Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPB2/4511-1-80/15-6/JK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2015-04-30
Teza: Podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie opodatkowania otrzymanego odszkodowania.
Słowa kluczowe: odszkodowania; pracownik; zwolnienie-zwolnienie przedmiotowe
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 3

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko przedstawione we wniosku z dnia 21 stycznia 2015 r. (data wpływu 26 stycznia 2015 r.), uzupełnionym w dniu 12 lutego 2015 r., w dniu 21 kwietnia 2015 r. oraz w dniu 29 kwietnia 2015 r. o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania otrzymanego odszkodowania – **jest prawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 26 stycznia 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania otrzymanego odszkodowania.

W związku ze stwierdzeniem braków formalnych, o których mowa w art. 14f § 1 ustawy – Ordynacja podatkowa pismem z dnia 16 kwietnia 2015 r. nr ILPB2/4511-1-80/15-3/JK Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działający w imieniu Ministra Finansów wezwał Wnioskodawczynię do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania.

Jednocześnie poinformowano, że stosownie do postanowień art. 139 § 4 w zw. z art. 14d Ordynacji podatkowej, okresu oczekiwania między wezwaniem przez organ, a jego uzupełnieniem przez Wnioskodawczynię nie wlicza się do trzymiesięcznego terminu przewidzianego na wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego.

Wezwanie wysłane w dniu 16 kwietnia 2015 r. zostało skutecznie doręczone w dniu 20 kwietnia 2015 r.

W dniu 21 kwietnia 2015 r. wniosek został uzupełniony.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawczyni pozwem z 20 września 2014 r. zażądała od swojego byłego pracodawcy zapłaty odszkodowania w wysokości 26.337 zł w związku ze złożeniem przez Zainteresowaną wypowiedzenia umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 11 k.p. oraz o sprostowanie świadectwa pracy.

Powództwo Wnioskodawczyni zostało złożone w związku z następującym stanem faktycznym:

Zainteresowana była pracownikiem pozwanej od 3 kwietnia 2006 r. Od 1 lutego 2013 r., zgodnie z aneksem do umowy o pracę z 25 stycznia 2014 r., Wnioskodawczyni była zatrudniona na stanowisku menadżera ds. monitorowania bezpieczeństwa IT, z wynagrodzeniem zasadniczym brutto 8779 zł.

Na mocy przywołanego aneksu Wnioskodawczyni została wówczas zaszeregowana do stopnia grade 8, zgodnie z obowiązującymi u pracodawcy regulaminem pracy i regulaminem wynagradzania.

Przy zmianie umowy o pracę Wnioskodawczyni została złożona oferta, że po 12-18 miesiącach i spełnieniu celów wynikających z Planu Rozwoju Osobistego zostanie zmienione jej zaszeregowanie na wyższy stopień, a w konsekwencji również wynagrodzenie.

W drugiej połowie lipca 2014 r. Wnioskodawczyni, po dokonaniu kilku zapytań u przełożonych oraz w dziale kadr, powzięła informację, że oferta nie będzie zrealizowana.

Przedstawiciele pracodawcy nie wskazali żadnej przyczyny rezygnacji z oferty. Stąd też Zainteresowana pismem z 23 lipca 2014 r. złożyła wypowiedzenie umowy o pracę, z wolą zachowania okresu wypowiedzenia, skróconego za porozumieniem stron.

Powódka w okresie po złożeniu oświadczeniu o wypowiedzeniu udała się na urlop wypoczynkowy. Po powrocie z urlopu 18 sierpnia 2014 r. i odbyciu dodatkowych rozmów z przedstawicielami pracodawców Wnioskodawczyni uznała, że zachowanie pracodawcy było na tyle nietyczne, że warunkuje zmianę trybu wypowiedzenia. Ponadto powódka powzięła informację, że inny pracownik, zatrudniony w podmiocie należącym do tej samej grupy kapitałowej, w którym obowiązują podobne warunki zatrudniania, uzyskał zmianę zaszeregowania.

Stąd też 22 sierpnia 2014 r. Wnioskodawczyni złożyła oświadczenie o tym, że zmienia tryb wypowiedzenia.

Dnia 1 września 2014 r. Zainteresowana otrzymała świadectwo pracy, w którym zamieszczona była informacja, że stosunek pracy ustał za porozumieniem stron.

Wnioskodawczyni złożyła wniosek o sprostowanie świadectwa pracy 6 września 2014 r., a po uzyskaniu oświadczenia o odmowie sprostowania złożyła pozew do właściwego sądu rejonowego.

W pozwie Zainteresowana wskazała, że zachowanie pracodawcy, polegające na odmowie zmiany zaszeregowania i wysokości wynagrodzenia pomimo spełnienia przez pracownika warunków przewidzianych w ofercie, stanowiło ciężkie naruszenie przez pracodawcę podstawowych obowiązków wobec pracownika, uzasadniające zmianę trybu wypowiedzenia i żądanie zapłaty odszkodowania oraz sprostowania świadectwa pracy.

Wnioskodawczyni wskazała, że doszło do naruszenia wysłowionego w art. 13 § 1 k.p. i art. 78 § 1 k.p. prawa do godziwego wynagrodzenia oraz jej dóbr osobistych, w związku z nielojalnym zachowaniem pracodawcy.

Sąd Rejonowy wyznaczył rozprawę na 28 stycznia 2015 r.

Dnia 22 grudnia 2014 r., po przeprowadzeniu negocjacji, Wnioskodawczyni i pracodawca zawarli ugodę pozasądową, na mocy której pracodawca miał zapłacić Zainteresowanej kwotę 14.000 zł do 20 stycznia 2015 r. oraz wystawić list referencyjny, zaś Wnioskodawczyni zobowiązała się cofnąć powództwo.

Dnia 23 grudnia 2014 r. Zainteresowana cofnęła powództwo, zaś 20 stycznia 2015 r. pracodawca zapłacił na rachunek pełnomocnika Wnioskodawczyni kwotę 14.000 zł, oznaczając przelew jako „ugoda pozasądowa”. Tego samego dnia pełnomocnik Wnioskodawczyni przekazał jej drogą przelewu bankowego ww. kwotę.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytania.

1.  Czy wypłacona Wnioskodawczyni kwota 14.000 zł, tytułem zaspokojenia roszczeń odszkodowawczych zawartych w pozwie, jest odszkodowaniem w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy, niebędące zarazem przychodem zwolnionym ze względu na treść art. 21 ust. 1 pkt 3 lit g?
2.  Jeśli tak, to czy jest ono przychodem ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy oraz czy przychód z tego tytułu winien być wykazany na deklaracji rocznej?
3.  Jeśli tak, to czy w związku z tym pracodawca miał obowiązek pobrać zaliczkę na podatek zgodnie z art. 31 ustawy, zaś do końca lutego 2016 r. będzie miał obowiązek przekazać wnioskodawczyni informację o wysokości przekazanych zaliczek w rozumieniu art. 39 ust. 1 ustawy?

Zdaniem Wnioskodawczyni, wpłacona kwota 14.000 zł jest odszkodowaniem w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3, niebędącym zarazem przychodem zwolnionym ze względu na treść art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. g ustawy. Uzyskane odszkodowanie zdaniem Zainteresowanej nie korzysta ze zwolnienia - taki też pogląd został wyrażony w wyroku NSA z dnia 28 października 2009 r. II FSK 869/08. Wprawdzie bowiem wysokość odszkodowania wynika wprost z przepisów ustawy, lecz ze względu na fakt, że bezpośrednią podstawą do jej wypłacenia była ugoda pozasądowa, to nie przysługuje Wnioskodawczyni zwolnienie tego przychodu od konieczności zaliczenia do podstawy opodatkowania.

W związku z tym, w nawiązaniu do drugiego pytania, Wnioskodawczyni stwierdza, że pobrane odszkodowanie jest przychodem ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy i winien być ujawniony w deklaracji rocznej, po potrąceniu kosztów uzyskania przychodu, jako dochód podlegający opodatkowaniu.

W odniesieniu zaś do ostatniego pytania Zainteresowana stwierdza, że skoro wypłacona kwota odszkodowania jest przychodem ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy, to pracodawca wypłacający takowe odszkodowanie winien pobrać obliczyć i wpłacić zaliczkę na podatek dochodowy, wypłacając Wnioskodawczyni kwotę netto. Stąd też Wnioskodawczyni podnosi, że płatnik będzie miał obowiązek przekazania Jej do końca lutego 2016 r. informację o wysokości pobranej zaliczki na poczet podatku dochodowego.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych wolne od podatku dochodowego są odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw, oraz otrzymane odszkodowania lub zadośćuczynienia, jeżeli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z postanowień układów zbiorowych pracy, innych opartych na ustawie porozumień zbiorowych, regulaminów lub statutów, o których mowa w art. 9 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94, z późn. zm.), z wyjątkiem:

1.  określonych w prawie pracy odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia umowy o pracę,
2.  odpraw pieniężnych wypłacanych na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników,
3.  odpraw i odszkodowań z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia funkcjonariuszom pozostającym w stosunku służbowym,
4.  odszkodowań przyznanych na podstawie przepisów o zakazie konkurencji,
5.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą,
6.  odszkodowań za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzeniem działów specjalnych produkcji rolnej, z których dochody są opodatkowane według skali, o której mowa w art. 27 ust. 1, lub na zasadach, o których mowa w art. 30c,
7.  odszkodowań wynikających z zawartych umów lub ugód innych niż ugody sądowe.

Odszkodowanie jest szczególnym rodzajem świadczenia polegającego na naprawieniu szkody, czyli uszczerbku, jakiego doznaje poszkodowany we wszystkiego rodzaju dobrach przez prawo chronionych, w tym w dobrach osobistych. Chodzi zarówno o uszczerbek majątkowy jak i niemajątkowy. Naprawienie szkody obejmuje, zarówno straty jakie poszkodowany poniósł, jak i korzyści, które mógł osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. Wysokość szkody wyznacza rozmiar obowiązku odszkodowawczego.

Kwestie dotyczące stosunku pracy, w tym wypłaty odszkodowań z tytułu niezgodnego z prawem rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracodawcy zawarte zostały w Kodeksie pracy.

Art. 55 § 11 Kodeksu pracy stanowi, że pracownik może rozwiązać umowę o pracę w trybie określonym w § 1 (tj. bez wypowiedzenia) także wtedy, gdy pracodawca dopuścił się ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków wobec pracownika; w takim przypadku pracownikowi przysługuje odszkodowanie w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia, a jeżeli umowa o pracę została zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy – w wysokości wynagrodzenia za okres 2 tygodni.

Z § 2 ww. przepisu wynika, że oświadczenie pracownika o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia powinno nastąpić na piśmie, z podaniem przyczyny uzasadniającej rozwiązanie umowy. Przepis art. 52 § 2 stosuje się odpowiednio.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawczyni pozwem z 20 września 2014 r. zażądała od swojego byłego pracodawcy zapłaty odszkodowania w wysokości 26.337 zł w związku ze złożeniem przez Zainteresowaną wypowiedzenia umowy o pracę bez zachowania okresu wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 11 k.p. oraz o sprostowanie świadectwa pracy. Dnia 22 grudnia 2014 r., po przeprowadzeniu negocjacji, Wnioskodawczyni i pracodawca zawarli ugodę pozasądową, na mocy której pracodawca miał zapłacić Zainteresowanej kwotę 14.000 zł do 20 stycznia 2015 r. oraz wystawić list referencyjny, zaś Wnioskodawczyni zobowiązała się cofnąć powództwo. Dnia 23 grudnia 2014 r. Zainteresowana cofnęła powództwo, zaś 20 stycznia 2015 r. pracodawca zapłacił na rachunek pełnomocnika Wnioskodawczyni kwotę 14.000 zł, oznaczając przelew jako „ugoda pozasądowa”. Tego samego dnia pełnomocnik Wnioskodawczyni przekazał jej drogą przelewu bankowego ww. kwotę.

Biorąc zatem powyższe pod uwagę, stwierdzić należy, że otrzymana przez Wnioskodawczynię kwota stanowi odszkodowanie, którego zasady ustalania, czy wysokość wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw (w przedmiotowej sprawie Kodeksu pracy), a więc odszkodowanie, o którym co do zasady traktuje przepis art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Rzeczone odszkodowanie nie korzysta jednak ze zwolnienia od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż zostało wyłączone ze zwolnienia na mocy uregulowań lit. g) tego przepisu. Z opisu stanu faktycznego wynika bowiem jednoznacznie, że rzeczone odszkodowanie zostało wypłacone na podstawie ugody pozasądowej zawartej pomiędzy Wnioskodawczynią a byłym pracodawcą.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy źródłami przychodów są: stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta.

Za przychód ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, uważa się w myśl art. 12 ust. 1 ww. ustawy, wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Wypłacone byłemu pracownikowi świadczenie, jako związane ze stosunkiem pracy, należy zatem zakwalifikować do przychodów określonych w przepisie art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako przychód ze stosunku pracy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach właściwych dla tego źródła przychodu.

Tym samym były pracodawca Wnioskodawczyni od kwoty odszkodowania ma obowiązek zgodnie z art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych obliczyć, pobrać i odprowadzić zaliczkę na podatek dochodowy, a następnie kwotę odszkodowania wykazać łącznie z innymi dochodami ze stosunku pracy w informacji PIT-11 – na podstawie art. 39 cyt. ustawy.

Reasumując stwierdzić należy, że otrzymana przez Zainteresowaną – na mocy ugody pozasądowej – kwota odszkodowania stanowi niepodlegający zwolnieniu z opodatkowania przychód, o którym mowa w art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Od ww. przychodu były pracodawca Wnioskodawczyni miał obowiązek pobrać zaliczkę na podatek zgodnie z art. 31 cyt. ustawy oraz będzie miał obowiązek przekazania Zainteresowanej informacji o wysokości pobranych zaliczek, na podstawie art. 39.

Końcowo wskazać należy, że powołany w treści wniosku wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może wpłynąć na ocenę prawidłowości przedmiotowej kwestii. Nie negując tego orzeczenia, jako cennego źródła w zakresie wskazywania kierunków wykładni norm prawa podatkowego należy stwierdzić, iż zdaniem organu podatkowego teza badanego rozstrzygnięcia nie ma zastosowania w przedmiotowym postępowaniu.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, ul. Ratajczaka 10/12, 61-815 Poznań, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.