Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPP3/443-883/11-4/JF
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2011-09-13
Teza: Czynności wykonywane przez Spółkę, jako uczestnika usługi kompleksowego zarządzania płynnością finansową (cash-poolingu) nie stanowią usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy. Spółka zobowiązana jest rozliczyć import usług świadczonych przez Lidera i ma prawo do zwolnienia z tego tytułu. Import usług nie jest uwzględniany w proporcji.
Słowa kluczowe: cash pooling; czynności-czynności opodatkowane; import-import usług; proporcja; usługi-usługi finansowe; świadczenie-świadczenie usług
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 2-art. 8; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. z 2007 r. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Spółki, przedstawione we wniosku z dnia 10.06.2011 r. (data wpływu 20.06.2011 r.) uzupełnionym w dniu 09.07.2011 r. (data wpływu 11.07.2011 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania, importu i zastosowania proporcji dla usługi cash poolingu - **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 20.06.2011 r. wpłynął ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania, importu i zastosowania proporcji dla usługi cash poolingu.

Wniosek nie spełniał wymogów formalnych. W związku z tym wezwano o jego uzupełnienie pismem z dnia 29.06.2011 r. nr IPPP3/443/883/11-2/JF, IPPB2/436-221/11-2/AF, które zostało doręczone w dniu 06.07.2011 r.

W przedmiotowym wniosku zostało przedstawione następujące zdarzenie przyszłe:

Sp. z o.o. („Spółka”) rozważa przystąpienie do wielostronnej Umowy Cash Poolingu („Umowa”), w której jako lider uczestniczy G. S.A. („Lider”) z siedzibą w Luksemburgu. Lider nie ma siedziby, ani miejsca prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Umowa obejmuje cash pooling, w którym Lider pełni funkcję regionalnego centrum pieniężnego, to znaczy jest podmiotem, który konsoliduje salda rachunków bieżących wszystkich uczestników w celu zarządzania płynnością finansową uczestników oraz ewentualnym czasowym finansowaniem ich potrzeb pieniężnych. Platforma bankowa, którą posługuje się Grupa na użytek Cash Poolingu jest obsługiwana przez Bank („BANK”) z siedzibą w Niemczech, na podstawie odrębnej umowy, tj. Umowy Bank-CashSweep („Umowa CashSweep”). Faktyczne działanie systemu Cash poolingu będzie polegało na zautomatyzowanych transferach sald dodatnich istniejących na rachunkach uczestników Cash poolingu na koniec dnia rozliczeniowego na rachunek nadrzędny Lidera. W przypadku zaś wystąpienia na koniec dnia rozliczeniowego salda ujemnego na rachunkach podstawowych uczestników Cash poolingu nastąpi automatyczne przekazanie środków pieniężnych z rachunku nadrzędnego Lidera Cash poolingu na rachunki uczestników w kwotach niezbędnych dla ustalenia zerowego bilansu na rachunkach tych uczestników (w tym Spółki). W przypadku uczestnictwa w Umowie dla celów bieżących operacji gospodarczych Spółka będzie również posługiwać się rachunkami bankowymi prowadzonymi poza grupą BANK. BANK wykonujący czynności w zakresie przekazów pieniężnych na podstawie Umowy CashSweep będzie pobierał opłaty od uczestników Cash poolingu.

Umowa ma za zadanie umożliwienie spółkom wchodzącym w skład Grupy G udziału w mechanizmie, w ramach którego podmioty posiadające nadwyżki gotówki mogą przekazywać nadmiar środków do Lidera, a podmioty wykazujące niedobór środków mogą otrzymać środki pieniężne od Lidera. Przekazywanie środków pieniężnych na podstawie Umowy jest procesem zautomatyzowanym i wykonywanym bez odrębnych decyzji uczestników (w tym Spółki) w zakresie transferu środków z rachunków podstawowych lub na rachunki podstawowe. Przesunięcie środków pieniężnych Spółki z rachunku podstawowego następuje wyłącznie na podstawie Umowy bez konieczności zawierania odrębnych umów z Liderem Umowy lub innymi uczestnikami systemu Cash poolingu.

Umowa wykorzystuje następujący mechanizm:

1.  Jeżeli na koniec dnia roboczego dany rachunek bieżący Spółki („Rachunek Źródłowy”), który może być prowadzony w polskim oddziale BANKU lub w innym banku, wykazuje saldo dodatnie, kwota ta zostaje przelana za granicę na rachunek bieżący Spółki prowadzony przez BANK w Belgii lub innym kraju EU a następnie przelana na rachunek Lidera („Rachunek Docelowy”) prowadzony przez BANK w Belgii lub innym kraju EU (krajowy przelew między podmiotami); w efekcie Rachunek Źródłowy na koniec dnia będzie wykazywał saldo zerowe, podczas gdy środki Spółki znajdą się w dyspozycji Lidera; opcjonalnie na Rachunku Źródłowym należącym do Spółki może pozostać ustalone saldo docelowe, podczas gdy nadwyżka ponad saldo docelowe zostanie przekazana do dyspozycji Lidera na Rachunek Docelowy.
2.  Jeżeli na koniec dnia roboczego Rachunek źródłowy Spółki wykazuje saldo ujemne (tzn. Lider przekroczył stan konta) lub saldo to pozostaje na poziomie niższym od docelowego (w przypadku opcji uwzględniającej saldo docelowe), wtedy przepływy opisane w punkcie (i) powyżej odbankywają się w odwrotnym kierunku, tak że w wyniku przeprowadzonych operacji Rachunek Źródłowy Spółki zostanie wyzerowany lub osiągnie saldo docelowe (tzn. brakująca kwota zostanie przekazana na Rachunek Źródłowy Spółki z Rachunku Docelowego Lidera).
3.  Lider będzie prowadzić dla Spółki oddzielny rachunek w księgach rachunkowych („Rachunek Pomocniczy Cash Pool”) odzwierciedlający na bieżąco saldo przepływów pieniężnych wykonanych na podstawie Umowy; Lider będzie codziennie informować Spółkę o saldzie na jej rachunku dzięki czemu Spółka będzie mogła w dowolnej chwili obliczyć odsetki przypadające do zapłaty na mocy Umowy przez Spółkę na rzecz Lidera lub przez Lidera na rzecz Spółki w zależności od stanu sald na Rachunku Pomocniczym Cash Pool.
4.  Odsetki należne uiszczane będą przez Spółkę w odniesieniu do środków udostępnionych Spółce przez Lidera (saldo ujemne na Rachunku Źródłowym Spółki) lub przez Lidera w odniesieniu do środków udostępnionych Liderowi przez Spółkę (saldo dodatnie na Rachunku Źródłowym Spółki) pierwszego dnia roboczego miesiąca następującego po zakończeniu danego miesiąca kalendarzowego.
5.  Stopa oprocentowania środków pieniężnych w kwocie salda dodatniego wykazanego na Rachunku Źródłowym Spółki i przekazanego na Rachunek Docelowy Lidera (prowadzącego w efekcie do uznania Rachunku Pomocniczego Cash Pool) oparta będzie na stopie rynkowej WIBID / EURIBOR + marża.
6.  Stopa oprocentowania środków pieniężnych równych kwocie salda ujemnego wykazanego na Rachunku Źródłowym Spółki i przekazanych na ten Rachunek Źródłowy z Rachunku Docelowego Lidera (prowadzącego w efekcie do obciążenia Rachunku Pomocniczego Cash Pool) oparta będzie na stopie rynkowej WIBOR / EURIBOR + marża.
7.  Jeżeli Lider lub Spółka będzie zobowiązana do potrącenia lub pobrania podatku od odsetek przypadających do zapłaty na mocy Umowy drugiej stronie w związku z udostępnieniem środków finansowych, strona wypłacająca odsetki wypełni i niezwłocznie przekaże drugiej stronie urzędowy formularz, zaświadczenie lub dokument potwierdzający fakt pobrania i odprowadzenia stosownego podatku u źródła.

Celem uczestnictwa w systemie Cash poolingu wprowadzanym Umową jest z perspektywy Spółki uzyskanie przez Spółkę korzystniejszego oprocentowania nadwyżek finansowych zgromadzonych na Rachunku Źródłowym i przekazywanych na Rachunek Docelowy Lidera, w porównaniu do warunków oferowanych przez banki, w wyniku wykorzystania efektu skali skumulowanych środków pieniężnych na rachunku nadrzędnym. Równorzędnym celem jest ograniczenie kosztów odsetkowych związanych z ewentualnym ujemnym saldem na Rachunku Źródłowym Spółki.

Wynagrodzeniem Lidera z tytułu świadczenia usług Cash poolingu będzie nadwyżka odsetek z tytułu finansowania udzielonego uczestnikom ponad odsetki wypłacane w tytułu środków przekazywanych przez uczestników na Rachunek Docelowy.

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Czy w wyniku zawarcia lub wykonywanie Umowy Spółka będzie wykonywać usługi w rozumieniu art. 5 ust. 1 oraz art. 8 Ustawy o podatku od towarów i usług?
2.  Czy usługi zarządzania płynnością finansową (Cash poolingu) świadczone przez Lidera na rzecz Spółki w ramach Umowy będą w świetle ustawy o podatku od towarów i usług, od dnia 1 stycznia 2011 r. podlegały zwolnieniu od podatku od towarów i usług?
3.  Czy Spółka będzie obowiązany do ujęcia podatku należnego VAT z tytułu importu usług zarządzania płynnością finansową (Cash poolingu) przy obliczaniu proporcji znajdującej zastosowanie dla ustalenia zakresu obliczalności VAT naliczonego Spółki w rozumieniu art. 90 Ustawy VAT?

Zdaniem Wnioskodawcy:

Ad. 1

W przypadku zawarcie oraz realizacji Umowy Cash poolingu Spółka nie będzie świadczyła usług w rozumieniu art. 5 ust. 1 oraz art. 8 Ustawy VAT.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. z 2011 r. nr 177, poz. 1054) opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. W świetle art. 8 ust. 1 Ustawy VAT świadczeniem usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu Ustawy VAT.

Na podstawie Umowy Cash poolingu Lider odpowiedzialny jest za zarządzanie płynnością finansową uczestników Umowy (w tym Spółki) poprzez efektywną koordynację przepływów pieniężnych realizowanych z pomocą BANK pomiędzy rachunkami uczestników a Rachunkiem Docelowym Lidera. Spółka jako uczestnik przedstawionego systemu zarządzania płynnością finansową typu cash-pooling nie będzie wykonywała usług w rozumieniu art. 8 Ustawy VAT, a jedynym podmiotem świadczącym usługi będzie Lider oraz Bank (w zakresie prowadzenia rachunków bankowych). Podmioty uczestniczące w systemie cash-pooling nie łączy żaden jawny ani dorozumiany zobowiązaniowy stosunek prawny, w którego ramach uczestnicy systemu zarządzania płynnością, w tym Spółki, spełnialiby świadczenia wzajemne. Obciążanie rachunków uczestników systemu cash-pooling, w tym Spółki, będzie następowało automatycznie, w szczególności, bez konieczności zawierania odrębnych umów. Jedynym podmiotem przejawiającym aktywność w zakresie zarządzania środkami finansowymi w ramach omawianego systemu będzie Lider, który będzie podejmował wszelkie czynności związane z transferami środków finansowych pomiędzy rachunkami utworzonymi dla celów systemu cash-pooling. Natomiast czynności wykonywane przez uczestników systemu cash-pooling, w tym czynności podejmowane przez Spółkę, co do zasady, będą sprowadzały się do udostępniania swoich rachunków Lidera i będą one miały charakter jedynie pomocniczy, a ich celem będzie umożliwienie Liderowi wyświadczenia jego usług związanych z zarządzaniem płynnością finansową. Niemniej, czynności te nie będą stanowić odrębnie świadczonych usług w rozumieniu art. 8 Ustawy VAT, a uczestnikom systemu Cash-pooling, w tym Spółce, nie będzie przysługiwało żadne wynagrodzenie za ich wykonywanie.

Dodatkowo należy zauważyć, iż wszystkie płatności w ramach Umowy dokonywane przez uczestników tego systemu będą następować, co do zasady, na podstawie stałego zlecenia lider po dokonaniu przez niego odpowiedniej kalkulacji. W praktyce, jedynie Lider będzie w stanie wskazać, iż transfer środków pieniężnych w obrębie rachunków jest konieczny, a także tylko Lider będzie mógł określić wysokość transferowanych środków pieniężnych w obrębie grupy rachunków oraz należnych Spółce lub od Spółki odsetek.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że Spółka jako uczestnik systemu zarządzania płynnością finansową typu Cash pooling nie będzie wykonywała usług w rozumieniu art. 8 ustawy o podatku VAT.

Ad. 2

Usługi zarządzania płynnością finansową świadczone przez Lidera na rzecz Spółki, w ramach opisanego systemu cash poolingu będą w świetle Ustawy VAT od dnia 1 stycznia 2011 r. podlegały zwolnieniu od podatku od towarów i usług.

Stosownie do art. 43 ust. 1 Ustawy VAT obowiązujących od dnia 1 stycznia 2011 r. zwalnia się od podatku:

*   usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę - pkt 38;
*   usługi w zakresie udzielania poręczeń, gwarancji i wszelkich innych zabezpieczeń transakcji finansowych i ubezpieczeniowych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług, a także zarządzanie gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę - pkt 39;
*   usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu tych usług - pkt 40;

Zgodnie z art. 43 ust. 13 ustawy, zwolnienie od podatku stosuje się również do świadczenia usługi stanowiącej element usługi wymienionej w ust. 1 pkt 7 i 37-41, który sam stanowi odrębną całość i jest właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 7 i 37-41. Z kolei, w myśl przepisu art. 43 ust. 15 ustawy zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-41 oraz w ust. 13, nie mają zastosowania do (i) czynności ściągania długów, w tym factoringu; (ii) usług doradztwa; (iii) usług w zakresie leasingu. Wśród usług wymienionych zarówno w Ustawie VAT jak i Dyrektywie jako wyłączonych ze zwolnienia, nie znalazły się usługi cash poolingu (zarządzania płynnością finansową).

Zwolnienia od podatku VAT usług finansowych oparte zostały na obiektywnych kryteriach, nie są zaś uzależnione od rodzaju podmiotu świadczącego te usługi. Powyższe zwolnienia uregulowane zostały w Ustawie VAT wskutek implementacji odpowiednich przepisów Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 26 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, poz. 1 ze zm. – „Dyrektywa”).

Zgodnie z art. 131 Dyrektywy, zwolnienia przewidziane w rozdziałach 2-9 stosuje się bez uszczerbku dla innych przepisów wspólnotowych i na warunkach ustalanych przez państwa członkowskie w celu zapewnienia prawidłowego zastosowania tych zwolnień oraz zapobieżenia wszelkim możliwym przypadkom uchylania się od opodatkowania, unikania opodatkowania i nadużyć.

Jak wynika z orzecznictwa ETS, ocena czy wykonywane usługi należy kwalifikować jako czynności korzystające ze zwolnienia z opodatkowania, powinna być dokonana w świetle charakteru realizowanego świadczenia oraz jego celu. Istotne jest by usługi, które są objęte zwolnieniem spełniały specyficzne i istotne funkcje, charakterystyczne dla usług zwolnionych wskazanych w Dyrektywie. W myśl art. 135 ust. 1 lit. b-f Dyrektywy, państwa członkowskie zwalniają następujące transakcje:

1.  udzielanie kredytów i pośrednictwo kredytowe, oraz zarządzanie kredytami przez kredytodawcę;
2.  pośrednictwo lub wszelkie działania w zakresie gwarancji kredytowych, poręczeń i wszelkich innych zabezpieczeń i gwarancji oraz zarządzanie gwarancjami kredytowymi przez kredytodawcę;
3.  transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące rachunków depozytowych, rachunków bieżących, płatności, przelewów, długów, czeków i innych zbywalnych instrumentów finansowych, z wyłączeniem windykacji należności;
4.  transakcje, łącznie z pośrednictwem, dotyczące walut, banknotów i monet używanych jako prawny środek płatniczy, z wyłączeniem banknotów i monet będących przedmiotami kolekcjonerskimi, za które uważa się monety ze złota srebra lub innych metali, jak również banknoty, które nie są zwykle używane jako prawny środek płatniczy lub które przedstawiają wartość numizmatyczną;
5.  transakcje, łącznie z pośrednictwem, jednakże z wyłączeniem przechowywania i zarządzania, których przedmiotem są akcje udziały w spółkach lub związkach, obligacje i inne papiery wartościowe, z wyłączeniem dokumentów ustanawiających tytuł prawny do towarów, oraz praw lub papierów wartościowych, o których mowa w art. 15 ust. 2.

Celem umowy cash pooling jest zwiększenie efektywności zarządzania środkami finansowymi Grupy, poprzez optymalne wykorzystanie i zarządzanie nadwyżkami środków pieniężnych Uczestników. Uczestnicy deponując środki na rachunkach objętych systemem Cash poolingu składają „depozyty” z nadwyżki środków pieniężnych, które wykorzystywane są do finansowania działalności innych uczestników. Całością przepływów, saldami rachunków grupowych i ewentualnym zapewnieniem finansowania zewnętrznego zarządza Lider, podmiot wyspecjalizowany w zakresie zarządzania płynnością finansową Grupy. Poszczególni Uczestnicy cash poolingu nie mają wpływu, komu przekazywane są środki zdeponowane przez nich na rachunku w systemie cash pooling, ani też nie znają tożsamości podmiotu, od którego pochodzą środki, w przypadku korzystania z finansowania działalności za pomocą środków z systemu.

Mając powyższe na uwadze należałoby przyjąć, że usługi zarządzania płynnością finansową świadczone przez Cash Pool lidera, polegające na pozyskiwaniu depozytów środków pieniężnych od Uczestników oraz na ewentualnym finansowaniu zewnętrznym, lokowaniu nadwyżek oraz zapewnianiu krótko- lub średniookresowego finansowania Uczestnikom systemu cash pooling, mieszczą się w katalogu usług wymienionych w przepisie art. 43 ust. 1 pkt 38 i 40 Ustawy VAT. Tym samym, usługi zarządzania płynnością finansową świadczone przez Lidera na rzecz Spółki, w ramach opisanego systemu cash poolingu, od dnia 1 stycznia 2011 r. podlegają zwolnieniu od podatku, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 i 40 ustawy.

Stanowisko to potwierdzają wydawane na gruncie obowiązujących od 1 stycznia 2011 r. przepisów Ustawy VAT interpretacje podatkowe, w tym przykładowo interpretacja Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie nr IPPP3/443-1053/10-2/KB z 12 stycznia 2011 r.

Choć interpretacje statystyczne nie mają od 1 stycznia 2011 r. bezpośredniego znaczenia prawnego, bowiem stawki podatku VAT w przypadku usług nie są już ustalane w oparciu o klasyfikację statystyczną usług, to jednak mogą one pomocniczo służyć ustalaniu zakresu czynności, w odniesieniu do których zastosowanie znajdują poszczególne stawki podatku VAT, w tym zwolnienie z VAT. Zgodnie z praktyką ugruntowaną w oparciu o przepisy obowiązujące przez 1 stycznia 2011 r. usługi związane z zarządzaniem płynnością finansową były traktowane jako „usługi pośrednictwa finansowego, gdzie indziej nie sklasyfikowane” (PKWiU 65.23.10), które na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT w ówczesnym brzmieniu podlegały zwolnieniu z VAT (tak np. Urząd Statystyczny w Łodzi w piśmie z 17 października 2008 r. sygn. OK-5672/KU-3715/2008).

Stanowisko Urzędu Statystycznego w Łodzi jest zgodne z informacją Ministerstwa Finansów wydaną w odpowiedzi na interpelację poselską z dnia 2 lipca 2004 r. (sygn. Nr PB4/AG-060-162-BM607062/04), w której stwierdzono iż: „(\`(...)\`) zgodnie z zasadami metodycznymi Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług opisane w ww. interpelacji usługi wykonywane w ramach porozumień o wspólnym zarządzaniu płynnością finansową przez grupę spółek - klasyfikuje się w grupowaniu PKWiU 65.23.10-00.00 (\`(...)\`)”. Analogiczna klasyfikacja statystyczna dotycząca umów cash poolingu została wydana przez Główny Urząd Statystyczny w piśmie z dnia 19.12.2006 r. (sygn. OB.-02-22-5672/KU-650/2006/5803).

Zakres zwolnienia z VAT w stosunku do usług finansowych nie uległ znaczącym zmianom w wyniku nowelizacji ustawy o VAT, która weszła w życie 1 stycznia 2011 r. Należy zauważyć, że zakres powyższego zwolnienia jest bardzo szeroki, obejmuje on usługi dotyczące wszelkich transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, depozytów, itp. Nie ulega wątpliwości, że usługa zarządzania płynnością finansową, której jednym z najistotniejszych elementów jest zarządzanie deponowanymi środkami pieniężnymi, dokonywanie i rozliczanie ich przelewów, itp., mieści się w powyższej kategorii usług. Zatem, usługi świadczone przez Lidera będą zwolnione z opodatkowania VAT.

Ad. 3

Import przez Spółkę usługi zarządzania płynnością finansową wykonywanej przez lidera nie powoduje powstania po stronie Spółki obowiązku uwzględnienia podatku należnego VAT z tytułu tego importu usług przy obliczaniu proporcji znajdującej zastosowanie dla ustalenia zakresu odliczalności VAT naliczonego Spółki w rozumieniu art. 90 oraz 91 Ustawy VAT.

Lider występuje w związku z transakcją jako podatnik podatku VAT - podmiot, który profesjonalnie w ramach swojej podstawowej działalności zarządza płynnością grupy Goodyear. Począwszy od dnia 1 stycznia 2011 r. w życie weszła nowelizacja ustawy VAT, która zawiera istotne zmiany dotyczące usług zwolnionych. Znowelizowane przepisy zlikwidowały załącznik nr 4 do ustawy VAT, który zawierał katalog towarów i usług zwolnionych od podatku. Przy określaniu zakresu zwolnień odstąpiono od ich identyfikacji przy pomocy klasyfikacji statystycznych, określając ich zakres z wykorzystaniem treści zapisów prawa unijnego, prawa krajowego oraz orzecznictwa sądów.

Stosownie do art. 28a ustawy, na potrzeby stosowania Rozdziału 3 „Miejsce świadczenia przy świadczeniu usług”:

1.  ilekroć jest mowa o podatniku - rozumie się przez to:
    1.  podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,
    2.  osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit. a, która jest zidentyfikowana do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;
2.  podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

W myśl art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza - na mocy ust. 2 powołanego artykułu - obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Biorąc pod uwagę opis sprawy stwierdzić należy, iż Spółka spełnia definicję podatnika, określoną w art. 28a ustawy. W oparciu o zasadę ogólną zawartą w art. 28b ust. 1 ustawy, miejscem świadczenia usług w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę lub stałe miejsce zamieszkania. Zatem miejsce świadczenia usług Cash poolingowych (zarządzania płynnością finansową) ustalane jest jako kraj siedziby Spółki, tj. Polska.

Stosownie do art. 2 pkt 9 Ustawy VAT, przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4. Z kolei, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 Ustawy VAT podatnikami są również osoby prawne, będące usługobiorcami usług świadczonych przez podatników nieposiadających siedziby, stałego miejsca zamieszkania lub stałego miejsca prowadzenia działalności na terytorium kraju. Przy czym, przepis ust. 1 pkt 4 stosuje się, jeżeli usługobiorcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15, a w przypadku usług do których stosuje się art. 28b, również osoba prawna niebędąca takim podatnikiem zarejestrowana jako podatnik VAT UE, zgodnie z art. 97. Podmiotem świadczącym usługi zarządzania płynnością finansową będzie lider, tj. podmiot posiadający siedzibę poza terytorium kraju, natomiast usługobiorca (Spółka) spełniać będzie warunki określone w art. 17 ust. 3 ustawy VAT, a zatem w omawianym przypadku Spółka winnna rozpoznać import usług zarządzania płynnością finansową. Stanowisko takie jest zgodne z indywidualnymi interpretacjami podatkowymi odnoszącymi się do miejsca świadczenia usług Cash poolingu, np. interpretacją Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach nr IBPP2/443-292/11/RSz z dnia 2 marca 2011 r.

Zgodnie, z art. 2 pkt 22 Ustawy VAT przez sprzedaż rozumie się odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów. W ramach definicji sprzedaży nie mieści się zatem import usług. W efekcie, zatem choć import usług świadczonych przez Lidera na rzecz Spółki będzie implikował obowiązek Spółce naliczenia podatku VAT należnego od importu usług na zasadach wskazanych w art. 17 ust. 1 pkt 4 Ustawy VAT, to ten podatek należny nie będzie rezultatem sprzedaży Spółki w rozumieniu art. 2 pkt 22 Ustawy VAT.

Z kolei, zgodnie z art. 29 ust. 1 Ustawy VAT podstawą opodatkowania jest obrót, z zastrzeżeniem ust. 2-21, art. 30-32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy lub osoby trzeciej. Do obrotu nie zalicza się zatem czynności wywołujących obowiązek zapłaty podatku VAT należnego, które jednak nie mieszczą się w definicji sprzedaży w rozumieniu art. 2 pkt 22 Ustawy VAT. W konsekwencji, do obrotu nie zalicza się kwot należnych z tytułu importu usług.

Na podstawie art. 90 ust. 1 Ustawy VAT w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego. Zgodnie z ust. 2 jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1, podatnik może pomniejszyć kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust. 10. Jednocześnie na podstawie art. 90 ust. 3 proporcję, o której mowa w ust. 2, ustala się jako udział rocznego obrotu z tytułu czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, w całkowitym obrocie uzyskanym z tytułu czynności, w związku z którymi podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, oraz czynności, w związku z którymi podatnikowi nie przysługuje takie prawo.

W konsekwencji, przy ustalaniu przez Spółkę proporcji podatku naliczonego VAT podlegającego odliczeniu wykonywanej na podstawie art. 90 Ustawy VAT, Spółka nie uwzględnia kwot uiszczanych na rzecz lidera z tytułu importu usług zarządzania płynnością finansową, ponieważ takie kwoty należne nie stanowią obrotu w rozumieniu art. 90 ust. 1-3 w związku z 29 ust. 1 Ustawy VAT.

Zgodnie z art. 91 ust. 1 Ustawy VAT, po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1, jest on obowiązany dokonać korekty kwoty podatku odliczonego zgodnie z art. 90 ust. 2-10, z uwzględnieniem proporcji obliczonej w sposób określony w art. 90 ust. 2-6 lub 10 lub przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 11 i 12, dla zakończonego roku podatkowego.

Biorąc pod uwagę uwagi wskazane w pkt 4-5 powyżej, kwoty należne uiszczane przez Spółkę w związku z importem usługi zarządzania płynnością finansową nie byłyby brane pod uwagę także przy ustalaniu rocznej korekty podatku VAT naliczonego, o której mowa w art. 91 Ustawy VAT.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za prawidłowe.

Mając powyższe na względzie, stosownie do art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Zauważyć jednak należy, iż zgodnie z art. 14b § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek o interpretację indywidualną może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 ustawa - Ordynacja podatkowa). A zatem wniosek o wydanie interpretacji może być złożony tylko w indywidualnej sprawie zainteresowanego, nie zaś grupy osób. Z tych też względów – z uwagi na indywidualny charakter interpretacji przepisów prawa podatkowego - zaznacza się, iż niniejsza interpretacja indywidualna dotyczy jedynie Spółki, nie zaś wszystkich uczestników transakcji cash poolingu. Uwzględniając powyższe wskazać zatem należy, iż interpretacja nie wywołuje skutków prawnych dla pozostałych uczestników, którzy chcąc uzyskać interpretację indywidualną powinni wystąpić z odrębnymi wnioskami o jej udzielenie. W konsekwencji regulacje zawarte w art. 14k-14n ustawy Ordynacja podatkowa nie będą miały zastosowania dla tych podmiotów.

Jednocześnie informuje się, iż niniejsza interpretacja dotyczy opodatkowania, importu i zastosowania proporcji dla usługi Cash poolingu. W odniesieniu do zdarzenia przyszłego w zakresie opodatkowania nadwyżek finansowych przekazanych i otrzymanych przez Spółkę w ramach systemu Cash poolingu zostało wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku, ul. 1 Maja 10, 09-402 Płock.