Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 0111-KDIB4.4014.410.2019.1.LM
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2019-12-04
Teza: Czy sprzedaż Akcji na rzecz Wnioskodawcy za pośrednictwem Firmy Inwestycyjnej będzie podlegało zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: akcja; instrumenty-instrumenty finansowe; papier-papiery wartościowe; pośrednictwo-pośrednictwo finansowe; sprzedaż
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2019 r., poz. 900, ze zm.) – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy przedstawione we wniosku z 29 października 2019 r. (data wpływu – 29 października 2019 r.), uzupełnionym samoistnie 13 listopada 2019 r., o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nabycia akcji za pośrednictwem firmy inwestycyjnej – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 29 października 2019 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych nabycia akcji za pośrednictwem firmy inwestycyjnej.

Wniosek uzupełniono samoistnie 13 listopada 2019 r.

We wniosku przedstawiono następujące zdarzenie przyszłe:

Wnioskodawca jest osobą fizyczną będącą polskim rezydentem podatkowym podlegającym nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce.

Wnioskodawca jest właścicielem certyfikatów inwestycyjnych Funduszu Inwestycyjnego Zamkniętego Aktywów Niepublicznych (dalej: „FIZ”). FIZ jest właścicielem akcji (dalej: „Akcje”) polskiej spółki akcyjnej. Akcje stanowią instrumenty finansowe w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 2286, ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są papiery wartościowe. Natomiast w myśl art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, ilekroć w ustawie jest mowa o papierach wartościowych – rozumie się przez to m.in. akcje.

Wnioskodawca zamierza nabyć całość lub część Akcji od FIZ za pośrednictwem firmy inwestycyjnej w rozumieniu art. 3 pkt 33 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi (np. za pośrednictwem domu maklerskiego lub banku prowadzącego działalność maklerską, dalej: „Firma Inwestycyjna”). Zgodnie z tym przepisem, ilekroć w ustawie jest mowa o firmie inwestycyjnej – rozumie się przez to dom maklerski, bank prowadzący działalność maklerską, zagraniczną firmę inwestycyjną prowadzącą działalność maklerską na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zagraniczną osobę prawną z siedzibą na terytorium państwa innego niż państwo członkowskie, prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność maklerską.

W celu przeprowadzenia transakcji sprzedaży, Wnioskodawca (i/lub FIZ) zawrze z Firmą Inwestycyjną umowy, w których Firma Inwestycyjna zobowiąże się wobec Wnioskodawcy do pośrednictwa w transakcji sprzedaży Akcji przez FIZ.

Na podstawie tych umów, zakres obowiązków Firmy Inwestycyjnej pośredniczącej w transakcji sprzedaży na rzecz Wnioskodawcy Akcji przez FIZ będzie uwzględniał uczestnictwo Firmy Inwestycyjnej przy dokonywaniu umowy. Zakres ten może obejmować:

*   zawarcie umowy sprzedaży Akcji w imieniu jednej ze stron transakcji;
*   przeniesienie praw własności Akcji w ramach obsługi uwzględniające rozliczenie przez Firmę Inwestycyjną sprzedaży Akcji poprzez podjęcie czynności mających na celu przeniesienie aktywów i ujęcie Akcji na rachunku w ewidencji lub w depozycje;
*   pośrednictwo Firmy Inwestycyjnej w zapłacie ceny sprzedaży (jeżeli uregulowanie ceny nastąpi w formie pieniężnej);
*   merytoryczne przygotowanie transakcji oraz opracowanie dokumentacji i umów dotyczących sprzedaży Akcji;
*   inne czynności pomocnicze związane z transakcją.

Firma Inwestycyjna może nie być zaangażowana w negocjacje pomiędzy FIZ i Wnioskodawcą dotyczące części lub całości warunków transakcji sprzedaży Akcji, w szczególności w ustalenie ceny sprzedaży i w zawieranie jakichkolwiek dodatkowych porozumień. Należy jednak zaznaczyć, że żadna z czynności dokonywanych samodzielnie (tj. bez pośrednictwa Firmy Inwestycyjnej) przez FIZ i Wnioskodawcę, nie będzie skutkowała sprzedażą Akcji. Przeniesienie własności Akcji zostanie bowiem dokonane przy udziale Firmy Inwestycyjnej zawierającej umowę sprzedaży Akcji w imieniu jednej ze stron transakcji i wykonującej zlecenie sprzedaży Akcji na rachunek strony transakcji dającej zlecenie. W każdym przypadku czynność prawna, w wyniku której dojdzie do przeniesienia własności Akcji na Wnioskodawcę, zostanie dokonana za pośrednictwem Firmy Inwestycyjnej.

Za powyższe czynności zostanie wypłacone wynagrodzenie dla Firmy Inwestycyjnej.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy sprzedaż Akcji na rzecz Wnioskodawcy za pośrednictwem Firmy Inwestycyjnej będzie podlegało zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, Sprzedaż Akcji na rzecz Wnioskodawcy za pośrednictwem Firmy Inwestycyjnej będzie podlegała zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy z dnia 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1519, ze zm.).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, podatkowi temu podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych. Opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych podlegają także – na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych – zmiany umów wymienionych w pkt 1, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, z zastrzeżeniem ust. 3 pkt 4.

Jednakże, w myśl art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, zwalnia się od podatku sprzedaż praw majątkowych, będących instrumentami finansowymi dokonywaną za pośrednictwem firm inwestycyjnych lub zagranicznych firm inwestycyjnych w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.

W ocenie Wnioskodawcy z treści przywołanych przepisów ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynikają zatem następujące warunki, przy spełnieniu których transakcja sprzedaży praw majątkowych będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych:

1.  Prawa majątkowe będące instrumentami finansowymi w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi są przedmiotem transakcji sprzedaży;
2.  Sprzedaż jest realizowana za pośrednictwem firmy inwestycyjnej w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.

Ad. 1 Transakcja sprzedaży praw majątkowych

Pośrednictwo Firmy Inwestycyjnej dotyczyć musi sprzedaży, a nie innej czynności dokonywanej w związku ze sprzedażą, np. podjętej w celu jej wykonania. W związku z tym niezbędne jest określenie czym jest sprzedaż, o której mowa w art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych.

Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych nie zawiera definicji sprzedaży. Mając powyższe na względzie dla celów wykładni tego pojęcia można pomocniczo posłużyć się analizą przepisów ustawy z 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (Dz.U. z 2019 r., poz. 1145). Co prawda przenoszenie wprost wniosków wywiedzionych w związku z analizą przepisów prawa cywilnego na grunt prawa podatkowego może stanowić naruszenie autonomii prawa podatkowego, ale zasada ta nie ma charakteru bezwzględnego (por. wyrok NSA z 12 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 126/06). W konsekwencji, jeśli dana kwestia jest regulowana przez przepisy prawa podatkowego, nie ma ani potrzeby, ani podstaw do sięgania do regulacji prawa cywilnego czy gospodarczego. Ponieważ jednak prawo podatkowe nie zawiera definicji sprzedaży, to należy w ramach wykładni systemowej posiłkować się przepisami Kodeksu cywilnego.

Na podstawie art. 535 Kodeksu cywilnego, przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Zgodnie z art. 555 cyt. Kodeksu przepisy o sprzedaży rzeczy stosuje się odpowiednio m.in. do sprzedaży praw. Kodeks cywilny nie zawiera w tym przedmiocie wyłączeń w odniesieniu do sprzedaży praw wynikających z instrumentów finansowych. Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, instrumentami finansowymi są papiery wartościowe. Natomiast art. 3 pkt 1 lit. a) ustawy o obrocie instrumentami finansowymi stanowi, że ilekroć w ustawie jest mowa o papierach wartościowych – rozumie się przez to m.in. akcje.

W związku z powyższym, w opinii Wnioskodawcy, za sprzedaż praw majątkowych będących instrumentami finansowymi, także w rozumieniu art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, należy uznać umowę zobowiązującą jedną stronę czynności do przeniesienia praw wynikających z instrumentów finansowych (ewentualnie także innych czynności – np. wydania instrumentów finansowych istniejących w formie dokumentów), a drugą stroną do zapłaty ceny (ewentualnie także innych czynności – np. odbioru instrumentów finansowych istniejących w formie dokumentów).

W ocenie Wnioskodawcy nie ulega wątpliwości, że sprzedaż Akcji zrealizowana w sposób przedstawiony w zaprezentowanym stanie faktycznym będzie stanowić sprzedaż podlegającą przepisom ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Przede wszystkim umowa pośrednictwa w sprzedaży Akcji, która zostanie zawarta z Instytucją Finansową, będzie przewidywać zobowiązanie do przeniesienia praw własności Akcji oraz zapłatę ustalonej ceny sprzedaży (za pośrednictwem Instytucji Finansowej).

Ad 2. Sprzedaż za pośrednictwem firmy inwestycyjnej

Zgodnie z powołanym już art. 3 pkt 33 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, ilekroć w ustawie jest mowa o firmie inwestycyjnej – rozumie się przez to dom maklerski, bank prowadzący działalność maklerską, zagraniczną firmę inwestycyjną prowadzącą działalność maklerską na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz zagraniczną osobę prawną z siedzibą na terytorium państwa innego niż państwo członkowskie, prowadzącą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność maklerską. Stosownie do art. 3 pkt 32 cyt. ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o zagranicznej firmie inwestycyjnej – rozumie się przez to osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej z siedzibą na terytorium innego państwa członkowskiego, a w przypadku gdy przepisy danego państwa nie wymagają ustanowienia siedziby – z centralą na terytorium innego państwa członkowskiego, albo osobę fizyczną z miejscem zamieszkania na terytorium innego państwa członkowskiego, prowadzącą na podstawie zezwolenia właściwego organu nadzoru działalność maklerską na terytorium innego państwa członkowskiego, jak również zagraniczną instytucję kredytową.

Z kolei pośrednictwo przy zawieraniu umowy sprzedaży praw majątkowych będących instrumentami finansowymi ma miejsce w sytuacji, gdy firma inwestycyjna w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi uczestniczy przy dokonywaniu tejże transakcji. Pojęcie pośrednictwa obejmuje zatem przykładowo zawarcie umowy sprzedaży instrumentów finansowych przez firmę inwestycyjną w imieniu jednej ze stron transakcji, a także czynności maklerskie, o których mowa w ww. ustawie, tj. m.in.:

*   przyjmowaniu i przekazywaniu zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych (art. 69 ust. 2 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi);
*   wykonywanie zleceń nabycia lub zbycia papierów wartościowych, na rachunek dającego zlecenie (art. 69 ust. 2 pkt 2 w wz. z pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi);
*   doradztwo inwestycyjne (art. 69 ust. 2 pkt 5 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi);
*   przechowywaniu lub rejestrowaniu instrumentów finansowych, w tym prowadzeniu rachunków papierów wartościowych, rachunków derywatów i rachunków zbiorczych, oraz prowadzeniu rachunków pieniężnych (art. 69 ust. 4 pkt 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi);
*   doradztwo i inne usługi w zakresie łączenia, podziału oraz przejmowania przedsiębiorstw (art. 69 ust. 4 pkt 4 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi);
*   sporządzanie analiz inwestycyjnych, analiz finansowych oraz innych rekomendacji o charakterze ogólnym dotyczących transakcji w zakresie instrumentów finansowych (art. 69 ust. 4 pkt 6 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi).

W ocenie Wnioskodawcy w konsekwencji dla uznania czynności realizowanych przez instytucję finansową za pośrednictwo w sprzedaży instrumentów finansowych w rozumieniu art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych bez znaczenia pozostaje fakt możliwego braku działań instytucji finansowej zmierzających do znalezienia podmiotu zainteresowanego sprzedażą lub nabyciem tych instrumentów na rzecz jednej ze stron transakcji. Pośrednictwa w sprzedaży nie należy bowiem w żadnym wypadku utożsamiać z poszukiwaniem nabywcy, czy też sprzedawcy instrumentów finansowych. Ponadto ze zwolnienia, o którym mowa w ww. przepisie korzystają również transakcje sprzedaży instrumentów finansowych w ramach grupy bez względu na występowanie powiązań pomiędzy stronami transakcji sprzedaży. Istotne jest bowiem wyłącznie to, iż umowa zawierana za pośrednictwem firmy inwestycyjnej, a nie kwestia ewentualnej realizacji transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi. Podkreślenia wymaga jednak, że pojęcie „sprzedaż za pośrednictwem" nie może obejmować czynności niezwiązanych z czynnością prawną (zawieraniem transakcji sprzedaży), w szczególności czynności faktycznych, dotyczących przedmiotu transakcji sprzedaży.

Przenosząc powyższe uregulowania na grunt przedstawionego zdarzenia przyszłego, należy wskazać, że Wnioskodawca zamierza nabyć Akcje od FIZ za pośrednictwem Firmy Inwestycyjnej. Jak zostało wykazane w przedstawionym stanie faktycznym umowa pośrednictwa zawarta z Firmą Inwestycyjną może przewidywać m.in.:

*   zawarcie umowy sprzedaży Akcji w imieniu jednej ze stron transakcji;
*   przeniesienie praw własności Akcji w ramach obsługi uwzględniające rozliczenie przez Firmę Inwestycyjną sprzedaży Akcji poprzez podjęcie czynności mających na celu przeniesienie aktywów i ujęcie Akcji na rachunku w ewidencji lub w depozycje;
*   pośrednictwo Firmy Inwestycyjnej w zapłacie ceny sprzedaży (jeżeli uregulowanie ceny nastąpi w formie pieniężnej);
*   merytoryczne przygotowanie transakcji oraz opracowanie dokumentacji i umów dotyczących sprzedaży Akcji;
*   inne czynności pomocnicze związane z transakcją.

Jednocześnie, żadna z czynności dokonywanych przez Wnioskodawcę oraz FIZ samodzielnie (tj. bez pośrednictwa Firmy Inwestycyjnej), nie będzie skutkowała sprzedażą Akcji. Za usługi w ramach pośredniczenia w transakcji Firma Inwestycyjna otrzyma wynagrodzenie.

W konsekwencji, czynności Firmy Inwestycyjnej w zaprezentowanym stanie faktycznym będą stanowiły pośrednictwo w zawarciu umowy sprzedaży Akcji. Znajdzie zatem zastosowanie przepis art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Tym samym, na podstawie tegoż uregulowania przedmiotowa sprzedaż Akcji na rzecz Wnioskodawcy będzie zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych.

Podsumowując powyższe, w opinii Wnioskodawcy, nabycie przez Wnioskodawcę Akcji za pośrednictwem Firmy Inwestycyjnej będzie podlegało zwolnieniu z podatku od czynności cywilnoprawnych jako sprzedaż praw majątkowych będących instrumentami finansowymi dokonywana za pośrednictwem firmy inwestycyjnej, na podstawie art. 9 pkt 9 lit. b) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Nie ma przy tym znaczenia, że FIZ, jak i Wnioskodawca będą podmiotami powiązanymi ze sobą.

Na potwierdzenie swego stanowiska Wnioskodawca powołał interpretacje indywidualne dotyczące poruszonego we wniosku zagadnienia.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego należało uznać za prawidłowe.

Zgodnie z przepisem art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, interpretacja indywidualna zawiera wyczerpujący opis przedstawionego we wniosku stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie.

Mając zatem powyższe na względzie, stosownie do powołanego art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej, odstąpiono od uzasadnienia prawnego dokonanej oceny stanowiska Wnioskodawcy.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1.  z zastosowaniem art. 119a;
2.  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3.  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych (art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej).

Powyższe unormowania należy odczytywać łącznie z przepisami art. 33 ustawy z 23 października 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2193), wprowadzającymi regulacje intertemporalne.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w … za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2019 r., poz. 2325). Skargę wnosi się w dwóch egzemplarzach (art. 47 § 1 ww. ustawy) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała lub drogą elektroniczną na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 54 § 1a ww. ustawy), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a (art. 53 § 1 ww. ustawy). W przypadku pism i załączników wnoszonych w formie dokumentu elektronicznego odpisów nie dołącza się (art. 47 § 3 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie z art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.