Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPP1/443-994/14/MS
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2015-01-28
Teza: opodatkowanie użyczenia lokalu użytkowego K. Związkowi
Słowa kluczowe: lokal-lokal użytkowy; umowa-umowa użyczenia; usługi-usługa nieodpłatna; świadczenie-świadczenie nieodpłatne
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.) oraz § 2 i § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz.U. Nr 112 poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 3 października 2014 r. (data wpływu 8 października 2014 r.), uzupełnionym pismem z 5 stycznia 2015 r. (data wpływu 9 stycznia 2015 r.), o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania użyczenia lokalu użytkowego K. Związkowi - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 8 października 2014 r. do tut. organu wpłynął ww. wniosek z 3 października 2014 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania użyczenia lokalu użytkowego K. Związkowi .

Wniosek uzupełniono pismem z 5 stycznia 2015 r. (data wpływu 9 stycznia 2015 r.), będącym odpowiedzią na wezwanie tut. organu z 19 grudnia 2014 r. znak: IBPP1/443-994/14/MS.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca (Spółdzielnia Mieszkaniowa) wynajmuje lokal użytkowy K. Związkowi - jest to stowarzyszenie. Stowarzyszenie to działa na terenie zarządzanym przez Wnioskodawcę. Wnioskodawca finansuje najem ww. lokalu ze środków funduszu społeczno-kulturalno-oświatowego, który tworzony jest z odpisu z nadwyżki bilansowej uchwałą Walnego Zgromadzenia na podstawie § 81 ust. 2 pkt 3 Statutu Wnioskodawcy. Żeby uniknąć niepotrzebnego generowania wydatków z funduszu społeczno-kulturalno-oświatowego Wnioskodawca planuje w przyszłości rozwiązać umowę najmu i zawrzeć umowę użyczenia lokalu zgodnie z art. 710 Kodeksu cywilnego.

W piśmie z 5 stycznia 2015 r. Wnioskodawca stwierdził, że jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym od października 1990 r., prowadzi działalność w zakresie wynajmu i zarządzania nieruchomościami własnymi lub dzierżawionym (PKD 2007-6820.Z).

Wnioskodawca planuje w przyszłości zawrzeć umowę użyczenia lokalu zgodnie z art. 710 Kodeksu cywilnego, K. Związek w zamian za użyczenie nie będzie zobowiązany do żadnego świadczenia materialnego na rzecz Wnioskodawcy.

Wnioskodawca przejął majątek od S.M. w 1990 r. nie obniżył podatku należnego o podatek naliczony.

W rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym wydatki na ulepszenie traktowane jako przebudowa, rozbudowa, rekonstrukcja, adaptacja lub modernizacja środka trwałego powodująca wzrost wartości początkowej środka trwałego w tym przypadku lokalu użytkowego wynajmowanego K. Związkowi nie były ponoszone. Były ponoszone wydatki o charakterze odtworzeniowym (związane z remontem) w 2014 r. które obciążyły, zgodnie z decyzją Zarządu Fundusz społeczno-kulturalno-oświatowy. Podatek VAT został odliczony w całości. Do 2006 r. Wnioskodawca koszty remontów pawilonów handlowo-usługowych ujmował na funduszu remontowym lokali użytkowych, VAT był odliczany. Po 2007 r. remonty lokali użytkowych obciążają bezpośrednio koszty eksploatacji - pomniejszają wynik finansowy, VAT jest odliczany w całości.

Spółdzielnia przewiduje, że nie będzie obciążała K. Związku kosztami mediów m.in. wody, energii elektrycznej, centralnego ogrzewania.

W odpowiedzi na pytanie tut. organu „Z jakiego powodu Wnioskodawca nie odliczył podatku VAT w 2006 r. z tytułu nabycia działki” Wnioskodawca odpowiedział, że nie odliczył podatku VAT w 2006 r. z tytułu nabycia działki w związku z ujęciem faktury w księgach w późniejszym okresie, w którym nie przysługiwało już prawo do odliczenia podatku VAT.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

W związku z powyższym pojawiło się pytanie, czy jako czynny płatnik podatku od towarów i usług Wnioskodawca będzie zobowiązany po podpisaniu umowy użyczenia do naliczenia i odprowadzenia podatku zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług, który mówi, że opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju?

Czy zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 1 ww. ustawy, który mówi, że za odpłatne świadczenie usług uznaje się również: użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszeń jeżeli podatnikowi przysługiwało w całości lub w części prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych - będzie zwolniona z obowiązku naliczenia podatku VAT ponieważ nabywając majątek w tym m.in. pawilon, Wnioskodawca nie mógł obniżyć podatku należnego o podatek naliczony gdyż Wnioskodawcy w 1990 r. nie obowiązywały przepisy o podatku VAT. Jednocześnie nabywając działkę, na której posadowiona jest część pawilonu w 2006 r. Wnioskodawca nie obniżyła w 2006 r. podatku należnego o podatek naliczony w związku z nabyciem ww. prawa użytkowania wieczystego?

Zdaniem Wnioskodawcy, stoi on na stanowisku, że podlega zwolnieniu z podatku od towarów i usług użyczając lokal K. Związkowi zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 1. który to został przytoczony powyżej.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy.

Wnioskodawca powstał w 1990 r. z podziału Spółdzielni Mieszkaniowej na sześć Spółdzielni. Wnioskodawca zarządza os. \`(...)\` i os. \`(...)\`, na których znajdują się lokale mieszkalne, lokale użytkowe, zespoły garażowe i bura Wnioskodawcy. Celem Wnioskodawcy zgodnie ze statutem jest zaspokajanie potrzeb mieszkaniowych członków oraz ich rodzin, a także zaspokajanie potrzeb społecznych, oświatowych i kulturalnych osób zamieszkujących w nieruchomościach zarządzanych przez Wnioskodawcę (§ 3 Statutu Wnioskodawcy). Przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest m.in.: zarządzanie nieruchomościami, wynajem nieruchomości na własny rachunek, wspieranie działalności społeczno-kulturalnych instytucji działających na terenie administrowanych osiedli.

Wnioskodawca jest czynnym płatnikiem podatku VAT. VAT w całości odliczany jest od faktur zakupowych dotyczących lokali użytkowych, natomiast od pomieszczeń biurowych odliczany jest wskaźnikiem ustalonym zgodnie z art. 90 ustawy o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r.

Wnioskodawca przejmując majątek od S.M. „H.” w 1990 r. nie obniżył podatku należnego o podatek naliczony ponieważ Wnioskodawcy w 1990 r. nie obowiązywały przepisy o podatku od towarów i usług. W 2006 r. Wnioskodawca nabył prawo wieczystego użytkowania gruntu działki, na której części posadowiony jest pawilon. VAT należny w 2006 r. nie został obniżony o VAT naliczony w związku z nabyciem ww. prawa. W związku z powyższym Wnioskodawca stoi na stanowisku, że zgodnie z art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług podlega zwolnieniu z podatku VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Z kolei przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT jedynie wówczas, gdy czynności te są wykonywane odpłatnie.

Ustawodawca jednakże przewidział od powyższej reguły wyjątki, które zostały zawarte - w przypadku dostawy towarów – w art. 7 ust. 2 oraz – w przypadku świadczenia usług - w art. 8 ust. 2 ustawy.

I tak, na mocy art. 8 ust. 2 ustawy - za odpłatne świadczenie usług uznaje się również:

1.  użycie towarów stanowiących część przedsiębiorstwa podatnika do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika, w tym w szczególności do celów osobistych podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych;
2.  nieodpłatne świadczenie usług na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia, oraz wszelkie inne nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika.

Nieodpłatne świadczenie usług wskazane w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące warunki:

*   nieodpłatne świadczenie usług nie jest związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa,
*   podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami.

Przy czym niedopełnienie któregokolwiek z ww. warunków jest podstawą do traktowania nieodpłatnej usługi jako niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Przedstawiona powyżej analiza przepisów ustawy jednoznacznie wskazuje, iż opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają transakcje, których przedmiotem jest odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług lub czynności, które na mocy art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 zostały zrównane z czynnościami odpłatnymi, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

Stosownie do przepisu art. 15 ust. 1 ustawy podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych (art. 15 ust. 2 ustawy).

Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że Wnioskodawca (Spółdzielnia Mieszkaniowa) wynajmuje lokal użytkowy K. Związkowi - jest to stowarzyszenie. Stowarzyszenie to działa na terenie zarządzanym przez Wnioskodawcę. Wnioskodawca finansuje najem ww. lokalu ze środków funduszu społeczno-kulturalno-oświatowego, który tworzony jest z odpisu z nadwyżki bilansowej uchwałą Walnego Zgromadzenia na podstawie § 81 ust. 2 pkt 3 Statutu Wnioskodawcy. Żeby uniknąć niepotrzebnego generowania wydatków z funduszu społeczno-kulturalno-oświatowego Wnioskodawca planuje w przyszłości rozwiązać umowę najmu i zawrzeć umowę użyczenia lokalu zgodnie z art. 710 Kodeksu cywilnego.

Wnioskodawca przejął majątek od S.M. „H.” w 1990 r. nie obniżył podatku należnego o podatek naliczony.

Spółdzielnia przewiduje, że nie będzie obciążała K. Związku kosztami mediów m.in. wody, energii elektrycznej, centralnego ogrzewania.

Wnioskodawca nie odliczył podatku VAT w 2006 r. z tytułu nabycia działki w związku z ujęciem faktury w księgach w późniejszym okresie, w którym nie przysługiwało już prawo do odliczenia podatku VAT.

W tym miejscu należy zauważyć, że przez umowę użyczenia, w świetle regulacji art. 710 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121 ze zm.), użyczający zobowiązuje się zezwolić biorącemu, przez czas oznaczony lub nieoznaczony, na bezpłatne używanie oddanej mu w tym celu rzeczy. Umowa użyczenia nie przenosi własności rzeczy.

W świetle powyższego oddanie rzeczy do bezpłatnego używania na podstawie umowy użyczenia na gruncie przepisów ustawy stanowi nieodpłatne świadczenie usług.

Za usługi świadczone do celów innych niż działalność gospodarcza należy uznać wszelkie usługi, których świadczenie odbyło się bez związku z potrzebami prowadzonej działalności gospodarczej.

W przedmiotowej sprawie Wnioskodawca w opisie zdarzenia przyszłego nie wykazał związku czynności nieodpłatnego użyczenia lokalu użytkowego z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą. Wprawdzie, w ocenie Wnioskodawcy, nieodpłatne użyczenie lokalu użytkowego niewątpliwie stanowić będzie nieodpłatne świadczenie usługi związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą (rozumianą jako zarządzanie nieruchomościami, wynajem nieruchomości na własny rachunek, w ramach której Wnioskodawca ma obowiązek wspieranie działalności społeczno-kulturalnych instytucji działających na terenie administrowanych osiedli), jednakże podkreślić należy, że nie chodzi o sam fakt obowiązku wspierania działalności społeczno-kulturalnych instytucji działających na terenie administrowanych osiedli, lecz o związek samej czynności nieodpłatnego użyczenia lokalu użytkowego z prowadzoną przez Wnioskodawcę działalnością gospodarczą w zakresie zarządzania nieruchomościami i wynajmu nieruchomości na własny rachunek.

W ocenie tut. organu, okoliczności niniejszej sprawy nie wskazują na to, aby czynność nieodpłatnego użyczenia lokalu miała nastąpić w związku z potrzebami prowadzonej przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej, bowiem usługa ta (nieodpłatne użyczenie lokalu użytkowego) sama w sobie nie przynosi bezpośrednich korzyści Wnioskodawcy. Nie ma wpływu na prowadzoną przez Wnioskodawcę działalność gospodarczą w zakresie zarządzania nieruchomościami i wynajmu nieruchomości na własny rachunek.

Jednocześnie na pytanie tut. organu „Czy Wnioskodawcy przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia lub wytworzenia lokalu użytkowego (lub jego części składowych) mającego być przedmiotem użyczenia?” Wnioskodawca wskazał, że „Spółdzielnia przejęła majątek od S.M. „H.” w 1990 r. nie obniżyła podatku należnego o podatek naliczony”.

Natomiast na pytanie tut. organu „Z jakiego powodu Wnioskodawca nie odliczył podatku VAT w 2006r. z tytułu nabycia działki?’ Wnioskodawca wskazał, że „Spółdzielnia nie odliczyła podatku VAT w 2006 r. z tytułu nabycia działki w związku z ujęciem faktury w księgach w późniejszym okresie, w którym nie przysługiwało już prawo do odliczenia podatku VAT”.

W świetle powyższego przyjęto zatem, że Wnioskodawcy nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia nieruchomości (lokalu) mającej być przedmiotem nieodpłatnego użyczenia.

Mając zatem na uwadze powołane wyżej przepisy prawa oraz przedstawione zdarzenie przyszłe należy stwierdzić, iż w ramach przedmiotowej umowy użyczenia Wnioskodawca z uwagi na niespełnienie warunku określonego w art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT – brak prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia nieruchomości – nieodpłatne przekazanie lokalu użytkowego K. Związkowi na podstawie umowy użyczenia nie może być traktowane jako odpłatne świadczenie usług w rozumieniu ww. przepisu. Czynność ta zatem nie podlega opodatkowaniu.

Należy zaznaczyć, iż Wnioskodawca nieprawidłowo utożsamia zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT z wyłączeniem z opodatkowania. Jeśli dana czynność nie podlega opodatkowaniu to nie stosuje się do niej regulacji wynikających z ustawy o VAT, pozostaje poza zakresem działania ustawy jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Jeśli natomiast czynność jest objęta regulacją ustawy o VAT to podlega opodatkowaniu a w dalszej kolejności należy ustalić jaką zastosować stawkę lub zwolnienie z opodatkowania.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawcy, że w związku z użyczeniem lokalu na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 1 jest zwolniony od podatku, należy uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy przedstawionego zdarzenia przyszłego i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja traci ważność w przypadku zmiany któregokolwiek z elementów przedstawionego zdarzenia przyszłego (w szczególności gdyby Wnioskodawcy przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia nieruchomości mającej być przedmiotem nieodpłatnego użyczenia – trzeba mięć bowiem na uwadze, że istotny jest brak prawa do odliczenia, a nie faktyczne odliczenie podatku bądź nie) lub zmiany stanu prawnego.

Odnośnie dokumentu stanowiącego załącznik do wniosku, tutejszy organ wyjaśnia, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy – Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Natomiast w myśl art. 14c § 1 tej ustawy, interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Z powyższych przepisów wynika zatem, że przedmiotem interpretacji może być jedynie ocena stanowiska Wnioskodawcy dotyczącego przedstawionego we wniosku stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Organ wydający interpretację nie jest natomiast uprawniony do analizowania i oceny przesłanych załączników.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Zgodnie z przepisem § 1 pkt 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 28 sierpnia 2008 r. w sprawie przekazania rozpoznawania innym wojewódzkim sądom administracyjnym niektórych spraw z zakresu działania ministra właściwego do spraw finansów publicznych, Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (Dz. U. Nr 163, poz. 1016) skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, ul. Rakowicka 10, 31-511 Kraków, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.