Interpretacja indywidualna
Sygnatura: 2461-IBPB-2-1.4515.61.2017.3.MCZ
Organ: Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Data wydania: 2017-05-24
Teza: skutki podatkowe otrzymania od męża darowizny środków pieniężnych
Słowa kluczowe: małżonek; podatek-podatek od spadków i darowizn; umowa-umowa darowizny; środek-środki pieniężne
Przepisy: [PSD] Ustawa o podatku od spadków i darowizn

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 13 § 2a, art. 14b § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, ze zm.) w związku z art. 223 ust. 1 ustawy z 16 listopada 2016 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U., poz. 1948, ze zm.) – Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej stwierdza, że stanowisko Wnioskodawczyni przedstawione we wniosku z 21 lutego 2017 r. (data wpływu – 22 lutego 2017 r.), uzupełnionym 10 kwietnia 2017 r., o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych otrzymania od męża darowizny środków pieniężnych – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 22 lutego 2017 r. wpłynął do Organu wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych otrzymania od męża darowizny środków pieniężnych.

Z uwagi na fakt, iż wniosek nie spełniał wymogów formalnych, w piśmie z 30 marca 2017 r. znak: 2461-IBPB-2-1.4515.61.2017.1.MCZ wezwano Wnioskodawczynię o jego uzupełnienie. Wniosek uzupełniono 10 kwietnia 2017 r.

W opisie wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny:

Od sierpnia 2015 r. Wnioskodawczyni i jej mąż mają podpisaną umowę ustanawiającą rozdzielność majątkową małżeńską.

Mąż Wnioskodawczyni sprzedał dom, który posiadał w poprzednim małżeństwie a kwotę z tej sprzedaży w wysokości 147.500 zł przekazał Wnioskodawczyni jako darowiznę pieniężną.

Środki pieniężne stanowiące darowiznę od męża zostały przekazane, w ten sposób, że kupujący dom kwotę zapłaty przelał bezpośrednio na konto bankowe developera (a nie na konto osobiste Wnioskodawczyni), od którego Wnioskodawczyni zamierza kupić swoje mieszkanie.

Na bankowym potwierdzeniu przelewu środków pieniężnych dotyczących ww. darowizny od męża widnieje nazwisko K.K. – jako przelewającego środki.

Pieniądze darowane Wnioskodawczyni przez męża a przelane przez K.K. stanowią zaliczkę na poczet zakupu przez Wnioskodawczynię mieszkania.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie:

Czy otrzymanie przez Wnioskodawczynię darowizny od męża (w przypadku istnienia w małżeństwie rozdzielności majątkowej) jest zwolnione z podatku od spadków i darowizn?

Zdaniem Wnioskodawczyni, w przypadku istnienia rozdzielności majątkowej małżeńskiej otrzymanie przez nią darowizny od męża jest zwolnione z podatku od spadków i darowizn.

Uzasadniając swoje stanowisko Wnioskodawczyni wskazała, że powyższe wynika z przepisów ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy, który w art. 49 tej ustawy dopuszcza takie umowne uregulowanie małżeńskiego ustroju majątkowego małżonków, w którym będą istniały dwa odrębne majątki osób – majątek męża i majątek żony.

Przesuniecie poszczególnych składników wchodzących do każdej z tych mas majątkowych może odbywać się na podstawie umowy darowizny, na mocy której mąż przekaże żonie część należącego do niego majątku.

Z uwagi na istnienie rozdzielności majątkowej majątek męża zostanie uszczuplony natomiast majątek żony zwiększy się.

Przysporzenie uzyskane wskutek darowizny od męża jest co do zasady zwolnione od opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 4a tej ustawy. Z przepisu tego wynika, że dokonywane między małżonkami darowizny są zwolnione od podatku od spadków i darowizn pod warunkiem dokonania zgłoszenia nabycia darowizny w terminie wskazanym w ust. 1 tego przepisu. Jeżeli przedmiotem darowizny są pieniądze wówczas ich przekazanie musi nastąpić w drodze przelewu (a tak jest w przypadku Wnioskodawczyni), przekazu pocztowego pieniężnego i zostać udokumentowane kopią jego polecenia.

Podsumowując, Wnioskodawczyni uważa, że w przedstawionym stanie faktycznym darowizna jaką otrzyma od męża będzie zwolniona od opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn.

Na potwierdzenie swego stanowiska Wnioskodawczyni powołała interpretację indywidualną dotyczącą poruszonego we wniosku zagadnienia.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2016 r. poz. 205, ze zm.), podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. darowizny.

Art. 5 ustawy o podatku od spadków i darowizn stanowi, że obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.

Stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy obowiązek podatkowy powstaje – przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera pojęcia „darowizna”, dlatego w tym zakresie odwołać się należy do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2017 r., poz. 459, ze zm.).

Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego, przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

Z kolei, zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 9.637 zł, jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.

W rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy, do grupy I zalicza się małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.

Zgodnie natomiast z art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:

1.  zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2.  w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.

Wyżej wymienione zwolnienie stosuje się, jeżeli w chwili nabycia nabywca posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium takiego państwa (art. 4 ust. 4 cyt. ustawy).

Zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych dokonać należy na formularzu SD-Z2, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych z dnia 20 listopada 2015 r. (Dz.U., poz. 2060).

W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej (art. 4a ust. 3 ww. ustawy).

Stosownie do art. 4a ust. 4 ww. ustawy obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:

1.  wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie 5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2.  nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.

Z treści przepisu art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika zatem, że w przypadku gdy przedmiotem darowizny są środki pieniężne, dla skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania konieczne jest spełnienie trzech warunków:

1.  otrzymanie darowizny od jednej z osób wymienionych w tym przepisie;
2.  złożenie na druku SD-Z2 zgłoszenia o nabyciu własności środków pieniężnych (poza sytuacją przewidzianą w zacytowanym art. 4a ust. 4 ustawy);
3.  udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo -kredytowej lub przekazem pocztowym.

Z treści wniosku wynika, że pomiędzy Wnioskodawczynią i jej mężem istnieje rozdzielność majątkowa małżeńska. Mąż Wnioskodawczyni sprzedał dom, który posiadał w poprzednim małżeństwie a kwotę z tej sprzedaży w wysokości 147.500 zł przekazał Wnioskodawczyni jako darowiznę pieniężną. Środki pieniężne stanowiące darowiznę od męża zostały przekazane, w ten sposób, że kupujący dom kwotę zapłaty przelał bezpośrednio na konto bankowe developera (a nie na konto osobiste Wnioskodawczyni), od którego Wnioskodawczyni zamierza kupić swoje mieszkanie. Na bankowym potwierdzeniu przelewu środków pieniężnych dotyczących ww. darowizny od męża widnieje nazwisko K.K. – jako przelewającego środki. Pieniądze darowane Wnioskodawczyni przez męża a przelane przez K.K. stanowią zaliczkę na poczet zakupu przez Wnioskodawczynię mieszkania.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny i powołane wyżej przepisy prawa konieczne jest zbadanie czy opisana we wniosku i jego uzupełnieniu darowizna środków pieniężnych spełnia wymogi zwolnienia podatkowego przewidzianego przez ustawodawcę w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.

Na wstępie stwierdzić należy, że bez znaczenia dla możliwości skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn pozostaje fakt, że małżonkowie zawarli umowę o rozdzielności majątkowej.

Natomiast analizując wskazane w art. 4a ww. ustawy warunki zwolnienia podatkowego dotyczące udokumentowania otrzymania środków pieniężnych dowodem przekazania na rachunek bankowy nabywcy należy stwierdzić, że w sytuacji, gdy środki pieniężne będące przedmiotem darowizny zostały przekazane bezpośrednio na rachunek bankowy osoby trzeciej (np. developera), lecz na rzecz obdarowanego, należy uwzględnić linię orzeczniczą w takich sprawach wyznaczoną przez Naczelny Sąd Administracyjny (NSA). Zgodnie z poglądem NSA, zwolnieniu od podatku podlega nabycie tytułem darowizny środków pieniężnych, jeżeli nabycie to zostało zgłoszone organowi podatkowemu we właściwym czasie i udokumentowane dowodem przekazania na rachunek bankowy prowadzony dla innego, niż obdarowany, podmiotu, ale na rzecz osoby obdarowanej. W konsekwencji przyjętej przez NSA interpretacji przepisu art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, należy stwierdzić, że w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny są środki pieniężne, warunek określony w tym przepisie jest spełniony także wtedy, gdy nabywca udokumentuje ich otrzymanie dowodem przekazania bezpośrednio na rachunek osoby trzeciej, w wykonaniu zawartej z nim umowy lub tytułem zobowiązania ciążącego na obdarowanym wobec tej osoby trzeciej.

Wobec tego należy stwierdzić, że otrzymanie przez Wnioskodawczynię tytułem darowizny od męża środków pieniężnych, co do zasady, podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Jednakże darowizna ta korzysta ze zwolnienia od podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a tejże ustawy pod warunkiem, że zostaną spełnione łącznie warunki wymienione w art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy.

Warunkiem zastosowania zwolnienia jest dokonanie zgłoszenia na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego (chyba, że zaistniała sytuacja przewidziana w zacytowanym wyżej art. 4a ust. 4 ustawy) oraz udokumentowanie przekazania pieniędzy potwierdzone przelewem na rachunek bankowy osoby trzeciej lecz na rzecz obdarowanej (Wnioskodawczyni).

Fakt, iż środki pieniężne objęte darowizną od męża Wnioskodawczyni zostały przekazane (przelane) nie przez jej męża ale przez osobę trzecią zobowiązaną wobec męża Wnioskodawczyni do zapłaty ceny sprzedaży mieszkania bezpośrednio na rachunek w banku developera (osoby trzeciej), od którego Wnioskodawczyni zamierza kupić własne mieszkanie nie stoi na przeszkodzie do skorzystania ze zwolnienia podatkowego z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn. Wnioskodawczyni otrzymała bowiem darowiznę od męża (tj. osoby wymienionej w art. 4a ustawy). Fakt, iż środki pieniężne nie zostały przelane bezpośrednio z rachunku darczyńcy pozostaje zatem bez znaczenia w przedmiotowej sprawie.

Wobec powyższego, stanowisko Wnioskodawczyni należało uznać za prawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Jednocześnie wskazuje się, iż organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w granicach zdarzenia przedstawionego we wniosku przez Wnioskodawczynię. Organ podatkowy nie ocenia zgodności opisu zdarzenia sformułowanego we wniosku z rzeczywistością. Jeżeli zdarzenie przedstawione we wniosku nie odpowiada rzeczywistości, interpretacja nie wywołuje skutków prawnych.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, ul. Prosta 10, 25-366 Kielce, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r., poz. 718, ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Jednocześnie, zgodnie art. 57a ww. ustawy, skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie, opinię zabezpieczającą i odmowę wydania opinii zabezpieczającej może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Teodora Sixta 17, 43-300 Bielsko-Biała.