 7 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy, do zadań własnych Gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty. W szczególności zadania własne obejmują sprawy m.in. wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz.

W celu wykonywania zadań własnych gmina może tworzyć jednostki organizacyjne, a także zawierać umowy z innymi podmiotami w tym organizacjami pozarządowymi (art. 9 ust. 1 ww. ustawy). W szczególności, podmiotem takim jest Spółka, jako spółka z 100% udziałowcem samorządowym.

Mimo tego, że działalność Spółki nie jest ukierunkowana na zysk, to na gruncie ustawy o VAT istotne jest, który podmiot jest podatnikiem VAT zarejestrowanym i wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu w ramach działalności gospodarczej. Wprawdzie odpłatna dostawa wody i odbiór ścieków od mieszkańców uzasadnia pośredni związek tych zakupów z czynnościami opodatkowanymi realizowanymi przez Gminę, to zdaniem Gminy w tym kontekście nie ma to znaczenia.

Spółka jest odrębnym podatnikiem VAT samodzielnie i bezpośrednio będzie dokonywać odpłatnej dostawy wody oraz odbioru i wywozu ścieków, samodzielnie będzie wystawiać z tego tytułu faktury i rozliczać podatek VAT.

Gmina również, jako jednostka samorządowa jest podatnikiem VAT, ale nieodpłatnie udostępni infrastrukturę wodno-ściekową do korzystania przez Spółkę. W związku z tym Gmina, dokonując zakupów towarów i usług związanych z realizacją inwestycji wodno-ściekowej, nie będzie wykonywać tych czynności w ramach działalności gospodarczej i nie będzie działać w charakterze podatnika VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.

Poza tym od momentu rozpoczęcia inwestycji do momentu jej faktycznego udostępnienia na podstawie umowy użyczenia nie będzie ona wykorzystywana przez Gminę w działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. W tej sytuacji nabywając towary i usługi celem wytworzenia inwestycji, w celu jej nieodpłatnego udostępnienia Zakładowi Gospodarki Komunalnej Spółka z o.o., Gmina nie będzie nabywać ich do własnej działalności gospodarczej, lecz do wykonywania zadań własnych Gminy. Zatem w tym przypadku nie będzie działała w charakterze podatnika VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, lecz w charakterze organu władzy, o którym mowa jest w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT.

W świetle art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatnikowi, o którym mowa w art. 15 ust. 1, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W związku z tym istotne dla odliczenia podatku od towarów i usług z tytułu nabycia towarów i usług jest spełnienie łącznie dwóch następujących warunków:

1.  Posiadanie statusu podatnika VAT,
2.  Wykorzystywanie nabytych towarów i usług do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Zdaniem Gminy w przypadku realizacji inwestycji wodno-ściekowej jeden z tych warunków dających prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie będzie spełniony, tj. nabyte towary i usługi nie będą przez Gminę wykorzystywane do czynności opodatkowanych.

Gmina planując te inwestycje w zakresie gospodarki wodno-ściekowej wie, że tak jak obecnie cała sieć wodociągowa jest, a nowo wybudowana czy zmodernizowana będzie w przyszłości nieodpłatnie udostępniana do używania przez gminną Spółkę z o.o., która w imieniu Gminy realizuje zadania własne Gminy. Realizowana inwestycja odbywać się będzie w ramach władztwa publicznego. Gmina wykonując to zadanie działać będzie, jako organ administracji publicznej i może korzystać ze środków prawnych o charakterze władczym. W takim ujęciu Gmina bez wątpienia nie może być uznana za podatnika, gdyż realizuje ona w tym zakresie zadania własne służące zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej.

Prawo zaś do odliczenia podatku VAT powstaje w momencie ponoszenia wydatków udokumentowanych otrzymanymi fakturami z wykazanym na nich podatkiem VAT, tj. wówczas, gdy podatek, który podlega odliczeniu, staje się wymagalny (art. 167 Dyrektywy 2006/112/WE).

Zatem w momencie nabywania usług związanych z tą inwestycją Gmina nie będzie:

1.  podatnikiem w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, bowiem inwestycja jest realizowana przez Gminę w ramach władztwa publicznego zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym,
2.  nabywane usługi dotyczące inwestycji infrastruktury wodno-ściekowej nie są związane z czynnościami podlegającymi opodatkowaniu VAT, gdyż:
    *   sieć wodociągowa, kanalizacyjna, oczyszczalnia ścieków wraz z samochodem specjalnym przekazana nieodpłatnie w ramach użyczenia gminnej Spółce z o.o. nie stanowi odpłatnego świadczenia usług podlegającego opodatkowaniu VAT (art. 8 ust. 2) i nie jest przekazana w ramach działalności gospodarczej Gminy, ale w ramach działalności zadań własnych Gminy,
    *   czynności dostawy wody i odprowadzania ścieków za odpłatnością dokonuje Spółka – odrębny podatnik VAT, a nie Gmina.

W konsekwencji, z uwagi na niespełnienie podstawowej przesłanki warunkującej prawo do odliczenia podatku naliczonego, jaką jest związek zakupów z wykonanymi czynnościami opodatkowanymi, Gmina nie ma możliwości obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabycie towarów i usług związanych z realizacją projektu pn. „Uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej w Gminie”, co oznacza, że podatek VAT zawarty w fakturach zakupu będzie kosztem kwalifikowalnym inwestycji.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 1221, z późn. zm.) – zwanej dalej ustawą – w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy – kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług.

Należy podkreślić, że ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Według art. 88 ust. 4 ustawy – obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się również do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, zgodnie z art. 96, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 86 ust. 2 pkt 7.

Z powyższych regulacji wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego). Przedstawiona zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.

Należy zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.

W każdym przypadku należy dokonać oceny, czy intencją podatnika wykonującego określone czynności, z którymi łączą się skutki podatkowoprawne, było wykonywanie czynności opodatkowanych.

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy – przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Natomiast przez świadczenie usług – w świetle art. 8 ust. 1 ustawy – rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 2 ustawy – za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1.  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2.  nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że opodatkowaniu podlegają czynności wykonywane odpłatnie. Równocześnie, niektóre czynności wykonywane nieodpłatnie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT jako czynności zrównane z odpłatnym świadczeniem usług.

Zatem opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług (ewentualnie nieodpłatne zrównane z odpłatnym świadczeniem), jednak aby takie czynności podlegały opodatkowaniu muszą być one wykonywane przez podatników w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy – podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – według art. 15 ust. 2 ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Natomiast stosownie do treści art. 15 ust. 6 ustawy – nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.

Z powołanych wyżej przepisów wynika, że jednostki samorządu terytorialnego są podatnikami podatku od towarów i usług jedynie w zakresie wszelkich czynności, które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są przez nie realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych. Będą to zatem wszystkie realizowane przez te jednostki czynności w sferze ich aktywności cywilnoprawnej, np. czynności sprzedaży, zamiany (nieruchomości i ruchomości), wynajmu, dzierżawy itd., umów prawa cywilnego (nazwanych i nienazwanych). Ponieważ tylko w tym zakresie ich czynności mają charakter działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.

W myśl art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1875, z późn. zm.) – gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 ww. ustawy – do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.

Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną oraz gaz (art. 7 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy o samorządzie gminnym).

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że Gmina jest jednostką samorządu terytorialnego będącą czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. W związku z potrzebą uporządkowania gospodarki wodno-ściekowej planuje ona inwestycje polegające na:

1.  wymianie istniejącej sieci wodociągowej z rur azbestowych na rury PE wraz z przyłączami na terenie miejscowości A.,
2.  budowie sieci kanalizacji sanitarnej niskociśnieniowej wraz z przyłączami obejmującej obręb miejscowości A. oraz B.,
3.  budowie nowej modułowej oczyszczalni ścieków o przepustowości 350 m3/d z punktem przyjmowania ścieków dowożonych wraz z zakupem wozu do obsługi sieci kanalizacyjnej.

W ramach kategorii kosztów, jakie Gmina będzie zobowiązana do poniesienia w celu zrealizowania ww. inwestycji należy wyszczególnić koszty:

*   sporządzenia dokumentacji technicznej,
*   nadzoru inwestorskiego,
*   zakupu nieruchomości niezabudowanych pod inwestycje,
*   robót ogólnobudowlanych,
*   zakupu samochodu specjalnego,
*   związane z budową i wymianą sieci wodno-kanalizacyjnej.

Inwestycja realizowana będzie w ramach projektu pn. „Uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej w aglomeracji A.”, którego wartość zostanie w części sfinansowana ze środków własnych Gminy, a w części będzie dofinansowana ze środków unijnych. Obecnie Gmina składa wniosek o dofinansowanie inwestycji ze środków Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa na lata 2014-2020. Strategicznym celem projektu jest poprawa jakości środowiska naturalnego w szczególności wód i gleby na terenie aglomeracji poprzez rozwój lokalnej gospodarki wodno-ściekowej. Wykonanie inwestycji będzie zrealizowane w ramach zadań własnych Gminy, tj. zaspokojenia zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej – mieszkańców gminy takich jak zaopatrzenie w wodę.

Gmina zadanie własne realizuje za pośrednictwem Zakładu Gospodarki Komunalnej Spółka z o.o. (dalej Spółka z o.o.), której jest jedynym udziałowcem ze wskaźnikiem 100% udziałów. Przedmiotem działania Spółki z o.o. jest gospodarka komunalna obejmująca w szczególności zadania o charakterze użyteczności publicznej, których celem jest bieżące i nieprzerwane zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych.

Wybudowana sieć kanalizacyjna, oczyszczalnia ścieków, specjalistyczny sprzęt do obsługi sieci kanalizacyjnej (wóz asenizacyjny) oraz wybudowana sieć wodociągowa pozostaną własnością Gminy. W celu realizacji zadań własnych Gmina udostępni efekty realizowanej inwestycji na zasadzie nieodpłatnego użyczenia Spółce z o.o.

Usługi kanalizacyjne oraz dostarczania wody mieszkańcom, w imieniu Gminy obecnie i w przyszłości świadczyć będzie Spółka z o.o., która jest odrębnym zarejestrowanym i czynnym podatnikiem podatku VAT. Z tego tytułu samodzielnie wystawia faktury, pobiera opłaty za dostarczanie wody i odbiór ścieków oraz rozlicza podatek VAT z Urzędem Skarbowym. Spółka z o.o. jest wprawdzie spółką prawa handlowego, ale jej działalność nie jest ukierunkowana na osiąganie zysków z tytułu dostarczania wody i odbioru ścieków mieszkańcom Gminy. Podstawowym celem istnienia Spółki z o.o. jest realizacja zadań własnych samorządu, wynikających z ustaw i innych przepisów.

Po zakończeniu inwestycji produkty projektu nie zostaną zbyte/przekazane na rzecz innego podmiotu. Właścicielem nowej, modernizowanej i rozbudowywanej infrastruktury wodno-ściekowej będzie w dalszym ciągu Gmina, a Spółka z o.o. tak jak dotychczas będzie z niej korzystać do własnej działalności, do jakiej została przez Gminę powołana na podstawie umowy nieodpłatnego użyczenia przez Gminę. Gminna Spółka z o.o. na podstawie umowy użyczenia będzie zobowiązana do bezpośredniego świadczenia na rzecz poszczególnych mieszkańców usług dostarczania wody, odbierania odpadów ściekowych za odpłatnością. Odpłatność za te usługi stanowić będzie czynność podlegającą opodatkowaniu VAT i będzie stanowić bezpośredni przychód w Zakładzie Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o.

Mając na uwadze powołane przepisy prawa należy stwierdzić, że rozliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT – w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.

W rozpatrywanej sprawie warunki, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy, nie będą spełnione. Gmina realizując planowaną inwestycję nie będzie działała w charakterze podatnika VAT, a towary i usługi zakupione przez nią w celu realizacji inwestycji nie będą związane z czynnościami opodatkowanymi podatkiem VAT.

Podsumowując, Gmina nie będzie miała możliwości odliczenia kwot podatku VAT wynikających z faktur wystawionych na Gminę dokumentujących wydatki z zakresu realizacji zadań dotyczących inwestycji infrastruktury wodno-ściekowej w ramach projektu pn. „Uporządkowanie gospodarki wodno-ściekowej w Gminie”. Powyższe wynika z tego, że w analizowanym przypadku nie będą spełnione – wskazane w art. 86 ust. 1 ustawy – przesłanki warunkujące prawo do odliczenia podatku naliczonego.

Jednocześnie należy podkreślić, że pojęcie „kosztu kwalifikowalnego” nie jest pojęciem podatkowym i organy podatkowe nie są właściwe do rozstrzygania wątpliwości podatników odnośnie możliwości zaliczania wartości podatku od towarów i usług do kosztów kwalifikowalnych. Kwestię tę rozstrzygają bowiem przepisy regulujące zasady korzystania ze środków pomocowych. Zasady i przepisy podatkowe przywołane w uzasadnieniu niniejszej interpretacji mogą być jedynie pomocne Wnioskodawcy przy dokonywaniu oceny, czy podatek VAT w tej sytuacji powinien być kosztem kwalifikowalnym. W związku z powyższym nie zajęto stanowiska w tej sprawie.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Zgodnie z art. 14na Ordynacji podatkowej, przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, z późn. zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.