Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB4.4015.39.2017.1.BB
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-06-05
Teza: Czy aby skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, Wnioskodawczyni musi zgłosić nabycie własności rzeczy i praw majątkowych w drodze spadku po zmarłym mężu w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku?
Słowa kluczowe: dziedziczenie-dziedziczenie testamentowe; podatek-podatek od spadków i darowizn; spadek; testament; zgłoszenie
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn-Rozdział 1-art. 4

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r., poz. 201, ze zm.) – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z 06 kwietnia 2017 r. (data wpływu – 18 kwietnia 2017 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skorzystania ze zwolnienia zawartego w art. 4a ustawy – **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 18 marca 2017 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skorzystania ze zwolnienia zawartego art. 4a ustawy.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Mąż Wnioskodawczyni zmarł w dniu 14 lipca 2015 r. Pozostawił po sobie dwa testamenty notarialne sporządzone 13 lutego 2015 r. oraz 12 marca 2012 r.

Celem stwierdzenia nabycia spadku po mężu Wnioskodawczyni wniosła, wraz ze swoim synem sprawę do sądu. W dniu 20 grudnia 2016 r. Sąd Rejonowy wydał postanowienie o nabyciu spadku po mężu Wnioskodawczyni wprost: przez syna zmarłego oraz przez Wnioskodawczynię w udziale po 1/2 części każdy na podstawie ww. testamentu notarialnego z 13 lutego 2015 r.

Sąd stwierdził jednocześnie, iż zgodnie z zapisem windykacyjnym zawartym w ww. testamencie notarialnym z 12 marca 2012 r., córka męża Wnioskodawczyni nabyła przysługujące mu prawo własności lokalu mieszkalnego.

Powyższe postanowienie uprawomocniło się w styczniu 2017 roku. W świetle powyższego w ocenie Wnioskodawczyni przypadającą na nią część spadku nabyła w całości na podstawie testamentu notarialnego.

Wnioskodawczyni nadmieniła, że od 2004 roku miała z mężem ustanowioną rozdzielność majątkową.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy aby skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, Wnioskodawczyni musi zgłosić nabycie własności rzeczy i praw majątkowych w drodze spadku po zmarłym mężu w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku?

Zdaniem Wnioskodawczyni, aby skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, nie musi ona zgłaszać nabycia rzeczy i praw majątkowych w ciągu 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku. Zgodnie bowiem z art. 4a ust. 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn, obowiązek tego zgłoszenia nie obejmuje przypadków gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej na podstawie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest nieprawidłowe.

Ponieważ w przedmiotowej sprawie nabycie tytułem spadku nastąpiło w lipcu 2015 r. znajdą zastosowanie przepisy ustawy o podatku od spadków i darowizn w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2015 r., poz. 86 ze zm.) podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. dziedziczenia.

Spadek jest instytucją regulowaną przepisami zawartymi w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. 2017 r., poz. 459). W myśl art. 922 § 1 tej ustawy przez spadkobranie należy rozumieć przejście praw i obowiązków majątkowych zmarłego z chwilą jego śmierci na jedną lub kilka osób. Zgodnie z art. 924 tejże ustawy spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, natomiast spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku (art. 925 Kodeksu cywilnego). Oznacza to, iż dniem nabycia spadku jest data śmierci spadkodawcy. Natomiast, zgodnie z art. 1025 § 1 ww. Kodeksu, prawomocne postanowienie sądu o nabyciu spadku potwierdza jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

Z treści art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że w przypadku nabycia spadku obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy obowiązek podatkowy powstaje − przy nabyciu w drodze dziedziczenia − z chwilą przyjęcia spadku.

Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 4 cyt. ustawy, jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym lub organem kontroli skarbowej na fakt nabycia.

Zgodnie zatem z ww. przepisami obowiązek podatkowy powstaje przy nabyciu w drodze dziedziczenia z chwilą przyjęcia spadku lub jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, z chwilą sporządzenia pisma, a w przypadku gdy pismem tym jest orzeczenie sądu, z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia.

Podstawę opodatkowania – zgodnie z art. 7 ust. 1 tejże ustawy – stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 9.637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.

Jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się wartość rzeczy

i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie – art. 9 ust. 2 zdanie pierwsze cyt. ustawy.

W myśl art. 14 ust. 1 ww. ustawy wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony jest nabywca.

W świetle art. 14 ust. 2 zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.

Zgodnie z art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

Natomiast zgodnie z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.

Zgodnie z art. 4a ust. 3 ww. ustawy w przypadku niespełnienia warunków, o których mowa m.in. w ust. 1, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.

Zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych dokonać należy na formularzu SD-Z2, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych z dnia 20 listopada 2015 r. (Dz.U. z 2015 r., poz. 2060).

Z treści wniosku wynika, że 13 lutego 2015 r. mąż Wnioskodawczyni sporządził testament notarialny. Mąż Wnioskodawczyni zmarł 14 lipca 2015 r. W dniu 20 grudnia 2016 r. Sąd wydał postanowienie o nabyciu spadku przez Wnioskodawczynię (w ½ części) na podstawie tegoż testamentu. Postanowienie to uprawomocniło się w styczniu 2017 r.

Zgodnie zatem z powołanymi wyżej przepisami w niniejszej sprawie obowiązek podatkowy powstał w styczniu 2017 r., tj. z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu o nabyciu spadku.

Wnioskodawczyni stoi na stanowisku, iż aby skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn nie musi zgłaszać nabycia spadku w terminie 6 miesięcy.

Z przedstawionym stanowiskiem nie można się zgodzić.

Jak wynika z art. 4a ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn obowiązek zgłoszenia nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego jest immanentnym elementem tego zwolnienia.

Ustawodawca odstąpił od obowiązku dokonania zgłoszenia jedynie w dwóch przypadkach określonych w art. 4a ust. 4 ustawy tj. gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

A zatem tylko w przypadku gdy wartość nabytego przez Wnioskodawczynię spadku – ustalona zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy – nie przekraczałaby tzw. kwoty wolnej określonej w art. 9 ust.1 pkt 1 (przy uwzględnieniu zasady kumulacji określonej w art. 9 ust. 2 ustawy) Wnioskodawczyni nie byłaby obowiązana do dokonania zgłoszenia nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego, a mimo to mogłaby skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 4a ustawy.

Jeżeli jednak wartość nabytego spadku przekracza tzw. kwotę wolną to Wnioskodawczyni by móc skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania, obowiązana jest do dokonania zgłoszenia w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku.

Przywołany przez Wnioskodawczynię art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy nie ma w przedstawionym stanie faktycznym zastosowania. Zgodnie z treścią tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2015 r. obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego.

W treści stanowiska Wnioskodawczyni co prawda powołała ten przepis w brzmieniu obowiązującym od 01 stycznia 2016 r. – nie zmienia to jednakże faktu, że również w świetle nowego brzmienia przepis ten nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

W konsekwencji, Wnioskodawczyni w związku z nabyciem spadku po mężu może skorzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, jednak pod warunkiem zgłoszenia nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego tj. uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku.

Wobec powyższego stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ul. Staromłyńska 10, 70-561 Szczecin, w dwóch egzemplarzach (art. 47 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.