Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ILPP2/443-709/11-4/EN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu
Data wydania: 2011-07-26
Teza: Czy w przedstawionym powyżej stanie faktycznym – przeniesienie prawa użytkowania wieczystego wraz z prawem własności budynku oraz nakładami inwestycyjnymi poczynionymi na tą nieruchomość pomiędzy prowadzonymi przez małżonków będących współwłaścicielami nieruchomości działalnościami gospodarczymi - podatnikowi przysługuje prawo zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a czy też konieczne jest naliczenie tego podatku od wartości odliczonego podatku od towarów i usług przy dokonywaniu nakładów inwestycyjnych?
Słowa kluczowe: działalność-działalność gospodarcza; małżonkowie-majątek wspólny małżonków; nieruchomości; przekazanie; stawka-stawki podatku; wspólność-wspólność majątkowa
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział II-Rozdział 1-art. 5; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pani, przedstawione we wniosku z dnia 18 kwietnia 2011 r. (data wpływu 21 kwietnia 2011 r.) uzupełnionym pismem z dnia 15 lipca 2011 r. (data wpływu 20 lipca 2011 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania przekazania nieruchomości – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 21 kwietnia 2011 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie opodatkowania przekazania nieruchomości. Pismem z dnia 15 lipca 2011 r. uzupełniono opis stanu faktycznego.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.

W dniu 1 lipca 2008 r. małżonkowie dokonali nabycia do majątku wspólnego prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz z własnością rozpoczętej budowy. Nabycia dokonali ze środków stanowiących majątek dorobkowy.

Łączna kwota nabycia nieruchomości stanowiła 176.520 zł, w tym: 100.000 zł – cena nabycia własności rozpoczętej na gruncie budowy; 70.000 zł – cena prawa użytkowania wieczystego; kwota 5.520 zł – poniesione tytułem kosztów związanych z przeniesieniem własności nieruchomości (851 zł tytułem opłaty notarialnej od umowy warunkowej przenoszącej własność, 3.400 zł tytułem podatku od czynności cywilnoprawnych, 200 zł tytułem opłaty sądowej, 1.069 zł tytułem opłaty notarialnej od umowy przenoszącej własność definitywnie); kwota 1.000 zł tytułem pokrycia kosztów związanych z operatem szacunkowym do umowy sprzedaży.

Nabycia dokonano dla potrzeb prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej. Przy zakupie ww. nie dokonano naliczenia i odprowadzenia podatku VAT – nieruchomość została zakupiona od małżonków – osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Cena nieruchomości w kwocie 170.000 zł pokryta została ze środków pochodzących z kredytu.

W ramach prowadzonej działalności na nieruchomość zostały poczynione nakłady inwestycyjne związane z budową apteki – w wysokości netto:

*   w 2008 r. – kwota 22.463,87 zł (odsetki od kredytu);
*   w 2009 r. – kwota 19.020 zł (kwota 18.900 zł tytułem zapłaty za częściowe wykonanie projektu, kwota 120 zł tytułem opłaty od decyzji pozwolenia na budowę);
*   w 2010 r. – kwota 12.600 zł tytułem zapłaty za wykonanie projektu.

W dniu 2 listopada 2010 r. wycofano z ewidencji środków trwałych oraz z inwestycji rozpoczętych (środki trwałe w budowie) ww. nieruchomość w działalności prowadzonej przez Panią i zostały przekazane do prowadzonej przez współwłaściciela nieruchomości Pana prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą XXX (osoba fizyczna). Wartość wydatków poniesionych przez Panią jako przedsiębiorstwo YYY na ulepszenie ww. nieruchomości jest niższa niż 30% wartości początkowej obiektów będących przedmiotem dostawy. Dokonane nakłady na budowę apteki nadal będą wykorzystywane jak przed ulepszeniem na prowadzenie apteki.

Pismem z dnia 15 lipca 2011 r. uzupełniono opis stanu faktycznego o następujące informacje:

1.  w przedstawionym stanie faktycznym od nakładów poniesionych na nieruchomość jedynie częściowo przysługiwało Wnioskodawczyni prawo do odliczenia podatku od towarów i usług – odliczenie przysługiwało od kwoty 31.500,- zł. (koszty wykonania projektu apteki) w wysokości 22% co stanowi kwotę 6.930,- zł,
2.  wycofanie nieruchomości i nakładów nastąpiło w dniu 2 listopada 2010 r. z Przedsiębiorstwa YYY bezpośrednio do działalności prowadzonej przez Pana – Firma XXX. Na ten dzień oboje małżonkowie nadal byli współwłaścicielami nieruchomości, a zmiana nastąpiła jedynie w odrębnie prowadzonych przez nich działalnościach gospodarczych. Nie nastąpiła również zmiana w zakresie sposobu wykorzystania przekazanej nieruchomości i nakładów na nią poczynionych – w dalszym ciągu jest ona wykorzystywana na cele związane z prowadzeniem apteki,
3.  przekazanie nieruchomości nastąpiło z prowadzonej przez współwłaścicielkę Panią działalności gospodarczej – Przedsiębiorstwa YYY,
4.  nabycie nieruchomości nastąpiło w dniu 1 lipca 2008 r. Wartość nabycia (bez podatku VAT) stanowiła kwotę 170.000,- zł. Nieruchomość została wprowadzona na stan środków trwałych w dniu 31 sierpnia 2008 r. z wartością początkową w kwocie 193.906,33 zł. Wszystkie nakłady poczynione na nieruchomość po dacie 31 sierpnia 2008 r. to kwota 36.697,59 zł, w tym nakłady w kwocie 31.500,- zł od których dokonano odliczenia podatku VAT, co stanowi 18,92% wartości początkowej nieruchomości,
5.  w zrozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) rozpoczęta budowa znajdująca się na opisanej działce będzie budynkiem mieszkalno-handlowo-usługowym.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie.

Czy w przedstawionym powyżej stanie faktycznym – przeniesienie prawa użytkowania wieczystego wraz z prawem własności budynku oraz nakładami inwestycyjnymi poczynionymi na tą nieruchomość pomiędzy prowadzonymi przez małżonków będących współwłaścicielami nieruchomości działalnościami gospodarczymi – podatnikowi przysługuje prawo zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a, czy też konieczne jest naliczenie tego podatku od wartości odliczonego podatku od towarów i usług przy dokonywaniu nakładów inwestycyjnych?

Zdaniem Wnioskodawcy, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspolnotowa dostawa towarów.

Czynności określone w ust. 1 podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa.

W myśl art. 7 ust. 1 ww. ustawy przez dostawę towarów o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel w tym również:

1.  przeniesienie z nakazu organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w imieniu takiego organu lub przeniesienie z mocy prawa prawa własności towarów w zamian za odszkodowanie;
2.  wydanie towarów na podstawie umowy dzierżawy, najmu, leasingu lub innej umowy o podobnym charakterze zawartej na czas określony lub umowy sprzedaży na warunkach odroczonej płatności, jeżeli umowa przewiduje, że w następstwie normalnych zdarzeń przewidzianych tą umową lub z chwilą zapłaty ostatniej raty prawo własności zostanie przeniesione;
3.  wydanie towarów na podstawie umowy komisu: między komitentem a komisantem, jak również wydanie towarów przez komisanta osobie trzeciej;
4.  wydanie towarów komitentowi przez komisanta na podstawie umowy komisu, jeżeli komisant zobowiązany był do nabycia rzeczy na rachunek komitenta;
5.  ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego, ustanowienie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu oraz przekształcenie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego na spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a takie ustanowienie na rzecz członka spółdzielni mieszkaniowej odrębnej własności lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu oraz przeniesienie na rzecz członka spółdzielni własności lokalu lub własności domu jednorodzinnego;
6.  oddanie gruntów w użytkowanie wieczyste;
7.  zbycie praw o których mowa w pkt 5 i 6.

W ww. opisanym stanie faktycznym wątpliwości w ocenie podatnika nie budzi fakt, iż w związku z przekazaniem przez Wnioskodawczynię prawa użytkowania wieczystego wraz z własnością budynku, na którą to nieruchomość zostały poczynione w ramach prowadzonej przez nią działalności gospodarczej nakłady inwestycyjne na rzecz współmałżonka będącego współwłaścicielem nieruchomości stanowi w świetle cytowanych powyżej przepisów dostawę towarów podlegającą co do zasady opodatkowaniu podatkiem VAT.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

1.  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
2.  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub Ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata;

Zgodnie z pkt 10a ww. przepisu zwalnia się od podatku od towarów i usług dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:

1.  w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
2.  dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Na wstępie zauważyć należy, iż zwolnieniem od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 objęta jest jedynie dostawa budynków lub budowli w sytuacji gdy dokonujący dostawy miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. W niniejszej sprawie nie zachodzi ten przypadek albowiem dokonujący dostawy zakupił towar od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Zatem zwolnienie z pkt 10 będące zasadą nie znajduje tutaj zastosowania.

Według Podatnika w opisanym powyżej stanie faktycznym podatnikowi przysługuje prawo do zwolnienia dostawy (przeniesienie własności budynku wraz z prawem użytkowania wieczystego oraz wartością nakładów inwestycyjnych) z podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy. Jak wynika bowiem z opisanego powyżej stanu faktycznego zostały łącznie spełnione warunki wymienione w treści art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy tj.:

1.  w stosunku do obiektu będącego przedmiotem transakcji nie przysługiwało podatnikowi przy zakupie prawo obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (umowa nabycia nieruchomości dokonywana była od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej czyli nie będących podmiotami podatku od towarów i usług) oraz
2.  podatnik poniósł wydatki na ulepszenie obiektu jednak były one niższe niż 30% wartości początkowej tego obiektu.

Odnośnie punktu (2) powyżej Wnioskodawczyni wskazała, iż nakłady inwestycyjne poniesione na nieruchomość stanowią odsetki od kredytu, które nie stanowią podstawy do obniżenia podatku VAT łącznie w kwocie 22.463,87 zł (w przypadku odsetek Wnioskodawczyni nie przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego tak więc zgodnie z treścią pkt 10a lit. b nakładów tych nie należy uwzględniać przy obliczaniu wysokości nakładów uprawniających do skorzystania ze zwolnienia z pkt 10a ust. 1 art. 43 ustawy) 30% wartości nieruchomości) oraz koszty wykonania projektu apteki w kwocie 31.500 zł, opodatkowane według stawku 22%. Przy obliczaniu wartości nakładów na nieruchomość według Wnioskodawczyni należy brać pod uwagę jedynie nakłady poczynione w związku z przygotowaniem projektu, a te zostały poniesione w wysokości jedynie 31.620 zł co stanowi 17,91% wartości początkowej nieruchomości.

W tym stanie rzeczy wobec spełnienia przesłanek wymienionych w pkt 10a ust. 1 art. 43 podatnikowi (Wnioskodawczyni) przysługuje zwolnienie od podatku od towarów i usług w sytuacji przeniesienia prawa do władania nieruchomością na drugiego współwłaściciela będącego małżonkiem Wnioskodawczyni.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego uznaje się za prawidłowe.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), zwane dalej ustawą, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, podlegają:

1.  odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;
2.  eksport towarów;
3.  import towarów;
4.  wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;
5.  wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel, (…).

Przez dostawę towarów rozumie się również – zgodnie z art. 7 ust. 2 ustawy, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 kwietnia 2011 r. – przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

1.  przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,
2.  wszelkie inne darowizny

\- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów.

W myśl art. 2 pkt 6 ustawy, przez towary rozumie się rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.

Jak wynika z powyższych, za dostawę towarów uznaje się m.in. – w myśl art. 7 ust. 2 ustawy – przekazanie bez wynagrodzenia przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa na cele inne niż związane z prowadzonym przez niego przedsiębiorstwem. W konsekwencji czynność taka (przekazanie nawet nieodpłatne) jest czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.

Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy – obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Z opisu stanu faktycznego zawartego we wniosku wynika, iż w dniu 1 lipca 2008 r. małżonkowie dokonali nabycia do majątku wspólnego prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz z własnością rozpoczętej budowy. Nabycia dokonali ze środków stanowiących majątek dorobkowy. Nabycia dokonano dla potrzeb prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej. Od zakupu Wnioskodawczyni nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku – nieruchomość została zakupiona od małżonków – osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. W ramach prowadzonej działalności na nieruchomość zostały poczynione nakłady inwestycyjne związane z budową apteki tj. odsetki od kredytu, zapłata za wykonanie projektu, opłaty od decyzji pozwolenia na budowę. Wycofanie nieruchomości i nakładów nastąpiło w dniu 2 listopada 2010 r. z Przedsiębiorstwa YYY bezpośrednio do działalności prowadzonej przez Pana – Firma XXX. Na ten dzień oboje małżonkowie nadal byli współwłaścicielami nieruchomości, a zmiana nastąpiła jedynie w odrębnie prowadzonych przez nich działalnościach gospodarczych. Nie nastąpiła również zmiana w zakresie sposobu wykorzystania przekazanej nieruchomości i nakładów na nią poczynionych – w dalszym ciągu jest ona wykorzystywana na cele związane z prowadzeniem apteki. Wartość wydatków poniesionych przez Panią jako przedsiębiorstwo YYY na ulepszenie ww. nieruchomości jest niższa niż 30% wartości początkowej obiektów będących przedmiotem dostawy. Od nakładów poniesionych na nieruchomość jedynie częściowo przysługiwało Wnioskodawczyni prawo do odliczenia podatku od towarów i usług – odliczenie przysługiwało od kwoty 31.500,- zł. (koszty wykonania projektu apteki) w wysokości 22% co stanowi kwotę 6.930,- zł. W zrozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2010r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) rozpoczęta budowa znajdująca się na opisanej działce będzie budynkiem mieszkalno-handlowo-usługowym.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż małżeństwo nie należy do żadnej kategorii podmiotów wymienionych w art. 15 ust. 1 ustawy.

W związku z powyższym należy przytoczyć przepisy ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.). W świetle art. 31 § 1 ww. ustawy, z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.

Zatem istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).

W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego, jak również nie może rozporządzać lub zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku (art. 35 ww. Kodeksu).

Zgodnie z brzmieniem art. 36 § 1 oraz § 2 cyt. ustawy, oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny. Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania tego majątku.

W oparciu o art. 37 § 1 pkt 1 ww. ustawy, zgoda drugiego małżonka jest potrzebna m. in. do dokonania czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków.

Z uwagi na powyższe regulacje prawne w akcie notarialnym dokumentującym tego rodzaju nabycie nieruchomości wymieniani są oboje małżonkowie, jeżeli istnieje między nimi ustawowa wspólność majątkowa (jak wynika z wniosku ORD-IN w przedmiotowej sprawie występuje ustawowa wspólnota małżeńska). Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Stosownie do zapisu zawartego w art. 43 § 1 ww. Kodeksu, oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.

Na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, dotyczących stosunków majątkowych między małżonkami, nic nie uprawnia do wniosku, że wykonywanie czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług przez jednego z małżonków (sprzedaż towarów, odpłatne świadczenie usług, import itp.) czyni podatnikiem tego podatku również drugiego małżonka, gdy czynności te dotyczą składników ich majątku wspólnego, a przychód uzyskany z wykonywania tych czynności stanowi ich majątek dorobkowy.

Skoro każdy z małżonków jest uprawniony do samodzielnego zarządzania majątkiem wspólnym, to może on samodzielnie, we własnym imieniu i na własny rachunek dokonywać czynności prawnych będących wykonywaniem tego zarządu, jakkolwiek skuteczność czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga akceptacji drugiego małżonka.

Prawno-podatkowa skuteczność czynności podjętej przez jednego z małżonków nie jest uzależniona od zgody drugiego z nich na jej dokonanie, skoro taka czynność podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, niezależnie od tego, czy została wykonana z zachowaniem warunków i form określonych przepisami prawa. Czynności określone w art. 5 ust. 1 ustawy podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa (art. 5 ust. 2 ustawy).

W świetle powołanych wyżej przepisów wskazać należy, że na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług zarówno Wnioskodawczyni jak i jej małżonek są traktowani jako odrębne podmioty, każde z nich spełnia bowiem definicję podatnika. Autonomiczność prawa podatkowego wyklucza możliwość takiej interpretacji jego przepisów, która zakładałaby, że wspólność majątkowa istniejąca między małżonkami na podstawie przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, ma wpływ na zakres praw i obowiązków podatników podatku od towarów i usług.

Wobec powyższego transakcje dokonywane między małżonkami, będącymi podatnikami podatku od towarów i usług (każde w zakresie prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej), podlegają przepisom ustawy o VAT na zasadach ogólnych.

Z opisu sprawy wynika, iż nieruchomość będąca przedmiotem przekazania była wykorzystywana przez Zainteresowaną do prowadzonej przez nią działalności gospodarczej.

Zatem, jeżeli przedmiotem dostawy będzie nieruchomość stanowiąca majątek wspólny małżonków, lecz wykorzystywana w prowadzonej działalności gospodarczej tylko przez jednego z nich, to zdaniem tut. Organu, podatnikiem w całym zakresie z tytułu wskazanego przekazania nieruchomości będzie małżonek, który wykorzystywał przedmiotową nieruchomość w działalności gospodarczej, czyli w przedmiotowej sprawie Wnioskodawczyni.

Zgodnie z pismem Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 kwietnia 1999 r. Nr SRI-4-WSK -12-535/99 (pismo wydane zostało w okresie funkcjonowania obowiązującej do dnia 31 grudnia 1999 r. Klasyfikacji Obiektów Budowlanych, jednak wyrażone w nim stanowisko, w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia analizowanego zagadnienia, należy uznać za wciąż aktualne), obiekt budowlany rozpoczęty, który po zmianie właściciela nadal będzie kontynuowany może być klasyfikowany według Klasyfikacji Obiektów Budowlanych. W chwili sprzedaży obiekt budowlany wznoszony na podstawie wydanej decyzji administracyjnej zezwalającej na budowę określonego budynku jest tym budynkiem w określonym stopniu zaawansowania robót budowlanych.

Stosownie do zapisu art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, stawka podatku wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

W myśl art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2013 r. z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Jednak zarówno w treści ustawy o VAT, jak i przepisach wykonawczych do niej, przewidziane zostały zwolnienia od podatku oraz obniżone stawki. Stosownie do przepisu art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:

1.  dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
2.  pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.

Przez pierwsze zasiedlenie – art. 2 pkt 14 ustawy – rozumie się oddanie do użytkowania, w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu, pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi budynków, budowli lub ich części, po ich:

1.  wybudowaniu lub
2.  ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.

Aby można było mówić o pierwszym zasiedleniu, musi dojść do oddania budynku (budowli) do użytkowania w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu. Jeżeli zatem podatnik wybuduje obiekt lub go zmodernizuje, przy czym nakłady na ulepszenie przekraczają 30% jego wartości początkowej, a następnie obiekt ten (lub ulepszenie) zostanie oddany do użytkowania (wprowadzony do ewidencji środków trwałych), nie oznacza to, że został on zasiedlony. Oddanie do użytkowania nie nastąpiło bowiem w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu. Pierwsze zasiedlenie będzie miało miejsce wówczas, gdy wybudowany lub zmodernizowany budynek (obiekt) zostanie sprzedany lub np. oddany w dzierżawę, bowiem zarówno sprzedaż, jak i dzierżawa są czynnościami podlegającymi opodatkowaniu.

Zatem z powyższych przepisów wynika, iż dostawa nieruchomości, spełniających określone w przepisach warunki, może korzystać ze zwolnienia od podatku VAT. Wykluczenie z tego zwolnienia następuje w sytuacjach, gdy dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz w sytuacji, gdy od momentu pierwszego zasiedlenia do chwili sprzedaży nie minęły co najmniej dwa lata.

Ponadto w myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy, zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:

1.  w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
2.  dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.

Mając powyższe na uwadze, aby nieruchomość mogła korzystać ze zwolnienia na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy musi być spełniony podstawowy warunek tj. sprzedającemu nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w stosunku do tych obiektów.

Warunku, o którym mowa w ust. 1 pkt 10a lit. b, nie stosuje się, jeżeli budynki, budowle lub ich części w stanie ulepszonym były wykorzystywane przez podatnika do czynności opodatkowanych przez co najmniej 5 lat (art. 43 ust. 7a ustawy).

Analiza przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, regulujących wyżej wskazane prawo do zwolnienia od podatku dostaw budynków, budowli lub ich części, prowadzi do konkluzji, iż w odniesieniu do tych towarów może wystąpić jedna z dwóch podstaw do zastosowania zwolnienia od tego podatku. Istotne jest wobec tego każdorazowe kompleksowe zbadanie okoliczności towarzyszących dostawie ww. obiektów. Zauważyć bowiem należy, iż stosowanie zwolnień od podatku ma charakter wyjątkowy i nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani zawężającej, natomiast możliwość wychodzenia poza wykładnię literalną jest niedopuszczalna. W efekcie podatnik uprawniony będzie do zastosowania ww. preferencji, gdy charakter świadczonych przez niego czynności, w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, wyczerpuje znamiona ujęte w treści przepisu statuującego jego prawo do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Tak więc mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż przekazanie opisanej we wniosku nieruchomości będzie następować w ramach pierwszego zasiedlenia, w rozumieniu art. 2 pkt 14 ustawy, gdyż nie doszło jeszcze do wydania tej nieruchomości do użytkowania w wykonaniu czynności podlegających opodatkowaniu. W związku z powyższym dostawa nieruchomości nie może korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy.

Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że w roku 2008 małżonkowie dokonali nabycia do majątku wspólnego prawa użytkowania wieczystego gruntu wraz z własnością rozpoczętej budowy. Przy zakupie nie dokonano naliczenia i odprowadzenia podatku VAT, gdyż nieruchomość została zakupiona od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni wskazała także, że nakłady poniesione na ulepszenie nieruchomości od których przysługiwało jej prawo do odliczenia podatku naliczonego były niższe niż 30% wartości początkowej obiektu będącego przedmiotem dostawy.

Zatem, należy wskazać, że w stosunku do tej nieruchomości Wnioskodawczyni nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego (w związku z zakupem od osób fizycznych nieprowadzących działalności). Dodatkowo, wydatki poniesione przez Wnioskodawczynię na ulepszenie ww. nieruchomości, od których przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego były niższe niż 30% wartości początkowej tego obiektu. W związku z powyższym, przedmiotowa dostawa spełniała przesłanki do skorzystania ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy.

Kwestię opodatkowania dostawy gruntu, na którym położone są budynki i budowle rozstrzygają przepisy art. 29 ust. 5 ustawy. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

Zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 73, poz. 392 ze zm.), zwalnia się zbycie prawa wieczystego użytkowania gruntu, w przypadku dostawy budynków lub budowli trwale z gruntem związanych albo części takich budynków lub budowli, jeżeli budynki te lub budowle albo ich części są zwolnione od podatku.

Do dnia 5 kwietnia 2011 r. tożsama regulacja zawarta była w § 13 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 2010 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 246, poz. 1649 ze zm.).

Powyższy przepis, w identycznym brzmieniu, do dnia 31 grudnia 2010 r. uregulowany był w § 12 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów dnia 24 grudnia 2009 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 224, poz. 1799 ze zm.).

Wobec powyższego, czynność przeniesienia prawa użytkowania wieczystego wraz z prawem własności budynku i poniesionymi nakładami, które wykorzystywane były w przedsiębiorstwie Wnioskodawczyni do przedsiębiorstwa małżonka, podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Czynność ta będzie jednak zwolniona od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawczynię i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, ul. Dąbrowskiego 13, 66-400 Gorzów Wielkopolski po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Poznaniu, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Lesznie, ul. Dekana 6, 64-100 Leszno.