Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IPPB2/415-475/07-4/AZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie
Data wydania: 2008-03-12
Teza: podatek dochodowy od osób fizycznych w zakresie opodatkowania pochodnych instrumentów finansowych i papierów wartościowych
Słowa kluczowe: akcja; akcja-opcje na akcje; instrumenty-instrumenty finansowe; instrumenty-pochodne instrumenty finansowe; papier-papiery wartościowe; przychód; sprzedaż; zbycie
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 10; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 11; [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2-art. 17

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770) Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Pana przedstawione we wniosku z dnia 23.11.2007 r. (data wpływu 29.11.2007 r.) o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania pochodnych instrumentów finansowych i papierów wartościowych - **jest nieprawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 29.11.2007 r. został złożony ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania pochodnych instrumentów finansowych i papierów wartościowych. Pismem z dnia 29.01.2008 r. wezwano Wnioskodawcę do uzupełnienia przedstawionego we wniosku zdarzenia przyszłego oraz dokonania dodatkowej opłaty. Powyższe zostało uzupełnione w dniu 06.02.2008 r. (data wpływu do Biura Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku 11.02.2008 r.).

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca jest pracownikiem G… P… SP. Z O.O. (dalej: „spółka”). Spółka jest podmiotem zależnym, należącym w całości do G… I…., spółki prawa stanu d, Stany Zjednoczone, z siedzibą przy, C…, Stany Zjednoczone.

Spółka G… I\`(...)\` przyznaje zwykłe opcje na akcje (tzw. „nonqualified stock options”) (opcje”) oraz ekwiwalenty akcji o ograniczonej zbywalności (zwane G… S.. „YX”) (zwane łącznie „nagrodami”) swym pracownikom oraz pracownikom swych podmiotów zależnych na całym świecie, w tym spółki („uczestnicy”), na podstawie planu przyznania akcji G… I…. 2004 (dalej: „plan”). Plan przyjęto na podstawie uchwały podjętej większością głosów akcjonariuszy spółki G… I….

Wobec niepokojącego faktu nie przywiązywania przez pracowników dużego znaczenia do opcji, których cena wykonania jest wyższa od bieżącej wartości rynkowej akcji spółki G… lub jedynie nieznacznie niższa od ceny rynkowej, w wyniku czego opcje przestały być skutecznym środkiem utrzymania i przyciągania pracowników, spółka G… I\`(...)\` niedawno wprowadziła nowelę do planu motywacyjnego pod nazwą „G…T… S…”(XX), który może być rozciągnięty również na pracowników spółki. W ramach XX alternatywą dla wykonania możliwych do zrealizowania opcji przyznanych uczestnikom na podstawie planu w celu kupna akcji jest możliwość sprzedania opcji.

Opcje: opcje stanowią prawo nabycia akcji zwykłych serii a spółki G… („akcje”) po określonej cenie wykonania, z zastrzeżeniem pewnych ograniczeń wykonania. Zasadniczo cena wykonania jest równa wartości rynkowej akcji w dniu przyznania. Gdy opcje staną się wykonalne, uczestnik może (I) wykonać opcje w celu nabycia akcji według tradycyjnej metody wykonywania opcji przed ich wygaśnięciem, albo (II) podjąć decyzję o niewykonywaniu opcji. Opcje przyznane w ramach planu zazwyczaj obowiązują w okresach dziesięcioletnich. Z chwilą rozwiązania stosunku pracy uczestnika opcje, które nie stały się wykonalne, przepadną zaś w przypadku opcji, dla których upłynął wymagany okres. uczestnik będzie miał na ich wykonanie ograniczony czas którego długość będzie uzależniona od rodzaju rozwiązania stosunku pracy - po rozwiązaniu stosunku pracy.

Opcje zbywalne: jak wspomniano powyżej, G… I…. może zaoferować XX pracownikom spółki. W ramach XX opcje (w tym pozostające już w obrocie) przyznane w ramach planu podlegają zbyciu z chwilą upływu wymaganego okresu. Gdy opcje staną się wykonalne, uczestnik może (I) wykonać opcje w celu nabycia akcji według tradycyjnej metody wykonywania opcji, albo (II) sprzedać opcje uczestniczącym instytucjom finansowym zgodnie z zasadami XX, według których podlegające wykonaniu opcje przyznane w ramach planu są objęte ograniczeniami zbywalności. (Wnioskodawca pragnie podkreślić, że uczestnikowi, który postanowi sprzedać opcje w ramach XX, nie zostaną wydane żadne akcje). Uczestnik może również podjąć decyzję o niewykonywaniu opcji. Jeżeli pracownicy nie będą uczestniczyli w XX lub ich opcje nie zostaną sprzedane w ramach XX, obecne warunki dotyczące opcji pozostaną w mocy.

Opcje, które uczestnicy chcieliby sprzedać w ramach XX, będą oferowane nabywcom w systemie aukcyjnym, w ramach którego spółka M… S… & C\`(...)\` I…, obsługująca system w charakterze jego administratora, (dalej: administrator), będzie składać oferty na opcje oraz pozyskiwać oferty od wcześniej zakwalifikowanych, niepowiązanych instytucji finansowych, które postanowią przystąpić do XX (dalej: „instytucje uczestniczące”). Wygrywająca (najwyższa) oferta zostanie przekazana uczestnikowi przez administratora, który nabędzie opcję we własnym imieniu (jeżeli to on złożył wygrywającą ofertę) lub w imieniu instytucji uczestniczącej, która taką ofertę złożyła. Gdy najlepsza oferta zostanie zamieszczona i przyjęta, uczestnik będzie zobowiązany zbyć opcję podlegającą wykonaniu. Uczestnik otrzyma wpływy ze sprzedaży pomniejszone o ewentualne podatki potrącane u źródła (oraz ewentualne opłaty).

G… S…: YX stanowią nie gwarantowane przyrzeczenie wydania przez G… pewnej liczby akcji uczestnikowi w późniejszym terminie, z zastrzeżeniem pewnych ograniczeń wykonania. Pod warunkiem, że uczestnik będzie stale zatrudniony przez spółkę G… lub jej podmiot dominujący lub zależny, w tym przez spółkę, do dnia wykonania określonego w odpowiedniej umowie przyznania nagrody, oraz pod warunkiem wygaśnięcia wszelkich ograniczeń i spełnienia innych warunków, YX staną się wykonalne, a uczestnikowi zostaną wydane akcje nie objęte ograniczeniami zbywalności. Uczestnicy nie ponoszą żadnych opłat z tytułu przyznania YX ani z tytułu wydania akcji z chwilą upływu właściwego okresu. Po rozwiązaniu stosunku pracy uczestnika część YX, która nie stała się wykonalna, zazwyczaj przepada.

Uczestnikom nie przysługują prawa akcjonariuszy w odniesieniu do akcji związanych z niewykonanymi nagrodami (t. j. posiadanymi opcjami albo YX, na podstawie których nie nabyto jeszcze akcji) do czasu wydania im dokumentów akcyjnych potwierdzających wydanie akcji (potwierdzone odpowiednim wpisem w księgach G… lub przez właściwie umocowanego agenta transferowego G…) zgodnie z planem. Po wydaniu uczestnikowi dokumentów akcyjnych, będą mu przysługiwały wszystkie prawa i przywileje akcjonariusza G… w związku z akcjami wydanymi mu w ramach planu.

O ile zarząd lub komisja przezeń wyznaczona nie postanowią inaczej, nagród nie można sprzedać, nie można na nich ustanowić zastawu, nie mogą być przedmiotem cesji, nie można na nich ustanowić hipoteki, nie mogą zostać zbyte ani nie podlegają innemu rozporządzeniu, chyba że na mocy testamentu lub dziedziczenia ustawowego oraz podziału majątku pomiędzy spadkobierców ustawowych, lub zgodnie z XX (ze zmianami), który przewiduje ograniczoną zbywalność wykonalnych opcji przyznanych w ramach planu.

Spółka nie bierze udziału w administrowaniu planem lub XX. Spółka nie jest obciążona przez G… I\`(...)\` ani przez inne podmioty kosztami planu lub XX.

W odpowiedzi na wezwanie tutejszego organu z dnia 29.01.2008 r. znak IPPB2/415-479/07-2/AZ Wnioskodawca uzupełnił opisany we wniosku ORD-IN stan faktyczny o następujące informacje:

1.  W związku z faktem, iż wniosek o interpretację dotyczy przynajmniej czterech stanów faktycznych (albo zdarzeń przyszłych) wnioskodawca informuje, że uiścił dodatkową opłatę w wysokości 300 zł (4x75 zł).
2.  Wnioskodawca udzielił odpowiedzi na dodatkowe pytania dotyczące opisywanych okoliczności:
    
    1.  Jakie konkretnie „nagrody” zostały już przyznane Wnioskodawcy? Do tej pory wnioskodawcy zostały przyznane: opcje zwykłe. Jeszcze tych akcji nie zrealizował i nie sprzedał.
    2.  Jakie jeszcze „nagrody” mogą być przyznane wnioskodawcy w przyszłości? Innymi nagrodami, które mogą być przyznane wnioskodawcy w przyszłości są: akcje zbywalne /YX.
    3.  Czy dotyczą wnioskodawcy postanowienia „noweli do planu motywacyjnego”? Obecnie postanowienia noweli do planu motywacyjnego, polegające na wprowadzeniu kategorii opcji zbywalnych, nie dotyczą wnioskodawcy, gdyż nie zostały mu dotąd przyznane opcje zbywalne.
    4.  Czy tego rodzaju instrumenty finansowe są dostępne tylko dla pracowników G…? Czy pracownicy nabywają te instrumenty na zasadach preferencyjnych? Opcje, opcje zbywalne i YX są dostępne tylko dla pracowników G… I\`(...)\` oraz spółek zależnych, w tym G… P\`(...)\` Opcje i YX nie są zbywalne, a zatem nie istnieje rynek, na którym takie instrumenty byłyby oferowane osobom trzecim. Opcje zbywalne będą mogły być zbywane osobom trzecim (przy czym obecnie wnioskodawca nie posiada opcji zbywalnych), jednak i one nie są oferowane w sposób pierwotny osobom innym niż pracownicy spółek z grupy G\`(...)\` Wobec niedostępności opcji, opcji zbywalnych i YX dla osób niebędących pracownikami spółek z grupy G… trudno mówić o nabywaniu tych instrumentów w sposób preferencyjny
    5.  Czy wycena i transakcje zbycia przedmiotowych instrumentów odbywają się w walucie obcej. Tak, wartość tych instrumentów oraz cena ich zbycia są wyrażane w dolarach amerykańskich (USD).
    6.  Czy daty zawarcia transakcji opisanych w pytaniu czwartym (moment uzyskania przychodu należnego) są równoznaczne z faktycznym otrzymaniem przez wnioskodawcę tego przychodu – odbywają się w tym samym dniu? Nie, w praktyce od momentu sprzedaży akcji (nabytych w wyniku opcji, opcji zbywalnych lub YX) do momentu faktycznego wpływu środków uzyskanych ze sprzedaży akcji na osobisty rachunek bankowy upływa kilka dni.
    7.  Czy akcje nabywane w wyniku realizacji opcji lub YX (ekwiwalentów akcji) są (będą) akcjami nowej, czy starej emisji, tzn. czy będą akcjami znajdującymi się już w obrocie? Według uzyskanych przez wnioskodawcę informacji G… emituje nowe akcje w celu zaspokojenia roszczeń wynikających z realizacji opcji, opcji zbywalnych lub YX.
3.  Wnioskodawca sprecyzował własne stanowisko w sprawie
    1.  Czy zdaniem wnioskodawcy uzyskuje on jakikolwiek dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych przed momentem zbycia akcji nabytych w tradycyjny sposób (pytanie pierwsze)? Zdaniem wnioskodawcy, przed momentem zbycia akcji nabytych w tradycyjny sposób nie uzyskuje on żadnego dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Wnioskodawca uważa, że dochód, z tytułu kapitałów pieniężnych, uzyskuje dopiero w momencie zbycia akcji nabytych na skutek wykonania opcji (w praktyce nabycie przez wnioskodawcę akcji, do których nabycia uprawniały go posiadane opcje oraz sprzedaż tych akcji, następują tego samego dnia).
    2.  Czy zdaniem wnioskodawcy uzyskuje on jakikolwiek dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych przed momentem zbycia akcji nabytych w wyniku realizacji ekwiwalentów akcji (pytanie trzecie)? Zdaniem wnioskodawcy, przed momentem zbycia akcji nabytych w wyniku realizacji ekwiwalentów akcji (YX) nie uzyskuje on żadnego dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Wnioskodawca uważa, że dochód, z tytułu kapitałów pieniężnych, uzyskuje dopiero w momencie zbycia akcji nabytych na skutek uprzedniej realizacji ekwiwalentów akcji.
    3.  Czy zdaniem wnioskodawcy, uzyskuje on jakikolwiek dochód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych przed momentem zbycia opcji zbywalnych (pytanie drugie)? Zdaniem wnioskodawcy, przed momentem ewentualnego zbycia opcji (opcje zbywalne nie muszą zostać zbyte, mogą podlegać wykonaniu tak jak opcje zwykłe) nie uzyskuje żadnego dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym. Wnioskodawca uważa, że dochód, z tytułu kapitałów pieniężnych, uzyskuje dopiero w momencie zbycia takich opcji.
4.  Wnioskodawca doprecyzował o jakie konkretnie „porównanie z dniem faktycznego otrzymania wpływów przez podatnika” przy obliczaniu dochodu ze zbycia akcji lub opcji chodzi w pytaniu czwartym?

W związku z powyższym zadano następujące pytania:

1.  Tradycyjne wykonanie opcji: czy Wnioskodawca uzyskuje jakikolwiek dochód podlegający opodatkowaniu przed momentem zbycia akcji nabytych w tradycyjny sposób wykonania opcji? Jeżeli tak, Wnioskodawca prosi o wyjaśnienie. Czy też dochód podlegający opodatkowaniu jest obliczany na podstawie art. 30 b w związku z art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. od ceny kupna po odjęciu ceny wykonania oraz prowizji maklerskich i innych opłat poniesionych w związku ze sprzedażą akcji)?
2.  Zbywalne opcje: jeżeli Wnioskodawca zechce sprzedać posiadane przez niego opcje w ramach XX (zamiast wykorzystać je w celu nabycia akcji), czy uzyskuje Wnioskodawca jakikolwiek dochód podlegający opodatkowaniu przed momentem odpłatnego zbycia opcji w ramach XX? Czy też dochód podlegający opodatkowaniu jest obliczany na podstawie art. 30 b w związku z art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
3.  Ekwiwalenty akcji G…: czy Wnioskodawca uzyskuje jakikolwiek dochód podlegający opodatkowaniu przed momentem zbycia akcji nabytych w wyniku realizacji YX? Czy też przychód podlegający opodatkowaniu jest obliczany na podstawie art. 30 b w związku z art. 17.1.6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
4.  Wszystkie nagrody: czy dochód ze zbycia akcji nabytych po wykonaniu opcji według tradycyjnej metody wykonywania opcji lub realizacji YX, bądź ze zbycia opcji w ramach XX należy obliczyć jako iloczyn wpływów ze sprzedaży i kursu kupna walut obcych z dnia sprzedaży/zbycia ( w porównaniu z dniem faktycznego otrzymania wpływów przez podatnika), stosowanego przez bank, z którego usług korzysta podatnik?

Zdaniem Wnioskodawcy:

1.  Brak opodatkowania w momencie przyznania opcji lub zbywalnych opcji lub YX

Przyznanie opcji lub zbywalnych opcji lub YX beneficjentowi w ramach planu nie podlega opodatkowaniu ze względu na:

(I) brak definitywnego przysporzenia majątkowego dla beneficjenta, ponieważ w momencie przyznania opcji lub zbywalnych opcji lub YX, nie jest przesądzone, czy w ogóle dojdzie do realizacji przez beneficjenta opcji lub zbywalnych opcji lub YX (w drodze zbycia lub wykonania):

*   G… I…. może w każdym momencie zmienić lub zawiesić plan; ponadto realizacja praw ze zbywalnych opcji musi nastąpić w ramach planu, przy użyciu systemu aukcyjnego wdrożonego na jego potrzeby, brak aktywacji XX bądź jego zawieszenie umożliwiają realizację praw ze zbywalnych opcji;

*   beneficjent może nie zrealizować praw z opcji lub zbywalnych opcji w określonym terminie, co spowoduje wygaśnięcie praw z opcji;

*   realizacja praw z opcji lub zbywalnych opcji nie gwarantuje uzyskania przez beneficjenta zysku (np. w przypadku, gdy wartość zbytych opcji jest niższa od kosztów transakcji odpłatnego zbycia);

*   ponadto nie ma pewności czy zostaną spełnione warunki niezbędne dla realizacji praw z opcji lub zbywalnych opcji, bądź realizacji korzyści z YX (pozostawanie pracownikiem spółki przez określony czas).

(II) Fakt, iż opcje lub zbywalne opcje lub YX rodzą przychód podlegający opodatkowaniu jedynie w momencie ich zbycia zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 oraz art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

1.  Opodatkowanie w momencie odpłatnego zbycia zbywalnych opcji

Dochód podlegający opodatkowaniu podatnik uzyskuje dopiero w momencie odpłatnego zbycia zbywalnych opcji (t. j. w sytuacji, gdy decyduje się zbyć zbywalne opcje zamiast je wykonać poprzez objęcie akcji za wynagrodzeniem). Przychód ten powstaje na mocy art. 30b, w związku z art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dochód jest obliczany, zgodnie z art. 30b oraz 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako nadwyżka przychodu należnego z tytułu odpłatnego zbycia opcji nad wydatkami poniesionymi w ramach XX na nabycie opcji (o ile zostały poniesione) oraz nad kosztami transakcji odpłatnego zbycia zbywalnych opcji (prowizje maklerskie, koszty prowadzenia rachunku bankowego itp.). Podatek od tak osiągniętego dochodu z tytułu odpłatnego zbycia zbywalnych opcji jest uiszczany, zgodnie z art. 30b ust.6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, po zakończeniu roku podatkowego w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

1.  Brak opodatkowania w momencie objęcia akcji

(I) Różnica pomiędzy wartością rynkową akcji w momencie ich objęcia przez beneficjenta a poniesioną przez podatnika na ich objęcie odpłatnością (w przypadku tradycyjnego wykonania opcji) lub (II) wartością rynkową akcji w momencie ich objęcia przez beneficjenta (w przypadku realizacji YX), nie podlega opodatkowaniu w momencie objęcia akcji:

*   ponieważ beneficjent nie uzyskuje żadnego przychodu (I) w momencie wykonania opcji i objęcia akcji lub (II) w momencie realizacji YX zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 oraz art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, albo

*   jeśli nawet beneficjent uzyskuje przychód w momencie (I) wykonania opcji lub (II) realizacji YX i objęcia akcji, to warunki określone w art. 24 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych są spełnione, a w konsekwencji, przychód uzyskany przez beneficjenta jest zwolniony z opodatkowania w momencie objęcia akcji.

1.  Opodatkowanie w momencie odpłatnego zbycia akcji

Przychód podlegający opodatkowaniu podatnik uzyskuje dopiero w momencie odpłatnego zbycia akcji. Przychód ten powstaje na mocy art. 30b, w związku z art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dochód jest obliczany, zgodnie z art. 30b oraz art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako nadwyżkę przychodu należnego z tytułu odpłatnego zbycia akcji nad wydatkami poniesionymi na objęcie akcji oraz nad kosztami transakcji odpłatnego zbycia akcji (prowizje maklerskie, koszty prowadzenia rachunku itp.). Podatek od tak osiągniętego dochodu z tytułu odpłatnego zbycia akcji jest uiszczany, zgodnie z art. 30b ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, po zakończeniu roku podatkowego w zeznaniu podatkowym, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

1.  Określenie przychodu wyrażonego w walutach obcych

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, dochody z odpłatnego zbycia papierów wartościowych. Zatem w analizowanym przypadku przychód należy ustalić na dzień dokonania sprzedaży akcji/opcji, nawet jeżeli faktyczne otrzymanie środków pieniężnych ze sprzedaży nastąpi później.

W świetle art. 11 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, do obliczenia przychodu należy zastosować kurs kupna walut obcych z dnia uzyskania przychodu, stosowany przez bank, z którego usług korzysta podatnik.

Uzasadnienie

1.  Brak przychodu w momencie przyznania opcji

Opcje/zbywalne opcje/YX są ukształtowane jako instrumenty finansowe inkorporujące uprawnienia do objęcia akcji. Zbywalne opcje mogą stać się zbywalne po upływie wyznaczonego okresu, przy czym w momencie ich przyznania nie jest to jeszcze przesądzone. Nie ma także pewności, czy dany beneficjent spełni warunki niezbędne dla objęcia akcji (pozostawanie pracownikiem spółki przez okres wskazany w planie) ani czy w momencie uzyskania uprawnienia do objęcia akcji wykona to prawo poprzez sprzedaż zbywalnych opcji, czy też objęcie akcji (np. jeżeli cena akcji spadnie, ich sprzedaż może być nieopłacalna). Nie wiadomo także, ile w momencie objęcia akcji będzie wynosiła ich wartość rynkowa. W momencie przyznania beneficjentowi opcji/zbywalnych opcji/YX nie występuje zatem definitywne przysporzenie majątkowe i nie powstaje przychód.

Ponadto nawet jeśliby przyjąć, że w chwili przyznania opcji/ zbywalnych opcji/YX po stronie beneficjenta powstałoby przysporzenie, to nie jest sposób mówić o przychodzie podlegającym opodatkowaniu w momencie przyznania opcji/zbywalnych opcji/YX. Taki wniosek wynika z art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowi, iż opodatkowaniu podlega jedynie przychód z odpłatnego zbycia praw wynikających z papierów wartościowych. Potwierdza to także art. 21 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowi, iż nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków poniesionych na nabycie papierów wartościowych. Innymi słowy, przychód podlegający opodatkowaniu będzie mieć miejsce jedynie w momencie zbycia praw inkorporowanych w opcji/zbywalnych opcji/YX. Stanowisko potwierdza utrwalona praktyka oraz liczne interpretacje organów podatkowych, które uznają, iż przyznanie opcji/zbywalnych opcji/YX nie rodzi powstania przychodu podlegającego opodatkowaniu. Przychód taki powstaje, bowiem dopiero w momencie zbycia opcji lub akcji: interpretacja indywidualna z 2 czerwca 2006 roku wydana przez Naczelnika Pierwszego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie (1471/DPF/415/31/06/PP): „(…) Przyznanie pracownikom opcji na nabycie akcji nie powoduje powstania przychodu u pracowników w dacie realizacji praw pracowników wynikającego z wyżej wymienionego planu opcji na akcje t. j. w dacie przyznania opcji. Uzyskanie prze pracownika opcji na nabycie akcji nie powoduje powstania obowiązku podatkowego u pracownika.

Przychód powstanie dopiero w momencie odpłatnego zbycia akcji. Moment uzyskania dochodu z akcji nie jest tożsamy z momentem ich nabycia bez względu na formę tego nabycia (w tym przypadku w wyniku realizacji przyznanej nieodpłatnie opcji na zakup) (…) Powyższe stanowisko potwierdza art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychód podatkowy powstanie dopiero w momencie sprzedaży przez pracowników akcji spółki „AG” ( przychód z kapitałów pieniężnych).

Interpretacja z 12 maja 2006 roku wydana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W… (1471/DPF/415/26/06/PP): „(…) przyznanie pracownikom opcji na nabycie akcji po cenie rynkowej z dnia przyznania opcji lub nieodpłatne przekazanie akcji z ograniczoną zbywalnością nie powoduje powstania przychodu u pracowników w dacie realizacji praw pracowników wynikających z wyżej opisanych programów t. j. w dniu przyznania opcji lub akcji. (…) Moment uzyskania dochodu z akcji nie jest tożsamy z momentem ich nabycia bez względu na formę tego nabycia (w tym przypadku w wyniku nieodpłatnego przekazania akcji przez pracodawcę lub w wyniku realizacji przyznanej opcji na zakup). (…) Wobec powyższego przychód podatkowy powstanie dopiero w momencie sprzedaży przez pracowników akcji spółki, I…. Przychód uzyskany z tego tytułu należy zakwalifikować jako przychód z kapitałów pieniężnych.”

Interpretacja z 22 marca 2004 roku wydana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W… (US 72/RPŁ/423-29/04/EŁ): „Nie można potraktować przyznania opcji jako nieodpłatnego świadczenia, gdyż nie można go wycenić zgodnie z art. 11 ust. 2a ustawy o ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych; w świetle art. 24 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, skoro dochód stanowiący nadwyżkę ponad wartością rynkową akcji objętych przez osoby uprawnione na podstawie walnego zgromadzenia a wydatkami poniesionymi na ich objęcie nie podlegają opodatkowaniu w momencie objęcia tych akcji, to tym bardziej samo przyznanie prawa opcji nie można stwarzać również obowiązku podatkowego z tego tytułu”.

Interpretacja z 21 czerwca 2004 roku wydana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego (IB1/415/35/2004).

W interpretacji z 26 kwietnia 2005 roku Naczelnika US w W… (1427/RPŁ/415-11/05/OKP) stwierdzono: „Jakkolwiek przychód nie powstanie w momencie realizacji wynikającego z warrantu prawa do objęcia akcji, to w chwili zbycia akcji lub realizacji praw wynikających z papierów wartościowych powstanie przychód, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W interpretacji z 13 kwietnia 2005 roku Naczelnika US K…(PD-4/415-26A/05) organ na pytanie, czy trzeba opodatkować dochód w momencie nabycia papierów wartościowych stwierdził, że obowiązek podatkowy w związku z dochodem z kapitałów pieniężnych wystąpi w momencie zbycia akcji. W interpretacji z 24 marca 2006 roku Naczelnika Trzeciego US w L… (D-1/415/3/2006) stwierdzono: „Od dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikających oraz odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów ( akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu (zgodnie z art. 30b). „W decyzji z 15 listopada 2004 roku wydanej przez Dyrektora Izby Skarbowej w R… (IS.I/2-415/184/04) uznano, że „nabycia akcji z 20 % rabatem obliczonym w stosunku do ceny emisyjnej akcji nie można w tym przypadku traktować jako nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych skutkującego powstaniem przychodu podatkowego”; co więcej uznano nawet, że „nieodpłatne nabycie akcji (papierów wartościowych) nie będzie stanowić zdarzenia powodującego powstanie obowiązku podatkowego w momencie ich otrzymania; obowiązek podatkowy powstanie dopiero w momencie ich odpłatnego zbycia (art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych)”; analogicznie w interpretacji z 12 sierpnia 2004 roku Naczelnika US W… (US33/NL/LF/II/415-111/04) oraz w interpretacji z 29 czerwca 2004 roku Naczelnika US W… (US32/PDL/415/40/04).

1.  Brak Przychodu lub wyłączenie przychodu z opodatkowania w momencie objęcia akcji

Analizując moment wykonania przez beneficjenta praw z opcji/zbywalnych opcji/YX i objęcia akcji powstaje pytanie, czy w chwili wykonania praw lub otrzymania praw lub otrzymania akcji beneficjent uzyskuje przychód podatkowy z tytułu otrzymania świadczenia częściowo odpłatnego lub świadczenia w naturze. Należy podkreślić, że w oficjalnych stanowiskach organów podatkowych dominuje pogląd, że w takiej sytuacji nie powstaje przychód dla osoby obejmującej akcje. Zdaniem cytowanych organów podatkowych, obowiązek podatkowy krystalizuje się dopiero w momencie późniejszego odpłatnego zbycia akcji: Interpretacja z 12 grudnia 2006 roku Naczelnika US W… (1438/DF-1/415-195/313/06/AG): „Moment uzyskania przychodu z akcji nie jest tożsamy z momentem otrzymania akcji. Cechą papierów wartościowych, np. akcji jest generowanie przez nie przychodów w przyszłości, np. w postaci dywidendy lub - w przypadku odpłatnego zbycia-jako nadwyżki ceny nabycia nad wartością rynkową”. Zwrócić należy również uwagę na: Interpretacja z 18 grudnia 2006 roku Naczelnika US W… (1433/NL/LF/II/4111/415-143/06/EK).

Interpretacja z 10 listopada 2006 roku Naczelnika US W… (1438/DF-1/415-175/283/06/EAG): „(…) Nabycie papierów wartościowych po preferencyjnej cenie w wyniku nieodpłatnie przyznanych opcji przez zagraniczną spółkę nie spowoduje uzyskania przez podatnika przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, w momencie ich nabycia, zgodnie z art. 11 ust. 1 (…) przychód z tego tytułu należy zakwalifikować jako przychód z kapitałów pieniężnych. „W interpretacji z dnia 26 kwietnia 2005 roku Naczelnika US (1427/RPŁ/415-11/05/OKP) stwierdzono: „Jakkolwiek przychód nie powstanie w momencie realizacji wynikającego z warrantu prawa do objęcia akcji, to w chwili zbycia akcji lub realizacji praw wynikających z papierów wartościowych powstanie przychód, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych”.

Interpretacja z 12 maja 2006 roku Naczelnika US w W… (1471/DPF/415/26/06/PP): „(…) Przyznanie pracownikom opcji na nabycie akcji po cenie rynkowej z dnia przyznania opcji lub nieodpłatne przekazanie akcji z ograniczoną zbywalnością nie powoduje powstania przychodu u pracowników w dacie realizacji praw pracowników wynikających z wyżej opisanych programów t. j. w dniu przyznania opcji lub akcji.(…) Moment uzyskania dochodu z akcji nie jest tożsamy z momentem ich nabycia bez względu na formę tego nabycia (w tym przypadku w wyniku nieodpłatnego przekazania akcji przez pracodawcę lub w wyniku realizacji przyznanej opcji na zakup). (…) Wobec powyższego przychód podatkowy powstanie dopiero w momencie sprzedaży przez pracowników akcji spółki, INC. Przychód uzyskany z tego tytułu należy zakwalifikować jako przychód z kapitałów pieniężnych. W interpretacji z 22 października 2004 roku Naczelnika US w W… (US SD-K-415/66/04) stwierdzono: „(…) W wyniku zamiany obligacji na akcje podatnik nie uzyskał dochodu. Nie powstało zatem z powyższego zobowiązanie podatkowe”. W interpretacji z 13 kwietnia 2005 roku wydanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego K… (PD-4/415-26A/05) organ na pytanie podatnika, czy jest zobowiązany do zapłaty podatku w momencie nabycia akcji pracowniczych, stwierdził jedynie, że obowiązek podatkowy w związku z dochodem z kapitałów pieniężnych wystąpi w momencie zbycia akcji.

W interpretacji z 26 marca 2006 roku wydanej przez Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego (D-1/415/3/2006) stwierdzono: „ (…) W świetle przepisów obowiązujących na dzień złożenia przez Wnioskodawcę wniosku, przychód podlegający opodatkowaniu wystąpi dopiero w momencie zbycia przedmiotowych akcji. Zgodnie bowiem z treścią art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) wyżej cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane przychody z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych. W myśl art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dochodem ze źródeł przychodu, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania t. j. kosztami związanymi z nabyciem papierów wartościowych i obsługą rachunku przez biuro maklerskie (koszty: prowizji, w tym prowizji kupna - sprzedaży, poniesionych w roku związanym z prowadzeniem lub założeniem rachunku, koszty transferu, zdeponowania papierów itp.) W momencie sprzedaży przedmiotowych akcji ma zastosowanie przepis art. 30b ust 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W decyzji z 15 listopada 2004 roku Dyrektora Izby Skarbowej w R… (IS.I/2-415/184/04) uznano, że „Nabycia akcji z 20 % rabatem obliczonym w stosunku do ceny emisyjnej akcji nie można w tym przypadku traktować jako nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych skutkującego powstaniem przychodu”, co więcej, uznano nawet, że „nieodpłatne nabycie akcji nie będzie stanowić zdarzenia powodującego powstanie obowiązku podatkowego w momencie ich otrzymania ; obowiązek podatkowy powstanie dopiero w momencie ich odpłatnego zbycia (art. 17 ust.1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych)”; analogicznie przyjęto w interpretacji z 12 sierpnia 2004 roku Naczelnika US W… (US33/NL/LF/II/415-111/04) oraz w interpretacji z 29 czerwca 2004 roku Naczelnika US W…. (US32/PDL/415/40/04).

W opinii Wnioskodawcy pogląd ten jest słuszny i zasługuje na aprobatę. Zgodnie z art. 17 ust.1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowi, iż opodatkowaniu podlega jedynie przychód z odpłatnego zbycia akcji, nie sposób jest przyjąć, iż w momencie wykonania opcji/zbywalnych opcji/YX i objęcia akcji powstaje przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Potwierdza to także art. 21 ust.1 pkt 38 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który stanowi, iż nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków poniesionych na nabycie akcji. Wydatki takie stanowią jednak koszt uzyskania przychodu w chwili odpłatnego zbycia akcji. Innymi słowy, przychód podlegający opodatkowaniu będzie mieć miejsce jedynie w momencie zbycia akcji przez podatnika. Podatnik pragnie także podkreślić, iż nawet jeśliby uznać stanowiska organów podatkowych za nieprawidłowe, to zastosowanie znajdzie art. 24 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W oparciu o ten przepis wyłączeniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych w momencie podjęcia akcji podlega dochód stanowiący nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji objętych przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia a wydatkami poniesionymi na ich objęcie.

Ponieważ w przedmiotowej sprawie spełnione są warunki dla zastosowania art. 24 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, to nawet jeżeliby uznać, że po stronie beneficjenta występuje przychód w momencie objęcia przez niego akcji, to w związku z art. 24 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych następuje odroczenie opodatkowania do momentu odpłatnego zbycia akcji i nie powstanie obowiązek dla beneficjenta do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych takiego przychodu w momencie objęcia akcji.

1.  Samodzielne rozliczenie podatku w momencie odpłatnego zbycia akcji lub opcji przez beneficjenta.

W momencie zbycia akcji lub opcji przez beneficjenta zastosowanie znajdzie art. 30b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl tego przepisu, dochodem jest różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia akcji a kosztami uzyskania przychodów (t. j. cena zapłacona za akcje powiększona o ewentualne koszty, prowizje, itp. związane z objęciem i późniejszym zbyciem akcji). Dochodu tego nie łączy się z dochodami z innych źródeł. Zgodnie z art. 30b ust. 6 i art. 45 ust. 1a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest samodzielnie zobowiązany w zeznaniu podatkowym wykazać dochód uzyskany w roku podatkowym z odpłatnego zbycia akcji lub opcji: Interpretacja z 25 maja 2004 roku wydana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W…(US33/NL/LF/II/415-76/04). Interpretacja z 13 kwietnia 2005 roku Naczelnika Urzędu Skarbowego K…(PD-4/415-26A/05). Interpretacja z 26 kwietnia 2005 roku wydana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W… (US 1427/RPF/415-11/05/OKP).

Interpretacja z 31 marca 2004 roku wydana przez Naczelnika Urzędu Skarbowego (UPO-415/53/04/AM). W interpretacji z 26 kwietnia 2005 roku wydanej przez Naczelnika US w W… (1427/RPŁ/415-11/05/OKP) stwierdzono: „(…) Do kosztów, z chwilą sprzedaży akcji, zaliczyć można wszelkie poniesione na ten cel wydatki, które warunkują ich nabycie np. wydatki stanowiące cenę zakupu akcji, prowizje biura maklerskiego, czy też koszty związane z otwarciem i prowadzeniem rachunku w biurze maklerskim.

1.  Zastosowanie kursu kupna walut obcych z dnia uzyskania przychodu, stosowanego przez bank, z którego usług korzysta beneficjent.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kapitały pieniężne podlegają opodatkowaniu z chwilą sprzedaży papierów wartościowych, choćby przychody ze sprzedaży nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane. Zatem w analizowanym przypadku przychód należy ustalić na dzień dokonania sprzedaży akcji/opcji, gdyż staje się on należny podatnikowi w momencie dokonania tej czynności prawnej. Zgodnie z art. 11 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychód w walutach obcych przelicza się na złote według kursów z dnia otrzymania lub postawienia do dyspozycji podatnika, ogłaszanych przez bank, z którego usług korzystał podatnik. Jeżeli podatnik nie korzysta z usług banku, przychody przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych z dnia uzyskania przychodów, ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski. W świetle tego przepisu, z uwagi na korzystanie przez beneficjenta z usług banku ( środki uzyskane ze sprzedaży akcji lub opcji są przelewany na rachunek bankowy), należy ustalić „ kurs waluty ogłaszany przez bank, z którego usług korzystał beneficjent”. Dlatego do obliczenia przychodu należy zastosować kurs kupna walut z dnia uzyskania przychodu (interpretacja z 11 listopada 2006 roku wydana przez Urząd Skarbowy W…(1438/DF-1/415-175A/283/06/EAG).

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawcy w sprawie oceny prawnej przedstawionego zdarzenia przyszłego uznaje się za nieprawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 7 ww. ustawy źródłami przychodów są kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a)-c).

W myśl art. 17 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, przychody z:

1.  odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz papierów wartościowych
2.  realizacji praw wynikających z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b) ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.

Natomiast w myśl art. 17 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy za przychody z kapitałów pieniężnych uważa się przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 ust. 1 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Jednocześnie stosownie do art. 11 ust. 2 ww. ustawy wartość pieniężną świadczeń w naturze, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 2, określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania.

Na podstawie ust. 2a tego artykułu wartość pieniężną innych nieodpłatnych świadczeń ustala się:

1.  jeżeli przedmiotem świadczenia są usługi wchodzące w zakres działalności gospodarczej dokonującego świadczenia - według cen stosowanych wobec innych odbiorców,
2.  jeżeli przedmiotem świadczeń są usługi zakupione - według cen zakupu,
3.  jeżeli przedmiotem świadczeń jest udostępnienie lokalu lub budynku - według równowartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu tego lokalu lub budynku,
4.  w pozostałych przypadkach - na podstawie cen rynkowych stosowanych przy świadczeniu usług lub udostępnianiu rzeczy lub praw tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca udostępnienia.

W sytuacji przedstawionej we wniosku, na podstawie Planu przyznania akcji G… I…. 2004 Wnioskodawcy, jako pracownikowi spółki zależnej G… P…, zostały przyznane opcje, które stanowią prawo nabycia akcji zwykłych serii A Spółki G… po określonej cenie wykonania (równej wartości rynkowej akcji w dniu przyznania). W ramach tego samego Planu Spółka G… I…. przyznaje również ekwiwalenty akcji o ograniczonej zbywalności („YX”), stanowiące przyrzeczenie wydania pewnej liczby akcji. Ponadto, w przypadku Wnioskodawcy, istnieje możliwość skorzystania z postanowień noweli do planu motywacyjnego („XX”), w szczególności zaś możliwość otrzymania opcji zbywalnych, które można będzie wykonać w celu nabycia akcji według tradycyjnej metody wykonywania opcji albo sprzedać w systemie aukcyjnym.

Ponadto opcje, opcje zbywalne i ekwiwalenty „YX” są dostępne tylko dla pracowników G… I…. oraz spółek zależnych, w tym G… P…. Opcje i ekwiwalenty „YX” nie są zbywalne, a zatem nie istnieje rynek, na którym takie instrumenty byłyby oferowane osobom trzecim. Opcje zbywalne będą mogły być zbywane osobom trzecim, jednak i one nie są oferowane w sposób pierwotny osobom innym niż pracownicy spółek z grupy G…. Wobec niedostępności opcji, opcji zbywalnych i ekwiwalentów „YX” dla osób nie będących pracownikami spółek z grupy G… trudno mówić o nabywaniu tych instrumentów w sposób preferencyjny.

W konsekwencji należy też uznać w przedmiotowej sprawie, iż niemożliwe jest ustalenie ceny rynkowej stosowanej przy udostępnianiu praw lub w obrocie prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem czasu i miejsca ich udostępnienia.

Dla celów podatkowych nieodpłatne świadczenie obejmuje natomiast działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób, których skutkiem jest nieodpłatne - to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu - przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Tym samym brak konkretnego wymiaru finansowego tych instrumentów w momencie ich przyznania Wnioskodawczyni uniemożliwia traktowanie ich w kategorii przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 11 ww. ustawy.

Uwzględniając powyższe i odnosząc się bezpośrednio do pytań Wnioskodawcy o dochód podlegający opodatkowaniu przed momentem zbycia akcji nabytych w wyniku realizacji przedstawionych we wniosku „nagród”, jak też przed momentem zbycia opcji zbywalnych, należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie dochód taki nie powstaje w momencie otrzymania tych „nagród” przez Zainteresowanego.

W dalszej kolejności w sytuacji przedstawionej we wniosku następuje realizacja praw wynikających z otrzymanych „nagród”, która odbywa się poprzez nabycie akcji nowej emisji.

W sytuacji przedstawionej we wniosku opcje kupna akcji zwykłych serii A Spółki G…, zarówno zbywalne, jak i niezbywalne, należy zakwalifikować jako pochodne instrumenty finansowe zdefiniowane w art. 5a pkt 13 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do treści tego przepisu, ilekroć w ustawie jest mowa o pochodnych instrumentach finansowych - oznacza to instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2005 r. Nr 183, poz.1538 ze zm.) instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są:

1.  papiery wartościowe;
2.  niebędące papierami wartościowymi
    1.  tytuły uczestnictwa w instytucjach zbiorowego inwestowania,
    2.  instrumenty rynku pieniężnego,
    3.  finansowe kontrakty terminowe oraz inne równoważne instrumenty finansowe rozliczane pieniężnie, umowy forward dotyczące stóp procentowych, swapy akcyjne, swapy na stopy procentowe, swapy walutowe,
    4.  opcje kupna lub sprzedaży instrumentów finansowych, opcje na stopy procentowe, opcje walutowe, opcje na takie opcje, oraz inne równoważne instrumenty finansowe rozliczane pieniężnie,
    5.  prawa majątkowe, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od wartości oznaczonych co do gatunku rzeczy, określonych rodzajów energii, mierników i limitów wielkości produkcji lub emisji zanieczyszczeń (pochodne instrumenty towarowe),
    6.  inne instrumenty, jeżeli zostały dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym na terytorium państwa członkowskiego lub są przedmiotem ubiegania się o takie dopuszczenie.

Realizacja praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych (opcji zbywalnych i nie zbywalnych) powoduje zatem powstanie przychodu, o którym mowa w cytowanym na wstępie art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 30b ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych, i z realizacji praw z nich wynikających oraz z odpłatnego zbycia udziałów w spółkach mających osobowość prawną oraz z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach mających osobowość prawną albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w postaci innej niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część, podatek dochodowy wynosi 19 % uzyskanego dochodu.

Na podstawie art. 30b ust. 2 pkt 3 ww. ustawy, dochodem, o którym mowa w ust. 1, jest - osiągnięta w roku podatkowym - różnica między sumą przychodów uzyskanych z tytułu odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających a kosztami uzyskania przychodów, określonymi na podstawie art. 23 ust. 1 pkt 38a.

Przychód z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, należy przy tym ustalić z uwzględnieniem art. 19 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem w myśl art. 17 ust. 2 ww. ustawy, przy ustalaniu wartości przychodów, o których mowa w ust. 1 pkt 4 lit. c), pkt 6, 7, 9 i 10, stosuje się odpowiednio przepisy art. 19.

Art. 19 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych stanowi, że przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej. Przepis art. 14 ust. 1 zdanie drugie stosuje się odpowiednio.

Wartość rynkową, o której mowa w ust. 1, rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca odpłatnego zbycia (art. 19 ust. 3 ww. ustawy)

Zgodnie z generalną zasadą ustalania kosztów uzyskania przychodów, określoną w art. 22 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23.

W świetle powyższego, podatnik ma prawo zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wszelkich wydatków pod warunkiem, że:

*   istnieje związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy poniesionymi wydatkami a przychodami (wydatki poniesione zostały w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów);

*   nie jest to wydatek wskazany w zamkniętym katalogu wydatków nie uznawanych za koszty uzyskania przychodów określonych w art. 23 ust. 1 ustawy.

Kosztami uzyskania przychodów są więc zarówno koszty bezpośrednio, jak i pośrednio związane z uzyskiwanymi przychodami, pod warunkiem, że istnieje ich związek ze źródłem przychodu, a ponadto nie są one wymienione w art. 23 ww. ustawy jako nie stanowiące kosztów uzyskania przychodów.

Stosownie natomiast do art. 23 ust. 1 pkt 38a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków związanych z nabyciem pochodnych instrumentów finansowych - do czasu realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo rezygnacji z realizacji praw wynikających z tych instrumentów albo ich odpłatnego zbycia - o ile wydatki te, stosownie do art. 22g ust. 3 i 4, nie powiększają wartości początkowej środka trwałego oraz wartości niematerialnych i prawnych.

W świetle powyższego, uzyskany przychód z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych można pomniejszyć o koszty uzyskania tego przychodu w postaci wydatków na nabycie tych instrumentów, o ile wydatki takie zostały przez podatnika faktycznie poniesione.

Jednakże, w myśl art. 24 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochód stanowiący nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji objętych przez osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia, a wydatkami poniesionymi na ich objęcie, nie podlega opodatkowaniu w momencie objęcia tych akcji; zasadę określoną w zdaniu pierwszym stosuje się odpowiednio do dochodu stanowiącego nadwyżkę pomiędzy wartością rynkową akcji a wydatkami poniesionymi na ich nabycie od spółki posiadającej osobowość prawną, która objęła te akcje wyłącznie w celu przeniesienia tytułu ich własności na osoby uprawnione na podstawie uchwały walnego zgromadzenia spółki będącej emitentem akcji.

W piśmie stanowiącym uzupełnienie do wniosku podano, że według informacji posiadanych przez Wnioskodawczynię spółka emituje nowe akcje w celu zaspokojenia roszczeń wynikających z realizacji „nagród”.

W świetle ww. przepisu, dochód z realizacji opcji na akcje nie będzie zatem podlegał opodatkowaniu w dacie objęcia akcji poprzez realizację praw wynikających z opcji, jeżeli będą to akcje nowej emisji.

Podkreślić przy tym należy, że zgodnie z art. 30b ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przepisy ust. 1 stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest RP. Jednakże zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania albo niezapłacenie podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania dla celów podatkowych miejsca zamieszkania podatnika uzyskanym od niego certyfikatem rezydencji.

W myśl art. 14 ust. 1 umowy z dnia 8 października 1974 r. między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu (Dz. U. z 1976 r. Nr 31, poz.178) osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym z Umawiających się Państw będzie zwolniona od opodatkowania w drugim Umawiającym się Państwie zysku ze sprzedaży, zamiany lub innej dyspozycji walorami kapitałowymi, chyba że:

1.  zysk został osiągnięty przez osobę mającą miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym z Umawiających się Państw ze sprzedaży, zamiany lub innej dyspozycji mieniem wymienionym w artykule 7 niniejszej Umowy, położonym na terytorium drugiego Umawiającego się Państwa,
2.  osoba osiągająca zysk, mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym z Umawiających się Państw, posiada zakład w drugim Umawiającym się Państwie i wartość majątkowa przynosząca zysk jest rzeczywiście związana z tym zakładem lub
3.  osoba fizyczna osiągająca zysk, mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym z Umawiających się Państw, przebywa w drugim Umawiającym się Państwie przez okres lub okresy, sięgające łącznie lub przekraczające 183 dni w ciągu roku podatkowego.

W przypadku zysków wymienionych w ustępie 1, litera a) zastosowanie mają postanowienia artykułu 7 niniejszej Umowy. W przypadku zysków wymienionych w ust. 1 lit. b) zastosowanie mają postanowienia artykułu 8 niniejszej Umowy (art. 14 ust. 2 ww. umowy).

Przy tym, użyte w ww. umowie określenie „zyski kapitałowe” lub „walory kapitałowe” – stosownie do art. 3 ust. 2 umowy – jeżeli z kontekstu nie wynika inaczej, będzie miało takie znaczenie, jakie ono posiada zgodnie z prawem tego Umawiającego się Państwa, którego podatek jest ustalony (…).

Z analizy zapisów umowy wynika zatem, iż przychody kapitałów pieniężnych otrzymane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Polsce, podlegają opodatkowaniu tylko w Polsce. Natomiast nieodpłatne nabycie akcji w wyniku realizacji YX, które stanowią nie gwarantowane przyrzeczenie wydania przez G… pewnej liczby akcji uczestnikowi w późniejszym terminie, z zastrzeżeniem pewnych ograniczeń wykonania, wywoła skutek podatkowy w postaci uzyskania przychodu przez uczestnika programu. YX nie mogą być uznane za papiery wartościowe, ani za pochodne instrumenty finansowe, gdyż nie mieszczą się w zakresie definicji zawartych w art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi.

Ponieważ YX mają być nieodpłatnie przekazane, m. in. pracownikom spółek zależnych, bezpośrednio przez zagraniczną spółkę, należy również zastosować odpowiednie zapisy umowy międzynarodowej.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 umowy między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Stanów Zjednoczonych Ameryki o uniknięciu podwójnego opodatkowania i zapobieżeniu uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu, osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie może być opodatkowana przez drugie Umawiające Państwo z tytułu dochodu ze źródeł drugiego Umawiającego się Państwa i tylko z tytułu takiego dochodu, zgodnie ze wszystkimi ograniczeniami zawartymi w niniejszej umowie.

Zgodnie z art. 21 ust. 1 Modelowej Konwencji OECD, dochody, do których nie mają zastosowania pozostałe przepisy umowy, podlegają opodatkowaniu tylko w miejscu zamieszkania.

Do opodatkowania dochodu z tytułu nieodpłatnego nabycia akcji Spółki G…, w wyniku realizacji YX zastosować zatem należy przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W związku z tym, iż – jak wynika z wniosku - Spółka zatrudniająca Wnioskodawcę nie ponosi kosztów programu w ramach którego jednostki te są przyznawane, stwierdzić należy, iż w tej sytuacji powstanie przychód z nieodpłatnych świadczeń, zaliczany do „innych źródeł”, o których mowa w art. 20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z jego treścią, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i 17 oraz przychody nieznajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach.

Jednakże, również w tym przypadku może znaleźć zastosowanie cytowany uprzednio art. 24 ust. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W świetle ww. przepisu, dochód z realizacji praw wynikających z YX poprzez objęcie akcji nie będzie zatem podlegał opodatkowaniu w dacie objęcia akcji, jeżeli akcje objęte w wyniku realizacji praw wynikających z YX będą akcjami nowej emisji.

Odnosząc się z kolei do kwestii zasad opodatkowania dochodu z odpłatnego zbycia opcji zbywalnych należy mieć na uwadze, iż jak uprzednio wykazano, w dacie przyznania opcji zbywalnych nie dochodzi do powstania przychodu. Dochód podlegający opodatkowaniu może wystąpić natomiast w sytuacji, gdy podatnik zdecyduje się zbyć opcje, zamiast je wykonać. Podkreślić jednakże należy, iż w świetle przedstawionych na wstępie definicji, opcje zbywalne stanowią pochodne instrumenty finansowe. Wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku, odpłatne zbycie tych opcji nie stanowi przychodu, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przychód z tego tytułu należy bowiem uznać za przychód z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych, t. j. wymieniony w art. 17 ust. 1 pkt 10 ww. ustawy.

W sytuacji przedstawionej we wniosku przychód uzyskany z odpłatnego zbycia akcji lub opcji będzie wyrażony w walucie obcej. Stosownie zatem do art. 11 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursów z dnia otrzymania lub postawienia do dyspozycji podatnika, ogłaszanych przez bank, z którego usług korzystał podatnik, i mających zastosowanie przy kupnie walut. Jeżeli podatnik nie korzysta z usług banku, przychody przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych z dnia uzyskania przychodów, ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski, z zastrzeżeniem ust. 4.

Dla prawidłowego ustalenia zasad przeliczania przychodów z odpłatnego zbycia akcji należy mieć na uwadze treść art. 17 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym przychód z odpłatnego zbycia papierów wartościowych powstaje dla celów podatkowych w dacie odpłatnego zbycia, choćby nie został faktycznie otrzymany przez podatnika. Zatem w przypadku odpłatnego zbycia papierów wartościowych stosuje się metodę memoriałową, a nie kasową. Przychód ten następuje w momencie przeniesienia własności papieru wartościowego na kupującego, nawet jeżeli faktyczna zapłata następuje po tym dniu.

Natomiast przychód ze sprzedaży pochodnych instrumentów finansowych, do których zaliczyć należy opcje zbywalne przyznane w ramach XX, powstaje w dacie ich otrzymania lub postawienia do dyspozycji, zgodnie z ogólna zasadą wyrażoną w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Przychód należny z odpłatnego zbycia papierów wartościowych stanowi więc wartość transakcji odpłatnego zbycia przeliczona na złote według kursu kupna waluty, ogłaszanego przez bank z którego usług korzysta podatnik, z dnia uzyskania tego przychodu t. j.

*   w przypadku odpłatnego zbycia akcji - z dnia sprzedaży akcji,

*   w przypadku odpłatnego zbycia opcji zbywalnych – z dnia otrzymania przychodu (postawienia do dyspozycji).

W odniesieniu do opcji zbywalnych nieprawidłowe jest zatem stanowisko Wnioskodawcy zgodnie z którym „przychód należy ustalić na dzień dokonania sprzedaży opcji, nawet jeżeli faktyczne otrzymanie środków pieniężnych ze sprzedaży nastąpi później”.

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Podkreślić jednak przy tym należy, że interpretacja nie dotyczy ewentualnych dywidend lub innych przychodów, których podstawą uzyskania mogą być przedstawione we wniosku instrumenty finansowe. Wnioskodawca nie wskazuje bowiem na tego rodzaju okoliczności faktyczne. Dodatkowo, jak wynika z uzupełnienia wniosku, nabycie i sprzedaż akcji mają odbywać się tego samego dnia.

W odniesieniu do powołanych przez Wnioskodawcę postanowień i decyzji organów skarbowych, Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie informuje, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, ul. Jasna 2/4, 00-013 Warszawa po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Warszawie Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Płocku ul.1-ego Maja 10, 09-402 Płock.