Interpretacja indywidualna
Sygnatura: ITPB2/415-871/14/MN
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy
Data wydania: 2014-12-19
Teza: Czy na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powstanie przychód z odpłatnego zbycia ww. nieruchomości?
Słowa kluczowe: lokal-lokal mieszkalny; przekształcanie-przekształcenie prawa; umowa-umowa dożywocia; własność-własność odrębna
Przepisy: [PIT] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych-Rozdział 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, z późn. zm.) oraz § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770, z późn. zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy działający w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko – przedstawione we wniosku z dnia 13 września 2014 r. (data wpływu 22 września 2014 r.) o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zbycia lokalu mieszkalnego na podstawie umowy o dożywocie – **jest prawidłowe.**

UZASADNIENIE

W dniu 22 września 2014 r. został złożony ww. wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych zbycia lokalu mieszkalnego na podstawie umowy o dożywocie.

We wniosku przedstawiono następujący stan faktyczny.

Wnioskodawczyni ma miejsce zamieszkania na terytorium RP i podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. W 1978 r. uzyskała w oparciu o postanowienie zarządu spółdzielni przydział lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego.

Następnie w 1990 r. na podstawie decyzji zarządu spółdzielni budownictwa mieszkaniowego ww. spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu przekształcone zostało w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Następnie na własne żądanie w dniu 26 sierpnia 2013 r. spółdzielcze własnościowe prawo do przedmiotowego lokalu zostało przekształcone w prawo odrębnej własności na rzecz Wnioskodawczyni i Jej męża.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie reguluje kwestii związanych z przekształceniem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w prawo odrębnej własności. Liczne interpretacje indywidualne wydawane przez Ministra Finansów traktują przekształcenie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu w prawo odrębnej własności jako zmianę tylko formy prawnej faktycznego prawa do lokalu mieszkalnego, za datę pierwotną jego nabycia przyjmując datę nabycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (np. w interpretacji indywidualnej z dnia 20 lipca 2009 r., sygn. IPPB2/415-1525/08-2/AK, z dnia 11 czerwca 2014 r., sygn. IPPB1/415-486/14-2/JB).

Wnioskodawczyni wraz z mężem w dniu 25 sierpnia 2014 r. zawarła umowę o dożywocie z synem oraz synową, na mocy której przeniosła wraz z małżonkiem opisaną powyżej własność lokalu na syna i synową w zamian za dożywotnie utrzymanie Wnioskodawczyni. Przeniesienie własności ww. lokalu mieszkalnego nie nastąpiło w wykonaniu działalności gospodarczej.

W związku z powyższym opisem zadano następujące pytanie.

Czy na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powstanie przychód z odpłatnego zbycia ww. nieruchomości?

Wnioskodawczyni uważa, że od daty faktycznego uzyskania prawa własności do przedmiotowego mieszkania minęło już ponad 5 lat, a uzyskanie prawa odrębnej własności nie zmienia skutku wcześniej już nabytego prawa własności tego mieszkania. Zatem w opinii Wnioskodawczym w związku z podpisaniem umowy dożywocia w dniu 25 sierpnia 2014 r. nie powstał przychód z odpłatnego zbycia nieruchomości w rozumieniu zapisów art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W świetle obowiązującego stanu prawnego stanowisko Wnioskodawczyni w sprawie oceny prawnej przedstawionego stanu faktycznego jest prawidłowe.

Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2012 r. poz. 361 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 cytowanej ustawy źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

1.  nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,
2.  spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,
3.  prawa wieczystego użytkowania gruntów,
4.  innych rzeczy,

*   jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a-c - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany.

W świetle powyższego, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub ww. praw majątkowych następuje przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie zostaje dokonane w wykonaniu działalności gospodarczej stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawczyni w 1978 r. uzyskała w oparciu o postanowienie zarządu spółdzielni przydział lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. Następnie w 1990 r. na podstawie decyzji zarządu spółdzielni budownictwa mieszkaniowego, ww. spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu przekształcone zostało w spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Następnie na własne żądanie w dniu 26 sierpnia 2013 r. spółdzielcze własnościowe prawo do przedmiotowego lokalu zostało przekształcone w prawo odrębnej własności na rzecz Wnioskodawczyni i Jej małżonka. Wnioskodawczyni wraz z mężem w dniu 25 sierpnia 2014 r. zawarła umowę o dożywocie z synem oraz synową, na mocy której przeniosła wraz z mężem na nich własność lokalu w zamian za dożywotnie utrzymanie.

Dożywocie jest instytucją prawną uregulowaną przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2014 r. poz. 121). Zgodnie z art. 908 § 1 ww. ustawy, jeżeli w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie (umowa o dożywocie), powinien on, w braku odmiennej umowy, przyjąć zbywcę jako domownika, dostarczać mu wyżywienia, ubrania, mieszkania, światła i opału, zapewnić mu odpowiednią pomoc i pielęgnowanie w chorobie oraz sprawić mu własnym kosztem pogrzeb odpowiadający zwyczajom miejscowym. Umowa o dożywocie ma więc charakter umowy zobowiązującej, odpłatnej i wzajemnej.

Charakterystyczną cechą dożywocia jest ekwiwalentność świadczeń stron tej umowy, przy czym w doktrynie uznaje się, iż jest to ekwiwalentność rozumiana w sensie subiektywnym, a nie obiektywnym, co oznacza, że świadczenia stron względem siebie nie muszą mieć tego samego wymiaru ekonomicznego, ustalanego według kryteriów obiektywnych. Podkreślenia wymaga, iż tego rodzaju umowy zaliczane są do odpłatnych czynności prawnych, które charakteryzują się tym, iż każda ze stron uzyskuje jakąś korzyść majątkową (niekoniecznie w postaci pieniężnej).

Uwzględniając powyższe, umowa o dożywocie, polegająca na tym. że w zamian za przeniesienie własności nieruchomości nabywca zobowiązał się zapewnić zbywcy dożywotnie utrzymanie - ma charakter umowy wzajemnej, a w konsekwencji - jest czynnością prawną o charakterze odpłatnym, tj. w jej wyniku dochodzi do odpłatnego zbycia nieruchomości.

Z uwagi na powyższe należy przyjąć, iż w świetle art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych umowa o dożywocie stanowi dla dożywotnika (zbywcy) źródło przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości, w sytuacji gdy zawarta zostanie przed upływem 5 letniego terminu liczonego od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości.

Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego jest ograniczonym prawem rzeczowym. Jest to prawo zbywalne, przechodzi na spadkobierców i podlega egzekucji. Umożliwia ono korzystanie z lokalu oraz rozporządzanie tym prawem, z pewnymi ograniczeniami, na zasadach zbliżonych do prawa własności. Natomiast ustanowienie prawa odrębnej własności lokalu powoduje, że osoba, której przysługuje to prawo, uzyskuje pełnię uprawnień właścicielskich do lokalu mieszkalnego oraz prawo do udziału w związanej z tym lokalem nieruchomości.

Wobec powyższego, ustanowienie odrębnej własności lokalu mieszkalnego nie jest zdarzeniem prawnopodatkowym, które należy utożsamiać z nabyciem, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Ustanowienie odrębnej własności lokalu mieszkalnego do którego przysługiwało wcześniej spółdzielcze własnościowe prawo jest tylko zmianą formy prawnej dysponowania lokalem mieszkalnym.

Tak więc na gruncie art. 10 ust. 1 pkt 8 ww. ustawy, datę nabycia lokalu mieszkalnego należy utożsamiać z chwilą pierwotnego nabycia prawa do tego lokalu, tj. z datą nabycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, czyli z 1990 r.

W przedmiotowej sprawie przeniesienie własności lokalu mieszkalnego na podstawie umowy o dożywocie nastąpiło więc po upływie pięciu lat od daty jego nabycia, zatem przychód uzyskany z tego tytułu nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Reasumując stwierdzić należy, iż odpłatne zbycie ww. lokalu nie stanowi źródła przychodu o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem transakcja została dokonana po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie mieszkania.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, ul. Staromłyńska 10, 70-561 Szczecin po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację – w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy), na adres: Izba Skarbowa w Bydgoszczy Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Toruniu, ul. Św. Jakuba 20, 87-100 Toruń.