Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/436-51/08-2/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2008-05-12
Teza: Jeżeli zatem usługa udzielonej pożyczki – w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług – zostanie uznana za objętą zakresem tego podatku, pożyczka ta nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 2 pkt 4 ww. ustawy.
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; obowiązek-obowiązek podatkowy; opodatkowanie-przedmiot opodatkowania; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; umowa-umowa pożyczki; wyłączenie
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 14.02.2008 r. (data wpływu 18.02.2008 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie zawartej umowy pożyczki - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18.02.2008 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie zawartej umowy pożyczki.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca zawarł jako pożyczkobiorca umowę pożyczki z podmiotem pośrednio powiązanym kapitałowo z Wnioskodawcą, lecz niebędącym jego udziałowcem. Pożyczka ma charakter odpłatny. Pożyczkodawca jest podatnikiem podatku VAT, prowadzącym przede wszystkim działalność w zakresie produkcji materiałów budowlanych. Pożyczkodawca w przedmiocie swojej działalności zgodnie z odpisem z Krajowego Rejestru Sądowego (KRS) prowadzi m. in. działalność w zakresie usług pośrednictwa finansowego pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane (PKD 6523.7) oraz w zakresie pozostałych formy udzielania kredytów (PKD 65.222).

Pożyczkodawca dotychczas udzielił kilku długoterminowych pożyczek innym podmiotom w grupie. Pożyczkodawca w przyszłości w razie zgłoszenia zapotrzebowania przez inne podmioty z grupy oraz posiadania wolnych środków pieniężnych będzie udzielał pożyczek powyższym podmiotom, w tym również Wnioskodawcy.

Pożyczkodawca traktuje udzielanie pożyczek jako działalność w zakresie pośrednictwa finansowego, zwolnioną z podatku VAT. W związku z powyższym Pożyczkodawca obciążając Wnioskodawcę kwotą należnych odsetek wystawia fakturę VAT.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

Czy w przedmiotowym stanie faktycznym zawarcie umowy pożyczki, przez Wnioskodawcę nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z uwagi na fakt, iż zawarcie umowy pożyczki stanowić będzie dla Wnioskodawcy nabycie usług pośrednictwa finansowego świadczonych przez pożyczkodawcę?

Zdaniem wnioskodawcy:

Stosownie do postanowień art. 2 pkt 4 Ustawy o PCC, podatkowi od czynności cywilnoprawnych nie podlegają czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:

*   umów sprzedaży zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
*   umowy spółki i jej zmiany,
*   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

W przedmiotowym stanie faktycznym pożyczkodawca jest podmiotem, który zgodnie z przedmiotem swojej działalności świadczy usługi, które zgodnie z PKWIU kwalifikować należy jako Spółka usługi pośrednictwa finansowego - usługi udzielania pożyczek świadczone poza systemem bankowym (PKWiU 85.22.1).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 Ustawy o podatku VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają, m.in. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Udzielenie zatem pożyczki, można kwalifikować, jako odpłatne świadczenie usług. Definicję odpłatnego świadczenia usług zawiera art. 8 ust 1 Ustawy o podatku VAT. W myśl powyższego przepisu przez świadczenie usług należy rozumieć każde odpłatne świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów (\`(...)\`).

Mając, zatem powyższe na względzie stwierdzić należy, iż udzielenie pożyczki o charakterze odpłatnym może zostać uznane za usługę w rozumieniu Ustawy o podatku VAT.

Kolejną istotną przesłanką warunkującą wyłączenie zawarcia umowy pożyczki od opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych jest wykazanie, iż pożyczkodawca w odniesieniu do wyżej wymienionej usługi pożyczki posiada przymiot podatnika podatku od towarów i usług.

Stosownie do postanowień art. 15 ust 1 Ustawy o podatku VAT, podatnikami podatku od towarów i usług są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

W myśl zaś ust. 2 powyższego artykułu, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Mając, zatem na uwadze fakt, iż:

*   pożyczkodawca w ramach swojego przedmiotu działalności wpisanego do KRS prowadzi działalność w zakresie usług pośrednictwa finansowego pozostałe, gdzie indziej niesklasyfikowane (PKD 65.23.Z) oraz pozostałych formy udzielania kredytów (PKD 65.22.Z),
*   przedmiotowe usługi świadczone przez pożyczkodawcę pozwalają na ich zaklasyfikowanie jako usługi udzielania pożyczek świadczone poza systemem bankowym (PKWiU 65.22.1),
*   pożyczkodawca udzielił dotychczas kilku pożyczek różnym podmiotom, i zamierza udzielić w przyszłości kolejnych pożyczek, uznać należy, iż pożyczkodawca świadczy na rzecz Wnioskodawcy (pożyczkobiorcy) usługę w rozumieniu ustawy o podatku VAT.

Z uwagi, zatem na fakt, iż w przedmiotowym stanie faktycznym pożyczkodawca w związku z udzieleniem Wnioskodawcy oprocentowanej pożyczki jest zwolniony od opodatkowania podatkiem VAT, w opinii Wnioskodawcy zawarcie przedmiotowej umowy pożyczki, na podstawie art. 2 pkt 4 Ustawy o PCC nie podlega jednocześnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych i tym samym na Wnioskodawcy nie ciąży obowiązek zapłaty podatku PCC.

Wnioskodawca pragnie nadmienić, iż powyżej przedstawione stanowisko zostało również wyrażone w postanowieniu z dnia 10 września 2007 r.(Nr 1472SPC/436-45/07/PK) oraz z dnia 21 września 2007 r. (Nr 1472/SPC/436-44/07/PK).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t. j. Dz. U. z 2007 r. Nr 68, poz. 450) podatkowi temu podlegają wymienione w tym przepisie czynności cywilnoprawne, w tym między innymi umowy pożyczki.

Elementami przedmiotowo istotnymi określonej w art. 720 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) umowy pożyczki są: obowiązek pożyczkodawcy przeniesienia na własność pożyczkobiorcy określonej ilości pieniędzy albo rzeczy oznaczonych co do gatunku oraz obowiązek pożyczkobiorcy zwrotu tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

W praktyce największe znaczenie, zarówno w obrocie gospodarczym jak i nieprofesjonalnym, mają pożyczki pieniężne. Do elementów znamionujących umowę pożyczki należy obowiązek jej zwrotu. Przy czym, nie tyle dotyczy to oznaczenia terminu zwrotu, ile chodzi o zaznaczenie samego obowiązku zwrotu – który, jak wskazuje się w orzecznictwie, w myśl art. 720 § 1 K. c. jest elementem przedmiotowo istotnym tego rodzaju umowy, bez którego nie ma umowy pożyczki. W zależności od tego, jak zostanie ukształtowana przez strony umowa pożyczki, może ona przyjąć postać umowy nieodpłatnej bądź też odpłatnej, gdzie pożyczkobiorca zobowiązany będzie do zapłaty odsetek. Umowa pożyczki jest umową konsensualną. Dochodzi do skutku poprzez zgodne oświadczenia woli.

Czynności cywilnoprawne zawarte w katalogu zamkniętym określonym w art. 1 wymienionej ustawy podlegają omawianemu podatkowi od czynności cywilnoprawnych o ile spełniają przesłanki zawarte w art. 1 ust. 4 cytowanej ustawy.

Zgodnie z powyższym artykułem czynności cywilnoprawne w tym pożyczka podlegają omawianemu podatkowi, jeżeli ich przedmiotem są:

1.  rzeczy znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa majątkowe wykonywane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
2.  rzeczy znajdujące się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane za granicą, w przypadku gdy nabywca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i czynność cywilnoprawna została dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z uwagi na powyższe, należy stwierdzić, że pożyczka podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych jeżeli w chwili zawarcia umowy pożyczki jej przedmiot, t. j. pieniądze znajdowały się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i wówczas nie ma znaczenia, gdzie umowa zostanie zawarta i gdzie mają miejsce zamieszkania (siedzibę) strony umowy.

Pożyczka podlega podatkowi od czynności cywilnoprawnych, także jeśli pieniądze będące przedmiotem pożyczki w chwili jej zawarcia znajdują się za granicą oraz nabywca – pożyczkobiorca ma miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a czynność zostanie dokonana na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zatem w przedmiotowej sprawie pożyczka może podlegać podatkowi od czynności cywilnoprawnych w sytuacji gdy spełniony zostanie warunek z art. 1 ust. 4 pkt 1 albo gdy łącznie spełnione będą przesłanki z art. 1 ust. 4 pkt 2 cytowanej ustawy.

W ustawie przewidziano jednak sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Stosownie do art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:

*   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,

*   umowy spółki i jej zmiany,

*   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Powyższy przepis ustanawia zasadę, że podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają wyłącznie czynności cywilnoprawne podejmowane w ramach obrotu nieprofesjonalnego, natomiast obrót zawodowy (profesjonalny) objęty został podatkiem od towarów i usług. Zatem, nie podlegają podatkowi od czynności cywilnoprawnych te czynności cywilnoprawne, których dokonanie rodzi obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług.

Należy zaznaczyć, że o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają status podatnika podatku od towarów i usług lecz wyłącznie fakt, że jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona.

W związku z tym podkreślić należy, iż jakkolwiek zapytanie Wnioskodawcy dotyczy opodatkowania umowy pożyczki podatkiem od czynności cywilnoprawnych, to jednak w pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga kwestia czy powyższa transakcja podlega regulacjom ustawy o podatku od towarów i usług, ponieważ ocena ta ma zasadnicze znaczenie dla ewentualnego objęcia ich podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Objęcie tej czynności podatkiem od towarów i usług może bowiem skutkować wyłączeniem obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 2 pkt 4 ww. ustawy.

Tutejszy organ podatkowy – zgodnie ze złożonym wnioskiem – nie rozstrzyga w niniejszej interpretacji, czy czynność udzielenia pożyczki jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona. Jeżeli zatem usługa udzielonej pożyczki – w świetle przepisów ustawy o podatku od towarów i usług – zostanie uznana za objętą zakresem tego podatku, pożyczka ta nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych zgodnie z art. 2 pkt 4 ww. ustawy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistniałego zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Złożenie przez Wnioskodawcę fałszywego oświadczenia, że elementy stanu faktycznego objęte wnioskiem o wydanie interpretacji w dniu złożenia wniosku nie są przedmiotem toczącego się postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, postępowania kontrolnego organu kontroli skarbowej oraz że w tym zakresie sprawa nie została rozstrzygnięta co do jej istoty w decyzji lub postanowieniu organu podatkowego lub organu kontroli skarbowej powoduje, że niniejsza interpretacja indywidualna nie wywołuje skutków prawnych (art. 14b § 4 Ordynacji podatkowej).

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.