Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/415-141/13/BD
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2013-05-17
Teza: Czy fakt ponownego zamążpójścia zmienia sytuację Wnioskodawczyni w kwestii możliwości rozliczania uzyskanych dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko za rok 2012? Czy fakt ponownego zamążpójścia zmienia sytuację Wnioskodawczyni w kwestii możliwości rozliczania uzyskanych dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko w kolejnych latach do ukończenia przez dziecko 25 lat, jeżeli będzie się uczyć i pozostawać przez ten czas na utrzymaniu Wnioskodawczyni?
Słowa kluczowe: dzieci i młodzież; osoba-osoby samotnie wychowujące dzieci; rodzice; rozliczanie (rozliczenia)-rozliczenie roczne; zeznania-zeznania podatkowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 1

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni, przedstawione we wniosku z dnia 01 lutego 2013 r. (data wpływu do tut. Biura – 05 lutego 2013 r.), uzupełnionym w dniu 23 kwietnia 2013 r., o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości rozliczenia uzyskanych dochodów w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci

*   w części dotyczącej 2012 r. – **jest prawidłowe,**
*   w części dotyczącej lat następnych - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 05 lutego 2013 r. wpłynął do tut. Biura ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie możliwości rozliczenia uzyskanych dochodów w sposób przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dzieci.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych, dlatego pismem z dnia 09 kwietnia 2013 r. znak: IBPB II/1/415-141/13/BD wezwano o jego uzupełnienie. W dniu 23 kwietnia 2013 r. wpłynęło uzupełnienie wniosku.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawczyni w sierpniu 2012 r. wyszła za mąż po raz drugi. Przed ślubem małżonkowie podpisali umowę małżeńską ustanawiającą rozdzielność majątkową między małżonkami. Zarówno mąż jak i Wnioskodawczyni posiadają potomstwo z poprzednich związków. Wnioskodawczyni ma czternastoletnią córkę, a mąż osiemnastoletniego syna. Małżonkowie nie mają wspólnych dzieci. Dzieci z poprzednich związków nie osiągają żadnych dochodów, gdyż obydwoje uczęszczają jeszcze do szkoły. Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad córką po rozwodzie z pierwszym mężem sąd powierzył Wnioskodawczyni. Obecnemu mężowi Wnioskodawczyni sąd również powierzył opiekę nad jego synem. Wnioskodawczyni nie posiada praw rodzicielskich do syna obecnego męża, podobnie jak obecny mąż nie posiada władzy rodzicielskiej nad córką Wnioskodawczyni. Żadne z małżonków nie ponosi konsekwencji wychowawczych w odniesieniu do dziecka partnera. Obecny mąż Wnioskodawczyni jak i jego syn mają inny adres zameldowania niż Wnioskodawczyni i jej córka.

Wnioskodawczyni w uzupełnieniu wniosku dodała, iż uprawnienia do rozliczania się jako osoba samotnie wychowująca dziecko nabyła już w roku 2005, co zostało zweryfikowane przez urząd skarbowy. Od tamtego momentu nastąpiła tylko jedna zmiana zaistniałego wówczas stanu, tzn. w sierpniu 2012 r. Wnioskodawczyni wyszła ponownie za mąż.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy fakt ponownego zamążpójścia zmienia sytuację Wnioskodawczyni w kwestii możliwości rozliczania uzyskanych dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko za rok 2012?
2.  Czy fakt ponownego zamążpójścia zmienia sytuację Wnioskodawczyni w kwestii możliwości rozliczania uzyskanych dochodów jako osoba samotnie wychowująca dziecko w kolejnych latach, do ukończenia przez dziecko 25 lat, jeżeli będzie się uczyć i pozostawać przez ten czas na utrzymaniu Wnioskodawczyni?

Zdaniem Wnioskodawczyni, przysługuje jej prawo do rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko, ponieważ mąż nie ponosi konsekwencji prawnych dotyczących wychowania jej córki. Obecny mąż Wnioskodawczyni nie jest ojcem biologicznym ani prawnym opiekunem jej córki. Nie posiada on żadnych praw względem dziecka Wnioskodawczyni, jak również nie ponosi żadnych prawnych konsekwencji z tytułu jego wychowywania. Mąż nie posiada praw rodzicielskich do córki Wnioskodawczyni i nigdy ich nie posiadał, więc nie można go było pozbawić czegoś czego nigdy nie posiadał. Sytuacja Wnioskodawczyni jest więc pod względem prawnym taka jak osoby pozostającej w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich.

Wnioskodawczyni wraz ze swoją córką posiadają inny adres zameldowania niż obecny mąż Wnioskodawczyni i jego syn. Wnioskodawczyni zaznaczyła ponadto, że przed ślubem zawarła z obecnym małżonkiem umowę małżeńską ustanawiającą rozdzielność majątkową między nimi, która od momentu podpisania w sposób nieprzerwalny trwa nadal. Małżonkowie podpisali także umowę o zrzeczeniu się prawa do dziedziczenia po sobie.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam co następuje:

Zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.), od dochodów rodzica lub opiekuna prawnego, podlegającego obowiązkowi podatkowemu, o którym mowa w art. 3 ust. 1, będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli ten rodzic lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci:

1.  małoletnie,
2.  bez względu na ich wiek, które zgodnie z odrębnymi przepisami otrzymywały zasiłek (dodatek) pielęgnacyjny lub rentę socjalną,
3.  do ukończenia 25 roku życia uczące się w szkołach, o których mowa w przepisach o systemie oświaty, przepisach o szkolnictwie wyższym lub w przepisach regulujących system oświatowy lub szkolnictwo wyższe obowiązujących w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie, jeżeli w roku podatkowym nie uzyskały dochodów podlegających opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 lub art. 30b w łącznej wysokości przekraczającej kwotę stanowiącą iloraz kwoty zmniejszającej podatek oraz stawki podatku, określonych w pierwszym przedziale skali podatkowej, o której mowa w art. 27 ust. 1, z wyjątkiem renty rodzinnej

\-podatek może być określony, z zastrzeżeniem ust. 8, na wniosek wyrażony w rocznym zeznaniu podatkowym, w podwójnej wysokości podatku obliczonego od połowy dochodów osoby samotnie wychowującej dzieci, z uwzględnieniem art. 7, z tym że do sumy tych dochodów nie wlicza się dochodów (przychodów) opodatkowanych w sposób zryczałtowany na zasadach określonych w tej ustawie.

Stosownie do treści art. 6 ust. 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4, nie ma zastosowania w sytuacji, gdy chociażby do jednego z małżonków, osoby samotnie wychowującej dzieci lub do jej dziecka mają zastosowanie przepisy art. 30c, ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym lub ustawy z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym.

Zasada określona w ust. 8 nie dotyczy osób, o których mowa w art. 1 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym niekorzystających jednocześnie z opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej lub z działów specjalnych produkcji rolnej na zasadach określonych w art. 30c albo w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym, albo w ustawie z dnia 24 sierpnia 2006 r. o podatku tonażowym (art. 6 ust. 9 tej ustawy).

W myśl art. 6 ust. 10 ww. ustawy sposób opodatkowania, o którym mowa w ust. 2 i 4, nie ma zastosowania do podatników, którzy wniosek, wyrażony w zeznaniu podatkowym, określony w ust. 2 i 4, złożą po terminie, o którym mowa w art. 45 ust. 1.

Cytowane wyżej przepisy wprowadzają więc wyjątek od zasady dokonywania indywidualnego rozliczenia zobowiązania podatkowego podatników poprzez ustalenie preferencyjnego sposobu rozliczenia.

W konsekwencji, aby móc rozliczyć się jako osoba samotnie wychowująca dziecko należy spełniać wszystkie warunki określone w ww. przepisach.

Z opisanej we wniosku sytuacji wynika, iż Wnioskodawczyni w sierpniu 2012 r. wyszła za mąż po raz drugi. Przed ślubem małżonkowie podpisali umowę małżeńską ustanawiającą rozdzielność majątkową między małżonkami. Zarówno mąż jak i Wnioskodawczyni posiadają potomstwo z poprzednich związków. Wnioskodawczyni ma czternastoletnią córkę, a mąż osiemnastoletniego syna. Małżonkowie nie mają wspólnych dzieci. Dzieci z poprzednich związków nie osiągają żadnych dochodów, gdyż obydwoje uczęszczają jeszcze do szkoły. Wykonywanie władzy rodzicielskiej nad córką po rozwodzie z pierwszym mężem sąd powierzył Wnioskodawczyni. Obecnemu mężowi Wnioskodawczyni sąd również powierzył opiekę nad jego synem. Wnioskodawczyni nie posiada praw rodzicielskich do syna obecnego męża, podobnie jak obecny mąż nie posiada władzy rodzicielskiej nad córką Wnioskodawczyni. Żadne z małżonków nie ponosi konsekwencji wychowawczych w odniesieniu do dziecka partnera. Uprawnienia do rozliczania się jako osoba samotnie wychowująca dziecko Wnioskodawczyni nabyła już w roku 2005, co zostało zweryfikowane przez urząd skarbowy. Od tamtego momentu nastąpiła tylko jedna zmiana zaistniałego wówczas stanu, tzn. w sierpniu 2012 r. Wnioskodawczyni wyszła ponownie za mąż. Obecny mąż Wnioskodawczyni nie jest ojcem biologicznym ani prawnym opiekunem jej córki. Nie posiada on żadnych praw względem dziecka Wnioskodawczyni, jak również nie ponosi żadnych prawnych konsekwencji z tytułu jego wychowywania.

Przenosząc powołane przepisy podatkowe na grunt rozpatrywanej sprawy należy zwrócić uwagę na fakt, iż przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych uzależniają prawo do skorzystania z preferencyjnych zasad rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych od spełnienia warunku samotnego wychowywania - przez osobę zdefiniowaną w analizowanym przepisie - w roku podatkowym dzieci wymienionych w art. 6 ust. 4 ww. ustawy. Aby korzystać z preferencyjnego opodatkowania dochodów na zasadach przewidzianych w tym przepisie należy mieć ściśle określony stan cywilny oraz wychowywać samotnie dzieci.

Przyjęcie odmiennej wykładni stałoby w sprzeczności z uzasadnieniem wprowadzenia tej ulgi, z którego jednoznacznie wynika, iż ustawodawca kierował ją tylko do osób, które samotnie troszczą się o codzienne zaspokojenie potrzeb dzieci, posiadając ściśle określony status cywilny.

Prawo do omawianej preferencji podatkowej będzie przysługiwało jedynie temu z rodziców czy opiekunów prawnych, który będąc osobą stanu wolnego (za wyjątkiem ściśle w ustawie określonym) faktycznie w roku podatkowym dziecko wychowuje, czyli sprawuje nad nim ciągłą opiekę, zamieszkując z nim.

Jak zaznaczyła we wniosku Wnioskodawczyni, od 2005 r. posiada ona uprawnienia do rozliczania się jako osoba samotnie wychowująca dziecko, a zatem sam fakt ponownego wyjścia za mąż w sierpniu 2012 r. nie pozbawia Wnioskodawczyni możliwości skorzystania z przysługującej jej preferencji podatkowej za 2012 r. – jako osoby samotnie wychowującej dziecko. Zawarcie w trakcie roku podatkowego związku małżeńskiego nie pozbawia Wnioskodawczyni prawa do skorzystania z preferencyjnego rozliczenia się za 2012 r., gdyż przez większą część roku – jak wskazała we wniosku Wnioskodawczyni - posiadała uprawnienia do rozliczania się jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Zaznaczyć bowiem należy, że aby móc skorzystać z omawianej preferencji podatkowej status osoby samotnie wychowującej dziecko (określonej ww. przepisem) nie musi trwać przez cały rok podatkowy.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawczyni w tej części należało uznać za prawidłowe.

Jednakże jeżeli chodzi o kolejne lata podatkowe, w których Wnioskodawczyni chciałaby skorzystać z preferencyjnego rozliczenia się jako osoba samotnie wychowująca dziecko – w świetle przywołanych przepisów stwierdzić należy, iż w oparciu o przedstawiony stan faktyczny takie uprawnienie Wnioskodawczyni nie będzie przysługiwało.

Z preferencyjnego sposobu opodatkowania przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci można skorzystać po spełnieniu łącznie wszystkich przesłanek (kryteriów) określonych w art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Te kryteria to: stan cywilny osoby, która chce skorzystać z preferencji oraz fakt samotnego wychowywania dziecka przez taką osobę. Jak wynika z ww. artykułu uprawnionym do preferencyjnego rozliczenia jest podatnik (rodzic) będący w roku podatkowym, którego preferencja ma dotyczyć panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo osobą, w stosunku do której orzeczono separację w rozumieniu odrębnych przepisów, lub osobą pozostającą w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności, jeżeli rodzic ten lub opiekun w roku podatkowym samotnie wychowuje dzieci. Analizowany przepis wyraźnie zatem wskazuje, iż ze wskazanej preferencji może skorzystać co do zasady osoba, która była w danym roku stanu wolnego oraz w określonych przypadkach także osoba, która była w związku małżeńskim. W przypadku osoby pozostającej w związku małżeńskim ma to być wyłącznie osoba, której: małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Do omawianego sposobu rozliczenia posiada prawo również osoba, w stosunku do której orzeczono separację.

Jak wynika z wniosku, Wnioskodawczyni w sierpniu 2012 r. wyszła ponownie za mąż. Zatem Wnioskodawczyni nie jest osobą stanu wolnego – pozostaje od 2012 r. w związku małżeńskim. Będąc osobą w związku małżeńskim nie spełnia jednocześnie tych przesłanek, ze względu na które omawiany przepis daje możliwość wspólnego rozliczenia z dzieckiem osobie, która w związku małżeńskim pozostaje. To, zgodnie z wyżej wymienionymi uregulowaniami, wyklucza ją w kolejnych latach z możliwości rozliczania się jako osoby samotnie wychowującej dziecko. Argument Wnioskodawczyni, iż obecny mąż nie posiada i nigdy nie posiadał praw rodzicielskich do córki Wnioskodawczyni, więc nie można go było pozbawić czegoś czego nigdy nie posiadał - nie można utożsamiać z faktem, iż pod względem prawnym sytuacja Wnioskodawczyni jest taka sama jak osoby pozostającej w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich. Wskazać bowiem należy, iż jak słusznie sama Wnioskodawczyni podkreśliła, obecny małżonek takich praw rodzicielskich w ogóle nie posiadał, więc nie mógł być ich pozbawiony, a zatem przepis art. 6 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w tym przypadku w żaden sposób nie odnosi się do obecnego męża Wnioskodawczyni.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawczyni w tej części należało uznać za nieprawidłowe.

Organ wydający niniejszą interpretację pragnie podkreślić, że jeżeli przedstawiony we wniosku stan faktyczny różni się od stanu faktycznego występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Wnioskodawczyni w zakresie dotyczącym rzeczywiście zaistniałego stanu faktycznego.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.