Interpretacja indywidualna
Sygnatura: IBPBII/1/436-501/11/MZ
Organ: Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach
Data wydania: 2012-03-21
Teza: Czy przy zakupie samochodu przez podatnika podatku od towarów i usług od osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej na podstawie umowy kupna – sprzedaży podatnik jest zobowiązany do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych?
Słowa kluczowe: czynności-czynności cywilnoprawne; obowiązek-obowiązek podatkowy; podatek-podatek od czynności cywilnoprawnych; samochód; sprzedaż-sprzedaż rzeczy; umowa-umowa sprzedaży
Przepisy: [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 1a; [PCC] Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych-Rozdział 1-art. 2

INTERPRETACJA INDYWIDUALNA

Na podstawie art. 14b § 1 i § 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego (Dz. U. Nr 112, poz. 770 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach działając w imieniu Ministra Finansów stwierdza, że stanowisko Wnioskodawcy, przedstawione we wniosku z dnia 21 grudnia 2011 r. (data wpływu do Organu – 23 grudnia 2011 r.), o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych umów kupna - sprzedaży samochodów - **jest nieprawidłowe**.

UZASADNIENIE

W dniu 23 grudnia 2011 r. wpłynął do Organu ww. wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku od czynności cywilnoprawnych w zakresie skutków podatkowych umów kupna - sprzedaży samochodów.

Z uwagi na fakt, iż wniosek nie spełniał wymogów formalnych, pismem z dnia 06 lutego 2012 r. znak: IBPB II/1/436-501/11/MZ wezwano do jego uzupełnienia. Wniosek uzupełniono w dniu 17 lutego 2012 r.

W przedmiotowym wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny:

Wnioskodawca (osoba fizyczna), prowadzący jednosobową działalność gospodarczą, będący czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług zakupuje samochody od osób prywatnych nieprowadzących działalności gospodarczej, a sprzedaje na podstawie faktur VAT - marża.

W związku z powyższym zadano następujące pytanie:

Czy w obecnej sytuacji podatnik ma obowiązek opłacenia podatku od czynności cywilnoprawnych, od nabycia samochodów na podstawie umowy kupna - sprzedaży?

Wnioskodawca wskazał, iż zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych - nie podlegają podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkami, które nie znajdują zastosowania w analizowanym zakresie.

Zdaniem Wnioskodawcy, z tytułu nabycia samochodów od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, na podstawie zawartych umów kupna - sprzedaży, nie jest on zobowiązany do zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych. W momencie sprzedaży samochodu, wystawiając fakturę VAT, opodatkowuje go w podatku dochodowym, jak i w podatku od towarów i usług. W związku z czym płacąc podatek od czynności cywilnoprawnych musiałby wielokrotnie opodatkować swoją sprzedaż.

Na tle przedstawionego stanu faktycznego stwierdzam, co następuje:

Na wstępie zaznacza się, iż przedmiotem niniejszej interpretacji jest – zgodnie z wolą Wnioskodawcy wyrażoną w złożonym wniosku – ocena stanowiska Wnioskodawcy tylko w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych.

Przepis art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 09 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 101, poz. 649 ze zm.) zawiera zamknięty katalog czynności podlegających opodatkowaniu tym podatkiem. Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ww. ustawy podatkowi temu podlegają umowy sprzedaży oraz zamiany rzeczy i praw majątkowych.

Podatkowi od czynności cywilnoprawnych podlegają też zmiany ww. umów, jeżeli powodują one podwyższenie podstawy opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych oraz orzeczenia sądów, w tym również polubownych, oraz ugody, jeżeli wywołują one takie same skutki prawne (art. 1 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. ustawy).

W myśl art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych podstawę opodatkowania przy umowie sprzedaży stanowi wartość rynkowa rzeczy lub prawa majątkowego. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ww. ustawy wartość rynkową określa się na podstawie przeciętnych cen przedmiotu czynności cywilnoprawnych stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi tego samego rodzaju, z dnia dokonania tej czynności, bez odliczania długów i ciężarów.

Przepis art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych określa stawki podatku, które wynoszą od umowy sprzedaży:

1.  nieruchomości, rzeczy ruchomych, prawa użytkowania wieczystego, własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego oraz wynikających z przepisów prawa spółdzielczego: prawa do domu jednorodzinnego oraz prawa do lokalu w małym domu mieszkalnym - 2%,
2.  innych praw majątkowych - 1%.

O powstaniu obowiązku uiszczenia podatku od czynności cywilnoprawnej decyduje, w myśl art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, moment dokonania czynności cywilnoprawnej. Na podstawie art. 4 pkt 1 ww. ustawy obowiązek podatkowy przy umowie sprzedaży ciąży na kupującym.

W związku z powyższym, należy stwierdzić, że sprzedaż samochodów podlega generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych i obowiązek uiszczenia tegoż podatku ciąży na kupującym.

Niezależnie od powyższego, w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych przewidziano sytuacje, w których czynność mieszcząca się w zakresie przedmiotowym ustawy jest wyłączona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zgodnie z art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie podlegają temu podatkowi czynności cywilnoprawne, inne niż umowa spółki i jej zmiany, jeżeli przynajmniej jedna ze stron z tytułu dokonania tej czynności jest:

1.  opodatkowana podatkiem od towarów i usług,
2.  zwolniona z podatku od towarów i usług, z wyjątkiem:
    *   umów sprzedaży i zamiany, których przedmiotem jest nieruchomość lub jej część, albo prawo użytkowania wieczystego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub prawo do miejsca postojowego w garażu wielostanowiskowym lub udział w tych prawach,
    *   umowy sprzedaży udziałów i akcji w spółkach handlowych.

Z treści art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych wynika, iż o wyłączeniu z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych nie decyduje okoliczność, że strony tej umowy posiadają generalnie status podatnika podatku od towarów i usług lecz wyłącznie fakt, że jedna ze stron z tytułu dokonania tej konkretnej czynności jest opodatkowana podatkiem od towarów i usług lub jest z tego podatku zwolniona.

Z sytuacji przedstawionej we wniosku wynika, że Wnioskodawca, będący czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług kupuje samochody od osób prywatnych nieprowadzących działalności gospodarczej na podstawie zawieranych umów kupna – sprzedaży. Następnie Wnioskodawca sprzedaje te samochody na podstawie faktur VAT – marża.

Z treści wniosku wynika zatem, że Wnioskodawca zawiera dwie umowy sprzedaży – na mocy jednej kupuje dany samochód a na mocy drugiej go sprzedaje, dokumentując tę drugą sprzedaż fakturą VAT – marża. Wnioskodawca nabywa samochody od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej na podstawie umów kupna – sprzedaży. Z treści wniosku nie wynika, iżby w związku z nabyciem samochodu wystawiany był jakikolwiek inny dowód dokumentujący czynność, niż umowa cywilnoprawna.

Wobec tego należy podkreślić, że co do zasady podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu umowy sprzedaży (kupna – sprzedaży) jest sprzedający. To oznacza, że w tak przedstawionym stanie faktycznym, tj. w przypadku sprzedaży towaru, tylko wówczas można będzie zastosować wyłączenie z podatku od czynności cywilnoprawnych, o którym mowa w cyt. powyżej art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych, gdy osoba fizyczna zbywająca (sprzedająca) samochody będzie z tego tytułu podlegała regułom określonym w ustawie z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2011 r. Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Dodatkowo należy stwierdzić, że w świetle opisanego stanu faktycznego żadna ze stron zawartej umowy kupna - sprzedaży, na podstawie której Wnioskodawca nabywa samochody nie staje się podatnikiem podatku od towarów i usług z tytułu zawarcia tej umowy. Dopiero druga umowa kupna - sprzedaży, na mocy której Wnioskodawca sprzedaje samochody może zostać objęta regulacjami ustawy o podatku od towarów i usług.

Należy zwrócić uwagę, że obie umowy kupna - sprzedaży są odrębnymi czynnościami cywilnoprawnymi, w pierwszej umowie Wnioskodawca jest stroną kupującą (nabywcą) natomiast w drugiej umowie jest stroną sprzedającą (zbywcą). Kwestię opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych każdej z tych umów należy zatem rozpatrywać odrębnie.

W świetle powyższych wyjaśnień należy stwierdzić, że umowy kupna - sprzedaży, na podstawie których Wnioskodawca nabywa samochody od osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej i niebędących podatnikami podatku od towarów i usług podlegają generalnie opodatkowaniu podatkiem od czynności cywilnoprawnych według stawki wynoszącej 2% wartości rynkowej nabywanego samochodu. Z wyłączenia opodatkowania tym podatkiem będą korzystać tylko te umowy, z tytułu których zbywający, tj. osoby, od których Wnioskodawca nabywa przedmiotowe samochody, będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług lub będą z niego zwolnieni na mocy wyżej powołanej ustawy o podatku od towarów i usług. Stosownie do art. 4 pkt 9 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych obowiązek zapłaty podatku ciąży na Wnioskodawcy - kupującym. Kierując się postanowieniami zawartymi w art. 10 ust. 1 tej ustawy, podatek należy zapłacić bez wezwania w ciągu 14 dni od dnia powstania obowiązku podatkowego (chwila dokonania czynności cywilnoprawnej). Wraz z zapłatą podatku należy złożyć deklarację PCC-3.

Jednocześnie należy nadmienić, iż umowy kupna - sprzedaży, na mocy których Wnioskodawca sprzedaje samochody nie powodują u Wnioskodawcy obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych, gdyż obowiązek ten - w przypadku ewentualnego nie objęcia tych transakcji podatkiem od towarów i usług i niemożności zastosowania wyłączenia określonego w art. 2 pkt 4 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych - ciąży wyłącznie na stronie kupującej.

Odnosząc się do stanowiska Wnioskodawcy, należy stwierdzić, iż z przyczyn powyżej wykazanych fakt uiszczenia podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku od towarów i usług w związku ze zbywaniem (sprzedażą) przedmiotowych samochodów jest bez znaczenia dla powstania obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych z tytułu nabycia (zakupu) tych samochodów. Obie umowy kupna – sprzedaży, tj. umowa nabycia samochodu przez Wnioskodawcę oraz umowa nabycia samochodu od Wnioskodawcy są odrębnymi czynnościami cywilnoprawnymi. W związku z tym, obowiązek podatkowy ciążący na Wnioskodawcy z tytułu pierwszej z tych umów nie ma wpływu na obowiązek podatkowy powstały w związku z drugą umową.

W świetle powyższego stanowisko Wnioskodawcy należało uznać za nieprawidłowe.

Interpretacja dotyczy zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Wnioskodawcę i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Stronie przysługuje prawo do wniesienia skargi na niniejszą interpretację przepisów prawa podatkowego z powodu jej niezgodności z prawem. Skargę wnosi się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ul. Prymasa Stefana Wyszyńskiego 2, 44-100 Gliwice po uprzednim wezwaniu na piśmie organu, który wydał interpretację w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o jej wydaniu – do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skargę do WSA wnosi się (w dwóch egzemplarzach – art. 47 ww. ustawy) w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia tego wezwania (art. 53 § 2 ww. ustawy).

Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi (art. 54 § 1 ww. ustawy) na adres: Izba Skarbowa w Katowicach Biuro Krajowej Informacji Podatkowej w Bielsku-Białej, ul. Traugutta 2a, 43-300 Bielsko-Biała.