Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPTPP1/4512-344/15-4/AK
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi
Data wydania: 2015-08-10
Teza: zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT usług edukacji psychologicznej, psychoterapii dzieci, młodzieży i osób dorosłych realizowanych przez psychologów, psychoterapeutów i socjoterapeutów
Słowa kluczowe: stawka-stawki podatku
Przepisy: [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 1-art. 41; [VAT][WIS] Ustawa o podatku od towarów i usług-Dział VIII-Rozdział 2-art. 43

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613) § 5a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.), w związku z § 9 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2015r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. poz. 643) Dyrektor Izby Skarbowej w Łodzi działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 15 czerwca 2015 r. (data wpływu 17 czerwca 2015r.) uzupełnionym pismem z dnia 25 lipca 2015r. (data wpływu 29 lipca 2015r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT usług psychoterapii, socjoterapii oraz profilaktyki w zakresie zdrowia psychicznego – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 17 czerwca 2015 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie:

*   zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT usług psychoterapii, socjoterapii oraz profilaktyki w zakresie zdrowia psychicznego,

*   zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT szkoleń dla psychologów, socjoterapeutów, psychoterapeutów i osób wdrażających działania profilaktyczne,

Przedmiotowy wniosek uzupełniono pismem z dnia 25 lipca 2015r. (data wpływu 29 lipca 2015r.) w zakresie doprecyzowania opisu stanu faktycznego, sformułowania pytania odnoszącego się do przedstawionych okoliczności spray oraz przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny (doprecyzowany w uzupełnieniu wniosku).

Stowarzyszenie …. rozpoczęło swoją działalność w 2003 roku i jest organizacją nieprowadzącą działalności gospodarczej. Wszelkie działania jakie prowadzi Stowarzyszenie odbywają się w ramach działalności statutowej. Jest to organizacja zajmująca się udzielaniem wsparcia, pomocy psychologicznej/psychoterapeutycznej dla dzieci, młodzieży i osób dorosłych potrzebujących wsparcia i pomocy w zakresie funkcjonowania społecznego oraz rodzinnego.

Stowarzyszenie pozyskuje środki na działalność statutową w ramach składek członkowskich oraz uczestnicząc w otwartych konkursach ofert, przetargach ogłaszanych przez Urząd Wojewódzki, Urząd Marszałkowski, Urząd Miasta, Starostwo Powiatowe. Stowarzyszenie uzyskuje również środki w ramach programów POKL.

W ramach pozyskiwanych środków Stowarzyszenie udziela pomocy psychoterapeutycznej (terapia indywidualna i grupowa), realizuje programy profilaktyczne i socjoterapeutyczne w zakresie terapii uzależnień, psychoterapii dzieci, młodzieży i dorosłych oraz Systemowej Terapii Rodzin (na podstawie wcześniej przeprowadzonej diagnozy następuję proces leczenia/terapii). Stowarzyszenie prowadzi działalność psychoedukacyjną polegającą na organizowaniu szkoleń, konferencji z zakresu pomocy psychoterapeutycznej/psychologicznej (rozumianej jako działania profilaktyczne) na rzecz osób świadczących pomoc psychoterapeutyczną, socjoterapeutyczną i osób wdrażających programy profilaktyczne czyli wykonujących zawód medyczny uregulowany na podstawie odrębnych przepisów (osoby, o których mowa w art. 2 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011r. o działalności leczniczej). Szkolenia te mają charakter warsztatu mającego na celu rozwijanie umiejętności psychoterapeutycznych i socjoterapeutycznych czyli nakierowane są na zapobieganie negatywnym oddziaływaniom przez innych specjalistów mających na celu przeciwdziałanie, czyli przede wszystkim nieszkodzenie odbiorcom.

Zadania Stowarzyszenia realizowane są przy udziale psychologów, psychoterapeutów lub socjoterapeutów, posiadających uprawnienia psychoterapeutyczne Krajowego Biura ds. przeciwdziałania Narkomanii, Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego (czyli osoby, o których mowa w art. 2 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011r. o działalności leczniczej).

Ponadto Stowarzyszenie realizuje autorski program (socjoterapeutyczny) wczesnej interwencji uzależnień i przemocy, polegający na pracy metodą Społeczności Terapeutycznej podczas wyjazdów weekendowych, zimowych oraz grupy socjoterapeutycznej - realizowany ze środków uzyskiwanych w ramach otwartych konkursów ofert i programów POKL (proces leczenia/ terapii oparty jest na wcześniej przeprowadzonej diagnozie).

Stowarzyszenie w ramach otwartych konkursów i programów POKL rozlicza się z uzyskanych środków, składając rozliczenia końcowe po zakończeniu projektu wg określonego wzoru lub na podstawie faktur. Świadczone usługi są usługami profilaktycznymi oraz psychologicznymi/psychoterapeutycznymi mającymi na celu zachowanie, ratowanie oraz przywracanie i poprawę zdrowia psychicznego. Kierowane są do dzieci, młodzieży, osób dorosłych, jak i całych w rodzin poprzez psychoterapię, socjoterapię oraz przeciwdziałanie i wdrażanie właściwych często innowacyjnych form wsparcia i pomocy psychologicznej.

Stowarzyszenie nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług, gdyż wartość sprzedaży w poprzednim roku podatkowym nie przekroczyła kwoty 150.000,00 zł, zgodnie z art. 113 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r., nr 177, poz. 1054, z późn. zm.).

Stowarzyszenie świadczy usługi psychoterapii, socjoterapii, profilaktyki i szkoleń służące profilaktyce zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia psychicznego. Celem usług objętych zakresem pytania jest terapia czyli ochrona zdrowia psychicznego, przeprowadzana na podstawie wcześniejszej diagnozy stanu zaistniałego.

Znaczna część szkoleń jakie świadczy Stowarzyszenie, rozumiana jest jako kształcenie zawodowe lub przekwalifikowanie zawodowe (o których mowa w artykule 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku od towarów i usług) - 80% świadczonych usług w tym zakresie – w 100% finansowane ze środków publicznych (z potwierdzeniem faktu w dokumentacji finansowej). Nabyte przez uczestników szkolenia wiedza i umiejętności są bezpośrednio związane z branżą lub zawodem uczestników szkoleń i mają na celu uzyskanie lub uaktualnienie wiedzy potrzebnej do celów zawodowych.

Pozostała część szkoleń 20% rozumiana jest przez Wnioskodawcę jako działania profilaktyczne (ochrona zdrowia psychicznego), których celem jest przeciwdziałanie zaburzeniom psychicznym, psychospołecznym. Usługi te świadczone są na podstawie wcześniejszej diagnozy (przeprowadzanych badań) na temat wiedzy i doświadczenia osób, które będą szkolone czyli rozumiane są przez Wnioskodawcę jako przeciwdziałanie negatywnemu oddziaływaniu przez osoby świadczące podobne usługi co Wnioskodawca, szkolenia dla osób dorosłych zarówno psychologów, socjoterapeutów, psychoterapeutów jak również innych osób dorosłych realizowane są w ramach tzw. „trójkąta profilaktycznego” czyli konieczności oddziaływania (w zakresie profilaktyki) do wszystkich 3 grup odbiorców: dzieci, rodziców i nauczycieli (zgodnie ze standardami profilaktyki). Przykładem takich szkoleń są prelekcje dla rodziców i nauczycieli podczas wywiadówek szkolnych z zakresu przeciwdziałania uzależnieniom (profilaktyka uzależnień) są to zatem szkolenia dla rodziców i nauczycieli lecz o celu przeciwdziałania zaburzeniom psychicznych spowodowanych w wyniku różnych form uzależnień odbiorców i ich bliskich. Wnioskodawca interpretuje je jako zwolnione z podatku od towarów i usług w myśl art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o podatku od towarów i usług jako usług opieki medycznej służących profilaktyce zachowaniu, ratowaniu i przywracaniu i poprawie zdrowia.

Stowarzyszanie nie jest jednostką objętą systemem oświaty w rozumieniu przepisów o systemie oświaty, a prowadzone szkolenia realizowane są w zakresie kształcenia zawodowego lub przekwalifikowania zawodowego, o których mowa w artykule 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o podatku od towarów i usług. Znaczna część usług stanowi dofinansowanie (100%) ze środków publicznych (ok. 90% świadczonych usług). Świadczone szkolenia przeprowadzane są kompleksowo z zapewnieniem materiałów dla uczestników, wykładów oraz miejsca przeprowadzenia szkolenia. Stowarzyszenie nie jest podmiotem, który uzyskał akredytację w rozumieniu przepisów o systemie oświaty.

Wnioskodawca jest podmiotem świadczącym przedmiotowe usługi w zakresie pomocy psychoterapeutycznej, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 14 rozporządzenia ministra finansów z dnia 20 grudnia 2013 r. oraz art. 43 ust. 1 pkt 29 ustawy o VAT.

Klasyfikacja statystyczna usług, jakie świadczy Stowarzyszenie wg Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług z dnia 29 października 2008 r.:

*   86.90.18.0 usługi w zakresie zdrowia psychicznego świadczone przez psychologów i psychoterapeutów,

*   86.90.19.0 pozostałe usługi w zakresie opieki zdrowotnej, gdzie indziej niesklasyfikowane,

*   85.59.13 usługi w zakresie doskonalenia zawodowego, gdzie indziej niesklasyfikowane,

*   85.59.13.2 pozostałe usługi w zakresie doskonalenia zawodowego, gdzie indziej niesklasyfikowane.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku).

Czy usługi, jakie świadczy Stowarzyszenie (a w ramach Stowarzyszenia: psycholodzy, psychoterapeuci, psychoterapeuci), a mianowicie:

*   psychoterapia,

*   socjoterapia,

*   profilaktyka w zakresie zdrowia psychicznego,

*   szkolenia dla psychologów, socjoterapeutów, psychoterapeutów i osób wdrażających działania profilaktyczne, których celem jest ochrona zdrowia psychicznego i przeciwdziałanie niewłaściwemu leczeniu i oddziaływaniu na pacjenta i osobę w zakresie zdrowia psychicznego rozumiane również jako działania profilaktyczne oraz usługi powiązane z tymi działaniami są zwolnione z podatku od towarowi usług?

Pytanie dotyczy usług w zakresie opieki medycznej, których celem jest profilaktyka, zachowanie, ratowanie, przywracanie i poprawa zdrowia psychicznego dzieci, młodzieży i osób dorosłych oraz usług powiązanych czyli koniecznych do przeprowadzenia w celu realizacji danego działania (danej psychoterapii, socjoterapii, profilaktyki).

Zdaniem Wnioskodawcy (ostatecznie przedstawionym w uzupełnieniu wniosku), na podstawie opisanego stanu faktycznego dla świadczonych usług przez Stowarzyszenie, Wnioskodawca interpretuje, iż jest zwolniony z podatku od towarów i usług w myśl art. 43 ust. 1 pkt 19 i 29 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług oraz na podstawie § 3 ust 1 pkt 14 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 grudnia 2013r.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Na wstępie należy zaznaczyć, iż niniejsza interpretacja dotyczy tylko kwestii zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT usług psychoterapii, socjoterapii oraz profilaktyki w zakresie zdrowia psychicznego.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054, z późn. zm.), zwanej dalej „ustawą”, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy, przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.

Jak stanowi art. 8 ust. 1 ustawy, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.

Stawka podatku, zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy, wynosi 22%, z zastrzeżeniem ust. 2-12c, art. 83, art. 119 ust. 7, art. 120 ust. 2 i 3, art. 122 i art. 129 ust. 1.

Jednakże, zgodnie z art. 146a pkt 1 ustawy, w okresie od dnia 1 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2016 r., z zastrzeżeniem art. 146f, stawka podatku, o której mowa w art. 41 ust. 1 i 13, art. 109 ust. 2 i art. 110, wynosi 23%.

Przepisy ustawy o podatku od towarów i usług oraz rozporządzeń wykonawczych do tej ustawy, przewidują dla niektórych towarów i usług stawki obniżone lub zwolnienie od podatku. Zakres i zasady zwolnienia od podatku dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone między innymi w art. 43 ustawy.

Z kolei, w myśl art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy, zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów:

1.  lekarza i lekarza dentysty,
2.  pielęgniarki i położnej,
3.  medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. Nr 112, poz. 654, Nr 149, poz. 887 i Nr 174, poz. 1039),
4.  psychologa.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 19a ustawy, zwalnia się od podatku świadczenie usług, o których mowa w pkt 18 i 19, jeżeli usługi te zostały nabyte przez podatnika we własnym imieniu ale na rzecz osoby trzeciej od podmiotów, o których mowa w pkt 18 i 19.

Z powyższego wynika, że zwolnieniu od podatku podlegają usługi opieki medycznej, które spełniają określone warunki – służą mianowicie profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz świadczone są przez konkretne, wymienione przez ustawodawcę podmioty (lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarki, położne, psychologów i osoby świadczące powyższe usługi w ramach wykonywania zawodów medycznych). Zwolnienie obejmuje zatem tylko świadczenia medyczne wykonywane w określonym celu (wyłącznie te, które realizują cel związany z profilaktyką, zachowaniem, ratowaniem, przywracaniem i poprawą zdrowia) przez określone osoby (podmioty).

Powyższe przepisy stanowią implementację do polskiego porządku prawnego przepisu art. 132 ust. 1 lit. b) i lit. c) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE. L Nr 347, str. 1 ze zm.), (dalej zwana „Dyrektywą”), zgodnie z którymi zwolnieniu od podatku przez państwa członkowskie podlegają opieka szpitalna i medyczna oraz ściśle z nimi związane czynności podejmowane przez podmioty prawa publicznego lub, na warunkach socjalnych porównywalnych do stosowanych w odniesieniu do instytucji prawa publicznego, przez szpitale, ośrodki medyczne i diagnostyczne oraz inne odpowiednio uznane placówki o podobnym charakterze, a także świadczenie opieki medycznej w ramach zawodów medycznych i paramedycznych, określonych przez zainteresowane państwo członkowskie.

Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem Trybunału Sprawiedliwości UE, zwolnienia zawarte w art. 132 Dyrektywy 2006/112/WE Rady stanowią autonomiczne pojęcie prawa wspólnotowego i mają na celu uniknięcie rozbieżności w stosowaniu systemu VAT w poszczególnych państwach członkowskich. Oznacza to, że zakres przedmiotowy tych zwolnień powinien być taki sam we wszystkich krajach członkowskich, zatem przy jego definiowaniu nie jest zasadne odwoływanie się wyłącznie do ustawodawstwa krajowego, ponieważ takie działania mogłyby prowadzić do rozbieżności w stosowaniu zwolnień w poszczególnych państwach UE. Ponadto, jak wskazuje Trybunał, pojęcia dotyczące zwolnień należy interpretować w sposób ścisły, ponieważ zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatkiem VAT objęta jest każda usługa świadczona odpłatnie przez podatnika.

Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE jednoznacznie wynika, że zwolnieniu od podatku nie powinny podlegać takie usługi, których celem nie jest ochrona zdrowia. W wyroku w sprawie L.u.P. GmbH (C-106/05) Trybunał stwierdził: „(\`(...)\`) pojęcie „opieki medycznej” oraz „świadczeń opieki medycznej” (\`(...)\`) odnosi się do świadczeń, które służą diagnozie, opiece oraz, w miarę możliwości leczeniu chorób lub zaburzeń zdrowia”. Innymi słowy, aby podlegać zwolnieniu świadczenie powinno mieć cel terapeutyczny. Tym samym liczy się nie charakter, ale cel usługi.

Podkreślenia wymaga, iż orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE wskazuje, że ze zwolnienia mogą korzystać również usługi medyczne realizowane w celach profilaktycznych (wyrok w sprawie Unterpertinger, C-212/01). Zgodnie z orzeczeniem w tej sprawie „celu terapeutycznego nie należy określać w sposób szczególnie wąski, świadczenie profilaktycznych usług medycznych może być również zwolnione od podatku nawet, jeśli okaże się że osoby, które są poddane badaniom lub innym zabiegom medycznym o charakterze profilaktycznym nie cierpią na żadną chorobę lub anomalię zdrowotną.”

Wątpliwości Wnioskodawcy dotyczą zakresie zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT usługi psychoterapii, socjoterapii, profilaktyki w zakresie zdrowia psychicznego.

W kwestii stosowania zwolnienia od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy do ww. usług zauważyć należy, że zwolnienie to przewidziane zostało dla usług w zakresie opieki medycznej świadczonych w ramach wykonywania zawodu lekarza, pielęgniarki, położnej, psychologa oraz innych zawodów medycznych.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2015 r. poz. 618, z późn. zm.), osoba wykonująca zawód medyczny to osoba uprawniona na podstawie odrębnych przepisów do udzielania świadczeń zdrowotnych oraz osoba legitymująca się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny.

Natomiast, świadczeniem zdrowotnym, stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy o działalności leczniczej, są działania służące zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu lub poprawie zdrowia oraz inne działania medyczne wynikające z procesu leczenia lub przepisów odrębnych regulujących zasady ich wykonywania.

Zasady wykonywania zawodu psychologa zostały uregulowane w ustawie z dnia 8 czerwca 2001 roku o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów (Dz. U. z 2001 r., nr 73, poz. 763 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 3 ww. ustawy, zawód psychologa może wykonywać osoba, która spełnia wymagania określone niniejszą ustawą.

W myśl natomiast art. 4 ust. 1 ustawy o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów wykonywanie zawodu psychologa polega na świadczeniu usług psychologicznych, a w szczególności na:

1.  diagnozie psychologicznej,
2.  opiniowaniu,
3.  orzekaniu, o ile przepisy odrębne tak stanowią,
4.  psychoterapii,
5.  udzielaniu pomocy psychologicznej.

Zatem, na podstawie przepisów ww. ustawy, udzielanie świadczeń zdrowotnych zastrzeżonych dla zawodu psychologa wykonywać mogą jedynie osoby posiadające określone ustawowo kwalifikacje, potwierdzone odpowiednimi dokumentami.

Z uwagi na powyższe, stwierdzić należy, że skoro usługi psychoterapii, socjoterapii, profilaktyki w zakresie zdrowia psychicznego będą świadczone przez osoby, które mają stosowne kwalifikacje, tj. przez psychologów, psychoterapeutów i socjoterapeutów, została wypełniona przesłanka podmiotowa, uprawniająca do korzystania ze zwolnienia od podatku VAT, na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy, usług w zakresie psychologii wykonywanych przez psychologa uprawnionego do wykonywania tego zawodu na podstawie odrębnych przepisów. Określając krąg podmiotów objętych tym zwolnieniem, ustawodawca wskazał bowiem wprost osoby wykonujące zawód psychologa.

Do rozpatrzenia pozostaje zatem, czy świadczone w powyższym zakresie usługi służą profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia.

Dokonując oceny przedstawionego stanu faktycznego należy mieć na względzie zasadę wykładni zwolnień, stanowiących w istocie odstępstwo od generalnej zasady powszechności opodatkowania podatkiem VAT. Tym samym wszelkie zwolnienia należy interpretować możliwie ściśle i wąsko tak, aby nie doprowadzić do rozszerzenia zwolnień.

Decydujące znaczenie dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT do opisanych w złożonym wniosku usług jest wykazanie, że są to usługi w zakresie opieki medycznej, a ich celem jest profilaktyka, zachowanie, ratowanie, przywracanie i poprawa zdrowia.

W tym miejscu wskazać należy, że przepisy ustawy o VAT nie definiują pojęcia opieki medycznej. Z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE wynika, że pojęcie „opieka medyczna” dotyczy świadczeń medycznych, które służą diagnozie, opiece oraz, w miarę możliwości, leczeniu chorób lub zaburzeń zdrowia. Cel usługi medycznej określa, czy powinna ona korzystać ze zwolnienia; jeżeli z kontekstu wynika, że jej podstawowym celem nie jest ochrona zdrowia, w tym jego utrzymanie lub przywrócenie, lecz raczej udzielenie porady wymaganej przed podjęciem decyzji wiążącej się z konsekwencjami prawnymi, to wówczas zwolnienie nie będzie miało zastosowania.

Wyrażenie „opieka medyczna” dotyczy działalności mającej na celu ochronę zdrowia ludzkiego i obejmuje opiekę na pacjentem. Celem zwolnienia jest ułatwienie ochrony zdrowia ludzkiego, która obejmuje diagnozę i badania w celu sprawdzenia czy osoba cierpi na jakąś chorobę i jeżeli to możliwe zapewnienia jej leczenia. Nie obejmuje diagnozy i badania w innym celu. Innymi słowy, aby podlegać zwolnieniu świadczenie powinno mieć cel terapeutyczny.

Należy podkreślić, iż zgodnie z orzecznictwem TSUE pojęcia świadczenia opieki medycznej nie można interpretować w sposób, który obejmuje świadczenia medyczne realizowane w innym celu niż postawienie diagnozy, udzielenie pomocy medycznej oraz w zakresie, w jakim to możliwe, leczenie chorób lub zaburzeń zdrowotnych. (wyrok w sprawie Peter dAmbrumenil, Dispute Resolution Services Ltd vs Commissioners of Customs and Excise C-307/01). Jeżeli podstawowym celem danego świadczenia nie są diagnoza, opieka, bądź leczenie chorób lub zaburzeń zdrowia (tj. świadczeniu nie przyświeca cel terapeutyczny), świadczenie takie nie podlega zwolnieniu z VAT. Takie stanowisko było prezentowane przez TSUE w licznych orzeczeniach (wyrok ETS z 20 listopada 2003 r. w sprawie Peter d’Ambrumenil C-307/01; wyrok ETS z 20 listopada 2003 r. w sprawie Margarete Unterpertinger, C-212/01; wyrok ETS z 10 września 2002 r. w sprawie Kügler, C-141/00).

W sprawie C-212/01 podkreślono, że „o tym, czy dana usługa powinna zostać zwolniona z podatku VAT warunkuje jej cel. Dlatego, jeżeli kontekst, w jakim realizowana jest dana usługa medyczna pozwala określić, że jej podstawowym celem nie jest ochrona zdrowia, w tym jego utrzymanie lub przywrócenie, lecz raczej udzielenie porady wymaganej przed podjęciem decyzji wiążącej się z konsekwencjami prawnymi, zwolnienie w ramach art. 13 część A ust. 1 lit. c) nie ma zastosowania”.

Wskazać należy, iż profilaktyka zdrowotna obejmuje działania mające na celu zapobieganie chorobom bądź innemu niekorzystnemu zjawisku zdrowotnemu przed jej rozwinięciem, poprzez ich wczesne wykrycie i leczenie. Ma ona również na celu zahamowanie postępu lub powikłań już istniejącej choroby, czy też zapobieganie powstawaniu niekorzystnych wzorów zachowań społecznych, które przyczyniają się do podwyższania ryzyka choroby.

Z kolei, interpretując termin „poprawa zdrowia”, którym posługuje się ustawodawca określając zakres zwolnień, należy zastosować wykładnię literalną, zgodnie z którą wyrażenie to oznacza zmianę stanu zdrowia na lepsze, poprawienie zdrowia, jego polepszanie.

Podobnie należy postąpić dokonując wykładni pojęcia „przywracanie zdrowia”, które oznacza doprowadzenie zdrowia do poprzedniego stanu, sprawienie, że znajdzie się ono w takim stanie, w jakim był poprzednio.

W wyniku analizy powyższego należy stwierdzić, że w przedstawionych okolicznościach sprawy działania podejmowane przez psychologów, psychoterapeutów i socjoterapeutów, posiadających stosowne uprawnienia i kwalifikacje, w ramach świadczonych usług psychoterapii, socjoterapii, profilaktyki w zakresie zdrowia psychicznego, mają na celu profilaktykę, zachowanie, przywracanie lub poprawę zdrowia pacjenta.

Zatem, z uwagi na przywołane przepisy prawa, wskazać należy, że w opisanej sprawie usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu i poprawie zdrowia pacjentów, wykonywane będą w ramach wykonywania zawodu psychologa, a więc przez osobę, która legitymuje się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny - jako spełniające przesłankę podmiotową i przedmiotową, korzystać będą ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na mocy art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy.

Co również istotne w analizowanej sprawie, zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej C-141/00 w sprawie Ambulanter Pflegedienst Kugler GMBH, „zwolnienie przyznane w art. 13(A)(1)(c)b szóstej dyrektywy (aktualnie art. 132 ust. 1 lit. c) dyrektywy 2006/112/WE Rady) nie zależy od formy prawnej podatnika świadczącego usługi medyczne lub paramedyczne, o których mowa w tym przepisie”.

W wyroku tym TSUE wyjaśnił również: „W dosłownej interpretacji, przepis ten (art. 132 ust. 1 lit. c dyrektywy nie wymaga, by usługi medyczne były świadczone przez podatnika o konkretnej formie prawnej, aby objąć je zwolnieniem. Spełnione muszą być tylko dwa warunki: musi to obejmować usługi medyczne i muszą one być świadczone przez osoby posiadające konieczne kwalifikacje zawodowe”.

Powyższe oznacza więc, że zwolnienie określone w przepisie art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o podatku od towarów i usług ma zastosowanie do usług opieki medycznej, świadczonych w ramach wykonywania zawodów medycznych niezależnie od formy organizacyjno-prawnej podatnika świadczącego taką usługę.

Z uwagi na powołane przepisy prawa oraz przedstawione we wniosku okoliczności faktyczne sprawy, stwierdzić należy, że usługi psychoterapii, socjoterapii, profilaktyki w zakresie zdrowia psychicznego, korzystają ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 19 lit. d ustawy.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Tut. Organ informuje, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanego. Inne kwestie wynikające z opisu sprawy, które nie zostały objęte pytaniem - nie mogą być zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej - rozpatrzone.

Zaznaczenia wymaga, że organ podatkowy jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Wnioskodawca ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Podkreślenia wymaga, iż interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Niniejszą interpretacją załatwiono wniosek w zakresie zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT usług psychoterapii, socjoterapii oraz profilaktyki w zakresie zdrowia psychicznego. Natomiast wniosek w pozostałym zakresie został załatwiony odrębnym rozstrzygnięciem.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …, po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Łodzi, Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Piotrkowie Trybunalskim, ul. Wronia 65, 97-300 Piotrków Trybunalski.